❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Brukseli rrëzon pretendimin e qeverisë për rikthimin e shpejtë të IPARD

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Qeveria shqiptare pretendon se fondet e programit IPARD mund të rikthehen brenda pak muajsh. Por Komisioni Evropian i tha Faktoje.al se procedura me autoritetet shqiptare është ende në zhvillim dhe nuk ka një afat për rifillimin e programit.

Esmeralda Topi

Më 9 mars, ministri i Bujqësisë Andis Salla zhvilloi një vizitë zyrtare në Bruksel, ku u takua me drejtues të institucioneve evropiane për të diskutuar mbi fondet për bujqësinë shqiptare. 

Në një reagim në rrjetet sociale, ministri njoftoi takimin me Drejtoreshën e Përgjithshme të Drejtorisë së Bujqësisë në Komisionin Evropian, Elisabet Werner.

“NjĂ« takim i frytshĂ«m
 ku diskutuam mbi progresin e ShqipĂ«risĂ« nĂ« pĂ«rthithjen e fondeve europiane pĂ«r bujqĂ«sinĂ« dhe zhvillimin rural, si dhe mbi hapat e mĂ«tejshĂ«m pĂ«r zbatimin efektiv tĂ« programit IPARD III,” shkruante Salla, duke shtuar se u vlerĂ«sua ecuria e vendit nĂ« pĂ«rmbushjen e detyrimeve qĂ« lidhen me kĂ«tĂ« program.

Megjithatë, takimi u interpretua ndryshe në disa media. Një lajm i publikuar fillimisht nga një televizion kombëtar raportoi me burime nga ministria e bujqësisë se programi IPARD III po hynte në një fazë të re dhe se fondet për bujqësinë shqiptare pritet të rifillonin pas një pezullimi tre vjeçar. Lajmi u shpërnda gjerësisht në media të tjera online. 

Por deklarata të tilla për rikthimin e shpejtë të fondeve nuk janë të reja. 

Në fund të vitit të kaluar, ministri i Financave Petrit Malaj foli për një rikthim të afërt të programit. Edhe gjatë këtij viti, ministri Salla ka përmendur në disa dalje publike afate konkrete.

“Ne i kemi bĂ«rĂ« detyrat tona, çfarĂ« na Ă«shtĂ« kĂ«rkuar nga Bashkimi Evropian. Jemi nĂ« datĂ«n 9 mars nĂ« Bruksel pĂ«r tĂ« vazhduar hapat e mĂ«tejshĂ«m qĂ« brenda 6-mujorit tĂ« parĂ« tĂ« kemi IPARD III,” u shpreh ai.

Brukseli përgënjeshtron 

Në një përgjigje për Faktoje për pretendimet e qeverisë shqiptare mbi një rikthim të shpejtë të fondeve, Komisioni Evropian thekson se procedura është ende në zhvillim.

Sipas Komisionit, pas gjetjeve të OLAF për zbatimin e programit IPARD në Shqipëri, janë marrë masa parandaluese për të mbrojtur interesat financiare të Bashkimit Evropian. Aktualisht është në zhvillim një procedurë dypalëshe mes Brukselit dhe autoriteteve shqiptare për të siguruar vendosjen e masave korrigjuese.

Komisioni sqaron gjithashtu se çdo fond që mund të rezultojë i shpenzuar në mënyrë të padrejtë do të duhet të rikthehet në buxhetin e BE-së.

Në këtë kuadër, qeveria shqiptare ka kontraktuar një kompani të jashtme për të kryer një auditim forenzik mbi grantet dhe pagesat e programit IPARD II, si dhe mbi sistemin e ri të menaxhimit dhe kontrollit.

Por një tjetër element i rëndësishëm është se, përpara nisjes së programit IPARD III, autoritetet shqiptare duhet të kërkojnë zyrtarisht delegimin e kompetencave për menaxhimin e fondeve.

Sipas Komisionit Evropian, një kërkesë e tillë nuk është paraqitur ende nga Shqipëria, çka do të thotë se nuk mund të përcaktohet një afat për rifillimin e programit.

“Duke qenĂ« se procedura dypalĂ«she mes Komisionit Evropian dhe autoriteteve shqiptare Ă«shtĂ« ende nĂ« zhvillim, pĂ«r momentin nuk mund tĂ« jepen informacione tĂ« tjera,” thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen pĂ«r Faktoje.

Javën e kaluar, Faktoje raportoi se 76 përfitues të fondeve të programit IPARD janë aktualisht në procese gjyqësore për kthimin e granteve të përfituara. Ndërkohë, çështja vijon të jetë nën hetim nga SPAK.

Përfundim 

Komisioni Evropian nuk konfirmon rikthimin e shpejtë të fondeve IPARD. Duke qenë se procedura mes palëve është ende në zhvillim dhe nuk ka asnjë vendim zyrtar për rifillimin e programit, pretendimi për rikthimin e afërt të fondeve rezulton deklaratë e pavërtetë. Pa një vendim zyrtar nga Komisioni Evropian, deklaratat për çeljen e fondeve IPARD III mbeten premtime politike të njëanshme.

Programi i mbështetjes në bujqësi IPARD ofron grante në ndihmë të sektorit bujqësor për të gjitha vendet që janë në proces anëtarësimi me Bashkimin Evropian. Shqipëria është një prej pesë vendeve përfituese të mbështetjes me grante. Përmes programit IPARD II, i cili u zbatua gjatë viteve 2014 dhe 2020, Shqipëria përfitoi mbi 71 milionë euro fonde. Dhe teksa vendi priste të niste mbështetjen në bujqësi përmes IPARD III me 146 milionë euro grante, Komisioni Evropian vendosi pezullimin bazuar në dyshimet për korrupsion. 

The post Brukseli rrëzon pretendimin e qeverisë për rikthimin e shpejtë të IPARD appeared first on Faktoje.al.

↗

Videoja “ekskluzive” qĂ« zhvendosi fokusin e medias nga votimi pĂ«r Ballukun 

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

VetĂ«m dy orĂ« pas vendimit tĂ« Kuvendit kundĂ«r kĂ«rkesĂ«s sĂ« SPAK, njĂ« video nga njĂ« takim i paqartĂ« mes kryeministrit Rama dhe ambasadores amerikane nĂ« AthinĂ« u shpĂ«rnda me shpejtĂ«si nĂ« media, duke dominuar portalet dhe emisionet ‘prime time’. AnalistĂ«t e shohin kĂ«tĂ« si njĂ« manovĂ«r pĂ«r tĂ« zhvendosur vĂ«mendjen nga ngjarja kryesore.

Esmeralda Topi 

Vendimi i Kuvendit për të mos hequr imunitetin e Belinda Balluku ishte pa dyshim ngjarja kryesore politike e ditës së djeshme. Mazhoranca socialiste votoi kundër kërkesës së SPAK për heqjen e imunitetit të zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës, Belinda Balluku. Vendimi shkaktoi reagime të menjëhershme nga ndërkombëtarët të cilët shprehën shqetësim për qëndrimin e shumicës parlamentare.

Por pa u bërë ende dy orë nga ky zhvillim, një tjetër temë nisi të pushtonte hapësirën mediatike.

NjĂ« video e servirur si “ekskluzive” e publikuar nga njĂ« televizion kombĂ«tar shoqĂ«ruar me tekstin e njĂ« “vizite misterioze” nĂ« Kryeministri. Sipas materialit tĂ« transmetuar, nĂ« ambientet e godinĂ«s shihej tĂ« hynte Kimberly Guilfoyle, ambasadorja e Shteteve tĂ« Bashkuara nĂ« AthinĂ«, e cila pritej nga kryeministri Edi Rama.

Televizioni raportonte se pamjet ishin xhiruar rastësisht nga një telefon celular në zonën e parkut të Piramidës dhe kishin mbërritur në redaksinë e tij. Videoja tregonte momentin e takimit mes kryeministrit dhe diplomates amerikane.

Në tekstin shoqërues nënvizohej se vizita nuk ishte njoftuar zyrtarisht dhe se Kryeministria nuk kishte pranuar ta komentonte takimin. Po ashtu, as Ambasada Amerikane nuk kishte bërë ndonjë njoftim publik për këtë vizitë.

Pak mĂ« vonĂ«, e njĂ«jta video dhe pothuajse i njĂ«jti tekst u shpĂ«rnda si “ekskluzivĂ«â€ edhe nĂ« disa televizione tĂ« tjera. Brenda pak orĂ«sh, pamjet u bĂ«nĂ« virale nĂ« portale dhe nĂ« rrjetet sociale. NĂ« shumĂ« media online fokusi nuk ishte mĂ« vetĂ« takimi, por detajet dytĂ«sore.

 “Me mini-fund dhe taka tĂ« larta nĂ« zyrĂ«n e RamĂ«s”, shkruanin disa portale, duke komentuar veshjen e ambasadores amerikane nĂ« pamjet e publikuara. “Veshja ‘e papĂ«rshtatshme’ e kryediplomates sĂ« SHBA-sĂ« nĂ« AthinĂ«, i shkon RamĂ«s nĂ« zyrĂ« me minifund provokues”- shkruante njĂ« tjetĂ«r. 

Videoja mori hapësirë edhe në emisionet prime time televizive, ku megjithëse tema kryesore ishte votimi për Ballukun, një pjesë e mirë e diskutimit u përqendrua te takimi i paqartë dhe deri te komentet jo etike për veshjen e ambasadores. 

Në këtë mënyrë, një video e shkurtër nga një takim i paqartë për nga natyra dhe qëllimi u kthye brenda pak orësh në një nga temat më të diskutuara të ditës. Faktoje pyeti Agjencinë për Media dhe Informim pranë Kryeministrisë për qëllimin e takimit.
“Nuk kemi asnjĂ« koment pĂ«r kĂ«tĂ« temĂ«â€, tha shkurt MIA pĂ«r Faktoje.

Mirëpo disa sqarime i dha kryeministri Edi Rama në një konferencë për shtyp. I pyetur nga gazetarët, Rama tha se takimi me diplomaten amerikane përfshiu çështje me interes të lartë për rajonin.

“PĂ«r tĂ« diskutuar pĂ«r disa çështje qĂ« janĂ« çështje tĂ« interesit tĂ« lartĂ« amerikan nĂ« kĂ«tĂ« rajon, qĂ« kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« me energjinĂ«, qĂ« kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« me bashkĂ«punimin rajonal dhe qasjen ndaj forcave tĂ« treta, aktorĂ«ve tĂ« tretĂ«â€, u shpreh Rama.

“Kini parasysh qĂ« ambasadorja e SHBA nĂ« AthinĂ« Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rfaqĂ«suese botĂ«risht e njohur nĂ« politikĂ«n amerikane, drejtĂ«pĂ«rdrejtĂ« e rrethit tĂ« ngushtĂ« vendimmarrĂ«s tĂ« Trump,” pĂ«rfundoi ai. 

“Shmang vĂ«mendjen”

Analistët ofrojnë interpretime të ndryshme mbi momentin dhe mënyrën se si videoja u bë pjesë e debatit publik. Nga perspektiva e studimeve të komunikimit, pedagogu Erlis Cela thekson se koha e publikimit të një informacioni luan një rol vendimtar në mënyrën se si strukturohet vëmendja e publikut brenda ciklit të lajmit. 

“NĂ« teoritĂ« e komunikimit theksohet se media dhe aktorĂ«t politikĂ« ndikojnĂ« jo vetĂ«m pĂ«r çfarĂ« mendon publiku, por edhe se cilat tema bĂ«hen dominante nĂ« njĂ« moment tĂ« caktuar. Kur njĂ« video apo informacion publikohet nĂ« njĂ« moment kur njĂ« zhvillim tjetĂ«r politik po dominon diskursin publik, ai shpesh funksionon si njĂ« mekanizĂ«m pĂ«r tĂ« zhvendosur fokusin e debatit,” shpjegon ai.

Cela thekson gjithashtu se ky fenomen mund të kuptohet përmes konceptit të media events, ku një ngjarje ndërpret rutinën e zakonshme të lajmeve dhe tërheq vëmendjen e publikut. 

“Edhe videoja e takimit tĂ« kryeministrit me ambasadoren amerikane, apo episode tĂ« ngjashme qĂ« shpĂ«rndahen nĂ« momente kritike, mund tĂ« krijojnĂ« njĂ« ‘mini-event’, qĂ« tĂ«rheq interesin e mediave dhe tĂ« publikut. Momente tĂ« tilla ndikojnĂ« nĂ« ndĂ«rtimin e asaj qĂ« nĂ« studimet e medias quhet ‘qendra e ndĂ«rmjetĂ«suar’ e debatit publik, pra momentin kur media pĂ«rcakton se cila çështje konsiderohet tema kryesore e ditĂ«s,” shpjegon ai.

Analistët e tjerë e shohin shpërndarjen e kësaj videoje si një mënyrë për të zhvendosur fokusin nga ngjarja kryesore politike e ditës. 

 “Video Ă«shtĂ« lĂ«shuar pĂ«r tĂ« shmangur vĂ«mendjen. Nuk ka lidhje me politikĂ«n; zonja ka ardhur privatisht, jo si ambasadore”,  thotĂ« Neritan Sejamini pĂ«r Faktoje.al. 

Ndërkohë, pedagogu i komunikimit politik Ermal Hasimja tregohet më i rezervuar për të komentuar vetë takimin, duke theksuar mungesën e informacionit zyrtar mbi rrethanat dhe qëllimin e tij.

“Nuk dihet ende asgjĂ« e sigurt pĂ«r takimin. Çdo koment do tĂ« ishte spekulim i pastĂ«r”, u shpreh Hasimja.

Megjithatë, sipas tij, në politikën shqiptare është një praktikë e njohur që aktorët politikë të kërkojnë të shfaqen pranë figurave ndërkombëtare, për shkak të nivelit të besueshmërisë që këto figura kanë në publik.

“ËshtĂ« e qartĂ« qĂ« politika shqiptare gjuan foto e video me ndĂ«rkombĂ«tarĂ« sa herĂ« i jepet rasti, madje edhe investon fuqimisht pĂ«r to edhe pĂ«rmes kompanive lobuese. NĂ« kushtet kur besueshmĂ«ria e votuesve te partitĂ« Ă«shtĂ« shumĂ« e ulĂ«t dhe ajo e ndĂ«rkombĂ«tarĂ«ve shumĂ« mĂ« e lartĂ«, politikanĂ«t rreken ta asociojnĂ« veten me burime tĂ« besueshme pĂ«r tĂ« aluduar mbĂ«shtetje”, shpjegon ai.

Pavarësisht interpretimeve të ndryshme, një fakt mbetet i qartë brenda pak orësh, fokusi i debatit publik u zhvendos nga votimi në Kuvend për kërkesën e SPAK te një video nga një takim diplomatik i veshur me mister. Në epokën e mediave sociale dhe të ciklit të shpejtë të lajmeve, shpesh jo vetëm ngjarja, por edhe momenti kur publikohen pamje apo informacione të reja, mund të ndikojë drejtpërdrejt në atë që do të dominojë diskutimin publik të ditës.

The post Videoja “ekskluzive” qĂ« zhvendosi fokusin e medias nga votimi pĂ«r Ballukun  appeared first on Faktoje.al.

↗

Kujdes nga telefonatat mashtruese në emër të bankave!

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

DitĂ«t e fundit janĂ« rritur rastet e telefonatave mashtruese qĂ« pĂ«rdorin emrin dhe logon e bankĂ«s pĂ«r t’i vjedhur qytetarĂ«t. Skema e mashtrimit funksionon pĂ«rmes telefonatave VOIP, ku mashtruesit kĂ«rkojnĂ« tĂ« dhĂ«na tĂ« kartĂ«s bankare, PIN-in dhe kode sigurie, duke pretenduar se komunikimi Ă«shtĂ« zyrtar. Kujdes! Bankat nuk do t’ju kĂ«rkojnĂ« kurrĂ« tĂ« dhĂ«na konfidenciale pĂ«rmes telefonit. 

Esmeralda Topi 

Një telefonatë në anglisht dhe një logo banke që shfaqet në ekranin e telefonit. Për shumëkënd kjo mund të dukej si një komunikim normal nga banka, por jo për Fato Alliun. 

Ajo tregon për Faktoje.al përvojën e saj mbi telefonatën e dyshimtë, që rezultoi të ishte një tentativë mashtrimi. 

