Pretendimi: Ministria e Arsimit ka ndryshuar papritur datën e nisjes së vitit shkollor 2026-2027
Verdikti: Mungon konteksti, Clickbait
———————————————————————-
Një postim që po qarkullon në rrjetet sociale shqipfolëse në fund të gushtit 2026 pretendon se, me publikimin e kalendarit të Ministrisë së Arsimit, ka ndryshuar papritur data e nisjes së vitit shkollor 2026-2027. Lexuesit ftohen të mësojnë më shumë duke klikuar në lidhjen në komente.
Në brendësi të artikullit të referuar në komente mësohet se “sipas kalendarit të miratuar, viti i ri shkollor do të nisë më 14 shtator 2026.”
Megjithatë, ky nuk është lajm i ri, dhe data e nisjes së shkollës për vitin akademik 2026-2027 nuk ka ndryshuar nga njoftime të mëparshme.
Ministria e Arsimit përcaktoi 14 shtatorin si datënisjen e vitit të ri shkollor që më 21 prill 2026.
Urdhëri i Ministrisë së Arsimit përcaktoi se shkolla do të fillojë më 14 shtator 2026
Artikuj në media nga maji dhe korriku 2026 kanë raportuar më parë se nisja e vitit shkollor këtë vit do të ishte 14 shtatori.
Titulli i mësipërm dukshëm synon të përfitojnë klikime duke tërhequr interesin dhe vëmendjen e publikut.
Pretendimi: Këto imazhe tregojnë monedhën e shtetit bektashian në Shqipëri, me shkrimin në shqip dhe në hebraisht.
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
————————————————————————
Një artikull në median franceze Intelligence Online ka rikthyer në vëmendjen publike idenë e një shteti bektashian, dy vite pasi kryeministri shqiptar Edi Rama foli për themelimin e një enklave bektashiane në Tiranë që do ndiqte modelin e Vatikanit në Romë, dhe do të kishte administratën, kufijtë dhe pasaportat e tij.
Në rrjetet sociale kanë nisur të qarkullojnë dy imazhe që pretendohet se tregojnë monedhën e shtetit bektashian në Shqipëri, me shkrim në shqip dhe në hebraisht. Kjo si një provë e dyshimeve që qarkullojnë në rrjet që prej shpalljes së këtij projekti, se pas krijimit të shtetit bektashi qëndron Izraeli.
Megjithatë, për të mbështetur këtë pretendim nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.
Imazhet e mësipërme nuk janë reale. Ato janë gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).
Kjo konfirmohet edhe nga mjeti zyrtar i verifikimit të OpenAI, i cili identifikon imazhet e krijuara me inteligjencë artificiale përmes pranisë së teknologjisë SynthID.
Rezultati konfirmoi se fotografia përmban një gjurmë SynthID me origjinë nga OpenAI, çka tregon se imazhi është gjeneruar me inteligjencë artificiale.
SynthID është projektuar për t’i mbijetuar modifikimeve të zakonshme të imazheve, si prerja, ndryshimet e ngjyrave, fotografimi i ekranit apo kompresimi i skedarëve, duke e bërë të mundur gjurmimin e origjinës së përmbajtjes së gjeneruar.
Sipas artikullit të botuar në Intelligence Online më 18 gusht, “zyrtarët bektashianë dhe kryepari i tyre shpirtëror, Edmond Brahimaj, i njohur si Baba Mondi që shërbeu si oficer në ushtrinë shqiptare deri në rënien e regjimit komunist, po përgatisin themelet e shtetit të ardhshëm.” Sipas autorit Franck Renaud, drejtuesit bektashinj po shqyrtojnë mundësinë e krijimit të një monedhe të re, e cila do të quhej “bek” dhe, sipas artikullit, mund të indeksohej me çmimin e arit.
Më 4 korrik 2026, kryeministri Edi Rama publikoi në rrjetet sociale një video me mbishkrimin “Plazhet publike në Ksamil”. Pamjet tregonin një hapësirë të organizuar nga Bashkia Sarandë, me çadra në dispozicion të pushuesve.
Në video, hapësira publike dukej e kufizuar në katër rreshta me nga gjashtë çadra secila, ndërsa menjëherë ngjitur shtrihej një plazh privat dukshëm më i madh.
Nën postimin e kryeministrit reagoi edhe Aleksandër Trajçe, drejtues i PPNEA, i cili ngriti pikërisht çështjen e raportit mes hapësirës publike dhe asaj private: “Sa qesharake të lësh 20 metra plazh publik dhe gjithë pjesën tjetër privat. A mos duhej të ishte e kundërta?”
Por videoja vinte pas një premtimi shumë më të gjerë të bërë nga kryeministri në vitin 2025 për sezonin pasardhës.
Premtimi
Më 4 shtator 2025, gjatë një takimi për ecurinë e turizmit dhe objektivat për vitin 2030, Rama kritikoi mënyrën se si ishin administruar disa prej plazheve më të frekuentuara të jugut.
Për Ksamilin ai përdori termin “plazh i dhunuar”, duke iu referuar dendësisë së çadrave, çmimeve të larta dhe cilësisë së shërbimit në hapësirat private. Sipas tij, nuk kishte më arsye që plazhi i Ksamilit të vazhdonte të ishte në duart e privatëve.
Edhe për Dhërmiun, Rama kritikoi praninë e subjekteve private që vendosnin çadra, shezlongë dhe beach bar-e, ndërsa solli si shembull administrimin nga Bashkia Himarë të një hapësire publike me çadra të identifikuara me logon e bashkisë.
Në fund të fjalës së tij kryeministri e konkretizoi edhe më tej planin:
“Shumë shpejt do të nxjerrim edhe gjithë planin e ri për bregdetin dhe në bashkëpunim me gjithë bashkitë, do të kuptojmë ekzaktësisht se cilat plazhe bashkitë do t’i marrin tërësisht, por dy njëherë janë të sigurta, Ksamilin dhe Dhërmiun”
Ksamili dhe Dhërmiu ishin dy zonat për të cilat Rama referonte shumë shpejt plan për kalimin tërësisht nën administrimin e bashkive respektive, nëse gjithnjë i referohemi qëndrimit që ai kishte për dy plazhet në fjalë
“Po marr Ksamilin sepse është një ndër plazhet më të bukur të botës dhe nuk mund të jetë më pre e injorantëve që e shikojnë si një tokë për t’ u pushtuar dhe pastaj për t’u sjellë me turistët dhe me vizitorët si të ishin skllevër që mund të hanë edhe shkopin e çadrës në kokë, apo për të vendosur çmime për të qëndruar në një dendësi të paimagjinueshme në plazh, që janë çmime që vetëm lëndojnë imazhin e turizmit shqiptar dhe nga ana tjetër, në tërësi ne duhet të shërojmë plazhet e dhunuara, t’ua heqim nga dora privatëve. Nuk ka arsye më, që plazhi i Ksamilit të jetë një plazh privat ku dendësia është e lidhur me stresin, e lidhur me çmime marramendëse, e lidhur me një shërbim mizerabël”, u shpreh Rama para se të shkonte tek premtimi konkret.
I njëjti interpretim edhe për Dhërmiun.
“Plazhi i Dhërmiut nuk ka nevojë fare të ketë subjekte që vijnë nga zona të tjera, për të vendosu çadra, për të vendosur shezlongë dhe për të vendosur beach-bar që çmendin dynjanë me muzikën e tyre dhe që derdhin ujërat e zeza në det. Nuk ka nevojë. Kryetari i bashkisë së Himarës e ka treguar me një shembull konkret se si bashkia mund të administrojë një plazh në përmasa modeste në Himarë, jo thjesht duke hapur zonën që të shkosh dhe të shtrihesh në rërë, por duke pasur çadra të loguara me ngjyrat e bashkisë së Himarës dhe një shërbim absolutisht të pastër dhe absolutisht të këndshëm pa salltanete të mëdha, po pa asnjë stres”, shprehej Rama duke bërë dallimin me plazhet e tjera që kanë shumë me shumë vijë bregdetare.
“Natyrisht që plazhe si plazhi i Durrësit, si plazhi i Shëngjinit apo si plazhi i Velipojës që janë plazhe të mëdha nuk mund të kthehen në plazhe 100% të administruara nga bashkia, por duhet të vazhdojnë në shembullin më të mirë dhe me praktikat më të mira, të rrisin kërkesën për një shërbim cilësor që i përgjigjet asaj që qytetari paguan…”
Ksamili 2026
Gati një vit më pas, Faktoje shkoi në terren për të parë se çfarë kishte ndodhur.
Më 29 korrik 2026, në kulmin e sezonit turistik, Faktoje verifikoi në terren hapësirën publike të promovuar nga kryeministri në Ksamil.
Plazhi ishte i mbushur me pushues, mes të cilëve kishte edhe shumë turistë të huaj.
Në këtë pjesë të plazhit ishin vendosur 24 çadra nga Bashkia Sarandë, të organizuara në katër rreshta me nga gjashtë çadra secila. Qëndrimi ishte falas dhe pushuesit mund të vendosnin edhe çadrat apo tendat e tyre personale.
Në një tabelë informuese, qytetarëve u kërkohej të mbanin pastër plazhin dhe të merrnin me vete çadrat personale kur largoheshin.
Po aty, njoftohej se në këtë hapësirë nuk kishte roje plazhi.
Hapësira publike ishte e mbingarkuar. Përveç vendeve nën çadrat e bashkisë, disa pushues ishin ngjeshur në skajet e plazhit apo në hapësirat mes çadrave, ku kishin vendosur peshqirë, çadra dhe tenda personale.
Në të dyja anët e kësaj hapësire publike shtriheshin plazhe private me rreshta çadrash dhe shezlongësh, të cilëve nga ai pozicion nuk u dukej fundi.
Pamja në terren tregonte një hapësirë publike falas të kufizuar, të vendosur mes sipërfaqeve të gjera të administruara privatisht.
Faktoje i kërkoi Bashkisë Sarandë informacionin konkret mbi numrin dhe sipërfaqen e plazheve publike dhe private në Ksamil për sezonin 2026. Deri në publikimin e këtij shkrimi, Bashkia Sarandë nuk ka kthyer përgjigje.
Foto e shkeputur ne Ksamil Foto e shkeputur ne Ksamil
Dhërmiu 2026
Më 29 korrik, një punonjëse e një kioske udhëtimesh pranë bregut i tha Faktoje se në Dhërmi “çdo gjë është private”. Ajo tregoi si përjashtime një plazh publik në skajin e vijës bregdetare, pranë Havanës, si edhe disa hapësira të lira mes Lucianos dhe platformës ku niseshin varka dhe motorë uji, ku sipas saj pushuesit mund të vendosnin çadrat e tyre personale.
Pikërisht aty, pushuesit kishin vendosur peshqirë apo çadrat e tyre personale.
Nuk kishte tabela që i identifikonin si plazhe publike.
Një tabelë e verdhë paralajmëronte vetëm për hyrje-daljen e skafeve.
Terreni ishte shkëmbor, i parregulluar dhe ndodhej mes dy hapësirave të shfrytëzuara nga biznese private, ndërsa në mes të kësaj hapësire publike funksiononte edhe platforma për mjetet lundruese.
Më tej, duke ndjekur drejtimin e treguar nga punonjësja, Faktoje gjeti në anën tjetër të vijës bregdetare hapësirën e identifikuar me tabelën “Plazh publik-Bashkia Himarë”.
Zona ishte më e gjerë, por nuk kishte çadra apo shezlongë të vendosur nga bashkia dhe, në momentin e verifikimit, përdorej nga pak pushues.
Foto e shkeputur ne Dhermi
Në përgjigjen e dërguar për Faktoje më 7 gusht 2026, Bashkia Himarë bëri të ditur se në zonën e Dhërmiut funksionojnë gjithsej 91 stacione plazhi, të cilat institucioni i ndan në tre kategori:
23 parcela janë plazhe publike;
48 parcela janë dhënë me kontratë subjekteve private;
20 parcela administrohen nga Bashkia Himarë pa kontratë.
Bashkia nuk specifikoi vendndodhjen, sipërfaqen apo kufijtë e këtyre parcelave, ndaj në terren nuk ishte e mundur të kuptohej se cilat hapësira përkonin me 23 parcelat publike dhe cilat me 20 parcelat e administruara nga bashkia pa kontratë.
Në terren, ndarja mes këtyre kategorive nuk ishte e dallueshme. Dhe vetem një hapësirë në gjithë vijën bregdetare të Dhërmiut shoqërohej me një tabelë identifikuese “Plazh publik”
Foto e shkeputur ne Dhermi Foto e shkeputur ne Dhermi
Ajo që mbetet e qartë nga terreni dhe të dhënat zyrtare është se as Dhërmiu nuk ka kaluar tërësisht në administrimin e Bashkisë Himarë, siç kishte deklaruar kryeministri.
