Prokuroria e Durrësit ka lëshuar të martën 33 masa sigurie në lidhje me çështjen e 102 kontejnerëve me mbetje të kompanisë “Kurum”, të cilat janë vendosur prej më shumë një viti në një zonë urbane mes Porto Romanos industriale dhe Shën Avlashit.

Masat e sigurisë janë firmosur për personat si të dyshuar për përfshirje në këtë çështje ku përfshihen administratori dhe drejtues drejtorish të të “Kurum International”, pronarja dhe drejtues të  kompanisë “Sokolaj”, punonjës të doganës së Durrësit, zyrtarë të sektorit të monitorimit të lejeve mjedisore dhe drejtorisë së inspektimit në AKM si dhe ish-drejtoresha e kësaj agjencie (Arta Dollani) por edhe ajo aktuale (Marjeta Përlala)  

Masë arresti edhe për dy inspektorë të Autoritetit Portual Durrës

Gjithsej janë 26 masa “arrest me burg”, ndërsa 7 masa janë “arrest shtëpie”.

Mbetje të rrezikshme

Nga analizat laboratorike në Itali dhe aktet e ekspertimit njoftohet se, bëhet fjalë për mbetje të koduara 10 02 07*, të cilat konsiderohen të rrezikshme për shëndetin dhe mjedisin.  

“Duke iu referuar akteve të administruara dhe rezultateve të ekspertimit, rezulton se subjektet Sokolaj sh.p.k. dhe Kurum International, në dijeni të plotë të rrezikshmërisë së mbetjeve të rrezikshme, të cilat kualifikohen sipas kodit 10 02 07*, kanë kryer një sërë veprimesh për fshehjen e llojit të vërtetë të mbetjes, në bashkëpunim edhe me të tretë, me qëllim eksportimin jashtë Shqipërisë, duke iu shmangur të gjitha detyrimeve ligjore të parashikuara në legjislacionin shqiptar dhe atë ndërkombëtar për menaxhimin e mbetjeve të rrezikshme”, thuhet në dokumentin e Prokurorisë.

Vendimi

Faktoje raportoi më herët se, në mungesë të laboratorëve të çertifikuar për kryerjen e analizave të 2100 ton mbetje, të dyshuara të rrezikshme, pas plot një viti sorollatje Prokuroria e Durrësit mori vendimin që ekspertiza të kryhej në Itali.

Ecuria

Fillimisht, Prokuroria e Durrësit si hap të parë i kërkoi tre institucioneve shtetërore, Agjencisë Kombëtare të Burimeve Natyrore, Fakultetit të Gjeologji Minierave dhe Fakultetit të Shkencave të Natyrës që të merrnin kampionë në këto kontejnerë dhe kryenin analizat nëse mbetjet ishin toksike, apo “oksid hekuri” siç paraqitej në dokumentacion nga kompania transportuese “Sokolaj shpk”.

Të trija këto institucione i kthyen përgjigje zyrtare Prokurorisë së Durrësit se nuk kishin as laboratorë dhe as ekspertë për kryerjen e kësaj ekspertize.

BAN

Organizata mjedisore ndërkombëtare “Basel Action Network” (BAN) me qendër në Seatle të Shteteve të Bashkuara, ngriti shqetësimin se në anijen “Molivia” të nisur nga Shqipëria më 4 korrik 2024 nëpërmjet Portit të Durrësit fshiheshin tonelata me mbetje të rrezikshme. Mbetjet dyshoheJ se ishin marrë nga pluhuri i furnaltave të kompanisë Kurum në Elbasan e cila vepron në fushën e përpunimit të skrapit për prodhim hekuri.

BAN mori të dhëna që kjo anije bashkë me (Oksidin e Hekurit) po transportonte EAFD.

Përbërësi EAFD është material i cili vjen nga riciklimi i skrapit të çelikut dhe përmban okside metalike toksike, si (Cadmiumi dhe Kromi), të cilat konsiderohen të dëmshëm për shëndetin dhe mjedisin, çka detyroi vendin pritës Tajlandën që të kthente pas mbetjet, duke e rikthyer anijen sërish në Durrës me 28 shtator të vitit të kaluar.

Dokumentacioni

Kompania transportuese “Sokolaj shpk”, në dokumentacionin shoqërues përcaktonte se ngarkesa ishte me “Oksid Hekuri”, por dyshimet e “Basel Action Netëork”, mbeteshin se në kontejnerët që mbajnë 2100 ton material kishte mbetje të rrezikshme EAFD.

Drejtori Ekzekutiv i BAN, Jim Puckett erdhi në Shqipëri dhe u vetëofrua që të merrte pjesë në çdo proces të transportimit dhe analizimit të mbetjeve të dyshuara toksike, por hasi në një vështirësi të “pakalueshme” ndonëse zyrtarisht Prokuroria e Durrësit njoftonte se e kishin ftuar BAN për të paraqitur çdo dëshmi dhe dokumentacion.

Mbetjet në mes të fushës

Faktoje raportoi në tetor të vitit të kaluar se në pjesën lindore të zonës industriale të Porto Romanos ndodheshin ende 102 kontejnerët të dyshuara se mund të përmbajnë mbetje toksike.

Fillimisht ambienti ishte  përdorur për automjetet e sekuestruara nga Policia e Durrësit, por pas vendimit për tu vendosur aty, u krye rrethimi i plotë dhe ruhet 24 orë nga një patrullë e Policisë së Shtetit.

Zona është lagunore dhe çdo rrjedhje e mundshme dhe dekompozim nga qëndrimi i gjatë në kontejnerë mund të përbëjë rrezik si për kontaminimin e tokës dhe ujërave nëntokësorë, por edhe drejtpërdrejtë për banorët, shtëpitë e të cilëve nuk janë më shumë se 200 metra larg.

The post 33 masa sigurie për 102 kontejnierë mbetje të rrezikshme në Porto Romano appeared first on Faktoje.al.

Dy muaj pas fillimit të punës të komisionit parlamentar për reformën administrativo-territoriale, procesi ka hyrë në ngërç politik për shkak të bojkotit të Partisë Demokratike, qysh prej miratimit të Avokatit të Popullit në Kuvend vetëm me votat e mazhorancës

Nga katër mbledhjet e deritashme të komisionit, vetëm një ka pasur pjesëmarrje të plotë të opozitës.

Afati i fundit

Kryetari i grupit parlamentar i PS-së, Taulant Balla, caktoi ditën e sotme si afat të fundit për PD që të merrte pjesë në komision.

Në të kundërt rregullat e lojës do të ndryshonin.

 “Besoj që sot në mbledhjen e komisionit, jo vetëm deputetët e opozitës të jenë prezent, por të marrin detyrat brenda këtij komisioni, në mënyrë që nesër të mos jemi të detyruar të vendosim mekanizmat zhbllokues”, tha Balla.

Mbledhja e sotme e komisionit të posaçëm parlamentar ishte njoftuar zyrtarisht edhe në faqen e Kuvendit.

Por disa orë më vonë, Nënkryetari i Partisë Demokratike, Luçiano Boçi, tha nga selia e PD-së se mbledhja e parashikuar e Komisionit të Reformës Territoriale ishte e pavlefshme. Ai theksoi se, “thirrja e mbledhjes me ‘ultimatum’ nga Taulant Balla është e papranueshme dhe shkel normat e bashkëpunimit brenda komisionit”.

Komisioni

Më herët nga kjo deklaratë, mbledhja e komisionit të posacëm u zhvillua pa praninë e opozitës ndërsa kjo e fundit paralelisht ishte mbledhur në seli për axhendën e grupit parlamentar.

Gjatë fjalës, Berisha nuk e preku asfare publikisht debatin për territorialen.

Në anën tjetër të bulevardit, në kryesinë e Kuvendit, Kryetari i komisionit parlamentar për reformën territoriale, Arbjan Mazniku, tha gjatë mbledhjes, se opozitës i ishin dhënë garanci shtesë për bashkëkryesinë e Komisionit, porse mungesa e tyre, sipas tij, ka sjellë humbje kohe.

Ai nënvizoi se procesi duhet të përfundojë deri në korrik 2026.

Për pasojë Kuvendi, sipas tij, duhet të ndryshojë mënyrën e formimit të Komisionit për të shmangur bllokimin.

Propozimet

Duke ndjekur këtë argument, mazhoranca ka propozuar ndryshime në përbërjen e Komisionit, duke shtuar numrin e përfaqësuesve të saj dhe duke ndryshuar formulën e drejtimit:

“Komisioni i Posaçëm përbëhet nga 17 anëtarë, nga të cilët 9 janë janë përfaqësues të Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste dhe 6 përfaqësues të Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike, 1 përfaqësues i Grupit Parlamentar Aleanca për Ndryshim dhe 1 përfaqësues I Grupit Parlamentar i Partisë së Lirisë. Kryetari i komisionit është përfaqësues i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste dhe zëvendëskryetari është përfaqësues i Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike”

Fillimisht komisioni u krijua me parimin e barazisë mes mazhorancës dhe opozitës, duke i dhënë opozitës garanci shtesë për bashkëkryesinë.

Propozimet e fundit që janë futur nesër për miratim në Kuvend i japin opozitës një faktor sekondar dhe jo më vendimmarrës krah për krah me PS-në.

Tërhiqet PD

Ndërkohë, në mbledhjen me dyer të mbyllura të Grupit Parlamentar të PD-së, disa deputetë kundërshtuan vendimin Berishës për bojkot të territoriales dhe asaj zgjedhore, duke kërkuar pjesëmarrje në komisione.

Pas mbledhjes së grupit, bashkëkryetari i PD në komision, Luçiano Boçi, përcolli qendrim tërheqës, duke njoftuar se do të marrin pjesë në komision.

“Mbledhja e sotme (e territoriales) është nul, u thirr në ultimatum. Është nul sepse mbledhja thirret në bashkëpunim me bashkëkryetarët, s’jam njoftuar. Jo vetëm për këtë mbledhje, por edhe mbledhje të tjera, që i kanë përdorur si argumente të bojkotit të PD. Nuk bashkëpunojmë me Ramën në nivele të tilla që konsiderohen si bashkëpunime politike, kjo është çështje e një komisioni të rëndësishëm. Qëndrimi i PD pas diskutimeve është që PD do vazhdojë të jetë pjesë e komisionit, në një mbledhje sa më të afërt të dakordësuar me bashkëkryetarët”, tha Boçi.

Kalendari i PS

Shkurt 2026 – Vizita në qarqe dhe takime me kryetarë bashkish, biznesin, shoqërinë civile dhe qytetarët.

Mars 2026 – Konsultime tematike mbi territorin, funksionet dhe financimin e pushtetit vendor.

Prill-Maj 2026 – Fillimi i procesit të hartimit formal të ligjit për reformën administrativo-territoriale.

The post Reforma territoriale, PS drejt zhbërjes së bashkëkryesimit, PD tërhiqet nga bojkoti appeared first on Faktoje.al.

Sondazhet dëshmojnë se ekziston një mendim i gjerë për rolin aktiv që kanë në procese zgjedhore grupet informale dhe kriminale.

Zgjedhjet nuk shihen më vetëm si garë për vota dhe emra kandidatësh, por edhe garë influencash të jashtme, sponsorizimesh, financimesh dhe ndikimesh informale.

Raporti i fundit i OSBE/ODIHR ishte i qartë në kritikat, adresimet dhe rekomandimet e tij. Shqipëria synon të bëhet anëtare e BE dhe për këtë do të duhet të kalojë paraprakisht pengesën kryesore, realizimin e zgjedhjeve të lira, përmes fushatave transparente dhe politikave konkurruese të bazuar në integritet, alternativë dhe llogaridhënie.

Rasti i Jurgis Çyrbja, ish-deputet i PS-së në zgjedhjet e 2021 i cili ndodhet në burg për korrupsion në zgjedhje dhe përkrahje të krimit, tregoi se fenomeni i lidhjes së politikës me krimin nuk ishte i izoluar.  Në zgjedhjet e fundit parlamentare u evidentuan raste të ngjashme në disa zona si Vora, Durrësi apo Elbasani ku elementë kriminalë ndikuan në procesin e votimit. “Duke mos i besuar anëtarësisë, projektit dhe programit të vet, partitë politike bëjnë lidhje të shkurtra me elementë të krimit me idenë se këta njerëz sigurojnë vota”, thotë eksperti Lutfi Dervishi në një dalje për A2CNN.

Krimi

Financimi nga grupet kriminale mbetet një nga problemet kyçe në çdo palë zgjedhje në vend  Drejtori i ISP, Afrim Krasniqi, thotë në podkast për Faktoje se është e papranueshme që në vitin 2025 krimi i organizuar të ketë ndikim në përzgjedhjen e deputetëve. “Ky është dështimi më i madh i demokracisë shqiptare”, thotë ai  Fenomeni, sipas tij, kërkon forcimin e mekanizmave të sigurisë si dhe, hetim të lidhjeve të kandidatëve me krimin

Ligji për financimin e partive

Procesi i reformimit të ligjit për partitë politike, i rekomanduar prej kohësh nga OSBE/ODIHR, është futur si pjesë e punës së komisionit parlamentar për reformën zgjedhore, por ende mbetet e paqartë se deri ku do të shkojë ndërhyrja.

Instituti për Studime Politike ka organizuar disa tryeza konsultative në Tiranë (dhe jashtë saj) me partitë politike, ekspertë dhe shoqërinë civile, me fokus identifikimin dhe adresimin e çështjeve prioritare për ndërhyrje dhe ofrimin e rekomandimeve konkrete për hartimin e Ligjit për Partitë Politike/Kodit Zgjedhor.

Problematika

Problematikat janë të njohura dhe mbeten të njëjta. Shumë prej partive nuk kanë anëtarësi të deklaruar (dhe as detyrim ligjor për dorëzimin në gjykatë), regjistra të rregullt apo struktura funksionale.

Eksperienca ndër vite ka treguar gjithashtu se partitë në përgjithësi nuk zhvillojnë zgjedhje të brendshme. Në praktikë, sipas ekspertit Lutfi Dervishi, gjenden gjithnjë mënyra për të anashkaluar ligjin, duke e bërë transparencën një fasadë formale.

