❌

Normal view

Azili i gazetarëve shqiptarë, rrëfimet ekskluzive

7 August 2026 at 16:27

Nga Anila Hoxha dhe Pandi Gjata

Pas 13 vitesh në vijën e parë të gazetarisë së përditshme, si reporter i rendit dhe kriminalitetit në Shqipëri, ai u ndje seriozisht i rrezikuar për jetën një ditë.

Ishte 17 qershori i vitit 2014.

Ai u fut pĂ«r tĂ« raportuar nĂ« Lazarat tĂ« GjirokastrĂ«s, zonĂ« qĂ« atĂ«botĂ« njihej si “fshati i kanabisit”, ku prej vitesh nuk shkelte kĂ«mba e njerĂ«zve tĂ« shtetit. 

Ndonëse mjeti kishte logon e dallueshme të A1 Report, (medias për të cilën punonte) ai u qëllua me armë zjarri, ndërsa makinës së punës iu vu flaka.

Për Gerti Xhajën, ngjarja e Lazaratit ishte momenti më kritik dhe më i rëndë për të si gazetar.

”Ishte hera e parĂ« qĂ« u ndjeva realisht i frikĂ«suar. Ndoshta sepse tashmĂ« nuk isha mĂ« vetĂ«m gazetar, por edhe prind e kryefamiljar. PĂ«rgjegjĂ«sia ishte shumĂ« mĂ« e madhe dhe nuk mund tĂ« pĂ«rballeshe mĂ« njĂ«soj me njerĂ«z qĂ« kishin specialitet dhunĂ«n dhe krimin”, e nis rrĂ«fimin e tij pĂ«r ”Faktoje”.

Gjatë karrierës së tij si gazetar, Gerti Xhaja u bë i njohur për investigimin e trajtimit diskriminues të pagave të misioneve ushtarake shqiptare në zonat e luftës, si dhe, për ekspozimin e një rrjeti trafikantësh të vajzave drejt Greqisë. 

Gjithashtu, ai raportoi dhunimin e tij nga policia lokale në Lushnjë, një çështje që atë kohë nxiti debate të forta edhe në Parlament.

Por, Gerti nuk hoqi dorë deri ditën kur, duke raportuar aksionin e parë anti-kanabis të policisë në Lazarat, ai u gjend përballë një kërcënimi serioz.

”Ishte dita e tretĂ« e pĂ«rplasjes mes policisĂ« dhe personave tĂ« armatosur nĂ« Lazarat. NĂ« atĂ« kohĂ« flitej pĂ«r tentativa negociatash pĂ«r nxjerrjen e parave dhe largimin e personave tĂ« kĂ«rkuar (pĂ«rpara hyrjes sĂ« policisĂ« nĂ« fshat). Ne vendosĂ«m tĂ« futeshim pĂ«r tĂ« raportuar nga afĂ«r. Pa hyrĂ« ende nĂ« brendĂ«si tĂ« fshatit, automjeti ynĂ« u godit me armĂ«, u ndalua dhe mĂ« pas u dogj. Na nxorĂ«n nga makina ndĂ«rsa qĂ«llonin mbi kokat tona. Ishte e pabesueshme qĂ« kishim dalĂ« gjallĂ«, pasi plumbat kishin pĂ«rshkuar mjetin ku ndodheshim. NĂ« njĂ« moment na vendosĂ«n tĂ« katĂ«rt pĂ«rballĂ« njĂ« muri pĂ«r tĂ« na ekzekutuar. Ka qenĂ« momenti mĂ« i vĂ«shtirĂ« i jetĂ«s sime. Ndihesha pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r tre kolegĂ«t e mi dhe nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, mendoja pĂ«r djalin tim, qĂ« mund tĂ« mbetej jetim”, rrĂ«fen Gerti.

Ne foto: Makina e djegur e AiReport ne Lazarat ne vitin 2014

Edhe sot, pas 12 vitesh, nga Suedia ku jeton, ai kujton me mirënjohje ndërhyrjen e disa banorëve të zonës, që i shpëtuan jetën.

“Ata argumentuan se vrasja e gazetarĂ«ve do ta pĂ«rshkallĂ«zonte situatĂ«n nĂ« njĂ« konflikt tĂ« pĂ«rgjakshĂ«m me policinĂ«. Pas rreth njĂ« ore pengmarrjeje dhe kĂ«rcĂ«nimesh, na lanĂ« tĂ« lirĂ«â€, tregon ai.

Duke u kthyer pas në kohë, Gerti kujton se atëkohë policia përcolli një njoftim zyrtar për ngjarjen.

“Por mĂ« vonĂ« nuk kam pasur asnjĂ« informacion tjetĂ«r. PĂ«rveç deklarimeve qĂ« dhashĂ« atĂ« ditĂ«, nuk jam kontaktuar mĂ« as nga policia dhe as nga prokuroria”,  thotĂ« Gerti Xhaja.

“Ka qenĂ« momenti mĂ« i vĂ«shtirĂ« i jetĂ«s sime. Ndihesha pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r tre kolegĂ«t e mi dhe nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, mendoja pĂ«r djalin tim, qĂ« mund tĂ« mbetej jetim” – Gerti Xhaja

Tani, pas më shumë se një dekade që nga marrja e azilit me familjen e tij, Xhaja ka ndryshuar profesion. 

Ai vijon të ketë bindjen se rreziku që i kanosej për shkak të raportimeve, ka prekur drejtpërdrejt edhe bashkëshorten e tij, Mirjeta Ngjela gjithashtu gazetare, si dhe, të birin.

Shifrat kokëforta

NĂ« njĂ« pĂ«rgjigje zyrtare pĂ«r “Faktoje”, Kostaq Beluri, Drejtor i Koordinimit Institucional nĂ« ProkurorinĂ« e PĂ«rgjithshme, konfirmon se pĂ«rgjatĂ« vitit 2026 janĂ« regjistruar pesĂ« kallĂ«zime tĂ« reja penale, nga tĂ« cilat njĂ« nuk ka filluar, njĂ« tjetĂ«r Ă«shtĂ« nĂ« proçes verfikimi, ndĂ«rsa pĂ«r tre tĂ« tjera janĂ« regjistruar procedime penale.

“Sa i takon tĂ« dhĂ«nave pĂ«r procedimet penale qĂ« lidhen me sulme dhe kĂ«rcĂ«nime tĂ« gazetarĂ«ve dhe punonjĂ«sve tĂ« medias, pĂ«r periudhĂ«n e viteve 2023- 2025 referuar tĂ« dhĂ«nave statistikore rezultojnĂ« pesĂ« procedime penale tĂ« dĂ«rguara pĂ«r gjykim dhe pesĂ« procedime penale qĂ« vijojnĂ« nĂ« fazĂ« hetimit”, thuhet nĂ« njoftimin zyrtar tĂ« ProkurorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme.

Ndërkohë, Blerjana Bino sjell shifra të tjera, duke theksuar se Prokuroria nuk ka një sistem të unifikuar të mbledhjes  dhe ruajtjes të të dhënave mbi këto sulme.

“TĂ« dhĂ«nat qĂ« kemi janĂ« 22 raste pĂ«r sulme direkte pĂ«r 2024 dhe 2025, por asnjĂ« vendim fajĂ«sie” – Blerjana Bino

“TĂ« dhĂ«nat qĂ« kemi janĂ« 22 raste pĂ«r sulme direkte pĂ«r 2024 dhe 2025, por asnjĂ« vendim fajĂ«sie”, deklaroi pĂ«r “Faktoje” Drejtoresha Ekzekutive e SCiDEV, Blerjana Bino.

Hezitimi

Gjatë këtij investigimi, disa gazetarë që janë larguar nga vendi për shkak të kërcënimeve gjatë ushtrimit të detyrës dhe që kanë fituar azilin, zgjodhën të mos i bëjnë publike historitë e tyre.

Dashamir Biçaku, gazetar me një karrierë të gjatë në Shqipëri, i cili u largua befas nga vendi, insiston se nuk ka kërkuar azil. 

Megjithatë, arsyet e largimit të tij nga profesioni, ku spikatej si një ndër zërat më premtues të gazetarisë investigative, mbeten ende enigmë.

“Sfida e ardhjes nĂ« FrancĂ« dhe instalimi kĂ«tu pĂ«r ne nuk lidhen me subjektin, me kĂ«rcĂ«nimet dhe me frikĂ«n. NĂ«se ika unĂ«, dikush tjetĂ«r duhet tĂ« mĂ« ketĂ« zĂ«vendĂ«suar po aq denjĂ«sisht, kĂ«shtu qĂ« frika s’mund tĂ« ketĂ« rol kur jemi tĂ« zĂ«vendĂ«sueshĂ«m. Padrinot janĂ« tĂ« pazĂ«vendĂ«sueshĂ«m”, thotĂ« Biçaku pĂ«r “Faktoje”, i cili e vazhdon gazetarinĂ« nga shteti ku aktualisht jeton bashkĂ« me familjen.

Vendimi  

Për Ledia Canaj, kërkimi i azilit dhe jeta në kampet e emigrantëve ishte bileta e saj e shpëtimit. 

Me një karrierë të nisur në 2004, ajo e ndjeu rrezikun për jetën gjatë vitit 2015.

“GjatĂ« raportimeve pĂ«r korrupsion zgjedhor dhe shit-blerje vote nĂ« TiranĂ« ne siguruam dĂ«shmi dhe filmime konkrete. Pas publikimit, presionet u bĂ«nĂ« mĂ« tĂ« forta dhe kaluan pĂ«rtej kufijve normalĂ« tĂ« profesionit. NĂ« atĂ« moment kuptova se rreziku pĂ«r njĂ« gazetar nuk Ă«shtĂ« gjithmonĂ« vetĂ«m fizik. 

Vrasja e njĂ« gazetari mund tĂ« ndodhĂ« edhe duke i mbyllur gojĂ«n, duke e izoluar, duke e kĂ«rcĂ«nuar, duke e bĂ«rĂ« tĂ« ndihet i pambrojtur, i vetĂ«m dhe i panevojshĂ«m pĂ«r sistemin”, tregon pĂ«r “Faktoje”, Ledia.

“Kampi Ă«shtĂ« njĂ« vend ku njeriu humbet kontrollin mbi jetĂ«n e vet. Pret. Hesht. VĂ«zhgon. Por unĂ« nuk pushova sĂ« menduari si gazetare” – Ledia Canaj

Ky ishte pikërisht momenti kur ajo vendosi. 

Mori vajzĂ«n e vogĂ«l dhe kĂ«rkoi azil nĂ« BelgjikĂ«, “pĂ«r sigurinĂ« e saj dhe tĂ« familjes”.

Si fillim provoi jetën në kampe.

“Periudha si azilkĂ«rkuese ishte shumĂ« e vĂ«shtirĂ«. Kampi Ă«shtĂ« njĂ« vend ku njeriu humbet kontrollin mbi jetĂ«n e vet. Pret. Hesht. VĂ«zhgon. Por unĂ« nuk pushova sĂ« menduari si gazetare. Fillova tĂ« studioj ligjin europian, sistemet e migracionit dhe historitĂ« e njerĂ«zve qĂ«, si unĂ«, kĂ«rkonin mbrojtje”, thotĂ« Ledia.

Në Belgjikë, rrëfen ajo, rasti u trajtua brenda një kuptimi më të gjerë të rrezikut ndaj gazetarëve.

“PĂ«r mua, kjo ishte shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme: sepse tregonte se kĂ«rcĂ«nimi ndaj gazetarit nuk matet vetĂ«m me plagĂ« nĂ« trup, por edhe me presion sistemik, me frikĂ« tĂ« organizuar dhe me sabotim tĂ« fjalĂ«s sĂ« lirĂ«â€

Arsyet

“Tregu multimedial nĂ« ShqipĂ«ri numĂ«ron mbi 5,200 punonjĂ«s, nga tĂ« cilĂ«t mbi 2,170 ushtrojnĂ« detyrĂ«n e gazetarit apo redaktorit” – AleksandĂ«r Çipa.

Duke theksuar pasigurinĂ« ekonomike dhe mungesĂ«n e garancive nĂ« median shqiptare, kreu i Unionit tĂ« GazetarĂ«ve ShqiptarĂ«, AleksandĂ«r Çipa, vĂ«ren se numri i punonjĂ«sve tĂ« medias dhe gazetarĂ«ve qĂ« kanĂ« kĂ«rkuar azil ndĂ«r vite mbetet i lartĂ«.

“NĂ« dijeninĂ« tonĂ« mbi 30 punonjĂ«s mediash kanĂ« kĂ«rkuar azil ekonomik dhe social. Disa raste pĂ«r arsye hakmarrjeje dhe disa pĂ«r arsye kĂ«rcĂ«nimesh nga struktura kriminale dhe persona me pushtet. Ka edhe raste qĂ« e kĂ«rkojnĂ« azilin pĂ«r arsye tĂ« pĂ«rndjekjes gjinore tĂ« tyre”, thotĂ« Çipa pĂ«r “Faktoje”.

Sipas studimeve të Unionit, tregu multimedial në Shqipëri numëron mbi 5,200 punonjës, nga të cilët mbi 2,170 ushtrojnë detyrën e gazetarit apo redaktorit.

Të dhënat që disponon Unioni i Gazetarëve tregojnë se në rastet e gazetarëve të kërcënuar janë ndeshur me dy kategori hetimesh.

Kategoria e parë përfshin hetimet e kryera nga vendet pritëse, ku kanë mbërritur gazetarët dhe punonjësit e medias shqiptare, si Franca, Suedia apo Holanda.

“NdĂ«rsa nga organet shqiptare ka pasur interesim pĂ«rmes kontaktesh dhe kĂ«rkesash informuese prej organizatave tĂ« gazetarĂ«ve, edhe pranĂ« UGSH” , argumenton Çipa, i cili e ka njĂ« shpjegim pĂ«r largimin e njerĂ«zve tĂ« medias.

“Presioni i grupeve kriminale mbi raportues tĂ« tillĂ« qĂ« vijojnĂ« tĂ« kĂ«mbĂ«ngulin nĂ« çështje kriminale, qĂ« kanĂ« tronditur opinionin publik, qĂ« implikojnĂ« persona me pushtet dhe qĂ« zotĂ«rojnĂ« asete tĂ« shumta financiare prej jetĂ«s dhe botĂ«s kriminale, janĂ« arsye qĂ« disa reporterĂ« tĂ« tillĂ« tĂ« zgjedhin emigrimin, duke kryer procedura tĂ« azilit”, deklaron kreu i Unionit tĂ« GazetarĂ«ve.  

Azili politik i gazetarëve nga Ballkani

Ndërkohë që në Shqipëri largimi i gazetarëve për të kërkuar azil politik në vendet e Bashkimit Europian apo në SHBA është një dukuri e njohur, në Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut organizatat e gazetarëve atje nuk raportojnë statistika apo raste të ngjashme.

Në Kosovë rasti më i njohur dhe publik është ai i gazetares së njohur Arbana Xharra, që prej vitesh jeton në SHBA për shkak të kërcënimeve për jetën gjatë ushtrimit të detyrës së saj. 

Maqedonia e Veriut

I kontaktuar nga “Faktoje”, Mlladen Cadikovski nga Asociacioni i GazetarĂ«ve tĂ« MaqedonisĂ« sĂ« Veriut e vlerĂ«soi temĂ«n si shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme dhe me interes.

“Do tĂ« kontrolloj se çfarĂ« tĂ« dhĂ«nash mund tĂ« kemi nĂ« lidhje me rastet e gazetarĂ«ve nga Maqedonia e Veriut qĂ« kanĂ« kĂ«rkuar azil politik jashtĂ« vendit. MegjithatĂ«, duhet tĂ« theksoj se nuk jam i sigurt nĂ«se ka statistika tĂ« konsoliduara ose zyrtare qĂ« ndjekin posaçërisht gazetarĂ«t nĂ« kĂ«tĂ« kontekst, pasi raste tĂ« tilla zakonisht nuk regjistrohen sistematikisht si njĂ« kategori e veçantĂ«.

Do ta shqyrtoj mĂ« tej kĂ«tĂ« dhe do t’ju kontaktoj nĂ«se gjej ndonjĂ« informacion ose shembull pĂ«rkatĂ«s qĂ« mund tĂ« jetĂ« i dobishĂ«m pĂ«r artikullin tuaj”, ishte pĂ«rgjigja e Mlladen Cadikovskit pĂ«r “Faktoje”.

Por deri në publikimin e këtij artikulli kolegu nga Shkupi nuk gjeti një shembull apo informacion në lidhje me kërkesat e gazetarëve në RMV që kanë ikur dhe kanë kërkuar azil politik jashtë vendit.

Mali i Zi

Pavarësisht se Mali i Zi është shteti më i vogël në Ballkan, aty veprojnë disa shoqata dhe organizata të gazetarëve.

Marijana Camoviq Velickoviq, e cila ka mbajtur postin e kryetares së Sindikatës së Gazetarëve të Malit të Zi deri në vitin 2022, aktualisht shërben si nënkryetare.

Ajo kĂ«rkoi ndjesĂ« pĂ«r vonesĂ«n nĂ« pĂ«rgjigje, duke shpjeguar se u desh kohĂ« pĂ«r t’u konsultuar me kolegĂ«t mbi tematikĂ«n e ndjeshme qĂ« po trajtonim.

“KĂ«rkoj ndjesĂ« pĂ«r pĂ«rgjigjen e vonuar por meqenĂ«se nuk isha nĂ« dijeni se kishte pasur ose se ka raste qĂ« gazetarĂ«t nĂ« Mal tĂ« Zi kanĂ« kĂ«rkuar azil politik, pyeta kolegĂ«t e mi. Askush nuk Ă«shtĂ« nĂ« dijeni tĂ« diçkaje tĂ« ngjashme qĂ« i ka ndodhur dikujt”, thotĂ« Marijana Camoviq Velickoviq pĂ«r “Faktoje”.

Kosova

Xhemajl Rexha i Asosacionit të Gazetarëve të Kosovës tregon se organizata që ai drejton ka të regjistruar në databazën e vetë aktualisht 720 anëtarë, ku përfshihen gazetarë, kameramanë dhe fotografë. 