Përfundim
Në shtator 2025, Kryeministri Edi Rama deklaroi se, shumë shpejt do të nxirrej plani i ri për bregdetin në bashkëpunim me gjithë bashkitë për të kuptuar ekzaktësisht se cilat plazhe bashkitë do t’i marrin tërësisht, por dy njëherë, sipas tij ishin të sigurta, Ksamili dhe Dhërmiu.
Verifikimi i Faktojes konkretisht në Ksamil dhe Dhërmi tregon se ky synim nuk është realizuar.
Në të dyja plazhet administrimi privat vijon të zërë pjesën dërrmuese të bregdetit, ndërsa hapësirat publike mbeten të kufizuara, në disa vende madje të paidentifikueshme qartë përmes tabelash.
Ndërkohë zyrtarisht, Bashkia Sarandë nuk iu përgjigj kërkesës së Faktojes brenda afateve ligjore, ndërsa ajo e Himarës ofroi një panoramë që nuk i përgjigjej planit të premtuar nga Rama.
Për këtë arsye, Faktoje e vlerëson premtimin e kryeministrit Edi Rama deri më tani si të pambajtur.
Pretendimi: Kjo foto shfaq kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, me uniformën e ushtrisë serbe
Vlerësimi: Foto e gjeneruar me AI
Barbara Halla
Në rrjetet sociale po qarkullon një imazh ku kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, paraqitet i veshur me uniformë ushtarake serbe. Pamja duket se është krijuar përmes inteligjencës artificiale dhe përdoret për të përcjellë një mesazh politik që e paraqet Kurtin si të lidhur me Serbinë, në një përpjekje për të dëmtuar imazhin e tij tek publiku shqiptar.
Duke verifikuar detajet e uniformës ceremoniale të ushtrisë serbe mund të konstatohet disa detaje që konfirmojnë se bëhet fjalë për një imazh të gjeneruar nga Inteligjenca Artificiale. Më konkretisht, stema zyrtare në krahun e majtë është një mbivendosje e flamurit serb me stemën e kryqit dhe katër C-ve, një gabim logjik i programeve të gjenerimit të fotove.
Uniforma e drejtuesve të lartë serbë, siç mund të konstatohet në fotot e faqes zyrtare të Forcave të Armatosura të Serbisë, mban stemën e kryqit dhe 4 C-ve në krahun e majtë dhe flamurin serb në atë të djathtë.
Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Serbe, Milan Mojsiloviç (në mes të fotos) me uniformën e gjeneralit
Detaje të tjera zbulojnë se uniforma ku shfaqet kryeministri Kurti ka shumë medalje, shirita dekorativë ceremonial në kapele si dhe stil të ngarkuar, jo tipik për uniformën zyrtare serbe.
Imazhi shoqërohet me një tekst që e quan Kurtin dhe mbështetësit e tij “antishqiptarë” dhe e vendos pretendimin në kuadër të përplasjeve politike mes Tiranës dhe Prishtinës. Postimi kritikon Edi Ramën për qëndrimet e tij ndaj Kosovës, ndërsa pretendon se Kurti dhe institucionet e Kosovës nuk kanë të drejtë të ndërhyjnë në çështjet e Shqipërisë. Megjithatë, këto janë vlerësime politike dhe nuk përbëjnë prova që lidhen me autenticitetin e fotografisë.
Në fakt, marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kosovës kanë vazhduar të jenë të ndërthurura përmes bashkëpunimit institucional, edhe pse Rama dhe Kurti kanë pasur mosmarrëveshje të dukshme politike. Në shkurt 2026, dy kryeministrat u takuan në Prishtinë dhe diskutuan forcimin e marrëdhënieve mes dy vendeve, përfshirë projekte në infrastrukturë, energji, arsim dhe ekonomi.
Imazhi duhet parë edhe në kontekstin e një vale më të gjerë materialesh të fabrikuara që synojnë ta lidhin Kurtin me Serbinë. Një verifikim i mëparshëm nga Kallxo/Krypometër konstatoi se një fotografi tjetër ku Kurti shfaqej me Aleksandar Vuçiqin dhe Vojislav Sheshelin ishte gjeneruar me inteligjencë artificiale, ndërsa një raportim i vitit 2026 dokumenton edhe imazhe të tjera të manipuluara që e paraqesin Kurtin me simbole nacionaliste serbe.
Pretendimi: Kryeministrja italiane njoftoi papritur konvertimin në fenë myslymane
Vlerësimi: E pavërtetë, Foto e manipuluar AI
Barbara Halla
Disa imazhe po qarkullojnë në rrjete sociale në Shqipëri, ku kryeministrja italiane Giorgia Meloni shfaqet e mbuluar me shami në Mekë, dhe shoqëruar nga një mesazh, sipas të cilit ajo është konvertuar në fenë islame. Në fakt, nuk ka asnjë deklaratë zyrtare që Meloni të ketë marrë një vendim të tillë dhe imazhi vetë duket se është krijuar përmes inteligjencës artificiale.
Në postimin në Facebook, thuhet se Meloni e ka bërë deklaratën e saj në X/Twitter, dhe më pas lajmi është shpërndarë më tej nga Rai Uno, një nga kalanet televizive shtetërore të Italisë. Një kërkimi i thjeshtë si në faqen e Melonit dhe në arkivat e Rai-t nuk nxjerr në pah asnjë deklaratë të tillë. Imazhi vetë duket të jetë gjeneruar duke marrë si bazë foto të grave myslymane që shkojnë në Mekë për pelegrinazhin vjetor.
Për më tepër, teksti vijon me pretendime se Giorgia do të quhet tashmë Aisha dhe se po kërkon një bashkëshort mysliman, elemente që e bëjnë të duket më shumë si material satirik sesa si lajm i mirëfilltë.
Faqja në fjalë ka publikuar dhe një imazh të ngjashëm të zëvendëskryeministrit Matteo Salvini, po me të njejtin tonë sarkastik, duke treguar që kemi të bëjmë me një narrativë të koordinuar.
Rasti është veçanërisht domethënës, pasi në maj 2026 Giorgia Meloni paralajmëroi publikisht për rrezikun e deepfake‑ve, pas shpërndarjes së imazheve të rreme të saj të krijuara me inteligjencë artificiale. Ajo u bëri thirrje qytetarëve të verifikojnë çdo përmbajtje përpara se ta besojnë ose ta shpërndajnë.
Përdorimi i temës së fesë dhe referimi ndaj konvertimit fetar të dy politikanëve të djathtë italianë shton një ngarkesë të fortë ideologjike, duke e bërë manipulimin më të ndjeshëm dhe më të lehtë për t’u instrumentalizuar.
Pretendimi: Kryeministri izraelit Netanyahu ka vizituar “890 herë” ishullin e skandaleve seksuale të Jeffrey Epstein
Vlerësimi: E paprovuar
Barbara Halla
Një pretendim po qarkullon në Facebook se Benjamin Netanyahu ka vizituar “890 herë” ishullin privat të Jeffrey Epstein. Mes shumë akuzave që i vishen kryeministrit izraelit pas luftës në Gaza, ky “mëkat” i ri nuk mbështetet nga dokumentet publike të publikuara deri tani. Nuk ka prova të besueshme që Netanyahu të ketë vizituar ishullin Little Saint James, apo që të ketë udhëtuar atje i shoqëruar nga financieri famëkeq amerikan.
Epstein, i lidhur me rrjete të fuqishme politike e biznesore, u arrestua për trafik seksual të të miturve dhe vdiq në burg në vitin 2019, duke lënë pas një sërë hetimesh dhe akuzash të pazgjidhura që vazhdojnë të ngjallin debat publik.
Dokumentet e publikuara në kuadër të çështjes Epstein përmbajnë referenca ndaj Netanyahu-t. Këtu bëhet fjalë për gjashtë referenca dhe asnjëra nuk përmend numrin e “890” vizitave. Për më tepër, prania e një emri në këto materiale nuk do të thotë se personi ka vizituar ishullin apo ka kryer ndonjë vepër penale. Një indeks i dokumenteve të publikuara deri më tani e liston emrin e Netanyahu-t në disa materiale, ndërsa nuk e përfshin atë në regjistrat e fluturimeve të Epstein-it.
Ndërkohë, lidhja e dokumentuar mes Epstein-it dhe ish-kryeministrit izraelit Ehud Barak është e një natyre krejt tjetër. Dokumentet tregojnë kontakte të shpeshta mes tyre dhe vizita të Barakut në apartamentin e Epstein-it dhe në ishullin e tij. Associated Press ka raportuar se Barak ka pranuar vizitat dhe kontaktet e tij me Epstein-in, ndërsa ka mohuar të ketë parë apo marrë pjesë në sjellje të papërshtatshme.
Vetë Netanyahu, në shkurt 2026, reagoi ndaj publikimit të dokumenteve duke thënë se marrëdhënia e ngushtë mes Barakut dhe Epstein-it nuk provon se Epstein ka punuar për Izraelin, por sipas tij të kundërtën. The Times of Israel raportoi gjithashtu se nuk kishte prova për lidhje të Epstein-it me shërbimet inteligjente izraelite.
Manipulimi dhe ndërhyrja e informacionit të huaj (FIMI) është një sfidë e madhe për Shqipërinë, e cila pas sulmit masiv kibernetik të Iranit në vitin 2022 kuptoi se është po aq e ekspozuar sa vendet e tjera të Evropës. Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, në podcast me Drejtoreshën Ekzekutive të Faktoje.al, Klodiana Kapo, thekson se rreziku kryesor në këtë rast nuk lidhet vetëm me institucionet, por me besimin e qytetarëve tek demokracia dhe rrugëtimi europian. Ministri Hoxha thotë se Shqipëria sot ka çdo sekondë një sulm relativisht të madh, shumë të madh ose masiv nga jashtë. Ndërkohë strategjia kombëtare kundër dezinformimit e miratuar një vit më parë mbetet e paplotësuar pa akte nënligjore dhe buxhet konkret. Hoxha nënvizon se është shumë e rëndësishme të kemi mekanizma që shkojnë tek faktet, sepse, siç shprehet ai, e vërteta është vetëm një, ndërsa narrativat janë shumë. Në intervistë, ministri Hoxha ndalet edhe tek debati për hapjen e konsullatës serbe në Shkodër, duke e cilësuar veprim diplomatik bazuar në reciprocitet. Ai thekson se interesi kryesor i Shqipërisë është hapja e konsullatës në Luginën e Preshevës për të mbrojtur të drejtat e shqiptarëve atje.
Pretendimi: Avokatët e ish-presidentit amerikan Barack Obama premtuan bashkëpunim të plotë në këmbim të mbrojtjes pasi ekipi hetues i Pam Bondi gjeti dosje sekrete në një server në Teheran që përfshinin transferta bankare të Hezbollahut dhe direktiva të Bengazit
Verdikti: E paprovuar
————————————————————————————-
Në rrjetet konspiracioniste, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi i pazakontë se avokatët e ish-presidentit amerikan Barack Obama premtuan bashkëpunim të plotë në këmbim të mbrojtjes pasi ekipi hetues i Prokurores së Përgjithshme Pam Bondi gjeti dosje sekrete inkriminuese në një server në Teheran.
Megjithëse postimi i mësipërm bën një sërë pretendimesh të jashtëzakonshme lidhur me ish-presidentin, për t’i mbështetur ai nuk ofron ndonjë provë, burim apo referencë, aq më pak të jashtëzakonshme.
Dosjet e pretenduara nuk janë publikuar dhe asnjë burim zyrtar nuk ka pretenduar se dosje të tilla apo një server në Teheran ekzistojnë.
Teksti i mësipërm qarkullon në anglisht që prej prillit 2026. Pretendimi u bazua në pagesat që administratat e Joe Biden dhe Barack Obama lëshuan për Iranin si pjesë e marrëveshjeve mes ShBA dhe Iranit për ndalimin e programit bërthamor. Pagesa ishte pjesë e një marrëveshjeje zgjidhjeje për një kontratë të dështuar armësh para vitit 1979, dhe një shumë fillestare prej 400 milionë dollarësh u dërgua me avion më 17 janar 2016, duke përkuar me lirimin e të burgosurve amerikanë.
Administrata Biden miratoi përjashtime që i lejuan Iranit të aksesojë rreth 10 miliardë dollarë nga pagesat irakiane për energjinë elektrike, të cilat mbaheshin në një llogari të veçantë. Këto përjashtime ishin zgjatur disa herë gjatë viteve. Të gjitha këto pagesa ishin vendime publike dhe të aprovuara zyrtarisht nga institucionet amerikane dhe jo ndonjë vendim personal i presidentit Obama që mund të sjellë një penalizim ndaj tij.
Në korrik 2025, Departamenti amerikan i Drejtësisë formoi një “forcë sulmi” për të hetuar pretendimet se administrata Obama kreu një “konspiracion tradhtar” duke përdorur inteligjencë të rreme për të sugjeruar se Rusia ndërhyri në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016 për të ndihmuar Donald Trump. Zyra e Obamës lëshoi një deklaratë duke i quajtur akuzat “skandaloze” dhe “qesharake.”
