KOMENT â Pse Trump ia ka vĂ«nĂ« syrin GroenlandĂ«s?
UASHINGTON, 9 janar /ATSH-DPA/- Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump, e ka dyfishuar qĂ«llimin e tij pĂ«r tĂ« marrĂ« GroenlandĂ«n, duke shqyrtuar mundĂ«sinĂ« e pĂ«rdorimit te forcĂ«s nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme. ĂfarĂ« fshihet pas kĂ«tij veprimi, i cili mund tĂ« pĂ«rfundojĂ« duke i larguar aleatĂ«t mĂ« tĂ« ngushtĂ« tĂ« Uashingtonit?
Shtetet e Bashkuara të Amerikës e kanë përshkallëzuar retorikën e tyre mbi Groenlandën ditët e fundit, duke shkaktuar shqetësim të madh tek aleatët e tyre evropianë, me bisedime që tani do të zhvillohen midis sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, dhe zyrtarëve danezë javën e ardhshme.
Groenlanda, e cila i përket Mbretërisë së Danimarkës, por ka një status kryesisht autonom, ka qenë në shënjestrën e Trump që nga mandati i tij i parë në detyrë.
Megjithatë, marrëdhënia midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Groenlandës daton shumë më herët.
Vendndodhja e Groenlandës është shumë strategjike, duke u shtrirë në rrugën më të shkurtër për raketat midis Rusisë dhe SHBA-së. Prandaj, është një pjesë thelbësore e mburojës anti-raketore të SHBA-së.
Në vitin 1941, në kulmin e Luftës së Dytë Botërore, SHBA-ja negocioi një marrëveshje për të ndërtuar dhe operuar baza ushtarake në Groenlandë, koloninë e atëhershme të Danimarkës në Arktik, për aq kohë sa do të zgjaste konflikti, në një përpjekje për të mbrojtur kontinentin amerikan.
Ambasadori i Danimarkës në Uashington, negocioi në mënyrë të pavarur marrëveshjen me SHBA-në për të mbrojtur Groenlandën, e cila është gjeografikisht pjesë e Amerikës së Veriut dhe shtrihet në Hemisferën Perëndimore.
NĂ« fund tĂ« luftĂ«s, SHBA-ja kishte 15 baza ushtarake nĂ« GroenlandĂ«. Sot mbetet vetĂ«m njĂ«, baza ajrore âPituffikâ nĂ« bregdetin veriperĂ«ndimor.
QĂ« nga viti 1951, njĂ« marrĂ«veshje daneze me SHBA-nĂ« â e rishikuar nĂ« vitin 2004 â i jep ushtrisĂ« amerikane praktikisht liri veprimi nĂ« territorin e GroenlandĂ«s, pĂ«r sa kohĂ« qĂ« informon DanimarkĂ«n dhe GroenlandĂ«n paraprakisht pĂ«r planet e saj.
Trump ka argumentuar se Danimarka ka dështuar në garantimin e sigurisë se Groenlandës, e cila mbulon një sipërfaqe prej 2,2 milionë kilometra katrorë ose rreth një të pestën e madhësisë së të gjithë kontinentit evropian.
Kjo është e krahasueshme me Alaskën, shtetin më të madh të SHBA-së, megjithëse popullsia e Groenlandës vlerësohet në vetëm 57,000 banorë.
Integrimi i Groenlandës do ta bënte SHBA-në vendin e tretë më të madh në botë për nga masa tokësore pas Rusisë dhe Kanadasë, duke tejkaluar Kinën.
NjĂ« raport i kohĂ«ve tĂ« fundit nga shĂ«rbimi i inteligjencĂ«s ushtarake tĂ« DanimarkĂ«s tha se Rusia, Kina dhe Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s po konkurronin tĂ« gjitha pĂ«r tĂ« luajtur ânjĂ« rol mĂ« tĂ« madhâ nĂ« Arktik.
Gjatë vitit të kaluar, Danimarka ka rritur investimet e saj në Groenlandë.
âNĂ« vitin 2025, Danimarka ofroi 1,2 miliardĂ« euro pĂ«r sigurinĂ« nĂ« rajonâ, tha tĂ« hĂ«nĂ«n kryeministrja daneze, Mette Frederiksen.
Groenlanda ka depozita tĂ« pashfrytĂ«zuara tĂ« metaleve tĂ« rralla dhe mund tĂ« jetĂ« njĂ« vend i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pasi shkrirja e akullit polar â njĂ« rezultat i ndryshimeve klimatike â hap rrugĂ« tĂ« reja transporti detar.
âMegjithatĂ«, njĂ« vit mĂ« parĂ«, 85% e banorĂ«ve tĂ« GroenlandĂ«s kanĂ« kundĂ«rshtuar bashkimin me SHBA-nĂ«â, sipas njĂ« sondazhi. //a.i/
Â
The post KOMENT â Pse Trump ia ka vĂ«nĂ« syrin GroenlandĂ«s? appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.