Por në Kosovë ka më shumë se aq, pasi anëtarësimi është vullnetar dhe jo të gjithë gazetarët duan të bëhen pjesë.

“KĂ«tĂ« shifĂ«r e kemi ndryshuar para mĂ« shumĂ« se njĂ« 1 viti kur kemi bĂ«rĂ« pĂ«rditĂ«simin kur kishim pak mĂ« shumĂ« se 900 anĂ«tarĂ«. Ne dimĂ« pĂ«r njĂ« numĂ«r tĂ« vogĂ«l tĂ« gazetarĂ«ve qĂ« kanĂ« ikur jashtĂ« vendit duke kĂ«rkuar azil, me rastin mĂ« tĂ« njohur Arbana Xharra, qĂ« jeton nĂ« SHBA tash e disa vjet si pasojĂ« e kĂ«rcĂ«nimeve pĂ«r jetĂ«n pĂ«r shkak tĂ« raportimeve tĂ« saj”, thotĂ« pĂ«r “Faktoje”, Rexha.

NĂ« informacionet qĂ« ka Asosacioni, njĂ« numĂ«r i identifikueshĂ«m i gazetarĂ«ve nga Kosova “kanĂ« shkuar nĂ« vende tĂ« BE-sĂ« pĂ«r perspektivĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« ekonomike, kurse tĂ« tjerĂ« pĂ«r arsye krejtĂ«sisht private dhe familjare”.

“RĂ«nia e numrit tĂ« anĂ«tarĂ«ve lidhet edhe me faktin qĂ« ndĂ«r vite gazetarĂ«t e kanĂ« lĂ«nĂ« profesionin pĂ«r t’iu bashkuar ekipeve tĂ« politikanĂ«ve, QeverisĂ« dhe institucioneve tĂ« tjera”, thotĂ« Rexha.

Qarkorja e Prokurorisë 

Nga tetori 2024 vazhdon tĂ« jetĂ« nĂ« fuqi njĂ« qarkore e firmosur nga Prokurori i PĂ«rgjithshĂ«m Olsian Çela “PĂ«r hetimin e çështjeve qĂ« lidhen me sigurinĂ« e gazetarĂ«ve dhe tĂ« mediave”.

Ajo doli garant se do të mundësonte koordinimin e veprimtarisë mes institucioneve për mbrojtjen e  gazetarëve nga çdo akt kërcënimi, dhune apo çdo veprim i paligjshëm që synon pengimin e tyre në ushtrimin e profesionit.

Në këtë qarkore premtohet se prokurorët do të ndjekin me përparësi çështjet, që lidhen me sigurinë e gazetarëve dhe mediave dhe do të mbikëqyrin punën e oficerëve të policisë gjyqësore që i hetojnë këto çështje për të siguruar shpejtësi hetimore.

Blerjana Bino thotë se qarkorja ka dhënë një puls për vëmendje më të madhe ndaj sigurisë.

”NdĂ«rkohĂ« tĂ« dhĂ«nat e pyetĂ«sorĂ«ve me gazetarĂ«t tregojnĂ« se nuk ka ende shumĂ« njohuri nga gazetarĂ«t pĂ«r protokollin e policisĂ« dhe prokurorisĂ« dhe niveli i kallĂ«zimeve vazhdon tĂ« jetĂ« mĂ« i ulĂ«t se rastet e raportuara”, deklaron Bino.

Skënder Hita: Policia në krah të gazetarëve

Por Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, thekson se protokolli i sigurisë për gazetarët është plotësisht funksional, duke ofruar pika kontakti për adresimin e menjëhershëm të çdo kërcënimi apo rreziku gjatë ushtrimit të detyrës.

“BashkĂ«punimi me median Ă«shtĂ« njĂ« element kyç pĂ«r rritjen e besimit tĂ« qytetarĂ«ve te Policia dhe pĂ«r forcimin e sigurisĂ« nĂ« shoqĂ«ri. NĂ« çdo rast kur njĂ« gazetar ndihet i kĂ«rcĂ«nuar, shantazhuar apo kur dĂ«mtohet prona e tij ose e familjarĂ«ve tĂ« tij, Policia e Shtetit reagon me pĂ«rgjegjĂ«si dhe profesionalizĂ«m, duke e trajtuar çdo rast me pĂ«rparĂ«si. Çdo rast ndiqet nga grupe tĂ« posaçme hetimore, nĂ« bashkĂ«punim tĂ« ngushtĂ« me ProkurorinĂ«, me angazhim maksimal dhe profesional pĂ«r zbardhjen e ngjarjeve, identifikimin dhe vĂ«nien pĂ«rpara pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« ligjore tĂ« autorĂ«ve” thotĂ« pĂ«r “Faktoje”, kryepolici SkĂ«nder Hita.

Gazetarit që iu dogj makina në derën e shtëpisë

Qysh prej 26 prillit të këtij viti, kur automjeti iu dogj në derë të shtëpisë në Bulqizë, gazetari Sami Curri nuk ka marrë asnjë informacion lidhur me hetimet që po ndiqen nga prokuroria lokale.

Për Currin, i cili nisi të raportonte dhe të investigonte mbi minierat dhe prokurimet publike që kur ishte në vitin e dytë të Fakultetit të Gazetarisë, çështja e tij vështirë të duket se po trajtohet me përparësi.

“Ndihem i rrezikuar, besoj se do ketĂ« njĂ« tentativĂ« pĂ«r shkatĂ«rrim prone prapĂ« pĂ«r tĂ« mĂ« dhĂ«nĂ« mesazh dhe pĂ«r tĂ« mĂ« pĂ«rcjellĂ« klime frike” – Sami Curri

“Ndihem i rrezikuar, besoj se do ketĂ« njĂ« tentativĂ« pĂ«r shkatĂ«rrim prone prapĂ« pĂ«r tĂ« mĂ« dhĂ«nĂ« mesazh dhe pĂ«r tĂ« mĂ« pĂ«rcjellĂ« klime frike. UnĂ« kam pasur mundĂ«si tĂ« largohem nga ShqipĂ«ria dhe nga Bulqiza, po ndjesia ime Ă«shtĂ« se duhet tu shĂ«rbej energji dhe forcĂ« qytetarĂ«ve” nis rrĂ«fimin e tij pĂ«r “Faktoje” gazetari Curri.

ThotĂ« se pas ngjarjes, pati mbĂ«shtetje deklarative, por hetimet nuk kanĂ« ecur.  “Nuk jam thirrur asnjĂ«herĂ« mbas ngjarjes pĂ«r tĂ« mĂ« dhĂ«nĂ« sqarime, nuk kam pasur asnjĂ«herĂ« ftesĂ«. Hetimi Ă«shtĂ« i vakĂ«t, e kam thĂ«nĂ« qĂ« nĂ« momentin e parĂ« qĂ« ata s’kanĂ« kapacitete” shton gazetari Curri.

Në këtë situatë, ai është detyruar të ulet dhe të shkruajë një memo për prokurorin e çështjes për ta pyetur se çfarë po ndodh mbi hetimet.

Pista e gazetarit është vetëm një, sulmi për shkak të detyrës.

“UnĂ« besoj qĂ« ka qenĂ« e lidhur me njĂ« hulumtim mbi njĂ« tenderim, dhe duke qenĂ« se nuk ia dolĂ«n, ata zgjodhĂ«n gjĂ«nĂ« mĂ« tĂ« lehtĂ«, i vunĂ« flakĂ«n automjetit. UnĂ« denoncova, i kam nisur letĂ«r prokurorit tĂ« çështjes se ku janĂ« hetimet”, vijon Curri. 

“Problem nuk Ă«shtĂ« ligji”

Kur sigurimi i provave bëhet i vështirë dhe gazetarët mbeten në pritje të organit të akuzës për zyrtarizimin e procedimeve gjyqësore, kreu i Asosacionit të Gazetarëve të Shqipërisë, Isa Myzyraj, thekson se problemi kryesor nuk qëndron te mungesa e ligjeve, por te zbatimi i tyre.

“VetĂ«m hetime tĂ« shpejta, tĂ« pavarura dhe me rezultate konkrete mund tĂ« rikthejnĂ« besimin e gazetarĂ«ve se shteti Ă«shtĂ« nĂ« gjendje t’u garantojĂ« sigurinĂ« dhe lirinĂ«â€ – Isa Myzyraj

“NĂ« shumĂ« raste hetimet ecin me ritme tĂ« ngadalta, nuk ka transparencĂ« mbi ecurinĂ« e tyre dhe gazetarĂ«t mbeten pa informacion pĂ«r atĂ« qĂ« po bĂ«het. 

Kjo krijon mosbesim dhe perceptimin se autorët mund të mbeten të pandëshkuar. 

Ne kemi kĂ«rkuar vazhdimisht qĂ« çdo kĂ«rcĂ«nim ndaj njĂ« gazetari tĂ« trajtohet me prioritet, tĂ« hetohet nĂ« mĂ«nyrĂ« profesionale dhe tĂ« ketĂ« komunikim tĂ« rregullt me viktimĂ«n. VetĂ«m hetime tĂ« shpejta, tĂ« pavarura dhe me rezultate konkrete mund tĂ« rikthejnĂ« besimin e gazetarĂ«ve se shteti Ă«shtĂ« nĂ« gjendje t’u garantojĂ« sigurinĂ« dhe lirinĂ« pĂ«r tĂ« ushtruar profesionin” thotĂ« pĂ«r “Faktoje”, Myzyraj.

Epilog

Në këto 36 vite në Shqipëri, kemi parë një plejadë gazetarësh të talentuar, të cilët, përmes integritetit dhe përkushtimit të tyre, kanë zbuluar të vërtetën dhe skandalet, kanë denoncuar korrupsionin dhe ekspozuar rrjetet kriminale. 

Sot, një pjesë e tyre vazhdon ta përmbushë këtë mision me ndershmëri. 

ShumĂ« tĂ« tjerĂ« e kanĂ« braktisur profesionin ose e kanĂ« parĂ« si njĂ« “trampolinĂ«â€ karriere. 

Të tjerë janë detyruar të largohen jashtë vendit në kërkim të azilit ose një jetese më të mirë.

Breza të tërë kanë kaluar përmes këtij profesioni, por pasioni i patundur për të kërkuar të vërtetën dhe refuzimi për të bërë kompromise, edhe kur kërcënimi të troket në derën e shtëpisë ka mbetur jo për shumicën.

The post Azili i gazetarëve shqiptarë, rrëfimet ekskluzive appeared first on Faktoje.al.

E gjeneruar kjo përballje e ushtrisë spanjolle me mish derri ndaj marokenëve

7 August 2026 at 16:23

Pretendimi: Kjo video tregon ushtrinë spanjolle që lufton kundër emigrantëve marokenë duke u hedhur mish derri

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

——————————————————————————-

Një video e pazakontë që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, duket se tregon personel dhe automjete ushtarake që hedhin proshutë derri drejt një turme. Ajo shoqërohet me pretendimin se tregon ushtrinë spanjolle që po lufton kundër emigrantëve marokenë. Mishi i derrit është i ndaluar në Islam, feja mbizotëruese në Marok dhe Ceuta, enklavën spanjolle që pa kalimin e kufirit të mbi 50 mijë emigrantëve marokenë në fund të korrikut.

Madridi dërgoi me shpejtësi trupa, dronë, zhytës dhe barka në enklavën që ndodhet në Afrikën veriore. Gazetarët e AFP në Ceuta vunë re një prani masive policore dhe ushtarake, dhe disa të rinj u panë duke u kthyer për në Marok pasi u thanë lamtumirë oficerëve.

Megjithatë, video e mësipërme dukshëm nuk është e vërtetë, por është gjeneruar me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Me anĂ« tĂ« motorit tĂ« kĂ«rkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video Ă«shtĂ« botuar fillimisht mĂ« 30 korrik 2026 dhe Ă«shtĂ« etiketuar si “BĂ«rĂ« me AI.”

“E bĂ«ra kĂ«tĂ« video me Seedance 2.0 nĂ« Yapper! MĂ« pyet çfarĂ« tĂ« duash,” shkruantĂ« autori nĂ« njĂ« postim pasues po atĂ« ditĂ«. Yapper Ă«shtĂ« njĂ« platformĂ« krijimi pĂ«rmbajtjeje qĂ« u lejon njerĂ«zve tĂ« krijojnĂ« video duke pĂ«rdorur Seedance 2.0, njĂ« model AI nga gjigandi kinez i teknologjisĂ« ByteDance.

NĂ« fund tĂ« korrikut 2026, rreth 50 mijĂ« emigrantĂ« marokenĂ« kaluan kufirin nĂ« enklavĂ«n spanjolle tĂ« AfrikĂ«s sĂ« Veriut, Ceuta, nĂ« njĂ« fluks masiv qĂ« i mbingarkoi autoritetet lokale. Autoritetet spanjolle kanĂ« numĂ«ruar tĂ« paktĂ«n 72 tĂ« vdekur, ndĂ«rsa Shoqata Marokene pĂ«r tĂ« Drejtat e Njeriut thotĂ« se numri i tĂ« vdekurve Ă«shtĂ« afĂ«r “130 viktimave,” pĂ«rveç “dhjetĂ«ra personave tĂ« zhdukur.” Rreth 1000 tĂ« mitur mbeten nĂ« Ceuta, duke qĂ«ndruar pa familjet e tyre nĂ« njĂ« vend tĂ« huaj.

The post E gjeneruar kjo përballje e ushtrisë spanjolle me mish derri ndaj marokenëve appeared first on Faktoje.al.

Këto trazira nga tifozët francezë, jo nga emigrantët në Ceuta

7 August 2026 at 16:16

Pretendimi: Kjo video tregon emigrantët marokenë që shkaktojnë trazira në enklavën spanjolle të Ceutës

Verdikti: E pavërtetë

——————————————————————————

Në rrjetet sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon një video që pretendohet se tregon emigrantë marokenë që shkaktojnë trazira në enklavën spanjolle të Ceutës.

NĂ« fund tĂ« kyorrikut 2026, rreth 50 mijĂ« emigrantĂ« marokenĂ« kaluan kufirin nĂ« enklavĂ«n spanjolle tĂ« AfrikĂ«s sĂ« Veriut, Ceuta, nĂ« njĂ« fluks masiv qĂ« i mbingarkoi autoritetet lokale. Autoritetet spanjolle kanĂ« numĂ«ruar tĂ« paktĂ«n 72 tĂ« vdekur, ndĂ«rsa Shoqata Marokene pĂ«r tĂ« Drejtat e Njeriut thotĂ« se numri i tĂ« vdekurve Ă«shtĂ« afĂ«r “130 viktimave,” pĂ«rveç “dhjetĂ«ra personave tĂ« zhdukur.” Rreth 1000 tĂ« mitur mbeten nĂ« Ceuta, duke qĂ«ndruar pa familjet e tyre nĂ« njĂ« vend tĂ« huaj.

Megjithatë, video e mësipërme nuk tregon pamje nga kjo ngjarje.

Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar në rrjet përpara kalimit masiv në Ceuta në korrik 2026.

Ajo Ă«shtĂ« postuar nga llogari tĂ« ndryshme nĂ« fund maj tĂ« kĂ«tij viti, me pĂ«rshkrime si: “31.05.2026. Liga e KampionĂ«ve, finalja. Toulouse.”

Sipas përshkrimeve, pamjet janë filmuar në qytetin francez të Tuluzës pas finales së Ligës së Kampionëve të UEFA.

Video shfaqet gjithashtu në një artikull që liston disa nga rrugët në Tuluzë ku ndodhën trazira. 

Vendi ku është filmuar video në rrugën Alsace-Lorraine mund të gjendet nëpërmjet Google Maps dhe Street View.

Më 30 maj 2026, rreth 22,000 oficerë policie u vendosën në të gjithë Francën, përfshirë 8,000 në Paris, pas trazirave që pasuan fitoren e Paris Saint-Germain në Ligën e Kampionëve të UEFA. Policia raportoi arrestimin e 2216 personave dhe gjobitjen e 89 të tjerëve.

Tifozët e Paris Saint-Germain qëndrojnë pranë një zjarri të madh në rrugë pranë Harkut të Triumfit në Paris më 30 maj 2026 (AFP/Kenzo TRIBOUILLARD)

The post Këto trazira nga tifozët francezë, jo nga emigrantët në Ceuta appeared first on Faktoje.al.

Kjo kërcyese në plazh nuk është drejtoresha e spitalit të Sarandës

6 August 2026 at 16:55

Pretendimi: Kjo video tregon drejtoreshën e Spitalit të Sarandës duke festuar në plazh

Verdikti: E pavërtetë

———————————————————————

Një video që po qarkullon në rrjetet sociale shqipfolëse pretendon se tregon drejtoreshën e Spitalit të Sarandës duke kërcyer në plazh.

MegjithatĂ«, gruaja nĂ« video nuk Ă«shtĂ« drejtoresha e Spitalit Bashkiak tĂ« SarandĂ«s. NĂ« vitin 2021, Dr. Arjan Kalcuni u emĂ«rua drejtor i Spitalit tĂ« SarandĂ«s “Petro Nako.” KolegĂ«t e Sarandaweb konfirmuan pĂ«r Faktoje se dr. Kalcuni e mban ende kĂ«tĂ« post.

Dr. Arjan Kalcuni, Dejtor i Spitalit të Sarandës

Me anĂ« tĂ« motorit tĂ« kĂ«rkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mĂ«sipĂ«rme qarkullon qĂ« mĂ« parĂ« nĂ« rrjet me pĂ«rshkrimin: “Vajza e Jeff Bezos pikaset duke festuar nĂ« Ushaia, Ibiza.” Pamje tĂ« tĂ« njejtĂ«s vajzĂ« qarkullojnĂ« nĂ« rrjet me pretendimin se ajo Ă«shtĂ« e bija e pronarit milarder tĂ« Amazon, Jeff Bezos.

Megjithatë, edhe ky pretendim është i paprovuar. 