Në çdo rast, përpjekjet për të ndjekur penalisht Obamën ka të ngjarë të pengohen nga vendimi i Gjykatës së Lartë amerikane në 2024 që u dha presidentëve imunitet të gjerë nga ndjekja penale për aktet e kryera gjatë kryerjes së detyrave të tyre presidenciale. Vendimi u pa gjerësisht si në favor të Trump, i cili është përballur me hetime penale për akte të kryera gjatë presidencës së tij të parë, duke përfshirë mbajtjen e dokumenteve të klasifikuara.
Gjatë fushatës për zgjedhjet e fundit parlamentare, kryeministri Edi Rama premtoi se Qendra Kombëtare e Monitorimit të Trafikut do të vihej në funksion brenda vitit 2025, “për një lëvizshmëri më të sigurt dhe efikase”.
Majin e kaluar, Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) e prezantonte Qendrën e Re të Kontrollit të Trafikut si një strukturë që do të mundësonte monitorimin 24/7 të rrugëve dhe koordinimin me Policinë Rrugore, Urgjencën Kombëtare Mjekësore dhe Emergjencat Civile. Në fazën fillestare, sipas ARRSH-së, ishin lidhur me kamera 200 kilometrat e parë të rrjetit rrugor.
Por një vit më vonë, të dhënat zyrtare tregojnë se premtimi për funksionimin e qendrës nuk është realizuar.
Ecuria e projektit
Qendra e Monitorimit të Trafikut u prezantua për herë të parë nga ish ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, në shtator 2023. Në atë kohë, drejtori i ARRSH-së, Evis Berberi, deklaroi se godina do të dorëzohej në janar 2024. Afati nuk u respektua.
Në shtator 2024, Balluku u rikthye në godinën e qendrës dhe deklaroi se po hidheshin hapat e fundit për dorëzimin e saj. Në të njëjtën kohë, ajo parashikoi se monitorimi i 200 kilometrave të parë do të niste në fillim të vitit 2025. Në prill 2025 u njoftua nisja e testimeve në terren.
Megjithatë, verën e shkuar, kur Faktoje verifikoi ecurinë e projektit, ARRSH konfirmoi se sistemi ishte ende në proces testimi dhe dorëzimi. Për pasojë, megjithëse sistemi mund të evidentonte shkelje, procedurat për marrjen e masave administrative nuk kishin përfunduar.
Qendra ende nuk është marrë në dorëzim
Edhe një vit më pas, ARRSH pranon se procesi ende nuk ka përfunduar.
“Qendra e monitorimit nuk është marrë në dorëzim nga ARRSH”, pohon për Faktoje Autoriteti Rrugor Shqiptar.
ARRSH shpjegon se afati fillestar dyvjeçar i fazës së parë është ndikuar nga “kompleksiteti dhe shtrirja e projektit në disa akse rrugore”. Sipas institucionit, gjatë zbatimit ka qenë e nevojshme koordinimi i komponentëve infrastrukturorë, teknikë dhe teknologjikë, si dhe ndërveprimi me institucione dhe operatorë të ndryshëm. Megjithatë, përgjigjja nuk specifikon se cilët komponentë kanë shkaktuar vonesën, sa kohë ka shtuar secili prej tyre apo cila është data e re e përfundimit të fazës së parë.
Sistemi ende në testim
Autoriteti Rrugor pranon gjithashtu se sistemi për evidentimin e shkeljeve është “aktualisht në proces implementimi dhe testimi”.
Një pjesë e komponentëve teknologjikë është vënë në funksion, por vijon puna për integrimin dhe verifikimin e elementëve të tjerë. ARRSH shton se procesi i testimit dhe kalibrimit duhet të përfundojë përpara kalimit në funksionimin e plotë të sistemit.
Pra, një vit pas premtimit për vënien në funksion të Qendrës gjatë vitit 2025, sistemi ende nuk është plotësisht funksional.
214 kilometrat e fazës së dytë?
Projekti 4.2 miliardë lekë nuk kufizohet vetëm te 200 kilometrat e fazës së parë.
Në gusht 2024, ARRSH tenderoi fazën e dytë të projektit, e cila parashikon monitorimin e 214 kilometrave të tjera rrugë. Kontrata iu dha të njëjtit grup operatorësh që kishte fituar fazën e parë dhe ka një vlerë prej rreth 1.5 miliardë lekësh.
Një vit më pas, ARRSH thotë se puna për fazën e dytë “vijon”, duke u fokusuar në komponentët e infrastrukturës dhe elementët teknikë e teknologjikë. Por institucioni nuk jep një përqindje konkrete të realizimit të punimeve dhe përfundimi nuk shoqërohet me një datë të përcaktuar.
ARRSH thotë se afatet e përfundimit dhe dorëzimit do të varen nga ecuria e punimeve dhe përmbushja e procedurave përkatëse. Objektivi përfundimtar i projektit është mbulimi i të gjithë rrjetit kombëtar rrugor prej rreth 3,650 kilometrash brenda vitit 2029.
Faza e parë ka tejkaluar afatin fillestar dyvjeçar, ndërsa për fazën e dytë ARRSH nuk jep një afat konkret për përfundimin. Edhe fazat e tjera të projektit, të nevojshme për mbulimin e 3,650 kilometrave deri në 2029, mbeten për t’u planifikuar dhe zbatuar.
Përfundim
Qendra e Monitorimit të Trafikut ende nuk është marrë në dorëzim, ndërsa sistemi është ende në implementim dhe testim. Nisur nga këto të dhëna, premtimi për vënien në funksion të Qendrës Kombëtare të Monitorimit të Trafikut gjatë vitit 2025 mbetet i pambajtur, edhe pse një pjesë e sistemit është vënë në funksion për testim.
Pretendimi: Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif ka thënë se ish-kryeministri Imran Kahn u lirua nga burgu me këmbënguljen e presidentit turk Recep Tayyip Erdogan
Veridkti: E pavërtetë
—————————————————————————————
Në rrjete sociale, përfshiatoshqipfolëse, poqarkullonlajmi se ish-kryeministri pakistanez Imran Khan u lirua nga burug me kërkesë të presidentit turk Recep Tayyip Erdoğan. Disa postime citojnë kryeministrin e tanishëm të Pakistanit, Shehbaz Sharif, si të ketë thënë: “Me këmbënguljen e madhe të mikut tim, Recep Tayyip Erdogan, Imran Khan u lirua.”
Kjo sillet si provë e ndikimit politik botëror të Turqisë, e veçanërisht presidentit Erdogan.
Megjithatë, nuk ka prova se ky citim është i vërtetë. Ç’është më e rëndësishme, ish-kryeministri Imran Khan nuk është liruar, aq më pak nën ndikimin e Erdoganit.
73 vjeçari Khan shërbeu si kryeministër i Pakistanit nga viti 2018 deri në prill 2022, kur u shkarkua në një votë mosbesimi që ai e konsideroi si një komplot të mundësuar nga ushtria të kurdisur me Shtetet e Bashkuara, një akuzë që si Uashingtoni ashtu edhe ushtria e mohuan.
Ndërsa Khan mbante tubime duke kundërshtuar shkarkimin e tij, ai u arrestua për herë të parë për një kohë të shkurtër në maj 2023 dhe më vonë u burgos më 5 gusht të atij viti me disa akuza për korrupsion dhe zbulim të sekreteve shtetërore. Ai i hodhi poshtë akuzat, duke i quajtur ato të motivuara politikisht. Khan aktualisht po vuan një dënim me 14 vjet burg për korrupsion.
Në një zhvillim të fundit, më 18 gusht 2026, Gjykata e Lartë e Pakistanit urdhëroi transferimin e Khan nga burgu në Spitalin Ndërkombëtar Shifa të Islamabadit brenda dy ditësh, duke përmbushur një kërkesë që partia e tij kishte bërë prej muajsh.
Partia PTI ka thënë se Khan vuan nga probleme të ndryshme shëndetësore, duke përfshirë shikim të dobët, luhatje të tensionit të gjakut dhe ankth të lidhur me kontaktin e kufizuar me familjen e tij, dhe nuk ka qenë në gjendje të marrë kujdes mjekësor të specializuar.
Po atë mbrëmje, Ministri i Drejtësisë i Pakistanit, Azam Nazeer Tarar, tha se qeveria do ta kundërshtonte urdhrin e Gjykatës Supreme, duke pretenduar se ishte i paligjshëm. Një ditë më pas, qeveria paraqiti një peticion rishikimi, duke argumentuar se gjykata anashkaloi procedurat ligjore duke urdhëruar transferimin e Khan pa dëgjuar më parë autoritetet e burgut dhe paralajmëroi se të burgosur të tjerë mund të kërkonin trajtim të ngjashëm.
Përpjekjet ligjore të qeverisë për ta lënë Khan në burg nuk përputhen me citatin e pretenduar të kryeministrit Sharif se Khan është liruar me kërkesë të Erdoganit.
“Ligjërisht, Khan nuk i është dhënë lirimi me kusht dhe as i janë pezulluar dënimet. Ai do të mbetet i burgosur dhe reparti ekzekutiv i spitalit do të shërbejë si burg. Fatkeqësisht, shumica e të burgosurve të zakonshëm me sëmundje shumë më të rënda nuk i lejohen kurrë këto lehtësi nga gjykatat,” tha për DW Osama Malik, një ekspert ligjor.
Pretendimet që qarkullojnë për lirimin e Khan me kërkesë të Erdogan me gjasa frymëzohen nga marrëdhënia e tij e ngushtë politike me presidentin turk në të kaluarën. Ndërsa shërbente si Kryeministër i Pakistanit, Khan bëri një vizitë zyrtare në Turqi më 3-4 janar 2019, me ftesë të Erdoganit. Erdogan vizitoi gjithashtu Pakistanin në shkurt 2020 dhe u takua me Khan. Gjatë kësaj periudhe, u nënshkruan marrëveshje të shumta midis dy vendeve në lidhje me bashkëpunimin ekonomik dhe strategjik.
Megjithatë, deri më 20 gusht 2026, nuk ka asnjë deklaratë të verifikuar nga Erdogan që bën thirrje publikisht për lirimin e Imran Khan. Asnjë thirrje e tillë nuk mund të gjendet në deklaratat zyrtare nga autoritetet turke.
Gjatë vizitës së tij të parë zyrtare në Beograd më 7-9 gusht 2026, Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, rikonfirmoi se qëndrimi i vendit të tij ndaj pavarësisë së Kosovës mbetet i pandryshuar.
“Ne respektojmë tërësinë territoriale të partnerëve tanë dhe ligjin ndërkombëtar. Prandaj, qëndrimiynë lidhur me shpalljen e njëanshme të pavarësisë së Kosovës mbetet i pandryshuar”, tha Volodymyr Zelensky.
Kjo deklaratë e tij u interpretua përmes reagimesh të mëvonshme si qëndrim i ri duke shkaktuar reagime politike dhe veprime simbolike në rajon, përfshirë heqjen e flamurit ukrainas në Prishtinë apo protesta e zhvilluar në Tiranë para ambasadës së Ukrainës.
Në anën tjetër, përpos qëndrimit të njohur të Kievit për Kosovën, vendi ku u bë deklarata, Beogradi, aleati i Moskës dhe vendi që s’ka vendosur sanksione ndaj Rusisë në këto më shumë se 4 vite luftë në Ukrainë ishte e gabuara sipas shumicës së analistëve në rajon
Deklarata
Eksperti për marrëdheniet ndërkombëtare, Ledion Krisafi tha për Faktoje se, “nga këndvështrimi i Ukrainës, qëndrimi i Zelenskyt është i logjikshëm sepse Ukraina ka nevojë për armët dhe municionet e Serbisë si një prodhuese e konsiderueshme në Evropë. Për shkak se rusët kanë përdorur shpesh rastin e Kosovës për të justifikuar veprimet e tyre në Krime dhe Donbas, Ukraina nuk mund të njohë Kosovën pa u zgjidhur cështja e Krimesë dhe Donbasit sepse thjeshtë do t’i jepte një shkas më shumë Rusisë”
Pra, riafirmimi nuk përbënte një pozicionim të ri, porse deklarata e Zelenskyt u instrumentalizua nga aktorë të ndryshëm (në Serbi apo Ukrainë) për axhenda të brendshmepolitike.
Serbi
Presidenti i Partisë së Re Demokratike të Serbisë, Milosh Jovanoviq është shprehur se, “ardhja e Volodymyr Zelenskyt në Serbi është pjesë e një strategjie perëndimore për t’i paraqitur të dyja vendet si vende që ndjekin një kurs perëndimor, ndërkohë që synohet largimi i ndikimit rus nga Ballkani”.
