❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Before yesterdayFaktoje

Kilometri i pa-fundëm i Sali Berishës


✇Faktoje
By: FAKTOJE
1 May 2026 at 15:00

Nga Jona Cenameri 

Kryetari i PD-sĂ«, Sali Berisha, prej muajsh po pĂ«rpiqet tĂ« mbajĂ« tĂ« mobilizuar bazĂ«n e tij elektorale pĂ«rmes njĂ« diskursi tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe tĂ« pĂ«rsĂ«ritur: “PĂ«rballje me qeverinĂ«â€. 

Që nga 22 dhjetori 2025 e deri më 17 prill 2026 janë zhvilluar shtatë protesta kombëtare, ndërsa një tjetër është paralajmëruar më 8 maj. 

Ky mobilizim i vazhdueshĂ«m Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar nga njĂ« narrativĂ« e dyfishtĂ«: kĂ«rkesa pĂ«r qeveri teknike dhe arritja tek “kilometri i fundit i qeverisjes aktuale”.

Qeveria teknike

Qeveria teknike nuk është një koncept i ri në diskursin e opozitës. Ajo është artikuluar prej vitesh si mekanizëm për garantimin e zgjedhjeve të lira, por në fazën aktuale është shndërruar në kusht të panegociueshëm. 

NĂ« shkurt 2026, Berisha e pĂ«rkufizoi qartĂ« kĂ«tĂ« pozicion: “O qeveri teknike, ose pĂ«rballje. KĂ«tĂ« qeveri nuk e pranojmĂ« kurrĂ« mĂ«â€. 

Paralelisht me këtë qëndrim, në fund të muajit shkurt 2026, kryeministri Edi Rama ndryshoi shtatë nga ministrat e kabinetit qeveritar. 

Për opozitën, lëvizjet në thelb nuk sollën ndryshimin e kërkuar  

“Kilometri i fundit”

Që nga janari 2026, me intensifikimin e protestave dhe me qëllim mobilizimin e demokratëve, Berisha ka futur në diskursin e tij politik një tjetër mesazh.

 “Jemi nĂ« kilometrin e fundit
 njĂ« qeveri qĂ« del nga farsa elektorale nuk e meriton tĂ« rrijĂ« nĂ« pushtet”, deklaronte ai mĂ« 21 janar, ndĂ«rsa nĂ« protestĂ«n e 24 janarit, Berisha shtonte: “Sot ne jemi nĂ« kilometrin e fundit
 asgjĂ« nuk do na ndalĂ« drejt fitores tonĂ«â€. 

NĂ« vijim, kjo shprehje e tij pĂ«rcillet si “prova e fundit”, “leksioni i fundit” apo “kilometri i fitores”, duke e paraqitur situatĂ«n politike nĂ« kufi tĂ« njĂ« ndryshimi tĂ« madh.

Ironi mes demokratësh

Megjithatë, ky mesazh i përsëritur, sa herë lajmërohet një protestë e PD-së nuk ka kaluar pa shpotitje brenda vetë opozitës. 

Ish-deputeti, Ervin Salianji, aktualisht përballë lidershipit aktual, e ka ironizuar drejtpërdrejt këtë diskurs. 

“Ne jemi nĂ« kilometrin e fundit
 Ka njĂ« muaj qĂ« Ă«shtĂ« kilometri i fundit
 mund tĂ« jenĂ« metrat e fundit, se u bĂ« njĂ« muaj”, Ă«shtĂ« shprehur  ai.

Salianji ka kritikuar edhe strategjinë e protestave, duke theksuar mungesën e një plani të qartë për arritjen e objektivit politik. 

Sipas tij, lidershipi i PD “ka njĂ« paqartĂ«si strategjike” dhe rritja e pritshmĂ«rive pĂ«r rrĂ«zim tĂ« shpejtĂ« tĂ« qeverisĂ« pa rezultate konkrete rrezikon tĂ« demotivojĂ« mbĂ«shtetĂ«sit. 

Nga njëra anë, PD artikulon një fazë përfundimtare të betejës politike, nga ana tjetër, brenda saj shfaqen zëra që e vënë në dyshim këtë synim duke  kërkuar një strategji të qartë.

The post Kilometri i pa-fundëm i Sali Berishës
 appeared first on Faktoje.al.

