Një automjet është përfshirë nga flakët mbrëmjen e sotme në zonën e Ujit të Ftohtë. Kjo ka bërë që të bllokohet qarkullimit rrugor. Sipas informacioneve paraprake, automjeti ka marrë flakë gjatë lëvizjes. Ai është përfshirë totalisht nga zjarri dhe është shkrumbëruar.
Shërbimet zjarrfikëse dhe policia kanë shkuar menjhëherë në vendngjarje. Nuk raportohet për persona të lënduar, ndërsa shkaqet e rënies së zjarrit mbeten ende të paqarta. Policia po heton më shumë mbi rastin.
MILANO, 26 janar /ATSH/ â Me temperaturat e ulĂ«ta tĂ« kĂ«tij janari, tundimi pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar brenda Ă«shtĂ« i fortĂ« dhe i pĂ«rhapur gjerĂ«sisht. Por tĂ« lidhĂ«sh kĂ«pucĂ«t dhe tĂ« dalĂ«sh pĂ«r njĂ« shĂ«titje ose vrapim Ă«shtĂ« gjĂ«ja e duhur pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ«, shkruan salute.eu.
âDuke u mbuluar nĂ« mĂ«nyrĂ« adekuate duke lejuar djersitjen ju zvogĂ«loni rrezikun e sĂ«mundjeve tĂ« cilat, dua tĂ« theksoj, nuk shkaktohen nga i ftohti.
Praktikimi i sporteve dhe aktivitetit fizik në natyrë mund të ofrojë përfitime sociale, psikologjike dhe fiziologjike. Efektet parandaluese kundër patologjive të ndryshme janë dokumentuar gjithashtu tek të rinjtë dhe të moshuarit.
âNgrohja Ă«shtĂ« padyshim thelbĂ«sore. Tre deri nĂ« katĂ«r minuta aktivite lejojnĂ« qĂ« rrahjet e zemrĂ«s tĂ« rriten dhe temperatura e muskujve tĂ« arrijĂ« nivele optimale.
Pastaj, sapo tĂ« dilni jashtĂ«, Ă«shtĂ« mĂ« mirĂ« tĂ« mos filloni kurrĂ« me shpejtĂ«si tĂ« plotĂ«, por tĂ« kryeni njĂ« ngrohje tĂ« gjatĂ« dhe progresiveâ, shpjegon Fabio Vedana, njĂ« trajner nga Milano i cili stĂ«rvit disa nga triatlonistĂ«t, vrapuesit dhe çiklistĂ«t mĂ« tĂ« mirĂ« nĂ« botĂ«, si atletĂ« profesionistĂ« ashtu edhe amatorĂ«. /os/
Reshjet e dendura të borës dhe shiu i ngrirë kanë ndërprerë trafikun në orën e pikut, në pjesë të mëdha të Gjermanisë sot në mëngjes. Aksidentet u bënë më të shpeshta në rrugët në verilindje sipas raporteve, përfshirë Saksoninë, Brandenburgun dhe Mecklenburg-Vorpommern.
Operatori hekurudhor âDeutsche Bahnâ tha se priteshin vonesa dhe anulime tĂ« shĂ«rbimeve nĂ« distanca tĂ« gjata.
âKjo pĂ«rfshin tĂ« gjithĂ« GjermaninĂ« jugore, si dhe trnsportin pĂ«r nĂ« dhe nga Berlini, Hamburgu dhe Hanoveriâ, tha âDeutsche Bahnâ.
Në Berlin, shërbimet e tramvajit u detyruan të anuloheshin për shkak të ngrirjes së linjave të energjisë elektrike, dhe shërbimeve të transportit publik. Trashësia e borës, në Gjermaninë jugperëndimore dje në mbrëmje, arriti 25 centimetra.
Sot në mëngjes, disa pjesë të Mecklenburg-Vorpommern dhe Brandenburg ishin ende nën paralajmërime për mot të ashpër nga Shërbimi Gjerman i Motit, për shkak të rrezikut të motit të akullit.
Disa zona të Bavarisë veriore ishin nën paralajmërime për mot të ashpër për shkak të reshjeve të borës.
PranĂ« Weinsbergut nĂ« shtetin jugperĂ«ndimor tĂ« Baden-WĂŒrttembergut, 15 deri nĂ« 20 makina dhe kamionĂ« mbetĂ«n tĂ« bllokuar nĂ« dĂ«borĂ« gjatĂ« natĂ«s â nĂ« njĂ« rrugĂ« qĂ« lidh dy autostrada.
Moti nuk pritet të përmirësohet për momentin. Shërbimi meteorologjik pret reshje të mëtejshme dëbore në shumë pjesë të Gjermanisë gjatë ditës dhe mot të ftohtë
BRUKSEL, 23 janar /ATSH-DPA/ â Bashkimi Evropian pritet tĂ« dĂ«rgojĂ« pothuajse 450 gjeneratorĂ« emergjentĂ« nĂ« UkrainĂ«, pas sulmeve masive ruse ndaj infrastrukturĂ«s energjetike tĂ« vendit, nĂ« kushtet e njĂ« dimri tejet tĂ« ashpĂ«r.
Komisioni Evropian njoftoi sot se 447 gjeneratorĂ«t, me vlerĂ« 3,7 milionĂ« euro (4,3 milionĂ« dollarĂ«), synojnĂ« tĂ« ârikthejnĂ« furnizimin me energji elektrike pĂ«r spitalet, strehimet dhe shĂ«rbimet kritikeâ.
âSulmet e vazhdueshme tĂ« RusisĂ« ndaj infrastrukturĂ«s energjetike tĂ« UkrainĂ«s po i privojnĂ« qĂ«llimisht civilĂ«t nga ngrohja, drita dhe shĂ«rbimet bazĂ«, nĂ« mes tĂ« njĂ« dimri tĂ« egĂ«râ, deklaroi komisionerja e BE-sĂ« pĂ«r Barazi, Hadja Lahbib.
âKĂ«to sulme janĂ« tĂ« dizajnuara pĂ«r tĂ« thyer shpirtin e ukrainasve. Ato do tĂ« dĂ«shtojnĂ«â, theksoi ajo.
Që nga fillimi i janarit, Ukraina po përballet me ngrica të forta, me temperatura që herë pas skojnë nën minus 20 gradë Celsius.
Situata është përkeqësuar edhe më tej nga sulmet e synuara ruse ndaj infrastrukturës së vendit, duke lënë miliona njerëz pa energji elektrike dhe pa ngrohje.
Që nga nisja e pushtimit rus, gati katër vite më parë, Bashkimi Evropian ka dërguar më shumë se 9 500 gjeneratorë në Ukrainë.
Komisioni Evropian ka ofruar gjithashtu mbi 1,2 miliardë euro ndihmë humanitare për mbrojtjen e popullsisë civile, si dhe të paktën 3,0 miliardë euro për sigurinë energjetike. /Ad.Ab./ a.jor.
Nga: Matt Glazebrook / BBC PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Paul Robeson ishte superyll i skenës dhe ekranit, një futbollist i talentuar dhe krijues i hiteve muzikore. Pastaj, mes "zjarrmisë antikomuniste" në ShBA gjatë Luftës së Ftohtë, erdhi një rënie dramatike nga lavdia.
Balada për amerikanët [Ballad for Americans] e Paul Robesonit ishte hit i papritur i muzikës pop. Një kantatë patriotike popullore që zgjaste 10 minuta, ofronte një version gjithëpërfshirës të historisë amerikane, nga formimi i saj i zjarrtë (Më '76 qielli ishte i kuq) deri tek e tashmja shumetnike, siç artikulohej nga një rrëfyes që zbulon veten të jetë vetë Amerika.
Megjithatë, kur baritoni i njohur interpretoi për herë të parë këngën në një transmetim radiofonik kombëtar në CBS në vitin 1939, u bë menjëherë sensacion. Audienca në studio duartrokiti për 20 minuta. Letrat dhe telefonatat përmbytën stacionin dhe emisioni u përsërit gjatë gjithë vitit pasues. Tashmë një yll i skenës, ekranit dhe fushës së futbollit amerikan, transmetimi dhe publikimi i mëvonshëm i Baladës për amerikanët përforcuan statusin e Robesonit si personi më i famshëm me ngjyrë në Amerikë.
Vetëm një dekadë më vonë, ai ishte etiketuar jo vetëm si "antiamerikan", por edhe si një person në fakt inekzistent - i ndaluar nga televizioni, i fshirë nga tekstet shkollore, me pasaportën e revokuar. Teksa Lufta e Ftohtë merrte hov dhe elita politike e kulturore e ShBA-së përfshihej nga zjarrmia antikomuniste, aktiviteti për të drejtat civile dhe solidariteti socialist i Robesonit e bënë atë objektiv kryesor.
Ai vdiq mĂ« 23 janar 1976, 200 vjet pas lindjes sĂ« pĂ«rgjakshme tĂ« ShBA-sĂ« dhe 50 vjet mĂ« parĂ« kĂ«tĂ« muaj. Dekadat e tij tĂ« fundit u shĂ«nuan nga sĂ«mundja dhe izolimi, pasojĂ« e njĂ« fushate shtypjeje qĂ« ishte pa precedent mes ndalimeve tĂ« pĂ«rhapura nĂ« industrinĂ« e argĂ«timit qĂ« karakterizuan âFrikĂ«n e kuqeâ [Red Scare]
Paul Robesoni lindi më 1898 në Prinston të Nju-Xhersit, më i vogli nga pesë fëmijët. Babai i tij pastor e mbajti familjen pasi nëna e tij vdiq në një zjarr shtëpie pak vite pas lindjes së tij. Të thuash se Robesoni ishte një i ri i jashtëzakonshëm do të ishte nënvlerësim i madh. Ai shkëlqeu në aspektin akademik, në sport dhe në art gjatë gjimnazit në Nju-Xhersi.
Robesoni në vitin 1949(Getty Images)
Ai fitoi njĂ« bursĂ« katĂ«rvjeçare nĂ« Universitetin e Ratgersit nga i cili doli me nderimet mĂ« tĂ« larta akademike dhe mbajti fjalimin e diplomimit. U nderua me 15 vlerĂ«sime [varsity letters], pĂ«rfshirĂ« nĂ« bejsboll, basketboll, shtizĂ«, disk dhe hedhje sfere. Por, nĂ« futbollin amerikan ai u bĂ« vĂ«rtet njĂ« yll, duke u pĂ«rzgjedhur dy herĂ« nĂ« ekipin premtues [All-American], pĂ«rpara se tĂ« luante nĂ« mĂ«nyrĂ« profesionale - pĂ«r tĂ« financuar studimet nĂ« Fakultetin e DrejtĂ«sisĂ« nĂ« Kolumbia nĂ« fillim tĂ« viteve â20 tĂ« shekullit XX. Walter Camp, eksperti kryesor i futbollit nĂ« ShBA, e quajti Robesonin âmbrojtĂ«sin mĂ« tĂ« madh qĂ« ka shkelur ndonjĂ«herĂ« fushĂ«nâ.
