Reading view

FOKUS – Ajri i kondicionuar dhe muskujt e këmbëve: çfarë ndodh gjatë gjumit?

ROMË, 9 gusht /ATSH/ – Përdorimi i ajrit të kondicionuar në dhomën e gjumit nuk ndikon vetëm në ndjesinë e komfortit, por mund të ndryshojë në mënyrë të imët disa aspekte të funksionit muskulor, shkruan salute eu.

Kërkimet kanë treguar se temperatura e ambientit gjatë natës ndikon në cilësinë e gjumit, në rregullimin hormonal dhe madje edhe në mënyrën se si trupi menaxhon energjinë dhe masën muskulore.

Një pikë e parë kyçe lidhet me gjumën e thellë. Studimet e kontrolluara tregojnë se fjetja në një ambient mesatarisht të freskët favorizon gjumin me valë të ngadalta, fazë gjatë së cilës ndodh një pjesë e madhe e rikuperimit muskulor.

Temperaturat tepër të ulëta ose tepër të larta, nga ana tjetër, rrisin zgjimet dhe ulin efikasitetin e pushimit, me pasoja të mundshme në forcën dhe perceptimin e lodhjes së këmbëve.

Një aspekt i dytë lidhet me qarkullimin periferik. Ekspozimi i zgjatur ndaj rrymave të ajrit të ftohtë të drejtuara te pulpat e këmbëve ose kofshët mund të shkaktojë një ngushtim lokal të enëve të gjakut (vazokonstriksion) dhe rritje të ngurtësisë muskulore.

Disa persona raportojnë ngërçe gjatë natës ose pas zgjimit, veçanërisht nëse hidratimi dhe marrja e kripërave minerale nuk janë optimale.

Së fundi, ekzistojnë të dhëna fillestare që lidhin mikroklimën e dhomës së gjumit me metabolizmin e energjisë dhe ekuilibrin midis masës së dobët trupore dhe masës dhjamore.

Nuk bëhet fjalë për efekte spektakolare, por për ndryshime të vogla që, në planin afatgjatë, mund të ndikojnë në mënyrën se si ndihemi në këmbë, veçanërisht nëse kryejmë rregullisht aktivitet fizik.

Qëllimi nuk është të heqim dorë nga ajri i kondicionuar, por të mësojmë ta përdorim në një mënyrë “miqësore me muskujt”.

Ritmi cirkadian dhe temperatura gjatë natës

Trupi i njeriut rregullohet nga një ritëm cirkadian, i cili koordinon temperaturën e trupit, sekretimin hormonal dhe ciklet e gjumit.

Gjatë natës, temperatura e brendshme e trupit tenton të ulet pak; kjo rënie fiziologjike lehtëson rënien në gjumë dhe ruajtjen e gjumit të thellë.

Kërkimet kanë treguar se një temperaturë e moderuar e ambientit, përgjithësisht rreth 18–22°C, e mbështet këtë proces, ndërsa një ambient tepër i nxehtë ose tepër i ftohtë mund ta pengojë atë.

Gjumi i thellë lidhet ngushtë me rikuperimin muskulor. Gjatë kësaj faze rritet sekretimi i hormonit të rritjes (GH) dhe aktivizohen proceset e sintezës së proteinave dhe riparimit të fibrave muskulore, përfshirë ato të muskujve të këmbëve që janë sforcuar gjatë ditës.

Nëse ajri i kondicionuar vendoset në temperatura tepër të ulëta, me ndryshime të mëdha të temperaturës krahasuar me ambientin e jashtëm, trupi mund të reagojë me mikrozgjime, të dridhura ose tension të pavullnetshëm muskulor, duke reduktuar vazhdimësinë e gjumit të thellë.

Disa studime sugjerojnë se edhe ndërprerjet e vogla të gjumit, nëse përsëriten me kalimin e kohës, mund të lidhen me lodhje më të madhe të muskujve dhe rikuperim më të dobët pas aktivitetit fizik.

Temperatura e ambientit gjatë natës ndikon gjithashtu në ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe në metabolizmin e glukozës.