Rasti i Sami Currit rikthen në fokus sigurinë e gazetarëve

✇Faktoje
By: FAKTOJE
30 April 2026 at 10:29

Nga Jona Cenameri 

Rasti i gazetarit nga Bulqiza, Sami Curri, të cilit iu dogj makina në një ngjarje të dyshuar si zjarrvënie e qëllimshme për shkak të detyrës, riktheu në qendër të vëmendjes çështjen e sigurisë së gazetarëve në Shqipëri. 

Sulmi, që vetë Curri dhe aktorët mediatikë në vend e lidhën me punën e tij, u pa si një mesazh intimidues ndaj raportimit lokal dhe një tregues i rrezikut real që hasin gazetarët në terren.

Takimi

Në jehonën e kësaj ngjarje, gazetarë, deputetë, pedagogë, drejtues mediash, përfaqësues institucionesh dhe organizatash mediatike, së bashku me përfaqësues të Policisë së Shtetit, u mblodhën më 29 prill në aktivitetin e radhës së Platfomës për Dialog, pranë  Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë në Universitetin e Tiranës, ku diskutimi u dominua nga ky rast dhe nga problematikat më të gjera të sigurisë në profesionin e gazetarit.

Takimi u hap nga dekani i fakultetit, profesor Mark Marku, i cili theksoi rëndësinë e këtij dialogu si një hapësirë ku përfaqësues të policisë dhe medias takohen drejtpërdrejt, me qëllim forcimin e bashkëpunimit dhe garantimin e sigurisë së gazetarëve në praktikë.

Raportimi në polici

PĂ«rfaqĂ«suesi i PolicisĂ« sĂ« Shtetit, Ardit Bita, e nisi fjalĂ«n duke folur pĂ«r UdhĂ«zuesin pĂ«r SigurinĂ« e GazetarĂ«ve, i cili ka hyrĂ« nĂ« fuqi qĂ« prej majit 2025, dhe qarkoren e prokurorisĂ« “PĂ«r hetimin e çështjeve qĂ« lidhen me sigurinĂ« e gazetarĂ«ve dhe tĂ« mediave”. 

Në vijim, ai solli shifra që tregojnë rritje të rasteve të raportuara: nga 2-3 raste në vit në secilin nga vitet 2020-2024, në 21 raste gjatë vitit 2025 dhe 8 raste deri tani për vitin 2026.

I pyetur për rastin e Currit nga drejtuesja e Faktoje.al, Klodiana Kapo, ai bëri me dije se policia e qarkut Dibër ka vendosur kontakt të menjëhershëm me gazetarin, ndërsa hetimet vijojnë pa dhënë detaje për të mos dëmtuar procesin. 

Bita theksoi gjithashtu se gazetarët duhet të raportojnë rastet në polici dhe të mos ndalen vetëm te postimet në rrjete sociale. Nga pala e policisë u theksua se një nga problemet kryesore mbetet fakti që udhëzuesi nuk është njohur mjaftueshëm nga gazetarët.

Deputetja, dhe nënkryetarja e komisionit të Medias, Iris Luarasi, bëri thirrje për përhapjen më të gjerë të këtij udhëzuesi, në mënyrë që gazetarët të njohin të drejtat e tyre dhe të kërkojnë zbatimin real të tyre. Zonja Luarasi tha se rasti i gazetarit Curri duhet të zbardhet sa më shpejt.

Gjatë diskutimit, gazetarët theksuan nevojën për transparencë të vazhdueshme nga institucionet, duke kërkuar që hetimi të mos përdoret si argument për mungesë informacioni.

Problemi më i gjerë

Diskutimi u orientua drejtpĂ«rdrejt te rasti “Curri”, i cili u cilĂ«sua si njĂ« ndĂ«r mĂ« flagrantĂ«t e kohĂ«ve tĂ« fundit, duke nxitur nevojĂ«n pĂ«r reagim institucional proporcional dhe hetim tĂ« shpejtĂ« dhe transparent.

Konflikti 

Gazetari Roden Hoxha nga ACQJ ngriti shqetĂ«simin pĂ«r njĂ« konflikt tĂ« mundshĂ«m interesi, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se roli i njĂ«kohshĂ«m i Gentian Mullajt si zĂ«dhĂ«nĂ«s i policisĂ«, koordinator pĂ«r tĂ« drejtĂ«n e informimit dhe pikĂ« kontakti pĂ«r gazetarĂ«t mund tĂ« krijojĂ« efekt frikĂ«sues (“chilling effect”) dhe tĂ« dekurajojĂ« raportimin e rasteve. 