Gruaja nĂ« video Ă«shtĂ« njĂ« influencere, e cila ka ndryshuar emrin e saj nĂ« “Emily Bezos” nĂ« TikTok dhe bĂ«n postime sikur tĂ« ishte e bija e Jeff Bezos.

Edhe video e cila pretendon se Ă«shtĂ« njĂ« “pikasje” rastĂ«sore e bijĂ«s sĂ« Bezos, Ă«shtĂ« botuar fillimsht nĂ« TikTok dhe Instagram nga vetĂ« llogaria e saj.

Llogaria në platformën e përmbajtjeve për të rritur Only Fans që lidhet në Instagramin e influenceres mban emrin Ema Santi. I njejti emër është i lidhur me një numër llogarish nëpër rrjete të ndryshme sociale, ku e njejta influncere poston video në gjermanisht.

Në disa video ku ajo shfaqet me të njejtën veshje si në videot e mësipërme, në këtë llogari, ajo përshkruhet si e bija e kancelarit gjerman Friedrich Merz.

Me gjasa, kjo është një taktikë për të tërhequr sa më shumë vëmendje, ndjekës dhe abonentë me pagesë për përmbajtjen që ajo prodhon.

The post Kjo kërcyese në plazh nuk është drejtoresha e spitalit të Sarandës appeared first on Faktoje.al.

E gjeneruar kjo sjellje miqësore pas aksidentit në autostradën Tiranë-Durrës

6 August 2026 at 16:17

Pretendimi: Kjo video tregon dy të huaj në autostradën Tiranë-Durrës që pas përplasjes bëjnë një foto së bashku

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————————–

Një video që po qarkullon në rrjetet sociale shqipfolëse pretendohet se tregon dy të huaj në autostradën Tiranë-Durrës që pas përplasjes me makina bëjnë një foto miqësore së bashku dhe vazhdojnë rrugën. 

Megjithatë, ky moment dashamirësie nuk është i vërtetë. Ai është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Lexuesi i vëmendshëm do të ketë dyshuar tashmë sepse një tregues fillestar i përmbajtjeve të generuara me AI janë mospërputhjet logjike. Në këtë rast, kur personazhet janë me kurriz nga ne, gruaja ka dy telefona. Kur kthehet, telefoni që mban në dorën e djathtë zhduket.

Një tjetër tregues është shkurtësia e videos. Shumica e programeve AI i kufizojnë videot në një skenë të vetme që zgjat rreth 8-10 sekonda. Kjo sepse, krahasuar me gjenerimin e imazheve, gjenerimi i videove është më i shtrenjtë, më kompleks dhe shumë më i vështirë për të vijuar krijimin e detajeve.

Megjithëse video e mësipërme është shpërndarë gjerësisht në internet me pretendime se ajo është filmuar në një sërë vendesh, nga Turqia tek Shtetet e Bashkuara, video është postuar fillimisht në TikTok më 22 korrik 2026 nga llogaria @valentinloiseau.ai.

Video origjinale Ă«shtĂ« etiketuar nga autori si i gjeneruar me AI, ndĂ«rsa vetĂ« llogaria qĂ« e ka postuar vetĂ«pĂ«rshkruhet si njĂ« “krijues i videove me AI” qĂ« “bĂ«n gjĂ«ra me AI.” Siç pritet, kjo llogari poston ekskluzivisht pĂ«rmbajtje tĂ« gjeneruara me AI.

Shënim: Data 7 gusht 2026 faqja Iliria News e ka korigjuar lajmin, pas verfikimit të Faktoje. Lajmit të raportuar i është ndryshuar vlerësimi fillestar në Facebook.

The post E gjeneruar kjo sjellje miqësore pas aksidentit në autostradën Tiranë-Durrës appeared first on Faktoje.al.

Tre vite pa fondet IPARD në bujqësi

6 August 2026 at 15:14

Esmeralda Topi

Në fillim të vitit, ministri i Bujqësisë, Andis Salla, deklaroi se fondet e programit IPARD III do të hapeshin brenda gjashtëmujorit të parë të vitit.

“UnĂ« nĂ« datĂ«n 9 jam dhe nĂ« Bruksel bashkĂ« me ekipin pĂ«r tĂ« vazhduar hapat e mĂ«tejshĂ«m nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« ne brenda gjashtĂ«mujorit tĂ« parĂ« tĂ« vazhdojmĂ« me çeljen dhe hapjen e kĂ«tij sektori kaq tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m
” – premtoi Salla. 

Megjithatë, fondet IPARD III nuk u çelën dhe nuk ka pasur asnjë vendim të Komisionit Evropian që të autorizojë rifillimin e programit.

ÇfarĂ« tha Ministria pasi kaloi afati?

Në fillim të muajit korrik, pas përfundimit të afatit të përmendur nga ministri, Faktoje iu drejtua Ministrisë së Bujqësisë për të kuptuar mbi çfarë baze ishte bërë deklarata dhe në çfarë faze ndodhej procesi për rikthimin e fondeve IPARD në bujqësi.

“Deklarata e Ministrit mbĂ«shtetet nĂ« vlerĂ«simin e ecurisĂ« sĂ« procesit tĂ« riakreditimit tĂ« masave tĂ« IPARD III dhe gatishmĂ«rinĂ« e vazhdueshme tĂ« strukturave pĂ«rkatĂ«se tĂ« Bashkimit Evropian”, thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen zyrtare nga ministria e BujqĂ«sisĂ«.

Ministria nuk identifikoi (në përgjigje) asnjë vendim, shkresë apo komunikim zyrtar të Komisionit Evropian që të konfirmonte afatin e qershorit.

“Ministria Ă«shtĂ« nĂ« komunikim tĂ« vazhdueshĂ«m me Komisionin Evropian lidhur me procesin e delegimit tĂ« kompetencave pĂ«r zbatimin e IPARD III. Objektivi ynĂ« mbetet pĂ«rmbushja e tĂ« gjitha kĂ«rkesave institucionale dhe teknike qĂ« do tĂ« mundĂ«sojnĂ« çeljen e fondeve”, shtohet mĂ« tej.

Në përgjigjet zyrtare, institucioni konfirmon se Shqipëria kishte përditësuar dokumentacionin, kishte adresuar komentet teknike dhe po përgatiste procesin e auditimit, por procedurat vijonin ende dhe nuk rezultonte të ishte marrë vendimi për rifillimin e programit.

Me fjalë të tjera, ministria e Bujqësisë pranoi se premtimi i ministrit nuk ishte mbështetur në një konfirmim zyrtar të Komisionit Evropian.

Edhe vetë ministri Salla u detyrua të japë sqarime pasi kaloi qershori. Në një intervistë televizive në fillim të korrikut, ai nuk foli më për një datë konkrete të rikthimit të IPARD III, por e përshkroi procesin si ende në pritje të vlerësimit nga Komisioni Evropian.

“PĂ«r fondet IPARD jemi nĂ« njĂ« proces tĂ« vazhdueshĂ«m me Komisionin Evropian. JavĂ«n e kaluar patĂ«m nĂ« komisionin pĂ«r fondet IPARD dhe jemi nĂ« fazĂ«n pĂ«rfundimtare ku kemi bĂ«rĂ« tĂ« gjithĂ« detyrat qĂ« na janĂ« kĂ«rkuar dhe jemi nĂ« fazĂ«n pĂ«rfundimtare tĂ« vlerĂ«simit”, deklaroi ministri.

Një histori afatesh të shkelura

Kjo nuk është hera e parë që autoritetet shqiptare shpallin një afat për hapjen e IPARD III. Që prej pezullimit të programit në vitin 2023, qeveria ka dhënë disa herë afate për rikthimin e fondeve, ndërsa Komisioni Evropian ka përsëritur se procesi varet nga përmbushja e kushteve dhe nuk ka një datë të përcaktuar për rifillimin e programit.

Edhe pĂ«r afatin e fundit tĂ« dhĂ«nĂ« nga ministri Andis Salla, “Faktoje” paralajmĂ«roi se ai nuk mbĂ«shtetej nĂ« njĂ« konfirmim zyrtar nga Brukseli. NĂ« atĂ« kohĂ«, çdo pritshmĂ«ri pĂ«r hapjen e programit brenda njĂ« periudhe tĂ« pĂ«rcaktuar konsiderohej njĂ« parashikim i njĂ«anshĂ«m i autoriteteve shqiptare dhe jo njĂ« datĂ« e konfirmuar nga pala evropiane.

Më tej, pak javë pas deklaratave të qeverisë shqiptare për një rikthim të afërt të fondeve, Komisioni Evropian konfirmoi për Faktoje se procedura me autoritetet shqiptare ishte ende në zhvillim dhe se nuk ekzistonte një afat i përcaktuar për rifillimin e programit IPARD III. 

Sipas Komisionit, vijonin diskutimet për përmbushjen e masave korrigjuese dhe vendosjen e mekanizmave të nevojshëm për mbrojtjen e interesave financiare të Bashkimit Evropian. 

Pse u pezullua IPARD?

Programi i mbështetjes në bujqësi IPARD ofron grante në ndihmë të sektorit bujqësor për të gjitha vendet që janë në proces anëtarësimi me Bashkimin Evropian. Shqipëria është një prej pesë vendeve përfituese të mbështetjes me grante.

ShqipĂ«ria pĂ«rfitoi mbi 71 milionĂ« euro grante gjatĂ« periudhĂ«s 2014–2020 pĂ«rmes IPARD II. NdĂ«rsa vendi priste nisjen e programit IPARD III me rreth 146 milionĂ« euro financim, nĂ« korrik 2023 Komisioni Evropian pezulloi fondet pas dyshimeve pĂ«r parregullsi dhe korrupsion nĂ« administrimin e skemĂ«s. Vendimi u mbĂ«shtet edhe nĂ« gjetjet e ZyrĂ«s Evropiane KundĂ«r Mashtrimit (OLAF).

Prej tre vitesh, autoritetet shqiptare kanë ndërmarrë një sërë masash për përmbushjen e kërkesave të Komisionit Evropian, përfshirë auditime, rishikim të procedurave dhe përgatitjen për riakreditimin e strukturave që administrojnë fondet.

Megjithatë, vendimi për rikthimin e programit mbetet në duart e Komisionit Evropian dhe deri më tani nuk është shpallur asnjë datë zyrtare për rifillimin e IPARD III.

Përfundim

Ministri i Bujqësisë Andis Salla premtoi publikisht se fondet IPARD III do të hapeshin brenda gjashtëmujorit të parë të vitit 2026. Afati ka kaluar dhe fondet nuk janë hapur.

PĂ«rgjigjet zyrtare tĂ« MinistrisĂ« sĂ« BujqĂ«sisĂ« pĂ«r “Faktoje” si dhe komunikimi zyrtar me Komisionin Evropian rrĂ«zojnĂ« premtimin e ministrit, duke konfirmuar se procedura vijon dhe nuk ka njĂ« afat zyrtar pĂ«r rifillimin e programit.

Për këto arsye, premtimi për rikthimin e fondeve IPARD III brenda qershorit, e kategorizojmë premtim të pambajtur. 

The post Tre vite pa fondet IPARD në bujqësi appeared first on Faktoje.al.

Kjo makinë elektrike nuk po has vështirësi në maloren e Qafë-Thanës

5 August 2026 at 16:28

Pretendimi: Kjo video tregon një turist me makinë elektrike që nuk ngjit dot maloren në Qafë-Thanë

Verdikti: Mungon konteksti

——————————————————————-

Një video që ka marrë mbi njëmijë pëlqime në Instagram pretendohet se tregon një turist me makinë elektrike që ka vështirësi në ngjitjen e malores në Qafë-Thanë, Shqipëri. Pamjet ndahen me pretendimin se makinat elektrike zhgënjejnë zotëruesit e tyre duke vënë në dyshim alternativën me miqësore me mjedisin të transportit.

Siç shumë komentues kanë vërejtur, megjithatë, vendndodhja e pretenduar e ngjarjes vihet në dyshim nga prania e një teksti të shkruar në alfabetin kinez në cep të videos, dhe fakti që të gjithë të pranishmit në video duken aziatikë.

MĂ« tej, edhe targa e automjetit nĂ« video pĂ«rkon me formatin e targave tĂ« makinave elektrike nĂ« KinĂ«, tĂ« cilat janĂ« ngjyrĂ« tĂ« gjelbĂ«r dhe pĂ«rmbajnĂ« njĂ« karakter kinez qĂ« pĂ«rfaqĂ«son provincĂ«n, njĂ« shkronjĂ« qĂ« tregon qytetin dhe njĂ« varg alfanumerik me gjashtĂ« karaktere, nĂ« tĂ« cilin “D” do tĂ« thotĂ« “MakinĂ« elektrike.”

MĂ« specifikisht, targa e mĂ«sipĂ«rme nis me “豫K” qĂ« Ă«shtĂ« kodi i targĂ«s sĂ« qytetit Xuchang nĂ« provincĂ«n Henan, rreth 7900 kilometra larg QafĂ«-ThanĂ«s.

The post Kjo makinë elektrike nuk po has vështirësi në maloren e Qafë-Thanës appeared first on Faktoje.al.

“Mallkimi” i parandjerĂ« i RamĂ«s, aeroporti i VlorĂ«s drejt Arbitrazhit

5 August 2026 at 15:57

Nga Esmeralda Topi 

Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka nisur procedurat për zgjidhjen e kontratës koncesionare të Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës, duke vënë në pikëpyetje fatin e një prej projekteve më të mëdha infrastrukturore të dekadës së fundit. 

“Ministria e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« ka nisur procedurat kontraktore pĂ«r zgjidhjen e kontratĂ«s koncesionare tĂ« Aeroportit NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« VlorĂ«s, pas mosrespektimit tĂ« afateve tĂ« parashikuara pĂ«r pĂ«rfundimin dhe vĂ«nien nĂ« operim tĂ« projektit”,  konfirmoi ministria pĂ«r Faktoje.

MĂ« herĂ«t palĂ«ve u ishte lĂ«nĂ« kohĂ« pĂ«r tĂ« zgjidhur mosmarrĂ«veshjet tregtare qĂ« kishin bllokuar vijimin normal tĂ« punimeve, por pas pĂ«rfundimit tĂ« kĂ«tij afati janĂ« aktivizuar mekanizmat kontraktorĂ« “pĂ«r garantimin e interesit publik”

Vendimi vjen pas muajsh përplasjesh mes dy aksionerëve të kompanisë koncesionare, konflikt që çoi në pezullimin e punimeve dhe e largoi edhe më shumë projektin nga afatet e premtuara për përfundimin e tij.

Ne foto: Kryeministri Edi Rama dhe biznesmeni Behgjet Pacolli

Pacolli paralajmëron arbitrazh

MenjĂ«herĂ« pas njoftimit tĂ« ministrisĂ«, biznesmeni Behgjet Pacolli reagoi duke paralajmĂ«ruar se kompania e tij, MABCO Construction SA, do t’i drejtohet arbitrazhit ndĂ«rkombĂ«tar nĂ«se procedura pĂ«r ndĂ«rprerjen e kontratĂ«s konfirmohet. 

Pacolli deklaroi se deri në momentin e publikimit të lajmit nuk kishte marrë asnjë njoftim zyrtar nga autoritetet shqiptare.

“PĂ«r njĂ« investim strategjik tĂ« kĂ«saj rĂ«ndĂ«sie, Ă«shtĂ« e papranueshme qĂ« investitori tĂ« informohet nga mediat dhe jo nga institucionet e shtetit”

Sipas tij, MABCO është ekspozuar financiarisht me mbi 320 milionë euro, pa përfshirë humbjen e fitimit dhe kostot ligjore, ndërsa pretendon se në muajin maj kompania kishte përmbushur pothuajse të gjitha detyrimet kontraktore dhe ndodhej në fazën e certifikimit të aeroportit, kur u pengua të vijonte punimet. 

Pacolli akuzon institucionet shqiptare se, edhe pas një vendimi të Gjykatës së Lartë, e mbajtën kompaninë jashtë kantierit për muaj të tërë, duke shkaktuar dëmtimin dhe vjedhjen e pajisjeve.

“Paradoksi Ă«shtĂ« i qartĂ«: nga njĂ«ra anĂ« institucionet penguan pĂ«rfundimin e projektit, ndĂ«rsa nga ana tjetĂ«r pĂ«rpiqen ta pĂ«rdorin pikĂ«risht kĂ«tĂ« pengesĂ« si arsye pĂ«r zgjidhjen e kontratĂ«s”

Biznesmeni kosovar thotë se arbitrazhi është bërë i pashmangshëm.

“Arbitrazhi nuk Ă«shtĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nim, Ă«shtĂ« realiteti i krijuar si pasojĂ« juridike e veprimeve tĂ« kundĂ«rligjshme dhe mosveprimeve tĂ« atyre qĂ« kishin detyrimin tĂ« mbronin investimin dhe interesin publik”

Në fund të reagimit të tij, Pacolli paralajmëron se përgjegjësia financiare nuk do të rëndojë mbi zyrtarët, por mbi taksapaguesit shqiptarë.

“FaturĂ«n, fatkeqĂ«sisht, do ta paguajnĂ« qytetarĂ«t shqiptarĂ«â€

Faturat e arbitrazheve nga Beketi tek Behgjeti

Kërcënimi i Behgjet Pacollit për arbitrazh vjen në një moment kur Shqipëria po paguan ende faturat e proceseve të tjera ndërkombëtare. 

Të dhënat e fundit nga Ministria e Financave tregojnë se ekspozimi i buxhetit të shtetit nga arbitrazhet ka arritur në 183.57 milionë euro. 

Pjesa mĂ« e madhe e kĂ«saj fature lidhet me çështjen “Hydro dhe tĂ« tjerĂ«t kundĂ«r ShqipĂ«risĂ«â€, e njohur si çështja Becchetti. 

Vetëm ky proces llogaritet 108.3 milionë euro, ose rreth 59 për qind e totalit. Bashkë me kostot ligjore, vlera shkon në rreth 112.1 milionë euro.

Nëse edhe çështja e Aeroportit të Vlorës përfundon në arbitrazh, lista mund të zgjatet më tej. 

Pacolli ka deklaruar se MABCO do të kërkojë dëmshpërblim jo vetëm për investimin e kryer, por edhe për fitimin e munguar. 