Disa kërkime paraprake kanë vërejtur se fjetja në ambiente pak më të freskëta mund të rrisë aktivitetin e indit dhjamor kafe, me një përmirësim të lehtë të shpenzimit të energjisë.

Megjithatë, kur i ftohti është i tepruar ose i lokalizuar, trupi mund të reagojë me një vazokonstriksion periferik të theksuar, duke reduktuar furnizimin me gjak të muskujve periferikë, siç janë ata të këmbëve.

Në aspektin teorik, kjo mund të kontribuojë në një ndjesi ngurtësie ose rëndese në këmbë pas zgjimit.

Një tjetër element lidhet me rregullimin e tonusit muskulor gjatë gjumit.

Në kushte termike të rehatshme, muskujt skeletorë hyjnë në një gjendje relaksimi të kontrolluar.

Në prani të të ftohtit intensiv ose të rrymave të drejtpërdrejta të ajrit, disa grupe muskulore, si pulpat e këmbëve, mund të mbajnë një kontraktim të lehtë për të kundërshtuar humbjen e nxehtësisë.

Në planin afatgjatë, ky “tension bazë” mund të favorizojë shfaqjen e ngërçeve gjatë natës ose të dhimbjeve muskulore në mëngjes  veçanërisht te personat që kanë një predispozitë të mëparshme ose marrje të pamjaftueshme të magnezit, kaliumit dhe lëngjeve.  /os/

The post FOKUS – Ajri i kondicionuar dhe muskujt e këmbëve: çfarë ndodh gjatë gjumit? appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

07:49 Vijojnë operacionet për shuarjen e zjarrit në Krujë, mbi 280 forca në terren

Last Updated on 09/08/2026 by Anisa

Operacionet për izolimin dhe vënien nën kontroll të zjarrit në Malin e Krujës kanë vijuar gjatë gjithë natës me angazhimin e pandërprerë të strukturave të emergjencave civile dhe Forcave të Armatosura.

“Në operacion morën pjesë mbi 200 efektivë të strukturave të emergjencave civile dhe Forcave të Armatosura, si dhe 80 efektivë të Mbrojtjes nga Zjarri dhe Shpëtimit.

Në terren dhe nga ajri janë angazhuar:

21 mjete zjarrfikëse;
3 helikopterë;
droni Bayraktar TB2;
2 dronë me kamera termike të AKMC-së;
autoambulanca

Qendra Operacionale e Lëvizshme e AKMC-së, e dislokuar në zonë për koordinimin dhe monitorimin e operacionit”, thuhet në njoftimin e fundit të institucioneve.

Autoritetet bëjnë të ditur se operacioni vijon me koordinim të plotë nga toka dhe ajri, ndërsa prioritet mbetet mbrojtja e jetës së qytetarëve, banesave dhe pronës, si dhe vënia nën kontroll e plotë e zjarrit.

Gjatë natës u bë evakuimi i banorëve në zonën Barabit–Lluban, në Bashkinë Krujë, si pasojë e përhapjes së zjarrit./ad

  •  

Kurti po e lodh Kosovën me krizën e pafundme politike. Veza në ballë është pak, kur shkatërron një shtet

Nga zgjedhjet në zgjedhje, nga ngërçi në ngërç, nga një afat kushtetues i humbur te tjetri. Kjo është panorama që po ofron sot Kosova nën drejtimin politik të Albin Kurtit. Një vend që ka nevojë për stabilitet, zhvillim ekonomik dhe forcim të pozitës ndërkombëtare, po vazhdon të mbetet peng i një krize institucionale që nuk po gjen fund. Edhe një herë, institucionet kushtetuese nuk u ngritën…