Ai paralajmëron se, “një vizitë e tillë do t’i dobësojë më tej marrëdhëniet e Serbisë me Federatën Ruse dhe do të vërë në pikëpyetje mbështetjen që Rusia i jep Serbisë, veçanërisht në mbrojtjen e integritetit territorial dhe në sektorin e energjisë”.
Ukraina
Deputeti opozitar ukrainas Oleksiy Goncharenko, e konsideroi qëndrimin e Zelenskyt si një “gabim politik”.
Ndërsa kryetari i Komisionit për Punët e Jashtme në Parlamentin Ukrainas, Oleksandr Merezhko, shprehu “skepticizëm ndaj argumenteve ligjore që përdoren kundër njohjes së Kosovës, duke theksuar se Serbia mbetet e ndikuar nga propaganda ruse”.
Kosova
Pas deklaratës së Zelenskyt reagoi Prishtina përmes Kryetarit të Komunës Përparim Rama. Duke shpërndarë një video ku dallohej heqja e flamurit të Ukrainës që varej në qendër të kryeqytetit që nga viti 2022, (kur filloi lufta Rusi – Ukrainë), Përparim Rama deklaroi ndër radhë se, “kur Kosova nuk respektohet, Prishtina përgjigjet”.
Ministri i Punëve të Jashtme i Kosovës, Glauk Konjufca, shprehu gjithashtu keqardhje duke kujtuar se: “Ndërsa Kosova ka vendosur sanksione ndaj Rusisë, Serbia nuk është rreshtuar me sanksionet e BE-së”.
Eksperti Krisafi nënvizon se, “reagimi në Kosovë ishte emocional dhe nuk kishte pse të ndodhte i tillë sepse herët a vonë Ukraina do e njohë Kosovën dhe reagime të tilla emocionale dhe publike nuk ndihmojnë asgjë”
Por pse ngjalli kaq shumë reagim një deklaratë e përsëritur e Zelenskyt?
“Zelensky bëri më shumë sesa thjesht përsëriti qëndrimin e Ukrainës për mosnjohjen e Kosovës. Ai lejoi që pavarësia e Kosovës të përfshihej në narrativën e Serbisë për humbjen territoriale dhe, në mënyrë të nënkuptuar, e vendosi atë në të njëjtën kornizë konceptuale me pushtimin nga Rusia të territorit ukrainas”, shkroi eksperti i sigurisë Ramadan Ilazi nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë më 10 gusht.
Eksperti Krisafi, në anën tjetër, argumenton se, “pa përfunduar lufta dhe pa patur një zgjidhje përfundimtare për të ardhmen e Krimes dhe Donbasit, Ukraina nuk do e njohë Kosovën”.
Sipas tij, “vizita e Zelenskyt në Beograd ka shumë arsye pragmatike për Ukrainën dhe nuk ka asnjë lidhje me Kosovën dhe të ardhmen e marrëdhënieve Kosovë – Ukrainë”
Tirana
Përpos faktit se Kosova nuk duket prioritet diplomatik për Ukrainën në këtë moment, pasi vendimet e saj varen nga zgjidhja e konflikteve të brendshme, reagimet për vizitën e Zelenskyt në Serbi, dhe ajo çfare ai tha, pati edhe në Tiranë.
Në marshimin e 71 të protestës qytetare në Tiranë protestuesit u ndalën pranë Ambasadës së Ukrainës duke bërë thirrje kundër Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky.
Por në platformën X kryeministri Edi Rama përcolli një qëndrim ekuilibrues: “Ukraina mund të jetë dhe po, është gabim për Kosovën, por e drejta e saj për të qenë e lirë mbetet e padiskutueshme. Të luftosh për këtë të drejtë do të thotë të luftosh edhe për Evropën dhe për veten tonë. Këto të vërteta mund të bashkëjetojnë fare mirë në të njëjtën fjali. Shqipëria është mjaftueshëm e pjekur për t’i mbajtur të dyja, dhe do t’i mbajë të dyja”.
Pretendimi: Kjo video tregon momentin kur kamerat kapën në stadium sozinë e diktatorit nazist Adolf Hitler
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
———————————————————————
Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon një stadium ku shfaqet “sozia e Adolf Hitlerit,” diktatorit të Gjermanisë naziste që u vetëvra në bunkerin e tij në 1945.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti një version më të gjerë të videos, ku shfaqet dhe një strishë me emrat e ekipeve “Riv” dhe “Boc.” Këto shkurtime i referohen Club Atlético River Plate dhe Club Atlético Boca Juniors, dy klube të mëdha futbolli argjentinas.
Në këtë version, tek kohëmatësi ngjitur me emrat e ekipeve vërehet një gabim që është tregues i përmbajtjeve të gjeneruara me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).
Ndërkaq, poshtë kohëmatësit, një burrë në sfond dukej sikur kishte vetëm tre gishta në njërën dorë.
Një tjetër tregues i origjinës së gjeneruar të videos është mosreagimi i ndokujt në turmë ndaj një sozie të diktatorit më famëkeq në histori, dhe mungesa e ndonjë pamjeje tjetër që do konfirmonte ekzistencën e kësaj sozie naziste.
Imazhi me gjasa është gjeneruar si shaka. Një ndeshje mes dy ekipeve argjentinase është zgjedhur si vendshfaqja e sozisë së Hitlerit duke iu referuar faktit se, pas Luftës së Dytë Botërore, deri në 5 mijë kriminelë lufte nazistë dhe bashkëpunëtorë të tyre u arratisën nga Europa në Argjentinë.
Pretendimi: Nënë Tereza drejtonte rrjetin më të madh të trafikimit të fëmijëve në histori me dijeninë e Vatikanit
Verdikti: E paprovuar
—————————————————————————-
Në rrjetet konspiracioniste, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi i pazakontë se bamirësja dhe shenjtorja me origjinë shqiptare Nënë Tereza ka drejtuar “rrjetin më të madh të trafikimit të fëmijëve në histori.” Konspiracionistët lidhin Vatikanin me këtë pretendim si dhe trafikantin dhe pedofilin famëkeq amerikan Jeffrey Epstein.
Si zakonisht, për të mbështetur këtë pretendim të jashtëzakonshëm nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë, aq më pak e jashtëzakonshme.
Nënë Tereza themeloi urdhrin e Misionarëve të Bamirësisë në Kalkuta në vitin 1950 dhe më vonë ngriti qindra strehimore që kujdesen për disa nga më në nevojtarët e botës, njerëz që ajo i përshkroi si “më të varfërit e të varfërve”. Ajo mori çmimin Nobel për Paqen për punën e saj bamirëse në 1979 dhe Papa Françesku e shpalli atë shenjtore në 2017.
Pretendimi se Nënë Tereza “shiste bebe” ngatërron veprimtarinë e shenjtores me një rast tjetër që ndodhi në një strehë për nënat e pamartuara të drejtuar nga Misionaret e Bamirësisë, urdhri i murgeshave të Nënë Terezës, mbi 20 vjet pas vdekjes së saj në 1997.
Në 2018, një hetim nga Komiteti Indian për Mirëqenien e Fëmijëve, zbuloi se të paktën dy punonjëse në shtëpinë bamirëse “Nirmal Hriday” në Ranchi, Jharkhand, Indi, u përfshinë në marrjen e fëmijëve nga nëna të pamartuara dhe dhënien e tyre tek çifte që nuk kishin fëmijë. Hetimi u nis pas ankesës së një çifti që pretendonte se kishte paguar 1700 dollarë për një foshnje 14-ditësh, por më pas punonjësja e bamirësisë e kishte marrë përsëri fëmijën mbrapsht dhe kishte mbajtur paratë.
Megjithatë nuk ka prova që mbështesin këto pretendime lidhur me përfshirjen e drejtpërdrejtë të Nënë Terezës në aktivitete të tilla kriminale.
Nënë Tereza udhëhoqi urdhërin e krijuar prej saj “Misionarët e Bamirësisë” deri pak para vdekjes së saj në shtator 1997. Skandali në fjalë u hetua në vitin 2018, shumë vite pas vdekjes së Nënë Terezës. Organizatat vendase fajësuan gjithashtu procedurat e gjata në Indi për adoptimet që nxisin këto fenomene korruptive.
E vetmja lidhje mes trafikantit dhe pedofilit Jeffrey Epstein dhe Nënë Terezës ishte e tërthortë. Ajo pranoi para nga botuesi britanik, Robert Maxwell, babai i partneres së Jeffrey Epstein në trafikimin e fëmijëve, Ghislaine Maxwell, i cili, siç u zbulua më vonë, përvetësoi 450 milionë paund britanikë nga fondet e pensioneve të punonjësve të tij. Megjithatë, takimi i saj me manjatin e shtypit Robert Maxwell, në fund të viteve 1980, i paraprin marrëdhënies që vajza e Maxwell krijoi me pedofilin Epstein.
Nënë Tereza pranoi gjatë jetës së saj donacione nga udhëheqës shtetesh të kritikuar për mungesën e demokracisë në vendet e tyre, duke justifikuar skrupujt moralë me nevojën për të ushqyer fëmijët e sëmurë apo në kushte rruge në misionet e urdhërit të saj.
Në një nekrologji të botuar në gazetën The Economist pas vdekjes së Nënë Terezës në 1997, shpjegohet se “siç sugjeron lista e ndihmësve të saj, Nënë Tereza nuk ishte shumë e kujdesshme në lidhje me burimet e parave të saj. Ajo u fut në telashe gjithashtu, për pranimin e Legjionit të Nderit të Haitit nga Baby Doc Duvalier, dhe për vendosjen e një kurore në varrin e Enver Hoxhës, ish-udhëheqësit komunist të Shqipërisë, ku ajo lindi. Njerëzit mendonin se ajo ishte injorante, ose, më keq akoma, bashkëpunëtore në tiraninë ose korrupsionin e këtyre burrave. E vërteta ishte më e thjeshtë dhe më e jashtëzakonshme: ajo pa Krishtin tek ata dhe besonte se ata mund të shpëtoheshin. Qëndrimi i saj ndaj Maxwell ishte pikërisht i njëjtë me qëndrimin e saj ndaj gruas së parë që shpëtoi nga një rrugë e Kalkutës, tashmë gjysmë e ngrënë nga minjtë dhe milingonat: ky ishte “Krishti në maskën e tij të tmerrshme”, që kërkonte të shërohej nga dashuria.”
Megjithatë, pranimi i donacioneve nga Robert Maxwell nuk provon se Nënë Tereza ka shitur foshnje nga jetimoret apo ka qenë bashkëpunëtore e tij.
Një kërkim në dosjet Epstein, të bëra publike nga Departamenti amerikan i Drejtësisë, tregon se Nënë Tereza përmendet në to vetëm si simbol shenjtërie, krahas figurave të ngjashme si Gandhi.
Fenomeni i grupeve të miturive që mblidhen për t’u përplasur në rrugë është kthyer në shqetësim serioz për rendin publik.
Policia e Komisariatit Nr. 6, në bashkëpunim me shërbimet e Forcës së Posaçme “Shqiponja”, ndërhyri të mërkurën në Kombinat duke lokalizuar disa grupe adoleshentësh dhe i shoqëroi më pas në komisariat për të shmangur konfliktin.
Veprimet procedurale u kryen në prani të prindërve dhe psikologëve, ndërsa pas komunikimit me prokurorin nisi procedimi në gjendje të lirë për 28 të mitur, të moshave 13–17 vjeç.
“Gjatë kontrollit fizik, disa prej tyre iu gjetën armë të ftohta (thika), kaçavida, si dhe disa maska, të cilat janë sekuestruar në cilësinë e provës materiale”, thuhet në njoftimin e Policisë.
Konflikti dyshohet se ka nisur në rrjetin social TikTok. Shkak është bërë pretendimi i njërit prej të miturve se motra e tij ishte ngacmuar në rrjetet sociale.
Por çfarë po ndodh sot me të miturit, dhe pse i drejtohen gjithnjë e më shumë dhunës si zgjidhje?!
Krimet që nuk parandalohen
Qysh prej hyrjes në fuqi të Kodit Penal për të Miturit, në rastet kur ata evidentohen në konflikt me ligjin, shumë nga masat e parashikuara rezultojnë të pazbatueshme
Sipas gjyqtares së Apelit, Edlira Petri, edhe pse Kodi për të Miturit (për nga fryma) synon të mbrojë fëmijët nga përgjegjësia penale dhe e shpall burgun si masë të fundit, në praktikë mbetet një boshllëk i madh detyrimesh që nuk plotësohet
“Pavarësisht miratimit të Kodit të Drejtësisë Penale për të mitur mbetet ende i diskutueshëm efikasiteti i masave në funksion të arritjes së qëllimit të riedukimit të të miturve në konflikt me ligjin dhe të parandalimit të përgjithshëm.
Një aspekt shqetësues është mungesa e institucionit për ekzekutimin e një prej dënimeve penale për të miturit që është kufizimi i lirisë.