Duke jetuar nĂ« Harlem nĂ« kulmin e Rilindjes sĂ« Harlemit, Robesoni pĂ«rdori gjithashtu kohĂ«n e tij nĂ« Kolumbia pĂ«r tĂ« nisur aktrimin, si dhe pĂ«r tĂ« kĂ«nduar nĂ« klubin e famshĂ«m âCotton Clubâ. Karriera e tij juridike pĂ«rfundoi papritur jo shumĂ« kohĂ« pas diplomimit, kur ai dha dorĂ«heqjen nga njĂ« firmĂ« ligjore, nĂ« shenjĂ« proteste, pasi njĂ« sekretare e bardhĂ« refuzoi qĂ« ai tâi diktonte. NĂ« vend tĂ« kĂ«saj, u bĂ« interpretues me kohĂ« tĂ« plotĂ«, i mbĂ«shtetur fillimisht financiarisht nga gruaja e tij, Eslanda, drejtoreshĂ« e laboratorit tĂ« patologjisĂ« nĂ« Spitalin Presbiterian tĂ« Nju-Jorkut. Ai luajti nĂ« dy drama tĂ« Eugene OâNeillit (TĂ« gjithĂ« fĂ«mijĂ«t e Zotit kanĂ« flatra dhe Perandori Xhons), incizoi albume tĂ« ashtuquajturave shpirtĂ«rore tĂ« zezakĂ«ve [Negro spirituals] dhe hapi mjuziklin e ri tĂ« Oscar Hammersteinit dhe Jerome Kernit, Shfaqja lundruese [Show Boat], nĂ« vitin 1927, duke kĂ«nduar Lumin Plak [Ol' Man River], kĂ«ngĂ« qĂ« u vlerĂ«sua shumĂ« nga kritika.
Ai filloi gjithashtu tĂ« udhĂ«tonte nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar dhe EvropĂ«. NĂ« vitin 1930, e interpretoi Othellon nĂ« Teatrin e Savoit tĂ« LondrĂ«s, duke u bĂ«rĂ« aktori i parĂ« me ngjyrĂ« qĂ« e bĂ«nte kĂ«tĂ« nĂ« kryeqytetin britanik - qĂ« nga Ira Aldridge njĂ« shekull mĂ« parĂ«. Dhe, pasi kaloi pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« dekadĂ«s sĂ« hershme duke interpretuar jashtĂ« vendit, u kthye nĂ« ShBA pĂ«r tĂ« luajtur nĂ« versionin filmik tĂ« Holivudit tĂ« Shfaqjes lundruese nĂ« vitin 1936. Ngjitja e tij nĂ« statusin e njĂ« ylli tĂ« kategorisĂ« A ishte e plotĂ«. NĂ« vitin 1928, revista New Yorker e kishte cilĂ«suar atĂ« si âpremtimi i racĂ«s sĂ« tijâ, âMbret i Harlemitâ dhe âidhull i njerĂ«zve tĂ« tijâ.
Robesoni në një skenë filmi (1936)(Getty Images)
Deri nĂ« vitin 1940, pak pasi interpretoi BaladĂ«n pĂ«r amerikanĂ«t pĂ«r 30 mijĂ« njerĂ«z nĂ« Holivud [Hollywood Bowl], revista Collierâs e shpalli atĂ« âArgĂ«tuesin Nr. 1 me ngjyrĂ« tĂ« AmerikĂ«sâ. Sipas biografit tĂ« tij, Martin Duberman, Robesoni i dukej âbotĂ«s sĂ« bardhĂ« nĂ« pĂ«rgjithĂ«si [...] njĂ« njeri magnetik, i qytetĂ«ruar dhe i talentuar qĂ« ishte ngjitur mbi rrethanat e tij jo pĂ«rmes agresivitetit, por pĂ«rmes talentitâ.
Në realitet, gjatë ngritjes së tij drejt famës, Robesoni kaloi shumë kohë duke u edukuar dhe duke u bërë gjithnjë e më i zëshëm për kontekstin më të gjerë të luftës së njerëzve me ngjyrë. Në Evropë, ai dha shfaqje bamirësie për minatorët uellsianë, refugjatët hebrenj dhe luftëtarët republikanë në Luftën Civile Spanjolle. Ai studioi gjuhë afrikane dhe shkrime marksiste, dhe vizitoi Bashkimin Sovjetik. Në ShBA ai refuzoi të interpretonte për audienca të ndara sipas racës, iu bashkua grevave të sindikatave dhe, në fushatën presidenciale të vitit 1948, mbështeti Partinë Progresive të Henry Wallaceit. Megjithatë, të gjitha këto kauza ishin relativisht të padëmshme për Robesonin - derisa e mbajti një fjalim më 20 prill 1949 në Paris.
Kongresi Botëror i Përkrahësve për Paqen ishte një mbledhje me rreth dy mijë shkencëtarë, mësues, aktivistë dhe artistë nga 75 vende, i thirrur për të dënuar garën e armatimit të Luftës së Ftohtë dhe atë që ata e shihnin si agresion të ShBA-ve ndaj Bashkimit Sovjetik.
âĂshtĂ« e paimagjinueshme qĂ« zezakĂ«t amerikanĂ« tĂ« shkojnĂ« nĂ« luftĂ« nĂ« emĂ«r tĂ« atyre qĂ« na kanĂ« shtypur pĂ«r brezaâ, deklaroi Robesoni para tĂ« mbledhurve tĂ« krahut tĂ« majtĂ«, âkundĂ«r njĂ« vendi [BRSS] i cili brenda njĂ« brezi e ka ngritur popullin tonĂ« nĂ« dinjitetin e plotĂ« tĂ« njerĂ«zimitâ.
Rreth gjashtë vjet përpara bojkotit të autobusëve në Montgomeri dhe lindjes së lëvizjes moderne për të drejtat civile, Robesoni sugjeroi një formë rebelimi të njerëzve me ngjyrë që i tejkalonte objektivat asimiluese të NAACP-së (Shoqata Kombëtare për Avancimin e Njerëzve me Ngjyrë) - që ishte organizata dominuese në atë kohë. Reagimi, si nga liberalët kryesorë ashtu edhe nga antikomunistët konservatorë, ishte i menjëhershëm dhe dërrmues.
Disa muaj pas ngjarjes nĂ« Paris, Paul Robesoni tentoi dy herĂ« tĂ« jepte njĂ« koncert pĂ«r pushuesit nĂ« kampet verore socialiste hebraike pranĂ« Pikskillit nĂ« Nju-Jork, ashtu siç kishte bĂ«rĂ« edhe nĂ« verat e mĂ«parshme. Dy herĂ«, mijĂ«ra veteranĂ« lokalĂ« tĂ« luftĂ«s protestuan dhe trazirat shpĂ«rthyen: protestuesit sulmuan pjesĂ«marrĂ«sit me gurĂ«, shkopinj dhe grushte, pĂ«rmbysĂ«n makinat dhe plagosĂ«n 150 persona, ndĂ«rsa policia qĂ«ndroi duke parĂ«. NdĂ«rkohĂ« qĂ« kjo pĂ«rpjekje e dhunshme pĂ«r ta âanuluarâ Robesonin u dĂ«nua gjerĂ«sisht dhe nuk u pĂ«rsĂ«rit mĂ«, njĂ« version mĂ« i fshehtĂ« ndĂ«shkimi filloi menjĂ«herĂ« pas kĂ«saj.
Në mars të vitit 1950, NBC e ndaloi të shfaqej në emisionin televiziv të Eleanor Rooseveltit, Sot me zonjën Ruzvelt [Today With Mrs Roosevelt], pas protestave nga organizata Legjioni Amerikan (një organizatë e veteranëve të luftës) dhe të tjerëve. Pastaj, në korrik, Departamenti i Shtetit ia revokoi pasaportën, duke e penguar të performonte jashtë vendit ku ai vazhdonte të ishte jashtëzakonisht i njohur. Në ShBA, karriera e tij ishte de fakto e përfunduar. Shtëpitë diskografike refuzuan të nxirrnin në treg disqet e tij të vjetër ose të incizonin të rinj. Nga një prej dhjetë artistëve më të paguar në ShBA në vitin 1941 dhe duke fituar 100 mijë dollarë nga koncertet deri në vitin 1947, nga viti 1952 ai mezi arrinte të fitonte gjashtë mijë dollarë në vit.
Teksti i BaladĂ«s pĂ«r amerikanĂ«t u hoq nga tekstet shkollore dhe poeti Langston Hughes u detyrua tĂ« fshinte çdo pĂ«rmendje tĂ« Robesonit nga libri i tij Krijues tĂ« famshĂ«m tĂ« muzikĂ«s zezake [Famous Negro Music Makers], pĂ«rndryshe rrezikonte ndalimin e tij nĂ« bibliotekat shkollore. Emri i tij u fshi nĂ« mĂ«nyrĂ« retroaktive nga listat e fituesve tĂ« çmimeve tĂ« NAACP dhe kampionĂ«ve tĂ« futbollit njĂ«soj. Madje, po tĂ« kishe thjesht njĂ« disk tĂ« Paul Robesonit - siç kishin qindra mijĂ«ra amerikanĂ« - mjaftonte qĂ« njĂ« punonjĂ«s shtetĂ«ror tĂ« merrte njĂ« âshĂ«nim tĂ« ziâ gjatĂ« intervistave pĂ«r besnikĂ«ri qĂ« zhvilloheshin nĂ« vitet â50 tĂ« shekullit XX.
Ylli i bejsbollit, Jackie Robinson, u thirr pĂ«rpara Komitetit tĂ« DhomĂ«s pĂ«r Aktivitetet Jo-Amerikane (HUAC) pĂ«r tâu distancuar nga deklaratat e Robesonit nĂ« Paris dhe, nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« tĂ«rthortĂ«, pĂ«r tĂ« ndarĂ« publikun me ngjyrĂ« prej tij. MĂ« nĂ« fund, nĂ« vitin 1956 vetĂ« Robesoni u paraqit pĂ«rpara HUAC-sĂ«. Pa asnjĂ« ndjesĂ«, ai u tha anĂ«tarĂ«ve tĂ« komitetit:
âJu jeni jo-amerikanĂ«â.