Financimet në fushatë

Kur bëhet fjalë për financat, KQZ verifikon vetëm dokumentet e dorëzuara. Audituesit e pavarur kanë për detyrë të verifikojnë saktësinë formale të deklarimeve, pa mundësi hetimi në terren apo në kohë reale.  “Në takime informale na është thënë jo zyrtarisht nga kandidatët që shuma që ne kemi deklaruar nuk përputhet me shumën e shpenzuar, pra ka një lloj hipokrizie që partitë bëjnë sikur po raportojnë dhe institucionet bëjnë sikur po auditojnë dhe ky është një moment krejt i qartë dhe që duhet ndërhyrë”, thotë Dervishi

Roli i KLSH

Në tryezat e organizuara nga Instituti i Studimeve Politike (ISP) është propozuar që Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH) të ketë rol në mbikëqyrjen e partive politike.  Qysh prej vitit 2000, si pasojë e një vendimi të Kushtetueses, partitë mbeten të vetmet institucione, që nuk i nënshtrohen kontrollit të KLSH.

Sipas ekspertit, Erion Tase, KLSH ka kompetencë ligjore vetëm mbi fondet publike dhe jo mbi financimet private, ç’ka e lë propozimin për kontrollin e partive në një boshllëk ligjor.  Për këtë arsye, ekspertë nga shoqëria civile po shqyrtojnë mundësinë e propozimit të zgjerimit të kompetencave të KLSH ose krijimin e një organi të ri auditimi, që të mbikëqyrë financimet private të partive politike.

Ndarja parti-shtet

Raporti financiar i OSBE/ODIHR theksoi se zgjedhjet në Shqipëri nuk ishin të barabarta. Partia në pushtet përdori burimet shtetërore për avantazh elektoral. Problematike e përsëritur ishte edhe patronazhimi dhe presioni mbi administratën. Eksperienca e zgjedhjeve të fundit parlamentare tregoi gjithashtu se vendimet me efekt financiar u morën para periudhës së ndalimit ligjor, duke prodhuar pasoja gjatë fushatës. Kjo, sipas ekspertit Dervishi, tregon se ligji aktual nuk është i mjaftueshëm për të parandaluar deformimin e garës zgjedhore

Faqet anonime

Një tjetër problem i evidentuar në zgjedhjet e fundit ishte  përdorimi i faqeve anonime në rrjetet sociale për sulme direkte ndaj kandidatëve kundërshtarë. Kufizimi i fushatave negative dhe raportimi i detajuar i shpenzimeve online po shihet nga ekspertë të shoqërisë civile si domosdoshmëri.

Reklamat

Ligji ndalon gjithashtu reklamat në media, por raportet e KQZ tregojnë miliona euro borxhe të partive ndaj televizioneve për reklama të papaguara, një problematikë që duhet riparë, referuar diskutimeve në këtë drejtim  

“Një votë, një euro”

Aktualisht, financimi i partive politike në Shqipëri lidhet kryesisht me numrin e mandateve parlamentare dhe jo me votat e fituara. Drejtori i ISP, Afrim Krasniqi, ka propozuar modelin gjerman “një votë, një euro”, ku çdo votë përkthehet në mbështetje financiare të barabartë nga buxheti i shtetit, duke shmangur, sipas tij, deformimet që sjell sistemi i mandateve. “Kjo ka prodhuar situata absurde ku një parti me vetëm 8 mijë vota në një qark merr financim të rregullt parlamentar dhe zyra falas, ndërsa një parti lokale që fiton në dhjetëra bashki nuk merr asnjë mbështetje financiare. Ky model është projektuar për të ruajtur monopolin e PS dhe PD, duke shtypur prirjet e reja politike dhe duke i mbajtur partitë e vogla jashtë loje”, thotë Krasniqi.

Juristi Altin Gjeta e ka zgjeruar këtë ide, duke theksuar se ligji gjerman jo vetëm favorizon financimin publik mbi bazën e votave dhe kontributeve të anëtarësisë, por vendos edhe një tavan buxhetor dhe mekanizma penalizues efektivë për rastet e shkeljeve.

Partitë dhe “oligarkët”

Ligji ndalon financimet e partive nga kompani me kontrata publike, por deri më sot asnjë biznesmen i madh që ka fituar tendera nuk figuron në listën zyrtare të donatorëve të partive. Sipas të dhënave të Faktoje, në periudhën janar–prill 2025 është vërejtur një rritje e përqendrimit të parave publike në pak duar krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024, kur nuk kishte zgjedhje. Afrim Krasniqi  thotë se financimet e partive nga grupe te caktuara të interesit realizohen në mënyra të tjera, shpesh të kamufluara përmes emrave fiktivë.

Propozimet

Legjislacioni mbi dekriminalizimin dhe integritetin (përfshirë AIDSSH) përcakton kritere të qarta për kandidatët në poste publike.  ISP propozon që këto kritere të përfshihen edhe në ligjin për partitë politike dhe në statutet partiake, duke përfshirë pra edhe strukturat drejtuese. Sipas ISP, partitë duhet të publikojnë CV-të e stafeve drejtuese (kryesia, sekretariati ekzekutiv, kryetarët e degëve).

ISP propozon gjithashtu që ligji për partitë të ndalojë sponsorizimin financiar nga individë me të shkuar kriminale ose me aktivitet kriminal ekonomik. Në rast shkelje, ISP propozon vendosjen e sanksioneve.

Propozohet gjithashtu që individët me rekorde kriminale të përjashtohen nga e drejta për të marrë me qira ose blerë media vizive, audio ose të shkruara për përdorim electoral. Por sipas propozimeve të ISP,  një subjekt politik duhet të humbasë mandatin nëse kandidati i zgjedhur rezulton i inkriminuar. Volitet  gjithashtu dispozitë ligjore për të parandaluar presionin ndaj grave kandidate për dorëheqje paszgjedhore në listat shumëemërore.

ISP kërkon përmes një pakete propozimesh që kufizimet e votës sipas ligjit të dekriminalizimit, të aplikohen edhe tek partitë politike dhe listat e votuesve të diasporës. Ligji “Për garantimin e integritetit të personave që zgjidhen, emërohen apo ushtrojnë funksione publike” dhe vendimi i Kuvendit në funksion të tij, sipas ISP, duhet të zgjerohet për tu aplikuar përtej BE-së, duke përfshirë vende të tjera evropiane dhe rajonale ku ka komunitete të mëdha shqiptare, si Zvicra apo Turqia.

Ky artikull bëhet në kuadër të projektit “Përmirësimi i kuadrit ligjor për partitë politike përmes Ligjit për Partitë Politike dhe/ose Kodit Zgjedhor”, i cili realizohet nga Instituti i Studimeve Politike (ISP) me Fondacionin Westminster për Demokraci (WFD) me mbështetje financiare nga Ambasada Britanike në Tiranë.

The post Ligji për partitë politike, sfidat e reformimit dhe zbatimit appeared first on Faktoje.al.

Konferenca e VII Kombëtare për të Drejtën e Informimit, organizuar nga Komisioneri për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, u konceptua të martën si një takim i gjerë, në një sallë plot me përfaqësues nga qeveria, media, ambasadorë të akredituar në Tiranë, ku në qendër ishte një tryezë e rrumbullakët me fokus kryeministrin Edi Rama dhe drejtueset e katër organizatave të shoqërisë civile: Faktoje.al, “Together for Life”, “BIRN” dhe “SCiDEV”.  

Diskutimet u fokusuan tek progresi i deritanishëm dhe problematikat serioze në zbatimin praktik të së drejtës për informim.

Dekriminalizimi i shpifjes

Kryeministri Rama e cilësoi panoramën e transparencës si “gotë gjysmë plot”, duke theksuar se pengesat burojnë nga përtacia burokratike dhe jo mungesa e vullnetit politik.

Ai propozoi vendosjen e sanksioneve për ministrat dhe sekretarët e përgjithshëm që tejkalojnë afatin ligjor prej 10 ditësh për dhënien e informacionit. “Nuk besoj te autorregullimi i shqiptarëve, ballkanasve…”, tha Rama kur foli për nevojen e sanksioneve

Për herë të parë, Rama premtoi edhe dekriminalizimin e shpifjes, por vetëm për gazetarët. Megjithatë, një piskamë (ai) e lëshoi.

“Ne nuk vuajmë nga liria e shprehjes, por liria e shpifjes”, tha Rama  

Komisioneri Besnik Dervishi nënvizoi se problemet kryesore mbeten mosrespektimi i afateve, interpretimi i gabuar i përjashtimeve ligjore dhe neglizhenca administrative.

Platforma

Ministrja e Shtetit për administraten dhe antikorrupsionin, Adea Pirdeni, tha se platforma Transparent Albania, do të shërbejë në vijim si portë unike për aksesin në informacion publik, duke lehtësuar kërkesat online dhe monitorimin e performancës së ministrive.

Për herë të parë, sipas saj, qytetarët do të mund të paraqesin dhe ndjekin kërkesat për informacion online, ndërsa koordinatorët do të gjurmojnë zbatimin e tyre.

Ndërkohë, nga ana e partnerëve ndërkombëtarë ne tryezë u vlerësua rendësia e angazhimit për të përmirësuar qasjen e publikut dhe medias në informacion

Problematikat

Duke u bazuar në eksperiencën e saj personale,  Klodiana Kapo, drejtore e Faktoje.al, tha se dikur gazetaria mbështetej në kontakt të drejtpërdrejtë me institucionet, ekspertët dhe vetë drejtuesit e partive, ndërsa verifikimi i informacionit ishte pjesë thelbësore e punës së përditshme.

Sot, sipas saj, ky ekuilibër është prishur. Ajo theksoi vështirësitë e gazetarëve për të marrë informacion në kohë, duke sjellë shembullin e 183 kërkesave të dërguara vetëm këtë vit nga Faktoje.al, shumica me përgjigje të pjesshme ose të vonuara.

Eglantina Bardhi Drejtore e “Together for Life” nënvizoi se qasja e hapur në informacion nuk duhet parë si kërcënim nga institucionet.

Ndërsa Kristina Voko, Drejtore e BIRN, e cilësoi të drejtën e informimit si instrument thelbësor për mbrojtjen e interesit publik. Sipas saj, transparenca duhet kuptuar më gjerë se korniza ligjore, duke përfshirë konsultimin publik real, të dhënat e hapura dhe komunikimin e vazhdueshëm me qytetarët.

Blerjana Bino, Drejtore e SCiDEV ngriti shqetësime për mungesën e transparencës në procesin e negociatave për anëtarësim në BE dhe hendekun mes digjitalizimit dhe llogaridhënies demokratike.

Konferenca evidentoi kontrastin mes cilesimit që i dha vetë kryeministri Rama “gotës gjysmë bosh” të shoqërisë civile dhe “gotës gjysmë plot” të qeverisë, duke e lënë të hapur debatin mbi efektivitetin real të së drejtës për informim në Shqipëri.

The post E drejta për informim mes gotës gjysmë bosh dhe gjysmë plot appeared first on Faktoje.al.

Nga dje Belinda Balluku me vendim të GJKKO-së është e pezulluar nga detyra e zv-kryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjitikës. Asgjë nuk ka ndryshuar nga dje sot, e as pas takimit disa orësh që kryeministri Edi Rama zhvilloi me Ballukun në zyrën e tij të kryeministrisë.

E vetmja lëvizje konkrete është ankimimi i vendimit të GJKKO-së nga kryeministria në Gjykatën Kushtetuese. 

GJKKO

Një vendim më shumë për të marrë kohë sesa për të mos e “lëshuar”, kur në të njëjtën ditë GJKKO zbardhi vendimin për Ballukun dhe miratoi 28 leje të reja për kontrolle personale.

 “Në rastin konkret për shkak të rrethanave të faktit dhe personalitetit të të pandehurve të sipërcituar, duke qenë në ushtrimin e funksioneve respektive të tyre për shkak të detyrës, ekziston rreziku që ata të kryejnë krime të të njëjtit lloj me atë për të cilin po procedohen, kjo lidhur me rrethanat e veprimeve të kundraligjshme të të pandehurve në disa procedura prokurimi, si dhe nisur nga fakti se të pandehurit menaxhojnë në vazhdim fondet publike për investimet publike të tjera të parashikuara për Institucionet qendrore që ata drejtojnë”, thuhet në vendimin e GJKKO.

Mbrojtja

Në përfundim të Samitit formal të Growth Plan “Our Pathway to the EU”, në krah të Komisioneres për Zgjerimin, Marta Kos, kryeministri Edi Rama iu përgjigj enkas pyetjeve të tre gazetarëve, që në thelb kishin një qëllim: A do ta shkarkonte Belinda Ballukun pas vendimit të marrë nga GJKKO për pezullimin e saj nga ta gjitha funksionet qeveritare?

Rama

Kryeministri Edi Rama e konsideroi vendimin e pezullimit të ministres dhe zv/kryeministres Belinda Balluku si një rast të paprecedentë të ndërhyrjes së drejtësisë në kompetencat e ekzekutivit, por theksoi se qeveria nuk do të reagojë në të njëjtën mënyrë ndaj sistemit gjyqësor.

Ankimimi

Rama deklaroi se vendimi do të respektohet, ndërsa çështja do t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese me argumentin se duhet përcaktuar qartë kufiri mes pushteteve.

“Pezullimi është vendim i një gjykate që ne do ta përcjellim në Gjykatën Kushtetuese, si një akt brutal ndërhyrjeje në pavarësinë e Pushtetit Ekzekutiv dhe Gjykata Kushtetuese do duhet të na thotë se cili është qëndrimi i saj bazuar mbi Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë. Pra, nuk jemi në kushtet, kur duke ndërhyrë me forcë në pavarësinë e ekzekutivit, mund të diktohet ndonjë lëvizje e qeverisë. Kështu që, për periudhën që flasim, qeveria e Shqipërisë nuk ka zëvendës kryeministër dhe nuk ka një ministër të infrastrukturës dhe energjisë, që funksionon. Kaq!”, tha ai

Pakënaqësia

Rama vuri në dukje se Shqipëria po përjeton një drejtësi të re, “të brishtë dhe fëminore”, që sipas tij shpesh shfaq reflekse të vjetra antidemokratike, por që qeveria duhet ta mbrojë edhe kur “na godet padrejtësisht”.