“Dje rreth orĂ«s 16.00 kam pasur njĂ« telefonatĂ« nĂ« gjuhĂ«n angleze. NĂ« moment e kuptova qĂ« ishte mashtrues, sepse mendova si mundet tĂ« kĂ«rkojĂ« tĂ« dhĂ«nat e kartĂ«s time. NĂ« telefon nĂ« ekran doli logo e njĂ« banke tĂ« nivelit tĂ« dytĂ«. MĂ« pas fola me bankĂ«n dhe mora sqarimet e nevojshme,” thotĂ« ajo pĂ«r Faktoje.al.

Sipas saj, nĂ« ekranin e telefonit u shfaq emri ‘Revolut Bank’ por personi u prezantua si punonjĂ«s i njĂ« banke tĂ« nivelit tĂ« dytĂ«.

“U prezantua si punonjĂ«s i njĂ« banke tregtare dhe njoftoi qĂ« kishte pasur njĂ« tentativĂ« nga karta e biznesit nĂ« faqen Amazon nĂ« Middle East. Pasi nuk konfirmova tentativĂ« nga ana ime, mĂ« tha qĂ« karta do tĂ« bllokohej dhe pĂ«r dy ditĂ« duhej tĂ« paraqitesha nĂ« degĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« kartĂ« tĂ« re. NĂ« kĂ«tĂ« moment mĂ« kĂ«rkoi expiry date dhe e kuptova qĂ« ishte mashtrim” tregon Alliu.

Rasti i Fatos nuk është i izoluar. Në ditët e fundit janë raportuar disa telefonata të ngjashme, që përdorin teknologjinë VOIP, pra telefonata përmes internetit, për të krijuar përshtypjen se komunikimi vjen nga një bankë.

Sipas njĂ« njoftimi tĂ« ShoqatĂ«s Shqiptare tĂ« Bankave, nĂ« disa raste telefonatat vijnĂ« nga adresa me prapashtesa si “@gmail” apo platforma tĂ« tjera, ndĂ«rsa nĂ« ekran mund tĂ« shfaqet emri ose logoja e bankĂ«s.

Në fakt, bëhet fjalë për një teknikë mashtrimi që përdor manipulimin e identitetit të telefonatës për të fituar besimin e viktimës.

Gjatë telefonatave, personat që telefonojnë mund të komunikojnë në gjuhë të ndryshme dhe të pretendojnë se po verifikojnë një veprim të dyshimtë me kartën bankare. Më pas ata kërkojnë të dhëna si numri i kartës, data e skadencës apo kode të tjera sigurie.

Nëse këto të dhëna jepen, mashtruesit mund të kenë akses në llogarinë bankare.

Spiro Brumbulli, sekretar i përgjithshëm i Shoqatës Shqiptare të Bankave, thotë për Faktoje.al se rastet janë raportuar nga një bankë e nivelit të dytë.

“Ishin disa raste qĂ« na u raportuan nga njĂ« bankĂ« e nivelit tĂ« dytĂ«. Telefonatat ishin nga India. Nuk Ă«shtĂ« masive, por nuk duhet nĂ«nvlerĂ«suar nisur edhe nga rastet e tjera tĂ« mashtrimit. Ne dolĂ«m me njoftim menjĂ«herĂ« qĂ« tĂ« mos kishim viktima,” shprehet ai.

Sipas Brumbullit, teknologjitë e reja të komunikimit e kanë bërë më të lehtë për mashtruesit të krijojnë identitete të rreme dhe të telefonojnë nga vende të ndryshme të botës.

“KĂ«to kanale mashtrimi po pĂ«rhapen me shpejtĂ«si dhe duhet tĂ« jemi tĂ« pĂ«rgatitur. Duhet tĂ« fiksohet nĂ« mendjen e njerĂ«zve qĂ« bankat nuk kĂ«rkojnĂ« nĂ« telefon tĂ« dhĂ«na,” thotĂ« ai.

Ekspertët e sektorit bankar paralajmërojnë se mashtrimet digjitale janë bërë një fenomen në rritje, sidomos me përhapjen e pagesave online dhe shërbimeve bankare në distancë.

“TĂ« gjitha bankat shqiptare ofrojnĂ« sot internet banking, dhe nĂ« fund tĂ« vitit tĂ« kaluar numri i llogarive tĂ« lidhura me internetin arriti nĂ« afĂ«rsisht dy milionĂ«. Aktualisht 49% e llogarive aktive janĂ« tĂ« aksesueshme nga interneti, nga mĂ« pak se 20% qĂ« ishte nĂ« vitin 2020,” thotĂ« Ersuin Shehu, zĂ«vendĂ«s/kryeredaktor pranĂ« revistĂ«s “Monitor”. 

Shehu shpjegon se ky tregues pritet të rritet me zgjerimin e përdorimit të kanaleve dixhitale dhe promovimin e tyre nga vetë bankat. 

“NjĂ« pjesĂ« e bankave tashmĂ« ofrojnĂ« digital onboarding, qĂ« lejon hapjen e llogarive pa paraqitje fizike nĂ« bankĂ«, dhe pritet qĂ« nĂ« njĂ« afat tĂ« mesĂ«m kjo mundĂ«si tĂ« jetĂ« e pĂ«rhapur nĂ« tĂ« gjitha bankat. Ky vit do tĂ« sjellĂ« gjithashtu nisjen e bankĂ«s sĂ« parĂ« ekskluzivisht dixhitale, ndĂ«rsa ka interes edhe nga investitorĂ« tĂ« tjerĂ« pĂ«r profile tĂ« ngjashme,” shton ai.

Sipas Shehut, thellimi i dixhitalizimit rrit numrin e viktimave potenciale të skemave mashtruese dhe është e pritshme që tentativat për mashtrim do të vazhdojnë. 

“PĂ«rveç sfidave pĂ«r tĂ« ruajtur sigurinĂ« kibernetike tĂ« sistemeve dhe tĂ« dhĂ«nave, bankat duhet tĂ« punojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme pĂ«r edukimin e klientĂ«ve mbi pĂ«rdorimin e kanaleve dhe instrumenteve dixhitale. PĂ«r shoqĂ«rinĂ«, mbrojtja nga mashtrimet kibernetike duhet tĂ« jetĂ« pjesĂ« e edukimit financiar tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m,” pĂ«rfundon ai.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, bankat kĂ«shillojnĂ« klientĂ«t tĂ« jenĂ« tĂ« kujdesshĂ«m ndaj çdo telefonate qĂ« kĂ«rkon tĂ« dhĂ«na personale apo financiare. Shoqata Shqiptare e Bankave, thekson se bankat nĂ« ShqipĂ«ri nuk do t’u kĂ«rkojnĂ« kurrĂ« klientĂ«ve pĂ«rmes telefonit tĂ« dhĂ«na tĂ« kartĂ«s bankare, PIN-in apo kodet e sigurisĂ«.

Nëse një klient merr një telefonatë të dyshimtë, këshilla është e thjeshtë: të mos japë asnjë informacion dhe të ndërpresë menjëherë komunikimin. Më pas, çdo komunikim duhet verifikuar vetëm përmes numrave zyrtarë të publikuar nga banka.

The post Kujdes nga telefonatat mashtruese në emër të bankave! appeared first on Faktoje.al.

↗

Nafta nis të shtrenjtohet në Tiranë, rritje me 4 lekë për litër 

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Vetëm pak ditë pasi ekspertët paralajmëruan rritje të çmimit të karburanteve, shenjat e para të shtrenjtimit kanë nisur të shfaqen në tregun vendas. Në disa pika të shitjes me pakicë në Tiranë është vërejtur rritje e çmimit të naftës me rreth 4 lekë për litër. 

Faktoje vëzhgoi të njëjtat pika karburanti, dy ditë pas publikimit të analizës së mëparshme, dhe konstatoi se rritja e çmimit ka nisur të reflektohet në disa nga pikat e tregtimit me pakicë në kryeqytet.

Megjithatë, shtrenjtimi nuk është reflektuar në të gjitha rrjetet e karburanteve. Në shumicën e pikave me pakicë, nafta vijon të tregtohet nga 175 lekë për litër.

Një situatë e ngjashme u shënua edhe në Kosovë, ku çmimet e karburanteve u rritën menjëherë pas luhatjeve në bursat ndërkombëtare. Megjithatë, autoritetet përgjegjëse atje reaguan shpejt duke ndërmarrë masa për të parandaluar rritje të pajustifikuara.

Bursat ndërkombëtare

Shtrenjtimi në tregun vendas vjen në një moment kur çmimet e naftës në bursat ndërkombëtare janë rritur ndjeshëm pas tensioneve dhe sulmeve në vendet e Lindjes së Mesme. Nafta është ngjitur në rreth 83 dollarë për fuçi, nga 65 dollarë për fuçi që ishte pak javë më parë, duke treguar një rritje të ndjeshme brenda një periudhe të shkurtër. Operatorët e tregut paralajmërojnë se rritja në bursë zakonisht reflektohet në tregun vendas brenda pak ditësh.

Në këtë kontekst, Konfindustria ka kërkuar masa të menjëhershme. 

Kontroll mĂ« tĂ« rreptĂ« tĂ« zbatimit tĂ« ligjit pĂ«r sigurimin e rezervĂ«s strategjike 3 mujore, masa ligjore ndaj praktikave jo konkurruese qĂ« mund tĂ« shkaktojnĂ« spekulime, si gjatĂ« krizĂ«s sĂ« luftĂ«s nĂ« UkrainĂ« (2021–22), dhe pĂ«rgatitjen e njĂ« pakete ligjore pĂ«r uljen e barrĂ«s fiskale nĂ« rast tĂ« rritjes sĂ« fortĂ« tĂ« çmimeve ndĂ«rkombĂ«tare. 

Konfindustria thekson se shenjat e rritjes në bursë kanë bërë të pashmangshme pasqyrimin e tyre në tregun vendor, ndërsa koha e zgjatjes së konfliktit mbetet e paqartë.

Për momentin, rritja e vërejtur në disa pika karburanti mbetet më e moderuar se paralajmërimet fillestare, por operatorët paralajmërojnë se shtrenjtimi mund të arrijë deri në 20 lekë për litër nëse tensionet në tregjet ndërkombëtare vazhdojnë. 

Autoriteti i Konkurrencës nis monitorimin

Autoriteti i Konkurrencës ka njoftuar nisjen e monitorimit të tregut të karburanteve, si në nivel shumice ashtu edhe pakice. Sipas institucionit, të gjitha ndërmarrjet që operojnë në tregtimin e karburanteve janë aktualisht nën monitorim. 

Në njoftimin e tij, ky autoritet thekson se në tregjet ndërkombëtare çmimet e karburanteve ndryshojnë vazhdimisht në varësi të ofertës, kërkesës dhe zhvillimeve ekonomike apo gjeopolitike. Për këtë arsye, sipas standardeve të konkurrencës së ndershme, luhatjet e çmimeve në tregun vendas duhet të ndjekin të njëjtin drejtim dhe të jenë proporcionale me ndryshimet në bursë.

Autoriteti paralajmëron se çdo devijim i pajustifikuar nga këto zhvillime mund të konsiderohet tregues i mundshëm i praktikave jo konkurruese në treg.

Reagimi politik

Deputeti Erion Braçe kritikoi mënyrën se si po monitorohet tregu, duke theksuar se hetimi duhet të nisë nga zinxhiri i importit dhe jo vetëm nga pikat e shitjes me pakicë.

Sipas tij, monitorimi i kufizuar vetëm tek tregu me pakicë nuk është i mjaftueshëm për të kuptuar pse çmimet rriten menjëherë, edhe kur bursat ndërkombëtare nuk kanë shënuar ndryshime të ngjashme.

Ndërkohë, Braçe ngriti pikëpyetje edhe për faktin se në periudhat kur çmimet ndërkombëtare kanë rënë, çmimet në tregun vendas shpesh kanë mbetur të pandryshuara.

Në të njëjtën linjë, edhe deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, e ka cilësuar paralajmërimin e kompanive për rritje çmimesh si spekulim të pastër tregtar. Ajo theksoi se tregjet ndërkombëtare ende nuk kanë reflektuar një rritje të tillë që të justifikojë shtrenjtimin e menjëhershëm në Shqipëri.

Sipas saj, çmimet e karburanteve nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« 20–30% mĂ« tĂ« larta se nĂ« vendet fqinje, si Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, dhe rritja e menjĂ«hershme e çmimeve pa reflektim nĂ« bursat ndĂ«rkombĂ«tare tregon se tregu i karburanteve nuk funksionon sipas parimeve tĂ« konkurrencĂ«s sĂ« lirĂ«.

Për momentin, rritja e çmimeve në tregun shqiptar mbetet e kufizuar. Megjithatë, në një ekonomi që mbështetet kryesisht tek importet për furnizimin me karburante, zhvillimet në bursat ndërkombëtare pritet të përcaktojnë nëse ky shtrenjtim do të jetë i përkohshëm apo do të vijojë më shumë javët në vijim.

The post Nafta nis të shtrenjtohet në Tiranë, rritje me 4 lekë për litër  appeared first on Faktoje.al.

↗

Premtimi i pambajtur pĂ«r shkollĂ«n ‘Edith Durham’ nĂ« TiranĂ«

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

NdĂ«rtesa e re e shkollĂ«s Edith Durham Ă«shtĂ« pĂ«rfunduar, por nxĂ«nĂ«sit e saj ende nuk janĂ« kthyer nĂ« klasa. Çështja u rikthye nĂ« vĂ«mendje kĂ«tĂ« tĂ« enjte nĂ« Kuvend, gjatĂ« njĂ« interpelance tĂ« kĂ«rkuar nga deputeti socialist Erion Braçe me ministren e Arsimit Mirela Kumbaro. NĂ« qendĂ«r tĂ« debatit ishte premtimi qĂ« nuk u mbajt, hapja e shkollĂ«s nĂ« shtator tĂ« vitit tĂ« kaluar.

Braçe, i cili përfaqëson zonën e njësisë nr. 5 në Tiranë ku ndodhet shkolla, kujtoi kronologjinë e projektit dhe pritshmëritë që u krijuan tek prindërit. Sipas tij, punimet kishin nisur në dhjetor të vitit 2024 dhe gjatë një vizite në terren në mars të vitit të kaluar ishte vendosur një afat i qartë për përfundimin e tyre.

“NĂ« mars tĂ« vitit qĂ« shkoi kryeministri ishte atje. Puna kishte nisur nĂ« dhjetor 2024 dhe nĂ« mars u vendos njĂ« afat i qartĂ« qĂ« nĂ« shtator shkolla tĂ« ishte e pĂ«rfunduar. Shkolla ka pĂ«rfunduar nĂ« tetor, jemi nĂ« mars. JanĂ« tĂ« paktĂ«n 1700-1800 prindĂ«r nĂ« vĂ«shtirĂ«si tĂ« madhe. Kur do tĂ« hapet shkolla ‘11 Janari (Edith Durham)?”, u shpreh Braçe.

Nga ana tjetër, ministrja e Arsimit pranoi se afati i shtatorit të kaluar nuk u arrit, por sqaroi se ndërtesa tashmë është përfunduar dhe se shkolla po kalon fazën e fundit të pajisjes me mobilie dhe laboratorë.

“UnĂ« e ndaj shqetĂ«simin tuaj njĂ«soj. NdĂ«rkohĂ« qĂ« flasim, ndĂ«rtimi ka pĂ«rfunduar. Nuk mjafton tĂ« pĂ«rfundojnĂ« muret. Po pĂ«rmbyllet mobilimi nga Bashkia e TiranĂ«s. NjĂ« pjesĂ« e mobilieve ka hyrĂ« nĂ« ndĂ«rtesĂ«â€, deklaroi Kumbaro.

Sipas saj, shkolla e re do të ketë 33 klasa mësimore, nga të cilat 20 për ciklin 9-vjeçar, si dhe 10 laboratorë për lëndë të ndryshme, sallë multimediale, palestër dhe bibliotekë.

Ministrja tha se nxĂ«nĂ«sit do tĂ« vazhdojnĂ« pĂ«rkohĂ«sisht mĂ«simin nĂ« shkollĂ«n ‘Emin Duraku’ dhe se rikthimi nĂ« godinĂ«n e re pritet tĂ« ndodhĂ« nĂ« fillim tĂ« vitit tĂ« ri shkollor.

“ShumĂ« shpejt nxĂ«nĂ«sit do tĂ« rikthehen. NjĂ«herĂ« e mirĂ« nĂ« shtator tĂ« vitit tĂ« ardhshĂ«m”, u shpreh ajo.