Sipas tij, këto funksione duhet të ndahen për të garantuar integritetin e procesit dhe besimin e gazetarëve.

Standardet

Ekspertja e së drejtës kushtetuese Migena Leskoviku theksoi se, sipas raportit të fundit të BE-së në tetor 2025, nga tre kritere kryesore vetëm një është përmbushur. Dy kriteret e papërmbushura, siguria e gazetarëve dhe transparenca e pronësisë së medias, mbeten problematike. 

Ajo nënvizoi se këto standarde duhet të përmbushen realisht dhe jo vetëm formalisht, ndërsa një vlerësim i ri nga BE pritet në qershor 2026.

Juristja Irena Dule nga Res Publica kërkoi më shumë fokus te monitorimi i zbatimit dhe ndjekja e kallëzimeve për shkelje, duke theksuar se udhëzuesi është zbatuar pjesërisht dhe në disa raste nuk është ndjekur siç duhet. 

Gazetarët në rrethe

Përfaqësuesja e Këshillit të Europës ngriti shqetësimin për gazetarët që punojnë në qytete të vogla, si në rastin e Currit, duke theksuar se ata janë më të ekspozuar ndaj rreziqeve, një pikë që u nënvizua edhe nga Klodiana Kapo.

Nga BIRN Albania, drejtuesja Kristina Voko theksoi se gazetarët operojnë në një terren kompleks, ku në disa raste strukturat e rendit apo drejtësisë mund të jenë të ndikuara nga krimi, duke e bërë të vështirë marrjen e mbrojtjes së duhur. Sipas saj, gazetari shpesh detyrohet të kërkojë mbrojtje nga i njëjti institucion që kritikon.

Nga delegacioni i BE-së në tryezë u kërkua rishikimi i protokolleve dhe përfshirja e gazetarëve në hartimin e tyre, në mënyrë që ato të reflektojnë nevojat reale të profesionit dhe standardet evropiane.

Siguria 

NĂ« pĂ«rfundim, diskutimi i tryezĂ«s evidentoi faktin se pĂ«rtej kuadrit ligjor, sfida kryesore mbetet zbatimi nĂ« praktikĂ« dhe ndĂ«rtimi i besimit mes gazetarĂ«ve dhe institucioneve, qĂ« duhet t’i mbrojnĂ«.

The post Rasti i Sami Currit rikthen në fokus sigurinë e gazetarëve appeared first on Faktoje.al.

“A e do faturĂ«n?” Nafta mbi 200 lekĂ«, por tregtarĂ«t s’lĂ«shojnĂ« kupon

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi
29 April 2026 at 16:24

Esmeralda Topi 

Nafta kaloi pragun e 200 lekëve për litër dhe bashkë me të u rikthye edhe debati i vjetër mbi mënyrën si funksionon tregu i karburanteve në Shqipëri. Kriza në Lindjen e Mesme dhe luhatjet në bursat ndërkombëtare u përkthyen shpejt në çmimet më të larta në rajon në pikat e shitjes kudo në Shqipëri, duke rënduar buxhetet familjare. 

Por problemi në vend nuk mbaron te kostoja në pompë. Përtej çmimit, në treg informaliteti mbetet i pranishëm dhe jo çdo transaksion lë gjithmonë gjurmë në sistemin fiskal.

“A e do faturĂ«n?” – kjo Ă«shtĂ« pyetja qĂ«, sipas qytetarĂ«ve, dĂ«gjohet shpesh sapo shitĂ«si heq pompĂ«n nga automjeti.

Dhjetëra dëshmi të mbledhura nga Faktoje tregojnë se moslëshimi i faturës është kthyer në praktikë të zakonshme. Në disa raste, fatura nuk jepet nëse nuk kërkohet. Në të tjera, nuk jepet fare. Dhe kur jepet, nuk është gjithmonë e fiskalizuar.

