❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

2800 ton mbetje në Porto Romano, Prokuroria: Përmbajtje të rrezikshme për shëndetin

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Prokuroria e Durrësit ka zbardhur vendimin për vendosjen e 33 masave sigurie ndaj administratorëve të kompanive private dhe zyrtarëve shtetërorë, pas hetimeve mbi menaxhimin e paligjshëm të 102 kontejnierëve me mbetje të rrezikshme të depozituara mes Porto Romanos dhe Shën Avlashit

Prokuroria e DurrĂ«sit njofton se nga analizat laboratorike tĂ« kryera nĂ« Itali u zbulua se, “mbetjet pĂ«rmbanin elementĂ« toksikĂ« me rrezik pĂ«r shĂ«ndetin e njeriut dhe mjedisin, veçanĂ«risht pĂ«r ekosistemet ujore”.

Pas ekspertimit, Prokuroria DurrĂ«s vĂ«ren se “ jemi pĂ«rpara jo thjesht njĂ« fakti penal, por njĂ« zinxhiri veprimesh tĂ« kundĂ«rligjshme qĂ« sjellin pasoja tĂ« rĂ«nda nĂ« disa drejtime si nĂ« mjedis, shĂ«ndet, veprimtarinĂ« doganore, veprimtarinĂ« e autoriteteve pĂ«r sigurinĂ« dhe cilĂ«sinĂ« nĂ« mjedis”

ECURIA

Faktoje ka raportuar më herët për mungesë të laboratorëve të çertifikuar për kryerjen e analizave të 2800 ton mbetje, të dyshuara të rrezikshme. Ndërkohë pas një viti sorollatje Prokuroria e Durrësit mori vendimin që ekspertiza të kryhej në Itali.

Fillimisht, Prokuroria e DurrĂ«sit i kĂ«rkoi tre institucioneve shtetĂ«rore, AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Burimeve Natyrore, Fakultetit tĂ« Gjeologji Minierave dhe Fakultetit tĂ« Shkencave tĂ« NatyrĂ«s qĂ« tĂ« merrnin kampionĂ« nĂ« kĂ«to kontejnerĂ« dhe kryenin analizat nĂ«se mbetjet ishin toksike, apo “oksid hekuri” siç paraqitej nĂ« dokumentacion nga kompania transportuese “Sokolaj shpk”.

Të trija këto institucione i kthyen përgjigje zyrtare Prokurorisë së Durrësit (më herët edhe Faktojes përmes kërkesave për informacion) se nuk kishin as laboratorë dhe as ekspertë për kryerjen e kësaj ekspertize.

BAN

Organizata mjedisore ndĂ«rkombĂ«tare “Basel Action NetĂ«ork” (BAN) me qendĂ«r nĂ« Seatle tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara, ngriti shqetĂ«simin se nĂ« anijen “Molivia” tĂ« nisur nga ShqipĂ«ria mĂ« 4 korrik 2024 nĂ«pĂ«rmjet Portit tĂ« DurrĂ«sit fshiheshin tonelata me mbetje tĂ« rrezikshme. Mbetjet dyshohej se ishin marrĂ« nga pluhuri i furnaltave tĂ« kompanisĂ« Kurum nĂ« Elbasan e cila vepron nĂ« fushĂ«n e pĂ«rpunimit tĂ« skrapit pĂ«r prodhim hekuri.

BAN mori të dhëna që kjo anije bashkë me (Oksidin e Hekurit) po transportonte EAFD.

Përbërësi EAFD është material i cili vjen nga riciklimi i skrapit të çelikut dhe përmban okside metalike toksike, si (Cadmiumi dhe Kromi), të cilat konsiderohen të dëmshëm për shëndetin dhe mjedisin, çka detyroi vendin pritës Tajlandën që të kthente pas mbetjet, duke e rikthyer anijen sërish në Durrës me 28 shtator të vitit të kaluar.

Porto Romano

Faktoje raportoi në tetor të vitit të kaluar se në pjesën lindore të zonës industriale të Porto Romanos ndodheshin 102 kontejnerët të dyshuara se mund të përmbajnë mbetje toksike. Ato vijojnë të jenë ende aty.

Zona ku janë vendosur është lagunore dhe çdo rrjedhje e mundshme dhe dekompozim nga qëndrimi i gjatë në kontejnerë mund të përbëjë rrezik si për kontaminimin e tokës dhe ujërave nëntokësorë, por edhe drejtpërdrejtë për banorët, shtëpitë e të cilëve nuk janë më shumë se 200 metra larg.

The post 2800 ton mbetje në Porto Romano, Prokuroria: Përmbajtje të rrezikshme për shëndetin appeared first on Faktoje.al.

↗

33 masa sigurie për 102 kontejnierë mbetje të rrezikshme në Porto Romano

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Prokuroria e DurrĂ«sit ka lĂ«shuar tĂ« martĂ«n 33 masa sigurie nĂ« lidhje me çështjen e 102 kontejnerĂ«ve me mbetje tĂ« kompanisĂ« “Kurum”, tĂ« cilat janĂ« vendosur prej mĂ« shumĂ« njĂ« viti nĂ« njĂ« zonĂ« urbane mes Porto Romanos industriale dhe ShĂ«n Avlashit.

Masat e sigurisĂ« janĂ« firmosur pĂ«r personat si tĂ« dyshuar pĂ«r pĂ«rfshirje nĂ« kĂ«tĂ« çështje ku pĂ«rfshihen administratori dhe drejtues drejtorish tĂ« tĂ« “Kurum International”, pronarja dhe drejtues tĂ«  kompanisĂ« “Sokolaj”, punonjĂ«s tĂ« doganĂ«s sĂ« DurrĂ«sit, zyrtarĂ« tĂ« sektorit tĂ« monitorimit tĂ« lejeve mjedisore dhe drejtorisĂ« sĂ« inspektimit nĂ« AKM si dhe ish-drejtoresha e kĂ«saj agjencie (Arta Dollani) por edhe ajo aktuale (Marjeta PĂ«rlala)  

Masë arresti edhe për dy inspektorë të Autoritetit Portual Durrës

Gjithsej janĂ« 26 masa “arrest me burg”, ndĂ«rsa 7 masa janĂ« “arrest shtĂ«pie”.

Mbetje të rrezikshme

Nga analizat laboratorike në Itali dhe aktet e ekspertimit njoftohet se, bëhet fjalë për mbetje të koduara 10 02 07*, të cilat konsiderohen të rrezikshme për shëndetin dhe mjedisin.  

“Duke iu referuar akteve tĂ« administruara dhe rezultateve tĂ« ekspertimit, rezulton se subjektet Sokolaj sh.p.k. dhe Kurum International, nĂ« dijeni tĂ« plotĂ« tĂ« rrezikshmĂ«risĂ« sĂ« mbetjeve tĂ« rrezikshme, tĂ« cilat kualifikohen sipas kodit 10 02 07*, kanĂ« kryer njĂ« sĂ«rĂ« veprimesh pĂ«r fshehjen e llojit tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« mbetjes, nĂ« bashkĂ«punim edhe me tĂ« tretĂ«, me qĂ«llim eksportimin jashtĂ« ShqipĂ«risĂ«, duke iu shmangur tĂ« gjitha detyrimeve ligjore tĂ« parashikuara nĂ« legjislacionin shqiptar dhe atĂ« ndĂ«rkombĂ«tar pĂ«r menaxhimin e mbetjeve tĂ« rrezikshme”, thuhet nĂ« dokumentin e ProkurorisĂ«.

Vendimi

Faktoje raportoi më herët se, në mungesë të laboratorëve të çertifikuar për kryerjen e analizave të 2100 ton mbetje, të dyshuara të rrezikshme, pas plot një viti sorollatje Prokuroria e Durrësit mori vendimin që ekspertiza të kryhej në Itali.

Ecuria

Fillimisht, Prokuroria e DurrĂ«sit si hap tĂ« parĂ« i kĂ«rkoi tre institucioneve shtetĂ«rore, AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Burimeve Natyrore, Fakultetit tĂ« Gjeologji Minierave dhe Fakultetit tĂ« Shkencave tĂ« NatyrĂ«s qĂ« tĂ« merrnin kampionĂ« nĂ« kĂ«to kontejnerĂ« dhe kryenin analizat nĂ«se mbetjet ishin toksike, apo “oksid hekuri” siç paraqitej nĂ« dokumentacion nga kompania transportuese “Sokolaj shpk”.

Të trija këto institucione i kthyen përgjigje zyrtare Prokurorisë së Durrësit se nuk kishin as laboratorë dhe as ekspertë për kryerjen e kësaj ekspertize.

BAN

Organizata mjedisore ndĂ«rkombĂ«tare “Basel Action Network” (BAN) me qendĂ«r nĂ« Seatle tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara, ngriti shqetĂ«simin se nĂ« anijen “Molivia” tĂ« nisur nga ShqipĂ«ria mĂ« 4 korrik 2024 nĂ«pĂ«rmjet Portit tĂ« DurrĂ«sit fshiheshin tonelata me mbetje tĂ« rrezikshme. Mbetjet dyshoheJ se ishin marrĂ« nga pluhuri i furnaltave tĂ« kompanisĂ« Kurum nĂ« Elbasan e cila vepron nĂ« fushĂ«n e pĂ«rpunimit tĂ« skrapit pĂ«r prodhim hekuri.

BAN mori të dhëna që kjo anije bashkë me (Oksidin e Hekurit) po transportonte EAFD.

Përbërësi EAFD është material i cili vjen nga riciklimi i skrapit të çelikut dhe përmban okside metalike toksike, si (Cadmiumi dhe Kromi), të cilat konsiderohen të dëmshëm për shëndetin dhe mjedisin, çka detyroi vendin pritës Tajlandën që të kthente pas mbetjet, duke e rikthyer anijen sërish në Durrës me 28 shtator të vitit të kaluar.

Dokumentacioni

Kompania transportuese “Sokolaj shpk”, nĂ« dokumentacionin shoqĂ«rues pĂ«rcaktonte se ngarkesa ishte me “Oksid Hekuri”, por dyshimet e “Basel Action NetĂ«ork”, mbeteshin se nĂ« kontejnerĂ«t qĂ« mbajnĂ« 2100 ton material kishte mbetje tĂ« rrezikshme EAFD.

Drejtori Ekzekutiv i BAN, Jim Puckett erdhi nĂ« ShqipĂ«ri dhe u vetĂ«ofrua qĂ« tĂ« merrte pjesĂ« nĂ« çdo proces tĂ« transportimit dhe analizimit tĂ« mbetjeve tĂ« dyshuara toksike, por hasi nĂ« njĂ« vĂ«shtirĂ«si tĂ« “pakalueshme” ndonĂ«se zyrtarisht Prokuroria e DurrĂ«sit njoftonte se e kishin ftuar BAN pĂ«r tĂ« paraqitur çdo dĂ«shmi dhe dokumentacion.

Mbetjet në mes të fushës

Faktoje raportoi në tetor të vitit të kaluar se në pjesën lindore të zonës industriale të Porto Romanos ndodheshin ende 102 kontejnerët të dyshuara se mund të përmbajnë mbetje toksike.

Fillimisht ambienti ishte  përdorur për automjetet e sekuestruara nga Policia e Durrësit, por pas vendimit për tu vendosur aty, u krye rrethimi i plotë dhe ruhet 24 orë nga një patrullë e Policisë së Shtetit.

Zona është lagunore dhe çdo rrjedhje e mundshme dhe dekompozim nga qëndrimi i gjatë në kontejnerë mund të përbëjë rrezik si për kontaminimin e tokës dhe ujërave nëntokësorë, por edhe drejtpërdrejtë për banorët, shtëpitë e të cilëve nuk janë më shumë se 200 metra larg.

The post 33 masa sigurie për 102 kontejnierë mbetje të rrezikshme në Porto Romano appeared first on Faktoje.al.

↗

Reforma territoriale, PS drejt zhbërjes së bashkëkryesimit, PD tërhiqet nga bojkoti

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Dy muaj pas fillimit të punës të komisionit parlamentar për reformën administrativo-territoriale, procesi ka hyrë në ngërç politik për shkak të bojkotit të Partisë Demokratike, qysh prej miratimit të Avokatit të Popullit në Kuvend vetëm me votat e mazhorancës

Nga katër mbledhjet e deritashme të komisionit, vetëm një ka pasur pjesëmarrje të plotë të opozitës.

Afati i fundit

Kryetari i grupit parlamentar i PS-së, Taulant Balla, caktoi ditën e sotme si afat të fundit për PD që të merrte pjesë në komision.

Në të kundërt rregullat e lojës do të ndryshonin.

 “Besoj qĂ« sot nĂ« mbledhjen e komisionit, jo vetĂ«m deputetĂ«t e opozitĂ«s tĂ« jenĂ« prezent, por tĂ« marrin detyrat brenda kĂ«tij komisioni, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« nesĂ«r tĂ« mos jemi tĂ« detyruar tĂ« vendosim mekanizmat zhbllokues”, tha Balla.

Mbledhja e sotme e komisionit të posaçëm parlamentar ishte njoftuar zyrtarisht edhe në faqen e Kuvendit.

Por disa orĂ« mĂ« vonĂ«, NĂ«nkryetari i PartisĂ« Demokratike, Luçiano Boçi, tha nga selia e PD-sĂ« se mbledhja e parashikuar e Komisionit tĂ« ReformĂ«s Territoriale ishte e pavlefshme. Ai theksoi se, “thirrja e mbledhjes me ‘ultimatum’ nga Taulant Balla Ă«shtĂ« e papranueshme dhe shkel normat e bashkĂ«punimit brenda komisionit”.

Komisioni

Më herët nga kjo deklaratë, mbledhja e komisionit të posacëm u zhvillua pa praninë e opozitës ndërsa kjo e fundit paralelisht ishte mbledhur në seli për axhendën e grupit parlamentar.

Gjatë fjalës, Berisha nuk e preku asfare publikisht debatin për territorialen.

Në anën tjetër të bulevardit, në kryesinë e Kuvendit, Kryetari i komisionit parlamentar për reformën territoriale, Arbjan Mazniku, tha gjatë mbledhjes, se opozitës i ishin dhënë garanci shtesë për bashkëkryesinë e Komisionit, porse mungesa e tyre, sipas tij, ka sjellë humbje kohe.

Ai nënvizoi se procesi duhet të përfundojë deri në korrik 2026.

Për pasojë Kuvendi, sipas tij, duhet të ndryshojë mënyrën e formimit të Komisionit për të shmangur bllokimin.

Propozimet

Duke ndjekur këtë argument, mazhoranca ka propozuar ndryshime në përbërjen e Komisionit, duke shtuar numrin e përfaqësuesve të saj dhe duke ndryshuar formulën e drejtimit:

“Komisioni i Posaçëm pĂ«rbĂ«het nga 17 anĂ«tarĂ«, nga tĂ« cilĂ«t 9 janĂ« janĂ« pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« Grupit Parlamentar tĂ« PartisĂ« Socialiste dhe 6 pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« Grupit Parlamentar tĂ« PartisĂ« Demokratike, 1 pĂ«rfaqĂ«sues i Grupit Parlamentar Aleanca pĂ«r Ndryshim dhe 1 pĂ«rfaqĂ«sues I Grupit Parlamentar i PartisĂ« sĂ« LirisĂ«. Kryetari i komisionit Ă«shtĂ« pĂ«rfaqĂ«sues i Grupit Parlamentar tĂ« PartisĂ« Socialiste dhe zĂ«vendĂ«skryetari Ă«shtĂ« pĂ«rfaqĂ«sues i Grupit Parlamentar tĂ« PartisĂ« Demokratike”

Fillimisht komisioni u krijua me parimin e barazisë mes mazhorancës dhe opozitës, duke i dhënë opozitës garanci shtesë për bashkëkryesinë.

Propozimet e fundit që janë futur nesër për miratim në Kuvend i japin opozitës një faktor sekondar dhe jo më vendimmarrës krah për krah me PS-në.

TĂ«rhiqet PD

Ndërkohë, në mbledhjen me dyer të mbyllura të Grupit Parlamentar të PD-së, disa deputetë kundërshtuan vendimin Berishës për bojkot të territoriales dhe asaj zgjedhore, duke kërkuar pjesëmarrje në komisione.

Pas mbledhjes së grupit, bashkëkryetari i PD në komision, Luçiano Boçi, përcolli qendrim tërheqës, duke njoftuar se do të marrin pjesë në komision.

“Mbledhja e sotme (e territoriales) Ă«shtĂ« nul, u thirr nĂ« ultimatum. ËshtĂ« nul sepse mbledhja thirret nĂ« bashkĂ«punim me bashkĂ«kryetarĂ«t, s’jam njoftuar. Jo vetĂ«m pĂ«r kĂ«tĂ« mbledhje, por edhe mbledhje tĂ« tjera, qĂ« i kanĂ« pĂ«rdorur si argumente tĂ« bojkotit tĂ« PD. Nuk bashkĂ«punojmĂ« me RamĂ«n nĂ« nivele tĂ« tilla qĂ« konsiderohen si bashkĂ«punime politike, kjo Ă«shtĂ« çështje e njĂ« komisioni tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m. QĂ«ndrimi i PD pas diskutimeve Ă«shtĂ« qĂ« PD do vazhdojĂ« tĂ« jetĂ« pjesĂ« e komisionit, nĂ« njĂ« mbledhje sa mĂ« tĂ« afĂ«rt tĂ« dakordĂ«suar me bashkĂ«kryetarĂ«t”, tha Boçi.