“Është një pushtet i ri fëmijëror, i ndërtuar mbi një të kaluar, që nuk e ndihmon drejtësinë e pavarur, s’ka traditë, s’ka kulturë historike të një drejtësie të pavarur. Aftësitë e prokurorëve dhe gjykatësve janë një pjesë shumë e rëndësishme që duhen rritur dhe forcuar, duhet kohë, duhet durim dhe duhet vendosmëri.

Ne këtë vendosmëri e kemi dhe për sa kohë do ta kemi, do të jetë kështu dhe kur them për sa kohë do ta kemi, flas për veten time, që sa të jem unë në këtë detyrë, nuk do shikoni luftëra me drejtësinë apo akuza për të kundërshtuar akuzat që bën drejtësia”. 

Ai kritikoi gjithashtu kulturën e “gjyqeve popullore” në televizione dhe rrjedhje e sekreteve hetimore nga prokurorët, duke e quajtur praktikë të dëmshme për drejtësinë.

Marta Kos

Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, nuk komentoi rastin konkret, por theksoi se pavarësia gjyqësore është një ndër arritjet kryesore të Shqipërisë  vitet e fundit dhe se vendimet e gjykatave duhet të respektohen. “…Sigurisht që raste të tilla ndodhin gjithandej, por e rëndësishme është që ne të ndjekim vendimet e gjykatës dhe ajo që kam dëgjuar nga kryeministri që do të ndodhë në fakt”, nënvizoi ajo.

Këtu ndërhyri sërish Rama, më shumë  si mesazh për BE-në, duke përcjellë të kundërtën e deklaratës së “rasteve që ndodhin gjithandej”.

“Nuk bën vaki në Bashkimin Europian, që njerëzit të pezullohen nga funksionet, është unike në historinë e Europës kjo, duke qenë të zgjedhur, nuk bën vaki në Bashkimin Europian që kryetarët e bashkisë të merren nga zyra dhe të çohen në burg, pa gjyq dhe të mbahen në paraburgim për muaj e muaj të tërë, nuk bën vaki në Bashkimin Europian që siç e thotë jo qeveria e Shqipërisë, po ‘komisioni i torturës i Strasburgut’ – një vend të ketë më shumë të paraburgosur, sesa njerëz të gjykuar dhe të burgosur me gjyq”, tha Rama.

Standardi i BE dhe rasti “unik”

Politologu Afrim Krasniqi në një postim në Linkedin solli standardet e BE-së dhe jo vetëm, duke kundërshtuar tezën e Ramës.

”Në Europën Perëndimore ka standard tjetër: asnjë zyrtar i lartë nën akuzë dhe masë sigurie nuk vonon, por jep menjëherë dorëheqjen. Kështu që duhen kërkuar vende ‘si Shqipëria’ për të krahasuar. Ja p.sh., Brazili ka indeksin e shtetit së të drejtës 10 pikë më të lartë sesa Shqipëria dhe aty ka pasur raste të njëjta për zyrtarë të lartë, në Ekuador, një vend me nivel pak më të ulët sesa Shqipëria në indeks, është shkarkuar në detyrë zv/presidenti i zgjedhur me një vendim gjyqësor; në vende të tjera ka ndodhur të shkarkohen zyrtarë edhe më të lartë, përfshirë presidentë e kryeministra.

Në një vend të BE, si Spanja, kryeministri pezulloi funksionet e tij për shkak të akuzave ndaj bashkëshortes, në republikat baltike me nivel shumë më të lartë demokracie sesa ne, rasti i fundit është pezullimi i një deputeti nga gjyqtari”, shkruan ai

Parimi i demokracisë, sipas tij, kudo në botë është i njëjtë: “asnjëherë dhe në asnjë rast një vendim gjyqësor nuk është quajtur ‘grusht shteti’, e kundërta, moszbatimi i vendimeve të gjykatave është konsideruar akt kundër shtetit”.   

Zgjedhjet e lira

E pyetur mbi vërejtjet e raportit të OSBE-ODHIR për zgjedhjet (ku u bazua edhe raporti I Komisionit Europian) Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos u përgjigj: “Po, zgjedhjet kanë qenë të lira dhe të ndershme. Është gjithmonë mirë kur marrim sugjerime për përmirësime dhe kjo është një gjë e mirë për Shqipërinë, por edhe për BE”

The post Rama merr kohë për Ballukun: Pezullimin e çoj në Kushtetuese appeared first on Faktoje.al.

Raporti i Komisionit Evropian për vitin 2025 thekson se progresi në lirinë e shprehjes dhe medias në Shqipëri mbetet i kufizuar. Në këtë kontekst, Faktoje.al dhe Qendra Shkencë dhe Inovacion për Zhvillim (SciDev), me mbështetjen e Ambasadës së Mbretërisë të Vendeve të Ulëta në Shqipëri, organizuan një tryezë të rrumbullakët me pjesëmarrjen e institucioneve, deputetëve nga forcat kryesore politike por dhe partitë e reja, gazetarëve, shoqërisë civile dhe partnerëve ndërkombëtarë për veprime konkrete.

Roli i medias

Nën moderimin konçiz të tryezës nga eksperti Neritan Sejamini, Klodiana Kapo, Drejtoresha Ekzekutive e Faktoje.al, theksoi në fillim të takimit se interesat e pronarëve dhe presioni politik janë faktorët kryesorë që minojnë besimin ndaj medias.

Ajo nënvizoi se media duhet të shërbejë jo vetëm si transmetuese e lajmit, por edhe si instrument edukues që krijon besim në këtë mjedis polarizues.

Realiteti   

Blerjana Bino, Drejtoreshë Ekzekutive e SciDev, vuri në dukje se përparimi i vogël i evidentuar në raport nuk ka ndikim real tek gazetarët. Ajo paralajmëroi se pa çmontimin e një sistemi të kapur nga interesat monetare dhe politike, gazetaria cilësore mbetet e pamundur. Bino shtoi se pa gazetarë të mbrojtur, informacioni i besueshëm është i vështirë.

Perspektiva ndërkombëtare

Ambasadori i Mbretërisë së Vendeve të Ulëta në Shqipëri, Reinout Vos, theksoi se pa media të lirë, demokracia nuk funksionon dhe, kur gazetarët nuk janë të sigurt, llogaridhënia vihet në rrezik.

Kritikat  

Koloreto Cukali kritikoi raportin e BE për mosreflektimin e fenomenit të “zhdukjes së lajmit” nga mediat kryesore dhe kërkoi transparencë të fondeve publike. Për këtë të fundit, Erion Tase kërkoi rregullim konkret.

Aleksandra Bogdani e BIRN  theksoi se vullneti politik është “thembra e Akilit” për zhvillimin e medias, duke kritikuar praktikat e shpërndarjes së materialeve të gatshme nga institucionet dhe po aq, transmetimit të tyre nga tv e licensuara, në një kohë kur vetë frekuenca e transmetimit shfrytëzohet si një e mirë publike.

Kushtet e punës

Isa Myzyraj (AGSH) kërkoi shkëputjen e lidhjeve mes qeverisë dhe pronarëve të mediave, sidomos kur ata shpallen investitorë strategjikë. Ai ngriti shqetësime për kushtet e punës, pagesat e vonuara dhe mungesën e mbrojtjes ligjore.

Osman Stafa një tjetër gazetar denoncoi mungesën e aksesit në informacion, censurën dhe autocensurën që, sipas tij, po  dëmtojnë interesin publik.

Perspektiva politike

Kryetarja e Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik, Jorida Tabaku, solli në vëmendje kontrollin e informacionit nga MIA dhe theksoi tre detyrime që burojnë nga integrimi: Dekriminalizimi i shpifjes, mbrojtja nga paditë SLAPP dhe pavarësia e AMA/RTSH

Armela Krasniqi, Drejtoreshë e AMA, kërkoi gjatë diskutimeve një përkufizim ligjor për “median” dhe “gazetarin”, duke mbrojtur në të njëjtën kohë pavarësinë e AMA me vendime konsensuale të pakontestuara, sipas saj, as nga partitë politike e as nga shoqëria civile

Në anën tjetër, Erald Kapri deputeti i Partisë “Mundësia” paralajmëroi se çdo iniciativë ligjore rrezikon të kthehet në kontroll, duke mbrojtur tezën e vetërregullimit të medias.

Dekani i Fakultetit e Historisë dhe Filologjisë, profesor Mark Marku, sugjeroi konsensus për standardizimin e medias shqiptare

Konkluzionet

Në fund të diskutimeve, nga tryeza rezultoi nevoja për pavarësi politike të medias, transparencë financiare dhe pronësie, sidomos mbi përdorimin e fondeve publike, mbrojtje ligjore për gazetarët, një status i qartë juridik për median dhe gazetarët, dallimet mes mediave tradicionale dhe atyre online, vetërregullim dhe konsensus për standardizimin e sektorit.

Gjatë tryezës u evidentua se presioni i BE-së, donatorëve dhe vetë komunitetit të gazetarëve shihet si i domosdoshëm për të detyruar qeverinë të ndërmarrë hapa konkretë ne drejtim të pavarësisë së medias.

The post Gazetaria cilësore në rrezik, thirrje për reforma dhe vetërregullim appeared first on Faktoje.al.

Më 4 Tetor 2025, Faktoje, platforma e parë dhe e vetme e verifikimit të fakteve u bë objektiv i një sulmi kibernetik. 

Hakerët depërtuan në databazën e WordPress dhe fshinë një pjesë të konsiderueshme të artikujve. 

Nga një raport i hollësishëm i ekipit teknik rezulton se ky nuk ishte një sulm i rastësishëm apo amator. 

Veprimet e kryera tregojnë një operacion të organizuar, me njohuri të avancuara teknike dhe synim të qartë: pengimin e punës se Faktoje-s në tre linja kryesore:  

1. Anti-dezinformimimin që lidhej me lajmet e rreme që qarkullonin në rrjet 

2. Luftën ndaj ekspozimit të narrativave hibride, sidomos ato të lidhura me burime pro-Kremlinit 

3. Llogaridhënia e institucioneve brenda vendit 

Synimi 

Fshirja e artikujve kishte si synim dobësimin e besueshmërisë së Faktojes dhe hapjes terren të narrativave të rreme

Pasoja: Mbi 200 artikuj të fshirë nga databaza, shumë prej të cilave kishin kërkuar muaj punë kërkimore.

Çfarë ndodhi konkretisht? 

Pas një përpjekje që nisi nga data 4 tetor, faqja e internetit e Faktoje.al u nxor thuajse jashtë funksionit për 13 ditë, duke lënë publikun pa akses në qindra verifikime faktesh, raporte investigative, databaza të publikuara, podcaste, video-seri, newsletter dhe raporte.

Gjatë kësaj periudhe, sulmuesit fshinë vazhdimisht përmbajtje, eliminuan llogari përdoruesish, përfshirë ato të redaktorëve dhe administratorëve si dhe penguan ndjeshëm përpjekjet për rikuperim. 

Origjina 

Analiza e kryer nga ekipi teknik që mbështet Faktoje dhe partnerë ndërkombëtarë që u angazhuan në këtë hetim, zbuloi se shumica e adresave IP të përdorura për sulmin kishin origjinën nga Serbia. 

Megjithatë, një shqyrtim i detajuar i përmbajtjes së fshirë zbulon se artikujt e fshirë nuk kishin fokus të veçantë vetëm Serbinë apo temat lidhur me të dhe rajonin.

Çfarë u fshi? 

Përmbajtja e fshirë përfshinte një gamë të gjerë temash që nisnin që nga dezinformimi rus dhe narrativat anti-perëndimore, pjesë e punës tre vjecare të Faktoje-s në bashkëpunim me pesë partnerë në rajon, konkretisht marrëdhëniet Kosovë-Serbi dhe gjeopolitika rajonale, narrativat e tensioneve ndërkufitare dhe propagandës ruse, dezinformim i ricikluar për NATO-n, Ukrainën, SHBA-në, dezinformim rajonal mbi politikën ndërkombëtare.  

Fokus i fshirjes gjithashtu ishin narrativat mbi shëndetin dhe COVID-19 kryesisht teori konspirative të adaptuara lokalisht, çështjet mjedisore dhe energjia me fokus keqmenaxhimin dhe pretendimet e rreme për progres, foto fake të aktorëve politik kryesore në botë të gjeneruara me AI si dhe fusha e medias dhe transparenca me fokus mungesën e qasjes në të dhëna dhe komunikimi i dobët publik nga institucionet shtetërore. 

Janë fshirë gjithashtu edhe artikuj për tema sensitive si çështja “gender”, dhe debati i fundit për barazinë gjinore.

Qëllimi   

Selektimi i artikujve që u fshinë, tregon planifikim dhe jo një sulm i rastësishëm që mund të vijë nga një individ i caktuar. 

Sulmi zgjati për dy javë me ndërhyrje të përsëritura, dhe targetimi i verifikimeve të dezinformimit tregon se motivi ka qenë strategjik.

Sulmuesit shfrytëzuan një akses për shumë ditë, duke fshirë vazhdimisht përmbajtje edhe gjatë përpjekjeve të rikuperimit, ç’ka tregon vendosmëri dhe një fushatë të qëndrueshme, tipike për grupe të strukturuara.

Origjina e IP-ve nga Serbia është gjithashtu e rëndësishme, sa kohë që pjesë e fshirjes janë përmbajtje që lidhen me luftën e qëndrueshme të Faktoje-s ndaj dezinformimit në nivel rajonal. 

Rikuperimi

Faktoje.al ka marrë të gjitha masat e nevojshme për të rivendosur bazën e të dhënave dhe për të forcuar mbrojtjet e sistemit. 

Ekipi teknik nisi një operacion të ngjashëm me një hetim kriminalistik. Importuan databazat me kodim të sigurt për të ruajtur karakteret shqipe, ndërtuan një version të konsoliduar ndërsa rezultati ishte i qartë. Është restauruar gjithashtu databaza finale dhe forcuar mbrojtja e sistemit, duke rritur në të njëjtën kohë vigjilencën gjatë monitorimit të përditshëm.   

Pse Faktoje?