Source

  •  

Një ‘hartë memece për të mbyturit” dhe harresën e eksodit shqiptar

meti
Artizani Met Lila humbi vajzën e tij 16- vjeçare gjatë eksodit me anijen "Vlora" në gusht 1991. Foto: Gëzim Kabashi.
Met Lila, 76 vjeç, u bë pjesë e një inskenimi në kujtim të eksodit të tejzgjatur nga deti të mijëra shqiptarëve në kapërcyellin e dy shekujve. Në një qoshe të shëtitores, usta Meti riparon pa e ngritur kokën maketet e anijeve prej druri, bashkë me artistë profesionistë dhe amatorë. Tridhjetëepesë vjet më parë, Lila humbi […]The post Një ‘hartë memece për të mbyturit” dhe harresën e eksodit shqiptar appeared first on Reporter.al.
  •  

Mbi 280 punonjës në betejë të pandërprerë për izolimin dhe vënien nën kontroll të zjarrit në Malin e Krujës

TIRANË, 9 gusht/ATSH/ Operacionet për izolimin dhe vënien nën kontroll të zjarrit në Malin e Krujës kanë vijuar me intensitet, me angazhim të pandërprerë gjatë gjithë natës të strukturave të emergjencave civile dhe Forcave të Armatosura.

Ministri i Mbrojtjes, Ermal Nufi dhe ministri i Brendshem, Besfort Lamallari ndoqën nga afër situatën në terren dhe operacionin, si dhe koordinoi angazhimin e strukturave të Forcave të Armatosura, Mbrojtjes nga Zjarri dhe Shpëtimit dhe strukturave të tjera të emergjencave civile.

Në operacion morën pjesë mbi 200 efektivë të strukturave të emergjencave civile dhe Forcave të Armatosura, si dhe 80 efektivë të Mbrojtjes nga Zjarri dhe Shpëtimit.

Në terren dhe nga ajri janë angazhuar 21 mjete zjarrfikëse, 3 helikopterë;, droni Bayraktar TB2, 2 dronë me kamera termike të AKMC-së dhe autoambulanca

Qendra Operacionale e Lëvizshme e AKMC-së, e dislokuar në zonë për koordinimin dhe monitorimin e operacionit ku situata më e vështirë ishte në zonën Barabit dhe Lluban ku u lëshua urdhër evakuimi për banorët.

Të gjitha strukturat vijojnë operacionin me angazhim maksimal dhe koordinim të plotë, ndërsa situata po monitorohet në mënyrë të vazhdueshme nga toka dhe nga ajri.

Prioriteti i operacionit mbetet mbrojtja e jetës së qytetarëve, banesave dhe pronës, si dhe vënia nën kontroll e plotë e zjarrit në zonën e Krujës.

The post Mbi 280 punonjës në betejë të pandërprerë për izolimin dhe vënien nën kontroll të zjarrit në Malin e Krujës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

FOKUS – Ndryshimet klimatike po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë përballimin e verës

ROMË, 9 gusht /ATSH/ – Specia njerëzore ka treguar gjatë historisë një aftësi të madhe për t’u përshtatur, por sipas gjeologut dhe studiuesit italian Mario Tozzi, kjo nuk do të jetë e mjaftueshme për të përballuar verat gjithnjë e më të nxehta, sipas “Corriere della Sera”.

Ai thekson se njerëzit nuk janë ndër speciet më të afta për t’u përshtatur biologjikisht dhe se deri tani kanë mbijetuar falë teknologjisë, e cila shpesh ka një kosto të lartë mjedisore.

Si shembull ai përmend kondicionerët, që freskojnë ambientet e brendshme, por njëkohësisht lëshojnë nxehtësi jashtë, duke rritur temperaturën në qytete, ndërsa pemët e përthithin atë nxehtësi dhe ndihmojnë në uljen e temperaturave.

Tozzi vlerëson se zgjidhja afatgjatë duhet të nisë me transformimin e qyteteve.

Sipas tij, shtimi i gjelbërimit, mbjellja e pemëve, zvogëlimi i sipërfaqeve të betonizuara dhe rikthimi i tokave të depërtueshme janë masa që mund të zbusin efektet e valëve të të nxehtit.

Ai sjell si shembull Parisin, ku janë krijuar pyje urbane në disa sheshe, dhe Medellínin në Kolumbi, ku janë mbjellë rreth 200 mijë pemë dhe janë ndërtuar 35 korridore të gjelbra që lidhin pjesë të ndryshme të qytetit.