Kalendari i PS

Shkurt 2026 – Vizita nĂ« qarqe dhe takime me kryetarĂ« bashkish, biznesin, shoqĂ«rinĂ« civile dhe qytetarĂ«t.

Mars 2026 – Konsultime tematike mbi territorin, funksionet dhe financimin e pushtetit vendor.

Prill-Maj 2026 – Fillimi i procesit tĂ« hartimit formal tĂ« ligjit pĂ«r reformĂ«n administrativo-territoriale.

The post Reforma territoriale, PS drejt zhbërjes së bashkëkryesimit, PD tërhiqet nga bojkoti appeared first on Faktoje.al.

↗

Ligji për partitë politike, sfidat e reformimit dhe zbatimit

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Sondazhet dëshmojnë se ekziston një mendim i gjerë për rolin aktiv që kanë në procese zgjedhore grupet informale dhe kriminale.

Zgjedhjet nuk shihen më vetëm si garë për vota dhe emra kandidatësh, por edhe garë influencash të jashtme, sponsorizimesh, financimesh dhe ndikimesh informale.

Raporti i fundit i OSBE/ODIHR ishte i qartë në kritikat, adresimet dhe rekomandimet e tij. Shqipëria synon të bëhet anëtare e BE dhe për këtë do të duhet të kalojë paraprakisht pengesën kryesore, realizimin e zgjedhjeve të lira, përmes fushatave transparente dhe politikave konkurruese të bazuar në integritet, alternativë dhe llogaridhënie.

Rasti i Jurgis Çyrbja, ish-deputet i PS-sĂ« nĂ« zgjedhjet e 2021 i cili ndodhet nĂ« burg pĂ«r korrupsion nĂ« zgjedhje dhe pĂ«rkrahje tĂ« krimit, tregoi se fenomeni i lidhjes sĂ« politikĂ«s me krimin nuk ishte i izoluar.  NĂ« zgjedhjet e fundit parlamentare u evidentuan raste tĂ« ngjashme nĂ« disa zona si Vora, DurrĂ«si apo Elbasani ku elementĂ« kriminalĂ« ndikuan nĂ« procesin e votimit. “Duke mos i besuar anĂ«tarĂ«sisĂ«, projektit dhe programit tĂ« vet, partitĂ« politike bĂ«jnĂ« lidhje tĂ« shkurtra me elementĂ« tĂ« krimit me idenĂ« se kĂ«ta njerĂ«z sigurojnĂ« vota”, thotĂ« eksperti Lutfi Dervishi nĂ« njĂ« dalje pĂ«r A2CNN.

Krimi

Financimi nga grupet kriminale mbetet njĂ« nga problemet kyçe nĂ« çdo palĂ« zgjedhje nĂ« vend  Drejtori i ISP, Afrim Krasniqi, thotĂ« nĂ« podkast pĂ«r Faktoje se Ă«shtĂ« e papranueshme qĂ« nĂ« vitin 2025 krimi i organizuar tĂ« ketĂ« ndikim nĂ« pĂ«rzgjedhjen e deputetĂ«ve. “Ky Ă«shtĂ« dĂ«shtimi mĂ« i madh i demokracisĂ« shqiptare”, thotĂ« ai  Fenomeni, sipas tij, kĂ«rkon forcimin e mekanizmave tĂ« sigurisĂ« si dhe, hetim tĂ« lidhjeve tĂ« kandidatĂ«ve me krimin

Ligji për financimin e partive

Procesi i reformimit të ligjit për partitë politike, i rekomanduar prej kohësh nga OSBE/ODIHR, është futur si pjesë e punës së komisionit parlamentar për reformën zgjedhore, por ende mbetet e paqartë se deri ku do të shkojë ndërhyrja.

Instituti për Studime Politike ka organizuar disa tryeza konsultative në Tiranë (dhe jashtë saj) me partitë politike, ekspertë dhe shoqërinë civile, me fokus identifikimin dhe adresimin e çështjeve prioritare për ndërhyrje dhe ofrimin e rekomandimeve konkrete për hartimin e Ligjit për Partitë Politike/Kodit Zgjedhor.

Problematika

Problematikat janë të njohura dhe mbeten të njëjta. Shumë prej partive nuk kanë anëtarësi të deklaruar (dhe as detyrim ligjor për dorëzimin në gjykatë), regjistra të rregullt apo struktura funksionale.

Eksperienca ndër vite ka treguar gjithashtu se partitë në përgjithësi nuk zhvillojnë zgjedhje të brendshme. Në praktikë, sipas ekspertit Lutfi Dervishi, gjenden gjithnjë mënyra për të anashkaluar ligjin, duke e bërë transparencën një fasadë formale.

Financimet në fushatë

Kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r financat, KQZ verifikon vetĂ«m dokumentet e dorĂ«zuara. Audituesit e pavarur kanĂ« pĂ«r detyrĂ« tĂ« verifikojnĂ« saktĂ«sinĂ« formale tĂ« deklarimeve, pa mundĂ«si hetimi nĂ« terren apo nĂ« kohĂ« reale.  “NĂ« takime informale na Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« jo zyrtarisht nga kandidatĂ«t qĂ« shuma qĂ« ne kemi deklaruar nuk pĂ«rputhet me shumĂ«n e shpenzuar, pra ka njĂ« lloj hipokrizie qĂ« partitĂ« bĂ«jnĂ« sikur po raportojnĂ« dhe institucionet bĂ«jnĂ« sikur po auditojnĂ« dhe ky Ă«shtĂ« njĂ« moment krejt i qartĂ« dhe qĂ« duhet ndĂ«rhyrĂ«â€, thotĂ« Dervishi

Roli i KLSH

Në tryezat e organizuara nga Instituti i Studimeve Politike (ISP) është propozuar që Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH) të ketë rol në mbikëqyrjen e partive politike.  Qysh prej vitit 2000, si pasojë e një vendimi të Kushtetueses, partitë mbeten të vetmet institucione, që nuk i nënshtrohen kontrollit të KLSH.

Sipas ekspertit, Erion Tase, KLSH ka kompetencĂ« ligjore vetĂ«m mbi fondet publike dhe jo mbi financimet private, ç’ka e lĂ« propozimin pĂ«r kontrollin e partive nĂ« njĂ« boshllĂ«k ligjor.  PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, ekspertĂ« nga shoqĂ«ria civile po shqyrtojnĂ« mundĂ«sinĂ« e propozimit tĂ« zgjerimit tĂ« kompetencave tĂ« KLSH ose krijimin e njĂ« organi tĂ« ri auditimi, qĂ« tĂ« mbikĂ«qyrĂ« financimet private tĂ« partive politike.

Ndarja parti-shtet

Raporti financiar i OSBE/ODIHR theksoi se zgjedhjet në Shqipëri nuk ishin të barabarta. Partia në pushtet përdori burimet shtetërore për avantazh elektoral. Problematike e përsëritur ishte edhe patronazhimi dhe presioni mbi administratën. Eksperienca e zgjedhjeve të fundit parlamentare tregoi gjithashtu se vendimet me efekt financiar u morën para periudhës së ndalimit ligjor, duke prodhuar pasoja gjatë fushatës. Kjo, sipas ekspertit Dervishi, tregon se ligji aktual nuk është i mjaftueshëm për të parandaluar deformimin e garës zgjedhore

Faqet anonime

Një tjetër problem i evidentuar në zgjedhjet e fundit ishte  përdorimi i faqeve anonime në rrjetet sociale për sulme direkte ndaj kandidatëve kundërshtarë. Kufizimi i fushatave negative dhe raportimi i detajuar i shpenzimeve online po shihet nga ekspertë të shoqërisë civile si domosdoshmëri.

Reklamat

Ligji ndalon gjithashtu reklamat në media, por raportet e KQZ tregojnë miliona euro borxhe të partive ndaj televizioneve për reklama të papaguara, një problematikë që duhet riparë, referuar diskutimeve në këtë drejtim  

“NjĂ« votĂ«, njĂ« euro”

Aktualisht, financimi i partive politike nĂ« ShqipĂ«ri lidhet kryesisht me numrin e mandateve parlamentare dhe jo me votat e fituara. Drejtori i ISP, Afrim Krasniqi, ka propozuar modelin gjerman “njĂ« votĂ«, njĂ« euro”, ku çdo votĂ« pĂ«rkthehet nĂ« mbĂ«shtetje financiare tĂ« barabartĂ« nga buxheti i shtetit, duke shmangur, sipas tij, deformimet qĂ« sjell sistemi i mandateve. “Kjo ka prodhuar situata absurde ku njĂ« parti me vetĂ«m 8 mijĂ« vota nĂ« njĂ« qark merr financim tĂ« rregullt parlamentar dhe zyra falas, ndĂ«rsa njĂ« parti lokale qĂ« fiton nĂ« dhjetĂ«ra bashki nuk merr asnjĂ« mbĂ«shtetje financiare. Ky model Ă«shtĂ« projektuar pĂ«r tĂ« ruajtur monopolin e PS dhe PD, duke shtypur prirjet e reja politike dhe duke i mbajtur partitĂ« e vogla jashtĂ« loje”, thotĂ« Krasniqi.

Juristi Altin Gjeta e ka zgjeruar këtë ide, duke theksuar se ligji gjerman jo vetëm favorizon financimin publik mbi bazën e votave dhe kontributeve të anëtarësisë, por vendos edhe një tavan buxhetor dhe mekanizma penalizues efektivë për rastet e shkeljeve.

PartitĂ« dhe “oligarkĂ«t”

Ligji ndalon financimet e partive nga kompani me kontrata publike, por deri mĂ« sot asnjĂ« biznesmen i madh qĂ« ka fituar tendera nuk figuron nĂ« listĂ«n zyrtare tĂ« donatorĂ«ve tĂ« partive. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« Faktoje, nĂ« periudhĂ«n janar–prill 2025 Ă«shtĂ« vĂ«rejtur njĂ« rritje e pĂ«rqendrimit tĂ« parave publike nĂ« pak duar krahasuar me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« vitit 2024, kur nuk kishte zgjedhje. Afrim Krasniqi  thotĂ« se financimet e partive nga grupe te caktuara tĂ« interesit realizohen nĂ« mĂ«nyra tĂ« tjera, shpesh tĂ« kamufluara pĂ«rmes emrave fiktivĂ«.

Propozimet

Legjislacioni mbi dekriminalizimin dhe integritetin (përfshirë AIDSSH) përcakton kritere të qarta për kandidatët në poste publike.  ISP propozon që këto kritere të përfshihen edhe në ligjin për partitë politike dhe në statutet partiake, duke përfshirë pra edhe strukturat drejtuese. Sipas ISP, partitë duhet të publikojnë CV-të e stafeve drejtuese (kryesia, sekretariati ekzekutiv, kryetarët e degëve).

ISP propozon gjithashtu që ligji për partitë të ndalojë sponsorizimin financiar nga individë me të shkuar kriminale ose me aktivitet kriminal ekonomik. Në rast shkelje, ISP propozon vendosjen e sanksioneve.

Propozohet gjithashtu që individët me rekorde kriminale të përjashtohen nga e drejta për të marrë me qira ose blerë media vizive, audio ose të shkruara për përdorim electoral. Por sipas propozimeve të ISP,  një subjekt politik duhet të humbasë mandatin nëse kandidati i zgjedhur rezulton i inkriminuar. Volitet  gjithashtu dispozitë ligjore për të parandaluar presionin ndaj grave kandidate për dorëheqje paszgjedhore në listat shumëemërore.

ISP kĂ«rkon pĂ«rmes njĂ« pakete propozimesh qĂ« kufizimet e votĂ«s sipas ligjit tĂ« dekriminalizimit, tĂ« aplikohen edhe tek partitĂ« politike dhe listat e votuesve tĂ« diasporĂ«s. Ligji “PĂ«r garantimin e integritetit tĂ« personave qĂ« zgjidhen, emĂ«rohen apo ushtrojnĂ« funksione publike” dhe vendimi i Kuvendit nĂ« funksion tĂ« tij, sipas ISP, duhet tĂ« zgjerohet pĂ«r tu aplikuar pĂ«rtej BE-sĂ«, duke pĂ«rfshirĂ« vende tĂ« tjera evropiane dhe rajonale ku ka komunitete tĂ« mĂ«dha shqiptare, si Zvicra apo Turqia.

Ky artikull bĂ«het nĂ« kuadĂ«r tĂ« projektit “PĂ«rmirĂ«simi i kuadrit ligjor pĂ«r partitĂ« politike pĂ«rmes Ligjit pĂ«r PartitĂ« Politike dhe/ose Kodit Zgjedhor”, i cili realizohet nga Instituti i Studimeve Politike (ISP) me Fondacionin Westminster pĂ«r Demokraci (WFD) me mbĂ«shtetje financiare nga Ambasada Britanike nĂ« TiranĂ«.

The post Ligji për partitë politike, sfidat e reformimit dhe zbatimit appeared first on Faktoje.al.

↗

E drejta për informim mes gotës gjysmë bosh dhe gjysmë plot

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Konferenca e VII KombĂ«tare pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n e Informimit, organizuar nga Komisioneri pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n e Informimit dhe Mbrojtjen e tĂ« DhĂ«nave Personale, u konceptua tĂ« martĂ«n si njĂ« takim i gjerĂ«, nĂ« njĂ« sallĂ« plot me pĂ«rfaqĂ«sues nga qeveria, media, ambasadorĂ« tĂ« akredituar nĂ« TiranĂ«, ku nĂ« qendĂ«r ishte njĂ« tryezĂ« e rrumbullakĂ«t me fokus kryeministrin Edi Rama dhe drejtueset e katĂ«r organizatave tĂ« shoqĂ«risĂ« civile: Faktoje.al, “Together for Life”, “BIRN” dhe “SCiDEV”.  

Diskutimet u fokusuan tek progresi i deritanishëm dhe problematikat serioze në zbatimin praktik të së drejtës për informim.

Kryeministri Edi Rama ne konferencen per te drejten e informimit

Dekriminalizimi i shpifjes

Kryeministri Rama e cilĂ«soi panoramĂ«n e transparencĂ«s si “gotĂ« gjysmĂ« plot”, duke theksuar se pengesat burojnĂ« nga pĂ«rtacia burokratike dhe jo mungesa e vullnetit politik.

Ai propozoi vendosjen e sanksioneve pĂ«r ministrat dhe sekretarĂ«t e pĂ«rgjithshĂ«m qĂ« tejkalojnĂ« afatin ligjor prej 10 ditĂ«sh pĂ«r dhĂ«nien e informacionit. “Nuk besoj te autorregullimi i shqiptarĂ«ve, ballkanasve
”, tha Rama kur foli pĂ«r nevojen e sanksioneve

Për herë të parë, Rama premtoi edhe dekriminalizimin e shpifjes, por vetëm për gazetarët. Megjithatë, një piskamë (ai) e lëshoi.

“Ne nuk vuajmĂ« nga liria e shprehjes, por liria e shpifjes”, tha Rama  

Komisioneri Besnik Dervishi nënvizoi se problemet kryesore mbeten mosrespektimi i afateve, interpretimi i gabuar i përjashtimeve ligjore dhe neglizhenca administrative.

Platforma

Ministrja e Shtetit për administraten dhe antikorrupsionin, Adea Pirdeni, tha se platforma Transparent Albania, do të shërbejë në vijim si portë unike për aksesin në informacion publik, duke lehtësuar kërkesat online dhe monitorimin e performancës së ministrive.

Për herë të parë, sipas saj, qytetarët do të mund të paraqesin dhe ndjekin kërkesat për informacion online, ndërsa koordinatorët do të gjurmojnë zbatimin e tyre.

Ndërkohë, nga ana e partnerëve ndërkombëtarë ne tryezë u vlerësua rendësia e angazhimit për të përmirësuar qasjen e publikut dhe medias në informacion

Problematikat

Ne foto: Klodiana Kapo, Drejtore e Faktoje.al

Duke u bazuar në eksperiencën e saj personale,  Klodiana Kapo, drejtore e Faktoje.al, tha se dikur gazetaria mbështetej në kontakt të drejtpërdrejtë me institucionet, ekspertët dhe vetë drejtuesit e partive, ndërsa verifikimi i informacionit ishte pjesë thelbësore e punës së përditshme.

Sot, sipas saj, ky ekuilibër është prishur. Ajo theksoi vështirësitë e gazetarëve për të marrë informacion në kohë, duke sjellë shembullin e 183 kërkesave të dërguara vetëm këtë vit nga Faktoje.al, shumica me përgjigje të pjesshme ose të vonuara.

Ne foto: Eglantina Bardhi, Drejtore e “Together For Life”

Eglantina Bardhi Drejtore e “Together for Life” nĂ«nvizoi se qasja e hapur nĂ« informacion nuk duhet parĂ« si kĂ«rcĂ«nim nga institucionet.

Ndërsa Kristina Voko, Drejtore e BIRN, e cilësoi të drejtën e informimit si instrument thelbësor për mbrojtjen e interesit publik. Sipas saj, transparenca duhet kuptuar më gjerë se korniza ligjore, duke përfshirë konsultimin publik real, të dhënat e hapura dhe komunikimin e vazhdueshëm me qytetarët.

Blerjana Bino, Drejtore e SCiDEV ngriti shqetësime për mungesën e transparencës në procesin e negociatave për anëtarësim në BE dhe hendekun mes digjitalizimit dhe llogaridhënies demokratike.