Në Kavajë dërgohen të miturit që dënohen me burgim, kurse institucioni që duhet të ishte funksional, nuk është një IEVP, por është një institucion ku kufizohet liria, le të themi që ju hiqet përkohësisht prindërve. Nëqoftëse sot gjykata jep një vendim me kufizim lirie, nuk mund të them se ku ekzekutohet”, tha për Faktoje gjyqtarja e Apelit, Edlira Petri.
Pezull
Ai që do të duhej të ishte Instituti Multidispilinor për Edukimin dhe rehabilitimin e të Miturve, vazhdon të jetë një kantier ndërtimi në zonën e Mëzezit, jo shumë larg qendrës së Tiranës.
I vizituar deri me tani nga tre ministra drejtësie, njoftimi më i fundit lidhet me vizitën e ministrit aktual, Toni Gogu, në datë 30 prill ku u raportua se punimet kishin arritur në rreth 70% dhe mbyllja e tyre do të bëhet në nëntor 2026
Si drejtoreshë e Qendrës për Parandalimin e Krimeve të të Miturve dhe të Rinjve, që funksionon nën varësinë e Ministrisë së Drejtësisë, Klaudia Hasanllari thekson për Faktoje se për të parandaluar kriminalitetin tek fëmijët, së pari duhet të fuqizohen mekanizmat e drejtësisë restauruese.
Sipas saj, po aq të domosdoshme janë mbështetja e shërbimeve komunitare dhe koordinimi mes institucioneve të drejtësisë, mbrojtjes sociale, arsimit dhe pushtetit
Raporti
Prokuroria e Përgjithshme raporton se 961 fëmijë u morën nën hetim dhe të pandehur gjatë vitit, ndërsa 31 përfunduan në burg. Shumica u shmangën nga dënimi ose u trajtuan me masa më të lehta, këshillime, paralajmërime verbale dhe me shkrim. Megjithatë, raporti pranon se këto masa alternative po rriten ngadalë, duke lënë të hapur pyetjen mbi efektivitetin e sistemit
Gjyqtarja e Apelit, Edlira Petri, shpjegon se të miturit përballen kryesisht me akuza për vjedhje, të thjeshta ose me dhunë, si dhe për mbajtje dhe shpërndarje narkotikësh.
Nuk mungojnë, sipas saj, edhe shkeljet e rregullave të qarkullimit rrugor, apo veprat kundër jetës dhe shëndetit, si vrasjet dhe plagosjet e rënda.
Sipas gjyqtares, nuk mund të hartohet një “hartë” e saktë për shpërndarjen e kriminalitetit tek fëmijët pa një studim gjithëpërfshirës, që të mbledhë të dhëna nga policia, prokuroria dhe gjykatat e shkallës së parë.
Shifrat
Strategjia ndërsektoriale e drejtësisë për të mitur, përveç planeve, e shfaq panoramën përmes shifrave ku 60% e rasteve të abuzimit seksual kryhen ndaj fëmijëve; 48% e fëmijëve në Shqipëri kanë qenë subjekt i të paktën një forme agresioni psikologjik ose fizik; 33.9% raportojnë se janë përfshirë në përleshje fizike të paktën një herë gjatë vitit të fundit, me djemtë më të ekspozuar se vajzat, ndërsa 83% e nxënësve deklarojnë se kanë përjetuar forma të ndryshme dhune, ku 20% janë ngacmuar të paktën dy herë në dy muajt e fundit.
Çdo vit policia merr nga 5,000 deri në 20,000 referime për materiale të abuzimit seksual të fëmijëve në internet nga agjencitë ndërkombëtare, por në tre vitet e fundit janë hetuar vetëm 12 raste të ”pornografisë për fëmijë” dhe vetëm një ka përfunduar me sukses.
Një në dhjetë fëmijë raporton se ka përjetuar të paktën një përvojë seksuale të padëshiruar në internet, shpesh të iniciuar nga persona që fëmija i njihte
Rrëfimi
…Për 37 vjeçaren Arvisa R. erdhi dita kur ajo duhet të kërkonte ndihmë. U ndje e pafuqishme për të birin që sapo kishte mbushur 13 vjeç.
Ai largohej vazhdimisht nga banesa, kthehej vonë dhe mësuesit i thanë se fëmija shfaqej i përgjumur në klasë. E vërteta për nënën ishte e hidhur. I biri ishte përdorues hashashi.
“Telefonova policinë, – thotë shkurt për Faktoje nëna, – ju thashë djali pi drogë, po kuptoj që lekët që i jap për ushqim i mban për drogë”
Ishte polcia që e referoi më pas rastin e të miturit pranë Agjencisë Shtetërore për të Drejtat dhe Mbrojtjen e Fëmijës. Aktualisht minoreni po trajtohet në një qendër rehabilituese kundër varësisë nga droga.
Drejtuesja e kësaj agjencie, Alma Tandili, thekson se të miturit shpesh nisin të përdorin drogë në ambiente të përbashkëta.
“Së fundmi, nga rastet e fëmijëve në konflikt me ligjin që janë referuar për menaxhim dhe monitorim nga strukturat e mbrojtjes së fëmijëve në 61 bashki, kemi hasur situata të vështira. Mes tyre ka edhe fëmijë që u thonë prindërve se do të rrinë tek shokët, largohen nga banesa pa adresë dhe përfundojnë duke përdorur drogë”, thotë Tandili
Gjyqtarja Petri thekson se pyetja nuk është vetëm: “Çfarë ka bërë?”, por edhe “Pse ka arritur deri në këtë sjellje dhe çfarë ndërhyrjeje mund ta largojë nga përsëritja e saj?”
Për këtë arsye, sipas saj, duhet të ekzistojnë programe rehabilituese të përshtatshme, psikologë dhe punonjës socialë të specializuar, mbikëqyrje efektive nga strukturat përgjegjëse, mundësi për rikthim në arsim dhe formim profesional, mbështetje për familjen si dhe bashkëpunim ndërmjet institucioneve.
Policia e Shtetit
Kreu i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, e sheh parandalimin e krimeve tek të miturit si një detyrë që nuk i takon vetëm policisë.
“Që në ditët e para të marrjes së detyrës kam urdhëruar kontrollin sistematik të territorit, me fokus të veçantë mjediset përreth shkollave, si dhe ndalimin e praktikës së ndalimit pa shkak të automjeteve në akset rrugore kombëtare. Këto ishin masa emergjente, sepse siguria e fëmijëve dhe ofrimi i një shërbimi profesional e të denjë për qytetarët janë dhe do të mbeten prioritet absolut i Policisë së Shtetit. Ky vendim u mbështet në indikatorë të qartë, konkretisht në analizat e riskut të kryera nga strukturat tona, rastet e goditura në vijimësi të tentativave për shpërndarjen e lëndëve narkotike pranë shkollave, informacionet e siguruara në rrugë operative”, shpjegon për Faktoje, Hita
Pretendimi: Kjo video tregon kufirin e enklavës spanjolle Ceuta, ku qindra emigrantë tentuan të kalojnë nga Maroku drejt territorit spanjoll në gusht 2026
Verdikti: Mungon konteksti
————————————————————————-
Një video që po qarkullon në media dhe rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon përsëritjen e fluksit të emigrantëve në kufirin mes Marokut dhe Ceutës, enklavës spanjolle në Afrikën e veriut, vetëm dy javë pas sulmit masiv të 30 korrikut.
Më 15 gusht 2026, përpjekje të mëtejshme të emigrantëve për të hyrë në Ceuta nga Maroku u penguan nga forcat marokene të sigurisë. Autoritetet marokene kanë arrestuar të paktën 111 persona. Agjencia spanjolle e lajmeve EFE raportoi se policia marokene qëlloi me gaz lotsjellës për të shpërndarë grupet e mbledhura në kodra rreth tre kilometra larg kufirit.
Më parë, në fund të korrikut 2026, mbi 70 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Mbi 100 persona vdiqën si pasojë. Rreth njëmijë të mitur mbeten në Ceuta.
Video e mësipërme nuk tregon pamje nga 15 gushti 2026, por nga dy javë më parë, gjatë kalimit masiv në 30 dhe 31 korrik. Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është botuar fillimisht në fund të korrikut 2026, kur dhjetëra mijëra emigrantë kaluan në Ceuta nga Maroku.
Ministri i Brendshëm spanjoll Fernando Grande-Marlaska tha se rreth 5 mijë emigrantë mbeten brenda Ceutës. Qindra u panë duke u strehuar nga temperaturat përvëluese nën streha të improvizuara prej bambuje përgjatë plazhit urban të El Trampolin.
Pretendimi: Kjo video tregon protestat që po mbahen në Argjentinë kundër ligjit të presidentit Javier Milei që u jep të drejtë të huajve të blejnë tokë
Verdikti: Mungon konteksti
——————————————————————————-
Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon përplasje me policinë në protestat që po mbahen në Argjentinë kundër ligjit të presidentit Javier Milei që u jep të drejtë të huajve të blejnë tokë, mes të cilëve dhe izraelitëve.
Më 6 gusht, mijëra qytetarë argjentinas, të mobilizuar nga grupe të majta dhe sindikata, u mblodhën jashtë Senatit të Argjentinës kundër projektligjit “Paprekshmëria e Pronës Private”, i cili po debatohej në sallë. Forcat e sigurisë përdorën gaz lotsjellës, plumba gome dhe topa uji kundër demonstruesve në qendër të Buenos Aires, duke shpërndarë turmën.
Projektligji synonte të thjeshtonte procedurat e dëbimit, të ndryshonte rregullat mbi përdorimin e tokës bujqësore dhe të vendosë kufizime të reja mbi sekuestrimin e pronës private nga qeveria. Propozimi do të kishte rritur gjithashtu kufirin e tokës që mund të zotërohej nga blerësit e huaj nga 15% në 25%. Megjithatë, pas reagimeve, qeveria e hoqi kapitullin mbi blerjen e tokës nga të huajt.
Qeveria e Milei shpreson se reforma do të ndihmonte vendin të tërheqë investime, por kritikët paralajmërojnë kundër “kolonizimit, fragmentimit, përçarjes dhe ballkanizimit” të Argjentinës. Protestuesit mbanin pankarta ku shkruhej: “Atdheu nuk është në shitje.”
Sipas një studimi të vitit 2025 nga studiues të Universitetit të Buenos Aires dhe institucione të tjera akademike, thuajse 5% e territorit të Argjentinës është tashmë në pronësi të të huajve. Studimi gjeti se në disa rrethe përqindja e pronarëve të huaj tashmë tejkalon kufirin aktual prej 15%.
Megjithatë, video e mësipërme nuk tregon protestat e vitit 2026, por një demonstratë nga gati 10 vite më parë.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video shfaqet në një artikull i medias argjentinase infobae nga Janari 2018. Sipas artikullit, video tregon “sulmin ndaj Policisë së Qytetit të Buenos Airesit në Plaza de los Dos Congresos më 18 dhjetor [2017], ndërsa projektligji për reformën e pensioneve po debatohej në Dhomën e Deputetëve.”
Demonstratat u mbajtën kundër reformës të pensioneve që u miratua nga qeveria e djathtë e Mauricio Macri në fund të 2017. Përveç një greve të përgjithshme të udhëhequr nga sindikata më e madhe e vendit, protesta masive u zhvilluan edhe para parlamentit në kryeqytet për disa ditë. Ato rezultuan në një numër arrestimesh dhe lëndimesh, por demonstratat nuk arritën të pengonin miratimin e reformës. Mijëra protestues u mblodhën përpara kongresit, përfshirë sindikalistë, studentë, opozitën politike dhe kundërshtarë të tjerë të ndryshimit për të përafruar pensionet me inflacionin. Policia sulmoi protestuesit me plumba gome, topa uji, shkopinj gome dhe gaz lotsjellës.
Video e mësipërme tregon momentin kur një oficer policie u plagos dhe humbi dëgjimin për shkak të lëndimeve. Video u botua si provë në çështjen penale kundër dy protestueve, dhe disa media argjentinase e paraqitën këtë filmim si provë se protestuesit, disa prej të cilëve të maskuar, ishin të dhunshëm ndaj policisë, dhe jo thjesht anasjelltas.
Me të dalë nga Tuneli i Murrizit, aty ku dikur udhëtimi drejt Tiranës ishte një pengesë e përditshme, sot sheh të lëvizin më shpejt njerëzit, mallrat dhe shpresat për një ekonomi të re.
Por ndërsa Rruga e Arbrit po vizaton një hartë të re ekonomike për këtë zonë, ndarja e re administrative pritet ta vendosë Klosin në një tjetër realitet.
Bashkimi me Burrelin do të zhvendosë qendrën e vendimmarrjes rreth 40 kilometra larg, duke i përfshirë banorët në dilemë se do të humbasin zërin në vendimet për territorin, investimet dhe zhvillimin e zonës së tyre.
“Për ne, Burreli është një kundra-tabelë”.