NĂ« librin e saj Krimet janĂ« tĂ« shumta [Many Are the Crimes], historiania e LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«, Ellen Schrecker, pohon se ândoshta asnjĂ« individ tjetĂ«r nuk u censurua kaq rĂ«ndĂ«â sa Paul Robesoni. Dhe, nĂ« disa mĂ«nyra, ai paraqiste vĂ«rtet njĂ« kĂ«rcĂ«nim unik. Jo si spiun, por si socialist i zĂ«shĂ«m me ngjyrĂ«. NjĂ« njeri qĂ« e lidhte luftĂ«n e afro-amerikanĂ«ve pĂ«r tĂ« drejtat civile me kauzĂ«n e klasĂ«s punĂ«tore nĂ« mbarĂ« botĂ«n - nga luginat e Uellsit deri nĂ« AfrikĂ«n PerĂ«ndimore, nga Misisipi deri nĂ« MoskĂ«. Dhe, nga tĂ« gjithĂ« ata qĂ« u pĂ«rjashtuan (nga skenaristĂ«t e Holivudit te nĂ«punĂ«sit civilĂ« dhe akademikĂ«t), askush nuk ishte kaq i njohur apo dikur kaq i dashur. Siç thotĂ« Schrecker: âAktori dhe kĂ«ngĂ«tari mĂ« karizmatik me ngjyrĂ« i brezit tĂ« tij ishte shndĂ«rruar nĂ« jo-personâ.
Pasaporta iu kthye Robesonit mĂ« nĂ« fund nĂ« vitin 1959 dhe ai u pĂ«rpoq tĂ« niste sĂ«rish njĂ« turne ndĂ«rkombĂ«tare. Por, i lodhur nga vitet e luftĂ«s dhe ballafaqimit, pĂ«rpjekjet e tij u ndaluan nga episode sĂ«mundjeje dhe depresioni. Nga mesi i viteve â60 tĂ« shekullit XX, ai pushoi sĂ« dhĂ«ni koncerte dhe, pas vdekjes sĂ« Eslandas, vitet e mbetura i kaloi nĂ«n kujdesin e motrĂ«s sĂ« tij.
NĂ« vitin 1973, ai iu drejtua njĂ« eventi qĂ« e nderonte [Salute to Paul Robeson] nĂ« Karnegi-Hall tĂ« Nju-Jorkut. Ai deklaroi se ishte âpo aq i pĂ«rkushtuar sa gjithmonĂ« ndaj kauzĂ«s botĂ«rore tĂ« njerĂ«zimit pĂ«r liri, paqe dhe vĂ«llazĂ«riâ, ripohonte angazhimin e tij ndaj luftĂ«s sĂ« afro-amerikanĂ«ve pĂ«r tĂ« âarritur çlirim tĂ« plotĂ« nga sundimi racistâ, dhe nderonte lĂ«vizjet antikolonialiste nĂ« mbarĂ« botĂ«n. Ai e pĂ«rfundoi mesazhin e tij me fjalĂ«t nĂ« vazhdim: "Edhe pse shĂ«ndeti i dobĂ«t mĂ« ka detyruar tĂ« tĂ«rhiqem, mund tĂ« jeni tĂ« sigurt se nĂ« zemrĂ«n time unĂ« vazhdoj tĂ« kĂ«ndoj:
Por, vazhdoj të qesh Në vend që të qaj, Duhet të vazhdoj të luftoj Derisa të vdes, Dhe Lumi Plak Vazhdon rrjedhën"!
ATHINĂ, 12 janar /ATSH-ANA/ â ShĂ«rbimi KombĂ«tar Meteorologjik (EMY) njoftoi se temperaturat do tĂ« fillojnĂ« njĂ« rĂ«nie tĂ« ndjeshme qĂ« nga pasditja e sotme dhe do tĂ« mbeten shumĂ« tĂ« ulĂ«ta deri tĂ« mĂ«rkurĂ«n nĂ« mĂ«ngjes, ndĂ«rsa ngricat do tĂ« shfaqen kryesisht gjatĂ« orĂ«ve tĂ« natĂ«s dhe tĂ« mĂ«ngjesit, me intensitet mĂ« tĂ« madh nĂ« veri.
Sipas paralajmërimit të jashtëzakonshëm për motin, reshje dëbore do të ketë në zonat malore të Greqisë kontinentale dhe në ishullin Evia.
Gjatë orëve të natës, do të ketë ngrica në zonat fushore të rajonit të Maqedonisë Lindore dhe Thrakës, në njësitë rajonale të Serres dhe gadishullit të Halkidikisë, në pjesët lindore të njësisë rajonale të Selanikut, si edhe në ishujt e Egjeut Verior (Limnos, Lesvos, Chios, Ishujt Sporade).
Që nga orët e para të mëngjesit të sotëm, në zonat fushore të Evias (kryesisht në pjesët lindore të ishullit) dhe në zonat malore të ishujve të Ciklades dhe të Kretës.
Sekretariati i Përgjithshëm i Mbrojtjes Civile u bëri thirrje qytetarëve të kufizojnë lëvizjet gjatë këtyre ditëve dhe të marrin masa sigurie, duke përfshirë sigurimin e objekteve që mund të rrëmbehen nga era, udhëtimin vetëm kur është e domosdoshme, pajisjen e automjeteve me zinxhirë, mbajtjen e rezervuarit të karburantit plot dhe udhëtimin vetëm gjatë ditës, pasi të kenë njoftuar të afërmit për itinerarin që planifikojnë të ndjekin./ /Ad.Ab./ a.jor.
ShĂ«rbimi Meteorologjik Ushtarak bĂ«n me dije se ditĂ«n e sotme vendi ynĂ« do tĂ« ndikohet nga kushte atmosferike tĂ« qĂ«ndrueshme, si pasojĂ« e masave ajrore tĂ« thata me origjinĂ« veriore. Moti parashikohet kryesisht i kthjellĂ«t nĂ« tĂ« gjithĂ« territorin, ndĂ«rsa vranĂ«sira tĂ« pakta kalimtare do tĂ« shfaqen nĂ« relievet malore nĂ« lindje tĂ« vendit. NĂ« [âŠ]
Djersa e ftohtĂ« mund tĂ« paralajmĂ«rojĂ« infarkt, infeksion serioz ose çrregullime hormonale â ja kur duhet tĂ« kĂ«rkoni ndihmĂ« urgjente mjekĂ«sore
Djersa e ftohtë zakonisht është një reagim i padëmshëm dhe shfaqet më së shpeshti në gjendje shqetësimi të madh dhe ankthi. Ndjesia e djersitjes së shtuar, sikur pika të akullta po bien mbi lëkurë, në disa situata mund të jetë edhe shenjë për ndihmë të menjëhershme mjekësore. Djersitja është mënyra se si trupi rregullon temperaturën, ftohet përmes avullimit të ujit dhe kripërave dhe është thelbësore për termorregullimin, sidomos gjatë aktivitetit të fortë fizik dhe në temperatura të larta. Djersitja është gjithashtu një reagim i trupit ndaj situatave stresuese, por edhe pasojë e një sërë gjendjesh të ndryshme shëndetësore.
Reagim ndaj infeksionit
Djersitja është një mënyrë natyrale me të cilën trupi rregullon temperaturën dhe përpiqet të ftohet në kushte të temperaturave të larta të ajrit. Nga ana tjetër, djersa e ftohtë kur djersitemi edhe pse nuk është nxehtë, është një reagim i shpeshtë i trupit ndaj infeksioneve dhe sëmundjeve, thotë dr. Kolton Reding.
Stresi dhe ankthi: Djersa e ftohtĂ« Ă«shtĂ« kryesisht pasojĂ« e ankthit tĂ« shtuar, shqetĂ«simeve tĂ« vazhdueshme dhe pritjes sĂ« âmĂ« tĂ« keqesâ. Kur jemi shumĂ« ankthiozĂ« dhe tĂ« trazuar, mund tĂ« shfaqet djersitje e shtuar edhe kur ndiejmĂ« ftohtĂ«.
Sëmundjet: Djersa e ftohtë është shpesh shenjë e luftës së trupit kundër infeksionit. Ftohja, gripi, pneumonia dhe tuberkulozi mund të shkaktojnë ndjesi ftohjeje dhe djersitje të shtuar. Për shembull, për infeksionin me HIV dhe tuberkulozin është karakteristike djersitja e ftohtë gjatë natës.
Ndryshimet hormonale: Ndryshimet në nivelin e hormoneve, veçanërisht te gratë, mund të shkaktojnë djersë të ftohtë. Këto shqetësime mund të shfaqen gjatë perimenopauzës, menopauzës, shtatzënisë ose si pasojë e çrregullimeve të funksionit të gjëndrës tiroide.
Niveli i ulët i sheqerit në gjak: Kur niveli i sheqerit në gjak bie shumë, trupi mund të reagojë me hipoglikemi. Përveç dridhjeve dhe marramendjes, hipoglikemia mund të shkaktojë edhe djersë të ftohtë. Vlerat normale të sheqerit në gjak esëll janë nga 3.9 deri në 6.1 mmol/l. Hipoglikemia është gjendje në të cilën niveli i sheqerit në gjak është më i ulët se 3.7 mmol/l. Kjo gjendje është shumë serioze dhe mund të çojë në humbje të vetëdijes dhe, në rastet më të rënda, në përfundim fatal.
Ndryshimet e presionit të gjakut: Rëniet e papritura të tensionit, si te hipotensioni ortostatik (rënia e presionit gjatë ngritjes në këmbë), mund të shfaqen me djersë të ftohtë. Hipotensioni ortostatik (ose postural) është rënia e menjëhershme e presionit të gjakut gjatë ngritjes nga pozicioni shtrirë ose ulur, e shoqëruar me marramendje, dobësi, turbullim të shikimit dhe humbje të shkurtër të vetëdijes, për shkak se truri nuk furnizohet mjaftueshëm me gjak. Simptomat kalojnë pas shtrirjes së sërishme; kjo gjendje është e shpeshtë, veçanërisht te të moshuarit, dhe mund të shkaktohet nga dehidratimi, medikamentet ose sëmundjet e sistemit nervor apo të zemrës.
Shoku: Në situata stresi ekstrem ose traume, trupi mund të hyjë në gjendje shoku, duke shkaktuar simptoma si djersa e ftohtë, rrahje të shpejta të zemrës dhe zbehje të lëkurës. Shoku është pasojë e furnizimit të pamjaftueshëm të indeve dhe organeve me oksigjen dhe lëndë ushqyese, për shkak të çrregullimeve të qarkullimit të gjakut. Nuk është sëmundje, por reagim i trupit ndaj stimujve të rëndë që prishin ekuilibrin e tij (homeostazën).
Medikamentet: Disa barna, si antidepresivët, opioidët dhe disa medikamente për diabetin, mund të shkaktojnë djersitje si efekt anësor. Nëse vërejmë këtë reagim dhe kohët e fundit kemi filluar një terapi të re, këshillohet të kontaktojmë mjekun.
Sëmundjet kardiovaskulare: Sëmundjet e zemrës, përfshirë edhe infarktin e miokardit, mund të shkaktojnë ndjesi të djersës së ftohtë. Gjatë infarktit, trupi përpiqet të përballojë stresin dhe furnizimin e reduktuar me oksigjen dhe lëndë ushqyese. Simptomat më të shpeshta janë dhimbja në gjoks, gulçimi dhe ndjesia e marramendjes.