Nëse këto pretendime pranohen, fatura për shtetin mund të arrijë në qindra milionë euro të tjera.

Nga “mallkimi” i RamĂ«s te konflikti mes ortakĂ«ve

Projekti i Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës është një nga premtimet më të hershme infrastrukturore të kryeministrit Edi Rama.

Kontrata koncesionare u nënshkrua më 20 prill 2021, vetëm pak ditë para zgjedhjeve parlamentare, mes Ministrisë së Infrastrukturës dhe konsorciumit fitues të përbërë nga MABCO Construction SA, YDA Group dhe 2A Group.

Në ceremoninë e nënshkrimit, Rama pranoi se projekti ishte përballur vazhdimisht me pengesa.

“ Belinda (Balluku) e di shumĂ« mirĂ«, nĂ« njĂ« moment tĂ« caktuar, unĂ« fillova t’i them, nuk ka mundĂ«si, ka njĂ« mallkim. Dikush e ka mallkuar kĂ«tĂ« projekt, sepse sapo zgjidhnim njĂ« problem, lindte njĂ« tjetĂ«r
”

Punimet nisën në ditën e flamurit, 28 nëntor të 2021, pak muaj pas nënshkrimit të kontratës.

Fillimisht, aksionet e kompanisë koncesionare u ndanë me 58 për qind për MABCO-n e Behgjet Pacollit, 40 për qind për kompaninë turke YDA Group dhe 2 për qind për 2A Group. Në vitin 2022, YDA Group u largua nga projekti me miratimin e Ministrisë së Infrastrukturës, duke ia shitur aksionet Pacollit. Pas kësaj, MABCO kontrollonte 98 për qind të kompanisë.

Por nĂ« fund tĂ« vitit 2025 shpĂ«rtheu konflikti mes MABCO-s dhe 2A Group pĂ«r kontrollin e shoqĂ«risĂ« koncesionare. MosmarrĂ«veshja pĂ«rfundoi nĂ« gjykatĂ« dhe solli pezullimin e punimeve, ndĂ«rsa pĂ«rpjekja e ministrisĂ« pĂ«r t’u dhĂ«nĂ« palĂ«ve kohĂ« qĂ« tĂ« gjenin njĂ« zgjidhje nuk prodhoi rezultat.

Nga një afat konkret te një premtim pa datë

Ne foto: Kryeministri Edi Rama

Përveç konfliktit mes aksionerëve, projekti është shoqëruar edhe nga shtyrje të vazhdueshme të afateve të hapjes. Sipas planit fillestar, aeroporti duhet të kishte nisur fluturimet pranverën e 2025. Me pas u premtua vjeshta e 2025.

Por afatet janë shkelur. Në fund të vitit të kaluar, kryeministri Rama deklaroi publikisht se aeroporti duhej të hapej brenda pranverës së vitit 2026.

“DĂ«shiroja shumĂ« tĂ« respektohej fjala. Fjala nuk u respektua. Tani tĂ« respektohet kontrata, qĂ« Ă«shtĂ« pranvera e vitit tĂ« ardhshĂ«m” u shpreh Rama gjatĂ« konferencĂ«s sĂ« fundvitit me gazetarĂ«t.

Por teksa edhe ky afat nuk u realizua, Rama ndryshoi qendrimin. NjĂ« muaj mĂ« parĂ« nga Rinasi, gjatĂ« njĂ« aktiviteti nĂ« Aeroportin ‘NĂ«nĂ« Tereza’ ai nuk pĂ«rmendi mĂ« asnjĂ« datĂ« konkrete.

“Ministria e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« ka ndĂ«rmarrĂ« hapat e duhur nĂ« kĂ«tĂ« drejtim dhe objektivi ynĂ« mbetet i palĂ«vizshĂ«m qĂ« Aeroporti i VlorĂ«s do tĂ« hapet me patjetĂ«r dhe nuk do tĂ« jetĂ« pre e mosmarrĂ«veshjeve brenda pĂ«r brenda kompanisĂ«â€, tha Rama.

Përfundim 

Më shumë se pesë vite pas nënshkrimit të kontratës, aeroporti i Vlorës nuk ka nisur operimin dhe tashmë rrezikon të përfundojë në arbitrazh ndërkombëtar, duke sjellë një tjetër faturë të rëndë për financat publike. I vetmi fluturim mbetet ai i 8 majit 2025, në prag zgjedhjesh, kur një avion testues u ul në pistën e aeroportit të Vlorës.

The post “Mallkimi” i parandjerĂ« i RamĂ«s, aeroporti i VlorĂ«s drejt Arbitrazhit appeared first on Faktoje.al.

Të gjeneruara këto prova për lidhjen e Nënë Terezës me pedofilin Epstein

5 August 2026 at 15:19

Pretendimi: Ky imazh tregon që Papa Gjon Pali II dhe Nënë Tereza kanë qenë në ishullin privat të pedofilit dhe trafikantit amerikan Jeffrey Epstein

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

——————————————————————————-

Në rrjetet konspiracioniste shqipfolëse po qarkullon sërish pretendimi se shenjtorja shqiptare Nënë Tereza ka qenë e lidhur me pedofilin dhe trafikantin famëkeq Jeffrey Epstein. Kësaj radhe, pretendimet përfshijnë dhe Papë Gjon Palin II, i cili shfaqet krahë Epstein dhe Nënë Terezës në një imazh që shoqëron pretendimin.

Si zakonisht, për të mbështetur këto pretendime nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.

Me anë të motorit të kërkimit Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi i mësipërm është shkëputur nga një video, botuar nga një llogari me emrin @icantevenproductions, i njejti emër që shfaqet në pjesën e poshtme të imazhit që shoqëron postimin.

Autori i I Can’t Even Productions vetĂ«pĂ«rshkruhet si “kineast AI” dhe boton video udhĂ«zime pĂ«r gjenerimin dhe prodhimin e videove tĂ« gjeneruara me programe kompjuterike tĂ« ndryshĂ«m tĂ« inteligjencĂ«s artificiale (AI) pĂ«r abonentĂ«t e tij.

Video e mĂ«sipĂ«rme, e botuar nĂ« Instagramin e I Can’t Even Productions mĂ« 11 shkurt, Ă«shtĂ« etiketuar nga autori si “klingai,” pĂ«r tĂ« treguar se video Ă«shtĂ« gjeneruar me mjetin AI Kling.ai. 

The post Të gjeneruara këto prova për lidhjen e Nënë Terezës me pedofilin Epstein appeared first on Faktoje.al.

Nuk ekziston ndonjë plan për shfarosjen e të bardhëve nga Europa

4 August 2026 at 16:35

Pretendimi: Plani Kalergi, i krijuar nga babai i Bashkimit Europian Richard Coudenhove-Kalergi, kërkon shfarosjen e të bardhëve në Europë

Verdikti: E pavërtetë

———————————————————————

NĂ« rrjetet konspiracioniste, pĂ«rfshi ato shqipfolĂ«se, po qarkullon pretendimi se ekziston njĂ« plan pĂ«r zĂ«vendĂ«simin e racave tĂ« bardha tĂ« EuropĂ«s me njĂ« popullsi “Euraziatike-Negoride” qĂ« mund tĂ« kontrollohet lehtĂ«sisht nga elitat. Ky plan pretendohet se Ă«shtĂ« hartuar nga “babai themelues” i Bashkimit Europian, Richard Coudenhove-Kalergi.

Si zakonisht, për të mbështetur këtë pretendim të pazakontë nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.

Kjo teori konspiracioni po riqarkullon pasi në fund të Korrikut, mbi 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta. Të paktën 57 persona vdiqën gjatë kalimit, gjë që nxiti masa më të rrepta të sigurisë kufitare në të gjithë Evropën.

ShumĂ« teori konspirative duket se hasin vĂ«shtirĂ«si me dallimin midis njĂ« parashikimi (p.sh. “do tĂ« bjerĂ« shi nesĂ«r”), njĂ« dĂ«shire (p.sh. “shpresoj tĂ« bjerĂ« shi nesĂ«r”) dhe njĂ« plani (p.sh. “do tĂ« manipuloj retĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« bjerĂ« shi nesĂ«r”). 

Teoria konspirative antisemite dhe raciste qĂ« rrethon Planin Kalergi vuan nga tĂ« njĂ«jtat tĂ« meta. NjĂ« parashikim nga viti 1925 pĂ«r pĂ«rzierjen nĂ« rritje tĂ« popujve nĂ« tĂ« ardhmen bĂ«het, sipas teorive konspirative, njĂ« plan i pĂ«rcaktuar mirĂ« pĂ«r “shfarosjen e tĂ« bardhĂ«ve.”

Në kuptimin e ngushtë të fjalës, nuk ka asnjë plan.

Richard Coudenhove-Kalergi ishte një aristokrat austriak me rrënjë japoneze, i njohur kryesisht për angazhimin e tij ndaj një projekti pan-europian. Ky ishte veçanërisht një reagim ndaj tmerreve të Luftës së Parë Botërore dhe synonte të bashkonte kontinentin në një bashkim për të shmangur luftëra të mëtejshme.

Ai ishte njĂ« nga mbĂ«shtetĂ«sit e parĂ« tĂ« njĂ« bashkimi tĂ« EvropĂ«s, dhe nĂ« kĂ«tĂ« cilĂ«si, ai ngjalli zemĂ«rimin e Hitlerit dhe nazistĂ«ve, ndĂ«r tĂ« tjerĂ«. Pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, ai vazhdoi t’i pĂ«rkushtohej projektit tĂ« tij pan-evropian. Edhe pse ai sigurisht pati njĂ« ndikim ideologjik nĂ« krijimin e Bashkimit Evropian, ai nuk konsiderohet drejtpĂ«rdrejt njĂ« nga baballarĂ«t e atij bashkimi. Ai vdiq nĂ« vitin 1972. Pas vdekjes sĂ« tij, u krijua Çmimi Coudenhove-Kalergi, i cili u jepet njerĂ«zve qĂ« i janĂ« pĂ«rkushtuar unitetit tĂ« EvropĂ«s, siç Ă«shtĂ« Angela Merkel.

Kalergi nuk shkroi kurrĂ« njĂ« “plan”. Miti lindi dekada mĂ« vonĂ«, i shpikur nga neonazisti austriak Gerd Honsik nĂ« fillim tĂ« viteve 2000. Honsik shtrembĂ«roi fjali nga libri i Kalergi i vitit 1925, “Idealizmi Praktik”, pĂ«r tĂ« pretenduar se Kalergi donte tĂ« shkatĂ«rronte popullsinĂ« e bardhĂ« tĂ« EvropĂ«s dhe ta zĂ«vendĂ«sonte atĂ« me njĂ« shoqĂ«ri me raca tĂ« pĂ«rziera tĂ« udhĂ«hequr nga hebrenjtĂ«.

BĂ«het fjalĂ« pĂ«r disa fjali (fq. 22-23), nĂ« tĂ« cilat Kalergi parashikon se nĂ« tĂ« ardhmen, popujt do tĂ« pĂ«rzihen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« pĂ«r shkak tĂ« tĂ« gjitha llojeve tĂ« faktorĂ«ve dhe do tĂ« ngjajnĂ« me egjiptianĂ«t e lashtĂ«. MegjithatĂ«, kjo citohet pa kujdes. Tre fjalitĂ« e para tĂ« citatit mund tĂ« gjenden nĂ« faqet 22 dhe 23. FjalitĂ« qĂ« vijojnĂ« nĂ« ‘citat’, megjithatĂ«, shfaqen 27 faqe mĂ« vonĂ«, megjithĂ«se paraqitet si njĂ« citat i vazhdueshĂ«m. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, nuk pĂ«rkthehet fjalĂ« pĂ«r fjalĂ« dhe fjalĂ«t janĂ« lĂ«nĂ« jashtĂ«. 

Ideja e njĂ« ‘Plani Kalergi’ bazohet nĂ« citime tĂ« nxjerra jashtĂ« kontekstit, tĂ« cilat paraqesin njĂ« pamje tĂ« shtrembĂ«ruar tĂ« botĂ«kuptimit tĂ« austriakut. Kjo u konfirmua edhe nga Martyn Bond, i cili shkroi njĂ« biografi rreth Kalergi. Sipas Bond, Coudenhove-Kalergi shkroi nĂ« mĂ«nyrĂ« parashikuese rreth pĂ«rzierjes sĂ« racave dhe klasave shoqĂ«rore nĂ« tĂ« ardhmen e largĂ«t, bazuar nĂ« atĂ« qĂ« ai kishte vĂ«zhguar tashmĂ«. NĂ« asnjĂ« mĂ«nyrĂ« nuk bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« axhendĂ« apo njĂ« plan tĂ« paracaktuar.

“[Kalergi] pĂ«rshkruan objektivisht atĂ« qĂ« tashmĂ« po ndodhte dhe qĂ« do tĂ« ndodhte gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« – pĂ«rzierjen racore – ndĂ«rsa faktorĂ« tĂ« ndryshĂ«m tĂ« globalizimit u bĂ«nĂ« gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« dukshĂ«m,” shkroi Bond. Por ato ishin pĂ«rshkrime, jo udhĂ«zime. Pretendimi se ai “synonte tĂ« eliminonte racĂ«n e bardhĂ« pĂ«rmes pĂ«rzierjes racore me emigrantĂ« nga jashtĂ« EuropĂ«s” Ă«shtĂ« njĂ« “keqlexim i madh” i punĂ«s sĂ« tij, sipas Bond.

Shkrimet e vetë Kalergi tregojnë se ai donte ta forconte Europën duke besuar se vetëm një kontinent i bashkuar do të ishte në gjendje të përballej me gjigantë si Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik.

Ai gjithashtu mendonte se kultura evropiane po “ecte pĂ«rpara me fitore” dhe pĂ«rfundimisht do tĂ« “thithte” kulturat e tjera. Bond i tha PolitiFact se pavarĂ«sisht trashĂ«gimisĂ« sĂ« tij tĂ« pĂ«rzier, Kalergi mbante njĂ« bindje tĂ« “superioritetit tĂ« tĂ« krishterĂ«ve tĂ« bardhĂ«,” njĂ« pikĂ«pamje qĂ« kritikĂ«t e tij tĂ« ekstremit tĂ« djathtĂ« “mund edhe ta miratojnĂ«.”

MegjithĂ«se teoritĂ« konspirative rreth “gjenocidit tĂ« bardhĂ«â€ janĂ« mĂ« tĂ« vjetra, pretendimet specifike qĂ« lidhen me Kalergi kanĂ« origjinĂ«n e tyre nĂ« GjermaninĂ« naziste, sipas historianĂ«ve Roland Clark dhe Nikolaus Hagen.

Ato u qarkulluan, ndĂ«r tĂ« tjera, nga gazeta e PartisĂ« Naziste, e cila pĂ«rdori gjuhĂ« ksenofobike, antisemite dhe raciste pĂ«r ta pĂ«rshkruar Kalergin si “profetin komercial tĂ« Pan-EvropĂ«s” dhe “njĂ« bastard tĂ« veshur dhe tĂ« keq” qĂ« â€œĂ«ndĂ«rron njĂ« botĂ« njerĂ«zish euroaziatikĂ«-negroidĂ«, tĂ« nĂ«nshtruar ndaj sundimit tĂ« dhĂ«nĂ« nga Zoti tĂ« hebrenjve”.

NĂ« vitin 2019, Komisioni Evropian iu pĂ«rgjigj negativisht pyetjes nĂ«se Plani Kalergi pĂ«rbĂ«nte bazĂ«n e politikĂ«s europiane tĂ« migracionit. Komisioni u pĂ«rgjigj se nuk ishte nĂ« dijeni tĂ« ndonjĂ« “plani” dhe vuri nĂ« dukje politikĂ«n e tij tĂ« migracionit, e cila Ă«shtĂ« pĂ«rditĂ«suar disa herĂ« gjatĂ« dekadĂ«s sĂ« fundit.

Teoria konspirative “Plani Kalergi” Ă«shtĂ« njĂ« variant europian i teorive tĂ« konspiracionit rreth “gjenocidit tĂ« tĂ« bardhĂ«ve” qĂ« frymĂ«zuan njĂ« person tĂ« armatosur qĂ« vrau 51 persona nĂ« dy xhami nĂ« ZelandĂ«n e Re nĂ« vitin 2019. 

The post Nuk ekziston ndonjë plan për shfarosjen e të bardhëve nga Europa appeared first on Faktoje.al.

Betejë për zonat e mbrojtura apo zonat e mbetura?

4 August 2026 at 15:49

Nga Mimoza Picari

A po kthehen zonat mĂ« tĂ« mbrojtura tĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« hapĂ«sirat e saj mĂ« tĂ« cenuara? Mbrojtja e natyrĂ«s po pĂ«rplaset hapur me pretendimet pĂ«r zhvillim ekonomik, duke e shndĂ«rruar debatin pĂ«r zonat e mbrojtura nĂ« njĂ« nga testet mĂ« serioze tĂ« ShqipĂ«risĂ« drejt Bashkimit Evropian. NdĂ«rsa qeveria deklaron pĂ«rparim nĂ« negociatat e anĂ«tarĂ«simit nĂ« BE, debati mbi fatin e zonave tĂ« mbrojtura Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« sprovĂ« kyçe tĂ« besueshmĂ«risĂ« politike tĂ« vendit. Amendamentet e kontestuara tĂ« shkurtit 2024 pĂ«r Zonat e Mbrojtura kanĂ« ndezur dritat “e kuqe” (red flags) nĂ« Bruksel. 

NĂ« njĂ« reagim tĂ« prerĂ«, Parlamenti Evropian i kĂ«rkoi sĂ« fundmi autoriteteve shqiptare pĂ«rmes njĂ« rezolute “vendosjen e menjĂ«hershme tĂ« njĂ« moratoriumi mbi tĂ« gjitha lejet e reja dhe punimet ndĂ«rtimore brenda zonave tĂ« mbrojtura, derisa tĂ« shfuqizohen amendamentet e vitit 2024”.