Fjalia e Ç.E., punonjës administrate në sektorin e energjisë elektrike, përmbledh ndjesinë e shumë prej atyre që kanë dalë në protestë kundër shkrirjes së Bashkisë Klos me atë të Matit.
Për ta, çështja nuk është thjesht një vijë e re në hartën administrative, por frika se një zonë që sapo ka nisur të marrë frymë nga Rruga e Arbrit mund të humbasë zërin e saj në vendimmarrje.
Rruga e re ka ndryshuar llogaritë e vjetra të distancës.
Tuneli i Murrizit e ka afruar zonën me Tiranën, vetëm rreth 18 kilometra larg, duke transformuar jo vetëm distancat fizike, por edhe drejtimin ekonomik e social të zonës.
Banorët, të cilët janë të zëshëm kundër këtij ndryshimi, thonë se sot nuk e shohin më veten të orientuar drejt një qendre tjetër administrative, por drejt një tregu shumë më të madh ekonomik.
Pikërisht mbi këtë argument ndërtohet një pjesë e kundërshtimit të tyre: frika se një bashkim me Matin mund të ndodhë pikërisht në momentin kur Klosi po përpiqet të ndërtojë një identitet të ri ekonomik.
“Kjo është arsyeja pse ne jemi kundër bashkimit. Ata në Burrel do dominojnë, sepse këshilli bashkiak do të jetë me numër më të madh dhe fondet do vendosen atje. Kur bashkohen dy bashki bashkë, çfarë autonomie kemi ne për veten tonë?”, vëren Ç.E. për Faktoje.al.
A do të ikë vendi i punës bashkë me bashkinë?
Kjo pyetje nuk është vetëm e Klosit.
Në Dimal, protesta qytetare kundër bashkimit me Beratin po artikulon një shqetësim të ngjashëm: se pas shkrirjes së një bashkie nuk zhduket vetëm një strukturë administrative, por mund të lëvizin edhe shërbimet, aktiviteti ekonomik dhe, në fund, vetë njerëzit.
Vilson Shehu, aktivist i shoqërisë civile dhe një prej organizatorëve të protestës në Dimal, thotë për Faktoje.al se qytetarët kërkojnë që shërbimet të qëndrojnë aty ku janë.
Bashkia, sipas tij, ka rreth 35 mijë banorë dhe një aktivitet ekonomik që e bën atë një prej zonave më të rëndësishme të qarkut Berat.
Dimali, sipas Shehut, nuk mbahet vetëm nga administrata. Ai vëren për Faktoje.al se 20 biznese merren me eksportin e frutave dhe perimeve, deri në tregje si Dubai.
Shehu thotë se vlera e eksporteve arrin rreth 50 milionë euro.
Ai përmend gjithashtu sektorin e hidrokarbureve, ku sipas tij rreth 70% e bizneseve të qarkut Berat zotërohen nga sipërmarrës nga Dimali.
Në zonë operojnë edhe fabrika të arkave, ujit dhe vajit, si dhe organizata që thithin fonde nga Bashkimi Europian.
Për Shehun, kjo ekonomi është një nga arsyet pse shkrirja e bashkisë nuk mund të shihet thjesht si një ndryshim në hartë. Frika është se largimi i shërbimeve dhe dobësimi i strukturave lokale do të prodhojë të njëjtin efekt që, sipas tij, solli reforma territoriale e vitit 2014: shpopullimin.
“Reforma territoriale e vitit 2014 ishte një nga shkaqet kryesore të shpopullimit, sepse largoi shërbimet nga njerëzit”, thotë Shehu.
Ai sjell si shembull edhe koston konkrete për banorët e zonave të thella.
“Për një vërtetim të thjeshtë në Berat, një banor mund të përballet me të paktën një orë rrugë dhe shpenzime të konsiderueshme, sidomos për shkak të mungesës së transportit publik.
Në këtë logjikë, largimi i shërbimeve nuk është vetëm një problem administrativ. Është një kosto që mund t’i shtyjë njerëzit, veçanërisht të rinjtë, të kërkojnë një tjetër vend për të jetuar”, thotë ai.
Shehu e lidh pikërisht këtë me rrezikun e shpopullimit: një zonë që ka biznese, eksporte dhe vende pune mund të humbasë gradualisht banorët nëse shërbimet dhe vendimmarrja largohen prej saj.
Në Klos, kjo dilemë ka marrë një formë edhe më konkrete.
Banorët flasin për vendet e punës që mund të zhduken nëse bashkia shkrihet dhe për familjet që, në mungesë të tyre, mund të detyrohen të kërkojnë një të ardhme diku tjetër.
Në një qytet të vogël, ku administrata lokale është një prej burimeve kryesore të punësimit, ideja e reduktimit të strukturave administrative shihet pre tyre si një goditje që mund të ndihet përtej zyrave të bashkisë.
Ç.E. thotë se, sipas llogaritjeve (asgjë zyrtare) që qarkullojnë mes punonjësve, nga rreth 300 vende pune që lidhen sot me administratën lokale, mund të humbin rreth 100 deri në 150 prej tyre.
Përllogaritjet mes vedi mjaftojnë për të ndezur një tjetër debat tek banorët: nëse puna zhduket, sa prej atyre që jetojnë sot në Klos do të kenë arsye të qëndrojnë?
Në një zonë ku largimi i të rinjve ka qenë prej vitesh një realitet, humbja e vendeve të punës shihet si një shtysë tjetër për të ikur. Disa prej banorëve, në biseda, e lidhin drejtpërdrejt reformën me frikën se familjet do të detyrohen të kërkojnë punë diku tjetër, edhe pse asgjë zyrtare nuk është sqaruar deri më tani se si do të funksionojë reforma e re territoriale.
Në parim, përtej numrit të vendeve të punës, pas çdo vendi që mund të humbasë është një familje që mund të largohet, një shtëpi që mund të mbetet bosh dhe një tjetër arsye që Klosi të humbasë banorë.
“Janë familje që mbahen me ato paga. Janë para që hyjnë në tregun tonë, në dyqane, në shërbime. Nëse ikin këto, largohet edhe një pjesë e ekonomisë së Klosit”, thotë Ç.E.
Ai e përllogarit ndikimin në rreth 1 milion euro në vit, duke argumentuar se humbja nuk do të prekë vetëm punonjësit, por gjithë zinxhirin ekonomik lokal.
Por shqetësimet e banorëve nuk ndalen vetëm te vendet e punës në administratë.
Për ta, shkrirja nënkupton edhe largimin e shërbimeve nga qytetari.
Ata kujtojnë se edhe më parë kanë përjetuar mbylljen e shërbimeve lokale, duke e përkthyer fjalën “shkrirje” jo si bashkim, por si humbje të një strukture që ishte më pranë tyre.
“Me rrugën e re ne mund të shkojmë më shpejt në Qendrën Spitalore Universitare (QSUT) në Tiranë për 20 deri në 25 minuta, prandaj nuk shoh asnjë arsye apo lidhje për të shkuar në Burrel, ku rruga zgjat 45 minuta. Unë nuk e kuptoj pse nuk na bashkojnë me Tiranën”, thotë Ç.E., i cili shton se me shkrirjen e bashkive, banorët do të detyrohen të shkojnë në Burrel për çdo gjë, përfshirë konsultat mjekësore, taksat dhe dokumentet e tokës, gjë që e konsideron një kthim prapa.
Një territor që kërkon të ruajë zërin e vet
Zenel Karaj, një prej banorëve që ka qenë ndër iniciatorët kryesorë për krijimin e Bashkisë Klos në vitet e para të demokracisë dhe anëtar i këshillit bashkiak nga viti ’92 deri në 2019, e sheh debatin nga një kënd tjetër.
Sipas tij, çështja kryesore duhet të rrahë diku tjetër: çfarë do të ndodhë me potencialin ekonomik të Klosit pas bashkimit.
Karaj thotë për Faktoje.al se Klosi ka një perspektivë zhvillimi që nuk e ka pasur më parë. Sipas tij, shkrirja po bëhet sepse Klosi ka më shumë resurse se Mati, ndërsa ndërmend këtu minierat, turizmin dhe afërsinë me Tiranën.
Ai argumenton se Burreli është zhvilluar historikisht si një qytet industrial, i lidhur me uzinën dhe ekonominë e dikurshme të industrisë së rëndë, ndërsa Klosi sot ka një tjetër mundësi përmes turizmit dhe burimeve natyrore.
Karaj e lidh kundërshtimin edhe me historinë e zonës. Ai thotë për Faktoje.al se Klosi nuk është një qendër e krijuar rishtazi, por një territor me një trashëgimi të vjetër administrative dhe historike.
Sipas tij, në arkivat e Tiranës ekzistojnë dokumente që tregojnë rëndësinë e hershme të kësaj zone. Ai përmend periudhën e Mbretit Zog, kur, ndonëse Burreli u zhvillua si qendër industriale, qendra e pushtetit në territor ishte e lidhur me Klosin.
Ai përmend gjithashtu Kalanë e Skënderbeut dhe Rrugën e Arbërit si pjesë të identitetit historik të zonës.
“Një zone nuk mund t’i hiqet historia dhe identiteti vetëm me një vendim administrativ”
“Një zone nuk mund t’i hiqet historia dhe identiteti vetëm me një vendim administrativ”, vëren me nerv ai.
Një mendje me të është edhe Ç.E.
“Mati është një nga trevat më të hershme të lidhura me Arbërinë mesjetare. Nëse bie Mati, ka rënë Shqipëria”, vëren me pezm ai.
Porta e re e turizmit malor
Për banorët e Klosit, një nga argumentet më të forta kundër bashkimit është ajo që ata e shohin si një moment të ri zhvillimi pas Rrugës së Arbërit.
Në zonë janë shtuar investimet private, veçanërisht në turizëm dhe struktura pritëse. 16 bujtina dhe lokale të reja kanë nisur të shfaqen në zona që më parë ishin jashtë vëmendjes së vizitorëve.
Shtigjet e kodrinave, kullat trekatëshe, urat me harqe me gurë zalli dhe lumi Mat janë ‘dritarja e re’ prej ku turistët duan që të shohin ato vise. Turizmi është bërë malli i ri për ta.
Flamur Bala, drejtori i turizmit në Bashkinë Klos, e konsideron Rrugën e Arbrit si një faktor që ka ndryshuar perspektivën e zonës, duke sjellë më shumë interes për turizmin lokal dhe duke hapur mundësi për investime të reja.
Sipas tij, Klosi ka potencial për t’u kthyer në një destinacion të turizmit malor, falë natyrës, historisë dhe pozicionit të tij pranë kryeqytetit.
“Numri i turistëve ka kaluar 120 mijë në vit”, thotë ai për Faktoje.al, ndërsa shpjegon se vetëm 20 mijë prej tyre vizituan Livadhet e Ketit, të cilat ofrojnë një nga lulet më unike që rriten në Shqipëri. Ka shumë emra për të.
Ndonëse prej shumicës njihet si lulja e Poetit, shumë syresh e njohin edhe si lulja Narcis apo lule Zoje. Ndërkohë, sipas të folmes klosiane ajo njihet si lule “batra”, prej ngjyrës së saj të bardhë.
“Kemi resurse, kemi turizëm, kemi pasuri natyrore. Ne kërkojmë që këto të zhvillohen këtu, jo të vendosen nga dikush që nuk e njeh zonën”
Pikërisht këtë potencial banorët thonë se duan ta menaxhojnë vetë.
“Kemi resurse, kemi turizëm, kemi pasuri natyrore. Ne kërkojmë që këto të zhvillohen këtu, jo të vendosen nga dikush që nuk e njeh zonën”, thotë Ç.E.
Përpos turizmit, ata kanë rizgjuar edhe tregtinë.
Pa shumë ojna, në disa stenda të improvizuara ndanë rrugës, vendasit ofrojnë frutat e bahçes, vezët e fshatit, gjalpin e bërë në shtëpi, fasulen, perimet e kopshtit.
Tani, ky qytet, i cili rrethohet nga 33 fshatra, ka rifituar statusin e dikurshëm si “porta e pasme e kryeqytetit”. Sakaq, edhe atë si “rrugë tregtie”.
Përshkallëzim deri në bllokimin e Rrugës së Arbrit
Banorët kanë zgjedhur protestën si mënyrën për të kundërshtuar shkrirjen me Bashkinë Mat.
Në ditët e fundit, ata janë mbledhur para institucioneve vendore, duke kërkuar që Klosi të ruajë statusin e bashkisë dhe të mos shkrihet në një njësi më të madhe administrative.
Në protestë, pakënaqësia nuk është drejtuar vetëm ndaj vendimit për ndarjen territoriale, por edhe ndaj mënyrës se si, sipas tyre, po merret ky vendim.
Ata thonë se për këtë çështje nuk janë pyetur mjaftueshëm dhe kërkojnë që zëri i komunitetit të merret në konsideratë.