Por, siç tha edhe deputeti Braçe, problematika nuk lidhet thjesht me distancĂ«n fizike nga shkolla e pĂ«rkohshme ku janĂ« zhvendosur nxĂ«nĂ«sit, por me organizimin e jetĂ«s familjare. Aktualisht, nxĂ«nĂ«sit e “Edith Durham” zhvillojnĂ« mĂ«simin nĂ« ambientet e shkollĂ«s “Emin Duraku”, pasditeve.

“Mu duk vetja sikur isha i vetmi jo solidar me ndĂ«rtimin e kĂ«saj shkolle. Nuk kam sjellĂ« shqetĂ«sim personal kĂ«tu, ky Ă«shtĂ« shqetĂ«sim prindĂ«rish. Nuk Ă«shtĂ« çështje metrash, por fakti qĂ« procesi mĂ«simor Ă«shtĂ« zhvendosur nga paradite nĂ« pasdite. PrindĂ«rit duhet tĂ« lĂ«nĂ« punĂ«n pĂ«r tĂ« çuar fĂ«mijĂ«t nĂ« shkollĂ« nĂ« drekĂ«â€, tha ai.

Braçe theksoi gjithashtu se vonesat mund të ishin shmangur nëse procedurat për mobilimin dhe laboratorët do të ishin nisur më herët.

“QĂ« nĂ« qershor tĂ« vitit qĂ« shkoi, kur pashĂ« ritmet e punĂ«s, kam kĂ«rkuar qĂ« tĂ« merren me procedurat. NĂ«se dikush fle gjumĂ«, nuk duhet ta vuajĂ« as fĂ«mija dhe as prindi”, shtoi deputeti.

Premtimi

RindĂ«rtimi i shkollĂ«s u lajmĂ«rua nĂ« nĂ«ntor 2024 nga Erion Veliaj, kryebashkiak i TiranĂ«s. “Shtatori i 2025-s do t’i gjejĂ« fĂ«mijĂ«t nĂ« klasat e reja,” premtonte Veliaj nĂ« rrjete sociale. 

I njëjti premtim u përsërit edhe në janar 2025, kur Veliaj, bashkë me ministren e Financave Delina Ibrahimaj (asokohe), siguroi se afati ishte i pakthyeshëm.

Shtatori i 2025 u premtua edhe nga kryeministri Edi Rama një vit më parë gjatë inspektimit të kantierit.

Por dy muaj para afatit tĂ« premtuar, verifikimi i Faktoje tregoi se punimet ishin ende larg pritshmĂ«rive. NĂ« korrik 2025, Bashkia e TiranĂ«s pohonte se punimet ishin vetĂ«m 80% tĂ« pĂ«rfunduara, por pavarĂ«sisht kĂ«saj, premtoi se shkolla do tĂ« ishte gati pĂ«r vitin shkollor 2025–2026. 

Përfundim 

Afati i premtuar publikisht për përfundimin dhe hapjen e shkollës ishte shtatori i vitit të kaluar. Megjithëse ndërtesa është përfunduar disa muaj më vonë dhe aktualisht po pajiset me mobilie, nxënësit nuk e kanë nisur ende procesin mësimor në godinën e re. Në këto kushte, hapja e shkollës pritet të ndodhë rreth një vit pas afatit të premtuar fillimisht, duke e kthyer këtë rast në një tjetër shembull të premtimeve publike që nuk realizohen brenda afateve të shpallura.

The post Premtimi i pambajtur pĂ«r shkollĂ«n ‘Edith Durham’ nĂ« TiranĂ« appeared first on Faktoje.al.

↗

Nafta drejt 200 lekëve, ekonomia shqiptare përballë një prove të re

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Esmeralda Topi

Çmimi i naftĂ«s pritet t’i afrohet sĂ«rish pragut tĂ« 200 lekĂ«ve pĂ«r litĂ«r. NjĂ« çmim qĂ« shqiptarĂ«t e pĂ«rjetuan nĂ« vitin 2022, kur shpĂ«rtheu lufta nĂ« UkrainĂ« dhe tregjet globale tĂ« energjisĂ« u pĂ«rfshinĂ« nga paniku.

Shkaku kĂ«tĂ« herĂ« vjen nga Lindja e Mesme. PĂ«rplasjet mes boshtit SHBA-Izrael dhe Iranit kanĂ« shtyrĂ« çmimin e naftĂ«s mbi 80 dollarĂ« pĂ«r fuçi, duke rikthyer frikĂ«n e njĂ« pĂ«rshkallĂ«zimi mĂ« tĂ« gjerĂ«. Rreth njĂ« e pesta e naftĂ«s botĂ«rore dhe rreth 20% e gazit natyror qĂ« qarkullon nĂ« tregjet botĂ«rore kalon pĂ«rmes NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit. Çdo kĂ«rcĂ«nim pĂ«r bllokimin e saj mjafton pĂ«r tĂ« ndezur tregjet. NĂ«se tensionet pĂ«rshkallĂ«zohen dhe Hormuzi bllokohet, çmimi i naftĂ«s mund tĂ« kapĂ«rcejĂ« 100 dollarĂ« pĂ«r fuçi. Dhe kur kjo ndodh, vendet importuese si ShqipĂ«ria nuk kanĂ« asnjĂ« mburojĂ«.

Një vëzhgim i Faktoje.al në disa pika tregtimi karburanti në Tiranë tregoi se nafta po shitet mes 175 dhe 187 lekë për litër. Por kjo është vetëm fotografia e sotme.

Sipas Shoqatës së Hidrokarbureve, brenda javës pritet një rritje me 10-15 lekë për litër, që do ta çonte çmimin pranë 200 lekëve.Kryetari i shoqatës, Luigj Aliaj, thotë se rritja pritet të jetë e përkohshme, 20-30 ditë, nëse situata stabilizohet. 

“Tek ne do tĂ« fillojĂ« brenda javĂ«s me 10-15 lek rritje, por do tĂ« jetĂ« e pĂ«rkohshme, 20-30 ditĂ« e mĂ« pas mendoj qĂ« do tĂ« rikthehemi tek çmimet e para konfliktit,” thotĂ« pĂ«r Faktoje.al kryetari i ShoqatĂ«s, Luigj Aliaj.

Shqipëria importuese neto 

“I gjithĂ« ky tension nĂ« Lindjen e Mesme rrit rrezikun e ndĂ«rprerjes sĂ« furnizimit dhe, si pasojĂ«, çmimi global i naftĂ«s rritet, duke ndikuar drejtpĂ«rdrejt edhe tek tregjet shqiptare,” shpjegon ekonomistja Teuta Nunaj-Kortoçi.

“ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« importuese neto e naftĂ«s, ndaj çdo rritje nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare reflektohet menjĂ«herĂ« tek çmimi i produktit qĂ« shitet nĂ« tregun vendas,” shton ajo.

“KompanitĂ« tregtuese zakonisht nuk e absorbojnĂ« rritjen, por e transferojnĂ« atĂ« tek konsumatori pĂ«rfundimtar, duke e bĂ«rĂ« shtrenjtimin tĂ« pashmangshĂ«m,” pĂ«rfundon Nunaj-Kortoçi.

Në të njëjtën linjë, edhe Qendra ALTAX, në një analizë të fundit, paralajmëron rritje të çmimeve të naftës. 

“ShqipĂ«ria, si importuese neto e naftĂ«s kryesisht nga tregjet evropiane dhe indirekt nga Lindja e Mesme, do tĂ« pĂ«rballet me njĂ« shtim tĂ« menjĂ«hershĂ«m tĂ« çmimeve tĂ« karburanteve, potencialisht +10-15% nĂ« muajt e ardhshĂ«m, ” paralajmĂ«rojnĂ« ekspertĂ«t e qendrĂ«s ALTAX. 

Inflacioni në rritje

Rritja e çmimit të naftës nuk ndalet tek pompat e karburantit. Ajo përkthehet menjëherë në kosto më të larta transporti, prodhimi dhe shërbimesh, duke ushqyer një valë të re inflacioni në ekonomi. 

Sipas analizës së Qendra ALTAX, çdo rritje me 5% e çmimit të naftës shton rreth 0.1 pikë përqindje në inflacion. Nëse nafta ngjitet në 100 dollarë për fuçi, inflacioni në Shqipëri mund të rritet me 1 deri në 1.5 pikë përqindje deri në mesin e vitit 2026. Me normën aktuale në 2.3%, kjo do ta çonte inflacionin pranë 4%, duke fshirë gradualisht fuqinë blerëse të familjeve.

Në një ekonomi si Shqipëria, e varur nga importet dhe me strukturë të brishtë prodhimi, çdo tronditje e jashtme përkthehet shpejt në faturë për konsumatorin.

Përballë këtij realiteti, hapësirat e reagimit janë të kufizuara. Ekspertët sugjerojnë ndërtimin e rezervave strategjike të naftës, politika fiskale të kujdesshme dhe përshpejtimin e investimeve në energji të rinovueshme. Por në afat të shkurtër, ekonomia shqiptare mbetet e ekspozuar. Dhe kur çmimi i naftës rritet, zinxhiri i shtrenjtimit është i pashmangshëm.

The post Nafta drejt 200 lekëve, ekonomia shqiptare përballë një prove të re appeared first on Faktoje.al.

↗

Rivlerësimi i pasurive me kosto shtesë, penalizohen rrethet

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

RivlerĂ«simi i pasurive me tatim 5% ka hyrĂ« nĂ« fuqi, por qytetarĂ«t jashtĂ« TiranĂ«s po pĂ«rballen me kosto shtesĂ«, pasi mungesa e çmimeve tĂ« reja tĂ« referencĂ«s i detyron t’i drejtohen vlerĂ«suesve privatĂ«. PĂ«r rrethet procesi mund tĂ« kryhet vetĂ«m nĂ« privat, duke shtuar 100–500 euro mbi faturĂ«n e rivlerĂ«simit.

Esmeralda Topi 

Procesi i rivlerësimit të pasurive të paluajtshme me tatim të reduktuar 5% hyri në fuqi, por jo sipas kushteve të premtuara. Pas dy muajsh zvarritje, Ministria e Financave publikoi udhëzimin përkatës në Fletoren Zyrtare, duke i hapur rrugë aplikimeve. Megjithatë, qytetarët jashtë Tiranës po përballen me një barrë shtesë financiare, pasi rivlerësimi i pronave të tyre mund të kryhet vetëm përmes vlerësuesve privatë. Këtë detaj e bëri të ditur ministri i Financave Petrit Malaj.  

“TĂ« gjithĂ« ata qytetarĂ« qĂ« duan tĂ« bĂ«jnĂ« rivlerĂ«simin e pronave jashtĂ« territorit tĂ« TiranĂ«s pĂ«r momentin duhet ta bĂ«jnĂ« me vlerĂ«sues privat”, deklaroi Malaj. 

Diferenca mes Tiranës dhe rretheve në procesin e rivlerësimit, sipas Malaj, diktohej nga fakti që rrethet nuk kanë ende të miratuara çmimet e reja të referencës. 

 “Jemi ende nĂ« diskutim sa i pĂ«rket çmimeve tĂ« reja tĂ« referencĂ«s pĂ«r zonat jashtĂ« TiranĂ«s, pĂ«r shkak se pas kontrolleve tĂ« fundit nga autoritetet tatimore nĂ« zyrat imobiliare janĂ« evidentuar diferenca mes çmimeve tĂ« regjistruara pranĂ« ASHK-sĂ« dhe atyre qĂ« rezultojnĂ« nĂ« sistemet e kĂ«tyre zyrave imobilare”, argumentoi ministri i Financave. 

150-500 euro kosto shtesë për rrethet

Procesi është i hapur në Tiranë, ku rivlerësimi mund të kryhet normalisht. Por jashtë kryeqytetit, çmimet e reja të referencës nuk janë vendosur ende. Për këtë arsye, qytetarët që duan të rivlerësojnë pronat e tyre në rrethe janë të detyruar të përdorin vlerësues privatë, të cilët punojnë me çmimet e tregut. 

Kjo sjell njĂ« kosto shtesĂ« pĂ«r qytetarĂ«t. VlerĂ«suesi privat pĂ«r njĂ« apartament kĂ«rkon 100-150 euro pagese. PĂ«r vilat, fatura shkon nga 150-300 euro dhe rivlerĂ«simi i ambienteve tregtare llogaritet nĂ« privat me kosto nga 200–500 euro. 

Pra, vonesat e ministrisë në miratimin e cmimeve të reja të referencës jashtë Tirane, kanë prodhuar një barrë financiare të panevojshme për qytetarët në rrethe.

Ndërsa për Tiranën, ku aplikimi për rivlerësim mund të bëhet online përmes Kadastrës, tarifat e shërbimit janë disa herë më të ulta. Ato nuk janë fikse por variojnë nga 35 deri në 100 euro, sepse përllogariten në varësi të shumës së tatimit që do të rezultojë nga rivlerësimi. 

Shembull 

Një qytetar ka blerë një apartament në vitin 2018 për 80 mijë euro. Sot ai e shet pronën për 140 mijë euro. Diferenca prej 60 mijë eurosh konsiderohet fitim kapital. Me normën prej 15%, tatimi që duhet të paguajë është 9 mijë euro.

Nëse qytetari zgjedh të bëjë rivlerësim dhe e çon vlerën e pronës nga 80 mijë euro në 140 mijë euro para shitjes, ai paguan tatim me normën e reduktuar 5%. Pra, 3 mijë euro.

Pas këtij veprimi, vlera e re e pronës në dokumente bëhet 140 mijë euro. Kur qytetari e shet më pas pronën për 140 mijë euro, nuk ka më diferencë mes çmimit të shitjes dhe vlerës së rivlerësuar. Si rrjedhojë, nuk paguan më tatim shtesë mbi fitimin kapital.

Për qytetarët që kanë prona në rrethe, kostos së mësipërme i shtohet edhe tarifa e shërbimit nga vlerësuesi privat i licencuar, i cili kryen aktin e rivlerësimit të pronës. Kjo tarifë varion në varësi të zonës dhe vlerës së pasurisë, dhe përbën një shpenzim shtesë.

Kjo kosto shtesë ka ardhur si pasojë e faktit se Ministria e Financave nuk ka miratuar ende çmimet e reja të referencës për rrethet, ndonëse kjo ishte premtuar më herët, duke mbajtur peng procesin për rreth 20 muaj.

Premtimi 

Ministri i Financave, Petrit Malaj, kishte premtuar se rivlerĂ«simi do tĂ« bĂ«hej mbi çmimet e reja tĂ« referencĂ«s, duke i pĂ«rafruar ato me vlerat e tregut. Kjo do t’u jepte mundĂ«si qytetarĂ«ve tĂ« paguanin tatimin mbi bazĂ«n e vlerĂ«s reale tĂ« pronĂ«s, me normĂ«n e reduktuar 5%.

Por procesi nisi mbi referencat e vitit 2023 për Tiranën, ndërsa çmimet e reja për rrethet nuk janë miratuar ende.

Shoqata Shqiptare e Pasurive të Paluajtshme (NAREA) ka kritikuar vonesat dhe ka propozuar shtyrjen e afatit të rivlerësimit deri në dhjetor 2027. Sipas drejtorit ekzekutiv Reinaldo Pipiria, koha e mbetur është e pamjaftueshme për një proces të plotë dhe të drejtë, sidomos pas humbjes së dy muajve të parë të vitit.

https://faktoje.al/nis-rivleresimi-i-pasurive-te-paluajtshme-me-5-por-me-referencat-e-vjetra

The post Rivlerësimi i pasurive me kosto shtesë, penalizohen rrethet appeared first on Faktoje.al.

↗

Nis rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me 5%, por me referencat e vjetra

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Ka hyrë në fuqi rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me tatim 5%. Pas dy muaj zvarritje, procesi u zhbllokua por do të zbatohet mbi referencat e vitit 2023 dhe jo me çmimet e reja të tregut sikurse u premtua. Shoqata Shqiptare e Pasurive të Paluajtshme (NAREA), propozon shtyrje me një vit të afatit të rivlerësimit, për shkak të muajve të humbur me zvarritjet proceduriale.

Esmeralda Topi

Vjeshtën e kaluar, ministri i Financave, Petrit Malaj, premtoi se procesi i rivlerësimit të pasurive të paluajtshme me normë 5% do të fillonte nga 1 janari i këtij viti. 