“Doja tĂ« paguaja me kartĂ«, por mĂ« thanĂ« se POS-i nuk funksiononte. Paguajta cash dhe kĂ«rkova faturĂ« nĂ« fund. MĂ« dhanĂ« njĂ« faturĂ« tĂ« pafiskalizuar,” rrĂ«fen njĂ« qytetar nga Tirana, ditĂ«n kur çmimi i naftĂ«s ishte 224 lekĂ« pĂ«r litĂ«r. 

Fatura që mungon

Ligjërisht, çdo litër karburant i shitur duhet të shoqërohet me faturë fiskale. Sistemi i fiskalizimit online u ndërtua për të garantuar që çdo transaksion të raportohet në kohë reale tek administrata tatimore. Por praktika në terren sugjeron se mes ligjit dhe zbatimit ekziston ende një hendek.

Në një treg ku karburanti ndikon pothuajse çdo hallkë të ekonomisë, nga transporti te çmimet e produkteve bazë, mungesa e faturës ngre pikëpyetje jo vetëm mbi disiplinën fiskale, por edhe mbi shkallën reale të informalitetit në sektor. 

Sipas ekspertit fiskal të qendrës ALTAX, Eduard Gjokutaj, moslëshimi i faturës nuk duhet parë si shkelje sporadike, por si tregues i dobësive institucionale në monitorimin e tregut.

“Nga kĂ«ndvĂ«shtrimi fiskal, moslĂ«shimi i faturĂ«s krijon hapĂ«sirĂ« pĂ«r fshehje tĂ« xhiros reale dhe rrjedhimisht pĂ«r evazion nĂ« TVSH dhe tatim-fitimin,” argumenton Gjokutaj. 

Në një sektor me volum të lartë qarkullimi, edhe devijime të vogla në raportim mund të përkthehen në humbje të mëdha për buxhetin e shtetit. Sipas tij, problemi shkon përtej të ardhurave fiskale, pasi deformon konkurrencën dhe krijon avantazh të padrejtë për operatorët që shmangin faturimin.

Një shqetësim të ngjashëm ngre edhe ekspertja e ekonomisë, Fatmira Kola, e cila e konsideron këtë praktikë si pasojë të normalizimit të informalitetit. 

“NĂ« kĂ«tĂ« realitet tĂ« rĂ«nduar, praktika e moslĂ«shimit tĂ« faturĂ«s fiskale nĂ« pikat e karburantit nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m abuzim: Ă«shtĂ« njĂ« formĂ« e pastĂ«r grabitjeje ekonomike ndaj qytetarĂ«ve dhe shtetit,” thotĂ« ajo pĂ«r Faktoje.

Sipas KolĂ«s, vetĂ« pyetja “a e doni faturĂ«n?” tregon se detyrimi ligjor Ă«shtĂ« kthyer nĂ« zgjedhje opsionale. “Fatura nuk Ă«shtĂ« opsion, Ă«shtĂ« detyrim ligjor. Çdo litĂ«r i shitur pa faturĂ« Ă«shtĂ« njĂ« transaksion i padeklaruar, pra njĂ« humbje direkte pĂ«r buxhetin e shtetit dhe njĂ« fitim i padrejtĂ« pĂ«r operatorin,” argumenton ajo. 

“NĂ« njĂ« treg me qarkullim kaq tĂ« madh, – shton ekspertja, – kjo praktikĂ« mund tĂ« pĂ«rkthehet nĂ« miliona euro evazion”.

Kola paralajmĂ«ron se pasojat ndihen edhe nĂ« konkurrencĂ«n mes operatorĂ«ve. “Bizneset qĂ« zbatojnĂ« rregullat ndĂ«shkohen, ndĂ«rsa ata qĂ« shmangin taksat pĂ«rfitojnĂ«. NĂ« thelb, krijohet njĂ« treg i padrejtĂ«, ku ndershmĂ«ria bĂ«het disavantazh,” pĂ«rfundon ajo.

Sipas ekspertëve, konsumatori mbetet hallka më e pambrojtur. 

Pa faturĂ«, qytetari nuk ka provĂ« pĂ«r sasinĂ« apo cilĂ«sinĂ« e karburantit tĂ« blerĂ« dhe humbet mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« ankesĂ« efektive. “NĂ« thelb, moslĂ«shimi i faturĂ«s nĂ« kĂ«tĂ« sektor duhet parĂ« si tregues i njĂ« problemi mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« disiplinĂ«s tatimore dhe tĂ« kapaciteteve tĂ« administrimit,” pĂ«rfundon Gjokutaj.