Konferenca evidentoi kontrastin mes cilesimit qĂ« i dha vetĂ« kryeministri Rama “gotĂ«s gjysmĂ« bosh” tĂ« shoqĂ«risĂ« civile dhe “gotĂ«s gjysmĂ« plot” tĂ« qeverisĂ«, duke e lĂ«nĂ« tĂ« hapur debatin mbi efektivitetin real tĂ« sĂ« drejtĂ«s pĂ«r informim nĂ« ShqipĂ«ri.

The post E drejta për informim mes gotës gjysmë bosh dhe gjysmë plot appeared first on Faktoje.al.

↗

Rama merr kohë për Ballukun: Pezullimin e çoj në Kushtetuese

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Nga dje Belinda Balluku me vendim të GJKKO-së është e pezulluar nga detyra e zv-kryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjitikës. Asgjë nuk ka ndryshuar nga dje sot, e as pas takimit disa orësh që kryeministri Edi Rama zhvilloi me Ballukun në zyrën e tij të kryeministrisë.

E vetmja lëvizje konkrete është ankimimi i vendimit të GJKKO-së nga kryeministria në Gjykatën Kushtetuese. 

GJKKO

NjĂ« vendim mĂ« shumĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« kohĂ« sesa pĂ«r tĂ« mos e “lĂ«shuar”, kur nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n ditĂ« GJKKO zbardhi vendimin pĂ«r Ballukun dhe miratoi 28 leje tĂ« reja pĂ«r kontrolle personale.

 “NĂ« rastin konkret pĂ«r shkak tĂ« rrethanave tĂ« faktit dhe personalitetit tĂ« tĂ« pandehurve tĂ« sipĂ«rcituar, duke qenĂ« nĂ« ushtrimin e funksioneve respektive tĂ« tyre pĂ«r shkak tĂ« detyrĂ«s, ekziston rreziku qĂ« ata tĂ« kryejnĂ« krime tĂ« tĂ« njĂ«jtit lloj me atĂ« pĂ«r tĂ« cilin po procedohen, kjo lidhur me rrethanat e veprimeve tĂ« kundraligjshme tĂ« tĂ« pandehurve nĂ« disa procedura prokurimi, si dhe nisur nga fakti se tĂ« pandehurit menaxhojnĂ« nĂ« vazhdim fondet publike pĂ«r investimet publike tĂ« tjera tĂ« parashikuara pĂ«r Institucionet qendrore qĂ« ata drejtojnĂ«â€, thuhet nĂ« vendimin e GJKKO.

Mbrojtja

NĂ« pĂ«rfundim tĂ« Samitit formal tĂ« Growth Plan “Our Pathway to the EU”, nĂ« krah tĂ« Komisioneres pĂ«r Zgjerimin, Marta Kos, kryeministri Edi Rama iu pĂ«rgjigj enkas pyetjeve tĂ« tre gazetarĂ«ve, qĂ« nĂ« thelb kishin njĂ« qĂ«llim: A do ta shkarkonte Belinda Ballukun pas vendimit tĂ« marrĂ« nga GJKKO pĂ«r pezullimin e saj nga ta gjitha funksionet qeveritare?

Rama

Kryeministri Edi Rama e konsideroi vendimin e pezullimit të ministres dhe zv/kryeministres Belinda Balluku si një rast të paprecedentë të ndërhyrjes së drejtësisë në kompetencat e ekzekutivit, por theksoi se qeveria nuk do të reagojë në të njëjtën mënyrë ndaj sistemit gjyqësor.

Ankimimi

Rama deklaroi se vendimi do tĂ« respektohet, ndĂ«rsa çështja do t’i drejtohet GjykatĂ«s Kushtetuese me argumentin se duhet pĂ«rcaktuar qartĂ« kufiri mes pushteteve.

“Pezullimi Ă«shtĂ« vendim i njĂ« gjykate qĂ« ne do ta pĂ«rcjellim nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese, si njĂ« akt brutal ndĂ«rhyrjeje nĂ« pavarĂ«sinĂ« e Pushtetit Ekzekutiv dhe Gjykata Kushtetuese do duhet tĂ« na thotĂ« se cili Ă«shtĂ« qĂ«ndrimi i saj bazuar mbi KushtetutĂ«n e RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«. Pra, nuk jemi nĂ« kushtet, kur duke ndĂ«rhyrĂ« me forcĂ« nĂ« pavarĂ«sinĂ« e ekzekutivit, mund tĂ« diktohet ndonjĂ« lĂ«vizje e qeverisĂ«. KĂ«shtu qĂ«, pĂ«r periudhĂ«n qĂ« flasim, qeveria e ShqipĂ«risĂ« nuk ka zĂ«vendĂ«s kryeministĂ«r dhe nuk ka njĂ« ministĂ«r tĂ« infrastrukturĂ«s dhe energjisĂ«, qĂ« funksionon. Kaq!”, tha ai

Pakënaqësia

Rama vuri nĂ« dukje se ShqipĂ«ria po pĂ«rjeton njĂ« drejtĂ«si tĂ« re, “tĂ« brishtĂ« dhe fĂ«minore”, qĂ« sipas tij shpesh shfaq reflekse tĂ« vjetra antidemokratike, por qĂ« qeveria duhet ta mbrojĂ« edhe kur “na godet padrejtĂ«sisht”.

“ËshtĂ« njĂ« pushtet i ri fĂ«mijĂ«ror, i ndĂ«rtuar mbi njĂ« tĂ« kaluar, qĂ« nuk e ndihmon drejtĂ«sinĂ« e pavarur, s’ka traditĂ«, s’ka kulturĂ« historike tĂ« njĂ« drejtĂ«sie tĂ« pavarur. AftĂ«sitĂ« e prokurorĂ«ve dhe gjykatĂ«sve janĂ« njĂ« pjesĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« duhen rritur dhe forcuar, duhet kohĂ«, duhet durim dhe duhet vendosmĂ«ri.

Ne kĂ«tĂ« vendosmĂ«ri e kemi dhe pĂ«r sa kohĂ« do ta kemi, do tĂ« jetĂ« kĂ«shtu dhe kur them pĂ«r sa kohĂ« do ta kemi, flas pĂ«r veten time, qĂ« sa tĂ« jem unĂ« nĂ« kĂ«tĂ« detyrĂ«, nuk do shikoni luftĂ«ra me drejtĂ«sinĂ« apo akuza pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar akuzat qĂ« bĂ«n drejtĂ«sia”. 

Ai kritikoi gjithashtu kulturĂ«n e “gjyqeve popullore” nĂ« televizione dhe rrjedhje e sekreteve hetimore nga prokurorĂ«t, duke e quajtur praktikĂ« tĂ« dĂ«mshme pĂ«r drejtĂ«sinĂ«.

Marta Kos

Komisionerja pĂ«r Zgjerimin, Marta Kos, nuk komentoi rastin konkret, por theksoi se pavarĂ«sia gjyqĂ«sore Ă«shtĂ« njĂ« ndĂ«r arritjet kryesore tĂ« ShqipĂ«risë  vitet e fundit dhe se vendimet e gjykatave duhet tĂ« respektohen. “
Sigurisht qĂ« raste tĂ« tilla ndodhin gjithandej, por e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« qĂ« ne tĂ« ndjekim vendimet e gjykatĂ«s dhe ajo qĂ« kam dĂ«gjuar nga kryeministri qĂ« do tĂ« ndodhĂ« nĂ« fakt”, nĂ«nvizoi ajo.

KĂ«tu ndĂ«rhyri sĂ«rish Rama, mĂ« shumë  si mesazh pĂ«r BE-nĂ«, duke pĂ«rcjellĂ« tĂ« kundĂ«rtĂ«n e deklaratĂ«s sĂ« “rasteve qĂ« ndodhin gjithandej”.

“Nuk bĂ«n vaki nĂ« Bashkimin Europian, qĂ« njerĂ«zit tĂ« pezullohen nga funksionet, Ă«shtĂ« unike nĂ« historinĂ« e EuropĂ«s kjo, duke qenĂ« tĂ« zgjedhur, nuk bĂ«n vaki nĂ« Bashkimin Europian qĂ« kryetarĂ«t e bashkisĂ« tĂ« merren nga zyra dhe tĂ« çohen nĂ« burg, pa gjyq dhe tĂ« mbahen nĂ« paraburgim pĂ«r muaj e muaj tĂ« tĂ«rĂ«, nuk bĂ«n vaki nĂ« Bashkimin Europian qĂ« siç e thotĂ« jo qeveria e ShqipĂ«risĂ«, po ‘komisioni i torturĂ«s i Strasburgut’ – njĂ« vend tĂ« ketĂ« mĂ« shumĂ« tĂ« paraburgosur, sesa njerĂ«z tĂ« gjykuar dhe tĂ« burgosur me gjyq”, tha Rama.

Standardi i BE dhe rasti “unik”

Politologu Afrim Krasniqi në një postim në Linkedin solli standardet e BE-së dhe jo vetëm, duke kundërshtuar tezën e Ramës.

”NĂ« EuropĂ«n PerĂ«ndimore ka standard tjetĂ«r: asnjĂ« zyrtar i lartĂ« nĂ«n akuzĂ« dhe masĂ« sigurie nuk vonon, por jep menjĂ«herĂ« dorĂ«heqjen. KĂ«shtu qĂ« duhen kĂ«rkuar vende ‘si ShqipĂ«ria’ pĂ«r tĂ« krahasuar. Ja p.sh., Brazili ka indeksin e shtetit sĂ« tĂ« drejtĂ«s 10 pikĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« sesa ShqipĂ«ria dhe aty ka pasur raste tĂ« njĂ«jta pĂ«r zyrtarĂ« tĂ« lartĂ«, nĂ« Ekuador, njĂ« vend me nivel pak mĂ« tĂ« ulĂ«t sesa ShqipĂ«ria nĂ« indeks, Ă«shtĂ« shkarkuar nĂ« detyrĂ« zv/presidenti i zgjedhur me njĂ« vendim gjyqĂ«sor; nĂ« vende tĂ« tjera ka ndodhur tĂ« shkarkohen zyrtarĂ« edhe mĂ« tĂ« lartĂ«, pĂ«rfshirĂ« presidentĂ« e kryeministra.

NĂ« njĂ« vend tĂ« BE, si Spanja, kryeministri pezulloi funksionet e tij pĂ«r shkak tĂ« akuzave ndaj bashkĂ«shortes, nĂ« republikat baltike me nivel shumĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« demokracie sesa ne, rasti i fundit Ă«shtĂ« pezullimi i njĂ« deputeti nga gjyqtari”, shkruan ai

Parimi i demokracisĂ«, sipas tij, kudo nĂ« botĂ« Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ«: “asnjĂ«herĂ« dhe nĂ« asnjĂ« rast njĂ« vendim gjyqĂ«sor nuk Ă«shtĂ« quajtur ‘grusht shteti’, e kundĂ«rta, moszbatimi i vendimeve tĂ« gjykatave Ă«shtĂ« konsideruar akt kundĂ«r shtetit”.   

Zgjedhjet e lira

E pyetur mbi vĂ«rejtjet e raportit tĂ« OSBE-ODHIR pĂ«r zgjedhjet (ku u bazua edhe raporti I Komisionit Europian) Komisionerja pĂ«r Zgjerimin, Marta Kos u pĂ«rgjigj: “Po, zgjedhjet kanĂ« qenĂ« tĂ« lira dhe tĂ« ndershme. ËshtĂ« gjithmonĂ« mirĂ« kur marrim sugjerime pĂ«r pĂ«rmirĂ«sime dhe kjo Ă«shtĂ« njĂ« gjĂ« e mirĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, por edhe pĂ«r BE”

The post Rama merr kohë për Ballukun: Pezullimin e çoj në Kushtetuese appeared first on Faktoje.al.

↗

Gazetaria cilësore në rrezik, thirrje për reforma dhe vetërregullim

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Raporti i Komisionit Evropian për vitin 2025 thekson se progresi në lirinë e shprehjes dhe medias në Shqipëri mbetet i kufizuar. Në këtë kontekst, Faktoje.al dhe Qendra Shkencë dhe Inovacion për Zhvillim (SciDev), me mbështetjen e Ambasadës së Mbretërisë të Vendeve të Ulëta në Shqipëri, organizuan një tryezë të rrumbullakët me pjesëmarrjen e institucioneve, deputetëve nga forcat kryesore politike por dhe partitë e reja, gazetarëve, shoqërisë civile dhe partnerëve ndërkombëtarë për veprime konkrete.

Roli i medias

Nën moderimin konçiz të tryezës nga eksperti Neritan Sejamini, Klodiana Kapo, Drejtoresha Ekzekutive e Faktoje.al, theksoi në fillim të takimit se interesat e pronarëve dhe presioni politik janë faktorët kryesorë që minojnë besimin ndaj medias.

Ajo nënvizoi se media duhet të shërbejë jo vetëm si transmetuese e lajmit, por edhe si instrument edukues që krijon besim në këtë mjedis polarizues.

Realiteti   

Blerjana Bino, Drejtoreshë Ekzekutive e SciDev, vuri në dukje se përparimi i vogël i evidentuar në raport nuk ka ndikim real tek gazetarët. Ajo paralajmëroi se pa çmontimin e një sistemi të kapur nga interesat monetare dhe politike, gazetaria cilësore mbetet e pamundur. Bino shtoi se pa gazetarë të mbrojtur, informacioni i besueshëm është i vështirë.

Perspektiva ndërkombëtare

Ambasadori i Mbretërisë së Vendeve të Ulëta në Shqipëri, Reinout Vos, theksoi se pa media të lirë, demokracia nuk funksionon dhe, kur gazetarët nuk janë të sigurt, llogaridhënia vihet në rrezik.

Kritikat  

Koloreto Cukali kritikoi raportin e BE pĂ«r mosreflektimin e fenomenit tĂ« “zhdukjes sĂ« lajmit” nga mediat kryesore dhe kĂ«rkoi transparencĂ« tĂ« fondeve publike. PĂ«r kĂ«tĂ« tĂ« fundit, Erion Tase kĂ«rkoi rregullim konkret.

Aleksandra Bogdani e BIRN  theksoi se vullneti politik Ă«shtĂ« “thembra e Akilit” pĂ«r zhvillimin e medias, duke kritikuar praktikat e shpĂ«rndarjes sĂ« materialeve tĂ« gatshme nga institucionet dhe po aq, transmetimit tĂ« tyre nga tv e licensuara, nĂ« njĂ« kohĂ« kur vetĂ« frekuenca e transmetimit shfrytĂ«zohet si njĂ« e mirĂ« publike.

Kushtet e punës

Isa Myzyraj (AGSH) kërkoi shkëputjen e lidhjeve mes qeverisë dhe pronarëve të mediave, sidomos kur ata shpallen investitorë strategjikë. Ai ngriti shqetësime për kushtet e punës, pagesat e vonuara dhe mungesën e mbrojtjes ligjore.

Osman Stafa një tjetër gazetar denoncoi mungesën e aksesit në informacion, censurën dhe autocensurën që, sipas tij, po  dëmtojnë interesin publik.

Perspektiva politike

Kryetarja e Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik, Jorida Tabaku, solli në vëmendje kontrollin e informacionit nga MIA dhe theksoi tre detyrime që burojnë nga integrimi: Dekriminalizimi i shpifjes, mbrojtja nga paditë SLAPP dhe pavarësia e AMA/RTSH

Armela Krasniqi, DrejtoreshĂ« e AMA, kĂ«rkoi gjatĂ« diskutimeve njĂ« pĂ«rkufizim ligjor pĂ«r “median” dhe “gazetarin”, duke mbrojtur nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« pavarĂ«sinĂ« e AMA me vendime konsensuale tĂ« pakontestuara, sipas saj, as nga partitĂ« politike e as nga shoqĂ«ria civile

NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, Erald Kapri deputeti i PartisĂ« “MundĂ«sia” paralajmĂ«roi se çdo iniciativĂ« ligjore rrezikon tĂ« kthehet nĂ« kontroll, duke mbrojtur tezĂ«n e vetĂ«rregullimit tĂ« medias.

Dekani i Fakultetit e Historisë dhe Filologjisë, profesor Mark Marku, sugjeroi konsensus për standardizimin e medias shqiptare

Konkluzionet

Në fund të diskutimeve, nga tryeza rezultoi nevoja për pavarësi politike të medias, transparencë financiare dhe pronësie, sidomos mbi përdorimin e fondeve publike, mbrojtje ligjore për gazetarët, një status i qartë juridik për median dhe gazetarët, dallimet mes mediave tradicionale dhe atyre online, vetërregullim dhe konsensus për standardizimin e sektorit.

Gjatë tryezës u evidentua se presioni i BE-së, donatorëve dhe vetë komunitetit të gazetarëve shihet si i domosdoshëm për të detyruar qeverinë të ndërmarrë hapa konkretë ne drejtim të pavarësisë së medias.

The post Gazetaria cilësore në rrezik, thirrje për reforma dhe vetërregullim appeared first on Faktoje.al.

↗

Faktoje nën sulm kibernetik nga një grup i strukturuar në Serbi

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Më 4 Tetor 2025, Faktoje, platforma e parë dhe e vetme e verifikimit të fakteve u bë objektiv i një sulmi kibernetik. 