Ndërkaq një zëdhënës i Komisionit Evropian, në përgjigje të interesit të Faktoje.al i kujton qeverisë shqiptare detyrimet për përmbylljen e negociatave për Kapitullin 27, dhe konfirmon se Komisioni po e monitoron nga afër situatën.

“Kriteret pĂ«rmbyllĂ«se pĂ«r Kapitullin 27 u vendosĂ«n nĂ« shtator 2025. Aty kĂ«rkohet pĂ«rafrim me legjislacionin e BE-sĂ« (EU acquis) pĂ«r mbrojtjen e natyrĂ«s, shfuqizim i dispozitave tĂ« papĂ«rputhshme tĂ« miratuara pĂ«rmes amendamenteve nĂ« ligjin pĂ«r zonat e mbrojtura, si dhe shfuqizimin e legjislacionit tĂ« vitit 2015 pĂ«r investimet strategjike”, thotĂ« pĂ«r Faktoje.al njĂ« ZĂ«dhĂ«nĂ«s i Komisionit Evropian nĂ« pĂ«rgjigjen me shkrim.

Foto nga Pishe Poro-Narte (Atdhe Mulla/Faktoje)

Përballja

Megjithatë, përballë shqetësimeve nga Brukseli, autoritetet në Tiranë thonë se pretendimet e kritikëve nuk bazohen në fakte ligjore. Në një përgjigje zyrtare për Faktoje.al, Agjencia për Media dhe Informim (MIA) e zbeh peshën e këtyre shqetësimeve, dhe nga ana tjetër thotë se sidoqoftë ligji në fjalë do të përputhet 100% me direktivën si pjesë e kalendarit të miratuar me Komisionin Evropian.

“Rezolutat e Parlamentit Evropian nuk janĂ« detyruese pĂ«r asnjĂ« shtet anĂ«tar apo jo anĂ«tar, ndĂ«rkohĂ« qĂ« kush kĂ«rkon shfuqizimin e amendamenteve tĂ« vitit 2024 nuk ka sjellĂ« asnjĂ« provĂ« se ato bien ndesh me direktivĂ«n evropiane” , thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e AgjencisĂ« pĂ«r Media dhe Informim.

Opozita

Por Jorida Tabaku, deputete e opozitës dhe Kryetare e Këshillit Kombëtar të Integrimit, ka një qasje tjetër dhe është mjaft kritike.

“ËshtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« rezoluta e PE-sĂ« nuk Ă«shtĂ« drejtpĂ«rdrejt detyruese pĂ«r parlamentin shqiptar, por ajo Ă«shtĂ« sugjeruese nĂ« momentin kur merren vendime nga Parlamenti Evropian pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«. Pra, edhe pse jo drejtpĂ«rdrejt, ajo bĂ«n ciklin e saj dhe kthehet nĂ« detyruese pĂ«r vendin tonĂ«â€, argumenton Zonja Tabaku.

Foto nga Zverneci (Atdhe Mulla/Faktoje)

Kuadri ligjor dhe VKM-të ndër vite

Ndryshimet e vitit 2024 në Ligjin për Zonat e Mbrojtura nuk ishin një incident i izoluar, por vazhdë e një politike qeveritare 10-vjeçare që e sheh territorin e zonave të mbrojtura si resurs për zhvillimin e turizmit. Kjo rrugë nisi me miratimin e Ligjit për Investimet Strategjike një dekadë më parë (me afat fillestar 3-vjeçar, por i shtyrë vazhdimisht deri në fund të këtij viti) me synimin e qeverisë për të forcuar turizmin elitar në bregdet, pasuar me disa VKM që prekin kufijtë e zonave të mbrojtura.

Eksperti i mjedisit Olsi Nika atakon tre vendime, atë për Parqet Kombëtare (Kategoria II) në vitin 2022 që konkludoi në rishikimin e përgjithshëm të kufijve të të gjitha Parqeve Kombëtare në Shqipëri. Ai thotë se sipërfaqeve të tëra brenda zonave të mbrojtura iu hoq regjimi i mbrojtjes.

Një tjetër vendim, siç thotë z. Nika, klasifikoi si Rezervate Natyrore të Menaxhuara edhe ato zona të mbrojtura që më parë gëzonin statusin e Rezervatit Strikt Natyror (Kategoria I), i pasuar me një nga vendimet më të debatuara atë për Peizazhin e Mbrojtur Pishë Poro Nartë të vitit 2024. Eksperti i mjedisit thotë se ky vendim, prek një nga ligatinat më të rëndësishme të Mesdheut dhe rrugën kryesore të shtegtimit të shpendëve (përfshirë flamingot e pelikanët). 

“Ai rishikon kufijtĂ« e Peizazhit tĂ« Mbrojtur VjosĂ«-NartĂ« dhe PishĂ« Poro, dhe zonimin e saj tĂ« brendshĂ«m”, argumenton eksperti Nika.

“TĂ« tria kĂ«to vendime ne i kemi sfiduar nĂ« rrugĂ« ligjore duke i adresuar nĂ« GjykatĂ«n Administrative tĂ« Apelit. Proceset janĂ« ende nĂ« vijim. Kur proceset filluan tĂ« bĂ«heshin interesante, qeveria e ndjeu rrezikun dhe pĂ«rdori parlamentin pĂ«r tĂ« noterizuar aktin e fundit: Ligjin pĂ«r Zonat e Mbrojtura. Ky ligj legjitimon zhvillimet intensive tĂ« natyrĂ«s urbane brenda zonave tĂ« mbrojtura”,  thotĂ« pĂ«r Faktoje.al Olsi Nika, Drejtor Ekzekutiv i “EcoAlbania”.

Foto: Atdhe Mulla
Foto: Atdhe Mulla

Qëndrimi zyrtar i autoriteteve

Por nga ana tjetĂ«r, nĂ« njĂ« pĂ«rgjigje sqaruese tĂ« posaçme me shkrim pĂ«r Faktoje.al, Agjencia e Medias pĂ«r Informim, i argumentoi kĂ«to vendime “me nevojĂ«n e modernizimit tĂ« rrjetit tĂ« zonave tĂ« mbrojtura sipas standardeve tĂ« BE dhe tĂ« IUCN-sĂ«, International Union for Conservation of Nature) duke reflektuar njohuritĂ« mĂ« tĂ« fundit shkencore dhe realitetin nĂ« terren”.

PĂ«r autoritetet shqiptare – “nĂ« praktikĂ«, zonat e mbrojtura shqiptare ishin krijuar nĂ« periudha tĂ« ndryshme, me kritere jo gjithmonĂ« tĂ« njĂ«jta dhe me kufij qĂ« nĂ« shumĂ« raste nuk pasqyronin habitatet natyrore apo njĂ«sitĂ« ekologjike”.

NĂ« pĂ«rgjigje sqarohet se “PĂ«r kĂ«tĂ« arsye u krye njĂ« proces rishikimi, ku: u harmonizuan kategoritĂ« e mbrojtjes me klasifikimin ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« IUCN (International Union for Conservation of Nature) u korrigjuan kufijtĂ« pĂ«r tĂ« ndjekur mĂ« mirĂ« kufijtĂ« ekologjikĂ« dhe jo vetĂ«m administrativĂ«, u eliminuan mbivendosjet dhe pasaktĂ«sitĂ« e krijuara ndĂ«r vite si dhe u pĂ«rfshinĂ« sipĂ«rfaqe tĂ« reja me vlera tĂ« larta natyrore duke i çuar nĂ« 22% kĂ«to sipĂ«rfaqe”

Këto ndryshime sipas zyrtarëve ishin produkte të një studimi kombëtar i kryer nga Shoqata Kombëtare e Parqeve të Shqipërisë me mbështetjen financiare të Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura dhe Ministrisë së Turizmit dhe Mjedisit.

Qëndrimet mbi ndryshimet në Ligjin për zonat e mbrojtura

Foto nga Butrinti

Drafti fillestar i një grupi deputetësh të PS mbështetur edhe në kërkesa të disa bashkive u konsultua sipas ekspertëve edhe me grupet e interesit, por me keqardhje ata thonë se parlamenti miratoi në shkurt të vitit 2024 draftin që reflektoi më së shumti ndërhyrjet e Qeverisë dhe të Ministrisë së Turizmit, të pakonsultuara me këto grupe.

LigjvĂ«nĂ«s tĂ« shumicĂ«s qeverisĂ«se nĂ« atĂ« kohĂ« mbrojtĂ«n idenĂ« se ligji nuk do tĂ« lejonte “ndĂ«rtime pa kriter” apo masive, por vetĂ«m struktura ekologjike tĂ« turizmit tĂ« nivelit tĂ« lartĂ« (resorte me 5 yje), me argumentin se, turizmi elitar sjell tĂ« ardhura tĂ« mĂ«dha pĂ«r shtetin dhe nuk dĂ«mton mjedisin sa turizmi masiv popullor.

Por argumentet e opozitës dhe organizatave mjedisore janë kryekëput të kundërta, duke e cilësuar atë një ligj ogurzi për mjedisin, ekosistemet kombëtare dhe biodiversitetin.

Jorida Tabaku veçon disa problematika të ligjit për Zonat e Mbrojtura ndërsa argumenton dhe idenë e shfuqizimit të Ligjit për Investimet Strategjike, kërkesë e Komisionit Evropian. Të dyja këto ligje, thotë ajo, ndërthuren me njëra tjetrën në dëm të mjedisit dhe tregut të lirë.

“Ndryshimet e vitit 2024 nĂ« Ligjin pĂ«r Zonat e mbrojtura i hapin rrugĂ«n njĂ« pĂ«rqindje tĂ« caktuar ndĂ«rtimesh (20% deri nĂ« 40%) nĂ« kĂ«to zona. Ligji centralizon kompetencat, heq disa pĂ«rgjegjĂ«si nga pushteti lokal dhe ia kalon ato KĂ«shillit KombĂ«tar tĂ« Territorit (KKT).

Gjithashtu, Ligji pĂ«r Investimet Strategjike duhet anuluar sepse ndan asete publike pa garĂ« dhe pa konkurrencĂ« tĂ« lirĂ« (jep favore dhe heq taksa) duke cenuar tregun e lirĂ«. NĂ«se deri dje investimet strategjike nuk lejoheshin nĂ« zona tĂ« mbrojtura, tashmĂ« ato lejohen”,  shprehet Jorida Tabaku.

E ndërsa Kryeministri Edi Rama është zotuar në Bruksel se Ligji i Investimeve Strategjike do të shfuqizohet, pasi siç u shpreh ai, e ka kryer misionin, debati mbi ndryshimet e Ligjit për Zonat e mbrojtura duket se do të vazhdojë gjatë. Ekspertët e mjedisit vijojnë të jenë mjaft kritikë.

“Pas amendimeve tĂ« vitit 2024, ligji, pa çka se titullohet ‘Ligji pĂ«r Zonat e Mbrojtura’, nĂ« fakt Ă«shtĂ« ‘Ligji pĂ«r Zonat e Mbetura’. Mbrohen efektivisht vetĂ«m ato zona qĂ« kanĂ« mbetur jashtĂ« interesit momental tĂ« ndonjĂ« zhvilluesi apo investitori strategjik”, argumenton Olsi Nika, ekspert mjedisi.

Por nĂ« argumentet shtjelluese pĂ«r Faktoje.al Agjencia e Medias pĂ«r Informim thotĂ« se “Ndryshimet e vitit 2024 nuk synojnĂ« liberalizimin e pakontrolluar tĂ« ndĂ«rtimeve, por krijimin e njĂ« kuadri mĂ« tĂ« qartĂ« ligjor pĂ«r zhvillimin e aktiviteteve qĂ« konsiderohen tĂ« pajtueshme me objektivat e ruajtjes sĂ« natyrĂ«s” duke i mĂ«shuar faktit se “ligji nuk krijon njĂ« tĂ« drejtĂ« automatike pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar nĂ« zonat e mbrojtura, pasi çdo projekt duhet tĂ« kalojĂ« filtra tĂ« detyrueshĂ«m si procedura e VlerĂ«simit tĂ« Ndikimit nĂ« Mjedis sipas rastit apo marrja e autorizimeve tĂ« parashikuara nĂ« legjislacion. Koncepti nuk Ă«shtĂ« – ‘zhvillim nĂ« dĂ«m tĂ« natyrĂ«s’, – por zhvillim i kontrolluar dhe i kushtĂ«zuar, i ngjashĂ«m me modelet qĂ« ekzistojnĂ« nĂ« shumĂ« shtete anĂ«tare tĂ« Bashkimit Evropian. KĂ«to ndryshime nuk pĂ«rjashtojnĂ« asnjĂ« nga garancitĂ« procedurale tĂ« kĂ«rkuara nga e drejta evropiane”, thuhet mĂ« tej nĂ« pĂ«rgjigjen e AgjencisĂ« pĂ«r Media dhe Informim.

Kundërshtia  

Por për një nga zërat mbrojtës të turizmit, natyrës dhe trashëgimisë kulturore, Auron Tare, asgjë nuk ka qenë e rastësishme apo një rrjedhë brenda normalitetit:

“TĂ« gjitha kĂ«to ligje tĂ« bĂ«ra me porosi tregojnĂ« se qeveria gjatĂ« kĂ«tyre viteve ka miratuar kuadĂ«r ligjor pĂ«r qĂ«llime tĂ« caktuara. VeçanĂ«risht ‘Albania Files’ tregon se ekziston njĂ« vizion i Kryeministrit, i caktuar pĂ«r t’i çuar pĂ«rpara kĂ«to projekte pa konsultim publik dhe pa plotĂ«suar detyrimet ligjore. TĂ« gjitha kĂ«to janĂ« anashkaluar nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« arrogante”,  thotĂ« pĂ«r Faktoje.al Auron Tare, Hulumtues / AnĂ«tar i KĂ«shillit Shkencor tĂ« UNESCO-s pĂ«r TrashĂ«giminĂ« NĂ«nujore.

Rruga gjyqësore

Përkundrejt debatit politik dhe teknik mes Tiranës dhe Brukselit, ambientalistët kanë ndjekur një rrugë tjetër atë të Gjykatës, duke i atakuar ndryshimet e vitit 2024 në Ligjin e Zonave të Mbrojtura në Gjykatën Kushtetuese.

Gjykata Kushtetuese, në vitin 2025 përmes votimit 4 me 4, nuk arriti të marrë vendim për kërkesën e deputetëve të opozitës mbështetur dhe nga organizatat mjedisore për pezullimin e ligjit, ndërsa mori vendim 5 me 3 për rrëzimin e kërkesës për antikushtetueshmërinë e ligjit.

Organizata AOS dhe EcoAlbania e kanë dërguar vendimmarrjen e Gjykatës Kushtetuese sa i përket ligjit të Zonave të Mbrojtura në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut në Strazburg. 

Ndërkohë EcoAlbania ka dërguar një ankimim për projektet në zonën e Pishë-Poro Nartës (përfshirë dhe atë të Zvërnecit) dhe ndryshimet ligjore edhe në Konventën e Bernës.

Këto projekte janë tashmë dhe në fokusin e Brukselit. Në përgjigjen me shkrim të një Zëdhënësi të Komisionit Evropian për Faktoje.al thuhet se:

“Komisioni Evropian po e monitoron nga afĂ«r situatĂ«n, si dhe po siguron njĂ« kontakt tĂ« vazhdueshĂ«m me autoritetet shqiptare dhe shoqĂ«rinĂ« civile. NĂ« rastin e projektit nĂ« zonĂ«n PishĂ« Poro–NartĂ« – ashtu siç Ă«shtĂ« rasti pĂ«r tĂ« gjitha projektet qĂ« janĂ« nĂ« vijim nĂ« ShqipĂ«ri, ai do tĂ« duhet tĂ« jetĂ« nĂ« pĂ«rputhje me kriteret e vendosura nĂ« kuadĂ«r tĂ« kapitullit tĂ« mjedisit (27) tĂ« procesit tĂ« anĂ«tarĂ«simit. Ky kapitull Ă«shtĂ« aktualisht i hapur”,  argumenton pĂ«r Faktoje.al pĂ«rmes njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«si Komisioni Evropian.

Por autoritetet në Tiranë vijojnë të përsërisin se legjislacioni do përshtatet në kuadër të negociatave me atë të BE, por pa dhënë detaje konkrete se si, edhe pse nga ana tjetër i mbrojnë ndryshimet e atakuara në Ligjin për Zonat e Mbrojtura.

Agjencia pĂ«r Media dhe Informim duke ju pĂ«rgjigjur interesit Faktoje.al u shpreh se Ligji pĂ«r Zonat e Mbrojtura do tĂ« pĂ«rputhet 100% me direktivĂ«n si pjesĂ« e kalendarit tĂ« miratuar me Komisionin Evropian. “NĂ« fund do shohim se kush kishte tĂ« drejtĂ« e kush kishte mĂ« pak tĂ« drejtĂ«â€ , thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e MIA-s.

Situata në terren dhe monitorimi i zonave

Foto nga Karaburuni

Por ekspertët mjedisorë aktualisht mendojnë se fundi duket i pafund, duke renditur disa zona të mbrojtura të prekura nga ligji, në të cilat kanë nisur apo janë në pritje projektet ndërtimore si në:

‱      ZonĂ«n e PishĂ« Poro NartĂ«,

‱      Parkun KombĂ«tar DivjakĂ«-Karavasta

‱      Parkun natyror Karaburun,

‱      Parkun KombĂ«tar tĂ« Butrintit ( Gjiri i Manastirit / AramerĂ«)

‱      Kompleksin ligatinor Kune –Vain –Tale

‱      NĂ« zonĂ«n Rana e hedhun, monument natyre kategoria e tretĂ«.

‱      NĂ« ZonĂ«n BunĂ« VelipojĂ«, rezervat natyror i menaxhuar.

Aktivistët mjedisorë argumentojnë se në këto zona shihet një përmbledhje ndërtimesh që përfshijnë komplekse rezidenciale, struktura për ankorim jahtesh e mjetesh detare, si dhe hotele me shumë kate që zëvendësojnë strukturat tradicionale apo mjedisore.