“Metodologjia e re e llogaritjes sĂ« taksave vendore mbi pasurinĂ« e paluajtshme, çmimet e reja tĂ« referencĂ«s dhe rivlerĂ«simi do tĂ« hyjnĂ« nĂ« fuqi mĂ« 1 janar 2026,” premtoi Malaj gjatĂ« njĂ« takimi me grupet e interesit.

Sipas Malajt, rivlerĂ«simi me çmimet e reja tĂ« referencĂ«s do t’i jepte mundĂ«si individĂ«ve dhe bizneseve pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar pasuritĂ« e tyre bazuar nĂ« vlerĂ«n e tregut, dhe pĂ«r tĂ« kryer pagesat e taksave mbi kĂ«to vlera. 

Të njëjtim zotim, Malaj e përsëriti, edhe nga foltorja e Kuvendit të Shqipërisë.

“Jo pa qĂ«llim, Ministria e Financave gjykoi qĂ« kĂ«to dy nisma tĂ« prezantoheshin paralelisht, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«t shqiptarĂ« tĂ« kishin mundĂ«si tĂ« pĂ«rfitonin nga rivlerĂ«simi i pasurive tĂ« paluajtshme, duke i pĂ«rafruar ato me vlerat e tregut, por nga ana tjetĂ«r do tĂ« kenĂ« mundĂ«sinĂ« ta kryejnĂ« kĂ«tĂ« rivlerĂ«sim me njĂ« normĂ« mĂ« tĂ« reduktuar tatimore nĂ« masĂ«n 5% nga 15% qĂ« Ă«shtĂ« aktualisht”, zotohej Malaj, gjatĂ« diskutimit tĂ« projekt-buxhetit 2026. 

RivlerĂ«sim me çmime tĂ« “vjetra”

Rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me 5% nuk nisi më 1 janar të këtij viti. Pas thuajse dy muaj zvarritje, Ministria e Financave publikoi udhëzimin që i hap rrugë zbatimit të rivlerësimit. Të hënën e 23 shkurtit, në Fletoren Zyrtare u publikua udhëzimi i përbashkët i Ministrisë së Financave dhe Drejtorisë së Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK), që rregullon procesin e rivlerësimit të pasurive të paluajtshme për individët. 

Por, rivlerësimi do të bëhet me referencat që janë aktualisht në fuqi dhe jo me çmimet e reja të tregut sikurse u premtua. 

Në udhëzim thuhet se të drejtën e kryerjes së rivlerësimit e kanë të gjithë ata individë që kanë në pronësi, pasuri të paluajtshme (tokë dhe/ose ndërtesë) të regjistruar ose që fitojnë pronësinë dhe e regjistrojnë atë deri më 31 dhjetor 2026.

Mirëpo ekspertët e pasurive të paluajtshme thonë se koha e mbetur është e pamjaftueshme. 

“E para duhet theksuar se vajtĂ«n dĂ«m 20 muaj, pasi procesi u lajmĂ«rua qĂ« nĂ« korrik 2024. Na u tha qĂ« do bĂ«het me çmime tĂ« reja tregu por Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r njĂ« treg qĂ« ka mangĂ«sitĂ« e veta. Eksperienca tregoi qĂ« nuk mjafton 20 muaj”,  thotĂ« pĂ«r Faktoje Reinaldo Pipiria, drejtor ekzekutiv i ShoqatĂ«s Shqiptare tĂ« Pasurive tĂ« Paluajtshme (NAREA). 

Nisur nga vonesat që shoqëruan proçesin, Pipiria propozon shtyrje me një vit të afatit të rivlerësimit.  

“TĂ« shtyhet deri nĂ« dhjetor 2027 sepse nga 2026 dy muaj i humbĂ«m. Kjo nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« procesi tĂ« jetĂ« i plotĂ« dhe tĂ« mbĂ«shtesĂ« kadastren fiskale, tĂ« kemi njĂ« rivlerĂ«sim tĂ« plotĂ«â€, argumenton mĂ« tej drejtuesi i ShoqatĂ«s tĂ« Pasurive tĂ« Paluajtshme. 

Referuar udhëzimit, i gjithë procesi do të realizohet online, me dy procedura, me ekspert të licencuar ose pranë Agjencisë Shtetërore të Kadastrës.

6 mijë aplikime 

Prej kur qeveria lajmëroi publikisht nismën për të ulur tatimin, tregu i pasurive të paluajtshme u fut në ngërç. Qytetarët dhe bizneset bllokuan shitjet e pronave duke pritur që më parë të hyjë në fuqi ligji i rivlerësimit, për të mos paguar 15 për qind tatim, por 5 për qind.

“UnĂ« di qĂ« janĂ« 6 mijĂ« aplikime qĂ« kanĂ« qenĂ« nĂ« pritje
”, argumenton Reinaldo Pipiria, drejtor ekzekutiv i ShoqatĂ«s Shqiptare tĂ« Pasurive tĂ« Paluajtshme (NAREA). 

Nga ana tjetër, zvarritja prej thuajse dy vitesh që kur u lajmërua për herë të parë publikisht nisma, ka favorizuar ndërtuesit. Kjo sepse, në shitjen e parë, nga ndërtuesi tek qytetari, nuk aplikohet tatim mbi fitimin kapital, pasi nuk ka çmim blerje. Vetëm në rastin e shitjes së dytë, taksa fillon dhe merr diferencën mes çmimit të shitjes dhe atij të blerjes.

Shembull 

Një qytetar ka blerë një apartament në vitin 2018 për 80 mijë euro. Sot ai e shet pronën për 140 mijë euro. Diferenca prej 60 mijë eurosh konsiderohet fitim kapital. Me normën prej 15%, tatimi që duhet të paguajë është 9 mijë euro. 

Nëse qytetari zgjedh të bëjë rivlerësim dhe e çon vlerën e pronës nga 80 mijë euro në 140 mijë euro para shitjes, ai paguan tatim me normën e reduktuar 5%. Pra, 3 mijë euro. 

Pas këtij veprimi, vlera e re e pronës në dokumente bëhet 140 mijë euro. Kur qytetari e shet më pas pronën për 140 mijë euro, nuk ka më diferencë mes çmimit të shitjes dhe vlerës së rivlerësuar. Si rrjedhojë, nuk paguan më tatim shtesë mbi fitimin kapital.

Prapavijë 

Drafti pĂ«r tĂ« ulur tatimin mbi fitimet kapitale pĂ«rmes rivlerĂ«simit tĂ« pronave u propozua nga ish deputetja socialiste Blerina Gjylameti nĂ« maj tĂ« 2024. Drafti i Gjylametit propozonte qĂ« biznesit dhe qytetarĂ«ve t’u jepej njĂ« tjetĂ«r mundĂ«si tĂ« rivlerĂ«sonin pronat kundrejt njĂ« tatimi prej 3 pĂ«r qind.

Propozimi mbeti sirtarëve të Kuvendit deri në muajin korrik të atij viti, kur kryeministri Edi Rama lajmëroi nismën publikisht. Por Rama saktësoi se taksa e rivlerësimit do të ishte 5 për qind, jo 3 për qind sa kishte propozuar Blerina Gjylameti. 

“Do tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« proces qĂ« rivlerĂ«simi tĂ« jetĂ« i hapur 1 vit, fund shtatori me fund shtatori dhe ndĂ«rkohĂ« duhet tĂ« jetĂ« e qartĂ« dhe diçka tjetĂ«r, rivlerĂ«simi i parĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« me 1%, i dyti me 3% i treti dhe i fundit me 5%,” deklaroi Rama mĂ« 17 korrik.

Por afati i dhënë nga kryeministri u shkel. Drafti nuk u miratua. Në vjeshtë, qeveria e pezulloi duke e shtyrë për vitin 2025.  

Asokohe si argument ministria e Financave tha se qeveria kishte plan për të rritur çmimet e referencave në të gjithë Shqipërinë dhe veçanërisht në zonat bregdetare të vendit.

Ndaj sipas ministrit tĂ« Financave, taksa e rivlerĂ«simit do tĂ« miratohej pas rritjes sĂ« çmimeve tĂ« referencĂ«s nĂ« tĂ« gjithĂ« territorin e vendit. Kjo do t’u jepte mundĂ«si tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«ve me prona nĂ« bregdet apo pjesĂ« tĂ« tjera tĂ« vendit tĂ« kishin mundĂ«si rivlerĂ«simi me çmimet e rritura tĂ« referencĂ«s.

Përfundim 

Nisur nga tĂ« dhĂ«nat e mbledhura dhe verifikimi i kryer, premtimin e ministrit tĂ« Financave Petrit Malaj se “çmimet e reja tĂ« referencĂ«s dhe rivlerĂ«simi do tĂ« hyjnĂ« nĂ« fuqi mĂ« 1 janar 2026”, e kategorizojmĂ« pjesĂ«risht tĂ« mbajtur. 

The post Nis rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me 5%, por me referencat e vjetra appeared first on Faktoje.al.

↗

Faktoje prezanton gjetjet e monitorimit për bashkinë e Shkodrës

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

ShkodĂ«r, 23 shkurt 2026 – Qendra e verifikimit tĂ« fakteve, Faktoje, prezantoi tĂ« hĂ«nĂ«n pĂ«rpara pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« BashkisĂ« ShkodĂ«r, KĂ«shillit Bashkiak, gazetarĂ«ve lokalĂ« dhe shoqĂ«risĂ« civile gjetjet e raportit mbi “TransparencĂ«n dhe mbajtjen e premtimeve”, pas njĂ« viti monitorimi tĂ« punĂ«s sĂ« kĂ«saj bashkie.

Ky proces Ă«shtĂ« pjesĂ« e projektit “40 premtime, 10 bashki”, i mbĂ«shtetur nga National EndoĂ«ment for Democracy (NED), qĂ« prej gjashtĂ« vitesh mat performancĂ«n e pushtetit vendor nĂ« ShqipĂ«ri.

Pjesë e monitorimit për vitin 2025 ishin 10 bashki; Shkodra, Lezha, Elbasani, Korça, Tirana, Durrësi, Vlora, Fieri, Kavaja dhe Saranda. Monitorimi është bazuar në tre elementë kryesorë: nivelin e transparencës së pushtetit vendor, përmbushjen e premtimeve elektorale si dhe fondin social.

Transparenca

Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se bashkitë me performancën më të lartë në transparencë janë Shkodra, Lezha, Korça dhe Saranda, me 100%përmbushje të indikatorëve të matur.

Nisur nga ky monitorim, niveli i transparencës për Bashkinë Shkodër matur përmes 16 indikatorëve që derivojnë nga kuadri ligjor vendas, arriti nivelin 100%.

Nënkryetari i Bashkisë Shkodër, Rudin Beka vlerësoi procesin e monitorimit nga qendra Faktoje.

“Ne e vlerĂ«sojmĂ« shumĂ« edhe Faktoje e cila pĂ«r disa vite radhazi ka pjesĂ« tĂ« kĂ«rkimit tĂ« saj edhe tĂ« analizĂ«s, edhe BashkinĂ« ShkodĂ«r. Edhe kĂ«tĂ« vit ne mbajmĂ« atĂ« traditĂ«n e mirĂ« pĂ«rsa i pĂ«rket transparencĂ«s ndaj publikut,”- u shpreh Beka.

Bilanci i premtimeve

Sa i përket premtimeve elektorale të monitoruara nga qendra Faktoje, në rastin e Bashkisë Shkodër, nga 4 premtime të monitoruara, 3 premtime janë kategorizuar si pjesërisht të mbajtura dhe 1 i përmbushur plotësisht.

“Disa nga premtimet, tĂ« cilat kanĂ« qĂ«nĂ« pjesĂ« e monitorimit tĂ« BashkisĂ« ShkodĂ«r, janĂ« mbaruar. Disa janĂ« nĂ« proces dhe disa presin tĂ« vazhdojnĂ« shumĂ« shpejt,”- shtoi mĂ« tej nĂ«nkryetari i bashkisĂ« ShkodĂ«r.

Në total, nga 40 premtime të verifikuara në të dhjeta bashkitë vetëm 5 janë realizuar plotësisht, 12 pjesërisht, ndërsa 23 nuk janë përmbushur.

Kjo do të thotë se 57.5% e premtimeve mbeten të pambajtura, duke krijuar një hendek të madh mes retorikës elektorale dhe veprimit konkret. Premtimet u monitoruan përmes analizës së buxhetit, ndjekjes së prokurimeve publike dhe vëzhgimeve në terren.

Ky është viti i gjashtë që Faktoje realizon një raport të tillë, duke sjellë një panoramë të qartë mbi transparencën dhe llogaridhënien e pushtetit vendor në Shqipëri.

Fondi Social

Gjetjet për vitin 2025 tregojnë se Fondi Social ka vijuar të zgjerojë shtrirjen e tij në nivel vendor, duke përfshirë bashki të reja dhe duke mbështetur një gamë më të gjerë shërbimesh sociale. Megjithatë, analiza evidenton edhe sfida të rëndësishme, veçanërisht në lidhje me cilësinë dhe plotësinë e të dhënave të raportuara, mospërputhjet ndërinstitucionale dhe mungesën e planifikimit të qartë për vazhdimësinë e shërbimeve pas përfundimit të financimit.

Në disa raste, shërbimet mbeten të varura nga fondet qendrore dhe të ekspozuara ndaj rrezikut të ndërprerjes, ndërsa shpërndarja e tyre nuk reflekton gjithmonë në mënyrë të balancuar nevojat e të gjitha grupeve vulnerabël. Këto gjetje nënvizojnë nevojën për më shumë transparencë, koordinim dhe planifikim të qëndrueshëm, në mënyrë që investimi publik të përkthehet në shërbime me ndikim real dhe afatgjatë për komunitetet.

Projekti “40 premtime, 10 bashki” Ă«shtĂ« i mbĂ«shtetur nga National Endowment for Democracy (NED).

The post Faktoje prezanton gjetjet e monitorimit për bashkinë e Shkodrës appeared first on Faktoje.al.

↗

Qeveria premton çeljen e IPARD III, por Brukseli nuk ka folur

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Bujqësia shqiptare ka hyrë në vitin e tretë të pezullimit të fondeve IPARD III nga Bashkimi Evropian për shkak të dyshimeve për korrupsion. 

Që nga korriku i vitit 2023, kur Komisioni Evropian ndërpreu rimbursimet për IPARD II dhe pezulloi IPARD III, qeveria shqiptare ka paralajmëruar disa herë rikthimin e afërt të financimeve. 

Së fundmi, ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla, deklaroi se fondet do të çelen brenda 6-mujorit të parë të vitit.

“Ne i kemi bĂ«rĂ« detyrat tona, çfarĂ« na Ă«shtĂ« kĂ«rkuar nga Bashkimi Evropian. Jemi nĂ« datĂ«n 9 mars (Bruksel), pĂ«r tĂ« vazhduar hapat e mĂ«tejshĂ«m qĂ« ne brenda 6 mujorit tĂ« parĂ« tĂ« kemi IPARD III,”  u shpreh Salla.

Por a ekziston një vendim zyrtar nga Komisioni Evropian që konfirmon këtë afat?

Qeveria shqiptare ka deklaruar disa herĂ« se fondet IPARD do tĂ« rihapen “sĂ« shpejti” apo brenda njĂ« afati tĂ« caktuar. NĂ« çdo rast tĂ« mĂ«parshĂ«m, Komisioni Evropian ka sqaruar se procedura ishte ende nĂ« proces dhe se nuk kishte njĂ« datĂ« tĂ« pĂ«rcaktuar.

Edhe sot, pas deklaratës së ministrit Salla, nuk ka një konfirmim publik nga Komisioni Evropian për hapjen e IPARD III brenda 6-mujorit të parë apo për disbursimin e miliona eurove këtë vit. 

ÇfarĂ« dihet deri tani?

Komisioni Evropian ka përsëritur vazhdimisht se rifillimi i fondeve për bujqësinë shqiptare varet nga përmbushja e masave korrigjuese dhe garantimi i mbrojtjes së interesave financiare të BE-së. Ndërkohë, hetimi penal në Shqipëri, i trajtuar nga SPAK, vijon prej vitesh pa rezultate konkrete.

Programi IPARD III parashikon rreth 146 milionë euro për bujqësinë shqiptare. Por pezullimi i tij është një vendim formal i Komisionit Evropian dhe vetëm një vendim tjetër formal mund ta heqë atë.