Besojmë se ky nuk është vetëm një sulm kundër Faktoje.al, por një kërcënim ndaj medias shqiptare që guxon të përballet me dezinformimin vendas dhe të huaj. 

Puna e përditshme për të verifikuar pretendimet, ekspozuar gënjeshtrat, por edhe bashkëpunimit të ngushtë me pesë partnerë në nivel rajonal, e vendosi Faktoje-n në objektiv. 

Në një rajon ku dezinformimi shpesh përdoret si armë, heshtja e përkohshme e një platforme fact-checking mund të ketë pasoja të mëdha.

Pavarësisht sulmeve kibernetike, Faktoje mbetet e përkushtuar për të vazhduar misionin e saj të verifikimit të fakteve si në nivel kombëtar ashtu edhe në atë rajonal.

The post Faktoje nën sulm kibernetik nga një grup i strukturuar në Serbi appeared first on Faktoje.al.

Kryeministri Edi Rama ka marrë të martën progres-raportin 95-faqësh të Komisionit Europian për Shqipërinë, i cili evidenton përparim të kufizuar në disa fusha, ndërsa thekson nevojën për reforma të thella në demokraci, sundimin e ligjit dhe qeverisje.

Demokracia

Në kapitullin për demokracinë, Komisioni Europian i referohet zgjedhjeve të fundit parlamentare dhe rekomandimeve të OSBE/ODIHR, duke kërkuar një reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse.

Duke cituar raportin e OSBE/ODIHR, Komisioni Europian vëren se zgjedhjet u zhvilluan  në mënyrë profesionale, por u shoqëruan edhe më mangësi “përfshi mungesën e kushteve të barabarta për të gjithë garuesit dhe abuzim me burimet publike”

Kuvendi cilësohet si funksional “vetëm pjesërisht”, për shkak të “polarizimit politik, mungesës së dialogut politik të sinqertë dhe përplasjeve mes shumicës qeverisëse dhe opozitës, ndërkohë që proceset e konsultimit publik mbetën të kufizuara”

Kuvendi pengohet gjithashtu nga mbikëqyrja e kufizuar ndaj ekzekutivit, ndërsa politizimi i emërimeve parlamentare në pozicione të larta në organet kushtetuese ose institucionet e pavarura të krijuara me ligj mbetet një çështje serioze

Referuar raportit, procesi i integrimit në BE duhet të jetë më gjithëpërfshirës, ndërpartiak dhe i mbështetur nga mekanizma efektivë konsultimi.

SPAK dhe lufta kundër korrupsionit

SPAK vlerësohet gjerësisht për rezultatet në hetimin e korrupsionit në nivele të larta. Nuk thuhet e njëjta për Prokurorinë e Përgjithshmë dhe Policinë e Shtetit.

“Që nga themelimi i saj, SPAK ka dhënë rezultate pozitive në luftën kundër korrupsionit. Organet e tjera të ngarkuara me luftën kundër korrupsionit, në veçanti Prokuroria e Përgjithshme dhe policia e shtetit, kanë ende nevojë të përmirësojnë rezultatet e tyre në këtë fushë”, thuhet në progres-raport.

Sipas raportit, policia e shtetit mbetet e cenueshme ndaj korrupsionit.

Raporti vëren se rezultatet në luftën kundër korrupsionit janë përmirësuar për rastet në nivele të larta por janë përkeqësuar lehtë për rastet që nuk prekin ato nivele.

Sipas raportit, “kuadri institucional për parandalimin e korrupsionit vazhdon të ketë ndikim të kufizuar, përfshi sektorët vulnerabël, dhe koordinimi me organet e zbatimit të ligjit mbetet i dobët”

“Duhet të garantohet menaxhimi në kohë dhe i duhur i pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara, përfshirë asetet virtuale dhe kriptovalutat, pasi nuk ka një portofol digjital shtetëror të disponueshëm”, thuhet në raport.

Raporti vëren gjithashtu mungesë të një qasjeje strategjike për identifikimin dhe konfiskimin e pasurive kriminale jashtë vendit.

Drejtësia dhe emërimet

Ndërkohë, efiçenca e sistemit të drejtësisë mbetet e kufizuar. Sipas raportit, ajo mbetet e penguar nga zvarritja e procedurave dhe akumulimi i çështjeve të prapambetura, sidomos në gjykatat e Apelit.

Publikimi i vendimeve shpesh vonohet përtej afateve ligjore, ndërsa menaxhimi i dobët i seancave dhe mungesa e avokatëve mbrojtës përbëjnë pengesa shtesë për funksionimin e sistemit.

Ndërkohë, sipas raportit, proceset e emërimeve në sistemin e drejtësisë në Shqipëri mbeten sfiduese dhe kërkojnë përmirësim të standardeve të meritës dhe pavarësisë.

Komisioni Europian nënvizon se duhet garantuar një procedurë konkurruese dhe transparente për zgjedhjen e kreut të ri të SPAK.

Raporti evidenton pasiguri ligjore lidhur me përfundimin e mandatit të dy anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, si dhe probleme në zbatimin e meritokracisë për magjistratët.

Qeverisja dhe ndarja e pushteteve

Në fushën e qeverisjes, raporti përmend nevojën për më shumë transparencë, koordinim institucional dhe respektim të ndarjes së pushteteve.

Komisioni kritikon retorikën politike si nga shumica qeverisëse ashtu edhe nga opozita ndaj sistemit gjyqësor, e cila sipas raportit “rrezikon të dëmtojë ndarjen e qartë mes pushtetit ekzekutiv dhe gjyqësorit”.

Qeveria, gjithashtu duhet të përmbahet nga “retorika dhe masat që nuk janë në përputhje me standardet e BE-së”.

Përmendet gjithashtu nevoja për përmirësimin e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve dhe digjitalizimin e administratës vendore.

Ndërhyrjet e qeverisë në bashki dhe vala e dorëheqjeve në korrik 2025 janë cilësuar shqetësuese në kontekstin e Kartës Evropiane për Vetëqeverisjen Vendore.

“Ndarja e qartë e përgjegjësive mes qeverisjes qendrore dhe asaj vendore mbetet një çështje problematike”, thuhet në raport.

Mjedisi dhe ndryshimet klimatike

Referuar progres-raportit mjedisi mbetet fusha ku Shqipëria nuk ka bërë përparim.

Nuk është arritur progres në menaxhimin e mbetjeve, cilësinë e ujit dhe ajrit apo mbrojtjen e biodiversitetit.

As për elimimin e zhurmës, vërehet se nuk është bërë përparim, pasi Shqipëria nuk ka përgatitur harta strategjike  dhe plane veprimi

BE kërkon miratimin urgjent të ligjit për menaxhimin e integruar të mbetjeve dhe paralajmëron se vendime te marra më herët si ndërtimi i një TEC-i në mars të këtij viti (për të cilin ka shkruar më herët edhe Faktoje) “mund të rrezikojë aftësinë e vendit për të përmbushur objektivat klimatike dhe për t’u përafruar me ato të BE-së”.

Vërehet gjithashtu se ligji për paketën e maleve “mund të sjellë  pasoja për pëdorimin lokal të tokës dhe menaxhimin mjedisor”.   

Ekonomia, biznesi dhe investimet

Edhe pse raporti njeh disa përmirësime në klimën e biznesit dhe reformën në drejtësi, zvarritja e proceseve gjyqësore mbetet pengesë. Ligji i unifikuar për investimet është shtyrë, ndërsa ai për investimet strategjike është zgjatur deri në vitin 2026.

Edhe pse masat e marra deri më tash synojnë të nxisin aktivitetin ekonomik, raporti vëren se “ato kanë ngritur shqetësime lidhur me transparencën dhe aksesin e barabartë, favorizimin dhe mungesën e proceseve konkurruese”.

Vërehet gjithashtu se është bërë përparim i kufizuar në përafrimin e kuadrit ligjor për prokurimin publik.

Ndërkohë, ndërmarrjet shtetërore, sipas raportit, paraqesin risqe fiskale. Ndaj dhe monitorimi i tyre, sipas Komisionit Europian, është thelbësor.

Liria e shprehjes dhe media

Raporti evidenton se liria e shprehjes mbetet problematike. Gazetarët përballen me frikësime, sulme verbale dhe fizike, si dhe fushata denigruese online. Shqipëria nuk ka bërë përparim në mbrojtjen ligjore të gazetarëve, ndërsa përqendrimi i pronësisë mediatike dhe mungesa e transparencës mbi financimin vazhdojnë të rrezikojnë pluralizmin mediatik, sipas raportit.

Progres-raporti nënvizon gjithashtu se Kodi Penal nuk ofron mbrojtje specifike për gazetarët në ushtrimin e detyrës.

Shoqëria civile

Organizatat e shoqërisë civile vijojnë të punojnë në një mjedis “pjesërisht mundësues”, me vështirësi në sigurimin e financimeve publike dhe rritjen e narrativave negative dhe fushatave denigruese në internet ndaj tyre.

The post BE: Demokraci e brishtë, SPAK me vlerësime pozitive, mjedisi në stanjacion appeared first on Faktoje.al.

Një projektligj i propozuar nga Partia Demokratike, i relatuar nga deputeti Tritan Shehu, mori një vëmendje të gjerë në komisionin parlamentar të Shëndetësisë, aty ku shumica e deputetëve me profesion janë mjekë.

Propozimi i PD-së synon të shtojë një nen në ligjin për gjendjen civile, duke përcaktuar se në Republikën e Shqipërisë ekzistojnë vetëm dy gjini biologjike, mashkull dhe femër, të pandryshueshme që nga lindja.

Ndarja

Deputetët e PD-së dhe ajo e pavarur Mesila Doda përcollën një qasje tradicionale që “synon të ruajë strukturat shoqërore ekzistuese” . Ndërsa deputetët e PS konkretisht Eduard Shalsi dhe Enriketa Jaho ishin më gjithëpërfshirës duke kërkuar mbrojtjen, por edhe njohjen në një të ardhme të diversitetit gjinor.

Pyetjet

“Ku ndryshon seksi nga gjinia?

Me sa sekse mund të lindë një njeri biologjikisht?  

Keni dëgjuar për personat interseks dhe mbi rreth 54 vihem në dijeni se ka dhe nëse keni dëgjuar çfarë gjinie kanë këta persona interseks dhe si përcaktohet gjinia e tyre?”, ishin disa nga pyetjet që shtroi deputeti Eduard Shalsi.

PD

Gjatë përgjigjeve, deputeti i PD-së, Tritan Shehu tha se projektligji synon të “mbushë një hapësirë bosh” në legjislacionin aktual dhe të forcojë, sipas tij, kolonat tradicionale të shoqërisë shqiptare, siç është familja.

Ai tha se gjinia është një kategori biologjike e përcaktuar shkencërisht dhe nuk duhet të ngatërrohet me orientimin seksual. Duke iu referuar pyetjeve të Shalsit, (përfshi  interseksin) Shehu tha se, “deformimet nga norma”  duhen trajtuar nga shkenca mjekësore, por “nuk mund të përmbysin”, në interpretimin e tij, “kolonat e sotme të shoqërisë”.

“Unë jam mjek dhe në lindje themi mashkull apo femër. Ka edhe deformime nga norma absolutisht që ka, shohim fëmijë dy bashkë, ashtu si një fëmijë mund të lindë edhe pa organe gjenitale, këto janë probleme të deformimit nga norma dhe këta duhen trajtuar rehabilituar për një jetë sa më normale, por pa dëmtuar kolonat e shoqërisë njerëzore. Thelbi i shoqërisë njerëzore nuk varet nga raste të veçanta. Interseksi është pak e shumë ajo që thashë më siper. Norma është burrë dhe grua…”, tha Shehu

Gjykatat shqiptare për gjininë  

“Një tjetër pyetje është se ka disa vendime gjyqësore. Gjykatat shqiptare kanë marre disa vendime gjyqësore për të ndryshuar gjininë. Shkodra ishte një rast me të cilin u njoha pak minuta më parë. A jeni në dijeni të këtyre vendimeve”, pyeti Shalsi.

 “Gjyqësori duhet të shohë ligjet që miratojmë ne”, u përgjigj, si i zënë në befasi, Shehu.

“Ne po diskutojmë për Shqipërinë një vend ku ka rëndësi edhe ruajtja e traditës dhe mbrojtja e thelbit të shoqërisë sonë, që është familja shqiptare”, mbështeti deputeti tjetër i PD-së, Bardh Spahia

PS

Deputetë të Partisë Socialiste si Eduard Shalsi apo Enriketa Jaho ngritën pyetje mbi përputhshmërinë e projektligjit me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit, duke paralajmëruar se iniciativa mund të përballet me sfida ligjore në Gjykatën e Strasburgut.

“Kufizimi ligjor vetëm në burrë dhe grua përjashton ata që nuk identifikohen në këto kategori, një shtet që njeh më shumë se dy kategori është më gjithëpërfshirës dhe më në përputhje me barazinë e dinjitetit njerëzor. Ligji duhet të jetë pasqyrë e realitetit shoqëror dhe jo kufizim i tij, për këtë arsye jam kundër”, tha Jaho.

Pasaporta shqiptare

Kundër u pozicionua edhe deputeti tjetër i PS-së, Eduard Shalsi, duke përmendur në fund të mbledhjes një argument shtesë

“Për çfarë kërkoni ndryshimin në gjendjen civile? Çfarë kërkoni se në pasaportën shqiptare ju e keni mashkull dhe femër? Çfarë po kërkoni të ndryshoni?!. Keni sjellë një ndryshim në ligjin e gjendjes civile, sot në ligj e keni të qartë, a i keni parë pasaportat shqiptare? Psh Gjermania përvec mashkull, femër ka një shenjë x interseksin, ne nuk e kemi ashtu. Ne e kemi të qartë këtë gjë. 

Ligji shqiptar është i qartë. Pasaporta është e qartë. Nuk do të ndryshojë asgjë në këtë drejtim. Po debatojmë për diçka që nuk ka lidhje fare. Pasaporta shqiptare mbetet siç është. Mashkull dhe femër. Për çfarë e keni sjellë këtë ndryshim? Vetëm ju e dini!”, ndërhyri Shalsi

“Në të ardhmen duhet të përcaktojmë një kategori të caktuar… Ajo që keni propozuar bie ndesh me konventat europiane, jurisprudencën e Gjykatës Evropiane të Drejtave të Njeriut dhe Marrëveshjen e Stabilizim – Asocciimit”, vijoi ai.