Protesta nuk synon të mbetet vetëm në shesh.
Karaj paralajmëron për Faktoje.al se do të vijojnë kundërshtimin e tyre dhe, nëse kërkesat e tyre nuk dëgjohen, janë gati të përshkallëzojnë reagimin deri në bllokimin e Rrugës së Arbrit, duke lejuar në të vetëm kalimin e ambulancave dhe emergjencave.
Mandej thotë gjithashtu se, nëse Bashkia Klos do të bashkohet me Bashkinë Mat, ata mund të mos marrin pjesë në zgjedhjet e vitit 2027.
Debati për këtë temë nuk mbyllet me një protestë në mbrëmje.
Ai gjallon edhe të nesërmen në tavolinat e kafeneve, në dyqanet e vogla buzë rrugës dhe te njerëzit që rreken të tregojnë se çfarë mund të humbasë Klosi nga ky ndryshim.
Në ikje, rruga drejt Tiranës përshkohet për pak minuta, ndërsa mbrapa Klosi mbetet një vend që nuk të kërkon të rrish, por di ta bëjë të vështirë largimin.
“Për herë të parë në qytetin e Sarandës do kemi një parkim publik këtë sezon dhe besoj bëhet gati në fund të qershorit, tek Terminali i ri që hapet, do jenë 90 poste parkimi”, tha kryebashkiaku i Sarandës Oltion Çaçi në mbledhjen e Këshillit Bashkiak më 5 maj të vitit të kaluar pak ditë para zgjedhjeve të përgjithshme parlamentare.
Faktoje.al udhëtoi drejt Sarandës më 11 shtator të një viti më parë dhe verifikoi në terren Terminalin e Autobusëve.
Në objekt punohej ende, ndërsa duket larg përfundimit të veprës, ndonëse kishte kaluar çdo afat dhe premtim. Punimet nisën më 10 nëntor 2023, dhe si kohë e përfundimit ishte përcaktuar 14 muaj. Investitor ishte Fondi Shqiptar i Zhvillimit, ndërsa vlera e objektit kap shumën 573.187.955.24 lekë.
Faktoje u rikthye këtë vit në Sarandë, në fund të muajit korrik, për të parë nëse punimet kishin përfunduar.
Nga verifikimi në terren rezulton se terminali ka përfunduar, një fakt që e pohon edhe vetë Bashkia Sarandë pas dërgimit të kërkesës për informacion.
Përfundimi
Terminali është gjithashtu funksional, duke zhvendosur aty një pjesë të transportit që më parë operonte nga qendra. Për pasojë premtimin e kryebashkiakut te Sarandës, Oltion Çaçi, do ta konsiderojmë të mbajtur.
Saranda përballet prej vitesh me trafik të rënduar gjatë sezonit turistik. Para përfundimit të terminalit mungesa e tij shihej si një problem për trafikun.
Megjithatë, mënyra e re e organizimit ka sjellë edhe ankesa të tjera.
Në 10 gusht në raportimet mediatike u pasqyrua se drejtues të disa linjave të fshatrave ankohen se zhvendosja e ndalesave vështirëson udhëtimin sidomos për pensionistët, të cilët duhet të ndërrojnë mjet për të mbërritur në qytet.
Në të njëjtën kohë, drejtues të linjave ndërqytetase e vlerësojnë terminalin pozitivisht, duke argumentuar se sjell më shumë rregull në transport.
Faktoje e verifikoi konkretisht situatën në terren. Autobusët që dalin nga terminali duhet të vazhdojnë deri te rrethrrotullimi për të ndryshuar drejtimin dhe më pas të rikthehen.
Gjatë verifikimit pati edhe trafik në segmentin pranë terminalit, por ai nuk ishte i pranishëm gjatë gjithë kohës së qëndrimit tonë në terren.
Pretendimi: Pfizer sapo ka publikuar zyrtarisht listën e efekteve anësore të mundshme të raportuara në lidhje me vaksinën kundër COVID-19
Verdikti: Mungon konteksti
—————————————————————————-
Në rrjete sociale, përfshi ato shqiptare, po qarkullon çfarë pretendohet se është lista zyrtare 9-faqëshe e efekteve anësore të vaksinës anti-Covid e bërë publike nga prodhuesi farmaceutik Pfizer. Postimi rendit një listë me të paktën 47 efekte anësorë, ndër to një sërë sëmundjesh kërcënuese për jetën, si dështimi i zemrës, dëmtimi i mëlçisë dhe goditja në tru.
Si zakonisht, pretendimi nuk shoqërohet me ndonjë provë, burim apo referencë.
Së pari, lista nuk është e re, dhe as Pfizer nuk e “publikoi” atë, siç pretendon postimi.
Një listë e ngjashme u shfaq në një artikull të vitit 2023 nga media argjentinase El Cronista, e cila citonte një artikull të vitit 2022 nga The South African. Këto artikuj pretendonin se Pfizer i kishte dhënë Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA) një listë me mbi 1200 efekte anësore të mundshme të lidhura me vaksinën.
Lista e dorëzuar në FDA përshkruante ngjarjet mjekësore të raportuara në tre muajt e parë pas autorizimit të vaksinës midis individëve të vaksinuar, por kjo nuk do të thotë që vaksina shkaktoi këto ngjarje. Përdorimi i termit “efekte anësore” në këto pretendime është dezinformues, pasi nënkupton një marrëdhënie shkak-pasojë që nuk është vërtetuar.
Këto ngjarje të padëshiruara u mblodhën nga sistemet kombëtare të raportimit, siç është Sistemi i Raportimit të Ngjarjeve të Padëshiruara të Vaksinës (VAERS) në ShBA dhe sistemi i Kartës së Verdhë në Mbretërinë e Bashkuar. Ndërsa këto sisteme janë kritike për monitorimin e sigurisë së vaksinës, ato nuk mund të përdoren të vetme për të vendosur një lidhje shkak-pasojë midis vaksinimit dhe ngjarjeve mjekësore të raportuara. Siç Faktoje ka shpjeguar më parë, baza të dhënash të tilla janë të dobishme për identifikimin e modeleve, por kërkojnë hetime të mëtejshme për të përcaktuar shkakësinë.
Kushdo që ka qasje në internet mund të shtojë një raport në listën e raporteve të VAERS. Faqja e saj e internetit paralajmëron shprehimisht kundër përfundimeve të pajustifikuara bazuar në materialin VAERS sepse lista ofron vetëm një numër shënimesh të paverifikuara në lidhje me çdo ngjarje shëndetësore që njerëzit përjetojnë pasi vaksinohen.
Lista në vetvete nuk mund të përdoret për të vërtetuar ose përcaktuar shkakun, pasi gjithë çka tregon është një lidhje kronologjike midis vaksinimit dhe një ngjarjeje shëndetësore, jo një lidhje shkak-pasojë.
Vetë dokumenti sqaron në metodologji se rastet në këtë listë vijnë nga raporte spontane nga autoritetet shëndetësore, revistat mjekësore, programet dhe studimet e Pfizer, “pavarësisht nga vlerësimi i shkakësisë,” domethënë, pavarësisht nëse ekziston apo jo një marrëdhënie shkakësore e provuar.
Për më tepër, raporti paralajmëron shprehimisht se një grumbullim raportesh “nuk do të thotë domosdoshmërisht se një efekt i padëshiruar specifik është shkaktuar nga ilaçi”, kështu që shfaqja e një termi në listë nuk vërteton se vaksina e shkaktoi atë efekt.
Dokumenti i Pfizer i rendit këto gjendje mjekësore si “ngjarje të padëshiruara” dhe jo “efekte anësore”. Është e rëndësishme të dallohen këto terma. Sipas Agjencisë Evropiane të Barnave (EMA), një ngjarje e padëshiruar përkufizohet si “çdo ngjarje e padëshiruar mjekësore tek një pacient ose subjekt i hetimit klinik, të cilit i është administruar një produkt farmaceutik dhe që nuk duhet domosdoshmërisht të ketë një marrëdhënie shkakësore me këtë trajtim.”
Pushimet e verës janë ditët që i presim gjithë vitin për t’u shkëputur nga gjithçka: pak qetësi dhe pa alarme zgjimi.
Por, në realitet, përpara se të shijosh qetësinë, duhet të bësh llogaritë.
Genti, një djalë në të njëzetat nga Tirana, fillon të kërkojë një muaj përpara pushimeve për disa ditë pushimi në Jug.
Hap Booking.com, vendos qytetin, ditët, numrin e personave dhe, më e rëndësishmja, tavanin e çmimit që mund të përballojë.
Nëse rezultatet nuk e bindin, kalon në Airbnb. Ndërkohë kërkon në Instagram e TikTok dhe, pas pak ditësh, nuk është më e nevojshme as të kërkojë shumë.
“Fillon algoritmi të të ndihmojë”, thotë ai. Hotelet, bujtinat, plazhet dhe videot nga jugu i dalin vetë përpara.
Por mes fotografive me ujë të kristaltë dhe mëngjeseve të servirura pranë pishinës vjen pjesa më pak romantike, çmimi.
Për Gentin, problemi i viteve të fundit nuk është vetëm se akomodimi është shtrenjtuar. Është se tregu, sipas tij, po ndahet gjithnjë e më fort në dy skaje.
Në njërën anë janë hostelet, camping-et dhe strukturat ku turistët me buxhet të vogël paguajnë kryesisht për një shtrat.
Në anën tjetër po shtohen hotelet luxury dhe ultra-luxury.
Në këtë mes mbetet pushuesi që kërkon një dhomë normale, të pastër, me kushte të mira, por pa luks.
“Ajo që vërehet në jug është që ka gjithmonë e më shumë opsione lluksi për shtresën e lartë dhe opsione shumë ekonomike për ata që duan vetëm një vend për të fjetur. Të mesme ka gjithnjë e më pak”, thotë Genti.
Ai sjëll ndërmend një dhomë që sezonin e kaluar mund ta gjente për rreth 90 euro nata dhe që këtë verë i është ofruar për 120 euro. Nuk është matje e gjithë tregut, por eksperienca që fiton sa herë futet në Booking pa qenë i sigurt se çfarë çmimi do të gjejë.
Ndalemi në Vlorë. Jo sepse është domosdoshmërisht destinacioni më i shtrenjtë i jugut. Përkundrazi, më tej përgjatë rivierës, në zona si Dhërmiu, Palasa apo Ksamili, oferta përfshin edhe struktura me tarifa dukshëm më të larta.
Vlora është një pikë e mirë për të parë se sa i kushton një pushim veror një familjeje të vogël apo një çifti që nuk po kërkon luks.
Çmimi i dhomës është vetëm fillimi.
Hoteli i lirë që nuk duhet të jetë shumë larg detit
Majlinda është mbi 50 vjeç dhe pushimet i mendon ndryshe nga Genti.
Edhe ajo e pëlqen jugun. Por kërkimi i saj nis duke hequr nga lista ato që e di paraprakisht se nuk mund ose nuk dëshiron t’i paguajë.
Palasa dhe komplekset e nivelit të lartë dalin të parat. Pastaj një pjesë e hoteleve buzë detit.
Fillon kështu kërkimi i kompromisit.
50 metra nga plazhi. 100 metra. 200 metra. 450 metra. 600 metra.
Në disa raste, një kilometër a më shumë.
Në hartën e Booking-ut këto janë vetëm numra. Në gusht, nën diell dhe me makinat e parkuara mbi trotuar, distanca matet ndryshe.
Majlinda kërkon dy gjëra që për të janë pothuajse po aq të rëndësishme sa dhoma: mëngjesi dhe parkingu.
Nga të dyja, thotë se është e gatshme të sakrifikojë mëngjesin.
“Po hajde, mëngjesin e eliminojmë. Pi një kafe të ftohtë, merr një ujë. Por makina është problem i madh”
Në një prej faturave të mbledhura gjatë qëndrimit në Vlorë, tre kafe të ftohta (freddocappuccino) kushtojnë 900 lekë. Në raste më ekonomike, tre kafe mund të kushtojnë rreth 600 lekë.
Pak më tutje, një tabelë njofton: “Parkim me pagesë, 1,000 lekë dita”
Një mijë lekë për të mos kërkuar çdo mëngjes një cep rruge ku të lësh makinën.
Sepse gjatë sezonit, makina është një nga shqetësimet që e ndjek pushuesin edhe kur ka ardhur për të mos pasur shqetësime.
Në disa pjesë të vijës bregdetare, automjetet zënë trotuaret. Në segmente të tjera, trotuari mungon ose ndërpritet. Për të kaluar nga hoteli në plazh, këmbësori përfundon herë pas here në të njëjtën hapësirë me makinat.
“Me temperaturën 40 gradë dhe makinat mbi trotuar, është pak të thuash çmenduri”, e përshkruan Majlinda.
Pastaj duhet paguar edhe vendi ku do të rrish pranë detit
Mëngjesi mbaron. Makina është sistemuar. Tani mund të fillojë plazhi.