Deri më tani, nuk ka një njoftim zyrtar nga Brukseli që:

  • konfirmon pĂ«rfundimin e procedurĂ«s,
  • shpall heqjen e pezullimit,
  • apo nĂ«nshkrimin pĂ«rfundimtar tĂ« MarrĂ«veshjes sĂ« Financimit.

Premtime të përsëritura

Kjo nuk është hera e parë që autoritetet shqiptare shpallin një afat për hapjen e IPARD III.

NĂ« korrik 2023, ministrja e atĂ«hershme e BujqĂ«sisĂ«, Frida Krifca, e cilĂ«soi pezullimin si “procedurĂ« administrative normale”, duke sugjeruar se raste tĂ« ngjashme kishin ndodhur edhe nĂ« vende tĂ« tjera tĂ« BE-sĂ«. Por Komisioni Evropian reagoi pĂ«r Faktoje.al se “nuk ka pasur raste tĂ« ngjashme”, duke e cilĂ«suar masĂ«n ndaj ShqipĂ«risĂ« si tĂ« paprecedentĂ«.

Në maj 2024, zëvendësministri i bujqësisë Dhimitër Kote deklaroi se IPARD III do të ishte funksional në vitin 2025. Edhe kjo deklaratë u përgënjeshtrua nga Komisioni Evropian, i cili sqaroi se procedura ishte ende në vazhdim dhe nuk kishte një datë për rikthimin e fondeve. Zëdhënësi për tregtinë dhe bujqësinë pranë KE-së, Olof Gill, theksoi se ndërprerja e rimbursimeve mbetej në fuqi deri në një njoftim tjetër.

NĂ« vitin 2025, kryeministri Edi Rama deklaroi se bĂ«hej fjalĂ« vetĂ«m pĂ«r “parregullsi” dhe jo pĂ«r dyshime korrupsioni. Por dokumentet dhe pĂ«rgjigjet zyrtare tĂ« KE-sĂ« kanĂ« theksuar se pezullimi u bazua nĂ« informacion tĂ« marrĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« njĂ« hetimi tĂ« OLAF, jo thjesht nĂ« auditime rutinĂ«.

PĂ«rfundim

Programi i mbështetjes në bujqësi IPARD ofron grante në ndihmë të sektorit bujqësor për të gjitha vendet që janë në proces anëtarësimi me Bashkimin Evropian. Shqipëria është një prej pesë vendeve përfituese të mbështetjes me grante. Përmes programit IPARD II, i cili u zbatua gjatë viteve 2014 dhe 2020, Shqipëria përfitoi mbi 71 milionë euro fonde. Dhe teksa vendi priste të niste mbështetjen në bujqësi përmes IPARD III me 146 milionë euro grante, Komisioni Evropian vendosi pezullimin bazuar në dyshimet për korrupsion. 

Pa një vendim zyrtar nga Komisioni Evropian, deklaratat për çeljen e fondeve IPARD III mbeten premtime politike të njëanshme.

Deri në momentin që Brukseli të shpallë zyrtarisht heqjen e pezullimit, çdo afat i shpallur nga qeveria shqiptare për rikthimin e fondeve është i pakonfirmuar dhe, bazuar në precedentët e viteve të fundit, rrezikon të mbetet thjesht propagandë.

The post Qeveria premton çeljen e IPARD III, por Brukseli nuk ka folur appeared first on Faktoje.al.

↗

“Na ruajti Zoti”, sekondat qĂ« ndanĂ« incidentin nga tragjedia nĂ« DragostunjĂ«

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Një javë pas rrëshqitjes së masivit në kthesën e Dragostunjës, Faktoje.al dokumenton nga terreni gjurmët e shembjes që rrezikoi jetën e një familjeje dhe bllokoi një nga segmentet kryesore drejt juglindjes.

Esmeralda Topi

“Na rujti Zoti.” KĂ«shtu e nis rrĂ«fimin Safet Duka, njĂ« javĂ« pasi masivi i gurĂ«ve u shkĂ«put mbi kthesĂ«n e DragostunjĂ«s, nĂ« segmentin Librazhd–Prrenjas. 

“Po çoja mamin pĂ«r vizitĂ«. PashĂ« gurĂ« tĂ« vegjĂ«l qĂ« po binin. Nga pak
 pastaj e kuptova qĂ« po rrĂ«shqiste gjithĂ« mali,” rrĂ«fen Safeti. “Ndalova dhe ika mbrapsh. Po tĂ« mos kisha ikur, do na kishte zĂ«nĂ« poshtĂ«.”

Makina e tij u godit nga gurĂ« tĂ« vegjĂ«l. Xhami i parĂ« dhe llamarinat u dĂ«mtuan. “Po tĂ« kishin rĂ«nĂ« ata tĂ« mĂ«dhenjtĂ«, sot s’do tĂ« ishim gjallĂ«,” thotĂ« ai. 

Një javë pas shembjes, rruga ishte e hapur, por shenjat kishin mbetur aty. Mjetet kalonin ngadalë sepse frika nuk mund të pastrohet si gurët. 

Shkëmbi ngrihej i zhveshur mbi rrugë. Faqja e tij e çarë, me damarë dheu e zhavorri dukeshin sikur mund të rrëshqisnin sërish në çdo çast. Mes atyre çarjeve dallohej qartë rrjedhje ujërash. 

Poshtë, rruga ishte ngushtuar dhe mbuluar nga balta e kuqërremtë. Në anë të saj, një tabelë trekëndore paralajmëronte punime. 

Përgjatë skarpatës ishin vendosur rrjeta mbrojtëse, si një përpjekje për të mbajtur në vend atë që natyra ka lëshuar. Por nga afër, kuptoje se më shumë se një zgjidhje përfundimtare ishte një masë emergjente. 

Edhe pse binte shi, mbi këtë shpat të çarë, vazhdonin punimet për Korridorin 8. 

“Nuk ka lidhje me Korridorin 8”

Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) thotĂ« pĂ«r Faktoje.al se shkak pĂ«r shembjen e rrugĂ«s nĂ« kthesĂ«n e DragostunjĂ«s ishte “prezenca e shtuar e ujĂ«rave sipĂ«rfaqĂ«sore dhe nĂ«ntokĂ«sore, si pasojĂ« e reshjeve tĂ« shumta nĂ« njĂ« kohĂ« tĂ« shkurtĂ«r”. 

Sipas ARRSH-sĂ«, situata “nuk ka ndonjĂ« lidhje me punimet e Korridorit 8”.

Por në terren, ky nuk është i vetmi shpjegim. Në krahun lindor të rrugës, mbi vijën ekzistuese, vazhdojnë punimet për Korridori 8. Edhe të hënën e 9 shkurtit, ditën kur shkuam në terren, makineritë punonin. 

“Dora e njeriut” 

“Nga ajo qĂ« duket nĂ« pamje, shembja ka tĂ« bĂ«jĂ« me punimet qĂ« po bĂ«hen sipĂ«r rrugĂ«s ekzistuese,” thotĂ« inxhinieri gjeodet Romeo Nazarko.

 “Punimet nĂ« masiv e kanĂ« ndarĂ« pjesĂ«n shkĂ«mbore nĂ« dy pjesĂ«. Pjesa poshtĂ« segmentit tĂ« korridorit, e shkĂ«putur nga bazamenti, nga tronditjet dhe nga shirat qĂ« kanĂ« hyrĂ« nĂ« hapĂ«sirat e krijuara, ka provokuar shembjen.”- argumenton mĂ« tej ai. 

Sipas tij, ujĂ«rat sipĂ«rfaqĂ«sore dhe nĂ«ntokĂ«sore “nuk janĂ« shkaku kryesor”. “RrĂ«shqitje nga ujĂ«rat ka çdo vit. Por kjo nuk ishte rrĂ«shqitje rutinĂ«. Ishte e provokuar nga ndĂ«rhyrja e njeriut.”

Edhe Safet Duka me bashkĂ«shorten, ndajnĂ« tĂ« njĂ«jtin mendim.  “Shi bie çdo vit,” thotĂ« Luiza, bashkĂ«shortja e Safetit. “Po nuk ka rĂ«nĂ« ndonjĂ«herĂ« kĂ«shtu rruga.” 

“PunojnĂ« lart me shpime. Ka kriju çarje. Shiu gjen vend e futet.”- shton Safeti. 

Inxhinier Nazarko paralajmĂ«ron se situata “mund tĂ« pĂ«rsĂ«ritet edhe nĂ« segmente tĂ« tjera pĂ«r shkak tĂ« terrenit”. Sipas tij, duhen monitorime tĂ« vazhdueshme dhe kontroll i imtĂ«sishĂ«m i stabilitetit tĂ« masivit. “Kur ndĂ«rhyn nĂ« njĂ« terren tĂ« tillĂ«, duhet tĂ« dish qĂ« çdo gĂ«rmim, çdo vibrim, ndryshon ekuilibrin natyror. NĂ«se nuk monitorohet nĂ« vijimĂ«si, rreziku mbetet.”- pĂ«rfundon ai. 

Shumë para por pak cilësi

Segmenti Librazhd–Prrenjas Ă«shtĂ« njĂ« nga nyjet kryesore tĂ« qarkullimit drejt juglindjes. Çdo bllokim i kĂ«tij aksi Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« incident lokal. ËshtĂ« ndĂ«rprerje e njĂ« korridori.

 “Shembjet e pĂ«rsĂ«ritura janĂ« tregues i njĂ« modeli ekonomik joefikas,” thotĂ« eskperti Eduard Gjokutaj. “ShumĂ« para pĂ«r ndĂ«rtim, shumĂ« pak pĂ«r cilĂ«si.” Sipas tij, rrugĂ«t duhet tĂ« trajtohen si asete afatgjata, jo si projekte qĂ« mbyllen me inaugurim.

“Rruga nuk duhet tĂ« matet me kilometrat e inauguruar, por me vitet qĂ« funksionon pa bllokime dhe pa rrezik pĂ«r jetĂ«n,” thekson ai. Çdo bllokim, shton Gjokutaj, Ă«shtĂ« njĂ« “taksĂ« e fshehur” qĂ« paguhet nga qytetarĂ«t me kohĂ«, karburant dhe stres.

***

“Na rujti Zoti,” pĂ«rsĂ«rit Safeti nĂ« fund. NĂ« duar mban targĂ«n e makinĂ«s, tĂ« gjetur mes gurĂ«ve e baltĂ«s njĂ« ditĂ« pas shembjes. E fshin me duar, e rrotullon ngadalĂ«, si njĂ« dĂ«shmi tĂ« asaj qĂ« mund tĂ« kishte qenĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r se njĂ« dĂ«m material. Disa sekonda ndanĂ« njĂ« incident nga njĂ« tragjedi. Safet Duka dhe nĂ«na e tij patĂ«n fat. HerĂ«s tjetĂ«r fati mund tĂ« mos mjaftojĂ«.

The post “Na ruajti Zoti”, sekondat qĂ« ndanĂ« incidentin nga tragjedia nĂ« DragostunjĂ« appeared first on Faktoje.al.

↗

AmerikanĂ«t tĂ« shqetĂ«suar pĂ«r pĂ«rplasjen qeveri–SPAK

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Tensionet qeveri–SPAK shqetĂ«sojnĂ« SHBA-nĂ«, qĂ« e lidh partneritetin me pavarĂ«sinĂ« e gjyqĂ«sorit. Ambasada nĂ« TiranĂ« thekson pĂȘr Faktoje se “pavarĂ«sia e institucioneve tĂ« drejtĂ«sisĂ« mbetet thelbĂ«sore pĂ«r bashkĂ«punimin mes SHBA-sĂ« dhe ShqipĂ«risĂ«â€.

Esmeralda Topi

Tensionet mes ekzekutivit dhe drejtësisë, që shpërthyen nga rastet e fundit në qeveri kanë kaluar kufijtë e politikës së brendshme. Dy partnerët kryesorë ndërkombëtarë që kanë qënë mbështetësit kryesor të reformës në drejtësi, tanimë janë të shqetësuar mbi pavarësinë e institucioneve të reja.

Pas reagimit të Komisionit Evropian, që paralajmëroi se presioni politik mbi gjyqësorin rrezikon besueshmërinë e reformës në drejtësi dhe rrugën e Shqipërisë drejt BE-së, edhe Shtetet e Bashkuara kanë dhënë sinjalin e tyre.

Washington-i e sheh pavarësinë e drejtësisë si kusht për partneritetin strategjik mes dy vendeve.

“PavarĂ«sia e institucioneve tĂ« drejtĂ«sisĂ« nĂ« ShqipĂ«ri mbetet thelbĂ«sore pĂ«r bashkĂ«punimin e vazhdueshĂ«m mes Shteteve tĂ« Bashkuara dhe ShqipĂ«risĂ« nĂ« luftĂ«n kundĂ«r krimit ndĂ«rkombĂ«tar. Nuk kemi koment pĂ«r çështjet ligjore qĂ« janĂ« nĂ« proces.”- u shpreh pĂ«r Faktoje.al, Ambasada e SHBA-sĂ« nĂ« TiranĂ«.

Reforma nĂ« drejtĂ«si Ă«shtĂ« “investim” i partnerĂ«ve ndĂ«rkombetarĂ«, si SHBA dhe BE, tĂ« cilĂ«t janĂ« angazhuar qĂ« nĂ« fazat e para me mbeshtetje teknike dhe financiare, pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« sistem drejtĂ«sie qĂ« eleminon pandĂ«shkueshmĂ«rinĂ« dhe garanton trajtimin e te gjithĂ«ve si tĂ« barabartĂ« para ligjit.


Besueshmëria digjitale, një tjetër alarm


Por shqetĂ«simet amerikane nuk ndalen te pĂ«rplasja qeveri–SPAK. Dhoma Amerikane e TregtisĂ« (AmCham) doli me njĂ« shqetĂ«sim paralel. Digjitalizimi i shtetit, njĂ« tjetĂ«r pikĂ« kritike e besueshmĂ«risĂ« institucionale.

Anëtarët e Dhomës Amerikane paralajmërojnë rreziqe serioze në funksionimin e platformës e-Albania dhe sistemit të AKSHI-t.
“
disa shĂ«rbime tĂ« platformĂ«s e-Albania aktualisht funksionojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« paqĂ«ndrueshme dhe nuk pĂ«rmbushin nevojat operacionale tĂ« bizneseve dhe qytetarĂ«ve”, shkruhet nĂ« deklaratĂ«.

Për AmCham, ky nuk është thjesht problem teknik. Por një kërcënim i drejtpërdrejtë për besueshmërinë e shtetit digjital dhe klimën e investimeve.

Bizneset amerikane theksojnë se mungesa e auditimit të pavarur, sigurisë kibernetike dhe përditësimit sipas standardeve ndërkombëtare përbën një kërcënim për stabilitetin ekonomik dhe sigurinë kombëtare. Ata gjithashtu kanë raportuar ndërprerje të shërbimeve, vonesa dhe performancë të paqëndrueshme, që pengojnë aktivitetin e tyre të përditshëm.

“Ky shqetĂ«sim Ă«shtĂ« veçanĂ«risht i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r AmCham, pasi Dhoma pĂ«rfaqĂ«son njĂ« numĂ«r tĂ« konsiderueshĂ«m kompanish anĂ«tare qĂ« operojnĂ« nĂ« ekosistemin e TeknologjisĂ« sĂ« Informacionit dhe Komunikimit (TIK) dhe sektorĂ« tĂ« lidhur me tĂ«â€, theksohet nĂ« deklaratĂ«.
AmCham e lidh drejtpërdrejt besueshmërinë e sistemeve digjitale me sigurinë kombëtare dhe klimën e biznesit.

Për këtë arsye, Dhoma Amerikane i bën thirrje Qeverisë të ndërmarrë masa korrigjuese të menjëhershme për të garantuar funksionimin e pandërprerë, të qëndrueshëm dhe të besueshëm të të gjitha shërbimeve të e-Albania-s, me fokus të veçantë te shërbimet kritike për aktivitetin e biznesit dhe prokurimet.

PĂ«rfundim

Shqipëria nuk mund të ecë drejt integrimit evropian dhe të ruajë partneritetin me SHBA-në pa garantuar besueshmërinë e institucioneve të saj. Pavarësia e gjyqësorit dhe siguria e sistemeve digjitale nuk janë thjesht çështje teknike apo ligjore ato janë themelet mbi të cilat ndërtohet shteti i së drejtës, stabiliteti ekonomik dhe besimi i qytetarëve. Nëse këto themele lëkunden, Shqipëria rrezikon rrugën drejt BE-së dhe partneritetin me SHBA-në.

