Reshjet e javës së parë të vitit 2026 sollën përmbytje masive në disa qytete të vendit duke zbuluar krizën e thellë të emergjencave dhe planifikimit urban në Shqipëri. Durrësi, Lezha dhe Gjirokastra shfaqën situatat më problematike.
Përmbytjet dhe vërshimet e përrenjve ekspozuan mosfunksionimin e sistemeve të kanalizimeve, kaosin e ndërtimeve dhe mungesën e planifikimit afatgjatë përballë prirjeve më të çrregullta të një dukuri natyrore si shiu.
âDĂ«shtimiâ i kanalizimeve
Zona si Spitalla, Nishtulla dhe ish-këneta ishin më problematiket në bashkinë e Durrësit, ndërsa rrugët kryesore u bënë të pakalueshme me qindra shtëpi nën ujë.
Bashkia pezulloi mësimin në shumicën e shkollave, ndërsa pati bllokim të qarkullimit nga Mauzoleu i Dëshmorëve deri në zonën e Durrësit të Ri.
âDeri mĂ« tani janĂ« evakuuar 10 familje, me nga 3-4 anĂ«tarĂ« secila, tĂ« cilat janĂ« sistemuar pranĂ« KovalishencĂ«sâ, tha bashkia DurrĂ«s nĂ« njĂ« komunikim zyrtar nĂ« rrjetet sociale.
Uji përfshiu edhe rrugën e burgut, zonën e Shkozetit dhe superstradën Durrës-Tiranë ku pati dhe shkëputje të energjisë elektrike. Ndërsa Ministria e Mbrojtjes u shpreh se kishte dislokuar në terren 23 forca dhe 8 mjete të Bazës së Mbështetjes për Emergjencat Civile.
Por, përveç Durrësit, situata emergjente u vu edhe në Gjirokastër. Qyteti i gurtë u kaplua nga vërshimi i ujërave të përroit të Fiços.
Rrugët u pushtuan nga uji dhe inertet. Pamjet e shpërndara nga qytetarët në rrjetet sociale treguan për një situatë të papërjetuar më parë, mungesë energjie elektrike, makina që merreshin tutje nga uji me rrugët e pakalueshme dhe shumë dyqane e shtëpi të përmbytura.
Në Lezhë situata ishte e njëjtë: rrugë të përmbytura dhe rreth 1,000 ha tokë nën pushtetin e ujit. Autoritetet raportuan rritje të nivelit të lumit Drin dhe Mat.
Në Kukës u raportua për probleme me sistemin rrugor ku pati situata përmbytjesh dhe rrëshqitjesh me inerte në disa segmente si Kukës-Shishtavec, Kukës-Bushtricë, Kukës-Qafë Mali dhe aksi Tropojë-Ferzë-Qafë Mali.
Rritja e prurjeve të lumit Drin ka sjellë shkarkime të kontrolluara nga hidrocentralet e Komanit dhe Vaut të Dejës.
Reshje të dendura ka pasur edhe në Vlorë, ndërsa në fshatin Vajzë rrëshqitjet e dherave kanë dëmtuar rrugën kryesore dhe dy banesa.
Situata ka qenë problematike edhe në Shqipërinë Juglindore. Në Pogradec pati rritje të ndjeshme të nivelit të ujit në lumin e Starovës dhe lumin e Vërdovës. Ndërsa në zonat rurale të Pogradecit përrenjtë kanë dalë nga shtrati.
Në rrugën Qukës-Qafë Plloçë, në hyrje të tunelit, një masiv dheu rrëshqiti duke goditur një makinë që po kalonte në atë moment. Nuk pati të lënduar.
Sipas Institutit të Gjeoshkencave (IGJEO) reshjet intensive priten edhe përgjatë së mërkurës kryesisht në veri dhe në jug të vendit.
âNĂ« qarqet ShkodĂ«r, KukĂ«s, DibĂ«r, LezhĂ«, DurrĂ«s, Elbasan, VlorĂ« dhe GjirokastĂ«r mund tĂ« ketĂ« vĂ«rshime tĂ« shpejta tĂ« lumenjve tĂ« vegjĂ«l malorĂ« dhe rrĂ«shqitje tĂ« dherave,â tha Instituti.