“NĂ« ato zona qĂ« janĂ« prekur, dĂ«mi mjedisor Ă«shtĂ« i jashtĂ«zakonshĂ«m sepse ato nuk mund tĂ« quhen mĂ« territore tĂ« mbrojtura, por janĂ« kthyer nĂ« zona urbane. Te Gjiri i Manastirit shikon vetĂ«m ndĂ«rtim, asnjĂ« gjelbĂ«rim. E njĂ«jta gjĂ« nĂ« Rezervatin Natyror tĂ« Karaburunit apo me projekte nĂ« Parkun KombĂ«tar tĂ« Butrintit. Praktikisht s’ka mĂ« mbrojtje ligjore” , thotĂ« pĂ«r Faktoje.al Taulant Bino, Ornitolog / Drejtues i ShoqĂ«risĂ« Ornitologjike Shqiptare (AOS).

Organizatat mjedisore argumentojnë se ndryshimet në Ligjin për Zonat e mbrojtura nuk kanë krijuar thjesht një debat lokal, por e kanë vendosur shtetin shqiptar në pozita të forta përplasjeje me Këshillin e Evropës (Konventa e Bernës), Komisionin Evropian dhe rrjetet e konventave mjedisore globale.

“Ka pasur dy rrugĂ« paralele: nga njĂ«ra anĂ« rruga zyrtare me BE-nĂ«, ku u Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« ‘po’ çdo kĂ«rkese; nga ana tjetĂ«r, rruga e ndjekur pĂ«r interesa, qĂ«llime dhe planifikime tĂ« caktuara. KĂ«to dy rrugĂ« nuk bashkohen. Tani qĂ« ka pasur reagime, BE-ja po e kupton se ajo qĂ« Ă«shtĂ« premtuar nĂ« letĂ«r dhe ajo qĂ« po bĂ«het nĂ« terren janĂ« dy gjĂ«ra plotĂ«sisht tĂ« kundĂ«rta,”  vijon Auron Tare.

Por nga ana tjetĂ«r edhe presioni i brendshĂ«m gjithashtu Ă«shtĂ« mjaft i lartĂ«. Prej gati dy muajsh, njĂ« rezistencĂ« e gjerĂ« qytetare qĂ« nisi nĂ« kundĂ«rshtim tĂ« ndĂ«rtimit tĂ« njĂ« resorti luksoz nĂ« ZvĂ«rnec, “nĂ«n petkun” e Revolucionit tĂ« Flamingove Ă«shtĂ« artikuluar qartĂ« nĂ« ruajtjen e mjedisit, habitateve natyrore dhe ekosistemeve.

” Çdo lĂ«vizje e qeverisĂ« do tĂ« jetĂ« nĂ« ‘sitĂ«n’ e BE-sĂ«. NĂ«se qeveria vazhdon kundĂ«r zonave tĂ« mbrojtura, atĂ«herĂ« i thotĂ« ‘mirupafshim’ procesit tĂ« integrimit evropian. Protesta e shoqĂ«risĂ« civile ka dhĂ«nĂ« mesazhe shumĂ« tĂ« qarta, si: Shfuqizimin e Ligjit pĂ«r Investimet Strategjike, shfuqizimin e amendamenteve dĂ«mtuese tĂ« Ligjit pĂ«r Zonat e Mbrojtura, transparencĂ« mbi vendimmarrjen e sektorit tĂ« turizmit elitar dhe anulimin e projektit tĂ« ZvĂ«rnecit dhe projekteve simotra”, vijon Taulant Bino.

Debati mbetet i hapur 

Debati mbi Ligjin e Zonave të Mbrojtura tashmë ka kaluar kufijtë e një diskutimi lokal mjedisor, duke u kthyer në një nga sprovat më të vështira të Kapitullit 27 dhe test kyç për balancën mes zhvillimit ekonomik dhe detyrimeve integruese të Shqipërisë. Ndërsa institucionet shtetërore këmbëngulin se kuadri i ri do të përafrohet plotësisht me direktivat e BE-së sipas kalendarit të negociatave, sprova e vërtetë mbetet te zbatimi i tij në terren.

Në këtë udhëkryq, zotimi i qeverisë për harmonizim ligjor po përballet me presionin e Brukselit dhe atë të reagimit qytetar në vend. Në fund, suksesi apo dështimi i kësaj reforme nuk do të matet me deklarata politike apo kalendare negociatash, por me atë se çfarë do të mbetet realisht e mbrojtur në territorin dhe ekosistemet e Shqipërisë.

The post Betejë për zonat e mbrojtura apo zonat e mbetura? appeared first on Faktoje.al.

Asnjë bazë për përdorimin e qelizave të fetuseve njerëzore në ushqime

4 August 2026 at 15:14

Pretendimi: Po përdoren qeliza të bebeve të abortuara në mënyrë që ushqimi të shijojë më shumë

Verdikti: E pavërtetë

——————————————————————-

NĂ« rrjete sociale, pĂ«rfshi ato shqipfolĂ«se, po qarkullon pretendimi i pazakontĂ« se markat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« ushqimit dhe pijeve nĂ« botĂ«, pĂ«rfshi PepsiCo, NestlĂ©, Kraft dhe Campbell’s, po pĂ«rdorin qeliza tĂ« bebeve tĂ« abortuara nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« ushqimi tĂ« shijojĂ« mĂ« shumĂ«.

Postimi i mësipërm citon faktin që kompania e bioteknologjisë Senomyx përdori linjën qelizore HEK293 në kërkime që përfshinin zhvillimin e shijeve. Linja qelizore HEK293 u krijua për herë të parë në fillim të viteve 1970 duke përdorur qeliza nga veshka e një fetusi. Megjithëse postimi pretendon se qelizat erdhën nga fetuse të abortuara, krijuesi i linjës HEK293 nuk e ka thënë kurrë këtë. Ai më parë ka thënë se nuk e dinte nëse origjina lidhej me një abort të planifikuar apo me një abort spontan. Alexander van der Eb, i cili siguroi qelizat origjinale të kultivuara të veshkave që do të bëheshin HEK293, shprehu të njëjtën pasiguri në vitin 2001.

Raportime të shumta lajmesh gjatë viteve kanë sqaruar se kompania nuk ka futur qeliza fetale në asnjë produkt ushqimor që u është dhënë konsumatorëve.

Megjithatë, raportime të shumta lajmesh gjatë viteve kanë sqaruar se kompania nuk ka futur qeliza fetale në asnjë produkt ushqimor që u është dhënë konsumatorëve.

Linjat qelizore janĂ« qeliza tĂ« “pavdekshme” tĂ« rritura nĂ« laborator qĂ« pĂ«rdoren nĂ« kĂ«rkime nĂ« vend tĂ« indeve tĂ« vĂ«rteta njerĂ«zore ose shtazore. Linjat qelizore pĂ«rdoren shpesh nĂ« kĂ«rkime sepse ato ofrojnĂ« njĂ« furnizim tĂ« pakufizuar tĂ« materies qelizore dhe anashkalojnĂ« shqetĂ«simet etike qĂ« lidhen me pĂ«rdorimin e qelizave shtazore dhe njerĂ«zore. Qeliza origjinale HEK293  u izolua dhe u klonua, dhe ‘pasardhĂ«sit’ e saj janĂ« pĂ«rdorur qĂ« atĂ«herĂ« nĂ« kĂ«rkimet biomjekĂ«sore dhe prodhimin e vaksinave. Nuk kĂ«rkohen qeliza tĂ« reja fetale pĂ«r tĂ« mbajtur linjĂ«n qelizore nĂ« prodhim.

NjĂ« zyrtar i Senomyx shpjegoi nĂ« njĂ« intervistĂ« tĂ« vitit 2011 me Miami New Times se kompania pĂ«rdori linjat qelizore nĂ« “nĂ« thelb njĂ« sistem robotik shijimi” qĂ« izolonte receptorĂ«t e shijes njerĂ«zore nĂ« formĂ«n e proteinave pĂ«r tĂ« testuar se si reagonin ndaj shijeve. Aromat qĂ« treguan potencial nĂ« eksperimentet laboratorike u propozuan pĂ«r teste shijeje me njerĂ«z tĂ« vĂ«rtetĂ«.

Frank Graham, njĂ« profesor emeritus nĂ« departamentet e biologjisĂ« dhe patologjisĂ« dhe mjekĂ«sisĂ« molekulare nĂ« Universitetin McMaster, zhvilloi linjĂ«n qelizore HEK-293 nĂ« vitet 1970. Ai i tha Associated Press se qelizat “do tĂ« pĂ«rdoren nĂ« teste pĂ«r veti tĂ« ndryshme tĂ« pĂ«rbĂ«rjeve qĂ« do tĂ« pĂ«rdoren si pĂ«rmirĂ«sues tĂ« shijes”, por “vetĂ« nuk do tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« pije ose ushqime tĂ« tjera”.

“Kjo nuk do tĂ« kishte kuptim,” tha Graham. “Me sa di unĂ«, qelizat pĂ«rdoren vetĂ«m pĂ«r testime in vitro tĂ« kimikateve dhe pĂ«rbĂ«rjeve tĂ« ndryshme.”

Dr. David Gorski, njĂ« onkolog kirurgjik dhe redaktor menaxhues i faqes sĂ« internetit Science-Based Medicine, ka shkruar rreth keqkuptimeve rreth linjave qelizore fetale. Ai tha pĂ«r AP se kĂ«rkimi i linjave qelizore fetale “nuk pĂ«rfshin indet e vĂ«rteta tĂ« fetusit”.

“Ai pĂ«rdor linja qelizore tĂ« izoluara nga fetuset, shpesh dekada mĂ« parĂ«â€, shkroi Gorski.

Pra, një kompani aromatizuese përdor një linjë qelizash të nxjerra nga qelizat e veshkave fetale për të testuar dhe identifikuar aromat artificiale për zhvillim të mëtejshëm, por këto qeliza nuk përfundojnë në ushqimin që hanë konsumatorët.

Megjithatë, shumica e kompanive kryesore të ushqimit dhe pijeve deklarojnë se nuk përdorin produkte Senomyx ose ndonjë përbërës të zhvilluar duke përdorur qeliza të nxjerra nga fetuset njerëzore.

NĂ« 2019, kolegĂ«t faktverifikues britanike tĂ« Full Fact pyetĂ«n disa kompani globale ushqimore nĂ«se produktet e tyre pĂ«rmbanin aroma tĂ« zhvilluara duke pĂ«rdorur qeliza HEK-293. Campbell’s, KraftHeinz dhe Coca-Cola thanĂ« se nuk pĂ«rdornin asnjĂ« produkt Senomyx ose ndonjĂ« aromatizues tĂ« zhvilluar duke pĂ«rdorur qeliza HEK-293. PepsiCo tha se kishte njĂ« partneritet kĂ«rkimor me Senomyx, por asnjĂ« nga kĂ«to kĂ«rkime nuk pĂ«rdornin linja qelizore tĂ« nxjerra nga embrione ose fetuse.

Administrata amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) deklaron se indet fetale nuk lejohen nĂ« asnjĂ« formĂ« nĂ« ushqim. “Nuk ka kushte sipas tĂ« cilave FDA do ta konsideronte indin fetal njerĂ«zor tĂ« sigurt ose tĂ« ligjshĂ«m pĂ«r konsum njerĂ«zor ose shtazor”, tha njĂ« zyrtar pĂ«r USA Today. “FDA nuk Ă«shtĂ« nĂ« dijeni tĂ« ndonjĂ« kompanie qĂ« ka futur ndonjĂ«herĂ« qeliza fetale nĂ« produkte ushqimore dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye nuk ka ndĂ«rmarrĂ« asnjĂ« veprim zbatues kundĂ«r ndonjĂ« kompanie pĂ«r vendosjen e qelizave fetale nĂ« produkte ushqimore.”

The post Asnjë bazë për përdorimin e qelizave të fetuseve njerëzore në ushqime appeared first on Faktoje.al.

E keqinterpretuar video e përpjekjeve të xhandarmërisë marokene për të ndaluar emigrantët drejt Ceutës

4 August 2026 at 15:10

Pretendimi: Kjo video tregon mijëra emigrantë marokenë që u transportuan me kamionë në bashkëpunim me policinë në kufirin spanjoll në Ceuta

Verdikti: Mungon konteksti

——————————————————

NjĂ« video qĂ« po qarkullon nĂ« rrjete sociale, pĂ«rfshi ato shqipfolĂ«se, pretendohet se tregon emigrantĂ« marokenĂ« qĂ« “u transportuan me kamionĂ« direkt nĂ« kufirin spanjoll nĂ« Ceuta.” Pamjet tregojnĂ« njĂ« kamion qĂ« hap portĂ«n e karrocerisĂ« nĂ« mes tĂ« rrugĂ«s pĂ«r tĂ« zbritur dhjetra tĂ« rinj ndĂ«rsa njĂ« polic pĂ«rpiqet tĂ« rregullojĂ« trafikun dhe fluksin e njerĂ«zve qĂ« shpĂ«rndahen. Kjo prezencĂ« e policisĂ« ndahet nĂ« rrjet si provĂ« e njĂ« organizimi shtetĂ«ror tĂ« Marokut pĂ«r tĂ« sulmuar kufirin tokĂ«sor me enklavĂ«n spanjolle.

Rreth 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin këtë javë në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Të paktën 57 persona vdiqën gjatë kalimit.

Megjithatë, një hetim nga kolegët faktverifikues të Open.online gjeti se video e mësipërme është filmuar në autostradën N2 që lidh Tanxherin dhe Tetuanin, 51 km larg Ceutës.

NĂ« njĂ« nga videot me rezolucion tĂ« lartĂ«, ishte e mundur tĂ« lexohej njĂ« nga targat e kamionit nĂ« video, ajo e bardha: “91672 [shkronjĂ« arabe] 40.” NĂ« sistemin maroken, kodi nĂ« tĂ« djathtĂ« (40) identifikon prefekturĂ«n e regjistrimit, e cila nĂ« kĂ«tĂ« rast korrespondon me Tanger-Asilah.

Në të majtë të automjetit, shihet një oficer i veshur me gri, që përfaqëson Xhandarmërinë Mbretërore, forcën përgjegjëse për autostradat marokene dhe rrugët jashtë qytetit. Disa rrugë të tilla çojnë në Ceuta nga prefektura Tangier-Asilah.

Me anë të Mapillary, platformës së imazheve të rrugëve të ngarkuara nga përdoruesit, ishte e mundur të përshkohej virtualisht një numër i madh rrugësh në Marokun verior nga prefektura e Tangier-Asilah në Ceuta.

Në rrugën që të çon në Tetouan, gjendet një foto që ka të njejtat elementë pamorë si video: llojin e rrugës, sinjalistikën rrugore dhe profilin e kodrave në sfond.

Koordinatat e fotos nĂ« Mapillary (35°33’30.9″V 5°27’29.3″W) ndodhen nĂ« N2, rrugĂ«n ekspres me katĂ«r korsi qĂ« lidh Tanxherin me Tetuanin. Nga kjo pikĂ«, Ceuta Ă«shtĂ« afĂ«rsisht 51 kilometra larg, njĂ« orĂ« e njĂ« çerek me makinĂ« ose 11 orĂ« nĂ« kĂ«mbĂ«.

Faqja nĂ« Facebook Tetouan Press mĂ« 30 korrik 2026 nĂ« orĂ«n 21:13 kishte botuar videon me pĂ«rshkrimin: “Hyrja nĂ« qytetin e Tetouanit.”

Pra, incidenti i treguar nĂ« video nuk ndodhi pranĂ« kufirit. XhandarmĂ«ria MbretĂ«rore e ka ndaluar automjetin nĂ« autostradĂ«n N2, rreth 50 kilometra larg CeutĂ«s. NĂ«se njerĂ«zit qĂ« u detyruan tĂ« zbrisnin nga kamioni do tĂ« donin tĂ« arrinin nĂ« kufirin e CeutĂ«s nĂ« kĂ«mbĂ«, do t’u duhej tĂ« ecnin pĂ«r rreth 11 orĂ«.

The post E keqinterpretuar video e përpjekjeve të xhandarmërisë marokene për të ndaluar emigrantët drejt Ceutës appeared first on Faktoje.al.

Vendasit dhe jo marokenët po sulmojnë në këtë video në Ceuta

3 August 2026 at 17:01

Pretendimi: Kjo video tregon emigrantë marokenë duke rrahur vendasit në qytetin spanjoll të Ceutës 

Verdikti: Mungon konteksti

—————————————————————

Rreth 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin këtë javë në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Të paktën 57 persona vdiqën gjatë kalimit, gjë që nxiti masa më të rrepta të sigurisë kufitare në të gjithë Evropën.

Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon emigrantë marokenë duke rrahur vendasit në Ceuta.

Megjithëse video e mësipërme tregon një turmë që sulmon dy njerëz të cilët më pas arratisen me vrap, nuk është menjëherë e qartë nëse personat në video janë emigrantë, banorë, spanjollë apo marokenë.

Me anĂ« tĂ« motorit tĂ« kĂ«rkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mĂ«sipĂ«rme Ă«shtĂ« botuar fillimisht nĂ« rrjet mĂ« 30 korrik nga portali online i djathtĂ« VoxPopuli, i cili e shoqĂ«roi me pĂ«rshkrimin: “NacionalistĂ«t spanjollĂ« kanĂ« filluar tĂ« SULMOJNË migrantĂ«t nĂ« Ceuta. MijĂ«ra migrantĂ« mbĂ«rritĂ«n kĂ«tĂ« mĂ«ngjes nga Maroku, shumĂ« prej tĂ« cilĂ«ve thjesht notuan deri nĂ« plazhin Tarajal. Spanja ka premtuar tĂ« vendosĂ« TRUPAT nĂ« kufi pĂ«r tĂ« ruajtur sigurinĂ«.”

Disa minuta mĂ« pas, llogaria Visegrad24, qĂ« Ă«shtĂ« akuzuar pĂ«r dezinformim mĂ« parĂ«, e postoi videon me pĂ«rshkrimin: “PĂ«rleshjet e para kanĂ« shpĂ«rthyer nĂ« rrugĂ«t e CeutĂ«s midis qytetarĂ«ve spanjollĂ« dhe pushtuesve marokenĂ«.”