Hakerët depërtuan në databazën e WordPress dhe fshinë një pjesë të konsiderueshme të artikujve. 

Nga një raport i hollësishëm i ekipit teknik rezulton se ky nuk ishte një sulm i rastësishëm apo amator. 

Veprimet e kryera tregojnë një operacion të organizuar, me njohuri të avancuara teknike dhe synim të qartë: pengimin e punës se Faktoje-s në tre linja kryesore:  

1. Anti-dezinformimimin që lidhej me lajmet e rreme që qarkullonin në rrjet 

2. Luftën ndaj ekspozimit të narrativave hibride, sidomos ato të lidhura me burime pro-Kremlinit 

3. Llogaridhënia e institucioneve brenda vendit 

Synimi 

Fshirja e artikujve kishte si synim dobësimin e besueshmërisë së Faktojes dhe hapjes terren të narrativave të rreme

Pasoja: Mbi 200 artikuj të fshirë nga databaza, shumë prej të cilave kishin kërkuar muaj punë kërkimore.

ÇfarĂ« ndodhi konkretisht? 

Pas një përpjekje që nisi nga data 4 tetor, faqja e internetit e Faktoje.al u nxor thuajse jashtë funksionit për 13 ditë, duke lënë publikun pa akses në qindra verifikime faktesh, raporte investigative, databaza të publikuara, podcaste, video-seri, newsletter dhe raporte.

Gjatë kësaj periudhe, sulmuesit fshinë vazhdimisht përmbajtje, eliminuan llogari përdoruesish, përfshirë ato të redaktorëve dhe administratorëve si dhe penguan ndjeshëm përpjekjet për rikuperim. 

Origjina 

Analiza e kryer nga ekipi teknik që mbështet Faktoje dhe partnerë ndërkombëtarë që u angazhuan në këtë hetim, zbuloi se shumica e adresave IP të përdorura për sulmin kishin origjinën nga Serbia. 

Megjithatë, një shqyrtim i detajuar i përmbajtjes së fshirë zbulon se artikujt e fshirë nuk kishin fokus të veçantë vetëm Serbinë apo temat lidhur me të dhe rajonin.

ÇfarĂ« u fshi? 

Përmbajtja e fshirë përfshinte një gamë të gjerë temash që nisnin që nga dezinformimi rus dhe narrativat anti-perëndimore, pjesë e punës tre vjecare të Faktoje-s në bashkëpunim me pesë partnerë në rajon, konkretisht marrëdhëniet Kosovë-Serbi dhe gjeopolitika rajonale, narrativat e tensioneve ndërkufitare dhe propagandës ruse, dezinformim i ricikluar për NATO-n, Ukrainën, SHBA-në, dezinformim rajonal mbi politikën ndërkombëtare.  

Fokus i fshirjes gjithashtu ishin narrativat mbi shëndetin dhe COVID-19 kryesisht teori konspirative të adaptuara lokalisht, çështjet mjedisore dhe energjia me fokus keqmenaxhimin dhe pretendimet e rreme për progres, foto fake të aktorëve politik kryesore në botë të gjeneruara me AI si dhe fusha e medias dhe transparenca me fokus mungesën e qasjes në të dhëna dhe komunikimi i dobët publik nga institucionet shtetërore. 

JanĂ« fshirĂ« gjithashtu edhe artikuj pĂ«r tema sensitive si çështja “gender”, dhe debati i fundit pĂ«r barazinĂ« gjinore.

Screenshot e lajmeve te fshira

Qëllimi   

Selektimi i artikujve që u fshinë, tregon planifikim dhe jo një sulm i rastësishëm që mund të vijë nga një individ i caktuar. 

Sulmi zgjati për dy javë me ndërhyrje të përsëritura, dhe targetimi i verifikimeve të dezinformimit tregon se motivi ka qenë strategjik.

Sulmuesit shfrytĂ«zuan njĂ« akses pĂ«r shumĂ« ditĂ«, duke fshirĂ« vazhdimisht pĂ«rmbajtje edhe gjatĂ« pĂ«rpjekjeve tĂ« rikuperimit, ç’ka tregon vendosmĂ«ri dhe njĂ« fushatĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, tipike pĂ«r grupe tĂ« strukturuara.

Origjina e IP-ve nga Serbia është gjithashtu e rëndësishme, sa kohë që pjesë e fshirjes janë përmbajtje që lidhen me luftën e qëndrueshme të Faktoje-s ndaj dezinformimit në nivel rajonal. 

Rikuperimi

Faktoje.al ka marrë të gjitha masat e nevojshme për të rivendosur bazën e të dhënave dhe për të forcuar mbrojtjet e sistemit. 

Ekipi teknik nisi njĂ« operacion tĂ« ngjashĂ«m me njĂ« hetim kriminalistik. Importuan databazat me kodim tĂ« sigurt pĂ«r tĂ« ruajtur karakteret shqipe, ndĂ«rtuan njĂ« version tĂ« konsoliduar ndĂ«rsa rezultati ishte i qartĂ«. ËshtĂ« restauruar gjithashtu databaza finale dhe forcuar mbrojtja e sistemit, duke rritur nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« vigjilencĂ«n gjatĂ« monitorimit tĂ« pĂ«rditshĂ«m.   

Pse Faktoje?

Besojmë se ky nuk është vetëm një sulm kundër Faktoje.al, por një kërcënim ndaj medias shqiptare që guxon të përballet me dezinformimin vendas dhe të huaj. 

Puna e përditshme për të verifikuar pretendimet, ekspozuar gënjeshtrat, por edhe bashkëpunimit të ngushtë me pesë partnerë në nivel rajonal, e vendosi Faktoje-n në objektiv. 

Në një rajon ku dezinformimi shpesh përdoret si armë, heshtja e përkohshme e një platforme fact-checking mund të ketë pasoja të mëdha.

Pavarësisht sulmeve kibernetike, Faktoje mbetet e përkushtuar për të vazhduar misionin e saj të verifikimit të fakteve si në nivel kombëtar ashtu edhe në atë rajonal.

The post Faktoje nën sulm kibernetik nga një grup i strukturuar në Serbi appeared first on Faktoje.al.

↗

BE: Demokraci e brishtë, SPAK me vlerësime pozitive, mjedisi në stanjacion

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Kryeministri Edi Rama ka marrë të martën progres-raportin 95-faqësh të Komisionit Europian për Shqipërinë, i cili evidenton përparim të kufizuar në disa fusha, ndërsa thekson nevojën për reforma të thella në demokraci, sundimin e ligjit dhe qeverisje.

Demokracia

Në kapitullin për demokracinë, Komisioni Europian i referohet zgjedhjeve të fundit parlamentare dhe rekomandimeve të OSBE/ODIHR, duke kërkuar një reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse.

Duke cituar raportin e OSBE/ODIHR, Komisioni Europian vĂ«ren se zgjedhjet u zhvilluan  nĂ« mĂ«nyrĂ« profesionale, por u shoqĂ«ruan edhe mĂ« mangĂ«si “pĂ«rfshi mungesĂ«n e kushteve tĂ« barabarta pĂ«r tĂ« gjithĂ« garuesit dhe abuzim me burimet publike”

Kuvendi cilĂ«sohet si funksional “vetĂ«m pjesĂ«risht”, pĂ«r shkak tĂ« “polarizimit politik, mungesĂ«s sĂ« dialogut politik tĂ« sinqertĂ« dhe pĂ«rplasjeve mes shumicĂ«s qeverisĂ«se dhe opozitĂ«s, ndĂ«rkohĂ« qĂ« proceset e konsultimit publik mbetĂ«n tĂ« kufizuara”

Kuvendi pengohet gjithashtu nga mbikëqyrja e kufizuar ndaj ekzekutivit, ndërsa politizimi i emërimeve parlamentare në pozicione të larta në organet kushtetuese ose institucionet e pavarura të krijuara me ligj mbetet një çështje serioze

Referuar raportit, procesi i integrimit në BE duhet të jetë më gjithëpërfshirës, ndërpartiak dhe i mbështetur nga mekanizma efektivë konsultimi.

SPAK dhe lufta kundër korrupsionit

SPAK vlerësohet gjerësisht për rezultatet në hetimin e korrupsionit në nivele të larta. Nuk thuhet e njëjta për Prokurorinë e Përgjithshmë dhe Policinë e Shtetit.

“QĂ« nga themelimi i saj, SPAK ka dhĂ«nĂ« rezultate pozitive nĂ« luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit. Organet e tjera tĂ« ngarkuara me luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit, nĂ« veçanti Prokuroria e PĂ«rgjithshme dhe policia e shtetit, kanĂ« ende nevojĂ« tĂ« pĂ«rmirĂ«sojnĂ« rezultatet e tyre nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«â€, thuhet nĂ« progres-raport.

Sipas raportit, policia e shtetit mbetet e cenueshme ndaj korrupsionit.

Raporti vëren se rezultatet në luftën kundër korrupsionit janë përmirësuar për rastet në nivele të larta por janë përkeqësuar lehtë për rastet që nuk prekin ato nivele.

Sipas raportit, “kuadri institucional pĂ«r parandalimin e korrupsionit vazhdon tĂ« ketĂ« ndikim tĂ« kufizuar, pĂ«rfshi sektorĂ«t vulnerabĂ«l, dhe koordinimi me organet e zbatimit tĂ« ligjit mbetet i dobĂ«t”

“Duhet tĂ« garantohet menaxhimi nĂ« kohĂ« dhe i duhur i pasurive tĂ« sekuestruara dhe tĂ« konfiskuara, pĂ«rfshirĂ« asetet virtuale dhe kriptovalutat, pasi nuk ka njĂ« portofol digjital shtetĂ«ror tĂ« disponueshĂ«m”, thuhet nĂ« raport.

Raporti vëren gjithashtu mungesë të një qasjeje strategjike për identifikimin dhe konfiskimin e pasurive kriminale jashtë vendit.

Drejtësia dhe emërimet

Ndërkohë, efiçenca e sistemit të drejtësisë mbetet e kufizuar. Sipas raportit, ajo mbetet e penguar nga zvarritja e procedurave dhe akumulimi i çështjeve të prapambetura, sidomos në gjykatat e Apelit.

Publikimi i vendimeve shpesh vonohet përtej afateve ligjore, ndërsa menaxhimi i dobët i seancave dhe mungesa e avokatëve mbrojtës përbëjnë pengesa shtesë për funksionimin e sistemit.

Ndërkohë, sipas raportit, proceset e emërimeve në sistemin e drejtësisë në Shqipëri mbeten sfiduese dhe kërkojnë përmirësim të standardeve të meritës dhe pavarësisë.

Komisioni Europian nënvizon se duhet garantuar një procedurë konkurruese dhe transparente për zgjedhjen e kreut të ri të SPAK.

Raporti evidenton pasiguri ligjore lidhur me përfundimin e mandatit të dy anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, si dhe probleme në zbatimin e meritokracisë për magjistratët.

Qeverisja dhe ndarja e pushteteve

Në fushën e qeverisjes, raporti përmend nevojën për më shumë transparencë, koordinim institucional dhe respektim të ndarjes së pushteteve.

Komisioni kritikon retorikĂ«n politike si nga shumica qeverisĂ«se ashtu edhe nga opozita ndaj sistemit gjyqĂ«sor, e cila sipas raportit “rrezikon tĂ« dĂ«mtojĂ« ndarjen e qartĂ« mes pushtetit ekzekutiv dhe gjyqĂ«sorit”.

Qeveria, gjithashtu duhet tĂ« pĂ«rmbahet nga “retorika dhe masat qĂ« nuk janĂ« nĂ« pĂ«rputhje me standardet e BE-sĂ«â€.

Përmendet gjithashtu nevoja për përmirësimin e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve dhe digjitalizimin e administratës vendore.

Ndërhyrjet e qeverisë në bashki dhe vala e dorëheqjeve në korrik 2025 janë cilësuar shqetësuese në kontekstin e Kartës Evropiane për Vetëqeverisjen Vendore.

“Ndarja e qartĂ« e pĂ«rgjegjĂ«sive mes qeverisjes qendrore dhe asaj vendore mbetet njĂ« çështje problematike”, thuhet nĂ« raport.

Mjedisi dhe ndryshimet klimatike

Referuar progres-raportit mjedisi mbetet fusha ku Shqipëria nuk ka bërë përparim.

Nuk është arritur progres në menaxhimin e mbetjeve, cilësinë e ujit dhe ajrit apo mbrojtjen e biodiversitetit.

As për elimimin e zhurmës, vërehet se nuk është bërë përparim, pasi Shqipëria nuk ka përgatitur harta strategjike  dhe plane veprimi

BE kĂ«rkon miratimin urgjent tĂ« ligjit pĂ«r menaxhimin e integruar tĂ« mbetjeve dhe paralajmĂ«ron se vendime te marra mĂ« herĂ«t si ndĂ«rtimi i njĂ« TEC-i nĂ« mars tĂ« kĂ«tij viti (pĂ«r tĂ« cilin ka shkruar mĂ« herĂ«t edhe Faktoje) “mund tĂ« rrezikojĂ« aftĂ«sinĂ« e vendit pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur objektivat klimatike dhe pĂ«r t’u pĂ«rafruar me ato tĂ« BE-sĂ«â€.

VĂ«rehet gjithashtu se ligji pĂ«r paketĂ«n e maleve “mund tĂ« sjellĂ«  pasoja pĂ«r pĂ«dorimin lokal tĂ« tokĂ«s dhe menaxhimin mjedisor”.   

Ekonomia, biznesi dhe investimet

Edhe pse raporti njeh disa përmirësime në klimën e biznesit dhe reformën në drejtësi, zvarritja e proceseve gjyqësore mbetet pengesë. Ligji i unifikuar për investimet është shtyrë, ndërsa ai për investimet strategjike është zgjatur deri në vitin 2026.

Edhe pse masat e marra deri mĂ« tash synojnĂ« tĂ« nxisin aktivitetin ekonomik, raporti vĂ«ren se “ato kanĂ« ngritur shqetĂ«sime lidhur me transparencĂ«n dhe aksesin e barabartĂ«, favorizimin dhe mungesĂ«n e proceseve konkurruese”.

Vërehet gjithashtu se është bërë përparim i kufizuar në përafrimin e kuadrit ligjor për prokurimin publik.

Ndërkohë, ndërmarrjet shtetërore, sipas raportit, paraqesin risqe fiskale. Ndaj dhe monitorimi i tyre, sipas Komisionit Europian, është thelbësor.

Liria e shprehjes dhe media

Raporti evidenton se liria e shprehjes mbetet problematike. Gazetarët përballen me frikësime, sulme verbale dhe fizike, si dhe fushata denigruese online. Shqipëria nuk ka bërë përparim në mbrojtjen ligjore të gazetarëve, ndërsa përqendrimi i pronësisë mediatike dhe mungesa e transparencës mbi financimin vazhdojnë të rrezikojnë pluralizmin mediatik, sipas raportit.

Progres-raporti nënvizon gjithashtu se Kodi Penal nuk ofron mbrojtje specifike për gazetarët në ushtrimin e detyrës.

Shoqëria civile

Organizatat e shoqĂ«risĂ« civile vijojnĂ« tĂ« punojnĂ« nĂ« njĂ« mjedis “pjesĂ«risht mundĂ«sues”, me vĂ«shtirĂ«si nĂ« sigurimin e financimeve publike dhe rritjen e narrativave negative dhe fushatave denigruese nĂ« internet ndaj tyre.

The post BE: Demokraci e brishtë, SPAK me vlerësime pozitive, mjedisi në stanjacion appeared first on Faktoje.al.

↗

Gjykatat shqiptare ndryshojnë gjininë, ndërsa PD ngulmon: Ka vetëm burrë dhe grua që në lindje

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Një projektligj i propozuar nga Partia Demokratike, i relatuar nga deputeti Tritan Shehu, mori një vëmendje të gjerë në komisionin parlamentar të Shëndetësisë, aty ku shumica e deputetëve me profesion janë mjekë.

Propozimi i PD-së synon të shtojë një nen në ligjin për gjendjen civile, duke përcaktuar se në Republikën e Shqipërisë ekzistojnë vetëm dy gjini biologjike, mashkull dhe femër, të pandryshueshme që nga lindja.

Ndarja

DeputetĂ«t e PD-sĂ« dhe ajo e pavarur Mesila Doda pĂ«rcollĂ«n njĂ« qasje tradicionale qĂ« “synon tĂ« ruajĂ« strukturat shoqĂ«rore ekzistuese” . NdĂ«rsa deputetĂ«t e PS konkretisht Eduard Shalsi dhe Enriketa Jaho ishin mĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s duke kĂ«rkuar mbrojtjen, por edhe njohjen nĂ« njĂ« tĂ« ardhme tĂ« diversitetit gjinor.

Pyetjet

“Ku ndryshon seksi nga gjinia?

Me sa sekse mund të lindë një njeri biologjikisht?  

Keni dĂ«gjuar pĂ«r personat interseks dhe mbi rreth 54 vihem nĂ« dijeni se ka dhe nĂ«se keni dĂ«gjuar çfarĂ« gjinie kanĂ« kĂ«ta persona interseks dhe si pĂ«rcaktohet gjinia e tyre?”, ishin disa nga pyetjet qĂ« shtroi deputeti Eduard Shalsi.