Dehidratimi: Kur trupi humb më shumë lëngje sesa merr, mund të ndodhë dehidratimi, i shoqëruar me ndjesi të të ftohtit dhe djersë të ftohtë.
Personat e moshuar e rregullojnë më pak në mënyrë efikase temperaturën e trupit, prandaj tek ata djersa e ftohtë mund të shfaqet më shpesh si reagim ndaj sëmundjeve, medikamenteve ose ndryshimeve hormonale. Ata gjithashtu kanë më shpesh sëmundje të zemrës, diabet ose çrregullime neurologjike, të cilat rrisin rrezikun për djersitje të ftohtë, transmeton Telegrafi.
Kur duhet të kërkojmë ndihmë mjekësore?
Në shumicën e rasteve, djersa e ftohtë është e padëmshme dhe kalon pasi largohet shkaku ose faktori nxitës. Megjithatë, ka situata kur ajo mund të tregojë një problem më serioz.
Nëse djersa e ftohtë shoqërohet me dhimbje në gjoks, vështirësi në frymëmarrje ose ndjesi se do të humbni vetëdijen, dikush duhet të thërrasë menjëherë ndihmën e shpejtë, që të bëhet vlerësimi dhe trajtimi urgjent. Këto simptoma mund të jenë shenjë e infarktit të zemrës, insultit në tru ose gjendjeve të tjera serioze, thotë dr. Reding.
Kur duhet të caktojmë vizitë te mjeku i familjes?
Në situatat në vijim, do të ishte e këshillueshme të kontaktojmë mjekun. Mund të jetë pasojë e stresit të shtuar, por shkakun e saktë mund ta përcaktojë vetëm mjeku pas ekzaminimeve dhe diagnostikimit.
⹠Djersitje e ftohtë e shpeshtë pa shkak të dukshëm. ⹠Djersitje e ftohtë që pengon aktivitetet e përditshme ose cilësinë e jetës. ⹠Shfaqja e simptomave të reja ose të pashpjegueshme krahas djersës së ftohtë, si humbje e papritur e peshës trupore, ndryshime në jashtëqitje ose temperaturë kronike.
Mënyra për parandalimin e djersës së ftohtë
Edhe pse jo të gjithë shkaktarët e djersës së ftohtë mund të parandalohen, ekzistojnë disa mënyra për ta kontrolluar pjesërisht këtë shqetësim. Këshillohet të konsumojmë sasi të mjaftueshme lëngjesh gjatë gjithë ditës, veçanërisht ujë, për të parandaluar dehidratimin që mund të shkaktojë djersë të ftohtë. Vishuni në përputhje me motin: gjatë kohës së nxehtë, zgjidhni veshje të lehta dhe të ajrosshme për ta ndihmuar trupin të ftohet dhe për të ulur rrezikun e djersitjes së tepruar.
Shmangni faktorët nxitës: Identifikoni dhe shmangni faktorët që mund të shkaktojnë djersë të ftohtë, si ushqimet pikante, kafeina, alkooli dhe situatat stresuese.
Stil jetese i shëndetshëm: Ushqehuni në mënyrë të balancuar, ushtrohuni rregullisht dhe flini mjaftueshëm për të përforcuar shëndetin e përgjithshëm dhe për të ulur gjasat e djersës së ftohtë.
Menaxhimi i stresit: Praktikoni teknika për uljen e stresit, si frymëmarrja e thellë, meditimi ose joga, për të parandaluar djersitjen e ftohtë të shkaktuar nga stresi.
Ndjekja e terapisë: Jini të vetëdijshëm për barnat që merrni dhe efektet e tyre të mundshme anësore, përfshirë djersën e ftohtë. Nëse e vëreni këtë simptomë gjatë përdorimit të një medikamenti, bisedoni me mjekun për alternativa ose përshtatje të terapisë.
Trajtimi i sëmundjeve bazë: Diabeti ose sëmundjet kardiake mund të ndikojnë në shfaqjen më të theksuar të djersës së ftohtë. /Telegrafi/
Të dielën parashihet mot kryesisht i vranët, me intervale të herëpashershme me diell.
Temperaturat minimale do të zbresin nga -4 deri në -1 gradë Celsius, ndërsa ato maksimale gjatë ditës do të lëvizin ndërmjet 3 dhe 7 gradë Celsius.
Era do të fryjë kryesisht nga drejtimi i verilindjes, me intensitet të lehtë deri mesatar.
Kushtet atmosferike nuk parashikojnë reshje të konsiderueshme, por moti do të mbetet i ftohtë, veçanërisht në orët e mëngjesit dhe të mbrëmjes./Telegrafi/
Disa njerëz janë shumë më rezistentë ndaj të ftohtit se të tjerët, edhe kur temperatura bie ndjeshëm. Një studim nga Instituti Karolinska ka gjetur arsyen dhe pohon se ky ndryshim nuk është i rastësishëm, por lidhet me gjene specifike. Studimi tregon se një mutacion i zakonshëm gjenetik në gjenin ACTN3, i cili rregullon funksionin e muskujve skeletorë, i bën disa njerëz shumë më rezistentë ndaj të ftohtit.
Rreth njĂ« nĂ« pesĂ« persona u mungon proteina α-aktinina-3, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« ndryshimi tĂ« thjeshtĂ« gjenetik nĂ« ACTN3. Mungesa e kĂ«saj proteine ââduket se Ă«shtĂ« rritur ndĂ«rsa njerĂ«zit modernĂ« migruan nga Afrika nĂ« klimat mĂ« tĂ« ftohta tĂ« EvropĂ«s dhe AzisĂ«.
Shkencëtarët kanë zbuluar se njerëzit që u mungon α-aktinina-3 mund të mbajnë një temperaturë më të lartë të trupit dhe të ftohen më pak kur ekspozohen ndaj temperaturave të ftohta, krahasuar me ata me nivele normale të proteinës.
NĂ« eksperiment morĂ«n pjesĂ« 42 burra tĂ« moshĂ«s 18-40 vjeç nga Kaunas, Lituani. VullnetarĂ«t u ekspozuan ndaj ujit tĂ« ftohtĂ« nĂ« 14â pĂ«r deri nĂ« 120 minuta, me pushime 10-minutĂ«she nĂ« temperaturĂ« ambienti midis tyre. Pastaj ata u ndanĂ« nĂ« dy grupe, varĂ«sisht nĂ«se kishin apo jo proteinĂ«n α-aktinina-3.
Rezultatet ishin mbresëlënëse:
â VetĂ«m 30% e pjesĂ«marrĂ«sve qĂ« kishin proteinĂ«n arritĂ«n tĂ« pĂ«rfundonin 120 minutat nĂ« tĂ« ftohtĂ«.
â NĂ« tĂ« kundĂ«rt, 69% e atyre qĂ« nuk kishin α-aktininĂ«-3 i mbijetuan tĂ« gjithĂ« ekspozimit.
Përveç kësaj, studiuesit vlerësuan se sa intensivisht dridheshin pjesëmarrësit. Ata që nuk kishin proteinë dridheshin dukshëm më pak, duke treguar se trupat e tyre gjenerojnë nxehtësi në mënyrë më efikase pa shpenzuar shumë energji.
Ky zbulim është i rëndësishëm: të kuptuarit se si ky gjen ndikon në funksionin e muskujve mund të çojë në trajtime të reja për sëmundje serioze të muskujve siç është distrofia muskulore e Duchenne-it, por edhe për sëmundjet e zakonshme metabolike siç janë obeziteti dhe diabeti i tipit 2.
Sipas meteorologĂ«ve, e ashtuquajtura âvorbull polareâ do tĂ« jetĂ« mĂ« e dobĂ«t se zakonisht kĂ«tĂ« dimĂ«r.
Dhe për Gjermaninë, për shembull, kjo ka shumë të ngjarë të nënkuptojë një dimër të ftohtë me periudha të ftohta arktike, sipas ekspertëve.
Herën e fundit që një model moti meridional çoi në një dimër të shekullit në Gjermani ishte në vitin 1978/79.
Atëherë, njerëzit përjetuan reshje të dendura dëbore, stuhi dëbore dhe temperatura jashtëzakonisht të ulëta.
ĂfarĂ« pritet rreth Krishtlindjeve?
Modelet aktuale të motit paraqesin një pamje përgjithësisht të butë për ditët rreth Krishtlindjeve, megjithëse me raste të izoluara të ftohta. Kjo thuhet se konfirmohet edhe nga trendi 42-ditor nga wetter.de.
Modeli afatgjatë i Qendrës Evropiane të Motit tregon gjithashtu një ftohje, por vetëm pas festave.
Vetëm Administrata Kombëtare Amerikane Oqeanike dhe Atmosferike (NOAA) pret temperatura dukshëm më të larta mesatarisht për muajin.
Megjithatë, meqenëse kjo mesatare ndikohet fuqimisht nga dy javët e ardhshme, kjo nuk bie ndesh me një ftohje të mundshme pasuese, shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.
Janari: i ftohti acar apo pranverë e hershme?
Në janar, ekspertët kryesisht tregojnë tendenca të ndryshueshme, mjaft të buta, pak dimër dhe shumë gri.
Kjo e vendos modelin NOAA në të njëjtën rrugë, megjithëse llogaritjet e tij kohët e fundit janë luhatur ndjeshëm.
Modelet e Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje (EFFIS) janë interesante: ato tregojnë një janar që mund të jetë pak më i freskët dhe më i thatë se mesataret afatgjata.
Kushte të tilla moti do të tregonin një presion të lartë të qëndrueshëm mbi Evropën Qendrore.
Dhe presioni i lartë në janar mund të jetë mashtrues: gjatë ditës, gjithçka duket miqësore, por mjegulla dhe ftohja çojnë shpejt në ngricë të përhershme dhe ngricë.
Pastaj është faktori i vorbullës polare.
Sidomos në kulmin e dimrit, ai tenton të shkaktojë shqetësime që mund të drejtojnë ajrin e ftohtë arktik drejt Evropës.
La Niña dhe El Niño
Qendra e Parashikimit të Klimës e Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike ka konfirmuar gjithashtu se kushtet e La Niña janë të pranishme këtë vit dhe pritet të vazhdojnë deri në dhjetor 2025 - shkurt 2026.
Në përgjithësi, La Niña çon në temperatura më të ftohta se normalet në Evropën Perëndimore.
La Niña është pjesë e një cikli natyror klimatik, por, ashtu si El Niño, mund të shkaktojë mot ekstrem në të gjithë botën.
Ai ndodh kur temperaturat e sipërfaqes së detit në Oqeanin Paqësor qendror dhe lindor bien nën mesataren.
Andaj, është e kundërta e fazës së ngrohtë të El Niño.
Si La Niña ashtu edhe El Niño mund të kenë efekte të gjera në modelet globale të motit, duke përfshirë edhe Evropën, por sa më larg një vendndodhje të jetë nga Oqeani Paqësor, aq më të forta mund të jenë këto efekte.