Sipas tij, nuk mjafton të shtohen elementë të izoluar natyrorë, por duhet krijuar një rrjet i vazhdueshëm gjelbërimi.

Lidhur me përdorimin e bibliotekave, qendrave tregtare apo ndërtesave publike të klimatizuara si “strehë klimatike”, Tozzi i konsideron ato masa të nevojshme vetëm në situata emergjente.

Ai thotë se këto hapësira mund të mbrojnë personat më të rrezikuar gjatë valëve të të nxehtit, por nuk mund të shndërrohen në një mënyrë jetese për muajt e verës.

Sipas tij, fakti që gjithnjë e më shumë njerëz zgjedhin pushimet në mal në vend të bregdetit tregon se qytetarët po e ndiejnë drejtpërdrejt ndikimin e ndryshimeve klimatike dhe po kërkojnë mënyra për t’u përshtatur.

Megjithatë, ai paralajmëron se përshtatja ka kufijtë e saj.

Nëse emetimet e gazeve serrë nuk reduktohen ndjeshëm përmes një marrëveshjeje ndërkombëtare detyruese, efektet e krizës klimatike do të tejkalojnë aftësinë e njerëzimit për t’u përshtatur.

Madje, ai paralajmëron se viti 2027 mund të jetë edhe më i vështirë për shkak të mundësisë së një fenomeni të fortë Super El Nino.

Tozzi pranon se teknologjia dhe inteligjenca artificiale mund të japin një kontribut të rëndësishëm në parashikimin e ngjarjeve ekstreme, identifikimin e zonave më të rrezikuara dhe përmirësimin e sistemeve të paralajmërimit.

Megjithatë, ai thekson se teknologjia nuk mund të zëvendësojë veprimet konkrete për uljen e ndotjes.

Sipas tij, edhe inteligjenca artificiale do të jepte të njëjtin përfundim si shkencëtarët: zgjidhja kryesore mbetet eliminimi i emetimeve të gazeve serrë.

Në përfundim, gjeologu italian shpreh shqetësimin se përqendrimi vetëm te përshtatja mund të shërbejë si justifikim për të mos adresuar shkaqet e krizës klimatike.

Ai thekson se masat si ndërtimi i zonave me hije, barrierave mbrojtëse apo ridizenjimi i qyteteve janë të dobishme, por nuk do të jenë të mjaftueshme nëse ngrohja globale vazhdon të përshpejtohet.

Sipas Tozzit, vetëm kombinimi i përshtatjes me uljen drastike të emetimeve mund t’i japë njerëzimit mundësinë të përballojë sfidat e klimës së së ardhmes./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – Ndryshimet klimatike po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë përballimin e verës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

FOKUS – Rritje e ndjeshme e barnave psikotrope dhe antiepileptike te fëmijët dhe adoleshentët italianë

ROMË, 9 gusht /ATSH-ANSA/ – Përdorimi i barnave për sistemin nervor qendror, kryesisht antiepileptikëve dhe barnave psikotrope, po rritet në mesin e popullatës pediatrike në Itali.

Në vitin 2025, prevalenca e përdorimit tek fëmijët dhe adoleshentët nën moshën 18 vjeç arriti në 0,64%, me një rritje prej 12,1% vitin e kaluar (afërsisht 6,4 fëmijë për 1 000), duke konfirmuar një trend që ka parë konsumin të trefishohet që nga viti 2016.

Rritjet më të rëndësishme ishin në trajtimet e ADHD-së si metilfenidati (+28,9%), antipsikotikët atipikë si aripiprazoli (+14,6%) dhe risperidona (+13,3%), dhe antidepresivët si sertralina (+9,6%).

Kjo është ajo që del nga Raporti OsMed 2025 mbi përdorimin e barnave në Itali, i publikuar nga Agjencia Italiane e Barnave (AIFA) në portalin e saj institucional.