âNĂ« zonat urbane, nĂ« kĂ«to qarqe mund tĂ« shfaqen probleme me pĂ«rmbytje tĂ« lokalizuara, nĂ« varĂ«si tĂ« gjendjes sĂ« kanalizimeveâ, vijoi mĂ« tej njoftimi i IGJEO, i cili theksonte se nĂ« zonat mbi 1,000 m lartĂ«si, do tĂ« kishte reshje bore.
Faji i reshjeve, pĂ«rgjegjĂ«sia âjetimeâ
Situata e paralizuar në të gjithë vendin solli edhe njëherë në vëmendje krizën e planifikimit dhe zhvillimit urban të qyteteve kryesore.
LĂ«vizja BashkĂ«, ndau njĂ« analizĂ« tĂ« inxhinierit hidroteknik Llambion Dhimitri, i cili tregonte arsyet sipas sĂ« pĂ«rmbytjet nĂ« DurrĂ«s nuk janĂ« fenomen natyror. Kjo forcĂ« politike ia faturoi ngjarjet âneglizhencĂ«s sĂ« qeverisĂ«â dhe âinvestimet nĂ« fasada e sheshe dekorative pĂ«r propagandĂ«â.
â[âŠ] ndĂ«rsa ka braktisur infrastrukturĂ«n bazĂ« urbane qĂ« mban qytetet funksionaleâ, theksoi Dhimitri nĂ« qĂ«ndrimin e tij.
Sipas inxhinierit DurrĂ«si Ă«shtĂ« njĂ« qytet âi projektuar pĂ«r shiun e viteve â70â, ndĂ«rsa urbanizimi ka rritur ndjeshĂ«m koeficientin e rrjedhĂ«s sipĂ«rfaqĂ«sore, duke mos ndryshuar kolektorĂ«t.
âKanalet dytĂ«sore janĂ« mbushur, ose zhdukur nga ndĂ«rtimet. Pusetat funksionojnĂ« si dekor, jo si element hidraulik. Nuk ekziston asnjĂ« sistem rezervimi apo devijimi tĂ« prurjeve tĂ« pikutâ, tha mĂ« tej Dhimitri.
Për situatën e krijuar reagoi edhe kryeministri Rama në platformën X, duke relativizuar situatën me reshjet e hasura edhe në rajon.
âNuk e kuptoj pse nuk po mĂ« fajĂ«sojnĂ« [âŠ] pĂ«r reshjet mbytĂ«se tĂ« kĂ«tyre ditĂ«ve nĂ« Itali, Greqi, Mal tĂ« Zi, Kroaci e me radhĂ«,â shkroi Rama duke ironizuar qasjen e opozitĂ«s si âaleancĂ« me shiunâ.
ĂĂ«shtja e pĂ«rmbytjeve Ă«shtĂ« trajtuar nĂ« Citizens.al me njĂ« material tĂ« gjatĂ« dhe analitik. Situata Ă«shtĂ« e atillĂ« ku autoritetet pĂ«rballen me motin ekstrem ânĂ« errĂ«sirĂ«â, pa mjetet dhe logjistikĂ«n e duhur paralajmĂ«ruese dhe menaxhuese.
Sipas Bankës Botërore, Shqipëria është ndër vendet më të rrezikuara në Evropë nga fatkeqësitë natyrore. 95% e bashkive janë të prekshme dhe kanë pasur situata përmbytje, zjarre, tërmete apo rrëshqitje dheu në dy dekadat e fundit.
Sistemi kombëtar i vëzhgimit meteorologjik dhe hidrologjik vuan për investime. IGJEO ka treguar për Citizens.al se numri i vendmatjeve meteorologjike ka rënë nga 116 në vitin 2014 në 95 në vitin 2025.
Pa njĂ« sistem paralajmĂ«rimi dhe monitorimi real nĂ« kohĂ«, pĂ«rmbytjet nuk do tĂ« jenĂ« thjesht âepisode motiâ, por simptoma tĂ« njĂ« qasjeje qĂ« vetĂ«m e ndjek krizĂ«n dhe nuk e parandalon dot atĂ«.
Vendimi për të injoruar boshllëqet në rrjetet e matjeve, koordinimit institucional dhe kapacitetet e paralajmërimit e lë shoqërinë në mëshirë të fatit përballë fenomeneve ekstreme. Ngjashëm edhe sa i përket investimit dhe zgjerimit të sistemit të emergjencave.
Lexoni gjithashtu:
The post Përmbytjet nxjerrin në pah krizën me emergjencat dhe zhvillimin urban appeared first on Citizens.al.
Login