The post AmerikanĂ«t tĂ« shqetĂ«suar pĂ«r pĂ«rplasjen qeveri–SPAK appeared first on Faktoje.al.

↗

Faktoje prezanton gjetjet e monitorimit për bashkinë e Korçës

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Korçë, 10 shkurt 2026 –Qendra e verifikimit tĂ« fakteve, Faktoje, prezantoi tĂ« marten e 10 shkurtit pĂ«rpara pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« BashkisĂ« Korçë, KĂ«shillit Bashkiak, gazetarĂ«ve lokalĂ« dhe shoqĂ«risĂ« civile gjetjet e raportit mbi “TransparencĂ«n dhe mbajtjen e premtimeve”, pas njĂ« viti monitorimi tĂ« punĂ«s sĂ« kĂ«saj bashkie.

Ky proces Ă«shtĂ« pjesĂ« e projektit “40 premtime, 10 bashki”, i mbĂ«shtetur nga National EndoĂ«ment for Democracy (NED), qĂ« prej gjashtĂ« vitesh mat performancĂ«n e pushtetit vendor nĂ« ShqipĂ«ri.

Pjesë e monitorimit për vitin 2025 ishin 10 bashki; Shkodra, Lezha, Elbasani, Korça, Tirana, Durrësi, Vlora, Fieri, Kavaja dhe Saranda.

Monitorimi është bazuar në tre elementë kryesorë: nivelin e transparencës së pushtetit vendor, përmbushjen e premtimeve elektorale si dhe fondin social.

Transparenca

Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se bashkitë me performancën më të lartë në transparencë janë, Korça, Shkodra, Lezha dhe Saranda, me 100%përmbushje të indikatorëve të matur.

Nisur nga ky monitorim, niveli i transparencës për Bashkinë Korçë matur përmes 16 indikatorëve që derivojnë nga kuadri ligjor vendas, arriti nivelin 100%, nga 87.5% vitin e kaluar.

Bilanci i premtimeve

Sa i përket premtimeve elektorale të monitoruara nga qendra Faktoje, në rastin e Bashkisë Korçë, nga 4 premtime të monitoruara në dy vitet e fundit, 2 premtime janë kategorizuar si të pambajtura, 1 i mbajtur dhe 1 tjetër pjesërisht të mbajtur.

Nga 4 premtime të verifikuara në Korçë:

‱ 1 Ă«shtĂ« pĂ«rmbushur,

‱ 1 pjesĂ«risht,

‱ 2 mbeten tĂ« papĂ«rmbushur.

Në total, nga 40 premtime të verifikuara në të dhjeta bashkitë vetëm 5 janë realizuar plotësisht, 12 pjesërisht, ndërsa 23 nuk janë përmbushur.

Kjo do të thotë se 57.5% e premtimeve mbeten të pambajtura, duke krijuar një hendek të madh mes retorikës elektorale dhe veprimit konkret. Premtimet u monitoruan përmes analizës së buxhetit, ndjekjes së prokurimeve publike dhe vëzhgimeve në terren.

Ky është viti i gjashtë që Faktoje realizon një raport të tillë, duke sjellë një panoramë të qartë mbi transparencën dhe llogaridhënien e pushtetit vendor në Shqipëri.

Fondi Social

Gjetjet për vitin 2025 tregojnë se Fondi Social ka vijuar të zgjerojë shtrirjen e tij në nivel vendor, duke përfshirë bashki të reja dhe duke mbështetur një gamë më të gjerë shërbimesh sociale. Megjithatë, analiza evidenton edhe sfida të rëndësishme, veçanërisht në lidhje me cilësinë dhe plotësinë e të dhënave të raportuara, mospërputhjet ndërinstitucionale dhe mungesën e planifikimit të qartë për vazhdimësinë e shërbimeve pas përfundimit të financimit.

Në disa raste, shërbimet mbeten të varura nga fondet qendrore dhe të ekspozuara ndaj rrezikut të ndërprerjes, ndërsa shpërndarja e tyre nuk reflekton gjithmonë në mënyrë të balancuar nevojat e të gjitha grupeve vulnerabël. Këto gjetje nënvizojnë nevojën për më shumë transparencë, koordinim dhe planifikim të qëndrueshëm, në mënyrë që investimi publik të përkthehet në shërbime me ndikim real dhe afatgjatë për komunitetet.

Projekti “40 premtime, 10 bashki” Ă«shtĂ« i mbĂ«shtetur nga National Endowment for Democracy (NED).

The post Faktoje prezanton gjetjet e monitorimit për bashkinë e Korçës appeared first on Faktoje.al.

↗

Brukseli monitoron, por pĂ«rgjegjĂ«sia pĂ«r ‘Smart City’ i mbetet TiranĂ«s

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Brukseli pret qĂ« ShqipĂ«ria t’i trajtojĂ« tĂ« dhĂ«nat personale nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin e ri qĂ« ka pĂ«rafruar me Bashkimin Evropian. NdĂ«rsa, Avokati i Popullit thotĂ« se mund tĂ« veprojĂ« vetĂ«m mbi bazĂ«n e ankesave konkrete pĂ«r shkelje tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut, duke e lĂ«nĂ« “Smart City”, jashtĂ« njĂ« hetimi institucional.

Esmeralda Topi 

Kur projekti “Smart City” u bĂ« publik, ai u prezantua si njĂ« hap drejt modernizimit tĂ« sigurisĂ« dhe menaxhimit urban. Kamerat inteligjente, analizimi i tĂ« dhĂ«nave dhe pĂ«rdorimi i teknologjisĂ« sĂ« avancuar u pĂ«rshkruan si mjete pĂ«r njĂ« qytet mĂ« tĂ« sigurt. Por ndĂ«rsa projekti avancon, pyetjet pĂ«r transparencĂ«n, mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave personale dhe kostot mbeten tĂ« hapura. 

“Smart City” pĂ«rfshin sigurimin dhe instalimin e platformave tĂ« inteligjencĂ«s artificiale pĂ«r menaxhimin e qytetit dhe trafikut, pĂ«rveç njĂ« qendre tĂ« avancuar kontrolli.

Projekti me kosto 140 milionë dollarë parashikon ngritjen e një sistemi monitorimi përmes instalimit të rreth 5 mijë kamerave në qytetet më të mëdha të vendit. Pjesë e tij janë dhe 3 mijë kamera trupore për punonjësit e policisë së shtetit.

KE: “PĂ«rgjegjĂ«sia Ă«shtĂ« kombĂ«tare”

NĂ« pĂ«rgjigje tĂ« njĂ« kĂ«rkese pĂ«r informacion, Komisioni Evropian sqaroi pĂ«r Fakotje.al se çështjet e mbrojtjes sĂ« tĂ« dhĂ«nave personale nĂ« vendet kandidate, pĂ«rfshirĂ« ShqipĂ«rinĂ«, monitorohen nĂ« kuadĂ«r tĂ« negociatave tĂ« anĂ«tarĂ«simit. PritshmĂ«ria e Brukselit Ă«shtĂ« qĂ« ShqipĂ«ria t’i trajtojĂ« tĂ« dhĂ«nat personale nĂ« pĂ«rputhje me ligjin e saj kombĂ«tar. 

“ShqipĂ«ria sĂ« fundmi ka miratuar njĂ« legjislacion tĂ« ri pĂ«r mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave, nĂ« pĂ«rputhje me acquis tĂ« BE-sĂ«. Prandaj ne presim qĂ« ShqipĂ«ria tĂ« trajtojĂ« tĂ« dhĂ«nat personale nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin e saj kombĂ«tar,” thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e Komisionit. 

Edhe në fushën e prokurimit publik, Komisioni thekson se roli i tij është mbështetës dhe vlerësues në nivel kuadri, jo kontratash individuale. 

“Tani i takon ShqipĂ«risĂ« tĂ« vlerĂ«sojĂ« pĂ«rputhshmĂ«rinĂ« e kontratave individuale me standardet e BE-sĂ« pĂ«r prokurimin publik,” sqaron Komisioni.

Avokati i Popullit: “Nuk kam ankesa”

Në Tiranë, Avokati i Popullit mban një qëndrim po aq të rezervuar. Në përgjigjen zyrtare për Faktoje.al, institucioni kujton se kompetencat e tij ushtrohen mbi bazën e ankesave konkrete dhe të individualizuara, ose kur ekzistojnë indicie të besueshme për shkelje të të drejtave të njeriut.

“Mbrojtja e tĂ« dhĂ«nave personale dhe respektimi i jetĂ«s private janĂ« tĂ« garantuara nga Kushtetuta dhe nga legjislacioni nĂ« fuqi,” thuhet nĂ« pĂ«rgjigje, duke shtuar se autoritetet publike janĂ« tĂ« detyruara tĂ« respektojnĂ« parimet e domosdoshmĂ«risĂ«, proporcionalitetit dhe sigurisĂ« gjatĂ« pĂ«rpunimit tĂ« tĂ« dhĂ«nave.

Sa i pĂ«rket projektit “Smart City”, Avokati i Popullit sqaron se Ă«shtĂ« i gatshĂ«m tĂ« vlerĂ«sojĂ« çdo çështje qĂ« lidhet me ndikimin e tij mbi tĂ« drejtat e qytetarĂ«ve, por vetĂ«m nĂ«se paraqiten ankesa konkrete ose fakte tĂ« verifikueshme.

Edhe rekomandimet ndaj organeve të administratës publike, sipas Avokatit të Popullit, jepen vetëm pasi konstatohet një shkelje konkrete e të drejtave të njeriut. Institucioni nënvizon se nuk ushtron mbikëqyrje të përgjithshme mbi politikat publike dhe nuk ndërhyn në diskrecionin administrativ, për sa kohë ky ushtrohet në përputhje me ligjin.

Si nisi “Smart City”? 

Projekti “Smart City” nisi si njĂ« nismĂ« zyrtare nĂ« prill 2024, kur ish-ministri i BrendshĂ«m Taulant Balla nĂ«nshkroi njĂ« memorandum mirĂ«kuptimi me kompaninĂ« ‘Presight AI’, pjesĂ« e grupit G42 me bazĂ« nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe. 

Marrëveshja e klasifikuar si sekrete, parashikon instalimin e një rrjeti kamerash dhe radarësh në qytetet kryesore të vendit, me qëllim rritjen e sigurisë publike dhe përmirësimin e menaxhimit të trafikut përmes inteligjencës artificiale. 

Në shkurt 2025, gjatë vizitës së parë të presidentit të Emirateve të Bashkuara në Tiranë, kryeministri Edi Rama nënshkroi një letër angazhimi për projektin, i cili u bë pjesë e projekteve me rëndësi kombëtare. 

Kostot e “Smart City”

Kostoja që fillimisht parashikohej të ishte 60 milionë dollarë, pas vizitës u rrit thuajse dyfish dhe do të mbulohet përmes një huamarrje nga Fondi për Zhvillim i Abu Dhabit, duke arritur në 140 milionë dollarë me TVSH.

Projekti përfshin instalimin e 2 239 kamerave ANPR, 2 602 kamerave PTZ, 3 816 kamerave trupore për policinë, si dhe 100 radarëve inteligjentë dhe 100 sensorëve zhurme për trafikun. 

Buxheti i projektit tregon se 31 milionë dollarë shkojnë për liçencat e softuerëve, 62.4 milionë për pajisjet hardware dhe infrastrukturën, 8 milionë për shërbime profesionale dhe 17.1 milionë për mirëmbajtje katërvjeçare. 

NĂ« dhjetor 2025, kompania ‘Presight AI’, kompani tĂ« dhĂ«nash dhe InteligjencĂ« Artificiale e regjistruar nĂ« Abu Dhabi, hapi degĂ«n e saj nĂ« ShqipĂ«ri, me objektivin e vetĂ«m zbatimin e kontratĂ«s. 

The post Brukseli monitoron, por pĂ«rgjegjĂ«sia pĂ«r ‘Smart City’ i mbetet TiranĂ«s appeared first on Faktoje.al.

↗

Porto Romano, tre vite zvarritje për ndërtimin e portit të ri

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

“MĂ« 31 janar do tĂ« kemi njĂ« fitues, njĂ« konsorcium qĂ« do tĂ« nisĂ« punimet pĂ«r portin e ri nĂ« Porto Romano”,  deklaroi ministrja e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ«, Belinda Balluku, vjeshtĂ«n e kaluar. 

Kur ministrja e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« e dha kĂ«tĂ« afat, u duk sikur mĂ« nĂ« fund saga e portit tĂ« ri nĂ« Porto Romano po i afrohej zgjidhjes. Pas zvarritjeve disavjeçare, 31 janari i kĂ«tij viti u prezantua si afat qĂ« do t’i hapte rrugĂ«n ndĂ«rtimit tĂ« portit tĂ« ri.

Një projekt i prezantuar nga qeveria si ambicioz, me vlerë rreth 400 milionë euro, i cili do të transformojë jo vetëm Shqipërinë, por edhe rajonin, duke u shërbyer Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut.

Por kur kalendari shënoi 31 janar, afati u shkel sërish. Ndryshe nga sa deklaroi Balluku, nuk u shpall asnjë konsorcium fitues për Portin e ri në Porto Romano. 

Në regjistrin e prokurimeve publike afati i ri për shpalljen e fituesit është muaji mars. Dhe si çdo herë tjetër, shtyrja e afatit u pasua me heshtje institucionale duke vijuar historinë e zvarritjeve për projektin.

Afate të shkelura

Kjo nuk është hera e parë që Porto Romano shndërrohet në një sagë të pafundme afatesh të shkelura. 

Dhjetor 2022 – Janar 2023 

Ministrja Belinda Balluku deklaroi se gara ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r ndĂ«rtimin e portit do tĂ« hapej nĂ« fund tĂ« janarit 2023. Kur erdhi koha, gara nuk u çel. Ministria nuk dha shpjegime, ndĂ«rsa Autoriteti Portual justifikoi vonesĂ«n me “grupe pune” qĂ« ende vlerĂ«sonin dokumentet juridike e financiare. I vetmi zhvillim konkret ishte njĂ« takim konsultativ mĂ« 2 shkurt 2023 me kompani tĂ« interesuara. Fituesi qĂ« duhej shpallur nĂ« korrik mbeti vetĂ«m njĂ« skenar i parealizuar. Ky ishte afati i parĂ« i shkelur.

Korrik 2024 

Pas njĂ« viti e gjysmĂ« vonesash, gara u hap. KĂ«tĂ« herĂ«, Balluku e prezantoi si “kurorĂ«zimin e katĂ«r viteve punĂ«â€, duke folur pĂ«r mbi 420 mijĂ« orĂ« analiza e studime. Sipas qeverisĂ« interesi ishte i madh, me 15 kompani ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« regjistruara. Por nĂ« vjeshtĂ«n e 2024 tenderi me vlerĂ« 393 milionĂ« euro u anullua pĂ«r mungesĂ« ofertash tĂ« pĂ«rshtatshme. NjĂ« tjetĂ«r afat i thyer.

Dhjetor 2024 – Prill 2025 

Pas anulimit të tenderit në vjeshtën e vitit 2024, gara për ndërtimin e portit të ri në Porto Romano u rihap në dhjetor të po atij viti. Në këtë fazë morën pjesë pesë kompani të mëdha ndërkombëtare:

  • Archirodon Construction (Overseas) Company Limited – me bazĂ« nĂ« Qipro, pjesĂ« e grupit Archirodon NV me seli nĂ« HolandĂ« dhe Greqi, e specializuar nĂ« projekte marine dhe infrastrukturore.
  • Van Oord Dredging and Marine Contractors B.V. – kompani holandeze e njohur pĂ«r punime tĂ« mĂ«dha nĂ« dredging dhe inxhinieri detare.
  • China Communications Construction Company (ÇÇ) – gjigant kinez i ndĂ«rtimit, i pĂ«rfshirĂ« nĂ« projekte infrastrukturore globale.
  • Webuild S.p.A. – kompani italiane e ndĂ«rtimit, e fokusuar nĂ« projekte komplekse inxhinierike.
  • Konsorciumi Jan De Nul NV – Soletanche Bachy International – Vinci Construction Geoinfrastructure – njĂ« bashkim kompanish nga Belgjika dhe Franca, me eksperiencĂ« nĂ« inxhinieri detare dhe ndĂ«rtim tĂ« madh.