Si rregull, La Niña sjell gjithashtu kushte më të lagështa dhe më të ftohta në Alpe, të cilat mund të çojnë në reshje dëbore më të shpeshta dhe më të dendura.
Pra, për skiatorët, perspektiva e një dimri të shekullit ndoshta mund të jetë një lajm i mirëpritur. /Telegrafi/
Kur moti bëhet më i ftohtë, tharja e rrobave mund të jetë e vështirë, sidomos nëse nuk keni tharëse. Për ata që jetojnë në shtëpi të vogla ose pa oborr, tharja e çarçafëve në dimër duket pothuajse e pamundur.
MegjithatĂ«, eksperti i gjumit Martin Seeley, drejtor i MattressNextDay, ka ndarĂ« disa kĂ«shilla tĂ« thjeshta qĂ« ndihmojnĂ« pĂ«r tâi tharĂ« çarçafĂ«t mĂ« shpejt â dhe pĂ«r trukun mĂ« tĂ« mirĂ« ju duhet vetĂ«m njĂ« peshqir i pastĂ«r.
Martin shpjegon:
âPeshqirĂ«t prej pambuku janĂ« shumĂ« thithĂ«s, ndaj kur mbĂ«shtillni çarçafĂ«t e lagur brenda njĂ« peshqiri tĂ« thatĂ«, ai tĂ«rheq njĂ« sasi tĂ« madhe uji nga rrobatâ.
Si ta bëni:
Vendosni një peshqir të pastër e të thatë mbi një sipërfaqe të madhe;
Shtroni çarçafin e lagur sipër tij;
Mbështillni të dyja bashkë fort, si një role;
Shtypeni lehtë ose qëndroni sipër (me kujdes), që peshqiri të thithë sa më shumë ujë;
Pastaj hapeni dhe varni çarçafin pranë një vendi të ngrohtë ose me qarkullim të mirë ajri;
KĂ«shtu, çarçafĂ«t do tĂ« thahen shumĂ« mĂ« shpejt â edhe nĂ« ditĂ«t e lagĂ«shta dhe tĂ« ftohta.
âNĂ«se i lani nĂ« mbrĂ«mje, ajri mĂ« i ftohtĂ« ngadalĂ«son tharjen. Lajini pĂ«rpara mesditĂ«s qĂ« tĂ« pĂ«rfitoni nga nxehtĂ«sia dhe qarkullimi i ajrit gjatĂ« ditĂ«sâ.
Përdorni një cikël shtesë shtrydhjeje
Pas larjes, vendosini çarçafĂ«t nĂ« njĂ« cikĂ«l shtesĂ« centrifugimi. Kjo mund tĂ« largojĂ« deri nĂ« 30% mĂ« shumĂ« ujĂ«, duke i ndihmuar tĂ« thahen mĂ« shpejt â veçanĂ«risht nĂ« hapĂ«sira tĂ« vogla.
Pasi tĂ« ketĂ« mbaruar shtrydhja, tundini pak pĂ«rpara se tâi varni.
âKjo i ndihmon fijet e materialit tĂ« hapen, qĂ« ajri tĂ« kalojĂ« mĂ« lehtĂ« dhe çarçafĂ«t tĂ« mos mbajnĂ« erĂ« lagĂ«shtieâ, â thotĂ« Martin.
Me ardhjen e motit më të ftohtë dhe me erë e shi në horizont, tharja e rrobave jashtë është bërë pothuajse e pamundur, përveç nëse arrin të gjesh disa orë me diell mes ditëve të zymta.
Kjo do tĂ« thotĂ« se shumica prej nesh do tĂ« detyrohemi tĂ« pĂ«rdorim tharĂ«se rrobash pĂ«r tâi tharĂ« rrobat brenda. KĂ«to janĂ« mjete efektive qĂ« tĂ« lejojnĂ« tĂ« shtrish rrobat dhe tâi lĂ«sh tĂ« thahen nĂ« njĂ« dhomĂ« tĂ« ajrosur â por ka vetĂ«m njĂ« problem me to.
Nëse ke përdorur ndonjëherë një tharëse rrobash, e njeh ndjesinë kur vendos dorën mbi rroba në mbrëmje dhe i ndjen ende të lagështa. Prandaj i lë të thahen gjatë natës dhe në mëngjes, përsëri të duken të lagështa.
NĂ« fakt, mund tâi lĂ«sh rrobat nĂ« tharĂ«se pĂ«r disa ditĂ« dhe prapĂ« tĂ« mos ndihen plotĂ«sisht tĂ« thata.
Por rezulton se problemi nuk qĂ«ndron te tharĂ«sja apo te rrobat. Rrobat e tua nĂ« fakt nuk janĂ« tĂ« lagĂ«shta fare â por truri yt mendon se janĂ«, pĂ«r shkak tĂ« temperaturĂ«s sĂ« ulĂ«t tĂ« pĂ«lhurĂ«s.
Sipas një eksperti në TikTok, ekziston një fenomen i çuditshëm që do të thotë se truri ynë nuk është në gjendje të përpunojë se çfarë është ndjesia e "lagështisë", ndaj ne mendojmë se diçka është e lagësht kur në të vërtetë është thjesht e ftohtë.
Michael McBride shpjegoi:
"NjerĂ«zit nuk mund ta ndiejnĂ« lagĂ«shtinĂ«. Ne nuk kemi atĂ« qĂ« quhen higroreceptorĂ«. Disa kafshĂ« i kanĂ« â si mizat e frutave, bletĂ«t dhe madje edhe buburrecat mund tĂ« zbulojnĂ« praninĂ« e ujit â por ne fizikisht nuk mundemi.
Ne mund tĂ« dallojmĂ« ndryshimet e temperaturĂ«s, sepse uji zakonisht ndihet mĂ« i ftohtĂ«; mund tĂ« ndiejmĂ« ndryshime nĂ« presion, si kur e zhyt dorĂ«n nĂ« ujĂ« dhe ndjen presionin qĂ« ushtrohet mbi tĂ«; dhe mund tĂ« ndiejmĂ« ndryshime nĂ« fĂ«rkim, si kur njĂ« lĂ«ng rrĂ«shqet mĂ« lehtĂ« mbi lĂ«kurĂ« â por ne nuk mund tĂ« ndiejmĂ« ujin vetĂ«".
Michael shtoi gjithashtu se kjo është edhe arsyeja pse njerëzit shpesh dehidratohen në ambiente shumë të thata. Djersa e tyre thahet aq shpejt në këto kushte, sa që termoreceptorët nuk arrijnë të dallojnë sa shumë po djersijnë.
Ai shtoi: "Mos u ndiej keq nëse nuk je në gjendje të kuptosh nëse rrobat janë të lagështa apo të ftohta, sepse trupat dhe trutë tanë nuk janë ndërtuar për ta dalluar këtë gjë".
Ndërsa temperaturat bien dhe ditët bëhen më të shkurtra, shumë njerëz ndihen më të lodhur, më pa energji dhe shpesh në humor të keq pa ndonjë arsye të qartë. Nëse edhe ju ndiheni kështu, nuk jeni të vetmit dhe shkenca ka një shpjegim të qartë për këtë.
Pse moti i ftohtë ndikon në humor
Kur moti ftohet dhe dielli shihet mĂ« rrallĂ«, trupi ynĂ« pĂ«rjeton ndryshime hormonale qĂ« ndikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt nĂ« gjendjen emocionale. Mungesa e dritĂ«s diellore ul nivelin e serotoninĂ«s, hormonit qĂ« ndihmon nĂ« ruajtjen e humorit dhe ndjenjĂ«s sĂ« mirĂ«qenies. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, rritet melatonina, hormoni qĂ« rregullon gjumin, duke na bĂ«rĂ« tĂ« ndjehemi mĂ« tĂ« pĂ«rgjumur dhe mĂ« tĂ« lodhur gjatĂ« ditĂ«s. Kjo pĂ«rzierje hormonale Ă«shtĂ« arsyeja pse shumĂ« njerĂ«z pĂ«rjetojnĂ« atĂ« qĂ« quhet âdepresioni sezonalâ ose trishtimi i dimrit, qĂ« shfaqet zakonisht nĂ« muajt e ftohtĂ« dhe tĂ« zymtĂ«
Shenjat që moti po ndikon te ju
Nëse vini re disa nga këto simptoma, ndoshta është koha të kujdeseni pak më shumë për veten:
Ndiheni të mërzitur pa ndonjë arsye të veçantë
Keni më pak energji ose përqendrim
Flini më shumë se zakonisht
Humbni interesin për gjërat që më parë ju gëzonin
Këto janë sinjale që trupi juaj po reagon ndaj mungesës së dritës dhe ndryshimit të ritmit ditor.
 Si të përmirësoni humorin në ditët e ftohta
Ekspertët sugjerojnë disa mënyra të thjeshta për ta luftuar këtë gjendje:
Dilni në dritë natyrale çdo ditë, qoftë edhe për pak minuta.
LĂ«vizni â aktiviteti fizik stimulon prodhimin e serotoninĂ«s.
Mbani një rutinë të qëndrueshme gjumi.
Konsumoni ushqime të pasura me vitamina D dhe omega-3, që ndihmojnë trurin dhe sistemin nervor.
Socializohuni â edhe njĂ« kafe me njĂ« mik mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sojĂ« humorin tuaj ndjeshĂ«m.
Në disa raste, mjekët mund të rekomandojnë terapi me dritë (light therapy) ose këshillim psikologjik, nëse simptomat vazhdojnë për një periudhë të gjatë.
Moti i ftohtë dhe errësira e dimrit nuk janë vetëm një ndryshim sezoni, por një sfidë biologjike për trupin dhe mendjen. Prandaj, në vend që të ndëshkoni veten për mungesë energjie apo humor të keq, kuptojeni se është një reagim natyral dhe mund të menaxhohet me disa zakone të vogla që sjellin dritë, edhe në ditët më të ngrysura.
Ideja e zhytjes me dëshirë në ujë akullt nuk tingëllon shumë tërheqëse. Por, siç rezulton, përfitimet e një dushi të thjeshtë të ftohtë janë të shumta. Fundja, sportistët profesionistë përdorin rregullisht banjat me akull, dhe studime të shumta mbështesin pretendimet e tyre.
Përveç largimit të papastërtive dhe yndyrës nga lëkura, mund të prisni përmirësim të metabolizmit, rritje të shëndetit mendor, ulje të nivelit të stresit, lehtësim nga dhimbjet e kyçeve, dhe shumë përfitime të tjera shëndetësore.
Lexoni më poshtë se çfarë kanë thënë ekspertët rreth arsyeve pse duhet të bëni rregullisht dush të ftohtë.
ĂfarĂ« Ă«shtĂ« terapia e ftohtĂ«?