Referendumi

Deputeti i PD-së, Tritan Shehu, këmbënguli se propozimi nuk shkel konventat ndërkombëtare dhe sfidoi mazhorancën me referendum ku publiku të vendosë:

“Seksi nuk ka të bëjë me gjininë, a do lejohen të bëjnë ndryshimet seksuale apo jo është çështje tjetër pastaj si ajo e vendeve të tjera Italia psh nuk e lejon. Janë veprime kriminale ta pyesësh një vajzë tre vjecare se si e ndjen veten ti mashkull apo vajzë?!

Ne duhet të caktojmë linjat. Ne duhet të ndjekim opinionin publik shqiptar në këtë drejtim dhe nuk ka asnjë konventë obliguese kombëtare që të fusësh ‘gender’-in në shkolla apo 72 gjinira, ju si të doni, por po ju them se nëse do ndryshojmë kolonat hajde shkojmë në referendum”.

Në mungesë konsensusi, projektligji kaloi për votim në seancë plenare

The post Gjykatat shqiptare ndryshojnë gjininë, ndërsa PD ngulmon: Ka vetëm burrë dhe grua që në lindje appeared first on Faktoje.al.

Një projektligj për barazinë gjinore i depozituar në Kuvend ka ndezur debat mbi përkufizimin e termit “gjini”.

Për një pjesë, ky hap shihet si i domosdoshëm referuar realitetit të ri shoqëror pasi lufton pabarazinë dhe ndihmon në politika më gjithëpërfshirëse, ndërsa për kritikët është një lëvizje që cenon konceptin tradicional të gjinisë, duke e zëvendësuar me një përkufizim më fluid e të paqartë.

Pse u hartua një draft i ri 

Debati për hartimin e këtij projektligji është fokusuar në një pikë, ndërkohë që qëlllimi i vetë projektligjit është shumë herë më i gjerë.

Aktualisht ka një ligj për barazinë gjinore në Shqipëri që është në fuqi qysh prej vitit 2008 dhe nuk ka pësuar ndryshime.

Në relacionin shoqërues të projektligjit thuhet se, pavarësisht se realiteti ligjor, shoqëror dhe ndërkombëtar ka evoluar ndjeshëm, ligji për barazinë gjinore ka mbetur i pandryshuar

Ndërsa janë bërë rregullime të shumta në ligje të tjera, si ai për mbrojtjen nga diskriminimi, dhunën në familje, apo Kodin e Punës, ligji për barazinë gjinore ka mbetur i pandryshuar, duke krijuar boshllëqe dhe vështirësi në zbatim.

Referuar relacionit, mos-harmonizimi i ligjit aktual me aktet sa më sipër ka sjellë mungesë koherence në trajtimin e diskriminimit, të dhunës me bazë gjinore, të barazisë në punësim, apo në media.

Një tjetër arsye shtesë është edhe përafrimi me acquis të Bashkimit Evropian dhe direktivat e reja ndërkombëtare, të cilat vendet e rajonit dhe të BE-së i kanë implementuar.

Kush e përgatiti

Në dokumentet zyrtare (që i bashkëlidhen këtij projektligji) sqarohet se drafti ‘Për barazinë gjinore’ është miratuar nga një grup pune e ministrisë së Shëndetësisë.

Më tej, në regjistrin elektronik për njoftimet dhe konsultimet publike, janë regjistruar 1,403 shikime/vizitorë dhe është postuar 1 koment nga Komiteti Shqiptar i Helsinikit.

Ministria njofton gjithashtu se ka bashkërenduar të gjithë procesin konsultativë duke u bazuar tek strategjia kombëtare për barazinë gjinore 2021-2030, rekomandimet dhe konventat ndërkombëtare të GREVIO, CEDAW dhe Konventën e Stambollit si dhe Direktivat e Acquis në fushën e barazisë gjinore.

Konsultimet  

Nga sugjerimet e përcjella nga shoqëria civile u morën parasysh dhe u pasqyruan në tekstin përfundimtar rreth 12 komente kryesisht të karakterit administrativ, por ajo që tërhoqi vëmendjen dhe nxiti debatin ishte përkufizimi ligjor i gjinisë. 

Drafti fillestar

Fillimisht, projektligji i hartuar nga Ministria e Shëndetësisë, i hedhur për konsultim publik në mars 2025, përfshinte një përkufizim tradicional të gjinisë ku termi gra dhe burra në kuptim të këtij ligji nënkuptonte edhe vajza dhe djem. Në thelb, kuptimi i gjinisë mbetej strikt binar, i kufizuar te dy kategori; femër dhe mashkull.

Drafti përfundimtar

Gjatë procesit të konsultimeve, ministria e Shëndetësisë njofton në korrespondencën zyrtare se aleanca LGBTI kërkoi që projektligji  të mos kufizohej vetëm në dy kategori gjinore.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale e reflektoi këtë propozim duke zgjeruar përkufizimin, dhe në versionin përfundimtar që është depozituar në Kuvend, termi “gjini” merr një kuptim të ri juridik: Gjini, sipas këtij ligji, ka kuptim gjithëpërfshirës në përputhje me parimet e barazisë dhe mosdiskriminimit lidhur me identitetin dhe shprehjen gjinore.

Në kuptim të këtij përkufizimi është reflektuar edhe një tjetër ndryshim e propozuar nga qendra AWEN sipas së cilës përfaqësimi i barabartë gjinor nënkupton përfaqësimin e secilës prej gjinive, në të gjithë diversitetin e tyre.

Kush mori pjesë në kosultime

Në kuadër të procesit të hartimit të projektligjit të ri “Për barazinë gjinore”, ministria e Shendetesisë ka njoftuar se në takimet konsultuese parapërgatitore morën pjesë një grup i gjerë përfaqësuesish nga institucione dhe organizata kombëtare e ndërkombëtare, konkretisht: 9 institucione në nivel qendror dhe të varësisë, pjesë e grupit të punës;

18 përfaqësues të organizatave joqeveritare, përfshirë qendra sociale ditore dhe rezidenciale, shoqata të shoqërisë civile dhe grupe interesi aktive në fushën e barazisë gjinore dhe të drejtave të njeriut; 5 organizata ndërkombëtare: UNDP, UN Women, UNICEF, UNOPS dhe IOM; 7 përfaqësues nga ambasada dhe agjenci ndërkombëtare: Ambasada e Suedisë, Ambasada e Vendeve të Ulëta, Delegacioni i BE-së në Shqipëri, GIZ, OSBE, AICS dhe ADA.

Debati për Soros

Në media ndërkohë qarkulloi një lajm sipas të cilit “Kryeministri Edi Rama ka pranuar se për hartimin e projektligjit të ‘Për Barazinë Gjinore’ është këshilluar me organizata të shoqërisë civile që ndër vite kanë marrë financime nga Fondacioni ‘Soros”

Xheni Karaj nga komuniteti LGBTI (që bëri edhe propozimin) e kundërshtoi këtë narrativë.

“Unë e përmend shpesh sepse gjithnjë jemi targetuar si komuniteti që financohemi nga Soros si pjesë e axhendës së Soros në Shqipëri. Por në të vërtetë nëse e shihni dhe cdokush mund të shkojë të kontrollojë çdo gjë është transparente dhe kushdo mund të shohë se Soros nuk ka dhënë kurrë para për LGBTI”, tha Xheni Karaj për gazetaren Alice Taylor në Euronews Albania

Burime zyrtare nga Shoqëria e Hapur për Shqipërinë – Soros thanë për Faktoje.al se nuk kanë qenë të përfshirë në hartimin apo diskutimet konsultative të projektligjit “Për Barazinë Gjinore”

Faktoje.al ndërkohë është në pritje të një kërkese për informacion dërguar Ministrisë së Shëndetësisë për debatin në fjalë. 

Projektligji “Për menaxhimin e integruar të mbetjeve” ka ngritur pikëpyetje gjatë seancës dëgjimore nga ministri i Mjedisit, Sofjan Jaupaj, në komisionin e Ekonomisë, konkretisht mbi rolin që do të ketë Agjencia Kombëtare e Ekonomisë së Mbetjeve, kostot që shoqëron zbatimi i këtij drafti dhe fati i inceneratorëve.

AKEM

Përmes deputetëve të opozitës Ledina Aliolli, dhe Enno Bozdo, Partia Demokratike ngriti shqetësimin se AKEM shkel autonominë e bashkive dhe rrezikon të hapë derën për interesa private.

Ministri Jaupaj u përgjigj se agjencia nuk do të centralizojë kompetencat, duke theksuar se bashkitë mbeten përgjegjëse për menaxhimin brenda territorit të tyre, ndërsa AKEM do të koordinojë procesin në nivel kombëtar.

Më tej ministri solli shembullin nga Hungaria për ngritjen e AKEM, duke e krahasuar më atë shqiptar, rasti i OST në sektorin e energjisë. Por deputeti Bozdo nënvizoi se modeli hungarez ishte i lidhur me privatizim dhe koncesione. “Modeli hungarez duhet të jetë jashtë. Doni ta jepni AKEM me PPP ose ndryshe koncesion. Ka disa të dhëna që e çoni drejt këtij modeli në projektligj siç lidhet me pronësinë private të landfilleve

Ju nuk mundet ta çoni këtë me model koncesionar dhe t’i hapni derën asnjë privati të hyjë në zinxhirin e integruar të mbetjeve

AKEM nuk mund të jetë sipas modelit hungarez dhe të shkojë në duart e privatit. Privati në Shqipëri në sektorin e mbetjeve është e barabartë me mafien”, tha Bozdo.

Ministri Jaupaj u përgjigj se AKEM do të jetë shoqëri me kapital shtetëror dhe do të financohet nga buxheti i shtetit.

“AKEM është një shoqëri me kapital shtetëror, pra është një institucion publik që parashikohet në nenet e projektligjit, pra është me kapital shtetëror dhe i bie që të jetë një institucion publik. Sa i përket modelit ndërkombëtar e kisha për qendërzimin e trajtimit fundor të mbetjeve dhe jo modeleve. Modeli është shumë  qartë i përcaktuar në projektligj”, replikoi ministri.

Sa do të paguajnë qytetarët?

Një nga pikat më të nxehta lidhet me faturën financiare, që nuk është e parashikuar në projektligj. Deputetë të opozitës kërkuan të dinë se sa do të paguajnë familjet dhe bizneset pas hyrjes në fuqi të projektligjit.

“Flasim për kosto dhe tarifa. Kostot janë për pushtetin vendor, tarifat janë për qytetarët.

A mund të me thoni ju një qytetar sot i Shqipërisë sa paguan sot dhe sa do të paguajë nesër me këtë model të ri sepse ndjesia ime me këtë draft është se pataten e nxehtë po ia hidhni pushtetit vendor sepse ne i kalojmë kompetenca pushtetit vendor por nuk e financojmë kurrë atë. Ju këtu duhet të vinit me tarifa dhe kosto e kuptoj që nuk mund të jenë 100% të sakta”, pyeti Bozdo. Deputeti i PD-së foli për përllogaritje paraprake tarifash 3 deri në 6 herë më të larta.  

Ministri Jaupaj u përgjigj se tarifat do të përcaktohen nga një vendim i veçantë i Këshillit të Ministrave, sipas një metodologjie të hartuar me ekspertë ndërkombëtarë. Ai vuri gjithashtu në dukje se, “Shqipëria ka aktualisht tarifat më të ulëta në Europë për menaxhimin e mbetjeve”

“Metodologjia dhe përcaktimi i tarifave lidhet ngushtësisht me tipologjinë, metodologjinë e zhvillimit ekonomik të një njësie vendore, nëpërmjet diskutimeve edhe në këshillat bashkiakë. Megjithatë ne do t’i asistojmë me një metodologji për të përcaktuar tarifa të drejta në bazë edhe të mënyrës se si menaxhimi i mbetjeve kryhet në atë zonë të caktuar të territorit …”, tha ministri

Inceneratorët

Ashtu si edhe në seancat e tjera dëgjimore për draftin e ri të mbetjeve, polemika u fokusua tek trashëgimia e inceneratorëve. Deputeti Enno Bozdo akuzoi qeverinë se, 11 vite pas dështimit të projektit të inceneratorëve, Shqipëria ende përballet me pirgje mbetjesh. “Është turp që në vitin 2025 ende ndodhemi në këtë situatë”, tha ai

“Pse nuk vihet në punë inceneratori i Fierit jo për tu marrë me mbetjet që krijohen tani apo kur të hyjë ligji në fuqi dhe normalisht të trajtohen mbetjet sipas këtij ligji, por për të zhdukur ato pirgje male të mëdha me mbetje që janë krijuar veçanërisht në atë territor në territorin e qarkut të Fierit, por edhe më gjere ato janë mbetje që nuk riciklohen më, janë mbetje që janë dëmtuar përfundimisht nuk mund të kthehen në ekonomi.

Tani ky inceneratori i Fierit që është pronë publike tashmë sepse e ka marrë nën administrim Agjencia e Pasurive të Sekuestruara pse nuk e vë në punë këtë gjënë?, ngriti pyetjen deputeti i PS, Erion Braçe.    

“Incenerimi në fakt është një pjesë e trajtimit të mbetjeve dhe pavarësisht gjithë elementëve që ju përmendët, ne vlerësojmë dhe në asnjë moment ne nuk mendojmë që incenerimi nuk duhet të jetë pjesë e trajtimit të mbetjeve.

Ministria e Mjedisit është duke bashkëpunuar me Agjencinë e Pasurive të Sekuestruara për të gjithë procesin e transferimit të këtyre aseteve publike të cilat janë zhveshur nga të gjithë kufizimet ligjore që kanë ndodhur gjatë këtyre viteve në mënyrë që më pas përmes Operatorit të trajtimit të mbetjeve të kryejmë vlerësimin teknik dhe fillimin e operimit të infrastrukturës pasi siç e kam thënë, ne nuk flasim për incinerator por flasim për incenerim që është një proces që lidhet ngushtësisht me landfillimin, kompostimin dhe riciklimin”, u përgjigj Jaupaj.