Pavarësisht rritjes së vërejtur pas pandemisë, përdorimi i barnave psikotrope tek fëmijët në Itali mbetet dukshëm më i ulët se nivelet e regjistruara në vende të tjera ndërkombëtare (në Francë, prevalenca është 1,61%, dhe në SHBA, tejkalon 24%). Megjithatë, ka dallime të konsiderueshme rajonale, me rajonet qendrore që tregojnë norma më shumë se 50% më të larta se mesatarja kombëtare.

Në përgjithësi, në vitin 2025, 46,3% e popullsisë pediatrike, ekuivalente me afërsisht 4,1 milion fëmijë, morën të paktën një lloj trajtimi farmakologjik.

Antiinfektivët sistemikë mbeten kategoria terapeutike më e përdorur, megjithëse ka pasur një rënie të dukshme të përdorimit (-21,9%), duke përmbysur trendin e vërejtur në vitet e mëparshme.

Medikimet respiratore vijojnë, gjithashtu në rënie. Një fokus në medikamentet respiratore pediatrike zbulon një prevalencë përdorimi prej 17,8%, pothuajse dyfishi i prevalencës epidemiologjike të astmës, e cila është 9%.

Kjo mospërputhje duket se tregon përdorim të papërshtatshëm të recetave për infeksione akute respiratore joastmatike dhe thekson nevojën për të forcuar ndërhyrjet edukative që synojnë pediatrit e kujdesit parësor./ a.jor.

The post FOKUS – Rritje e ndjeshme e barnave psikotrope dhe antiepileptike te fëmijët dhe adoleshentët italianë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Horoskopi, 9 gusht 2026

Dashi

Gjatë gjithë ditës do të jeni të gatshëm për të ndërmarrë disa iniciativa. Yjet ju këshillojnë të mbani veten nën kontroll dhe të tregoni kujdes me veprimet që bëni në mënyrë spontane. Nëse mbani përgjegjësitë tuaja për familjen dhe krijoni një ambient të ngrohtë, do të rrisë mjaft pikët tuaja përpara personave të tjerë.

Demi

Rrjedha e ngjarjeve do të ndryshojë në familjen tuaj. Mund të nisni disa aventura të reja apo një udhëtim, i cili mund të jetë i rrezikshëm,por mjaft emocionues. Edhe pse do të hasni probleme, nuk do të dorëzoheni dhe do të vijoni të ecni në rrugën tuaj. Këshillohet kujdes për të gjithë ata që drejtojnë mjete motorike gjatë kësaj dite.

Binjakët

Do të zgjoheni me një dëshirë të papërmbajtur për të bëtë blerje. Dëshirat tuaja do të jenë të pak sa të çuditshme sot dhe do të befasoheni edhe vetë nga zgjedhjet tuaja. Nëse ju pyesin për ndonjë gjë në veçanti, mos u mundoni të tregoheni shumë të sinqertë e mos thoni gjithçka që dini për të tjerët.

Gaforrja

Sot do të mund të tregoni vetëkontroll dhe vetëpërmbajtje në një masë të madhe, aq sa edhe mund t’ju duket se dikush është duke ju vënë në provë. Në të njëjtën kohë, disa veprime apo mosveprime të bëra në kohën e gabuar, do të kenë pasojat e tyre negative në jetën tuaj. Tregoni kujdes për marrëdhënien me familjarët.

Luani

Atmosfera e kësaj dite do të jetë shumë larg të qenurit e qetë. Mund të keni konflikte me familjarët, të afërmit, miqtë apo edhe vetë me veten tuaj, për ndonjë çështje të caktuar. Nëse do të veproni e reagoni në mënyrë të pamenduar, mund të shkatërroni një marrëdhënie të bukur që e keni krijuar prej kohësh me dikë, i cili nuk do të donte t’ju dëmtonte me ato që ka thënë apo ka bërë.