Terapia e ftohtë është praktika e zhytjes në ujë të ftohtë. Origjina e saj gjurmohet që në Greqinë e lashtë, ku përdorej kryesisht për relaksim dhe qëllime shoqërore. Sot, banjat e ftohta të njohura, si Plunge apo Ice Pod nga Pod Company, promovohen si pjesë e një procesi holistik për përmirësimin e shëndetit të përgjithshëm.
Por, zhytja në ujë të ftohtë mund të bëhet në shumë mënyra të ndryshme, pa pasur nevojë për pajisje luksoze apo çmime të larta. Dr. Majdoline Jayoushe, specialiste e mjekësisë së brendshme dhe asistente profesore në Mount Sinai, thotë se terapia e ftohtë mund të ushtrohet duke notuar në një pishinë të pa ngrohur ose thjesht duke bërë një dush të ftohtë.
A janë të mira dushet e ftohta për ju?
PĂ«rgjigjja e shkurtĂ«r Ă«shtĂ« po â dushet e ftohta mund tĂ« jenĂ« tĂ« mira pĂ«r ju.
âZhytja nĂ« ujĂ« tĂ« ftohtĂ«, nĂ« formĂ«n e ujit tĂ« ftohtĂ« ose banjĂ«s me akull, Ă«shtĂ« treguar se ka pĂ«rfitime tĂ« shumta pĂ«r sistemin kardiovaskular dhe endokrin, i cili rregullon prodhimin e hormoneve nĂ« trup, si dhe efekte pozitive nĂ« psikikĂ«n dhe sistemin imunitar tonĂ«,â thotĂ« Jayoushe.
PĂ«rfitimet
Jayoushe rendit përfitimet e mëposhtme të terapisë së ftohtë:
Ndihmon në luftimin e simptomave të depresionit
Kur trupi ekspozohet ndaj ujit të ftohtë, truri çliron endorfina për shkak të stresit. Kjo mund të ndihmojë në zhvillimin më të shëndetshëm të trurit dhe përmirësimin e shëndetit mendor. Megjithatë, nevojiten më shumë studime për të provuar se uji i ftohtë mund të kurojë depresionin.
Ul inflamacionin dhe enjtjen
Ekspozimi ndaj ujit të ftohtë rrit përqendrimin e hormoneve të stresit, të cilat dihet se nxisin prodhimin e biomarkuesve anti-inflamatorë. Kjo mund të ndihmojë në reduktimin e inflamacionit dhe mbrojtjen nga infeksionet.
Redukton dhimbjet kronike të kyçeve dhe muskujve
Gjithçka Ă«shtĂ« edhe njĂ« lojĂ« mendore. Ekspozimi ndaj temperaturave shumĂ« tĂ« ftohta (midis 4â20°C) rrit hormonin norepinefrinĂ«, i cili pĂ«rmirĂ«son vigjilencĂ«n dhe mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« reduktimin e perceptimit tĂ« dhimbjes. Rritja e norepinefrinĂ«s shkakton ngushtim tĂ« enĂ«ve tĂ« gjakut, gjĂ« qĂ« kontribuon nĂ« ndjesinĂ« se po ndiejmĂ« mĂ« pak dhimbje.
Ajo shton se ekspozimi ndaj ujit të ftohtë gjithashtu mund të ulë qarkullimin e gjakut në tru, të ndryshojë nivelin e ndërgjegjësimit dhe të shërbejë si shpërqendrim, duke devijuar sinjalet e dhimbjes.
Forcon sistemin imunitar
Edhe për periudha të shkurtra, reagimi i stresit që shkakton dushi i ftohtë ndikon pozitivisht në sistemin imunitar. Jayoushe thotë se studimet tregojnë rritje të qelizave të bardha të gjakut tek personat që notojnë në ujë të ftohtë, duke treguar përshtatje të sistemit ndaj stresit. Gjithashtu, është treguar se ekspozimi ndaj ujit të ftohtë redukton me 40% infeksionet e traktit respirator të sipërm.
Përmirëson metabolizmin
Dushët e ftohta mund të ndihmojnë në përmirësimin e metabolizmit. Studimet te minjtë tregojnë lidhje të fortë mes ekspozimit ndaj të ftohtit dhe humbjes në peshë. Edhe pse tek njerëzit rezultatet janë ende të paqarta, dihet që stresi termik rrit yndyrën kafe në trup, e cila ndihmon në djegien e glukozës dhe yndyrave.
Përmirëson ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe ul rrezikun për diabetin e tipit 2
Rritja e metabolizmit ndikon edhe në ndjeshmërinë ndaj insulinës. Ajo funksionon njësoj si ushtrimet fizike, duke stimuluar trupin të përdorë më mirë insulinën.
Redukton pamjen e poreve dhe ndihmon në trajtimin e akneve
Përfitimet e tjera përfshijnë uljen e përkohshme të poreve dhe fryrjeve, pasi enët e gjakut ngushtohen, duke përmirësuar qarkullimin e gjakut dhe shëndetin e lëkurës.
Mund të lehtësojë simptomat e menopauzës
Jayoushe pĂ«rmend studime qĂ« tregojnĂ« se gratĂ« perimenopauzale tĂ« moshĂ«s 45â59 vjeç, qĂ« bĂ«nin not nĂ« ujĂ« tĂ« ftohtĂ«, patĂ«n pĂ«rmirĂ«sime tĂ« dukshme nĂ« luhatjet e humorit, djersitjet e natĂ«s dhe simptomat e tjera. MegjithatĂ«, nevojiten mĂ« shumĂ« studime.
Përmirëson shëndetin e përgjithshëm
Dushet e ftohta përmirësojnë faktorët e rrezikut kardiovaskular dhe metabolik, ulin rrezikun për sëmundje kronike si diabeti i tipit 2, rregullojnë hormonet e stresit dhe rrisin endorfinat që ndihmojnë në shëndetin mendor.
âMendojeni si njĂ« tronditje tĂ« vogĂ«l pĂ«r sistemin tuaj,â thotĂ« ajo. âKur je nĂ« ujĂ« tĂ« ftohtĂ«, truri Ă«shtĂ« i pĂ«rqendruar te ndjesia e pakĂ«ndshme dhe jo te mendimet stresuese. TĂ« ndihmon tĂ« dalĂ«sh nga koka jote.â
Ajo shton se trupi hyn në reagimin "lufto ose ik" kur ndjen shokun e të ftohtit, duke çliruar adrenalinë dhe kortizol. Si përgjigje, trupi hiperventilon, rrit ritmin e zemrës dhe ngushton enët e gjakut. Kur lëkura mësohet me temperaturën, çlirohen hormonë si dopamina, serotonina dhe endorfinat, që sjellin ndjesi mirëqenieje dhe relaksi.
Louisa Nicola, neurofiziologe dhe drejtuese e podcast-it The Neuro Experience, shton se dushi i ftohtĂ« ka pĂ«rfitime edhe pĂ«r lĂ«kurĂ«n â ngushton poret, ul yndyrĂ«n dhe pĂ«rmirĂ«son shĂ«ndetin e pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« lĂ«kurĂ«s.
Cila është mënyra më e mirë për të bërë një dush të ftohtë?
Ngadalë dhe me kujdes është mënyra më e mirë për të bërë një dush të ftohtë. Dr. Jayoushe inkurajon njerëzit të fillojnë gradualisht, duke provuar temperaturën e ftohtë për disa sekonda në fund të dushit dhe duke kthyer çelësin nga uji i ngrohtë në të ftohtë, derisa të fillojë të ndihet i pranueshëm.
Temperatura ideale e ujit për një dush që të konsiderohet i ftohtë është më pak se 60 gradë Fahrenheit (ose 15 gradë Celsius). Ajo shton se shkencëtarët e terapisë me të ftohtë rekomandojnë të bëni dush të ftohtë në pasdite apo mbrëmje për rezultate më të mira.
âMeqenĂ«se temperatura e brendshme e trupit tonĂ« ndryshon gjatĂ« ditĂ«s, jemi mĂ« tĂ« ndjeshĂ«m ndaj tĂ« ftohtit nĂ« mĂ«ngjes, kur temperatura jonĂ« e brendshme Ă«shtĂ« mĂ« e ulĂ«ta,â thotĂ« ajo.
A ka ndonjë kohë të caktuar kur është më mirë të bëhet dushi i ftohtë?
Dr. Viola rekomandon që dushi i ftohtë të bëhet në mëngjes.
âMund tĂ« ndĂ«rhyjĂ« nĂ« gjumĂ« nĂ«se bĂ«het vonĂ« nĂ« mbrĂ«mje, pasi stimulon sistemin nervor,â thotĂ« ajo. Siç u pĂ«rmend mĂ« sipĂ«r, ekspozimi ndaj tĂ« ftohtit rrit vigjilencĂ«n, rrahjet e zemrĂ«s dhe adrenalinĂ«n, duke e bĂ«rĂ« atĂ« njĂ« mjet tĂ« shkĂ«lqyer pĂ«r tâu zgjuar.
Meqë dushët e ftohtë gjithashtu rrisin humorin, ajo thotë se mund të jenë pjesë e shkëlqyer e rutinës së mëngjesit. Edhe pse nuk ka një orar të saktë për të bërë dush, ekspertët rekomandojnë që dushi i ftohtë të mos bëhet menjëherë pas mëngjesit, për shkak të mungesës së të dhënave nëse ndikon në tretje.
Nëse stërviteni në mëngjes, mund ta përfshini dushin e ftohtë si pjesë të rutinës pas stërvitjes, për të ndihmuar në lehtësimin e inflamacionit dhe dhimbjeve muskulore.
Sa gjatë duhet të zgjasë një dush i ftohtë?
Nuk është e nevojshme të qëndroni gjatë nën ujë të ftohtë për të përfituar nga përfitimet e tij. Jayoushe përmend një studim të vitit 2016 në Holandë, i cili tregoi se personat që qëndruan nën dush të ftohtë për 30 deri në 90 sekonda patën një ulje prej 29% të ditëve të humbura nga puna për shkak të sëmundjes, krahasuar me ata që nuk bënin fare dush të ftohtë.
Prandaj, edhe vetëm disa sekonda nën ujë të ftohtë janë shumë të dobishme për trupin dhe shëndetin tuaj.
âFilloni me vetĂ«m disa sekonda ekspozimi ndaj ujit tĂ« ftohtĂ«,â thotĂ« ajo. âMe kalimin e kohĂ«s, ndĂ«rsa trupi juaj pĂ«rshtatet, rriteni ekspozimin me nga pesĂ« sekonda nĂ« çdo dush, derisa tĂ« mund ta pĂ«rballoni pĂ«r tĂ« paktĂ«n 30 sekonda.â
Dush i ftohtë apo dush i ngrohtë?
Në disa raste, një dush i ngrohtë mund të jetë më i dobishëm se ai i ftohtë. Nicola thotë se studimet kanë treguar se banjat e ngrohta gjithashtu mund të përmirësojnë simptomat depresive, ashtu siç bëjnë dushët e ftohtë, dhe mund të ndihmojnë me pagjumësinë dhe cilësinë e gjumit.