NĂ« prill 2025, pas fazĂ«s sĂ« parakualifikimit, vetĂ«m Archirodon dhe Van Oord mbetĂ«n nĂ« garĂ«. KompanitĂ« e tjera u skualifikuan nga Komisioni i VlerĂ«simit tĂ« Ofertave. Konsorciumi Jan De Nul – Vinci – Soletanche Bachy paraqiti njĂ« ankesĂ« kundĂ«r vendimit tĂ« skualifikimit, por Komisioni i Prokurimit Publik e rrĂ«zoi, duke lejuar vazhdimin e procedurĂ«s me dy ofertuesit e mbetur.

Shtator – Tetor 2025 

Sipas të dhënave të Agjencisë së Prokurimit Publik, në fazën finale mbeti e kualifikuar vetëm një ofertë ekonomike, Archirodon Construction (Overseas) Company Limited me bazë në Qipro. 

VjeshtĂ«n e kaluar, gjatĂ« ceremonisĂ« zyrtare tĂ« prezantimit tĂ« drejtorit tĂ« ri tĂ« Portit tĂ« DurrĂ«sit, Liburn Aliu, Balluku u shpreh se, “MĂ« 31 janar do tĂ« kemi njĂ« fitues, njĂ« konsorcium qĂ« do tĂ« nisĂ« punimet pĂ«r portin e ri nĂ« Porto Romano” Por nĂ« vend tĂ« shpalljes sĂ« konsorciumit fitues, procedura u shty pĂ«r nĂ« 9 mars 2026, duke shtuar edhe njĂ« kapitull tjetĂ«r nĂ« historinĂ« e zvarritjeve.

PĂ«rfundim

Porto Romano është një projekt me barrë të rëndë financiare për qytetarët shqiptarë. Kosto totale llogaritet në 1 miliardë e 20 milionë euro. Fillimisht qeveria prezantoi një faturë prej 393 milionë eurosh për fazën e parë të ndërtimit, por më pas projekti u pasurua me faturat e tjera. 261 milionë euro për fazën e dytë dhe 366 milionë euro për bazën detare. 

Mirëpo ndonëse i shpallur si investim strategjik, ndërtimi i portit të ri në Porto Romano po zvarritet me shtyrje të njëpasnjëshme afatesh prej tre vitesh. Nga deklarata për hapjen e garës në janar 2023, tek anulimi i tenderit në 2024, rihapja e tij në 2025 dhe shtyrja e shpalljes së fituesit nga janari në mars 2026, projekti është kthyer në një sagë të pafundme vonesash.

Nisur nga verifikimet e bëra, deklaratën e ministres Balluku se më 31 janar 2026 do të shpallej fituesi e kategorizojmë të pavërtetë, sikurse edhe disa të tjera më herët, të verifikuara nga Faktoje. 

The post Porto Romano, tre vite zvarritje për ndërtimin e portit të ri appeared first on Faktoje.al.

↗

Premtimi për rimbursimin e biletës së transportit në Lezhë, në pritje të zbatimit

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Një muaj para zgjedhjeve lokale të majit 2023, kryebashkiaku i Lezhës, Pjerin Ndreu, premtoi se do të rimbursonte gjysmën e biletës së transportit urban për të moshuarit dhe kategoritë në nevojë.

“NĂ« buxhetin e vitit 2024 do vlerĂ«sohet rimbursimi i gjysmĂ«s sĂ« biletĂ«s sĂ« transportit urban pĂ«r moshĂ«n e tretĂ« dhe kategoritĂ« e tjera nĂ« nevojĂ«,” deklaronte Ndreu gjatĂ« njĂ« takimi elektoral.

NĂ« vitin 2024, verifikimet e Faktoje.al treguan se Bashkia LezhĂ« nuk kishte asnjĂ« fond tĂ« planifikuar pĂ«r premtimin e kryebashkiakut Ndreu. Edhe vitin e kaluar, Bashkia LezhĂ« konfirmoi se situata nuk kishte ndryshuar. NĂ« buxhetin afatmesĂ«m 2025–2027 nuk figuronte rimbursimi i biletĂ«s.

Sipas Bashkisë, e vetmja masë që lidhej me çmimin e biletave ishte një vendim i Këshillit Bashkiak që prekte invalidët e punës, miratuar vite para premtimit elektoral të Ndreut.

“Me Vendimin e KĂ«shillit Bashkiak Nr.36, datĂ« 28.03.2018 Ă«shtĂ« parashikuar qĂ« vetĂ«m invalidĂ«t e punĂ«s tĂ« pĂ«rfitojnĂ« 50 % ulje nĂ« çmimin e biletĂ«s,” sqaronte Bashkia LezhĂ«. 

Bashkia bënte me dije se ishte partnere në projektin ndërkombëtar SMART LAND, të financuar nga Interreg South Adriatik, nëpërmjet të cilit janë zhvilluar dy trajnime për të analizuar gjendjen e transportit publik dhe për të propozuar zgjidhje afatgjata.

Megjithatë, deri më nëntor të 2025, kur ne verifikuam premtimin, nuk ishte miratuar asnjë plan konkret apo afat për krijimin e një shërbimi urban.

Fakt

Këtë vit, situata ndryshoi. Pas verifikimeve të Faktoje.al, Bashkia Lezhë njoftoi se ka përfunduar një projekt ndërkombëtar (SMARTLAND1) dhe tashmë ka nisur zbatimi i (SMARTLAND 2).

Në kuadër të këtij projekti është parashikuar blerja e një automjeti për transportin publik, i cili do të përdoret posaçërisht për nevojat e moshës së tretë.

Blerja është e miratuar në Vendimin e Këshillit Bashkiak Nr.113, datë 15.12.2025, ndërsa masa për rimbursimin e biletës do të përfshihet në Planin e Transportit që pritet të hartohet gjatë këtij viti.

PĂ«rfundim

Premtimi i kryebashkiakut Pjerin Ndreu për rimbursimin e gjysmës së biletës së transportit urban për të moshuarit dhe kategoritë në nevojë, bazuar në informacionet e fundit të Bashkisë Lezhë, kategorizohet si premtim pjesërisht i mbajtur.

*Faktoje, e mbështetur nga National Endowment Democracy (NED) po monitoron 10 bashki në vend dhe po verifikon nëse janë mbajtur ose jo premtimet e dhëna nga kryebashkiakët.

The post Premtimi për rimbursimin e biletës së transportit në Lezhë, në pritje të zbatimit appeared first on Faktoje.al.

↗

“Jemi nĂ« hall”, zĂ«ri i fermerit nga Divjaka qĂ« sfidoi monologun e qeverisĂ«

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

NjĂ« dĂ«gjesĂ« qĂ« duhej tĂ« ishte dialog, rezultoi monolog. NĂ« DivjakĂ«, njĂ« fermer kĂ«rkoi vetĂ«m njĂ« minutĂ« pĂ«r tĂ« folur pĂ«r hallin e mbijetesĂ«s, pĂ«rballĂ« njĂ« kryeministri me mikrofon dhe njĂ« ekonomie “tĂ« hapur” qĂ« nuk mbron askĂ«nd. 

Esmeralda Topi 

Në Divjakë, një nga zonat më pjellore të Shqipërisë, qeveria kishte shkuar për të dëgjuar fermerët. Të paktën kështu u njoftua. 

Dëgjesa për Skemën Kombëtare 2026 duhej të shërbente për të ndërtuar një panoramë të nevojave në terren. Por ajo që ndodhi në sallë ishte krejt tjetër. Një monolog i gjatë pushteti përballë qindra fermerëve që prisnin, radhën për të folur.

Fjalimet nisën me drejtuesen politike të qarkut, vijuan me kryetarin e bashkisë, ministrin e Financave, ministrin e Bujqësisë dhe u mbyllën me kryeministrin. 

Takimi u ndĂ«rpre disa herĂ« nga njĂ« zĂ« fermeri qĂ« mezi dĂ«gjohej nga salla. “Ore, na mbroni!” 

I njĂ«jti qĂ« u ngrit nĂ« kĂ«mbĂ« sapo kryeministri lajmĂ«roi se duhej tĂ« largohej pĂ«r njĂ« angazhim tjetĂ«r. “Mesa kuptoj, nuk ju vijnĂ« mirĂ« informacionet!”, i tha.

“Ti nuk na kupton mirĂ«, kĂ«shtu qĂ« mos fillo nga e kundĂ«rta,” iu pĂ«rgjigj kryeministri.

“E kemi nga halli, s’e kemi nga qejfi
”, tha fermeri, ende pa mikrofon.

“DĂ«gjo, unĂ« e kuptoj shumĂ« mirĂ«â€Šâ€, vijoi Rama.

“Nuk ka lidhje personale, as politikĂ« s’po bĂ«j
”, u pĂ«rpoq tĂ« sqarojĂ« fermeri.

“UnĂ« po bĂ«j politikĂ« pĂ«r veten time,” u pĂ«rgjigj kryeministri.

“Jo, mos mĂ« keqkupto, tĂ« lutem mĂ« dĂ«gjo
 mesa kuptoj unĂ«, nuk tĂ« vijnĂ« informacionet e sakta
”

“Po nga e kupton ti?”, pyeti Rama.

“Po tĂ« tĂ« vinin informacionet e sakta, do thoje qĂ« ne kemi tĂ« drejtĂ« qĂ« nĂ« fjalĂ«n e parĂ«â€

“PĂ«r çfarĂ« tĂ« thashĂ« unĂ« qĂ« s’ke tĂ« drejtĂ«? Ti s’ke folur akoma,” ia preu kryeministri.

Fermeri iu kthye sallĂ«s: “NjĂ« minutĂ«, njĂ« minutĂ« se jam ngritur unĂ« tani. Jam fermer. Punoj 8–10 hektarĂ« tokĂ«, herĂ« dy bĂ«hen 20 hektarĂ«. Ne jemi shtresa mĂ« e pambrojtur nĂ« ShqipĂ«ri”

“Po pĂ«r çfarĂ«?”, ndĂ«rhyri Rama.

“Ja ta shpjegoj. I thamĂ« ministrit tĂ« Financave kur u mblodhĂ«m pĂ«r fushatĂ« politike: na mbro se po hyjnĂ« mallra nga jashtĂ«â€

 “Kjo nuk ekziston,” e ndĂ«rpreu kryeministri.

“Ju doni ta bĂ«ni monopol mallin, mĂ« tha. QĂ« nuk Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ«â€Šâ€, vijoi fermeri.

“TĂ« lutem
”, tha Rama.

“UnĂ« kam respekt, por do flas se jam nĂ« hall. Kryetari e di shumĂ« mirĂ«, zoti kryeministĂ«r, qĂ« ne e marrim mallin pa likuidim
”

“O miku im, unĂ« kam njĂ« problem shumĂ« tĂ« madh: mua njeri nuk mĂ« imponohet dot me forcĂ«,” tha Rama.

“Me zor nuk imponohesh mbi tĂ« tjerĂ«t qĂ« ta marrĂ«sh fjalĂ«n se do ti. Ulu, ulu. Ka radhĂ« dhe ka edukatĂ«. Fjala nuk merret me zor”

“Ore, do mbaj familjen unĂ«, se nuk e mbaj dot me fjalĂ«,” u dĂ«gjua fermeri.

“JanĂ« 500 veta kĂ«tu,” tha Rama.

“TĂ« njĂ«jtin hall kanĂ«,” erdhi pĂ«rgjigjja.

“MĂ« dĂ«gjo mua tani. Nuk ekziston nĂ« njĂ« ekonomi tĂ« hapur mbyllja e kufijve tĂ« produkteve. E kuptove?”

Debati vazhdoi derisa Rama e mbylli: “Mos ta zgjasim kĂ«tĂ« muhabet se Ă«shtĂ« muhabet kot. T’i mbyllim kufijtĂ« qĂ« ti tĂ« shesĂ«sh mallin, kjo nuk ekziston”

“Dakord
 ne s’kemi forcĂ«,” tha fermeri, duke ngritur supet, i dorĂ«zuar.

Kryeministri u largua, sinjali u ndërpre. Dëgjesa mbaroi me të vetmin fermer që tregoi hallin e tij, që tha se e ndante me 500 të tjerët që ishin aty dhe duartrokitën teksa kryeministri iku.

Përfundim 

Dëgjesa në Divjakë është një shembull se si propaganda mund të maskojë realitetin. Ajo që duhej të ishte një dialog për nevojat e fermerëve u shndërrua në një monolog të pushtetit, ku zëri i atyre që prodhojnë ushqimin nuk u dëgjua. Fermeri që sfidoi rregullin e mikrofonit dhe kërkoi vetëm një minutë për të folur, nuk arriti të ndryshojë vendimet, por u bë simbol i hallit të një shtrese të pambrojtur. Asaj që propaganda përpiqet ta fshehë. Të paktën publikisht. Për aq sa dëgjuam e pamë me dyer të hapura.    

The post “Jemi nĂ« hall”, zĂ«ri i fermerit nga Divjaka qĂ« sfidoi monologun e qeverisĂ« appeared first on Faktoje.al.

↗

Zvarritje punimesh nĂ« rrugĂ«n Ndroq–Plepa

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

5 kilometrat e parĂ« tĂ« rrugĂ«s Kombinat–Ndroq–Plepa duhet tĂ« pĂ«rfundonin pĂ«rpara natĂ«s sĂ« ndĂ«rrimit tĂ« viteve. Verifikimet nĂ« terren tregojnĂ« se punimet nuk janĂ« mbyllur, ndĂ«rsa ARRSH konfirmon pĂ«r Faktoje se rikonstruksioni i plotĂ« i aksit Ă«shtĂ« ende larg.

Esmeralda Topi

Punimet pĂ«r rikonstruksionin e rrugĂ«s sĂ« vjetĂ«r Kombinat–Ndroq–Plepa nisĂ«n nĂ« vjeshtĂ«n e vitit 2024. Aksi, me njĂ« gjatĂ«si totale rreth 28 kilometra, po zbatohet nĂ« tre faza dhe konsiderohet njĂ« investim i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r lidhjen e zonave rurale me TiranĂ«n dhe DurrĂ«sin, si dhe pĂ«r zhvillimin e agroturizmit.

Gjatë një inspektimi në kantier, kryeministri Edi Rama, së bashku me ministren e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, deklaruan se faza e parë, që përfshin rreth 5 km, ishte drejt përfundimit.

“Afati kontraktual Ă«shtĂ« maj 2026, por synimi ynĂ« Ă«shtĂ« qĂ« kĂ«to 5 kilometrat e para t’i pĂ«rfundojmĂ« natĂ«n e vitit tĂ« ri”, u shpreh Balluku.

Sipas saj, rruga do të kalonte nga një rrugë rurale në një rrugë të kategorisë C, me kurorë 12.5 metra, dy korsi qarkullimi dhe shpejtësi nga 50 deri në 100 km/orë. 

Pjesë e projektit është edhe ndërtimi i një ure të re në zonën e Urës së Beshirit, me fonde të Bankës Botërore, e cila do të eleminojë kthesat e rrezikshme në këtë segment.

Fakt

Verifikimet nĂ« terren tregojnĂ« se 5 kilometrat e para tĂ« rrugĂ«s Kombinat–Ndroq–Plepa nuk janĂ« pĂ«rfunduar, pavarĂ«sisht deklaratave pĂ«r mbylljen e tyre pĂ«rpara ndĂ«rrimit tĂ« viteve. NĂ« segmentet e para tĂ« aksit vijojnĂ« tĂ« jenĂ« aktive punimet, me zona tĂ« papĂ«rfunduara dhe ndĂ«rhyrje nĂ« infrastrukturĂ«n nĂ«ntokĂ«sore.

Sipas Autoritetit Rrugor Shqiptar (ARRSH), punimet nĂ« kontratĂ«n “Rikonstruksion i rrugĂ«s sĂ« vjetĂ«r Kombinat–Ndroq–Plepa”, Loti 1, janĂ« realizuar vetĂ«m nĂ« masĂ«n 76% tĂ« vlerĂ«s sĂ« kontratĂ«s.

“Punimet sipas kontratĂ«s pĂ«rfundojnĂ« nĂ« maj 2026”, sqaron shkurtimisht ARRSH pĂ«r Faktoje.

Kostoja totale pĂ«r rikonstruksionin e rrugĂ«s sĂ« vjetĂ«r Tiranë–Ndroq–Plepa Ă«shtĂ« 87 milionĂ« euro, faturĂ« qĂ« do tĂ« mbulohet nga taksat e qytetarĂ«ve. 