The post Ligji i ri, sa do të na kushtojnë mbetjet?!  appeared first on Faktoje.al.

Në Komisionin e Ligjeve u zhvillua një debat i gjatë (mbi tre orë) mbi projektligjin e ri për “Menaxhimin e integruar mbetjeve”, një akt prej 85 nenesh dhe 5 shtojcash, që qeveria e konsideron të domosdoshëm për afrimin me standardet e BE-së dhe kapitullin 27 të negociatave për mjedisin dhe ndryshimet klimatike

Negociatat

Ministri i Turizmit dhe Mjedisit, Sofjan Jaupaj, theksoi se drafti është fryt i një pune trevjeçare, me konsultime publike dhe asistencë ndërkombëtare (ekspertë nga Gjermania, Suedia dhe Banka Boterore), duke garantuar, sipas tij, përputhshmëri të plotë me direktivat europiane si dhe ruajtje të autonomisë vendore.

Një fjalë e parapërgatitur e ministrit të ri të Turizmit dhe Mjedisit, Sofjan Jaupaj, pas një shqetësimi të gjatë të ngritur nga deputetët e opozitës, rreth projektligjit në fjalë.

Ministri sqaroi se nëpërmjet organizimit të territorit në 10 zona menaxhimi, (7 janë aktualisht të ngritura) projektligji promovon kalimin nga një model linear “prodho-përdor-hidh” në një ekonomi qarkulluese.

Opozita

Anëtari i komisionit të Ligjeve, Oerd Bylykbashi, vuri në dyshim qëllimet e hartimit të një projektligji të ri që shfuqizon ligjin aktual për mbetjet (i miratuar në vitin 2011), transparencën e ndjekur për hartimin e tij se kush e ka përgatitur dhe në bashkëpunim me kë, si dhe, vuri theksin tek nxitimi i mazhorancës për ta miratuar sa më shpejt.

Në kalendarin e punimeve projektligji për mbetjet është parashikuar të kalojë për miratim në seancën e 16 tetorit.

Sipas opozitës, nevojiten paraprakisht disa seanca dëgjimore kryesisht me përfaqësues të pushtetit vendor dhe ekspertë.

PS

Por Damian Gjiknuri nga ana tjetër i parapriu debatit kur propozoi që seancat dëgjimore të fokusohen tek çështja e ligjshmërisë dhe respektimit të kompetencave të pushtetit vendor, ndërsa aspektet teknike (që mund të përfshijnë edhe objeksionet e ekspertëve ambientalistë) të trajtoheshin në komisionin përgjegjës dhe jo tek Ligjet.  

AKEM

Nga opozita lindën gjithashtu dyshime mbi vendimmarrjen e një agjencie të re kombëtare që përfshihet në projektligj, AKEM.

“Pse e kthyet Agjencinë Kombëtare për Ekonominë e Mbetjeve (AKEM) nga një institucion publik në SH.A pra në një subjekt tregtar?”, ishte pyetja e ngritur nga Bylykbashi.

Ministri Jaupaj tha se i ishin referuar rasteve të suksesshme sipas tij të disa modeleve të huaja por edhe Shqipërisë duke përmendur OSHE dhe OST.

Por ministri nuk i dha përgjigje një tjetër pyetje të ngritur nga deputeti Gent Strazimiri nëse ai garantonte që AKEM do të ishte nje shoqëri aksionere terësisht shtetërore apo do të përfshijë edhe aksioner privat. “Unë garantoj cfarë është parashikuar në projektligj”, u përgjigj ministri.

Kompetencat  

“Autonomia e bashkive mbetet e pacenuar, grumbullimin dhe menaxhimin vendor të mbetjeve e kanë përsiper bashkitë ndërsa operatori (AKEM) merr përsipër trajtimin fundor dhe infrastrukturën”, tha ndër radhë ministri Jaupaj.   

Ministri sqaroi disa here se bashkitë kanë kompetenca të plota dhe se qeveria shqiptare për shkak të imponimit të standardeve që sjell zbatimi i këtij projektligji do të merrte përsipër kostot financiare.

Jaupaj nuk dha shpjegime specifike në këtë drejtim, ndërsa pyetjet nga deputetët lidheshin deri me kostot që mund të vinin që nga ndarja në burim i mbetjeve, kompetencë e bashkisë.  

Pyetjet pa përgjigje

Po aq të rëndësishme ishin edhe pyetjet disa prej të cilave nuk morën përgjigje nga ministri i ri i Mjedisit.

Sofjan Jaupaj iu shfaq më së shumti teknicien në përgjigjet e tij duke u përgjigjur ndër radhe se ai kishte shkuar në ministri në vitin 2021 (kur u pyet për inceneratorët) paçka se kryetari i komisionit, Ulsi Manja, u përpoq ta prezantonte si zyrtarin me shumë eksperiencë në këtë drejtim.  

Ministri shmangu përgjigjet për pyetjet mbi ekzistencën e inceneratorëve në Tiranë, Elbasan e Fier, pagesat për shërbime të pakryera, përgjegjësinë politike për aferën, tha se nuk kishte informacion mbi juridiksionin e menaxhimit të mbetjeve në Gjadër dhe nuk dha përgjigje direkte nëse qeveria ishte konsultuar për hartimin e këtij projektligji edhe me agjencitë që sot administrojnë impiantet e trajtimit të mbetjeve.

The post Nga Tirana dhe Fieri, pyetjet pa përgjigje për inceneratorët dhe ligji i ri për mbetjet appeared first on Faktoje.al.

Brenda 24 orësh nga depozitimi i kërkesës, Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, ka dekretuar datën 9 nëntor për zgjedhjet e pjesshme në 6 bashki të vendit, përfshirë edhe Tiranën.

Begaj shpalli dekretin për zgjedhjet e pjesshme në Tiranë, në një proces të diskutueshëm ligjor, kur Kushtetuesja ende nuk ka folur për padinë “Veliaj”.

Fillimisht Presidenti i Republikës sqaron se për vakancën në Tiranë, ai shqyrtoi procedurën e ndjekur nga Këshilli Bashkiak i Tiranës e më pas nga kryeministria.

Më tej, Presidenti Begaj argumenton se Këshilli i Ministrave e ka bazuar vendimin për shkarkimin nga detyra të kryebashkiakut në një dispozitë të veçantë ligjore (Ligji për “Vetqeverisjen vendore”) pas mungesës 3-mujore në punë, e cila dallon sipas tij nga rasti i shkarkimit për shkelje të Kushtetutës që referon neni 115.

Për këtë arsye, Presidenti vlerëson se vendimi për shkarkimin e Veliajt nuk bie nën juridiksionin e Gjykatës Kushtetuese, por të Gjykatës Administrative.

Ndërkohë referuar dekretit, zgjedhje të pjesshme më 9 Nëntor do të kemi edhe në Vlorë, Berat, Tepelenë, Mat dhe Cërrik  

Debatet juridike  

Avokatët e Veliajt pretendojnë në padinë e tyre se çështja duhet të trajtohet në Kushtetuese, pasi lidhet me rastet e shkeljes së Kushtetutës nga një i zgjedhur nga populli dhe se, vetë legjislatori, sipas tij, ka përcaktuar se ligji ku është referuar edhe shkarkimi i tij, ka dalë edhe në bazë dhe për zbatim të nenit 115 të Kushtetutës. Neni në fjalë pezullon automatikisht vendimin për shkarkimin, nëse i zgjedhuri i shkarkuar i drejtohet Gjykatës Kushtetuese. Pikërisht këtu qëndron edhe i gjithë debati.

Për të shmangur nenin 115 e për pasojë pezullimin e proçesit, Qeveria e kanalizon debatin në një tjetër interpretim ligjor se, mungesa 3-mujore e kryebashkiakut, që parashikohet në pikën c të nenit 62 të Ligjit për “Vetëqeverisjen vendore” nuk lidhet me shkarkimin për shkelje të Kushtetutës (neni 115), por me një shkarkim formal thjesht mungesë paraqitje në punë, raste të cilat i shqyrton Gjykata Administrative.

Veliaj

Në të njëjtën ditë me dekretin e Presidentit Bajram Begaj, kryebashkiaku i shkarkuar Erion Veliaj është shprehur përmes një postimi në Facebook se nuk do të heqë dorë nga beteja e tij ligjore.

“Jam mirë, më i fortë e më i vendosur se kurrë në betejë me të ligën!”, komentoi Veliaj në cilësinë e “kryetarit të Bashkisë Tiranë”

PD

Kryetari i grupit parlamentar i PD-së, Gazment Bardhi, tha se, përmes dekretit, Presidenti i Republikës kishte kryer puç kushtetues.  

“Zgjedhjet e pjesshme në Bashkinë Tiranë janë futur në një ngërç kushtetues për shkak të aktit të sotëm të Presidentit të Republikës. Juridiksionin e shqyrtimit të ankimit ndaj VKM-së së shkarkimit nuk e cakton Edi Rama në relacion, por Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë. Një mandat kushtetues nuk mund të ndërpritet veçse për shkaqet e parashikuara shprehimisht në Kushtetutë dhe kjo i nënshtrohet kontrollit kushtetues”, shkruan Bardhi

The post Padia në Kushtetuese, Begaj shpall zgjedhjet më 9 nëntor: Veliaj t’i drejtohej Administratives appeared first on Faktoje.al.

Vota e parë e tij, pas kthimit në Shqipëri, ishte për Edi Ramën, si kryebashkiak në vitin 2003.

Ka rrëfyer se e ka takuar rastësisht “si artist” në vitin 2004, një vit pasi kishte themeluar  Lëvizjen “Mjaft”.

Asokohe një kundërshtar i ashpër i qeverisë “Nano”, Erion Veliaj, kinse ka kujtuar se atëbotë Rama konsiderohej “oazi i suksesit” për të rinjtë, përfshi atë vetë.

Veliaj ndryshoi shpejt mendim për të majtën kur ajo u drejtua nga Edi Rama. Drejtimin nga ai në PS e ka cilësuar si histori suksesi.

Në fillimet e tij politike, Veliaj hezitoi. Fillimisht, ai krijoi partinë G99 (2008) si parti që dilte nga shoqëria civile. Dështoi në zjedhjet e 2009-ës me partinë, por i besoi Ramës të ardhmen e tij politike.

Dy vite më pas katapultohet në PS si Sekretar për Rininë dhe Emigracionin.

Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2013 ai u zgjodh deputet i qarkut Gjirokastër dhe më pas ministër.

Në 2015 Erion Veliaj zgjidhet kryebashkiak i Tiranës

Që nga ajo kohë, Erion Veliaj i dha “Edit”, (kështu e ka quajtur ndër vite Ramën) besnikërinë, lavdat dhe lojalitetin e tij.

Akuzat

Sot në një situatë të përmbysur, jo vetëm politike, i dyshuar nga SPAK me akuzat e korrupsionit, fshehje të të ardhurave, pastrim parash dhe shpërdorim detyre, në të paktën 13 episode, Erion Veliaj ndodhet në arrest me burg qysh prej 10 shkurtit.

Nga sot edhe i shkarkuar zyrtarisht nga ofiqi i lartë i Tiranës me firmën e mentorit të tij në politikë, Edi Rama, në mbledhjen e parë të qeverisë së riformatuar.

Rama nuk ka folur për raportet e tij me Veliajn. Dhe as nuk e ka lidhur vendimin për shkarkim me pranimin e akuzave penale, që rëndojnë ndaj bashkëpunëtorit të tij të ngushtë ndër vite.

Për Edi Ramëm shkarkimi shihet si detyrim formal politik për të mos e lënë Tiranën “pa kokë”.

Rama nuk ndoqi rrugën e kryebashkiakëve të tjerë të shkarkuar prej tij si Fatos Tushe, Lefter Alla apo Safet Gjici, por u mbështet në një klauzolë tjetër të ligjit për vetëqeverisjen vendore, duke përfshirë në proces Këshillin Bashkiak të Tiranës, një procedurë e cila mbetet e diskutueshme sa i përket legjitimitetit.

Vërejtjet për Tiranën

Vetëm një ditë më parë Rama nisi zyrtarisht fushatën për Tiranën.

Në takimin me kandidaten e PS-së për Bashkinë e Tiranës, Ogerta Manastirliu, kryeministri Edi Rama tha se zgjedhja e kryetarit të ri ishte domosdoshmëri. Sipas tij, “kryeqyteti i mbetur pa një kryetar të zgjedhur me votë, po përballej me mungesë legjitimiteti dhe rënie të ndjeshme të prokurimeve publike e investimeve”.

Rama theksoi gjithashtu se Tirana po shoqërohej me disa problematika, që kërkonin zgjidhje të shpejtë si uji i pijshëm, menaxhimi i mbetjeve, hapësirat publike, shpesh të zëna, sipas tij, në mënyrë të paligjshme.

Rama foli gjithashtu për “katarsis” institucional në bashki, “në funksion të qytetarëve dhe jo interesave të ngushta”.  

Kushtetuesja

Nisur nga “emergjenca” e shprehur për Tiranën, kryeministri Rama mund ta dërgojë menjëherë në Presidencë vakancën e krijuar në Bashkinë e Tiranës, ku Kreu i Shtetit, Bajram Begaj, ka 48 orë kohë për të dekretuar datën e zgjedhjeve.

Brenda afatit 15 ditor, Erion Veliaj ka të drejtë të ankimojë shkarkimin në Gjykatën Kushtetuese.

Deri tani, ai ka heshtur.

The post Rama i thotë “Mjaft” Veliajt, firmos zyrtarisht shkarkimin e tij   appeared first on Faktoje.al.

Pas më shumë se 10 ditësh debati bosh, PS e PD gjetën konsensusin për përbërjen e re të komisioneve të përhershme parlamentare.

Me 94 vota pro, 3 abstenim (Luçiano Boçi, Gent Strazimiri, Elda Hoti) dhe 1 kundër (Erald Kapri), Kuvendi miratoi të mërkurën anëtarët e 11 komisioneve.

Ndarja e re përfshin drejtimin e 7 komisioneve nga PS-ja dhe 4 nga PD-ja e paralajmëruar më herët nga fjala e kryeministrit Edi Rama në mbledhjen e Asamblesë Kombëtare të PS më 11 shtator.