Gazeta italiane Il Messagero e raportoi videon ngjashĂ«m me VoxPopuli, duke pĂ«rdorur titullin: “BanorĂ«t e CeutĂ«s janĂ« tĂ« tĂ«rbuar me emigrantĂ«t, duke i shkelmuar dhe duke i qĂ«lluar me gurĂ«. Situata Ă«shtĂ« jashtĂ« kontrollit.”

Nuk ka patur ende ndonjë reagim zyrtar lidhur me incidentin e treguar në video.

Sipas gazetës spanjolle El Pais, disa emigrantë kanë raportuar keqtrajtim nga banorët e lagjeve të caktuara, të cilët kanë qëlluar me gurë drejt tyre dhe i kanë kërcënuar me armë.

Nuk ka prova se video e mësipërme tregon emigrantët marokenë duke rrahur vendasit në Ceuta. Në fakt, raportimet sugjerojnë se po ndodh e kundërta, banorët vendas po sulmojnë emigrantët marokenë, të cilët largohen duke rendur.

The post Vendasit dhe jo marokenët po sulmojnë në këtë video në Ceuta appeared first on Faktoje.al.

17 vite nën objektivin e NATO-s për mbrojtjen

3 August 2026 at 16:38

Esmeralda Topi 

Miratimi i marrëveshjes së huasë 302 milionë dollarë për modernizimin e Forcave të Armatosua me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, veç debatit procedurial që përfundoi në Gjykatën Kushtetuese nga Partia Demokratike, ndezi edhe diskutimet mbi detyrimet e Shqipërisë ndaj NATO-s. 

Javën e kaluar, kryetari i Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike, Gazment Bardhi, përsëriti disa herë se qeveria e drejtuar nga Edi Rama nuk ka përmbushur për vite me radhë angazhimet e Shqipërisë ndaj NATO-s. 

Verifikimi i Faktoje tregon se pretendimi është i saktë sa i përket mosarritjes së angazhimit kryesor financiar të NATO-s, atë të shpenzimit të të paktën 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen.

Shqipëria nuk arriti objektivin 2% të NATO-s

Faktoje analizoi buxhetin e mbrojtjes që prej 2009, vitit të anëtarësimit të Shqipërisë në NATO, për të sjellë një pasqyrë të plotë të shpenzimeve që nga qeverisja e demokratëve e deri këtë vit. 

Siç mund të shihet edhe nga grafiku, që prej anëtarësimit në NATO 17 vite më parë, Shqipëria ka pasur vështirësi për të arritur pragun e shpenzimeve të mbrojtjes të kërkuar nga Aleanca.

GjatĂ« qeverisjes demokrate (viteve 2009–2013) viti me shpenzimet e mbrojtjes mĂ« tĂ« larta ka qĂ«nĂ« viti i anĂ«tarĂ«smit, me 21 miliardĂ« lekĂ«. MĂ« pas shpenzimet janĂ« ulur nĂ« 20 miliardĂ« lekĂ« dhe nĂ« 2013 kur demokratĂ«t humbĂ«n pushtetin nĂ« 19 miliardĂ« lekĂ«. Pas vitit 2013, buxheti i mbrojtjes sĂ«rish nuk ishte prioritet. Referuar llogaritjeve, tre vitet e para tĂ« qeverisjes socialiste me LSI-nĂ« buxheti pĂ«r ministrinĂ« e mbrojtjes ka qĂ«nĂ« mĂ« i ulĂ«t se koha e demokratĂ«ve. 

Rritja graduale nis në 2017 por mbështetja e buxhetit ndaj mbrojtjes nis të bëhet domethënëse pas viti 2021. 

Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, rritja e presionit ndërkombëtar u shtua kur NATO u kërkoi vendeve anëtare të rrisnin investimet në mbrojtje. Sipas vlerësimit të NATO-s, objektivi minimal ishte që shpenzimet për mbrojtjen të ishin të paktën 2% e prodhimit kombëtar. 

Të dhënat ndërvite tregojnë se as gjatë qeverisjes së Sali Berishës dhe as gjatë pjesës më të madhe të qeverisjes së Edi Ramës, Shqipëria nuk e arriti pragun prej 2% të PBB-së për mbrojtjen.

Madje, në qershor të këtij viti, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi se Shqipëria ishte mes vendeve që nuk kishin përmbushur pragun e kërkuar gjatë vitit të kaluar. 

Rritja e buxhetit pas presionit të Aleancës

Deklarata e Rutte vinte pak ditë përpara samitit të NATO-s në Ankara dhe pasonte raportimin e Reuters që më herët kishte vënë në pikëpyetje organizimin e samitit të 2027 të NATO-s në Shqipëri për shkak të nivelit të shpenzimeve ushtarake.

NĂ« njĂ« pĂ«rgjigje pĂ«r Faktoje, njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i AleancĂ«s konfirmoi deklaratĂ«n e Sekretarit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m Mark Rutte, sipas sĂ« cilĂ«s ShqipĂ«ria, Çekia dhe Sllovenia nuk e kishin arritur objektivin 2% gjatĂ« vitit 2025, edhe pse diferenca konsiderohej relativisht e vogĂ«l nĂ« raport me buxhetin total tĂ« AleancĂ«s. 

Kështu, më 30 qershor 2026, qeveria shqiptare miratoi një akt normativ për ndryshimin e Buxhetit të Shtetit. Buxheti i Ministrisë së Mbrojtjes për vitin 2026 u rrit nga:

  • 58.9 miliardĂ« lekĂ«, sipas planit fillestar
  • nĂ« 69.2 miliardĂ« lekĂ« pas ndryshimit buxhetor.

Shtesa ishte mbi 10.2 miliardĂ« lekĂ«, ose rreth 17.5% mĂ« shumĂ« se parashikimi fillestar. Qeveria pranoi se shkak pĂ«r ndryshimin ishte Aleanca. Kryeministri Edi Rama e lidhi kĂ«tĂ« rritje me angazhimet e ShqipĂ«risĂ« ndaj NATO-s dhe nevojĂ«n pĂ«r forcimin e kapaciteteve mbrojtĂ«se. NĂ« pĂ«rfundim tĂ« samitit nĂ« Ankara, Mark Rutte konfirmoi se samiti i ardhshĂ«m i NATO-s do tĂ« zhvillohet nĂ« ShqipĂ«ri, ndĂ«rsa data mbetet ende pĂ«r t’u pĂ«rcaktuar.

Pretendimi

“PĂ«r vite me radhĂ« qeveria e ShqipĂ«risĂ« nĂ«n drejtimin e Edi RamĂ«s nuk pĂ«rmbushi angazhimet e ShqipĂ«risĂ« ndaj NATO-s” - Gazment Bardhi, kryetar i Grupit Parlamentar tĂ« Partisë Demokratike.

Me këtë shtesë të buxhetit objektivi prej 2% të PBB-së u tejkalua. 

Përfundim

Deklarata e kryetarit të grupit të PD-së, Gazment Bardhi, se qeveria e drejtuar nga Edi Rama nuk ka përmbushur për vite me radhë angazhimet e Shqipërisë ndaj NATO-s është e vërtetë, duke iu referuar objektivit kryesor financiar të Aleancës për shpenzimet e mbrojtjes. 

Të dhënat tregojnë se Shqipëria nuk ka arritur pragun prej 2% të PBB-së për mbrojtjen gjatë pjesës më të madhe të periudhës së qeverisjes Rama dhe vetëm në vitet e fundit ka shtuar ndjeshëm financimin për këtë sektor.

Por ekzistojnë dallime në mënyrën e përllogaritjes së shpenzimeve. Llogaritjet bazuar vetëm në buxhetin e Ministrisë së Mbrojtjes dhe PBB-në shqiptare tregojnë se 2025 e ka arritur objektivin 2%. Ndërkohë, NATO përdor një metodologji më të gjerë, e cila përfshin edhe kategori të tjera të shpenzimeve të mbrojtjes, si pensionet ushtarake dhe kontributet në operacione ndërkombëtare. Pikërisht sipas kësaj metodologjie, Shqipëria mbeti nën objektivin 2% edhe vitin e shkuar.

The post 17 vite nën objektivin e NATO-s për mbrojtjen appeared first on Faktoje.al.

Amnistia në Marok nuk ndikoi në vërshimin e emigrantëve në Spanjë

3 August 2026 at 15:44

Pretendimi: Vërshimi i mbi 50 mijë njerëzve nga Maroku në territorin spanjoll Ceuta u shkaktua sepse mbreti i Marokut amnistoi mijëra kriminelë dhe i tregoi kur do të hapej kufiri në Ceuta

Verdikti: Mungon konteksti

————————————————————————-

Rreth 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin këtë javë në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Të paktën 57 persona vdiqën gjatë kalimit, gjë që nxiti masa më të rrepta të sigurisë kufitare në të gjithë Evropën.

Ky kalim masiv ka frymëzuar një vërshim të ngjashëm keqinformimi në rrjete sociale, përfshi pretendimin se kriza u shkaktua qëllimisht nga mbreti i Marokut, i cili amnistoi mijëra kriminelë dhe u tregoi se kur do të hapej kufiri në Ceuta.

Si zakonisht, për këtë pretendim nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.

Eshtë e vërtetë se Maroku njoftoi më 29 korrik se mbreti Mohammed VI kishte dhënë 1,788 amnisti për të dënuarit. Sipas Ministrisë së Drejtësisë marokene, këto falje nënkuptojnë lirimin e nëntë të burgosurve dhe 57 persona që tashmë vuajnë dënime me burg nuk do të kthehen në burg. Faljet e mbetura përfshijnë ulje ose lehtësim të dënimeve, të cilat nuk nënkuptojnë lirim të menjëhershëm nga burgu.

KĂ«to falje u dhanĂ« nĂ« prag tĂ« DitĂ«s sĂ« Fronit, qĂ« festohet mĂ« 30 korrik tĂ« çdo viti. Sipas Maghreb Arab Press, agjencia shtetĂ«rore e lajmeve tĂ« Marokut, “nĂ« Marok, Ă«shtĂ« zakon tĂ« jepet njĂ« falje mbretĂ«rore pĂ«r tĂ« pĂ«rkujtuar festat kombĂ«tare dhe fetare.” 

Në vitet 2025, 2024, 2023 dhe 2022, në të njëjtën datë, midis 29 dhe 30 korrikut, u dhanë gjithsej 2415, 2460, 2052 dhe 1769 falje, të cilat liruan nga burgu ose penguan hyrjen e 81, 234, 236 dhe 194 personave të dënuar me burg.

Nuk ka prova që ata që kaluan në Ceuta ishin të burgosur të liruar së fundmi.

Më tej, duke marrë parasysh se amnistia e 29 korrikut shpëtoi nga burgu vetëm 66 persona, pretendimi se lirimi i tyre do të shkaktonte vërshimin e mbi 50 mijë marokenëve në Ceuta tingëllon qesharak. 

Deri në mbrëmjen e 31 korrikut, shumica e emigrantëve ishin kthyer në Marokun fqinj. Shumë prej tyre u kthyen vullnetarisht pasi nuk kishin gjetur ushqim ose strehim në Ceuta. Megjithatë, shkaqet e këtij vërshimi mbeten të diskutueshme.

Zyrtarët spanjollë, përfshirë kryeministrin Pedro Sånchez, thanë se rrjetet e trafikimit të qenieve njerëzore i inkurajuan kalimet, duke keqinterpretuar një vendim të kohëve të fundit të Gjykatës së Lartë mbi kthimin e emigrantëve.

Sipas këtij shpjegimi, trafikantët dhe emigrantët gabimisht supozuan se vendimi nënkuptonte që kushdo që përpiqej të hynte nga deti nuk mund të deportohej. Megjithatë, vendimi ligjor ishte jashtëzakonisht i kufizuar.

MĂ« 29 qershor, Gjykata Supreme e SpanjĂ«s lĂ«shoi ​​njĂ« vendim ku thuhej se autoritetet nuk mund tĂ« deportojnĂ« menjĂ«herĂ« migrantĂ«t qĂ« mbĂ«rrijnĂ« nga deti pa njĂ« proces tĂ« rregullt ligjor, sepse ata nuk kanĂ« kaluar infrastrukturĂ«n fizike kufitare tĂ« referuar nĂ« ligjin spanjoll.

Vendimi mbulon migrantët e kapur ndërsa notojnë në enklavat e Ceutës dhe Melillës, gjithashtu në bregdetin e Afrikës së Veriut, të cilët shpesh i janë nënshtruar largimit të menjëhershëm në Marok pa ndonjë procedurë formale.

“Kjo thjesht do tĂ« thotĂ« qĂ« nuk mund t’i shtysh ata mbrapsht nĂ« det sepse nuk ka kalim tĂ« njĂ« kufiri formal”, tha pĂ«r CNN Gemma Pinyol-JimĂ©nez, drejtuese e politikave tĂ« migracionit dhe diversitetit nĂ« Instrategies dhe njĂ« studiuese e asociuar nĂ« Universitetin GRITIM–Pompeu Fabra. “Ideja Ă«shtĂ« tĂ« lehtĂ«sohet puna e policisĂ«, por kjo nuk do tĂ« thotĂ« qĂ« kĂ«ta njerĂ«z mund tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« Ceuta.”

MĂ« herĂ«t kĂ«tĂ« vit, qeveria e SĂĄnchez njoftoi njĂ« program rregullimi qĂ« fillimisht pritej t’u jepte 500 mijĂ« migrantĂ«ve pa dokumente qĂ« tashmĂ« jetojnĂ« nĂ« SpanjĂ« njĂ« rrugĂ« drejt statusit ligjor. Aplikimet e tejkaluan shumĂ« atĂ« vlerĂ«sim fillestar, me mĂ« shumĂ« se 1 milion migrantĂ« pa dokumente qĂ« aplikuan pĂ«r dokumenta.

The post Amnistia në Marok nuk ndikoi në vërshimin e emigrantëve në Spanjë appeared first on Faktoje.al.

Asnjë bazë për komplotin e elitave për zhdukjen e popullsisë

3 August 2026 at 12:40

Pretendimi: Ekziston një plan për shfarosjen e popullsisë së Botës sipas tekstit të shkruar në një pllakë guri në ShBA

Verdikti: E pavërtetë

Barbara Halla

NjĂ« intervistĂ« televizive e avokatit dhe aktivistit Zaçe Islami, nĂ« muajin shkurt 2026, vijon tĂ« shĂ«rbejĂ« si burim pĂ«r portale tĂ« ndryshme pĂ«r tĂ« promovuar lajmin e njĂ« plani global pĂ«r shfarosjen e popullsisĂ«. Deklarata tĂ« ngjashme kanĂ« qarkulluar prej vitesh nĂ« komunitete qĂ« promovojnĂ« teori konspirative pĂ«r njĂ« tĂ« ashtuquajtur “Rend tĂ« Ri BotĂ«ror” (New World Order), sipas tĂ« cilit, njĂ« elitĂ« globale po pĂ«rpiqet tĂ« sundojĂ« BotĂ«n dhe tĂ« shfarosĂ« popullsinĂ« njerĂ«zore. 

Një pjesë qendrore e pretendimit të avokatit Islami lidhet me të ashtuquajturat Georgia Guidestones, një monument graniti i ndërtuar në vitin 1980 në shtetin amerikan të Xhorxhias dhe i shkatërruar pas një shpërthimi në vitin 2022. 

Monumenti përmbante dhjetë mesazhe për brezat e ardhshëm, ndër të cilat edhe një frazë që sugjeronte mbajtjen e popullsisë së botës nën 500 milionë banorë. Ky mbishkrim ka nxitur prej dekadash spekulime dhe teori konspirative, por nuk përbën provë të ekzistencës së një plani real për shpopullimin e planetit. Pavarësisht se kopjojnë një strukturë të lashtë, të ngjashme monumentin e Stonehenge në Britani, ky kompleks prej katër pllakash graniti vertikale dhe një shtyllë qendrore, u ndërtua vetëm në vitin 1980. Identiteti i personit ose grupit që porositi monumentin mbetet i panjohur dhe nuk është gjetur asnjë lidhje me qeveri, organizata ndërkombëtare apo individë që kanë zbatuar politika të tilla.

Po ashtu, pretendimi se miliarderĂ«t kanĂ« ndĂ«rtuar “qytete nĂ«ntokĂ«sore” pĂ«r t’u strehuar gjatĂ« njĂ« holokausti global nuk mbĂ«shtetet me prova. ËshtĂ« e vĂ«rtetĂ« se disa persona shumĂ« tĂ« pasur kanĂ« investuar nĂ« bunkerĂ« privatĂ«, kryesisht pĂ«r t’u pĂ«rgatitur pĂ«r fatkeqĂ«si natyrore, konflikte ose emergjenca tĂ« tjera, por nuk ka prova qĂ« kĂ«to objekte lidhen me njĂ« plan pĂ«r shfarosjen e popullsisĂ«. Pretendime tĂ« tilla janĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e narrativave konspirative qĂ« lidhin bunkerĂ«t, pandeminĂ« COVID-19, vaksinat dhe Georgia Guidestones nĂ« njĂ« histori tĂ« vetme, pa fakte qĂ« t’i mbĂ«shtesin.

PĂ«rgjatĂ« intervistĂ«s, avokati dha deklarata tĂ« tjera tĂ« cilat pĂ«rbĂ«jnĂ« teori konspirative, si pĂ«rshembull sesi pandemia e COVID-19 dhe vaksinimi ishin pjesĂ« e njĂ« plani pĂ«r reduktimin e popullsisĂ«, pretendime qe janĂ« hedhur poshtĂ« nga komuniteti shkencor. Studimet dhe monitorimi i vazhdueshĂ«m nga autoritetet shĂ«ndetĂ«sore kanĂ« treguar se vaksinat kundĂ«r COVID-19 kanĂ« reduktuar ndjeshĂ«m rrezikun e sĂ«mundjes sĂ« rĂ«ndĂ« dhe vdekjes, ndĂ«rsa nuk ekziston asnjĂ« provĂ« qĂ« ato janĂ« projektuar ose pĂ«rdorur pĂ«r shpopullim. PĂ«r rrjedhojĂ«, pretendimet qĂ« lidhin bunkerĂ«t nĂ«ntokĂ«sorĂ«, Georgia Guidestones dhe njĂ« plan global pĂ«r “holokaust” pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« njĂ« teori konspirative, jo njĂ« fakt tĂ« mbĂ«shtetur nga prova.