PD

GjatĂ« pĂ«rgjigjeve, deputeti i PD-sĂ«, Tritan Shehu tha se projektligji synon tĂ« “mbushĂ« njĂ« hapĂ«sirĂ« bosh” nĂ« legjislacionin aktual dhe tĂ« forcojĂ«, sipas tij, kolonat tradicionale tĂ« shoqĂ«risĂ« shqiptare, siç Ă«shtĂ« familja.

Ai tha se gjinia Ă«shtĂ« njĂ« kategori biologjike e pĂ«rcaktuar shkencĂ«risht dhe nuk duhet tĂ« ngatĂ«rrohet me orientimin seksual. Duke iu referuar pyetjeve tĂ« Shalsit, (pĂ«rfshi  interseksin) Shehu tha se, “deformimet nga norma”  duhen trajtuar nga shkenca mjekĂ«sore, por “nuk mund tĂ« pĂ«rmbysin”, nĂ« interpretimin e tij, “kolonat e sotme tĂ« shoqĂ«risĂ«â€.

“UnĂ« jam mjek dhe nĂ« lindje themi mashkull apo femĂ«r. Ka edhe deformime nga norma absolutisht qĂ« ka, shohim fĂ«mijĂ« dy bashkĂ«, ashtu si njĂ« fĂ«mijĂ« mund tĂ« lindĂ« edhe pa organe gjenitale, kĂ«to janĂ« probleme tĂ« deformimit nga norma dhe kĂ«ta duhen trajtuar rehabilituar pĂ«r njĂ« jetĂ« sa mĂ« normale, por pa dĂ«mtuar kolonat e shoqĂ«risĂ« njerĂ«zore. Thelbi i shoqĂ«risĂ« njerĂ«zore nuk varet nga raste tĂ« veçanta. Interseksi Ă«shtĂ« pak e shumĂ« ajo qĂ« thashĂ« mĂ« siper. Norma Ă«shtĂ« burrĂ« dhe grua
”, tha Shehu

Gjykatat shqiptare për gjininë  

“NjĂ« tjetĂ«r pyetje Ă«shtĂ« se ka disa vendime gjyqĂ«sore. Gjykatat shqiptare kanĂ« marre disa vendime gjyqĂ«sore pĂ«r tĂ« ndryshuar gjininĂ«. Shkodra ishte njĂ« rast me tĂ« cilin u njoha pak minuta mĂ« parĂ«. A jeni nĂ« dijeni tĂ« kĂ«tyre vendimeve”, pyeti Shalsi.

 “GjyqĂ«sori duhet tĂ« shohĂ« ligjet qĂ« miratojmĂ« ne”, u pĂ«rgjigj, si i zĂ«nĂ« nĂ« befasi, Shehu.

“Ne po diskutojmĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« njĂ« vend ku ka rĂ«ndĂ«si edhe ruajtja e traditĂ«s dhe mbrojtja e thelbit tĂ« shoqĂ«risĂ« sonĂ«, qĂ« Ă«shtĂ« familja shqiptare”, mbĂ«shteti deputeti tjetĂ«r i PD-sĂ«, Bardh Spahia

PS

Deputetë të Partisë Socialiste si Eduard Shalsi apo Enriketa Jaho ngritën pyetje mbi përputhshmërinë e projektligjit me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit, duke paralajmëruar se iniciativa mund të përballet me sfida ligjore në Gjykatën e Strasburgut.

“Kufizimi ligjor vetĂ«m nĂ« burrĂ« dhe grua pĂ«rjashton ata qĂ« nuk identifikohen nĂ« kĂ«to kategori, njĂ« shtet qĂ« njeh mĂ« shumĂ« se dy kategori Ă«shtĂ« mĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s dhe mĂ« nĂ« pĂ«rputhje me barazinĂ« e dinjitetit njerĂ«zor. Ligji duhet tĂ« jetĂ« pasqyrĂ« e realitetit shoqĂ«ror dhe jo kufizim i tij, pĂ«r kĂ«tĂ« arsye jam kundĂ«r”, tha Jaho.

Pasaporta shqiptare

Kundër u pozicionua edhe deputeti tjetër i PS-së, Eduard Shalsi, duke përmendur në fund të mbledhjes një argument shtesë

“PĂ«r çfarĂ« kĂ«rkoni ndryshimin nĂ« gjendjen civile? ÇfarĂ« kĂ«rkoni se nĂ« pasaportĂ«n shqiptare ju e keni mashkull dhe femĂ«r? ÇfarĂ« po kĂ«rkoni tĂ« ndryshoni?!. Keni sjellĂ« njĂ« ndryshim nĂ« ligjin e gjendjes civile, sot nĂ« ligj e keni tĂ« qartĂ«, a i keni parĂ« pasaportat shqiptare? Psh Gjermania pĂ«rvec mashkull, femĂ«r ka njĂ« shenjĂ« x interseksin, ne nuk e kemi ashtu. Ne e kemi tĂ« qartĂ« kĂ«tĂ« gjĂ«. 

Ligji shqiptar Ă«shtĂ« i qartĂ«. Pasaporta Ă«shtĂ« e qartĂ«. Nuk do tĂ« ndryshojĂ« asgjĂ« nĂ« kĂ«tĂ« drejtim. Po debatojmĂ« pĂ«r diçka qĂ« nuk ka lidhje fare. Pasaporta shqiptare mbetet siç Ă«shtĂ«. Mashkull dhe femĂ«r. PĂ«r çfarĂ« e keni sjellĂ« kĂ«tĂ« ndryshim? VetĂ«m ju e dini!”, ndĂ«rhyri Shalsi

“NĂ« tĂ« ardhmen duhet tĂ« pĂ«rcaktojmĂ« njĂ« kategori tĂ« caktuar
 Ajo qĂ« keni propozuar bie ndesh me konventat europiane, jurisprudencĂ«n e GjykatĂ«s Evropiane tĂ« Drejtave tĂ« Njeriut dhe MarrĂ«veshjen e Stabilizim – Asocciimit”, vijoi ai.

Referendumi

Deputeti i PD-së, Tritan Shehu, këmbënguli se propozimi nuk shkel konventat ndërkombëtare dhe sfidoi mazhorancën me referendum ku publiku të vendosë:

“Seksi nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me gjininĂ«, a do lejohen tĂ« bĂ«jnĂ« ndryshimet seksuale apo jo Ă«shtĂ« çështje tjetĂ«r pastaj si ajo e vendeve tĂ« tjera Italia psh nuk e lejon. JanĂ« veprime kriminale ta pyesĂ«sh njĂ« vajzĂ« tre vjecare se si e ndjen veten ti mashkull apo vajzĂ«?!

Ne duhet tĂ« caktojmĂ« linjat. Ne duhet tĂ« ndjekim opinionin publik shqiptar nĂ« kĂ«tĂ« drejtim dhe nuk ka asnjĂ« konventĂ« obliguese kombĂ«tare qĂ« tĂ« fusĂ«sh ‘gender’-in nĂ« shkolla apo 72 gjinira, ju si tĂ« doni, por po ju them se nĂ«se do ndryshojmĂ« kolonat hajde shkojmĂ« nĂ« referendum”.

Në mungesë konsensusi, projektligji kaloi për votim në seancë plenare

The post Gjykatat shqiptare ndryshojnë gjininë, ndërsa PD ngulmon: Ka vetëm burrë dhe grua që në lindje appeared first on Faktoje.al.

↗

Debati mbi gjininë, drafti i ri ndez diskutime

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

NjĂ« projektligj pĂ«r barazinĂ« gjinore i depozituar nĂ« Kuvend ka ndezur debat mbi pĂ«rkufizimin e termit “gjini”.

Për një pjesë, ky hap shihet si i domosdoshëm referuar realitetit të ri shoqëror pasi lufton pabarazinë dhe ndihmon në politika më gjithëpërfshirëse, ndërsa për kritikët është një lëvizje që cenon konceptin tradicional të gjinisë, duke e zëvendësuar me një përkufizim më fluid e të paqartë.

Pse u hartua një draft i ri 

Debati për hartimin e këtij projektligji është fokusuar në një pikë, ndërkohë që qëlllimi i vetë projektligjit është shumë herë më i gjerë.

Aktualisht ka një ligj për barazinë gjinore në Shqipëri që është në fuqi qysh prej vitit 2008 dhe nuk ka pësuar ndryshime.

Në relacionin shoqërues të projektligjit thuhet se, pavarësisht se realiteti ligjor, shoqëror dhe ndërkombëtar ka evoluar ndjeshëm, ligji për barazinë gjinore ka mbetur i pandryshuar

Ndërsa janë bërë rregullime të shumta në ligje të tjera, si ai për mbrojtjen nga diskriminimi, dhunën në familje, apo Kodin e Punës, ligji për barazinë gjinore ka mbetur i pandryshuar, duke krijuar boshllëqe dhe vështirësi në zbatim.

Referuar relacionit, mos-harmonizimi i ligjit aktual me aktet sa më sipër ka sjellë mungesë koherence në trajtimin e diskriminimit, të dhunës me bazë gjinore, të barazisë në punësim, apo në media.

Një tjetër arsye shtesë është edhe përafrimi me acquis të Bashkimit Evropian dhe direktivat e reja ndërkombëtare, të cilat vendet e rajonit dhe të BE-së i kanë implementuar.

Kush e përgatiti

NĂ« dokumentet zyrtare (qĂ« i bashkĂ«lidhen kĂ«tij projektligji) sqarohet se drafti ‘PĂ«r barazinĂ« gjinore’ Ă«shtĂ« miratuar nga njĂ« grup pune e ministrisĂ« sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«.

Më tej, në regjistrin elektronik për njoftimet dhe konsultimet publike, janë regjistruar 1,403 shikime/vizitorë dhe është postuar 1 koment nga Komiteti Shqiptar i Helsinikit.

Ministria njofton gjithashtu se ka bashkërenduar të gjithë procesin konsultativë duke u bazuar tek strategjia kombëtare për barazinë gjinore 2021-2030, rekomandimet dhe konventat ndërkombëtare të GREVIO, CEDAW dhe Konventën e Stambollit si dhe Direktivat e Acquis në fushën e barazisë gjinore.

Konsultimet  

Nga sugjerimet e përcjella nga shoqëria civile u morën parasysh dhe u pasqyruan në tekstin përfundimtar rreth 12 komente kryesisht të karakterit administrativ, por ajo që tërhoqi vëmendjen dhe nxiti debatin ishte përkufizimi ligjor i gjinisë. 

Drafti fillestar

Fillimisht, projektligji i hartuar nga Ministria e Shëndetësisë, i hedhur për konsultim publik në mars 2025, përfshinte një përkufizim tradicional të gjinisë ku termi gra dhe burra në kuptim të këtij ligji nënkuptonte edhe vajza dhe djem. Në thelb, kuptimi i gjinisë mbetej strikt binar, i kufizuar te dy kategori; femër dhe mashkull.

Drafti përfundimtar

Gjatë procesit të konsultimeve, ministria e Shëndetësisë njofton në korrespondencën zyrtare se aleanca LGBTI kërkoi që projektligji  të mos kufizohej vetëm në dy kategori gjinore.

Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale e reflektoi kĂ«tĂ« propozim duke zgjeruar pĂ«rkufizimin, dhe nĂ« versionin pĂ«rfundimtar qĂ« Ă«shtĂ« depozituar nĂ« Kuvend, termi “gjini” merr njĂ« kuptim tĂ« ri juridik: Gjini, sipas kĂ«tij ligji, ka kuptim gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s nĂ« pĂ«rputhje me parimet e barazisĂ« dhe mosdiskriminimit lidhur me identitetin dhe shprehjen gjinore.

Në kuptim të këtij përkufizimi është reflektuar edhe një tjetër ndryshim e propozuar nga qendra AWEN sipas së cilës përfaqësimi i barabartë gjinor nënkupton përfaqësimin e secilës prej gjinive, në të gjithë diversitetin e tyre.

Kush mori pjesë në kosultime

NĂ« kuadĂ«r tĂ« procesit tĂ« hartimit tĂ« projektligjit tĂ« ri “PĂ«r barazinĂ« gjinore”, ministria e ShendetesisĂ« ka njoftuar se nĂ« takimet konsultuese parapĂ«rgatitore morĂ«n pjesĂ« njĂ« grup i gjerĂ« pĂ«rfaqĂ«suesish nga institucione dhe organizata kombĂ«tare e ndĂ«rkombĂ«tare, konkretisht: 9 institucione nĂ« nivel qendror dhe tĂ« varĂ«sisĂ«, pjesĂ« e grupit tĂ« punĂ«s;

18 përfaqësues të organizatave joqeveritare, përfshirë qendra sociale ditore dhe rezidenciale, shoqata të shoqërisë civile dhe grupe interesi aktive në fushën e barazisë gjinore dhe të drejtave të njeriut; 5 organizata ndërkombëtare: UNDP, UN Women, UNICEF, UNOPS dhe IOM; 7 përfaqësues nga ambasada dhe agjenci ndërkombëtare: Ambasada e Suedisë, Ambasada e Vendeve të Ulëta, Delegacioni i BE-së në Shqipëri, GIZ, OSBE, AICS dhe ADA.

Debati për Soros

NĂ« media ndĂ«rkohĂ« qarkulloi njĂ« lajm sipas tĂ« cilit “Kryeministri Edi Rama ka pranuar se pĂ«r hartimin e projektligjit tĂ« ‘PĂ«r BarazinĂ« Gjinore’ Ă«shtĂ« kĂ«shilluar me organizata tĂ« shoqĂ«risĂ« civile qĂ« ndĂ«r vite kanĂ« marrĂ« financime nga Fondacioni ‘Soros”

Xheni Karaj nga komuniteti LGBTI (që bëri edhe propozimin) e kundërshtoi këtë narrativë.

“UnĂ« e pĂ«rmend shpesh sepse gjithnjĂ« jemi targetuar si komuniteti qĂ« financohemi nga Soros si pjesĂ« e axhendĂ«s sĂ« Soros nĂ« ShqipĂ«ri. Por nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« nĂ«se e shihni dhe cdokush mund tĂ« shkojĂ« tĂ« kontrollojĂ« çdo gjĂ« Ă«shtĂ« transparente dhe kushdo mund tĂ« shohĂ« se Soros nuk ka dhĂ«nĂ« kurrĂ« para pĂ«r LGBTI”, tha Xheni Karaj pĂ«r gazetaren Alice Taylor nĂ« Euronews Albania

Burime zyrtare nga ShoqĂ«ria e Hapur pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« – Soros thanĂ« pĂ«r Faktoje.al se nuk kanĂ« qenĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« hartimin apo diskutimet konsultative tĂ« projektligjit “PĂ«r BarazinĂ« Gjinore”

Faktoje.al ndërkohë është në pritje të një kërkese për informacion dërguar Ministrisë së Shëndetësisë për debatin në fjalë. 

↗

Ligji i ri, sa do të na kushtojnë mbetjet?! 

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Projektligji “PĂ«r menaxhimin e integruar tĂ« mbetjeve” ka ngritur pikĂ«pyetje gjatĂ« seancĂ«s dĂ«gjimore nga ministri i Mjedisit, Sofjan Jaupaj, nĂ« komisionin e EkonomisĂ«, konkretisht mbi rolin qĂ« do tĂ« ketĂ« Agjencia KombĂ«tare e EkonomisĂ« sĂ« Mbetjeve, kostot qĂ« shoqĂ«ron zbatimi i kĂ«tij drafti dhe fati i inceneratorĂ«ve.

AKEM

Përmes deputetëve të opozitës Ledina Aliolli, dhe Enno Bozdo, Partia Demokratike ngriti shqetësimin se AKEM shkel autonominë e bashkive dhe rrezikon të hapë derën për interesa private.

Ministri Jaupaj u përgjigj se agjencia nuk do të centralizojë kompetencat, duke theksuar se bashkitë mbeten përgjegjëse për menaxhimin brenda territorit të tyre, ndërsa AKEM do të koordinojë procesin në nivel kombëtar.

MĂ« tej ministri solli shembullin nga Hungaria pĂ«r ngritjen e AKEM, duke e krahasuar mĂ« atĂ« shqiptar, rasti i OST nĂ« sektorin e energjisĂ«. Por deputeti Bozdo nĂ«nvizoi se modeli hungarez ishte i lidhur me privatizim dhe koncesione. “Modeli hungarez duhet tĂ« jetĂ« jashtĂ«. Doni ta jepni AKEM me PPP ose ndryshe koncesion. Ka disa tĂ« dhĂ«na qĂ« e çoni drejt kĂ«tij modeli nĂ« projektligj siç lidhet me pronĂ«sinĂ« private tĂ« landfilleve

Ju nuk mundet ta çoni kĂ«tĂ« me model koncesionar dhe t’i hapni derĂ«n asnjĂ« privati tĂ« hyjĂ« nĂ« zinxhirin e integruar tĂ« mbetjeve

AKEM nuk mund tĂ« jetĂ« sipas modelit hungarez dhe tĂ« shkojĂ« nĂ« duart e privatit. Privati nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« sektorin e mbetjeve Ă«shtĂ« e barabartĂ« me mafien”, tha Bozdo.

Ministri Jaupaj u përgjigj se AKEM do të jetë shoqëri me kapital shtetëror dhe do të financohet nga buxheti i shtetit.