Virgjëresha

Nëse keni bërë disa ndryshime gjatë kohëve të fundit, duhet të jeni të pregatitur për të marrë si rezultate pozitive, edhe ato negative. Sot do të mbështeteni nga yjet, pasi gjatë kohëve të fundit keni vepruar në mënyrë të drejtë. Të njëjtën mbështetje do t’ju japë edhe rrethi juaj shoqëror. Problemet dhe vështirësitë do ti hasni në aspektin financiar.

Peshorja

Gjatë gjithë ditës do të ndiheni nën presion dhe do të jeni duke garuar me disa persona në punë apo në ambientet sociale që ju rrethojnë. Si përfundim, mund të dilni të fituar nga çdo betejë e të nisni një karrierë të mirë si lider. Do të keni suksesin të garantuar edhe në fushën e dashurisë.

Akrepi

Qetësia juaj gjatë kësaj dite do të jetë vetëm një mënyrë për të fshehur emocionet dhe gjendjen tuaj të brendshme, e cila po zien. Gjatë kësaj dite edhe mund të bëni gabime të rënda, sa i takon mënyrës suaj të të vepruarit. Mos bini pre të disa provokimeve të ulëta që do t’ju bëjnë.

Shigjetari

Yjet këshillojnë që të gjithë personat që ndodhen nën këtë shenjë dhe që kanë probleme, ti zgjidhin sa më parë ato, në mënyrën e tyre. nëse takoni disa miq të vjetër, tek të cilët keni besuar, mund të jetë një mënyrë e mirë për t’ju ardhur në ndihmë mendimi i tyre në zgjidhjen e problemeve.

Bricjapi

Nëse gjeni rrethin shoqëror apo një punë që ju bën të ndiheni mirë, mundohuni ti mbani personat apo objektet sa më shumë në jetën tuaj. Mundohuni të mbani emocionet tuaja nën kontroll dhe pavarësisht gjithçkaje që mund të ndodhë rreth jush, këshillohet të mos e merrni ju iniciativën i pari. Nëse bëni të kundërtën, mund të humbni reputacionin dhe e gjithë situata t’ju kthehet kundër.

Ujori

Nëse keni si qëllim të forconi pozitat tuaja në punë apo në ndonjë mjedis tjetër, duhet të siguroheni më parë se keni gjithë materialin e duhur për të vepruar dhe për të qenë të suksesshëm. Mos u shpërqendroni nga aktivitetet apo ngjarjet që nuk do të kenë asnjë dobi për ju. Mundohuni të keni parasysh dhe të mos harroni se cili është qëllimi juaj më i madh.

Peshqit

Edhe një herë tjetër, gjatë kësaj dite do të jeni të rrethuar nga fati dhe nga pozitiviteti. Yjet do t’ju mbështesin. pavarësisht se çfarë do të ndodhë rreth jush, punët tuaja do të shkojnë më së miri. Do të mund të dilni nga një situatë kritike me humbjet minimale.

  •  

AGJENDA NDËRKOMBËTARE 09.8.2026

NAGASAKI (Japoni) – Ceremonia vjetore në përkujtim të viktimave të bombardimit atomik të Nagasakit.

EVROPË – Situata e krijuar nga zjarret.

KANBERRA (Australi) – Vizitë e presidentit vietnamez.

KOPENHAGË (Danimarkë) – Paradë me kajakë në mbështetje të Groenlandës./ a.jor.

The post AGJENDA NDËRKOMBËTARE 09.8.2026 appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Parashikimi i motit, 9 gusht 2026

Ditën e diel, vendi ynë do të jetë nën ndikimin e kushteve atmosferike të qëndrueshme.

Moti parashikohet i kthjellët, ndërsa vranësirat të pakta kalimtare në jug në orët e mesditës.
Era do të fryjë me drejtim veriperëndim-verilindje, me shpejtësi mesatare 7m/s. Përgjatë vijës bregdetare dhe zonat luginore, era fiton shpejtësi 7-15 m/s.

Valëzimi i detit pritet të jetë 1 deri në 3 ballë.