Por edhe aty duhet të zgjedhësh.
Përgjatë bregdetit të Vlorës dhe drejt Orikumit, Bashkia Vlorë e ofron çadrën për 700 lekë.
Në plazhet më ekonomike, çadra me dy shezllone kushton 1,000 lekë.
Shumica e plazheve kanë tarifa nga 1,500 në 2,000 dhe 3,000 lekë.
Në vëzhgimin në terren, tarifa prej 2,000 lekësh për një çadër me dy shezllone ishte ndër më të hasurat.
Brenda së njëjtës zonë turistike, çmimi i disa orëve nën çadër ndryshon ndjeshëm.
Majlinda ka edhe një problem tjetër.
Nëse janë tre veta, çadra përsëri vjen me dy shezllone.
“Thua po paguaj edhe një shezlong tjetër. Jo gjithmonë mundesh. Duhet të marrësh edhe një çadër tjetër”
Një pushim familjar ndërtohet kështu nga shumë pagesa që veçmas mund të duken të vogla. Bashkë, fillojnë të ndryshojnë faturën e ditës.
Genti e sheh këtë si pjesë të një pasigurie më të madhe.
Për të, nuk është më vetëm pyetja “sa kushton?”, por “çfarë marr për këtë çmim?”
Ka parë dhoma me tarifa të ngjashme dhe kushte shumë të ndryshme. E njëjta gjë, thotë, përsëritet me shërbimet gjatë pushimeve.
“Çmimi dhe cilësia nuk ecin gjithmonë bashkë”
Dreka që nis me menunë dhe vazhdon me “nuk ka”
Rreth mesditës, disa orë plazh të çojnë te shpenzimi tjetër i ditës, ushqimi.
Çmimet
Në letër, zgjedhjet janë të shumta. Në restorante të ndryshme në Vlorë dhe Radhimë, sallatat kushtojnë përgjithësisht 400-600 lekë, pastat rreth 700-1,000 lekë e më shumë, ndërsa picat fillojnë nga 500 lekë dhe shkojnë mbi 1,000 lekë. Pjatat me mish nisin rreth 1,100 lekë e më shumë. Për peshkun dhe frutat e detit, çmimet nisin nga 1,500-1,600 lekë.
Por në kulmin e sezonit, ajo që shkruhet në menu nuk është domosdoshmërisht edhe ajo që mund të porosisësh.
Kjo është një nga gjërat që Majlinda thotë se i ndodh shpesh gjatë pushimeve.
Ulesh, hap menunë dhe zgjedh.
“Kjo nuk është”
Provon një pjatë tjetër.
“As kjo nuk ka”
Në ditët me fluks të madh, restorantet nuk arrijnë gjithmonë të përballojnë numrin e klientëve me të njëjtin ritëm. Disa produkte mungojnë, porositë vonohen dhe stafi punon nën presionin e një sezoni të përqendruar në pak muaj.
Majlinda thotë se në disa raste ka parë edhe menaxherë që u bërtasin kamarierëve në sy të klientëve. Nuk e di nëse kjo lidhet me lodhjen, temperaturat e larta apo mënyrën se si menaxhohet stafi, por për të bëhet pjesë e eksperiencës për të cilën po paguan.
Kur zgjedh ku të hajë, ajo përpiqet të largohet nga restorantet ku pozicioni buzë detit rëndon fort në faturë.
“Restorantet më të leverdishme janë ato me ushqim tradicional, me mish të pjekur ose me peshkun e kapur gjatë ditës”, thotë Majlinda.
Sipas saj, këto restorante përgjithësisht ofrojnë edhe porcione më të bollshme.
Majlinda kujton një pjatë miks me fruta deti që kushtonte rreth 1,600 lekë, por ku sasia i ishte dukur shumë e vogël për çmimin.
“Të vijnë me numër frutat e detit”, e përshkruan me ironi.
Katër pjata kryesore mund të shkojnë rreth 4-6 mijë lekë. Nëse shtohen sallatat apo antipastat, uji, pijet dhe ndonjë pjatë për t’u ndarë, një drekë për katër persona mund t’i afrohet 8-10 mijë lekëve.
Dhe dita nuk përfundon me drekën.
Në mbrëmje, e njëjta familje duhet të hajë përsëri. Një darkë për katër persona, pa zgjedhur domosdoshmërisht restorantet më të shtrenjta të vijës bregdetare, mund të kërkojë sërish disa mijëra lekë dhe, me katër pjata, sallata e pije, t’i afrohet sërish 8-10 mijë lekëve.
Ndërmjet dy vakteve janë edhe ndalesat e vogla që zakonisht nuk mendohen kur prenotohet hoteli. Një kafe. Një akullore. Një pije për të luftuar dehidratimin, apo edhe një birrë, një koktej ose një tjetër pije alkoolike, tek e fundit, jemi me pushime.
Shpenzimet
Sa kushton një ditë e zakonshme pushimi?
Kostoja e një dite ndryshon ndjeshëm edhe pa ndryshuar destinacion. Një familje mund të zgjedhë një mëngjes të plotë në lokal ose të marrë byrek; të pijë freddocappuccino e pije gjatë ditës ose të kufizohet te kafja e thjeshtë dhe uji; të zgjedhë një plazh me çadër 700-1,000 lekë ose një tjetër ku i njëjti shërbim kushton 2 mijë lekë e më shumë.
Për këtë arsye, më shumë sesa një shumë e vetme, llogaria mund të shihet përmes dy skenarëve: një ekonomik dhe një mesatar.
Për akomodimin, një familje që kërkon një alternativë më ekonomike, jo domosdoshmërisht buzë detit apo me të gjitha shërbimet e hotelit, mund ta nisë llogarinë nga rreth 7 mijë lekë nata.
Për një akomodim të kategorisë së mesme në pikun e sezonit, marrim si referencë rreth 13 mijë lekë nata.
Edhe mëngjesi mund të ndryshojë shumë. Në skenarin ekonomik, një familje që zgjedh byrek dhe kafe të thjeshtë mund ta mbajë shpenzimin rreth 800-1,200 lekë. Një mëngjes më i plotë në lokal mund të shkojë deri në rreth 3 mijë lekë.
Për dy ndalesa gjatë ditës, nëse konsumohen vetëm kafe të thjeshta dhe ujë, mund të llogariten rreth 600-800 lekë. Me kafe të ftohta, pije apo alkool, shpenzimi mund të kalojë 2 mijë lekë.
Në plazh, dy çadra me nga dy shezllone mund të kushtojnë rreth 1,400-2,000 lekë në alternativat më ekonomike. Nëse merret si referencë tarifa prej 2 mijë lekësh për secilin set, shpenzimi arrin në 4 mijë lekë.
Parkimi shton edhe rreth 500-1,000 lekë në ditë.
Foto e cmimit te parkingut
Diferenca më e madhe krijohet te ushqimi. Një familje që zgjedh restorante me gatime tradicionale dhe porosi të thjeshta mund ta mbajë një drekë rreth 4-5 mijë lekë. Një tavolinë me më shumë pjata, sallata, pije apo produkte peshku mund të shkojë në 8-9 mijë lekë. E njëjta logjikë vlen edhe për darkën.
Pastaj janë shpenzimet që bëhen thuajse pa u vënë re: ujë, fruta, akullore, cigare apo produkte të vogla nga minimarketi. Në një ditë të kursyer mund të jenë rreth 1 mijë lekë, ndërsa me më shumë blerje mund të arrijnë në 2,500 lekë.
Kështu, për një familje me katër persona, llogaria lëviz afërsisht në këto intervale:
Akomodimi: 7,000-13,000 lekë
Mëngjesi: 800-3,000 lekë
Dy ndalesa për kafe/pije: 600-2,000 lekë
Plazhi: 1,400-4,000 lekë
Parkimi: 500-1,000 lekë
Dreka: 4,000-9,000 lekë
Darka: 4,000-9,000 lekë
Ujë, akullore, fruta dhe blerje të vogla: 1,000-2,500 lekë
Në një skenar kursimi, ku familja zgjedh akomodim rreth 7 mijë lekë nata, ha byrek në mëngjes, pi kafe të thjeshtë, zgjedh çadrat më të lira dhe ha drekë e darkë tradicionale pa alkool apo porosi të shtrenjta, një ditë mund të kushtojë rreth 19-20 mijë lekë.
Në një skenar shpenzimi mesatar, duke marrë vlera të ndërmjetme brenda intervaleve të mësipërme, me akomodim rreth 13 mijë lekë, mëngjes më të plotë, kafe gjatë ditës, çadra me tarifë mesatare dhe vakte që nuk kufizohen vetëm te alternativat më ekonomike, fatura shkon në rreth 34-35 mijë lekë në ditë.
Foto e bere me AI
Për shtatë ditë, kjo do të thotë rreth 135 mijë lekë në skenarin me kursimtar dhe rreth 241 mijë lekë në skenarin mesatar.
Këto shifra nuk përfaqësojnë një mesatare zyrtare të pushimeve në Vlorë, por një përllogaritje orientuese të ndërtuar mbi çmimet e vëzhguara në terren dhe dy mënyra të ndryshme konsumi. Në to nuk përfshihen karburanti, aktivitetet, daljet e mbrëmjes apo shpenzime të paparashikuara.
Ajo që tregon llogaria është diçka tjetër: çmimi i pushimeve nuk mbaron te shifra që shfaqet në Booking.
Ai ndërtohet gjatë gjithë ditës.
Nga hoteli te parkingu. Nga çadra te dreka. Nga kafeja e pasdites te shishja e ujit që blihet rrugës.
Nëse hoteli është larg, mund të paguash më shumë për një tjetër më pranë detit. Nëse nuk gjen parking, mund të paguash një privat. Nëse një plazh nuk të përshtatet, mund të provosh një tjetër. Nëse një restorant është shumë i shtrenjtë, mund të kërkosh një alternativë.
Por ka edhe nevoja që nuk zgjedh kur do të të lindin.
“Mos të zëntë halli dhe të sëmuresh”, thotë Majlinda.
Në kulmin e sezonit, përgjatë vijës turistike nga Vlora drejt Radhimës dhe Orikumit, numri i njerëzve shumëfishohet. Baret, restorantet dhe strukturat turistike shtrihen pothuajse gjatë gjithë aksit. Shërbimet bazë nuk kanë të njëjtën dendësi.
Sipas listës së Ministrisë së Shëndetësisë, gjatë sezonit veror funksionojnë qendra shëndetësore në Zvërnec, Plazhin e Vjetër, Radhimë dhe Orikum.
Por farmacia është një histori tjetër.
Baret, restorantet dhe plazhet vazhdojnë njëri pas tjetrit përgjatë bregut. Farmacitë jo. Në Google Maps, pikat e tyre grumbullohen në Vlorë, deri në zonën e Lungomares dhe Ujit të Ftohtë. Në vijën bregdetare nga aty drejt Radhimës e deri në Orikum nuk shfaqet asnjë farmaci. Nëse një pushuesi i duhet një ilaç i zakonshëm, kthimi drejt qytetit mund të bëhet pjesë e një dite që supozohej të kalonte pranë detit.
Dhe makina e kthen pushuesin te një nga problemet e para të ditës: trafiku.
Majlinda thotë se edhe alternativa për të lënë makinën nuk është gjithmonë e thjeshtë. Në kulmin e sezonit, sipas saj, një taksi nuk gjendet gjithmonë menjëherë dhe, kur gjendet, çmimi i udhëtimit është një histori më vete. Për një pushues në Radhimë apo Orikum që duhet të kthehet drejt Vlorës, edhe një nevojë e thjeshtë mund të kthehet në kohë të humbur dhe një tjetër shpenzim.
Ky është paradoksi i sezonit. I njëjti fluks që mban gjallë ekonominë e bregdetit vë në provë edhe kapacitetin e shërbimeve të tij.
Restorantet mbushen, por një pjesë e produkteve mungojnë.
Parkimet mbushen dhe makinat kalojnë në trotuare.
Plazhet mbushen dhe për një shezllon të tretë mund të duhet një çadër e dytë.
Rrugët mbushen dhe një lëvizje e shkurtër mund të kërkojë shumë më tepër kohë dhe para.
Genti dhe Majlinda e përjetojnë këtë nga dy pozicione të ndryshme.
Ai kërkon fleksibilitet. Kalon nga Booking në Airbnb, ndryshon standardin, kërkon ofertën më të mirë dhe është i gatshëm të bëjë kompromis me vendin ku fle.
Ajo kërkon më shumë siguri: një hotel të rregullt, parking, një mëngjes të thjeshtë, një plazh ku të kalojë ditën dhe një restorant ku ajo që shkruhet në menu të jetë edhe ajo që mund të porosisësh.
Megjithatë, të dy mbërrijnë te i njëjti shqetësim: përpara se të nisesh drejt jugut, duhet të parashikosh gjithnjë e më shumë gjëra.
Login