“AKEM Ă«shtĂ« njĂ« shoqĂ«ri me kapital shtetĂ«ror, pra Ă«shtĂ« njĂ« institucion publik qĂ« parashikohet nĂ« nenet e projektligjit, pra Ă«shtĂ« me kapital shtetĂ«ror dhe i bie qĂ« tĂ« jetĂ« njĂ« institucion publik. Sa i pĂ«rket modelit ndĂ«rkombĂ«tar e kisha pĂ«r qendĂ«rzimin e trajtimit fundor tĂ« mbetjeve dhe jo modeleve. Modeli Ă«shtĂ« shumë  qartĂ« i pĂ«rcaktuar nĂ« projektligj”, replikoi ministri.

Sa do të paguajnë qytetarët?

Një nga pikat më të nxehta lidhet me faturën financiare, që nuk është e parashikuar në projektligj. Deputetë të opozitës kërkuan të dinë se sa do të paguajnë familjet dhe bizneset pas hyrjes në fuqi të projektligjit.

“Flasim pĂ«r kosto dhe tarifa. Kostot janĂ« pĂ«r pushtetin vendor, tarifat janĂ« pĂ«r qytetarĂ«t.

A mund tĂ« me thoni ju njĂ« qytetar sot i ShqipĂ«risĂ« sa paguan sot dhe sa do tĂ« paguajĂ« nesĂ«r me kĂ«tĂ« model tĂ« ri sepse ndjesia ime me kĂ«tĂ« draft Ă«shtĂ« se pataten e nxehtĂ« po ia hidhni pushtetit vendor sepse ne i kalojmĂ« kompetenca pushtetit vendor por nuk e financojmĂ« kurrĂ« atĂ«. Ju kĂ«tu duhet tĂ« vinit me tarifa dhe kosto e kuptoj qĂ« nuk mund tĂ« jenĂ« 100% tĂ« sakta”, pyeti Bozdo. Deputeti i PD-sĂ« foli pĂ«r pĂ«rllogaritje paraprake tarifash 3 deri nĂ« 6 herĂ« mĂ« tĂ« larta.  

Ministri Jaupaj u pĂ«rgjigj se tarifat do tĂ« pĂ«rcaktohen nga njĂ« vendim i veçantĂ« i KĂ«shillit tĂ« Ministrave, sipas njĂ« metodologjie tĂ« hartuar me ekspertĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ«. Ai vuri gjithashtu nĂ« dukje se, “ShqipĂ«ria ka aktualisht tarifat mĂ« tĂ« ulĂ«ta nĂ« EuropĂ« pĂ«r menaxhimin e mbetjeve”

“Metodologjia dhe pĂ«rcaktimi i tarifave lidhet ngushtĂ«sisht me tipologjinĂ«, metodologjinĂ« e zhvillimit ekonomik tĂ« njĂ« njĂ«sie vendore, nĂ«pĂ«rmjet diskutimeve edhe nĂ« kĂ«shillat bashkiakĂ«. MegjithatĂ« ne do t’i asistojmĂ« me njĂ« metodologji pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar tarifa tĂ« drejta nĂ« bazĂ« edhe tĂ« mĂ«nyrĂ«s se si menaxhimi i mbetjeve kryhet nĂ« atĂ« zonĂ« tĂ« caktuar tĂ« territorit 
”, tha ministri

Inceneratorët

Ashtu si edhe nĂ« seancat e tjera dĂ«gjimore pĂ«r draftin e ri tĂ« mbetjeve, polemika u fokusua tek trashĂ«gimia e inceneratorĂ«ve. Deputeti Enno Bozdo akuzoi qeverinĂ« se, 11 vite pas dĂ«shtimit tĂ« projektit tĂ« inceneratorĂ«ve, ShqipĂ«ria ende pĂ«rballet me pirgje mbetjesh. “ËshtĂ« turp qĂ« nĂ« vitin 2025 ende ndodhemi nĂ« kĂ«tĂ« situatĂ«â€, tha ai

“Pse nuk vihet nĂ« punĂ« inceneratori i Fierit jo pĂ«r tu marrĂ« me mbetjet qĂ« krijohen tani apo kur tĂ« hyjĂ« ligji nĂ« fuqi dhe normalisht tĂ« trajtohen mbetjet sipas kĂ«tij ligji, por pĂ«r tĂ« zhdukur ato pirgje male tĂ« mĂ«dha me mbetje qĂ« janĂ« krijuar veçanĂ«risht nĂ« atĂ« territor nĂ« territorin e qarkut tĂ« Fierit, por edhe mĂ« gjere ato janĂ« mbetje qĂ« nuk riciklohen mĂ«, janĂ« mbetje qĂ« janĂ« dĂ«mtuar pĂ«rfundimisht nuk mund tĂ« kthehen nĂ« ekonomi.

Tani ky inceneratori i Fierit që është pronë publike tashmë sepse e ka marrë nën administrim Agjencia e Pasurive të Sekuestruara pse nuk e vë në punë këtë gjënë?, ngriti pyetjen deputeti i PS, Erion Braçe.    

“Incenerimi nĂ« fakt Ă«shtĂ« njĂ« pjesĂ« e trajtimit tĂ« mbetjeve dhe pavarĂ«sisht gjithĂ« elementĂ«ve qĂ« ju pĂ«rmendĂ«t, ne vlerĂ«sojmĂ« dhe nĂ« asnjĂ« moment ne nuk mendojmĂ« qĂ« incenerimi nuk duhet tĂ« jetĂ« pjesĂ« e trajtimit tĂ« mbetjeve.

Ministria e Mjedisit Ă«shtĂ« duke bashkĂ«punuar me AgjencinĂ« e Pasurive tĂ« Sekuestruara pĂ«r tĂ« gjithĂ« procesin e transferimit tĂ« kĂ«tyre aseteve publike tĂ« cilat janĂ« zhveshur nga tĂ« gjithĂ« kufizimet ligjore qĂ« kanĂ« ndodhur gjatĂ« kĂ«tyre viteve nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« mĂ« pas pĂ«rmes Operatorit tĂ« trajtimit tĂ« mbetjeve tĂ« kryejmĂ« vlerĂ«simin teknik dhe fillimin e operimit tĂ« infrastrukturĂ«s pasi siç e kam thĂ«nĂ«, ne nuk flasim pĂ«r incinerator por flasim pĂ«r incenerim qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« proces qĂ« lidhet ngushtĂ«sisht me landfillimin, kompostimin dhe riciklimin”, u pĂ«rgjigj Jaupaj.

The post Ligji i ri, sa do të na kushtojnë mbetjet?!  appeared first on Faktoje.al.

↗

Nga Tirana dhe Fieri, pyetjet pa përgjigje për inceneratorët dhe ligji i ri për mbetjet

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

NĂ« Komisionin e Ligjeve u zhvillua njĂ« debat i gjatĂ« (mbi tre orĂ«) mbi projektligjin e ri pĂ«r “Menaxhimin e integruar mbetjeve”, njĂ« akt prej 85 nenesh dhe 5 shtojcash, qĂ« qeveria e konsideron tĂ« domosdoshĂ«m pĂ«r afrimin me standardet e BE-sĂ« dhe kapitullin 27 tĂ« negociatave pĂ«r mjedisin dhe ndryshimet klimatike

Negociatat

Ministri i Turizmit dhe Mjedisit, Sofjan Jaupaj, theksoi se drafti është fryt i një pune trevjeçare, me konsultime publike dhe asistencë ndërkombëtare (ekspertë nga Gjermania, Suedia dhe Banka Boterore), duke garantuar, sipas tij, përputhshmëri të plotë me direktivat europiane si dhe ruajtje të autonomisë vendore.

Një fjalë e parapërgatitur e ministrit të ri të Turizmit dhe Mjedisit, Sofjan Jaupaj, pas një shqetësimi të gjatë të ngritur nga deputetët e opozitës, rreth projektligjit në fjalë.

Ministri sqaroi se nĂ«pĂ«rmjet organizimit tĂ« territorit nĂ« 10 zona menaxhimi, (7 janĂ« aktualisht tĂ« ngritura) projektligji promovon kalimin nga njĂ« model linear “prodho-pĂ«rdor-hidh” nĂ« njĂ« ekonomi qarkulluese.

Opozita

Anëtari i komisionit të Ligjeve, Oerd Bylykbashi, vuri në dyshim qëllimet e hartimit të një projektligji të ri që shfuqizon ligjin aktual për mbetjet (i miratuar në vitin 2011), transparencën e ndjekur për hartimin e tij se kush e ka përgatitur dhe në bashkëpunim me kë, si dhe, vuri theksin tek nxitimi i mazhorancës për ta miratuar sa më shpejt.

Në kalendarin e punimeve projektligji për mbetjet është parashikuar të kalojë për miratim në seancën e 16 tetorit.

Sipas opozitës, nevojiten paraprakisht disa seanca dëgjimore kryesisht me përfaqësues të pushtetit vendor dhe ekspertë.

PS

Por Damian Gjiknuri nga ana tjetër i parapriu debatit kur propozoi që seancat dëgjimore të fokusohen tek çështja e ligjshmërisë dhe respektimit të kompetencave të pushtetit vendor, ndërsa aspektet teknike (që mund të përfshijnë edhe objeksionet e ekspertëve ambientalistë) të trajtoheshin në komisionin përgjegjës dhe jo tek Ligjet.  

AKEM

Nga opozita lindën gjithashtu dyshime mbi vendimmarrjen e një agjencie të re kombëtare që përfshihet në projektligj, AKEM.

“Pse e kthyet AgjencinĂ« KombĂ«tare pĂ«r EkonominĂ« e Mbetjeve (AKEM) nga njĂ« institucion publik nĂ« SH.A pra nĂ« njĂ« subjekt tregtar?”, ishte pyetja e ngritur nga Bylykbashi.

Ministri Jaupaj tha se i ishin referuar rasteve të suksesshme sipas tij të disa modeleve të huaja por edhe Shqipërisë duke përmendur OSHE dhe OST.

Por ministri nuk i dha pĂ«rgjigje njĂ« tjetĂ«r pyetje tĂ« ngritur nga deputeti Gent Strazimiri nĂ«se ai garantonte qĂ« AKEM do tĂ« ishte nje shoqĂ«ri aksionere terĂ«sisht shtetĂ«rore apo do tĂ« pĂ«rfshijĂ« edhe aksioner privat. “UnĂ« garantoj cfarĂ« Ă«shtĂ« parashikuar nĂ« projektligj”, u pĂ«rgjigj ministri.

Kompetencat  

“Autonomia e bashkive mbetet e pacenuar, grumbullimin dhe menaxhimin vendor tĂ« mbetjeve e kanĂ« pĂ«rsiper bashkitĂ« ndĂ«rsa operatori (AKEM) merr pĂ«rsipĂ«r trajtimin fundor dhe infrastrukturĂ«n”, tha ndĂ«r radhĂ« ministri Jaupaj.   

Ministri sqaroi disa here se bashkitë kanë kompetenca të plota dhe se qeveria shqiptare për shkak të imponimit të standardeve që sjell zbatimi i këtij projektligji do të merrte përsipër kostot financiare.

Jaupaj nuk dha shpjegime specifike në këtë drejtim, ndërsa pyetjet nga deputetët lidheshin deri me kostot që mund të vinin që nga ndarja në burim i mbetjeve, kompetencë e bashkisë.  

Pyetjet pa përgjigje

Po aq të rëndësishme ishin edhe pyetjet disa prej të cilave nuk morën përgjigje nga ministri i ri i Mjedisit.

Sofjan Jaupaj iu shfaq më së shumti teknicien në përgjigjet e tij duke u përgjigjur ndër radhe se ai kishte shkuar në ministri në vitin 2021 (kur u pyet për inceneratorët) paçka se kryetari i komisionit, Ulsi Manja, u përpoq ta prezantonte si zyrtarin me shumë eksperiencë në këtë drejtim.  

Ministri shmangu përgjigjet për pyetjet mbi ekzistencën e inceneratorëve në Tiranë, Elbasan e Fier, pagesat për shërbime të pakryera, përgjegjësinë politike për aferën, tha se nuk kishte informacion mbi juridiksionin e menaxhimit të mbetjeve në Gjadër dhe nuk dha përgjigje direkte nëse qeveria ishte konsultuar për hartimin e këtij projektligji edhe me agjencitë që sot administrojnë impiantet e trajtimit të mbetjeve.

The post Nga Tirana dhe Fieri, pyetjet pa përgjigje për inceneratorët dhe ligji i ri për mbetjet appeared first on Faktoje.al.

↗

Padia nĂ« Kushtetuese, Begaj shpall zgjedhjet mĂ« 9 nĂ«ntor: Veliaj t’i drejtohej Administratives

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Brenda 24 orësh nga depozitimi i kërkesës, Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, ka dekretuar datën 9 nëntor për zgjedhjet e pjesshme në 6 bashki të vendit, përfshirë edhe Tiranën.

Begaj shpalli dekretin pĂ«r zgjedhjet e pjesshme nĂ« TiranĂ«, nĂ« njĂ« proces tĂ« diskutueshĂ«m ligjor, kur Kushtetuesja ende nuk ka folur pĂ«r padinĂ« “Veliaj”.

Fillimisht Presidenti i Republikës sqaron se për vakancën në Tiranë, ai shqyrtoi procedurën e ndjekur nga Këshilli Bashkiak i Tiranës e më pas nga kryeministria.

MĂ« tej, Presidenti Begaj argumenton se KĂ«shilli i Ministrave e ka bazuar vendimin pĂ«r shkarkimin nga detyra tĂ« kryebashkiakut nĂ« njĂ« dispozitĂ« tĂ« veçantĂ« ligjore (Ligji pĂ«r “Vetqeverisjen vendore”) pas mungesĂ«s 3-mujore nĂ« punĂ«, e cila dallon sipas tij nga rasti i shkarkimit pĂ«r shkelje tĂ« KushtetutĂ«s qĂ« referon neni 115.

Për këtë arsye, Presidenti vlerëson se vendimi për shkarkimin e Veliajt nuk bie nën juridiksionin e Gjykatës Kushtetuese, por të Gjykatës Administrative.

Ndërkohë referuar dekretit, zgjedhje të pjesshme më 9 Nëntor do të kemi edhe në Vlorë, Berat, Tepelenë, Mat dhe Cërrik  

Debatet juridike  

Avokatët e Veliajt pretendojnë në padinë e tyre se çështja duhet të trajtohet në Kushtetuese, pasi lidhet me rastet e shkeljes së Kushtetutës nga një i zgjedhur nga populli dhe se, vetë legjislatori, sipas tij, ka përcaktuar se ligji ku është referuar edhe shkarkimi i tij, ka dalë edhe në bazë dhe për zbatim të nenit 115 të Kushtetutës. Neni në fjalë pezullon automatikisht vendimin për shkarkimin, nëse i zgjedhuri i shkarkuar i drejtohet Gjykatës Kushtetuese. Pikërisht këtu qëndron edhe i gjithë debati.

PĂ«r tĂ« shmangur nenin 115 e pĂ«r pasojĂ« pezullimin e proçesit, Qeveria e kanalizon debatin nĂ« njĂ« tjetĂ«r interpretim ligjor se, mungesa 3-mujore e kryebashkiakut, qĂ« parashikohet nĂ« pikĂ«n c tĂ« nenit 62 tĂ« Ligjit pĂ«r “VetĂ«qeverisjen vendore” nuk lidhet me shkarkimin pĂ«r shkelje tĂ« KushtetutĂ«s (neni 115), por me njĂ« shkarkim formal thjesht mungesĂ« paraqitje nĂ« punĂ«, raste tĂ« cilat i shqyrton Gjykata Administrative.

Veliaj

Në të njëjtën ditë me dekretin e Presidentit Bajram Begaj, kryebashkiaku i shkarkuar Erion Veliaj është shprehur përmes një postimi në Facebook se nuk do të heqë dorë nga beteja e tij ligjore.

“Jam mirĂ«, mĂ« i fortĂ« e mĂ« i vendosur se kurrĂ« nĂ« betejĂ« me tĂ« ligĂ«n!”, komentoi Veliaj nĂ« cilĂ«sinĂ« e “kryetarit tĂ« BashkisĂ« TiranĂ«â€

PD

Kryetari i grupit parlamentar i PD-së, Gazment Bardhi, tha se, përmes dekretit, Presidenti i Republikës kishte kryer puç kushtetues.  

“Zgjedhjet e pjesshme nĂ« BashkinĂ« TiranĂ« janĂ« futur nĂ« njĂ« ngĂ«rç kushtetues pĂ«r shkak tĂ« aktit tĂ« sotĂ«m tĂ« Presidentit tĂ« RepublikĂ«s. Juridiksionin e shqyrtimit tĂ« ankimit ndaj VKM-sĂ« sĂ« shkarkimit nuk e cakton Edi Rama nĂ« relacion, por Kushtetuta e RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«. NjĂ« mandat kushtetues nuk mund tĂ« ndĂ«rpritet veçse pĂ«r shkaqet e parashikuara shprehimisht nĂ« KushtetutĂ« dhe kjo i nĂ«nshtrohet kontrollit kushtetues”, shkruan Bardhi

The post Padia nĂ« Kushtetuese, Begaj shpall zgjedhjet mĂ« 9 nĂ«ntor: Veliaj t’i drejtohej Administratives appeared first on Faktoje.al.

↗

Rama i thotĂ« “Mjaft” Veliajt, firmos zyrtarisht shkarkimin e tij  

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Vota e parë e tij, pas kthimit në Shqipëri, ishte për Edi Ramën, si kryebashkiak në vitin 2003.