/ abcnews.al /

  •  

07:00 Nga Leonard Veizi/ Hijet e 9 Gushtit 1945 dhe alarmi i përjetshëm i shekullit bërthamor

Nga Leonard Veizi

Mëngjesi i 9 gushtit 1945 nisi si një agim lufte, në një botë të konsumuar deri në palcë nga gjaku. Por përfundoi si një ndarje fatale në historinë e njerëzimit: ndarja mes njeriut që luftonte për të mbijetuar dhe njeriut që mësoi si ta zhdukte veten. Kur bomba e plutoniumit, e pagëzuar me cinizmin e ftohtë ushtarak “Fat Man”, u shkëput nga barku i bombarduesit B-29 Bockscar, objektivi fillestar nuk ishte Nagasaki. Ishte Kokura. Ishte moti i keq, dhe retë e dendura mbi Kokura i dhanë Nagasakit fatin e kobshëm të hyjë në histori. Në orën 11:02, mbi qytetin portual, industrial, por mbi të gjitha njerëzor, shkenca e vënë në shërbim të politikës kaloi përfundimisht kufirin: nga mjet mbrojtjeje, në instrument të zhdukjes totale. Numri zyrtar – rreth 75.000 viktima deri në fund të vitit 1945 – mbetet një statistikë e ngrirë. Një eufemizëm burokratik që nuk do të arrijë kurrë të tregojë nënën që mban foshnjën, nxënësit në oborrin e shkollës, familjen rreth tryezës, të shkrumbuar në një sekondë dritë më të ndritshme se dielli…

…Për të kuptuar 9 gushtin, duhet kthyer tri ditë pas.

Më 6 gusht 1945, nga pista e ishullit Tinian në Paqësor u ngrit një tjetër B-29, “Enola Gay”, nën komandën e kolonelit Paul Tibbets, komandantit të Grupit 509. Fluturoi ulët, me pilot automatik, për të kursyer karburant, dhe më pas u ngjit në 9.500 metra drejt objektivit: Hiroshima.

Në orën 08:15, me kohën lokale, dera e bombave u hap. “Little Boy”, bomba me uranium, u lëshua. 43 sekonda më vonë, 600 metra mbi qytet, qielli u ça. Brenda pak minutash, 9 nga 10 njerëz në rrezen e shpërthimit ishin të vdekur. Ishte zbatimi i “Projektit Manhattan”, dhe hera e parë – por jo e fundit për atë javë – që njeriu përdori armën bërthamore në luftë.

Teknologjia me formën e katastrofës

Gabimi më i madh se si i diskutojmë sot armët bërthamore është se i kemi reduktuar në zhargon teknik: kilotonë, megatonë, koka bërthamore, triada strategjike.

Një armë bërthamore nuk është një bombë konvencionale, vetëm më e madhe. Është një simfoni e përkryer dhe perverse shkatërrimi që bashkon në një çast tre ferrë: nxehtësinë ekstreme që shkrin gjithçka, valën goditëse që rrafshon qytetet dhe rrezatimin jonizues.

Ky i fundit është tipari më makabër. Një vrasës pa ngjyrë, pa erë dhe pa zhurmë, që nuk mbaron kur tymi shpërndahet. Ai futet në ADN, ndryshon kodin e jetës, mbjell kancerin dhe vdekjen me dekada vonesë. Nagasaki ishte prova e parë, brutale, se njeriu kishte krijuar një fuqi që e tejkalonte përfundimisht aftësinë e tij morale dhe politike për ta kontrolluar.

A mund të ketë fitore mbi gërmadha bërthamore?

Nga rrënojat e Nagasakit tek paranoja e Luftës së Ftohtë, e nga aty tek doktrinat e sotme të “parandalimit të ndërsjellë”, pyetja e lënë pezull në gushtin e vitit 1945 mbetet po aq urgjente.

Sa herë mund ta mbajë njerëzimi gishtin mbi një këmbëz që nuk mund të shkrepet pa shkaktuar një reaksion zinxhir vetëvrasës?