The post Asnjë bazë për komplotin e elitave për zhdukjen e popullsisë appeared first on Faktoje.al.

Gdhendja në pjatën e mikrovalës nuk lidhet me simbolin bërthamor

3 August 2026 at 12:35

Pretendimi: Pajisjet me mikrovalë që përdorim për ngrohjen e ushqimit kanë simbolin bërthamor të gdhendur duke provuar se janë të rrezikshme

Verdikti: E pavërtetë

Barbara Halla

Një postim që po qarkullon së fundmi në Facebook pretendon se pjatat e xhamit të furrave me mikrovalë kanë të gdhendur simbolin ndërkombëtar të rrezatimit bërthamor dhe se kjo është një provë se pajisja është e rrezikshme për shëndetin. Pretendimi është i pasaktë dhe bazohet në një interpretim të gabuar të dizajnit të pjatës së mikrovalës.

Shenja e dukshme në pjesën e poshtme të shumë pjatave të mikrovalës nuk është simboli ndërkombëtar i rrezatimit. Siç e tregon imazhi i mëposhtëm, tre brazdat e formuara në qelq kanë një funksion praktik: ato lidhen me unazën mbështetëse dhe mekanizmin rrotullues që mundëson lëvizjen e pjatës gjatë funksionimit të pajisjes. 

Mikrovala përdor një mekanizëm rrotullues për të ngrohur ushqimin në tërësi. Ngjashmëria me simbolin e rrezatimit përbën një rastësi dhe nuk është dëshmi se prodhuesit po sinjalizojnë ndonjë rrezik të fshehur.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ« se furrat me mikrovalĂ« pĂ«rdorin rrezatim, por jo rrezatim radioaktiv. Ato funksionojnĂ« duke pĂ«rdorur rrezatim elektromagnetik, tĂ« njohur si rrezatim me mikrovalĂ«, i cili bĂ«n qĂ« molekulat e ujit nĂ« ushqim tĂ« lĂ«kunden dhe tĂ« prodhojnĂ« nxehtĂ«si. Fjala “rrezatim” shpesh tingĂ«llon alarmante, por nĂ« fizikĂ« ajo i referohet thjesht energjisĂ« qĂ« pĂ«rhapet nĂ« formĂ«n e valĂ«ve ose grimcave. Ndryshe nga rrezatimi jonizues i materialeve radioaktive, rrezatimi me mikrovalĂ« nuk ka energji tĂ« mjaftueshme pĂ«r tĂ« dĂ«mtuar ADN-nĂ« ose pĂ«r ta bĂ«rĂ« ushqimin radioaktiv.

Sipas incitativës së Bashkimit Evropian për sigurinën ushqimore, furrat me mikrovalë janë të sigurta kur përdoren sipas udhëzimeve të prodhuesit dhe nuk paraqesin rrezik nga rrezatimi, për sa kohë pajisja është në gjendje të mirë. Kjo pikëpamje mbështetet edhe nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) e cila thekson se standardet e sigurisë kufizojnë rrjedhjen e mikrovalëve në nivele shumë më të ulëta se ato që mund të jenë të dëmshme për njeriun.

The post Gdhendja në pjatën e mikrovalës nuk lidhet me simbolin bërthamor appeared first on Faktoje.al.

BuldozerĂ«t nĂ« ZvĂ«rnec, pĂ«r t’u hapur rrugĂ«n banorĂ«ve?!

1 August 2026 at 15:00

Esmeralda Topi

Gjatë një interviste për median britanike Channel 4 News, kryeministri Edi Rama mbrojti ndërhyrjet e kryera në zonën e mbrojtur të Zvërnecit, duke deklaruar se përdorimi i buldozerëve kishte si qëllim lehtësimin e lëvizjes së komunitetit.

“BuldozerĂ«t janĂ« pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« hapur kalimin pĂ«r njerĂ«zit, pĂ«r komunitetin, pĂ«r tĂ« krijuar rrugĂ« pĂ«rmes pronĂ«s private, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« njerĂ«zit tĂ« mos pengoheshin tĂ« lĂ«viznin,” tha Rama.

Por gazetarja britanike e vuri menjëherë në pikëpyetje këtë pretendim.

“Por njerĂ«zit kalonin edhe mĂ« parĂ« nĂ« rrugĂ«n me rĂ«rĂ«. Ata u bllokuan vetĂ«m pasi u vendos gardhi,” iu pĂ«rgjigj ajo kryeministrit.

Verifikimi i Faktoje, bazuar në dëshmitë e banorëve, reagimin e organizatave mjedisore dhe dokumente zyrtare të administratës shtetërore, tregon se pretendimi i kryeministrit është i pavërtetë.

Banorët: Rruga ekzistonte

Për banorët e Zvërnecit, ndërhyrjet me buldozerë nuk kishin qëllim krijimin e një kalimi të ri për komunitetin, pasi rruga drejt bregdetit ka ekzistuar prej vitesh dhe është përdorur rregullisht, veçanërisht gjatë sezonit veror.

Kryetari i fshatit Zvërnec, Kostaq Konomi, në një reagim për Faktoje e cilëson deklaratën e kryeministrit si një përpjekje për të justifikuar ndërhyrjet në zonë.

“E dĂ«gjova dhe pĂ«r mua Ă«shtĂ« gĂ«njeshtra mĂ« e madhe qĂ« ka thĂ«nĂ«. GĂ«njeshtĂ«r pĂ«r tĂ« dalĂ« nga situata. Rruga ka qenĂ«, kĂ«ta na vunĂ« gardhin pa leje, tĂ« cilin ne e hoqĂ«m me protesta. Dhe e panĂ« shumĂ« mirĂ« tĂ« gjithĂ« se si u hoq ai gardh”, thotĂ« Konomi.

Sipas tij, shqetësimi i banorëve nuk lidhej me mungesën e një rruge apo pamundësinë për të lëvizur, por me kufizimin e aksesit pas vendosjes së gardhit. Në të njëjtën linjë shprehet edhe Nikolla Pulla, banor i Zvërnecit.

“Ajo rrugĂ« ka qenĂ« e kalueshme me makinĂ«, pak e vĂ«shtirĂ« deri nĂ« grykĂ«n e dalanit tĂ« madh. BanorĂ«t kalonin, mĂ« tepĂ«r gjatĂ« verĂ«s pĂ«r tĂ« shkuar nĂ« plazh. Pra ka qenĂ« e kalueshme edhe mĂ« parĂ«, edhe pse me vĂ«shtirĂ«si. Gardhi e pengoi lĂ«vizjen, madje ishte njĂ« nga arsyet kryesore pse banorĂ«t u indinjuan”, shprehet 31 vjeçari.

PPNEA

Edhe Shoqata pĂ«r Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror nĂ« ShqipĂ«ri (PPNEA) kundĂ«rshton narrativĂ«n se ndĂ«rhyrjet kishin vetĂ«m karakter funksional pĂ«r aksesin. Sipas organizatĂ«s, gjatĂ« punimeve janĂ« dokumentuar ndĂ«rhyrje tĂ« shumta nĂ« zonĂ«n e mbrojtur Vjosë–NartĂ«.

“Makineri tĂ« rĂ«nda hynĂ« nĂ« habitatet natyrore. U vendos njĂ« gardh, u hapĂ«n rrugĂ« dhe sheshe ndĂ«rtimi, u hodhĂ«n materiale inerte dhe çakull, u ndĂ«rhy nĂ« sistemin e dunave dhe u ndĂ«rtua njĂ« urĂ«, duke ndryshuar karakteristikat natyrore tĂ« zonĂ«s.”

PPNEA thekson se këto nuk janë interpretime, por fakte të dokumentuara në terren.

“Gardhi mund tĂ« jetĂ« hequr pas reagimit publik, por dĂ«mi ndaj natyrĂ«s nuk Ă«shtĂ« zhdukur bashkĂ« me tĂ«. JanĂ« kryer ndĂ«rhyrje pa lejet e nevojshme nĂ« kundĂ«rshtim me legjislacionin dhe duhet tĂ« ketĂ« pĂ«rgjegjĂ«si ligjore”

Foto gjate protestes ne Zvernec ne fillim te qershorit

Gardhi dhe punimet

Pretendimet e banorëve dhe organizatave mjedisore mbështeten edhe nga një dokument zyrtar. Një raport monitorimi i datës 18 maj, i hartuar nga Administrata e Zonave të Mbrojtura në Vlorë dhe i siguruar nga Faktoje, konstaton se në zonën ku po zhvilloheshin punimet ishin evidentuar:

“Punime infrastrukturore paraprake, tĂ« lidhura me hapje dhe sistemim rrugĂ«sh, rrethim territori dhe ndĂ«rhyrje mbĂ«shtetĂ«se pĂ«r akses.”

Raporti shoqërohet edhe me fotografi nga terreni, ku dokumentohen rrugët e hapura, gardhi i vendosur dhe ndërhyrjet e kryera në zonë.

Përfundim

Pretendimi i kryeministrit se buldozerët u përdorën për të krijuar kalim për banorët nuk mbështetet nga faktet e verifikuara. Dëshmitë e banorëve tregojnë se rruga ekzistonte dhe përdorej përpara nisjes së punimeve, ndërsa kufizimi i lëvizjes erdhi pas vendosjes së gardhit. Edhe gazetarja e Channel 4 News e ngriti këtë fakt gjatë intervistës.

Po ashtu, PPNEA dokumenton se ndĂ«rhyrjet nuk u kufizuan nĂ« hapjen e njĂ« kalimi, por pĂ«rfshinĂ« ndryshime tĂ« gjera nĂ« zonĂ«n e mbrojtur, ndĂ«rsa raporti zyrtar i AdministratĂ«s sĂ« Zonave tĂ« Mbrojtura konfirmon se nĂ« terren ishin kryer punime pĂ«r hapje rrugĂ«sh dhe rrethim territori me gardh. NĂ« mungesĂ« tĂ« provave qĂ« banorĂ«t ishin tĂ« penguar tĂ« lĂ«viznin pĂ«rpara ndĂ«rhyrjeve dhe pĂ«rballĂ« dĂ«shmive tĂ« shumta se rruga ekzistonte e ishte e pĂ«rdorshme, pretendimi se buldozerĂ«t u pĂ«rdorĂ«n pĂ«r t’u hapur rrugĂ«n komunitetit rezulton i pavĂ«rtetĂ«. 

The post BuldozerĂ«t nĂ« ZvĂ«rnec, pĂ«r t’u hapur rrugĂ«n banorĂ«ve?! appeared first on Faktoje.al.

Reforma e re territoriale, Mazniku: Synojmë bashki të forta. Boçi: Sjell diskriminim

31 July 2026 at 16:45

Fetah Salliu 

Të premten bashkëkryetari i komisionit parlamentar për reformën administrativo- territoriale, deputeti i PS-së, Arbjan Mazniku, në një konferencë për shtyp,  ka argumentuar arsyet pse reforma territoriale duhet të shoqërohet me reduktimin e numrit të bashkive.

Një ditë më parë,  deputetët e grupit parlamentar të mazhorancës, anëtarë të Komisionit të posaçëm Parlamentar për Reformën Administrativo-Territoriale i kanë përcjellë kryetarëve të bashkive dhe këshillave bashkiakë propozimin e ri për Reformën Administrativo Territoriale, vetëm me firmën e tyre, pasi nuk u arrit konsensus me PD-në.  

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« propozimit, u paraqit edhe njĂ« projektligj “PĂ«r ndarjen Administrative Territoriale tĂ« NjĂ«sive tĂ« Qeverisjes Vendore tĂ« RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«â€.

Referuar propozimit zyrtar, ndarja e re territoriale sjell një reduktim të numrit të bashkive nga 61 në 46. 

Ndarja e re territoriale sipas propozimit të PS-së është: 12 qarqe, 46 Bashki, 71 qytete përbërëse dhe 387 Njësi Administrative. Por 20 bashki do të kenë më shumë se një qytet në përbërje. 

Bashkitë kanë afat 60 ditë që ta shqyrtojnë propozimin dhe ta konsultojnë me qytetarët. 

PS

“AsnjĂ« shĂ«rbim nuk largohet nga territori, qytetari mund ta marri aty” – Arbjan Mazniku

Arbjan Mazniku deklaroi se, reforma territoriale synon të krijojë bashki më të forta financiarisht dhe funksionalisht, me kapacitet për të përfituar fonde europiane dhe për të përmirësuar shërbimet për qytetarët. 

Sipas tij, bashkimi i bashkive shihet si mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« konsoliduar planifikimin buxhetor, urban dhe ligjor, “duke rritur mundĂ«sitĂ« pĂ«r zonat me performancĂ« tĂ« ulĂ«t” 

Përkundjret debatit që ka sjellë reduktimi në numër i bashkive nga 61 në 46, Mazniku u shpreh se asnjë shërbim nuk largohet nga territori, qytetari mund ta marrë shërbimet po aty. 

“Disa bashki kanĂ« detyrime tĂ« prapambetura, pĂ«r shembull Bashkia KavajĂ«. Ka bashki qĂ« punojnĂ« mĂ« mire dhe ka bashki qĂ« punojnĂ« pak mĂ« mire. AsnjĂ« shĂ«rbim nuk largohet nga territori, qytetari mund ta marri aty. ElementĂ«t qĂ« konsolidohen janĂ«: planifikimi buxhetor, urban, ligjor, ekonomik dhe kontraktual. 

Duke bashkuar dy zona me performancë të ulët nuk përfitojmë një performance më të mire. Bashkimi i Policanit me Beratin do të sjelli më shumë mundësi për Policanin. 

Ndarja Bashki – Qytet – NjĂ«si Administrative ka qenĂ« pjesĂ« e dĂ«gjesave publike nĂ« mbledhjet e Komisionit tĂ« ReformĂ«s Territoriale. QytetarĂ«t e Policanit janĂ« tĂ« Policanit. NjĂ« bashki nuk i ka tĂ« gjitha mundĂ«sitĂ« t’i plotĂ«sojĂ« kushtet, por kur bashkohen bashkĂ« kanĂ« kapacitetet e nevojshme. 

Me kĂ«tĂ« reformĂ« nuk pretendojmĂ« se do ta rregullojmĂ« tĂ« gjithĂ« ShqipĂ«rinĂ«, por synojmĂ« tĂ« pĂ«rmirĂ«sojmĂ« infrastrukturĂ«n, shkollat etj. Fokusi kryesorĂ« janĂ«: Funksionet, kompetencat dhe financat”, tha Mazniku

PD kundër 

Ndryshe nga argumentet e Maznikut, bashkĂ«kryetari demokrat nĂ« komisionin pĂ«r reformĂ«n territoriale, deputeti Luçiano Boçi, tha se propozimi i socialistĂ«ve nuk Ă«shtĂ« rezultat i njĂ« analize funksionale, por njĂ« vendim politik. “ËshtĂ« kĂ«ngĂ« e vjetĂ«r me muzikĂ« tĂ« re. ËshtĂ« po e njĂ«jta hartĂ« qĂ« rrezikon tĂ« sjellĂ« tĂ« njĂ«jtat pasoja qĂ« sot i pĂ«rjetojmĂ«: diskriminim, mos-shĂ«rbim, mos-pĂ«rfaqĂ«sim dhe mungesĂ« autonomie”, tha Boçi.

“ËshtĂ« po e njĂ«jta hartĂ« qĂ« rrezikon tĂ« sjellĂ« tĂ« njĂ«jtat pasoja qĂ« sot i pĂ«rjetojmĂ«: diskriminim, mos-shĂ«rbim, mos-pĂ«rfaqĂ«sim dhe mungesĂ« autonomie” – Luçiano Boçi

Sipas tij, reforma duhet tĂ« nisĂ« nga qytetari dhe jo nga numri i bashkive. “NjĂ« reformĂ« territoriale ka pĂ«r qĂ«llim tĂ« rrisĂ« funksionalitetin e pushtetit vendor, t’i shĂ«rbejĂ« mĂ« mirĂ« qytetarit dhe tĂ« garantojĂ« zhvillim tĂ« njĂ«trajtshĂ«m tĂ« territorit”, tha ai.

Boçi kundërshtoi bashkimet e propozuara nga PS, duke marrë si shembuj Librazhdin me Prrenjasin, Memaliajn me Tepelenën dhe Elbasanin me Cërrikun e Belshin. 

Sipas tij, këto vendime nuk kanë bazë ekonomike apo identitare, por lidhen me interesa politike. 

Kjo tezë u kundërshtua në anën tjetër nga Arbjan Mazniku.

“Nuk e ndikon fare ndryshimin e rezultatit tĂ« PS-sĂ« nĂ« nivel kombĂ«tar. KĂ«tu kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me njĂ« synim pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar eficencĂ«n e bashkive. Sot Elbasani, Cerriku dhe Belshi i administron PS. Kemi marrĂ« 56-57% nĂ« zgjedhjet e fundit, nuk ka asnjĂ« ndikim elektoral. Diskutimi elektoral Ă«shtĂ« irrelevant, nuk ka asnjĂ« ndikim. PS nuk Ă«shtĂ« nisur nĂ« kĂ«tĂ« reformĂ« nga interesi i ofiqarĂ«ve tĂ« njĂ« bashkie apo tjetri. Por nga shĂ«rbime, si shkon mĂ« shumĂ« ujĂ«, si shtrohen mĂ« shumĂ« rrugĂ«. Interesi jonĂ«, nuk ka qenĂ« politika, por si e bĂ«jmĂ« qĂ« qytetarĂ«ve shqiptarĂ« t’i ofrohen shĂ«rbime mĂ« tĂ« mira”, tha Mazniku.

The post Reforma e re territoriale, Mazniku: Synojmë bashki të forta. Boçi: Sjell diskriminim appeared first on Faktoje.al.

❌