Ka rrĂ«fyer se e ka takuar rastĂ«sisht “si artist” nĂ« vitin 2004, njĂ« vit pasi kishte themeluar  LĂ«vizjen “Mjaft”.

Asokohe njĂ« kundĂ«rshtar i ashpĂ«r i qeverisĂ« “Nano”, Erion Veliaj, kinse ka kujtuar se atĂ«botĂ« Rama konsiderohej “oazi i suksesit” pĂ«r tĂ« rinjtĂ«, pĂ«rfshi atĂ« vetĂ«.

Veliaj ndryshoi shpejt mendim për të majtën kur ajo u drejtua nga Edi Rama. Drejtimin nga ai në PS e ka cilësuar si histori suksesi.

Në fillimet e tij politike, Veliaj hezitoi. Fillimisht, ai krijoi partinë G99 (2008) si parti që dilte nga shoqëria civile. Dështoi në zjedhjet e 2009-ës me partinë, por i besoi Ramës të ardhmen e tij politike.

Dy vite më pas katapultohet në PS si Sekretar për Rininë dhe Emigracionin.

Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2013 ai u zgjodh deputet i qarkut Gjirokastër dhe më pas ministër.

Në 2015 Erion Veliaj zgjidhet kryebashkiak i Tiranës

QĂ« nga ajo kohĂ«, Erion Veliaj i dha “Edit”, (kĂ«shtu e ka quajtur ndĂ«r vite RamĂ«n) besnikĂ«rinĂ«, lavdat dhe lojalitetin e tij.

Akuzat

Sot në një situatë të përmbysur, jo vetëm politike, i dyshuar nga SPAK me akuzat e korrupsionit, fshehje të të ardhurave, pastrim parash dhe shpërdorim detyre, në të paktën 13 episode, Erion Veliaj ndodhet në arrest me burg qysh prej 10 shkurtit.

Nga sot edhe i shkarkuar zyrtarisht nga ofiqi i lartë i Tiranës me firmën e mentorit të tij në politikë, Edi Rama, në mbledhjen e parë të qeverisë së riformatuar.

Rama nuk ka folur për raportet e tij me Veliajn. Dhe as nuk e ka lidhur vendimin për shkarkim me pranimin e akuzave penale, që rëndojnë ndaj bashkëpunëtorit të tij të ngushtë ndër vite.

PĂ«r Edi RamĂ«m shkarkimi shihet si detyrim formal politik pĂ«r tĂ« mos e lĂ«nĂ« TiranĂ«n “pa kokĂ«â€.

Rama nuk ndoqi rrugën e kryebashkiakëve të tjerë të shkarkuar prej tij si Fatos Tushe, Lefter Alla apo Safet Gjici, por u mbështet në një klauzolë tjetër të ligjit për vetëqeverisjen vendore, duke përfshirë në proces Këshillin Bashkiak të Tiranës, një procedurë e cila mbetet e diskutueshme sa i përket legjitimitetit.

Vërejtjet për Tiranën

Vetëm një ditë më parë Rama nisi zyrtarisht fushatën për Tiranën.

NĂ« takimin me kandidaten e PS-sĂ« pĂ«r BashkinĂ« e TiranĂ«s, Ogerta Manastirliu, kryeministri Edi Rama tha se zgjedhja e kryetarit tĂ« ri ishte domosdoshmĂ«ri. Sipas tij, “kryeqyteti i mbetur pa njĂ« kryetar tĂ« zgjedhur me votĂ«, po pĂ«rballej me mungesĂ« legjitimiteti dhe rĂ«nie tĂ« ndjeshme tĂ« prokurimeve publike e investimeve”.

Rama theksoi gjithashtu se Tirana po shoqërohej me disa problematika, që kërkonin zgjidhje të shpejtë si uji i pijshëm, menaxhimi i mbetjeve, hapësirat publike, shpesh të zëna, sipas tij, në mënyrë të paligjshme.

Rama foli gjithashtu pĂ«r “katarsis” institucional nĂ« bashki, “nĂ« funksion tĂ« qytetarĂ«ve dhe jo interesave tĂ« ngushta”.  

Kushtetuesja

Nisur nga “emergjenca” e shprehur pĂ«r TiranĂ«n, kryeministri Rama mund ta dĂ«rgojĂ« menjĂ«herĂ« nĂ« PresidencĂ« vakancĂ«n e krijuar nĂ« BashkinĂ« e TiranĂ«s, ku Kreu i Shtetit, Bajram Begaj, ka 48 orĂ« kohĂ« pĂ«r tĂ« dekretuar datĂ«n e zgjedhjeve.

Brenda afatit 15 ditor, Erion Veliaj ka të drejtë të ankimojë shkarkimin në Gjykatën Kushtetuese.

Deri tani, ai ka heshtur.

The post Rama i thotĂ« “Mjaft” Veliajt, firmos zyrtarisht shkarkimin e tij   appeared first on Faktoje.al.

↗

PS e PD ndajnë komisionet parlamentare

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Pas më shumë se 10 ditësh debati bosh, PS e PD gjetën konsensusin për përbërjen e re të komisioneve të përhershme parlamentare.

Me 94 vota pro, 3 abstenim (Luçiano Boçi, Gent Strazimiri, Elda Hoti) dhe 1 kundër (Erald Kapri), Kuvendi miratoi të mërkurën anëtarët e 11 komisioneve.

Ndarja e re përfshin drejtimin e 7 komisioneve nga PS-ja dhe 4 nga PD-ja e paralajmëruar më herët nga fjala e kryeministrit Edi Rama në mbledhjen e Asamblesë Kombëtare të PS më 11 shtator.

Debati

Fillimisht, nĂ« seancĂ«n e tĂ« mĂ«rkurĂ«s, deputetĂ«t e opozitĂ«s nĂ« bllok kĂ«rkuan pĂ«rsĂ«ritjen e seancĂ«s sĂ« kaluar, duke kundĂ«rshtuar procedurĂ«n dhe nĂ«nvizuar faktin se nuk kishin penguar fjalĂ«n e kryeministrit Rama, por tĂ« ministres ‘Diella’, e dĂ«rguar tashmĂ« nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese.

“Kryeministri nuk u ndĂ«rpre nĂ« asnjĂ« moment, por u ndĂ«rpre njĂ« ministĂ«r antikushtetues siç Ă«shtĂ« ‘Diella”, tha deputetja Erisa Xhixho.

Por debati u mbyll shpejt me miratimin nga votat e shumicës të procesverbalit të seancës së kaluar dhe kalimin më pas të përbërjes së re të komisioneve.  

Komisionet

Referuar vendimit tĂ« Kuvendit, socialistĂ«t do tĂ« mbajnĂ« drejtimin e shumicĂ«s, konkretisht: Komisionin e EkonomisĂ« ku kryetare Ă«shtĂ« Milva Ekonomi me nĂ«nkryetar Erion Braçe, Komisionin e Ligjeve drejtuar nga Ulsi Manja me nĂ«nkryetar Damian Gjiknuri, Komisionin e JashtĂ«m me kryetar Igli Hasani e nĂ«nkryetare Bora Muzhaqi, Komisioni pĂ«r Çështjet e Brendshme dhe Mbrojtjen me kryetar Bledar Çuçi dhe nenkryetare Olta Xhaçka,  Komisioni pĂ«r Burimet Natyrore, InfrastrukturĂ«n Anila Denaj dhe Ceno Klosi nĂ«nkryetar,  Komisioni pĂ«r BujqĂ«sinĂ«, Ushqimin dhe Zhvillimin Rural Blendi Klosi dhe nĂ«nkryetar Fdil Nasufi si dhe Komisioni pĂ«r Nismat Qytetare Fatmir Xhafaj dhe nĂ«nkryetar Ermal Elezi.  

Ndarja

Nga ana tjetër, opozita mori drejtimin e katër komisioneve: Luçiano Boçi kryeson Komisionin e Edukimit, Shkencën dhe Sportet, Bardh Spahia atë të Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale, Jorida Tabaku është në krye të Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik, ndërsa Ina Zhupa drejton Komisionin e Kulturës, Turizmit dhe Diasporës.

The post PS e PD ndajnë komisionet parlamentare appeared first on Faktoje.al.

↗

PS e PD shkarkojnë Erion Veliajn

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Erion Veliaj u shkarkua kĂ«tĂ« pasdite (23 shtator) nga detyra e kryebashkiakut tĂ« TiranĂ«s mes dyshimeve tĂ« pĂ«rcjella nga PD pĂ«r ligjshmĂ«rinĂ« e procedurĂ«s. Çështja mund tĂ« pĂ«rfundojĂ« nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese, nĂ«se Veliaj ankimon vendimin

Procesi nisi tĂ« martĂ«n paradite nga Komisioni i Çështjeve Ligjore nĂ« bashki dhe u finalizua me votimin e pasdites nĂ« KĂ«shillin Bashkiak tĂ« TiranĂ«s

Propozimi për shkarkim kërkonte të paktën 31 vota nga 61 këshilltarët. Më pas, përmes Prefektit të Tiranës, çështja i kalon Këshillitt ë Ministrave për vendimin përfundimtar.

Mbledhja

Kryetarja e KĂ«shillit Bashkiak, Megi Fino, duke ndjekur tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ« argumentimi si kryeministri Edi Rama nĂ« AsamblenĂ« e PS, deklaroi nĂ« fillim tĂ« mbledhjes se vendimi pĂ«r shkarkim nuk nĂ«nkuptonte pranimin e akuzave penale ndaj Veliajt, pasi “ato i takojnĂ« gjykatĂ«s”. Sipas saj, “ky Ă«shtĂ« njĂ« detyrim politik e moral pĂ«r tĂ« çliruar TiranĂ«n nga ngĂ«rçi i krijuar nga ndalimi pa gjyq i kryetarit”  

PS

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n frymĂ« ishin edhe disa kĂ«shilltarĂ« tĂ« tjerĂ« tĂ« PS-sĂ«. “Duhet konsideruar njĂ« mbledhje normale, rend dite, nuk duhet menduar se po bĂ«het njĂ« gjyq. Gjyqin Erion Veliajt do ia bĂ«jnĂ« institucionet gjyqĂ«sore
”, tha Luan Bregasi.

Kundër vendimit, nga PS, foli vetëm këshilltari, Aldo Merkoçi. Në fund, ai nuk mori pjesë në votim, bashkë me keshilltarin tjetër, Alfred Muharremi. Ndërkohë munguan në mbledhje kryetarja e komanduar e Bashkisë, Anuela Ristani, dhe dy këshilltaret e PS, Joleza Koka dhe Gazment Paja.    

PD

PD-ja sqaroi në mbledhjen e Këshillit Bashkiak se, vota e saj për shkarkimin e Veliajt nuk kishte lidhje me votën e dhënë nga PS-ja.  

Sipas këshilltarit të PD-së, Dorian Teliti, Erion Veliaj, duhet të shkarkohej për përmbajtjen e akuzave dhe jo për formën siç po e trajtonte PS-ja rastin e tij.

Gjatë mbledhjes (që zgjati më tepër së një orë) Megi Fino ndërhyri disa herë duke vënë në dukje se disa nga debatet e këshilltarëve të PD-së ishin jashtë rendit të ditës ose tejkalonin kohën e caktuar për fjalën e tyre.

Ngërçi

Vetëm vitin e kaluar, Partia Demokratike ndërmori 44 protesta me fokus kryesor shkarkimin e Erion Veliajt. Sot kur kërkesa është në tryezë, këshilltarët bashkiakë të PD-së kërkuan që procesi për shkarkim të jetë i ligjshëm, pa i dhënë mundësinë Veliajt që ta ankimojë

 “
Sot erdhi dita dhe do ta miratojmĂ«. Por duam qĂ« procedura tĂ« jetĂ« e saktĂ«, t’i mbyllim derĂ«n tĂ« kthehet me vendim kĂ«tu dhe tĂ« mos paguajmĂ« me vendim tĂ« Strasburgut para nga taksat tona, pĂ«r tĂ« paguar dĂ«mshpĂ«rblim se nuk e dĂ«gjuam 20 minuta siç e ka ai tĂ« drejtĂ«n”, tha kĂ«shilltari i PD-sĂ« Dorian Teliti pas mbledhjes sĂ« komisionit tĂ« Ligjeve nĂ« bashki

NjĂ« ditĂ« mĂ« parĂ«, Teliti vĂ«rejti se, “çdo shkelje/devijim nga rregullat ligjore do tĂ« rĂ«ndojĂ« nesĂ«r mbi qytetarĂ«t e TiranĂ«s me faturĂ« dĂ«mshpĂ«rblimi prej qindra mijĂ«ra eurosh si pasojĂ« e shkeljeve proceduriale”.

Opozita    

KĂ«shilltari nĂ« opozitĂ« i KĂ«shillit Bashkiak tĂ« TiranĂ«s, Endri Shabani, pĂ«rcolli njĂ« tjetĂ«r qĂ«ndrim nga PD-ja. “Nuk ka pĂ«r çfarĂ« tĂ« dĂ«gjohet. Veliaj Ă«shtĂ« nĂ« kushtet kur duhej tĂ« kishte dhĂ«nĂ« dorĂ«heqjen pĂ«r interesin publik. KĂ«shilli i Ministrave duhet tĂ« marrĂ« vendim pĂ«r shkarkimin dhe tĂ« shkojmĂ« nĂ« zgjedhje tĂ« parakohshme”, tha mĂ« herĂ«t Shabani.

Ping-pongu PS -Veliaj  

Foto e marre nga LSA gjate mbledhjes se Keshillit Bashkiak te Tiranes

Kërkesës publike të Erion Veliajt për tu dëgjuar në mbledhjen e Këshillit Bashkiak iu përgjigj sekretari i Këshillit, dhe jo kryetarja e Këshillit që në thelb përfaqëson organin kolegjial

“NĂ« rast pamundĂ«sie pĂ«r tĂ« qenĂ« prezent, Ju lutemi qĂ« observacionet tuaja, t’i pĂ«rcillni me shkrim pranĂ« KĂ«shillit Bashkiak, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« ato tĂ« administrohen dhe tĂ« bĂ«hen me dije nĂ« mbledhje”, thuhej nĂ« shkresĂ«n e Sekretarit tĂ« KĂ«shillit Bashkiak, Behar Zeneli

Veliaj, përmes ekipit ligjor, ktheu përgjigje dhe citoi se kompetencat e sekretarit të Këshillit janë të natyrës administrative.  

 “Kompetencat e tij kufizohen nĂ« sigurimin e infrastrukturĂ«s organizative tĂ« mbledhjeve; shpĂ«rndarjen e materialeve dhe njoftimeve; protokollimin dhe mbajtjen e proces-verbaleve. Ai nuk ka asnjĂ« tagĂ«r ligjor tĂ« japĂ« udhĂ«zime mbi mĂ«nyrĂ«n e realizimit tĂ« sĂ« drejtĂ«s pĂ«r t’u dĂ«gjuar apo pĂ«r tĂ« interpretuar kĂ«rkesat e Kryetarit”.

Veliaj pretendon (përmes një shkrese zyrtare) se nuk është informuar zyrtarisht as për mbledhjen, arsyet e shkarkimit, dhe as për provat që e rëndojnë:

“Si rrjedhojĂ« nuk mĂ« Ă«shtĂ« krijuar mundĂ«sia pĂ«r t’u mbrojtur, dhĂ«nĂ« shpjegime e dĂ«gjuar para kĂ«tij organi kolegjial, as fizikisht e as me shkrim, pĂ«r mĂ« tepĂ«r kur, duke qenĂ« se ndodhem nĂ« kushtet e paraburgimit, bazuar nĂ« njĂ« masĂ« sigurimi personale, mundĂ«sitĂ« i kam tĂ« kufizuara”

Veliaj thekson se është Këshilli ai që duhet të vendosë me votë për kërkesën e tij për pjesëmarrje.

“Mbetem nĂ« pritje tĂ« vendimmarrjes me votim nga ana e KĂ«shillit Bashkiak, pĂ«r garantimin e tĂ« drejtave kushtetuese tĂ« Kryetarit tĂ« BashkisĂ« nĂ« procesin e iniciuar pĂ«r shkarkimin e tij”

Nga 10 shkurti i këtij viti, Erion Veliaj ndodhet në arrest me burg i dyshuar për akuzat e korrupsionit, fshehje të të ardhurave, pastrim parash dhe shpërdorim detyre, në të paktën 13 episode.

ÇfarĂ« thotĂ« ligji

Nuk ka një specifikë ligjore që e detyron Këshillin Bashkiak që të thërrasë kryetarin e Bashkisë për rastin konkret, por ka një parashikim kushtetues në rast se Erion Veliaj shkarkohet nga detyra.

Në nenin 115 të Kushtetutës thuhet ndër të tjera se, organi i shpërndarë ose i shkarkuar mund të ankohet në Gjykatën Kushtetuese brenda 15 ditëve

Nëse Veliaj e ushtron këtë të drejtë dhe Kushtetuesja pranon ta shqyrtojë, procesi pezullohet dhe zgjedhjet në Tiranë shtyhen deri në vendimin përfundimtar.

Në një situatë të zakonshme marrja e vendimit nga Gjykata Kushtetuese zgjat jo më pak se katër muaj.

The post PS e PD shkarkojnë Erion Veliajn appeared first on Faktoje.al.