Sot, kur kancelaritë fluturojnë me lehtësi terma si “aset strategjik”, “kapacitet goditës i dytë” apo “parandalim i besueshëm”, harrojnë qëllimisht të vërtetën themelore: pas çdo akronimi ushtarak fshihet mishi i djegur i njeriut. Pas çdo butoni bërthamor fshihet një Hiroshima dhe një Nagasaki në pritje.

9 Gushti nuk është një datë për t’u shënuar me rreth të zi në kalendarët e historisë. Është alarmi etik i përjetshëm i shekullit bërthamor. Është kujtesa se çdo luftë që kërkon zhdukjen e një qyteti për të fituar paqen, e ka humbur tashmë paqen dhe kuptimin njerëzor.

Hija e “Fat Man” mbi Nagasaki vazhdon të bjerë, ende, mbi të gjitha kryeqytetet e botës.

  •  

E diela sjell temperatura deri në 40°C, reshje të dobëta në veri

TIRANË, 9 gusht/ATSH/Shërbimi Meteoroligjik Ushtarak njofton se vendi ynë ditën e diel do të ndikohet nga kushte atmosferike relativisht të qëndrueshme.

Moti parashikohet i kthjellët në pjesën më të madhe të territorit, si dhe alternime vranësirash kryesisht mesatare në orët e mesditës dhe pasdite, përqendruar në veri, lindje, e jug të territorit, më të theksuara maleve.

Vranësirat në orët e mesditës deri pasdite pritet të shoqërohen me reshje shiu me intensitet kryesisht të ulët, në këto zona, ndërsa pjesa tjetër e territorit pa reshje shiu dhe me mot të nxehtë.

 

Era do të fryjë me drejtim verilindje – veriperëndim me shpejtësi mesatare 7 m/s, përgjatë vijës bregdetare dhe zonave luginore era pritet të fitojë shpejtësi deri në 15 m/s shoqëruar me valëzim në dete të forcës 1-3 ballë.

Temperaturat parashikohen:

QYTETET Temperaturat Siglat

Shkodër 23/40 Diell pak re

Kukës 17/36 Diell pak re

Lezhë 25/38 Diell pak re

Dibër 18/36 Diell pak re

Durrës 24/39 Diell pak re

Tiranë 25/40 Diell re

Elbasan 24/39 Diell re shi

Berat 20/40 Diell re

Vlorë 24/38 Diell re shi

Korçë 17/34 Diell re shi

Gjirokastër 18/37 Diell re shi

Sarandë 24/36 Diell re shi

/a.f/

 

 

 

The post E diela sjell temperatura deri në 40°C, reshje të dobëta në veri appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Vijojnë operacionet për shuarjen e zjarrit në Krujë, mbi 280 forca në terren

Operacionet për izolimin dhe vënien nën kontroll të zjarrit në Malin e Krujës kanë vijuar gjatë gjithë natës me angazhimin e pandërprerë të strukturave të emergjencave civile dhe Forcave të Armatosura.

“Në operacion morën pjesë mbi 200 efektivë të strukturave të emergjencave civile dhe Forcave të Armatosura, si dhe 80 efektivë të Mbrojtjes nga Zjarri dhe Shpëtimit.

Në terren dhe nga ajri janë angazhuar:

21 mjete zjarrfikëse;
3 helikopterë;
droni Bayraktar TB2;
2 dronë me kamera termike të AKMC-së;
autoambulanca

Qendra Operacionale e Lëvizshme e AKMC-së, e dislokuar në zonë për koordinimin dhe monitorimin e operacionit”, thuhet në njoftimin e fundit të institucioneve.

Autoritetet bëjnë të ditur se operacioni vijon me koordinim të plotë nga toka dhe ajri, ndërsa prioritet mbetet mbrojtja e jetës së qytetarëve, banesave dhe pronës, si dhe vënia nën kontroll e plotë e zjarrit.

Gjatë natës u bë evakuimi i banorëve në zonën Barabit–Lluban, në Bashkinë Krujë, si pasojë e përhapjes së zjarrit.

The post Vijojnë operacionet për shuarjen e zjarrit në Krujë, mbi 280 forca në terren appeared first on Euronews Albania.

  •  
❌