Debati

Fillimisht, në seancën e të mërkurës, deputetët e opozitës në bllok kërkuan përsëritjen e seancës së kaluar, duke kundërshtuar procedurën dhe nënvizuar faktin se nuk kishin penguar fjalën e kryeministrit Rama, por të ministres ‘Diella’, e dërguar tashmë në Gjykatën Kushtetuese.

“Kryeministri nuk u ndërpre në asnjë moment, por u ndërpre një ministër antikushtetues siç është ‘Diella”, tha deputetja Erisa Xhixho.

Por debati u mbyll shpejt me miratimin nga votat e shumicës të procesverbalit të seancës së kaluar dhe kalimin më pas të përbërjes së re të komisioneve.  

Komisionet

Referuar vendimit të Kuvendit, socialistët do të mbajnë drejtimin e shumicës, konkretisht: Komisionin e Ekonomisë ku kryetare është Milva Ekonomi me nënkryetar Erion Braçe, Komisionin e Ligjeve drejtuar nga Ulsi Manja me nënkryetar Damian Gjiknuri, Komisionin e Jashtëm me kryetar Igli Hasani e nënkryetare Bora Muzhaqi, Komisioni për Çështjet e Brendshme dhe Mbrojtjen me kryetar Bledar Çuçi dhe nenkryetare Olta Xhaçka,  Komisioni për Burimet Natyrore, Infrastrukturën Anila Denaj dhe Ceno Klosi nënkryetar,  Komisioni për Bujqësinë, Ushqimin dhe Zhvillimin Rural Blendi Klosi dhe nënkryetar Fdil Nasufi si dhe Komisioni për Nismat Qytetare Fatmir Xhafaj dhe nënkryetar Ermal Elezi.  

Ndarja

Nga ana tjetër, opozita mori drejtimin e katër komisioneve: Luçiano Boçi kryeson Komisionin e Edukimit, Shkencën dhe Sportet, Bardh Spahia atë të Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale, Jorida Tabaku është në krye të Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik, ndërsa Ina Zhupa drejton Komisionin e Kulturës, Turizmit dhe Diasporës.

The post PS e PD ndajnë komisionet parlamentare appeared first on Faktoje.al.

Erion Veliaj u shkarkua këtë pasdite (23 shtator) nga detyra e kryebashkiakut të Tiranës mes dyshimeve të përcjella nga PD për ligjshmërinë e procedurës. Çështja mund të përfundojë në Gjykatën Kushtetuese, nëse Veliaj ankimon vendimin

Procesi nisi të martën paradite nga Komisioni i Çështjeve Ligjore në bashki dhe u finalizua me votimin e pasdites në Këshillin Bashkiak të Tiranës

Propozimi për shkarkim kërkonte të paktën 31 vota nga 61 këshilltarët. Më pas, përmes Prefektit të Tiranës, çështja i kalon Këshillitt ë Ministrave për vendimin përfundimtar.

Mbledhja

Kryetarja e Këshillit Bashkiak, Megi Fino, duke ndjekur të njëjtën linjë argumentimi si kryeministri Edi Rama në Asamblenë e PS, deklaroi në fillim të mbledhjes se vendimi për shkarkim nuk nënkuptonte pranimin e akuzave penale ndaj Veliajt, pasi “ato i takojnë gjykatës”. Sipas saj, “ky është një detyrim politik e moral për të çliruar Tiranën nga ngërçi i krijuar nga ndalimi pa gjyq i kryetarit”  

PS

Në të njëjtën frymë ishin edhe disa këshilltarë të tjerë të PS-së. “Duhet konsideruar një mbledhje normale, rend dite, nuk duhet menduar se po bëhet një gjyq. Gjyqin Erion Veliajt do ia bëjnë institucionet gjyqësore…”, tha Luan Bregasi.

Kundër vendimit, nga PS, foli vetëm këshilltari, Aldo Merkoçi. Në fund, ai nuk mori pjesë në votim, bashkë me keshilltarin tjetër, Alfred Muharremi. Ndërkohë munguan në mbledhje kryetarja e komanduar e Bashkisë, Anuela Ristani, dhe dy këshilltaret e PS, Joleza Koka dhe Gazment Paja.    

PD

PD-ja sqaroi në mbledhjen e Këshillit Bashkiak se, vota e saj për shkarkimin e Veliajt nuk kishte lidhje me votën e dhënë nga PS-ja.  

Sipas këshilltarit të PD-së, Dorian Teliti, Erion Veliaj, duhet të shkarkohej për përmbajtjen e akuzave dhe jo për formën siç po e trajtonte PS-ja rastin e tij.

Gjatë mbledhjes (që zgjati më tepër së një orë) Megi Fino ndërhyri disa herë duke vënë në dukje se disa nga debatet e këshilltarëve të PD-së ishin jashtë rendit të ditës ose tejkalonin kohën e caktuar për fjalën e tyre.

Ngërçi

Vetëm vitin e kaluar, Partia Demokratike ndërmori 44 protesta me fokus kryesor shkarkimin e Erion Veliajt. Sot kur kërkesa është në tryezë, këshilltarët bashkiakë të PD-së kërkuan që procesi për shkarkim të jetë i ligjshëm, pa i dhënë mundësinë Veliajt që ta ankimojë

 “…Sot erdhi dita dhe do ta miratojmë. Por duam që procedura të jetë e saktë, t’i mbyllim derën të kthehet me vendim këtu dhe të mos paguajmë me vendim të Strasburgut para nga taksat tona, për të paguar dëmshpërblim se nuk e dëgjuam 20 minuta siç e ka ai të drejtën”, tha këshilltari i PD-së Dorian Teliti pas mbledhjes së komisionit të Ligjeve në bashki

Një ditë më parë, Teliti vërejti se, “çdo shkelje/devijim nga rregullat ligjore do të rëndojë nesër mbi qytetarët e Tiranës me faturë dëmshpërblimi prej qindra mijëra eurosh si pasojë e shkeljeve proceduriale”.

Opozita    

Këshilltari në opozitë i Këshillit Bashkiak të Tiranës, Endri Shabani, përcolli një tjetër qëndrim nga PD-ja. “Nuk ka për çfarë të dëgjohet. Veliaj është në kushtet kur duhej të kishte dhënë dorëheqjen për interesin publik. Këshilli i Ministrave duhet të marrë vendim për shkarkimin dhe të shkojmë në zgjedhje të parakohshme”, tha më herët Shabani.

Ping-pongu PS -Veliaj  

Kërkesës publike të Erion Veliajt për tu dëgjuar në mbledhjen e Këshillit Bashkiak iu përgjigj sekretari i Këshillit, dhe jo kryetarja e Këshillit që në thelb përfaqëson organin kolegjial

“Në rast pamundësie për të qenë prezent, Ju lutemi që observacionet tuaja, t’i përcillni me shkrim pranë Këshillit Bashkiak, në mënyrë që ato të administrohen dhe të bëhen me dije në mbledhje”, thuhej në shkresën e Sekretarit të Këshillit Bashkiak, Behar Zeneli

Veliaj, përmes ekipit ligjor, ktheu përgjigje dhe citoi se kompetencat e sekretarit të Këshillit janë të natyrës administrative.  

 “Kompetencat e tij kufizohen në sigurimin e infrastrukturës organizative të mbledhjeve; shpërndarjen e materialeve dhe njoftimeve; protokollimin dhe mbajtjen e proces-verbaleve. Ai nuk ka asnjë tagër ligjor të japë udhëzime mbi mënyrën e realizimit të së drejtës për t’u dëgjuar apo për të interpretuar kërkesat e Kryetarit”.

Veliaj pretendon (përmes një shkrese zyrtare) se nuk është informuar zyrtarisht as për mbledhjen, arsyet e shkarkimit, dhe as për provat që e rëndojnë:

“Si rrjedhojë nuk më është krijuar mundësia për t’u mbrojtur, dhënë shpjegime e dëgjuar para këtij organi kolegjial, as fizikisht e as me shkrim, për më tepër kur, duke qenë se ndodhem në kushtet e paraburgimit, bazuar në një masë sigurimi personale, mundësitë i kam të kufizuara”

Veliaj thekson se është Këshilli ai që duhet të vendosë me votë për kërkesën e tij për pjesëmarrje.

“Mbetem në pritje të vendimmarrjes me votim nga ana e Këshillit Bashkiak, për garantimin e të drejtave kushtetuese të Kryetarit të Bashkisë në procesin e iniciuar për shkarkimin e tij”

Nga 10 shkurti i këtij viti, Erion Veliaj ndodhet në arrest me burg i dyshuar për akuzat e korrupsionit, fshehje të të ardhurave, pastrim parash dhe shpërdorim detyre, në të paktën 13 episode.

Çfarë thotë ligji

Nuk ka një specifikë ligjore që e detyron Këshillin Bashkiak që të thërrasë kryetarin e Bashkisë për rastin konkret, por ka një parashikim kushtetues në rast se Erion Veliaj shkarkohet nga detyra.

Në nenin 115 të Kushtetutës thuhet ndër të tjera se, organi i shpërndarë ose i shkarkuar mund të ankohet në Gjykatën Kushtetuese brenda 15 ditëve

Nëse Veliaj e ushtron këtë të drejtë dhe Kushtetuesja pranon ta shqyrtojë, procesi pezullohet dhe zgjedhjet në Tiranë shtyhen deri në vendimin përfundimtar.

Në një situatë të zakonshme marrja e vendimit nga Gjykata Kushtetuese zgjat jo më pak se katër muaj.

The post PS e PD shkarkojnë Erion Veliajn appeared first on Faktoje.al.

Kryeministri Edi Rama shpalli emrat e ri të kabinetit qeveritar plot 17 (përfshi edhe një ministri virtuale me AI) me një raport për herë të parë të barabartë 8 gra dhe 8 burra. Por nuk ndoqi të njëjtën rrugë për përzgjedhjen e tyre.

Kryeministri Rama nuk “lëshoi” bashkëpunëtoret e tij ndër vite gra, disa qysh prej kohës kur ishte në krye të bashkisë.

Belinda Balluku është një prej tyre.

Ajo do të vijojë të mbajë detyrën e Zv/Kryeministres dhe Ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë.

Një tjetër bashkëpunëtore (qysh kur Rama drejtonte bashkinë) Albana Koçiun, e çon nga Shendetësia tek ministria e Brendshme duke u renditur e para grua në krye të këtij dikasteri.

Ogerta Manastriliun e ktheu aty ku filloi bashkëpunimin e parë me të kur (Rama) ishte në krye të bashkisë.

Me jetëgjata nga gratë në qeverinë e tij, Rama e propozoi Manastirliun në garën për bashkinë e Tiranës.

Rama konfirmoi në qeverinë e tij një tjetër bashkëpunëtore të vjetër Mirela Kumbaron duke e cuar nga Turizmi tek Arsimi, ndërsa futi në qeveri Elisa Spiropalin në krye të ministrisë së Jashtme.

Në krye të shëndetësisë, Rama çoi sërish një grua, e panjohur për publikun, por jo në fushën e saj, mjekja radiologe, Evis Sala.

Të konfirmuar në detyrë mbeten edhe “dyshja” të cilave Rama u ka besuar drejtimin e negociatave me BE-në; Majlinda Dhuka dhe Adea Pirdeni.     

Delina Ibrahimaj mbetet gjithashtu në kabinet dhe shkon në një dikaster (të riorganizuar), ajo e Ekonomisë dhe Inovacionit (nga posti i Ministres së Shtetit për Sipërmarrjen).

Nuk u përmend në asnjë fjalë të tij ministrja e larguar (bashkë me dikasterin pa portofol) tashmë për Rininë dhe Femijët, Bora Muzhaqi.

Ministrat e larguar   

Ervin Hoxha, Igli Hasani, Ulsi Manja, Anila Denaj, Bora Muzhaqi,  Arbjan Mazniku dhe Ogerta Manastirliu nuk do të jenë më ministra të kabinetit të ri. Janë konfirmuar në detyrë Petrit Malaj, Ministër i Financave dhe Pirro Vengu tek Mbrojtja, Blendi Gonxhja do te vijojë ministër i një dikasteri të riroganizuar; Kultura, Turizmi dhe Sporti.

Nga bashkitë në ministri

Në disa ministri vërejmë emra të rinj me sfond profesional apo drejtues vendor. Në drejtimin e Mjedisit vjen një emër i ri me profil teknik, Sofjan Jaupaj. Tek Bujqësia propozohet gjithashtu një emër i ri për qeverinë qendrore, por jo për punët vendore, Andis Salla (kryetari i bashkisë së Cërrikut).

Një tjetër ish-kryetar bashkie (i Beratit) i cili aktualisht ka marrë mandatin e deputetit, Ervin Demo, është emëruar ministër i Shtetit për Pushtetin Vendor, ndërsa ish-deputeti Toni Gogu do të jetë ministër i Shtetit për Marrëdhëniet me Parlamentin.  

Besfort Lamallari do të jetë ministri i ri Drejtësisë i cili mbajti frymën kur u propozua (ndoshta pa dijeninë e tij) nga kryeministri Edi Rama. Deri më tani, ai mbante detyrën e zv-ministrit të Brendshëm.

Për herë të parë, Rama propozon një ministri virtuale  “Diella” (e padegjuar askund më parë) krijuar nga Inteligjenca Artificiale, me qellim rritjen e ritmit të proceseve të qeverisjes.

Objektivat e reja

Në mbledhjen e Asamblesë Kombëtare të PS-së, Kryeministri Edi Rama foli për të paktën pesë objektiva të reja që lidhen drejtpërdrejt me funksionimin e Kuvendit dhe përgatitjen e Shqipërisë për anëtarësim në BE.

Rama paralajmëroi reformë kushtetuese për uljen e numrit të deputetëve, nga 140 që është aktualisht, në të paktën 101, për një eficencë më të mirë parlamentare sipas tij.

Rama njoftoi gjithashtu se do të miratohet  një ligj organik për Kuvendin, për t’i garantuar pavarësi financiare, status të qartë për deputetët dhe një administratë me funksionale. Ai lajmëroi gjithashtu ndërtimin e një godine të re për Kuvendin.