↗

Rama nuk “lĂ«shon” bashkĂ«punĂ«toret e vjetra, gra nĂ« poste kyçe  

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Kryeministri Edi Rama shpalli emrat e ri të kabinetit qeveritar plot 17 (përfshi edhe një ministri virtuale me AI) me një raport për herë të parë të barabartë 8 gra dhe 8 burra. Por nuk ndoqi të njëjtën rrugë për përzgjedhjen e tyre.

Kryeministri Rama nuk “lĂ«shoi” bashkĂ«punĂ«toret e tij ndĂ«r vite gra, disa qysh prej kohĂ«s kur ishte nĂ« krye tĂ« bashkisĂ«.

Belinda Balluku është një prej tyre.

Ajo do të vijojë të mbajë detyrën e Zv/Kryeministres dhe Ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë.

Një tjetër bashkëpunëtore (qysh kur Rama drejtonte bashkinë) Albana Koçiun, e çon nga Shendetësia tek ministria e Brendshme duke u renditur e para grua në krye të këtij dikasteri.

Ogerta Manastriliun e ktheu aty ku filloi bashkëpunimin e parë me të kur (Rama) ishte në krye të bashkisë.

Me jetëgjata nga gratë në qeverinë e tij, Rama e propozoi Manastirliun në garën për bashkinë e Tiranës.

Rama konfirmoi në qeverinë e tij një tjetër bashkëpunëtore të vjetër Mirela Kumbaron duke e cuar nga Turizmi tek Arsimi, ndërsa futi në qeveri Elisa Spiropalin në krye të ministrisë së Jashtme.

Foto nga LSA

Në krye të shëndetësisë, Rama çoi sërish një grua, e panjohur për publikun, por jo në fushën e saj, mjekja radiologe, Evis Sala.

TĂ« konfirmuar nĂ« detyrĂ« mbeten edhe “dyshja” tĂ« cilave Rama u ka besuar drejtimin e negociatave me BE-nĂ«; Majlinda Dhuka dhe Adea Pirdeni.     

Delina Ibrahimaj mbetet gjithashtu në kabinet dhe shkon në një dikaster (të riorganizuar), ajo e Ekonomisë dhe Inovacionit (nga posti i Ministres së Shtetit për Sipërmarrjen).

Nuk u përmend në asnjë fjalë të tij ministrja e larguar (bashkë me dikasterin pa portofol) tashmë për Rininë dhe Femijët, Bora Muzhaqi.

Ministrat e larguar   

Ervin Hoxha, Igli Hasani, Ulsi Manja, Anila Denaj, Bora Muzhaqi,  Arbjan Mazniku dhe Ogerta Manastirliu nuk do të jenë më ministra të kabinetit të ri. Janë konfirmuar në detyrë Petrit Malaj, Ministër i Financave dhe Pirro Vengu tek Mbrojtja, Blendi Gonxhja do te vijojë ministër i një dikasteri të riroganizuar; Kultura, Turizmi dhe Sporti.

Nga bashkitë në ministri

Në disa ministri vërejmë emra të rinj me sfond profesional apo drejtues vendor. Në drejtimin e Mjedisit vjen një emër i ri me profil teknik, Sofjan Jaupaj. Tek Bujqësia propozohet gjithashtu një emër i ri për qeverinë qendrore, por jo për punët vendore, Andis Salla (kryetari i bashkisë së Cërrikut).

Një tjetër ish-kryetar bashkie (i Beratit) i cili aktualisht ka marrë mandatin e deputetit, Ervin Demo, është emëruar ministër i Shtetit për Pushtetin Vendor, ndërsa ish-deputeti Toni Gogu do të jetë ministër i Shtetit për Marrëdhëniet me Parlamentin.  

Besfort Lamallari do të jetë ministri i ri Drejtësisë i cili mbajti frymën kur u propozua (ndoshta pa dijeninë e tij) nga kryeministri Edi Rama. Deri më tani, ai mbante detyrën e zv-ministrit të Brendshëm.

PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, Rama propozon njĂ« ministri virtuale  “Diella” (e padegjuar askund mĂ« parĂ«) krijuar nga Inteligjenca Artificiale, me qellim rritjen e ritmit tĂ« proceseve tĂ« qeverisjes.

Objektivat e reja

Në mbledhjen e Asamblesë Kombëtare të PS-së, Kryeministri Edi Rama foli për të paktën pesë objektiva të reja që lidhen drejtpërdrejt me funksionimin e Kuvendit dhe përgatitjen e Shqipërisë për anëtarësim në BE.

Rama paralajmëroi reformë kushtetuese për uljen e numrit të deputetëve, nga 140 që është aktualisht, në të paktën 101, për një eficencë më të mirë parlamentare sipas tij.

Rama njoftoi gjithashtu se do tĂ« miratohet  njĂ« ligj organik pĂ«r Kuvendin, pĂ«r t’i garantuar pavarĂ«si financiare, status tĂ« qartĂ« pĂ«r deputetĂ«t dhe njĂ« administratĂ« me funksionale. Ai lajmĂ«roi gjithashtu ndĂ«rtimin e njĂ« godine tĂ« re pĂ«r Kuvendin.

Për herë të parë, kryeministri foli për një reforme të dytë territoriale qysh prej asaj që u përgatit 10 vjet më parë nga vetë mazhoranca, asokohe opozita e bojkotoi.  

Rama foli për ngritjen e një komisioni të posaçëm parlamentar që do të përgatisë reformën e re territoriale në funksion të përshtatjes me objektivat e BE-së dhe nevojave të qeverisjes vendore. Në krye të këtij komisioni pritet të jetë Arbian Mazniku i cili deri sot mbante detyrën e ministrit për Pushtetin Vendor.

Me fillimin e sesionit të ri parlamentar (nesër) Rama paralajmëroi reformë te re zgjedhore përmes ngritjes së një komisioni të posaçëm për adresimin sipas tij të rekomandimeve të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias.

Rama foli gjithashtu për harmonizimin e ligjit për komisionet hetimore, në përputhje me juris-prudencën e Gjykatës Kushtetuese, (një beteje e vjetër e opozitës) për të siguruar, sipas tij, balancë mes shumicës qeverisëse dhe opozitës.

Debati më i madh në këtë drejtim lidhet me mbrojtjen që mazhoranca i bëri mandatit të Olta Xhaçkës.  

Ende pa shpallur emrin e Niko Peleshit si kryetari i ri i Kuvendit, kryeministri Rama foli për riorganizim të 11 komisioneve parlamentare, ku 7 prej tyre do të jenë në drejtimin e mazhorancës, ndërsa 4 opozitës. Rama tha se ky raport reflekton peshën e forcave parlamentare në Kuvendin e ri.

Për programin e ri qeverisës, Rama tha se një sintezë të ketij dokumenti do ta diskutojë dhe miratojë në Kuvend ditët në vijim.

Komision etike për bashkitë  

Duke marrĂ« si shembull Vloren sepse “ajo bie nĂ« sy mĂ« shumĂ« se gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t”, kryeministri Edi Rama propozoi ngritjen e komisioni tĂ« etikĂ«s “me deputetĂ«, pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« PartisĂ« Socialiste nĂ« çdo bashki”. Ky komision, sipas tij, do tĂ« luftojĂ«  fenomenin e nepotizmit.  

”Kush Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« deputet pĂ«r tĂ« sistemuar nĂ« punĂ« shteti familjarĂ«t dhe kushĂ«rinjtĂ« duhet ta dijĂ« qĂ« sot, nuk do jetĂ« mĂ« fare i mirĂ«pritur nĂ« grupin parlamentar nĂ«se do shfaqet si personazh nepotik i pakorrigjueshĂ«m dhe komisioni i etikes do bĂ«jĂ« pikĂ«risht kĂ«tĂ«, do caktojĂ« kornizĂ«n dhe kufijtĂ«â€Šâ€, tha ai

Ftesa për demokratët

Rama foli gjithashtu pĂ«r hapje tĂ« partisĂ« pĂ«rtej kufijve partiak deri tek demokratĂ«t. QĂ«llimi, sipas tij, Ă«shtĂ« njĂ« “bashkim patriotik” me qytetarĂ«t dhe profesionistĂ«t, jo mbyllja e partisĂ« si “tavolinĂ« byreku” ku nuk lejohet askush.

“Nuk na duhet mĂ« ne vota e tyre, por dĂ«shira dhe energjia e tyre pĂ«r tĂ« punuar duke dhĂ«nĂ« pĂ«rmes punĂ«s sĂ« tyre njĂ« kontribut sado tĂ« vogĂ«l dhe natyrisht duke mbajtur ndershmĂ«risht nĂ« punĂ« veten dhe pastaj ushqyer familjen e tyre nĂ« kĂ«tĂ« kalim historik, na duhet dhe na duhet qĂ« çke atĂ« punĂ« dhe ne do ta ndjejnĂ« sinqerisht dobinĂ« e kĂ«saj hapjeje”, tha Rama

The post Rama nuk “lĂ«shon” bashkĂ«punĂ«toret e vjetra, gra nĂ« poste kyçe   appeared first on Faktoje.al.

↗

56,421 m2 sipërfaqe publike e liruar në Tiranë

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

MĂ« 19 Korrik, dy javĂ« pas nisjes sĂ« aksionit pĂ«r lirimin e hapĂ«sirave publike, kryeministri Edi Rama njoftoi se nĂ« TiranĂ« do tĂ« çliroheshin  rreth 20 mijĂ« metra katrorĂ« hapĂ«sirĂ« publike, ndĂ«rsa puna do tĂ« vijonte edhe nĂ« qytetet e tjera, bregdet dhe zonat e mbrojtura. “Sipas planit tĂ« punĂ«s vetĂ«m nĂ« TiranĂ« arrin deri nesĂ«r nĂ« rreth 20 mijĂ« metra katrorĂ« sipĂ«rfaqja e hapĂ«sirave publike tĂ« çliruara”, njoftoi Rama.  

Herë pas here, Kryeministri Rama publikon video të aksioneve të lirimit, si pjesë e një plani më të gjerë për administrimin e hapësirave publike kësaj here në mënyrë të ligjshme.

KĂ«rkesat

Faktoje.al, paralelisht me shifrat e deklaruara publikisht nga kryeministri Edi Rama, i dërgoi dy kërkesa për informacion bashkisë së Tiranës konkretisht Policisë Bashkiake dhe IMT se kryeqytetit në thelb për sa sipërfaqe ishte liruar, por duke kërkuar informacione të ndryshme.

Policisë Bashkiake iu kërkua sa metër katror sipërfaqe publike ishte liruar, sa subjekte ishin gjobitur brenda katër viteve për zaptim të hapësirave publike? A ka evidenca zyrtare për shkelësit dhe a kishte pasur paralajmërime më herët ? Dhe cilat struktura brenda bashkisë ishin  përgjegjëse për situatën e evidentuar pas aksionit të filluar në Tiranë?   

IMT-së Tiranë iu kërkua në cilat lloje subjektesh ishin zhvilluar aksionet, pra sa bar-restorante, parkingje, apo subjekte të tjera? Sa subjekte ishin njoftuar paraprakisht dhe sa çmontime vullnetare ishin kryer?

E shkuar e harruar

“NĂ« pĂ«rgjigje tĂ« kĂ«rkesĂ«s suaj, ju sqarojmĂ« se, duke marrĂ« nĂ« konsideratĂ« se marrja e detyrĂ«s si DrejtoreshĂ« e PolicisĂ« Bashkiake ka ndodhur nĂ« muajin maj 2025, periudha nĂ« dispozicion pĂ«r marrjen nĂ« dorĂ«zim tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sive dhe organizimin e punĂ«s ka qenĂ« e kufizuar.

MegjithatĂ«, gjatĂ« kĂ«saj kohe, Policia Bashkiake ka ndĂ«rmarrĂ« njĂ« aksion tĂ« gjerĂ« nĂ« shkallĂ« qyteti pĂ«r lirimin e hapĂ«sirave publike tĂ« zĂ«na nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« paligjshme, si pjesĂ« e angazhimit tĂ« saj pĂ«r rivendosjen e rendit urban dhe garantimin e aksesit tĂ« qytetarĂ«ve nĂ« mjediset e pĂ«rbashkĂ«ta
”, thotĂ« ndĂ«r tĂ« tjera Policia Bashkiake e TiranĂ«s nĂ« njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« saj pĂ«r Faktoje nĂ« datĂ«n 25 korrik, duke mos vĂ«nĂ« nĂ« dispozicion evidenca pĂ«r katĂ«r vitet e fundit

IMT, nĂ« anĂ«n tjetĂ«r, pas njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« vonuar pĂ«r Faktoje thekson se, “pĂ«r shkak tĂ« ngarkesĂ«s e ka tĂ« pamundur pĂ«rpilimin e njĂ« informacioni tĂ« detajuar”.

Por vuri në dispozicion të dhëna të përgjithshme se si ishte situata aktuale në Tiranë lidhur me lirimin e hapësirave publike   

Fakt  

Inspektoriati i Mbrojtjes sĂ« Territorit Bashkia TiranĂ« njoftoi pĂ«r Faktoje se deri me datĂ« 4 shtator nĂ« kryeqytet “ishin liruar nĂ« total 1483 hapĂ«sira publike nga tĂ« cilat 1,214 çmontime vullnetare dhe 269 ekzekutime vendimesh, 56,421 m2 sipĂ«rfaqe e liruar nĂ« total, ndĂ«rkohĂ« 1791 subjekte ishin njoftuar pĂ«r tĂ« kryer lirimin vullnetar”.

Sipërfaqja e liruar (deri më tani) referuar të dhënave zyrtare të IMT Tiranë tejkaloi shifrën parashikuese të kryeministrit Edi Rama të muajit korrik ndaj dhe deklaratën e tij për 20 mijë metër katror të liruar do ta kategorizojmë të vërtetë.

The post 56,421 m2 sipërfaqe publike e liruar në Tiranë appeared first on Faktoje.al.

↗

Lejet mbi 6 kate në Tiranë, rënie pas arrestimit të Veliajt

✇Faktoje
By: Nevila Gjata

Ai nuk i ka fillesat si Rama. Dhe sa duket as të ardhmen politike. Nga 10 shkurti i këtij viti, ai ndodhet në arrest me burg.

SPAK dyshon se kryebashkiaku Erion Veliaj dhe bashkëshortja e tij, Ajola Xoxa, kanë përfituar pasuri personale nga fonde publike. Skema përfshin favorizim të kompanive private për tendera dhe leje ndërtimi.

Qysh prej muajit shkurt, në zyrat e Bashkisë Tiranë ka pasur lëvizje në nivel drejtorësh deri në nivel nënkryetarësh ku kryeministri Edi Rama ka përqendruar ndjeshëm ndikimin e tij

Të paktën pesë herë është raportuar publikisht se Rama ka ndërhyrë (përmes takimesh) në administrimin e Bashkisë Tiranë për të ruajtur, më shumë sesa vijimësinë, kontrollin ndaj kësaj bashkie.

Lëvizja e fundit ishte në fund të muajit korrik, ku nëpërmjet një VKM të miratuar nga qeveria, Tirana dhe njësitë e tjera vendore nuk do të kenë më të drejtë të japin leje ndërtimi për pallate mbi 6 kate.

 Kjo kompetencë i kaloi ekskluzivisht Këshillit Kombëtar të Territorit, i drejtuar nga Kryeministri, Edi Rama.

Lejet e ndërtimit

Por sa leje ndertimi u dhanë gjashtëmujorin e parë të këtij viti nga Bashkia Tiranë, kur arrestimi i Veliajt u bë në muajin shkurt? 

Faktoje.al iu drejtua me një kërkesë për informacion Bashkisë Tiranë duke marrë si referencë kohore zgjedhjet lokale 2023, vitin 2024 dhe gjashtëmujorin e parë Janar-Qershor 2025 

PĂ«rgjigja

Drejtoria e Përgjithshme e Planifikimit dhe Zhvillimit të Territorit e kryeqytetit informoi për Faktoje.al se në vitin 2023 Bashkia e Tiranës dha 53 leje ndërtimi mbi 6 kate për godina banimi dhe shërbimi, në vitin 2024 numri ra në 44 dhe në gjashtëmujorin e parë të 2025 (Janar-Qershor) vetëm në 9 leje.

Firma

NĂ« bazĂ« tĂ« Ligjit nr. 107/2014 “PĂ«r Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit” i ndryshuar dhe akteve nĂ«nligjore nĂ« zbatim tĂ« tij, kryetari i bashkisĂ« ishte pĂ«rgjegjĂ«s (deri kur qeveria ndryshoi firmĂ«n) pĂ«r vendimmarrjen lidhur me aplikimet pĂ«r leje tĂ« ndĂ«rtimit nĂ« territorin administrativ tĂ« bashkisĂ«.

Nuk dihen datat konkrete se kur janë dhënë 9 lejet e ndërtimit (mbi 6 kate) këtë gjashmëmujor, por me arrestimin e Erion Veliajt, procesi duket se ka hyrë në ngërç.

Tani qĂ« firma ka kaluar nĂ« duart e Edi RamĂ«s, mbetet pĂ«r t’u parĂ« nĂ«se ky trend rĂ«nĂ«s do tĂ« vazhdojĂ«, apo vendimi i qeverisĂ« synon pikĂ«risht tĂ« zhbllokojĂ« lejet e mbetura pezull. Eksperienca e deritashme ka folur mĂ« shumĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« tĂ« fundit


The post Lejet mbi 6 kate në Tiranë, rënie pas arrestimit të Veliajt appeared first on Faktoje.al.

❌