Jayoushe thotë se uji i ngrohtë gjithashtu mund të ndihmojë në lehtësimin e dhimbjeve muskulore pas ushtrimeve, por shton se nevojiten më shumë studime për të vërtetuar nëse dushët e ngrohtë ofrojnë të njëjtat përfitime neurologjike si ato të ftohta.
Megjithatë, dushët shumë të nxehtë mund të thajnë lëkurën dhe flokët, prandaj është mirë të bëni dush me ujë të vakët, për një ekuilibër të shëndetshëm.
Cilat janë anët negative të dushit të ftohtë?
Ka disa efekte anësore negative që duhet marrë parasysh. Jayoushe shpjegon se ekspozimi i zgjatur ndaj temperaturave të ftohta (zakonisht më shumë se 15 minuta) mund të rrisë rrezikun për hipotermi, që mund të shkaktojë dëmtime serioze të nervave dhe plagë të rënda.
Kush nuk duhet të bëjë dush të ftohtë?
Personat me probleme kardiovaskulare, hipertension apo sëmundje të zemrës duhet të jenë të kujdesshëm me terapinë e ftohtë dhe të këshillohen me mjekun para se ta provojnë, shton Nicola.
Jayoushe pajtohet dhe thekson se mund të jetë e rrezikshme për të moshuarit me sëmundje të zemrës apo tension të lartë të pakontrolluar.
Nicola thotë gjithashtu se dushët e ftohtë duhet të shmangen nga personat me sëmundjen e Raynaud, një gjendje e ndjeshmërisë së lartë ndaj të ftohtit dhe problemeve të qarkullimit të gjakut.
Ajo këshillon edhe personat me sëmundje të frymëmarrjes, si astma, që të jenë të kujdesshëm kur ekspozohen ndaj kushteve shumë të ftohta.
Nga: Nicholas Barber / BBC
PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Francis Gary Powers ishte nĂ« njĂ« mision spiunazhi tĂ« CIA-s, mbi RusinĂ« sovjetike, kur aeroplani i tij U-2 u godit nga njĂ« raketĂ« tokĂ«-ajĂ«r. âShikova lart, shikova jashtĂ«, dhe gjithçka ishte portokalli, kudoâ, ka thĂ«nĂ« Powers. âNuk e di nĂ«se ishte reflektimi nĂ« xhamin e kabinĂ«s apo thjesht i gjithĂ« qielli. Dhe, mĂ« kujtohet qĂ« i thashĂ« vetes: âPasha Zotin, e pata puna imeââ.
NĂ« fakt, Powers arriti tĂ« hidhej me parashutĂ« dhe tĂ« shpĂ«tonte, por telashet pĂ«r tĂ« sapo kishin filluar. Pasi u arrestua dhe u mor nĂ« pyetje nga KGB-ja, ai u nxor nĂ« gjyq nĂ« MoskĂ«, ku familja e tij mund ta shihte, pa mundur qĂ« ta ndihmonte. âTha se e dinte qĂ« ne ishim tĂ« pranishĂ«m nĂ« gjyqâ, tregoi bashkĂ«shortja e tij, Barbara Powers pĂ«r BBC. âMĂ« ka parĂ« teksa ia bĂ«ra me dorĂ«. Dhe, tha se nuk mundej ta kthente shikimin drejt kutisĂ« ku ishim ulur, sepse kjo e trondiste shumĂ«, dhe ai e dinte qĂ« do tĂ« na trondiste edhe neveâ. MĂ« 19 gusht 1960, 65 vjet mĂ« parĂ«, Powersi u dĂ«nua me 10 vjet burg â tre nĂ« njĂ« burg rus dhe shtatĂ« nĂ« kamp pune. Kapja dhe gjyqi i tij kishin ndikim tĂ« madh nĂ« marrĂ«dhĂ«niet Lindje-PerĂ«ndim nĂ« kulmin e LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«.
Powers ishte 30 vjeç nĂ« atĂ« kohĂ«. Ishte djali i njĂ« minatori qymyri nga Kentaki i ShBA-sĂ«, ndĂ«rsa studioi pĂ«r kimi dhe biologji pĂ«rpara se tĂ« bashkohej me Forcat Ajrore tĂ« ShBA-sĂ« nĂ« vitin 1950. NĂ« vitin 1956, u rekrutua nga CIA pĂ«r tĂ« pilotuar aeroplanĂ«t U-2 tĂ« spiunazhit â mbi territoret armike. KĂ«ta aeroplanĂ« mund tĂ« fluturonin nĂ« 70 mijĂ« kĂ«mbĂ« (21.3 kilometra), gjĂ« qĂ« mendohej se ishte mbi rrezen e mbrojtjes sovjetike, ndĂ«rsa kamera e avancuar nĂ« bord mund tĂ« bĂ«nte fotografi tĂ« detajuara tĂ« instalimeve ushtarake. MĂ« 1 maj 1960, Powers u ngrit nga Peshavari nĂ« Pakistan, me misionin tĂ« fluturonte mbi Bashkimin Sovjetik dhe tĂ« aterronte nĂ« Norvegji. âRruga e planifikuar do tĂ« na çonte mĂ« thellĂ« se kurrĂ« mĂ« parĂ« nĂ« Rusi, duke kaluar mbi objektiva tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m qĂ« nuk ishin fotografuar kurrĂ«â, shkroi ai nĂ« kujtimet e tij, Operation Overflight.
Por, autoritetet sovjetike kishin zbuluar fluturimet e mëparshme të U-2-ve dhe ishin të vendosur ta ndalonin këtë, me çdo kusht. Aeroplanë luftarakë MiG-19 u ngritën, dhe raketat S-75 Dvina u lëshuan. Katër orë pas nisjes së misionit, aeroplani i Powersit u godit nga njëra prej këtyre raketave pranë qytetit rus Sverdlovsk (tani Jekaterinburg). Njëri nga krahët e aeroplanit u shqye, dhe mjeti filloi të rrotullohej e të binte drejt tokës.
I biri i Powers, Gary Powers Jr., e tregoi kĂ«tĂ« ngjarje nĂ« podkastin Witness History tĂ« BBC-sĂ«. âMendoi tĂ« hidhej jashtĂ« â kjo Ă«shtĂ« gjĂ«ja e parĂ« qĂ« mĂ«sojnĂ« pilotĂ«t, qĂ« tĂ« dalin nga aeroplani nĂ«se dĂ«mtohet apo Ă«shtĂ« i paaftĂ« pĂ«r fluturim. Por, ai e kuptoi se, nĂ«se hidhet, do tâi kĂ«puten kĂ«mbĂ«t nĂ« dalje. Kabina e U-2-shit Ă«shtĂ« shumĂ« e vogĂ«l, shumĂ« e ngushtĂ«, shumĂ« e pĂ«rmbledhur. QĂ« tĂ« hidhesh, duhet tĂ« jesh nĂ« pozicionin e pĂ«rkryer pĂ«r tĂ« kaluar larg strukturĂ«s sĂ« aeroplanit, pĂ«rndryshe mund tĂ« humbasĂ«sh ndonjĂ« gjymtyrĂ«â.
Zgjidhja e Powersit ishte tĂ« mos pĂ«rdorte ulĂ«sen e shpĂ«timit: ai do ta hapte thjesht kapakun e kabinĂ«s dhe do tĂ« dilte jashtĂ«. Por, sapo e hapi kapakun, u bllokua nĂ« dalje dhe nuk arriti tĂ« shtypte butonin e vetĂ«shkatĂ«rrimit nĂ« panelin e U-2-shit. âAi ende ishte i lidhur me tubin e oksigjenit, kĂ«shtu qĂ« ja ku Ă«shtĂ«, gjysmĂ« e trupit brenda aeroplanit, gjysmĂ« jashtĂ«, duke u rrotulluar drejt tokĂ«s, duke humbur dhe rikthyer ndjenjat, duke u pĂ«rplasur pĂ«rbrendaâ.
Disi, Powers arriti të çlirohej nga U-2-shi dhe u hodh me parashutë mbi një fermë kolektive në periferi të Sverdlovskut. Por, kishte vënë re tashmë një makinë të zezë që e ndiqte nga rruga poshtë, teksa zbriste. Zyrtarët e sigurimit të shtetit e kapën shpejt. Ata gjithashtu kishin mbeturinat e aeroplanit U-2, përfshirë edhe kamerën e tij.
Problemi për qeverinë amerikane ishte se nuk kishin asnjë mënyrë për të ditur nëse Powersi kishte mbijetuar, dhe asnjë mënyrë për të ditur nëse U-2-shi ishte vetëshkatërruar. Departamenti i Shtetit lëshoi një histori mbuluese, duke pretenduar se Powersi kishte qenë duke fluturuar mbi Turqi, duke studiuar modelet e motit për NASA-n kur kishte hyrë aksidentalisht në hapësirën ajrore sovjetike. Madje, historia përfshinte fotografi të një U-2-shi me një logo të NASA-s. Por, në vend që ta mbante misionin sekret, kjo përpjekje e nxituar për mashtrim e shndërroi atë në një turp të madh publik.
Kryeministri i Bashkimit Sovjetik, Nikita Khrushchev, njoftoi botĂ«n se Powersi ishte gjallĂ« dhe shĂ«ndoshĂ« â dhe se kamera dhe fotografitĂ« e tij ishin gjetur tĂ« paprekura, duke treguar se ai ishte spiun. I detyruar tĂ« pranonte se kishte gĂ«njyer, presidenti amerikan, Dwight D. Eisenhower, reagoi me nervozizĂ«m duke pretenduar se ShBA-ja kishte tĂ« drejtĂ« tĂ« mbante nĂ«n vĂ«zhgim armikun. Koha ishte e papĂ«rshtatshme, pasi tĂ« dy burrat do tĂ« merrnin pjesĂ« nĂ« njĂ« konferencĂ« nĂ« Paris pĂ«rkrah krerĂ«ve tĂ« qeverive franceze dhe britanike. Ky ishte samiti i parĂ« pas pesĂ« vjetĂ«sh me pjesĂ«marrjen e liderĂ«ve sovjetikĂ« dhe amerikanĂ«, dhe shpresohej qĂ« do tĂ« pĂ«rmirĂ«sonte miqĂ«sinĂ« pĂ«rtej Perdes sĂ« Hekurt. Skandali i Powersit e bĂ«ri kĂ«tĂ« tĂ« pamundur.
âZ. Khrushchev donte tĂ« kĂ«rkimfalje [nga amerikanĂ«t] para se tĂ« nisnin bisedimetâ, raportoi BBC mĂ« 17 maj. âAi gjithashtu tha se ShBA-ja duhet tĂ« premtojĂ« se nuk do tĂ« shkel mĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore sovjetike dhe se do tĂ« ndĂ«shkonte gjithĂ« pĂ«rgjegjĂ«sit pĂ«r incidentin. Presidenti Eisenhower i hodhi poshtĂ« kĂ«rkesat, duke lĂ«nĂ« samitin e paqes tĂ«rĂ«sisht tĂ« rrĂ«nuar ⊠TĂ« dy palĂ«t fajĂ«sojnĂ« njĂ«ra-tjetrĂ«n pĂ«r dĂ«shtimin e konferencĂ«sâ. Powers gjithashtu u detyrua tĂ« mbante pjesĂ«risht pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« katastrofĂ« diplomatike.