Për herë të parë, kryeministri foli për një reforme të dytë territoriale qysh prej asaj që u përgatit 10 vjet më parë nga vetë mazhoranca, asokohe opozita e bojkotoi.  

Rama foli për ngritjen e një komisioni të posaçëm parlamentar që do të përgatisë reformën e re territoriale në funksion të përshtatjes me objektivat e BE-së dhe nevojave të qeverisjes vendore. Në krye të këtij komisioni pritet të jetë Arbian Mazniku i cili deri sot mbante detyrën e ministrit për Pushtetin Vendor.

Me fillimin e sesionit të ri parlamentar (nesër) Rama paralajmëroi reformë te re zgjedhore përmes ngritjes së një komisioni të posaçëm për adresimin sipas tij të rekomandimeve të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias.

Rama foli gjithashtu për harmonizimin e ligjit për komisionet hetimore, në përputhje me juris-prudencën e Gjykatës Kushtetuese, (një beteje e vjetër e opozitës) për të siguruar, sipas tij, balancë mes shumicës qeverisëse dhe opozitës.

Debati më i madh në këtë drejtim lidhet me mbrojtjen që mazhoranca i bëri mandatit të Olta Xhaçkës.  

Ende pa shpallur emrin e Niko Peleshit si kryetari i ri i Kuvendit, kryeministri Rama foli për riorganizim të 11 komisioneve parlamentare, ku 7 prej tyre do të jenë në drejtimin e mazhorancës, ndërsa 4 opozitës. Rama tha se ky raport reflekton peshën e forcave parlamentare në Kuvendin e ri.

Për programin e ri qeverisës, Rama tha se një sintezë të ketij dokumenti do ta diskutojë dhe miratojë në Kuvend ditët në vijim.

Komision etike për bashkitë  

Duke marrë si shembull Vloren sepse “ajo bie në sy më shumë se gjithë të tjerët”, kryeministri Edi Rama propozoi ngritjen e komisioni të etikës “me deputetë, përfaqësues të Partisë Socialiste në çdo bashki”. Ky komision, sipas tij, do të luftojë  fenomenin e nepotizmit.  

”Kush është bërë deputet për të sistemuar në punë shteti familjarët dhe kushërinjtë duhet ta dijë që sot, nuk do jetë më fare i mirëpritur në grupin parlamentar nëse do shfaqet si personazh nepotik i pakorrigjueshëm dhe komisioni i etikes do bëjë pikërisht këtë, do caktojë kornizën dhe kufijtë…”, tha ai

Ftesa për demokratët

Rama foli gjithashtu për hapje të partisë përtej kufijve partiak deri tek demokratët. Qëllimi, sipas tij, është një “bashkim patriotik” me qytetarët dhe profesionistët, jo mbyllja e partisë si “tavolinë byreku” ku nuk lejohet askush.

“Nuk na duhet më ne vota e tyre, por dëshira dhe energjia e tyre për të punuar duke dhënë përmes punës së tyre një kontribut sado të vogël dhe natyrisht duke mbajtur ndershmërisht në punë veten dhe pastaj ushqyer familjen e tyre në këtë kalim historik, na duhet dhe na duhet që çke atë punë dhe ne do ta ndjejnë sinqerisht dobinë e kësaj hapjeje”, tha Rama

The post Rama nuk “lëshon” bashkëpunëtoret e vjetra, gra në poste kyçe   appeared first on Faktoje.al.

Më 19 Korrik, dy javë pas nisjes së aksionit për lirimin e hapësirave publike, kryeministri Edi Rama njoftoi se në Tiranë do të çliroheshin  rreth 20 mijë metra katrorë hapësirë publike, ndërsa puna do të vijonte edhe në qytetet e tjera, bregdet dhe zonat e mbrojtura. “Sipas planit të punës vetëm në Tiranë arrin deri nesër në rreth 20 mijë metra katrorë sipërfaqja e hapësirave publike të çliruara”, njoftoi Rama.  

Herë pas here, Kryeministri Rama publikon video të aksioneve të lirimit, si pjesë e një plani më të gjerë për administrimin e hapësirave publike kësaj here në mënyrë të ligjshme.

Kërkesat

Faktoje.al, paralelisht me shifrat e deklaruara publikisht nga kryeministri Edi Rama, i dërgoi dy kërkesa për informacion bashkisë së Tiranës konkretisht Policisë Bashkiake dhe IMT se kryeqytetit në thelb për sa sipërfaqe ishte liruar, por duke kërkuar informacione të ndryshme.

Policisë Bashkiake iu kërkua sa metër katror sipërfaqe publike ishte liruar, sa subjekte ishin gjobitur brenda katër viteve për zaptim të hapësirave publike? A ka evidenca zyrtare për shkelësit dhe a kishte pasur paralajmërime më herët ? Dhe cilat struktura brenda bashkisë ishin  përgjegjëse për situatën e evidentuar pas aksionit të filluar në Tiranë?   

IMT-së Tiranë iu kërkua në cilat lloje subjektesh ishin zhvilluar aksionet, pra sa bar-restorante, parkingje, apo subjekte të tjera? Sa subjekte ishin njoftuar paraprakisht dhe sa çmontime vullnetare ishin kryer?

E shkuar e harruar

“Në përgjigje të kërkesës suaj, ju sqarojmë se, duke marrë në konsideratë se marrja e detyrës si Drejtoreshë e Policisë Bashkiake ka ndodhur në muajin maj 2025, periudha në dispozicion për marrjen në dorëzim të përgjegjësive dhe organizimin e punës ka qenë e kufizuar.

Megjithatë, gjatë kësaj kohe, Policia Bashkiake ka ndërmarrë një aksion të gjerë në shkallë qyteti për lirimin e hapësirave publike të zëna në mënyrë të paligjshme, si pjesë e angazhimit të saj për rivendosjen e rendit urban dhe garantimin e aksesit të qytetarëve në mjediset e përbashkëta…”, thotë ndër të tjera Policia Bashkiake e Tiranës në një përgjigje të saj për Faktoje në datën 25 korrik, duke mos vënë në dispozicion evidenca për katër vitet e fundit

IMT, në anën tjetër, pas një përgjigje të vonuar për Faktoje thekson se, “për shkak të ngarkesës e ka të pamundur përpilimin e një informacioni të detajuar”.

Por vuri në dispozicion të dhëna të përgjithshme se si ishte situata aktuale në Tiranë lidhur me lirimin e hapësirave publike   

Fakt  

Inspektoriati i Mbrojtjes së Territorit Bashkia Tiranë njoftoi për Faktoje se deri me datë 4 shtator në kryeqytet “ishin liruar në total 1483 hapësira publike nga të cilat 1,214 çmontime vullnetare dhe 269 ekzekutime vendimesh, 56,421 m2 sipërfaqe e liruar në total, ndërkohë 1791 subjekte ishin njoftuar për të kryer lirimin vullnetar”.

Sipërfaqja e liruar (deri më tani) referuar të dhënave zyrtare të IMT Tiranë tejkaloi shifrën parashikuese të kryeministrit Edi Rama të muajit korrik ndaj dhe deklaratën e tij për 20 mijë metër katror të liruar do ta kategorizojmë të vërtetë.

The post 56,421 m2 sipërfaqe publike e liruar në Tiranë appeared first on Faktoje.al.

Ai nuk i ka fillesat si Rama. Dhe sa duket as të ardhmen politike. Nga 10 shkurti i këtij viti, ai ndodhet në arrest me burg.

SPAK dyshon se kryebashkiaku Erion Veliaj dhe bashkëshortja e tij, Ajola Xoxa, kanë përfituar pasuri personale nga fonde publike. Skema përfshin favorizim të kompanive private për tendera dhe leje ndërtimi.

Qysh prej muajit shkurt, në zyrat e Bashkisë Tiranë ka pasur lëvizje në nivel drejtorësh deri në nivel nënkryetarësh ku kryeministri Edi Rama ka përqendruar ndjeshëm ndikimin e tij

Të paktën pesë herë është raportuar publikisht se Rama ka ndërhyrë (përmes takimesh) në administrimin e Bashkisë Tiranë për të ruajtur, më shumë sesa vijimësinë, kontrollin ndaj kësaj bashkie.

Lëvizja e fundit ishte në fund të muajit korrik, ku nëpërmjet një VKM të miratuar nga qeveria, Tirana dhe njësitë e tjera vendore nuk do të kenë më të drejtë të japin leje ndërtimi për pallate mbi 6 kate.

 Kjo kompetencë i kaloi ekskluzivisht Këshillit Kombëtar të Territorit, i drejtuar nga Kryeministri, Edi Rama.

Lejet e ndërtimit

Por sa leje ndertimi u dhanë gjashtëmujorin e parë të këtij viti nga Bashkia Tiranë, kur arrestimi i Veliajt u bë në muajin shkurt? 

Faktoje.al iu drejtua me një kërkesë për informacion Bashkisë Tiranë duke marrë si referencë kohore zgjedhjet lokale 2023, vitin 2024 dhe gjashtëmujorin e parë Janar-Qershor 2025 

Përgjigja

Drejtoria e Përgjithshme e Planifikimit dhe Zhvillimit të Territorit e kryeqytetit informoi për Faktoje.al se në vitin 2023 Bashkia e Tiranës dha 53 leje ndërtimi mbi 6 kate për godina banimi dhe shërbimi, në vitin 2024 numri ra në 44 dhe në gjashtëmujorin e parë të 2025 (Janar-Qershor) vetëm në 9 leje.

Firma

Në bazë të Ligjit nr. 107/2014 “Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit” i ndryshuar dhe akteve nënligjore në zbatim të tij, kryetari i bashkisë ishte përgjegjës (deri kur qeveria ndryshoi firmën) për vendimmarrjen lidhur me aplikimet për leje të ndërtimit në territorin administrativ të bashkisë.

Nuk dihen datat konkrete se kur janë dhënë 9 lejet e ndërtimit (mbi 6 kate) këtë gjashmëmujor, por me arrestimin e Erion Veliajt, procesi duket se ka hyrë në ngërç.

Tani që firma ka kaluar në duart e Edi Ramës, mbetet për t’u parë nëse ky trend rënës do të vazhdojë, apo vendimi i qeverisë synon pikërisht të zhbllokojë lejet e mbetura pezull. Eksperienca e deritashme ka folur më shumë për këtë të fundit…

The post Lejet mbi 6 kate në Tiranë, rënie pas arrestimit të Veliajt appeared first on Faktoje.al.

Bashkimi Evropian thekson rëndësinë e një procesi gjithëpërfshirës dhe transparent për paketën e projekt-amendamenteve të Kodit të ri Penal duke përfshirë institucionet e drejtësisë, aktorët e sundimit të ligjit dhe shoqërinë civile.

REAGIMI

Në përgjigje të një kërkese zyrtare për informacion nga “Faktoje”, Delegacioni i Bashkimit Europian në Tiranë thotë se, “rishikimi i përgjithshëm i Kodit Penal është një proces i rëndësishëm dhe kompleks, me një ndikim të mundshëm afatgjatë në shoqëri dhe në sistemin e drejtësisë”.

Për pasojë, zyra e delegacionit të BE-së në Tiranë, sqaron “rëndësinë e garantimit të një konsultimi gjithëpërfshirës dhe të plotë me të gjitha institucionet kryesore të drejtësisë dhe aktorët e sundimit të ligjit, si dhe me shoqërinë civile për të garantuar cilësinë më të lartë të legjislacionit që do të rezultojë”.

Delegacioni i BE-së thotë se, ka marrë njoftim mbi prezantimin e projekt-amendamenteve të Kodit Penal, si rezultat i punës së një grupi ekspertësh të ngarkuar nga qeveria.

Në të njëjtën kohë, BE-ja sqaron se nuk ka qenë pjesë e grupit të ekspertëve dhe për pasojë ende nuk ka një qëndrim mbi këto projekt-amendamente.

Megjithatë, delegacioni i BE-së nënvizon faktin se, si pjesë e negociatave të anëtarësimit në Bashkimin Evropian, Shqipëria, në periudhën afatshkurtër, inkurajohet “që t’i japë përparësi atyre ndryshimeve legjislative që janë të nevojshme për të përmbushur standardet e përkohshme të përcaktuara në Qëndrimin e Përbashkët të BE-së për Grup-kapitullin 1 (Themeloret)”.

BE-ja gjithashtu shprehet e gatshme të ofrojë ndihmë teknike në këtë drejtim.

SPAK

Në të njëjtën ditë, përmes një takimi informal që kryetari i SPAK, Altin Dumani, zhvilloi me gazetarët, rezultoi se Prokuroria Speciale nuk ka qenë pjesë e grupit të punës për hartimin e Kodit të ri Penal. Dumani u shpreh se debati për Kodin fillimisht duhej bërë nëse kishte nevojë për ndërhyrje në Kodin aktual Penal apo për një Kod të ri Penal?!.

Dumani nuk komentoi draftin e ri, sa kohë që, sipas tij, paketa e propozimeve nuk kishte mbërritur ende në SPAK.

Një ditë më parë edhe Prokurori i Përgjithshëm, Olsi Çela, tha se institucioni që përfaqëson nuk është thirrur për të dhënë mendim.

Kodi i ri, ideja që në 2020

Në shkurt të vitit 2020, ish-ministrja e Drejtësisë Etilda Gjonaj prezantoi nismën për ndryshimet në Kodin Penal. U përzgjodh një grup pune me në krye Arben Rakipin, ndërsa u tha se do të merreshin propozime edhe nga grupe interesi, si prokuroritë, dhoma e avokatisë, gjyqësori dhe Komiteti i Helsinkit.

Pesë vite më vonë, me thuajse të njëjtat qëndrime, ministri aktual i Drejtësisë Ulsi Manja tha se “Kodi aktual nuk i përgjigjet më sfidave të kohës dhe se zbatimi i tij paraqet vështirësi reale për gjyqtarët, prokurorët dhe avokatët. Riformatimi konceptual dhe strukturor është jo vetëm i domosdoshëm, por në rrethanat ku jemi është edhe i pashmangshëm”

The post BE kërkon gjithëpërfshirje për Kodin e ri Penal appeared first on Faktoje.al.