Faza e parĂ« e rikonstruksionit tĂ« rrugĂ«s Tiranë–Ndroq–Plepa pĂ«rfshin rreth 5 kilometra nga 28 km qĂ« Ă«shtĂ« gjatĂ«sia totale e aksit, pra rreth 18% e gjithĂ« rrugĂ«s. Kjo do tĂ« thotĂ« se afĂ«rsisht 82% e punimeve mbeten ende pĂ«r t’u realizuar.

PĂ«rfundim

Rikonstruksioni i rrugĂ«s Kombinat–Ndroq–Plepa Ă«shtĂ« njĂ« projekt me rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« infrastrukturore dhe ekonomike pĂ«r zonat pĂ«rreth, por deri tani Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar me deklarata optimiste qĂ« nuk janĂ« reflektuar nĂ« terren.

Nisur nga verifikimet e kryera dhe informacionet zyrtare të ARRSH-së, deklaratën e ministres Belinda Balluku se 5 kilometrat e parë të rrugës do të përfundonin përpara natës së ndërrimit të viteve, e kategorizojmë të pavërtetë.

The post Zvarritje punimesh nĂ« rrugĂ«n Ndroq–Plepa appeared first on Faktoje.al.

↗

Rasti “Balluku”, Kuvendi zvarrit kĂ«rkesĂ«n e SPAK

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Mazhoranca ka mbi 1 muaj e gjysmë që zvarrit kërkesën e SPAK për arrestimin e Belinda Ballukut, duke shtyrë pa afat mbledhjen e Këshillit të Mandateve. Rregullorja e Kuvendit përcakton se nëse nuk ka vendim brenda 3 muajve, kërkesa konsiderohet e rrëzuar. Për Ballukun, afati skadon më 16 mars.

Esmeralda Topi

“Ne si Parti Socialsite dhe si grup parlamentar do tĂ« votojmĂ« çdo kĂ«rkesĂ« pĂ«r heqje imuniteti, pĂ«r autorizim tĂ« Kuvendit pĂ«r çdo deputet qoftĂ« krahut tĂ« majtĂ«, qoftĂ« krahut tĂ« djathtĂ«, qoftĂ« pa krahĂ«,” deklaronte dy vite mĂ« parĂ« Bledi Çuçi nĂ« cilĂ«sinĂ« e kryetarit tĂ« grupit parlamentar socialist.

Sot, dy vite pas kësaj deklarate, realiteti është krejt tjetër.

SocialistĂ«t shtynĂ« pa afat mbledhjen e KĂ«shillit tĂ« Imunitetit dhe Mandateve, ku pritej tĂ« shqyrtohej kĂ«rkesa e ProkurorisĂ« sĂ« Posaçme, SPAK, pĂ«r arrestimin e zv.kryeministres dhe ministres sĂ« InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ«, Belinda Balluku. Numri dy i qeverisĂ« akuzohet pĂ«r “paracaktim fituesish nĂ« tenderin e tunelit tĂ« LlogarasĂ« dhe shkelje nĂ« procedurat e UnazĂ«s sĂ« Madhe” me vlerĂ« qindra milionĂ« euro.

Megjithatë, mazhoranca ka 1 muaj e gjysmë që e zvarrit kërkesën e SPAK. Shtyrja e vendimit u bë me justifikimin e verdiktit të Gjykatës Kushtetuese.

“
shqyrtimi i kĂ«rkesĂ«s sĂ« ProkurorisĂ« sĂ« Posaçme kundĂ«r Korrupsionit dhe Krimit tĂ« Organizuar ‘pĂ«r dhĂ«nie e autorizimit nga Kuvendi pĂ«r arrestimin/heqjen e lirisĂ« sĂ« deputetit/ministrit/zĂ«vendĂ«skryeministrit
 tĂ« lidhet me marrjen dhe vlerĂ«simin paraprak tĂ« vendimit pĂ«rkatĂ«s tĂ« GjykatĂ«s Kushtetuese, duke vlerĂ«suar se njĂ« shqyrtim i tillĂ« synon garantimin e njĂ« procesi vendimmarrjeje tĂ« plotĂ«, objektiv dhe nĂ« pĂ«rputhje me parimet kushtetuese
”– shkruhet nĂ« urdhĂ«rin e firmosur kĂ«tĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ« nga kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi.

Ping – pong institucional

“NĂ« rastin Balluku, Kuvendi po i largohet pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« funksionale dhe pĂ«rgjegjĂ«sive kushtetuese.” – thotĂ« pĂ«r Faktoje.al studiuesi Afrim Krasniqi.

Zvarritja prej javësh e mbledhjes së Këshillit të Mandateve dhe Imuniteteve shkon në të njëjtën linjë me qëndrimin e Kryeministrit Edi Rama, që në krye të herës deklaroi se mazhoranca do të priste të shprehej Gjykata Kushtetuese, përpara se të mbante qëndrim për heqjen e imunitetit parlamentar të zëvendëses së tij.

Në fakt, vendimi i gjyqtarëve kushtetues lidhet me një tjëtër masë të marrë më herët nga Gjykata e Posaçme ndaj Ballukut.

“Kuvendi nuk ka pse pret GjykatĂ«n Kushtetuese nĂ« interpretimin e njĂ« vendimi qĂ« nuk lidhje direkte me mandatin dhe kĂ«rkesĂ«n e SPAK-ut.”- thekson Krasniqi.

Mirëpo, një ditë më parë edhe Kushtetuesja shtyu pa afat vendimin e saj për Ballukun. Me pak fjalë, Gjykata Kushtetuese pret Kuvendin e Shqipërisë, Kuvendi pret Kushtetuesen. Në këtë ping-pong institucional, Belinda Balluku është fituesja e përkohshme, duke ruajtur postin e saj në qeveri si zv.kryeministre dhe ministre, si edhe në parlament si deputete.

Rast i paprecedentë

Kjo është hera e parë që Kuvendi i Shqipërisë zvarrit shqyrtimin e një kërkese për heqje imuniteti ndaj një deputeti.

Të dhënat e Institutit të Studimeve Politike tregojnë se nga viti 2015 deri më 2025, Kuvendi ka marrë vendim për kërkesat e prokurorisë brenda pak ditësh, nga 2 deri në 9 ditë në shumicën e rasteve.

“Kjo pĂ«rbĂ«n njĂ« zhvillim tĂ« ri kundĂ«r frymĂ«s sĂ« reformĂ«s nĂ« drejtĂ«si dhe kundĂ«r retorikĂ«s antikorrupsion nĂ« ShqipĂ«ri.”- ngre si shqetĂ«sim studiuesi Afrim Krasniqi.

“ËshtĂ« paradoks se kjo ndodh nĂ« kohĂ«n kur ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« njĂ« vend qĂ« po i afrohet gjithnjĂ« e mĂ«shumĂ« BE-sĂ«.”- shton mĂ« tej ai.

Për Tom Doshin, Mark Frrokun, Armando Prengën, Arben Ahmetajn dhe Sali Berishën, Kuvendi ka vepruar me shpejtësi.

Ndërsa për Belinda Ballukun, kërkesa e SPAK është depozituar më 16 dhjetor 2025 dhe ende nuk ka asnjë vendim, duke shënuar një zvarritje të paprecedentë.

“Çdo sjellje tjetĂ«r, pĂ«rfshi edhe alibi tĂ« tilla pĂ«r shtyrje proceduriale janĂ« akte politike qĂ« synojnĂ« tĂ« mbrojnĂ« zv.kryeministren dhe synojnĂ« tĂ« shmangin pĂ«rballjen e saj me drejtĂ«sinĂ« duke i dhĂ«nĂ« njĂ« mbrojtje tĂ« madhe politike qĂ« nuk e kanĂ« pasur pjesa mĂ« e madhe e zyrtareve gjatĂ« viteve tĂ« fundit.”- argumenton Afrim Krasniqi nga ISP.

Ku fle lepuri?

Zvarritja institucionale ka një kufi të qartë. Rregullorja e Kuvendit përcakton tre muaj kohë për të dalë me një vendim, në të kundërt kërkesa e SPAK bëhet nul.

“NĂ« rastin kur Kuvendi nuk merr vendim pĂ«r dhĂ«nien ose mosdhĂ«nien e autorizimit pĂ«r caktimin e masĂ«s sĂ« sigurimit tĂ« arrestit nĂ« burg ose nĂ« shtĂ«pi, ose heqjes sĂ« lirisĂ« nĂ« çfarĂ«do lloj forme, apo kontrollit personal ose tĂ« banesĂ«s tĂ« njĂ« deputeti brenda 3 muajve nga data e paraqitjes sĂ« kĂ«rkesĂ«s pĂ«rkatĂ«se, atĂ«herĂ« kĂ«rkesa konsiderohet e rrĂ«zuar nga Kuvendi.”- pĂ«rcakton neni 118, pika 5, e Rregullores sĂ« Kuvendit.

Ky nen është çelësi i lojës.

“Afati mund tĂ« konsumohet nĂ«se parlamenti vazhdon tĂ« djeg etapat me procedura tĂ« tilla, siç po ndodh,” – argumenton Krasniqi. 

Më 16 mars, procedurat ligjore për heqjen e imunitetit digjen. Nëse Kuvendi nuk merr vendim brenda afatit, kërkesa e SPAK për arrestimin e Ballukut bie automatikisht, duke e lënë pa efekt.

“Zyrtarja mĂ« e lartĂ« e qeverisĂ«, numri dy i saj Ă«shtĂ« akuzuar dhe duhet tĂ« pĂ«rballet me drejtĂ«sinĂ«. Çdo formĂ« tjetĂ«r, procedurĂ« apo akt qĂ« pamundĂ«son kĂ«tĂ« gjĂ« thjesht bĂ«het pengesĂ« pĂ«r drejtĂ«sinĂ«.”- pĂ«rfundon Afrim Krasniqi.

“Mos e mbroni korrupsionin”

Përballë kryesisë së Kuvendit, një grup qytetarësh dhe aktivistësh protesuan kundër shtyrjes së mbledhjes së Këshillit të Mandateve, duke kërkuar që Parlamenti të mos dorëzojë imunitetin e zv.kryeministres Belinda Balluku.

Protestuesit i bënë thirrje pesë deputetëve të mazhorancës, që të mbajnë përgjegjësi ndaj votuesve të tyre dhe të mos bëhen palë me korrupsionin.

Migen Qiraxhi nga QĂ«ndresa Qytetare, nĂ« fjalĂ«n e tij, u kĂ«rkoi deputetĂ«ve tĂ« mbrojnĂ« interesat e qytetarĂ«ve dhe jo, siç u shpreh ai, “ministrat hajdutĂ« qĂ« vjedhin qytetarĂ«t”.

 “Nuk mundet me urdhĂ«r partie tĂ« mbrohen ata qĂ« bĂ«jnĂ« rrugĂ« me 220 milionĂ« euro qĂ« prishen. DeputetĂ«t janĂ« mandatuar nga qytetarĂ«t pĂ«r tĂ« mbrojtur interesat e tyre dhe jo hajdutĂ«t,” u shpreh ai.

PĂ«rfundim

Nisur nga informacionet e mbledhura dhe verifikimi i kryer, deklaratĂ«n e deputetit socialist Bledi Çuçi se ‘Partia Socialsite do tĂ« votojĂ« çdo kĂ«rkesĂ« pĂ«r heqje imuniteti’, e kategorizojmĂ« tĂ« pavĂ«rtetĂ«.

ShĂ«nim i redaksisĂ«: Titulli i kĂ«tij artikulli Ă«shtĂ« ndryshuar. Versioni i mĂ«parshĂ«m ishte “Balluku, si ‘lule mos mĂ« prek’ pĂ«r socialistĂ«t”.

Përditësuar më 28 janar 2026.

The post Rasti “Balluku”, Kuvendi zvarrit kĂ«rkesĂ«n e SPAK appeared first on Faktoje.al.

↗

Sigurim i detyrueshëm nga tërmetet, jashtë skemës përmbytjet dhe zjarret

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Shtatë vite pas tërmetit shkatërrimtar të 26 nëntorit, qeveria ende nuk ka miratuar ligjin për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet. Ministri i Financave, Petrit Malaj, kishte deklaruar se ligji i ri do të miratohej brenda dhjetorit 2025, por drafti vijon pezull.

I paqartë mbetet edhe primi i sigurimit, duke lënë të hapur pyetjen se sa do të paguajnë qytetarët për të siguruar banesat nga tërmeti.

Esmeralda Topi

Në dhjetor 2025, ministri i Financave Petrit Malaj deklaroi se ligji për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet do të miratohej brenda muajit. Ai e paraqiti nismën si një hap të domosdoshëm për një vend me risk të lartë sizmik, duke theksuar se konsultimet kishin përfunduar dhe se drafti ishte gati për miratim në qeveri.

“Ky projektligj do tĂ« miratohet nĂ« qeveri kĂ«tĂ« muaj.”- deklaroi Malaj, gjatĂ« njĂ« interviste televizive.

PavarĂ«sisht kĂ«tij zotimi, drafti ende nuk ka marrĂ« dritĂ«n jeshile nga KĂ«shilli i Ministrave. KĂ«tĂ« janar, Malaj u detyrua tĂ« pĂ«rsĂ«riste pĂ«rpara gazetarĂ«ve se miratimi do tĂ« ndodhte “shumĂ« shpejt”. Ai nuk dhe shpjegime pĂ«r vonesĂ«n,e as njĂ« afat tĂ« ri. 

Primi i paqartë

Drafti për sigurimin e detyrueshëm u hodh për konsultim publik korrikun e vitit të shkuar.  Në të parashikohet krijimi i një Fondi Kombëtar, organizuar si shoqëri aksionare shtetërore, që do të administrojë skemën.

Ky fond do të mbështetet nga primet e qytetarëve, buxheti i shtetit, risigurimi dhe grante të ndryshme. Por detaji më i ndjeshëm, tarifa/primi që çdo familje do të duhet të paguajë për sigurimin e banesës, mbetet ende i paqartë.

“Primi do tĂ« jetĂ« lehtĂ«sisht i pĂ«rballueshĂ«m nga qytetarĂ«t shqiptarĂ«. ”- tha Malaj.

Kufiri maksimal i shumës së sigurimit do të përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave, ndërsa metodologjia e llogaritjes së primit do të jetë e bazuar në klasifikimin e banesave sipas riskut.

Skema parashikon që buxheti i shtetit të mbulojë primin për personat që përfitojnë ndihmë sociale. Ndërsa njësitë e vetëqeverisjes vendore do të financojnë primin për banesat sociale.

Përjashtohen zjarret dhe përmbytjet

Skema e sigurimit përjashton zjarret dhe përmbytjet, ndonëse Shqipëria goditet çdo vit nga këto fatkeqësi natyrore, duke i lënë qytetarët të pambrojtur përballë rreziqeve të përsëritura.

“PĂ«rsa i pĂ«rket fatkeqĂ«sive tĂ« tjera natyrore, zjarri, pĂ«rmbytje e tĂ« tjera, ne nuk e kemi tĂ« parashikuar nĂ« kĂ«tĂ« ligj. PavarĂ«sisht se pĂ«r çështjen e pĂ«rmbytjeve kemi parashikuar diçka e cila mĂ« tej mund tĂ« shtjellohet me aktet nĂ«nligjore. Por pĂ«r momentin ligji do tĂ« paraqitet vetĂ«m pĂ«r sigurimin e detyrueshĂ«m nga tĂ«rmeti,”-argumentoi ministri i financave Petrit Malaj.

Drafti i konsultuar parashikon mbulim vetëm për banesat dhe seksionet brenda tyre, edhe kur përdoren si zyra apo njësi tregtare, ndërsa ndërtesat e ndërtuara me qerpiç, kallam apo struktura të përkohshme mbeten jashtë skemës.

PĂ«rfundim

Nisur nga verifikimi i kryer, deklaratĂ«n e ministrit tĂ« financave Petrit Malaj se ‘projektligji pĂ«r sigurimin e detyrueshĂ«m nga tĂ«rmetet do tĂ« kalonte pĂ«r miratim brenda dhjetorit 2025’, e kategorizojmĂ« tĂ« pavĂ«rtetĂ«.

The post Sigurim i detyrueshëm nga tërmetet, jashtë skemës përmbytjet dhe zjarret appeared first on Faktoje.al.

❌