Kur u nxor nĂ« gjyq nĂ« MoskĂ« nĂ« gusht, gazetari i BBC-sĂ«, Ian McDougall, e pĂ«rshkroi atĂ« si ânjĂ« njeri çuditĂ«risht naiv ⊠njĂ« burrĂ« i frikĂ«suar me shpinĂ«n pĂ«r muri ⊠i cili e dĂ«shtoi misionin ⊠nuk ishte shumĂ« trim ⊠dhe ndiqte qartĂ« nga afĂ«r sugjerimet e avokatit tĂ« tij mbrojtĂ«s rusâ.
FatmirĂ«sisht pĂ«r Powersin, ai u lirua dy vjet mĂ« vonĂ«, nĂ« vitin 1962. Sipas njĂ« raporti tĂ« BBC-sĂ«, radioja sovjetike e paraqiti lirimin e tij si akt mĂ«shire ânĂ« pĂ«rgjigje tĂ« kĂ«rkesĂ«s sĂ« prindĂ«rve dhe tĂ« afĂ«rmve tĂ« Powersit, dhe pĂ«r shkak tĂ« pranimit tĂ« ndershĂ«m tĂ« fajĂ«sisĂ« sĂ« tij tĂ« rĂ«ndĂ«â. NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, Powers u dĂ«rgua nĂ« shtĂ«pi nĂ« kĂ«mbim tĂ« njĂ« agjenti tĂ« KGB-sĂ« tĂ« ndaluar nĂ« ShBA, William Fisher, i njohur si Rudolf Abel. Ky shkĂ«mbim i tĂ« burgosurve do tĂ« bĂ«hej subjekti i filmit Bridge of Spies tĂ« Steven Spielbergut, i publikuar nĂ« vitin 2015 â megjithĂ«se Powers, i luajtur nga Austin Stowell, ishte personazh dytĂ«sor. NĂ« vitin 1962, njĂ« ekspert spiunazhi, Bernard Newman, i tha BBC-sĂ« se Bashkimi Sovjetik kishte dalĂ« mĂ« i fituar nga ky shkĂ«mbim sesa ShBA-ja. Abeli ishte spiun i trajnuar dhe me njohuri tĂ« thella, ndĂ«rsa âPowersi ishte pilot shumĂ« i mirĂ«, por nga kĂ«ndvĂ«shtrimi i spiunazhit, gjithçka qĂ« dinte ishte tĂ« shtypte disa butonaâ.
Disa nga mediat ishin edhe mĂ« tĂ« ashpra, pasi shumĂ« komentatorĂ« amerikanĂ« e panĂ« Powersin si frikacak dhe, ndoshta, edhe tradhtar. âEditoriale tĂ« tĂ«ra ishin shkruar gjatĂ« kohĂ«s kur ai ishte nĂ« burgâ, tha Gary Jr. âKĂ«to editoriale nĂ« shtypin amerikan dhe britanik thoshin, nĂ« thelb, se ai kishte dezertuar. Se e kishte ulur aeroplanin pa e shkatĂ«rruar, se i kishte treguar sovjetikĂ«ve gjithçka qĂ« dinte ose se nuk kishte ndjekur urdhrat ⊠tĂ« gjitha kĂ«to ishin pjesĂ«risht tĂ« vĂ«rteta, tĂ« pavĂ«rteta, disa ashiqare gĂ«njeshtra dhe aludimeâ. TeoritĂ« konspirative silleshin rreth faktit se Powersi nuk shtypi butonin e vetĂ«shkatĂ«rrimit tĂ« U-2-shit dhe se u lejua tĂ« arrestohej nĂ« vend qĂ« tĂ« vetĂ«vritej. âPor, babait tim, nuk i bĂ«nte pĂ«rshtypje kjoâ, tha Gary Jr. âNuk i interesonte çfarĂ« mendonin tĂ« tjerĂ«t se duhej apo nuk duhej tĂ« kishte bĂ«rĂ«â.
Autoritetet amerikane bĂ«nĂ« disa pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« rikthyer reputacionin e Powersit. Ai u vlerĂ«sua pĂ«r trimĂ«rinĂ« e tij nga disa senatorĂ« â pas paraqitjes nĂ« Komisionin e ShĂ«rbimeve tĂ« Armatosura tĂ« Senatit nĂ« vitin 1962 â dhe nĂ« vitin 1965 iu nda Ylli i InteligjencĂ«s nga CIA. Pasi u shkurorĂ«zua dhe u martua sĂ«rish, punoi si pilot testues pĂ«r [kompaninĂ«] Lockheed, pastaj si pilot helikopteri pĂ«r njĂ« stacion lajmesh televizive nĂ« Los Anxhelos, KNBC Channel 4. Por, u vra gjatĂ« kĂ«tij profesioni, kur helikopteri i tij u rrĂ«zua nĂ« vitin 1977.
Gary Jr ishte vetĂ«m 10 vjeç nĂ« atĂ« kohĂ«, prandaj kishte shumĂ« gjĂ«ra qĂ« nuk i dinte pĂ«r misionet e tĂ« atit. Ai mori vetĂ« pĂ«rsipĂ«r tâi hulumtonte ato dhe, mĂ« nĂ« fund, nĂ« vitin 1996 ishte bashkĂ«themelues i Muzeut tĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ« nĂ« Uarenton tĂ« Virxhinias, pĂ«r tĂ« ruajtur historinĂ« e Powersit dhe tĂ« tĂ« tjerĂ«ve si ai. âSi fĂ«mijĂ«, u rrita duke ditur qĂ« babai im ishte rrĂ«zuar nĂ« Bashkimin Sovjetik, se ishte burgosur nga KGB-ja dhe mĂ« nĂ« fund ishte shkĂ«mbyer me njĂ« spiun sovjetikâ, tha Gary Jr. âPor, si fĂ«mijĂ«, kjo mĂ« dukej krejt normale. Ishte diçka pĂ«r tĂ« cilĂ«n flisnim. Mendoja se çdo fĂ«mijĂ« kishte njĂ« baba qĂ« kishte kaluar diçka tĂ« tillĂ«â. /Telegrafi/
Reshjet e dendura tĂ« shiut kanĂ« shkaktuar probleme nĂ« disa pjesĂ« tĂ« qytetit tĂ« VlorĂ«s. Trafiku ka qenĂ« i rĂ«nduar dhe disa rrugĂ« janĂ« pĂ«rmbytur, duke shkaktuar shqetĂ«sime pĂ«r qytetarĂ«t. NĂ« aksin VlorĂ«-RadhimĂ«, pranĂ« tunelit tĂ« Ujit tĂ« FtohtĂ«, nĂ« vendin e njohur si âGjurmaâ, Ă«shtĂ« hapur njĂ« gropĂ« e madhe nĂ« asfalt. Gropa Ă«shtĂ« [âŠ]
NjĂ« prej simboleve historike tĂ« VlorĂ«s, i cili prej dekadash ka funksionuar, po shkon drejt mbylljes totale tĂ« tij. Burimi i ujit tek tuneli nĂ« âUjin e ftohtĂ«â, Ă«shtĂ« mbyllur nga mbetjet dhe inertet qĂ« janĂ« aty. PĂ«r njĂ« pjesĂ« tĂ« qytetarĂ«ve tĂ« VlorĂ«s, pĂ«r tĂ« cilĂ«t ky burim pĂ«rfaqĂ«son njĂ« vend me rĂ«ndĂ«si sociale [âŠ]
MbrĂ«mjen e djeshme, njĂ« konflikt i dhunshĂ«m ka ndodhur nĂ« zonĂ«n e âUjit tĂ« FtohtĂ«â, nĂ« VlorĂ«. Ngjarja Ă«shte regjistruar pranĂ« vendit tĂ« njohur si âRrapiâ, nĂ« ambientet e njĂ« hoteli, ku disa persona janĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« njĂ« pĂ«rleshje fizike.
Përplasja ka eskaluar në dhunë me grushta, shkelma dhe sende të forta, ndersa raportohet se është përdorur edhe një mjet prerës, dyshohet thikë.
Si pasojë e përplasjes, dyshohet për persona të plagosur.
Burime nga Policia e Vlorës, bëjnë me dije se katër persona jane shoqëruar në Komisariat për sqarimin e rrethanave. Hetimet vijojnë për zbardhjen e plotë të ngjarjes dhe identifikimin e të përfshirëve.
TIRANĂ, 6 korrik/ATSH/ Strukturat e policisĂ« sĂ« VlorĂ«s liruan hapĂ«sirĂ« publike tek Uji i FtohtĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« operacionit policor tĂ« koduar âPlazhi i lirĂ«â, me qĂ«llim lirimin e hapĂ«sirave publike pĂ«r pushuesit dhe verifikimin e aktiviteteve qĂ« kryejnĂ« subjektet, gjatĂ« sezonit veror.
Policia procedoi penalisht administratorin e subjektit që kishte zënë këtë hapësirë duke vendosur çadra, shezlongë dhe tavolina, pa leje.
ShĂ«rbimet e Komisariatit tĂ« PolicisĂ« VlorĂ«, nĂ« bashkĂ«punim me PolicinĂ« Bashkiake, si rezultat i kontrolleve tĂ« ushtruara nĂ« bregdet, pranĂ« njĂ« restoranti nĂ« lagjen âUji i FtohtĂ«â, konstatuan se administratori i kĂ«tij subjekti, shtetasi G. I., 62 vjeç, banues nĂ« Orikum, kishte zĂ«nĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« paligjshme njĂ« sipĂ«rfaqe toke publike prej 300 mÂČ, nĂ« tĂ« cilĂ«n kishte vendosur çadra, shezlongĂ« dhe tavolina plazhi, pa qenĂ« i pajisur me leje nga autoritetet pĂ«rkatĂ«se.
PĂ«r kĂ«tĂ« rast, specialistĂ«t pĂ«r Hetimin e Krimeve nĂ« Komisariatin e PolicisĂ« VlorĂ« referuan materialet nĂ« Prokurori dhe nisĂ«n procedimi penal ndaj shtetasit G. I., pĂ«r veprĂ«n penale âPushtimi i tokĂ«sâ, parashikuar nga neni 200 i Kodit Penal.
Shërbimet e Policisë do të vijojnë kontrollet përgjatë gjithë vijës bregdetare, me qëllim lirimin e hapësirave publike për pushuesit dhe verifikimin e aktiviteteve që kryejnë subjektet, gjatë sezonit veror.
Login