“Denonconi” 

Luigj Aliaj, përfaqësues i Shoqatës së Hidrokarbureve, thotë se problemi i mos lëshimit të faturës nuk mund të përgjithësohet për të gjithë sektorin.

“ShqipĂ«ria ka rreth 1380 pika karburanti dhe ne nuk kemi anĂ«tarĂ« as 10 pĂ«r qind tĂ« tyre. Por nĂ«se ky fenomen ndodh, kanĂ« pĂ«rgjegjĂ«si edhe klientĂ«t. Ligji thotĂ« se po nuk tĂ« japin kupon, mos paguaj. Shitjet janĂ« online dhe rezultati nĂ« kohĂ« reale shkon nĂ« Tatime,” thotĂ« Aliaj pĂ«r Faktoje.

Ai shton se qytetarët duhet të denoncojnë rastet konkrete.

“Tatimet kanĂ« qindra inspektorĂ« nĂ« terren. Le tĂ« denoncojnĂ« pikĂ«n qĂ« vepron kĂ«shtu,” pĂ«rfundon ai.

Në sektorin e karburanteve, ku qarkullimi financiar është i lartë dhe fitimet ndikohen nga diferenca të vogla çmimi, mungesa e fiskalizimit mund të ketë efekt të shumëfishtë.

Pasojat në buxhet

Sipas analizave fiskale të qendrës ALTAX, struktura e çmimit të naftës në Shqipëri dominohet nga taksat dhe kostot e tregtimit. Një pjesë e konsiderueshme e çmimit final përbëhet nga akciza, TVSH-ja, taksa e qarkullimit dhe tarifat e tjera që i shtohen kostos bazë.

Burimi: ALTAX

Kjo do të thotë se çdo litër i shitur jashtë sistemit fiskal nuk prek vetëm të ardhurat e biznesit, por edhe arkën e shtetit. Fiskalizimi online duhej ta kishte minimizuar këtë problem. Sistemi është ndërtuar pikërisht për të raportuar në kohë reale çdo transaksion tek administrata tatimore. Por dëshmitë e qytetarëve tregojnë se ekzistojnë ende hapësira për shmangie.

Në mars, shqetësimi për abuzimet në sektor u ngrit publikisht edhe nga deputeti Erion Braçe.

“Kam disa video qĂ« mi kanĂ« çuar qytetarĂ«, ku dĂ«gjohen shitĂ«sit nĂ« pompĂ« duke pyetur: ‘A e do faturĂ«n?’ Po mirĂ«, çfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo? PĂ«r çdo shitje pa faturĂ«, ku raportohet dhe si tatohet?” deklaroi ai.

Ministria e Financave ka njoftuar ngritjen e një task force të përbashkët mes Tatimeve dhe Doganave për monitorimin e sektorit të hidrokarbureve. Task Forca synon kontrollin jo vetëm të dokumentacionit tatimor dhe doganor, por edhe verifikimin fizik të sasive të karburantit që tregtohen në pikat e shumicës dhe pakicës. Megjithatë, pyetja mbetet nëse kontrollet mund të frenojnë një praktikë që qytetarët thonë se e hasin shpesh.

The post “A e do faturĂ«n?” Nafta mbi 200 lekĂ«, por tregtarĂ«t s’lĂ«shojnĂ« kupon appeared first on Faktoje.al.

Etiketimet gjinore, nga ekranet në realitetin shqiptar

✇Faktoje
By: FAKTOJE
29 April 2026 at 10:00

Lea Allkoja

NĂ« disa edicione tĂ« ‘reality shows’ formate qĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ«n si ndiqen dhe komentohen, sidomos online, nĂ« vendin tonĂ«, zbulohen shpesh prirjet dhe mendimet e njerĂ«zve, gjuha e pĂ«rdorur nga shumĂ« individĂ« qĂ« diskutojnĂ« nĂ« rrjete sociale, zbulon dy standarde: kur nĂ« qendĂ«r tĂ« diskutimit ndodhet njĂ« djalĂ« ose burrĂ«, standardi i gjykimit ndryshon pĂ«rkundrejt standardit qĂ« pĂ«rdoret pĂ«r njĂ« vajzĂ« apo njĂ« grua.

Ka dallim tĂ« madh nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si vlerĂ«sohen apo gjykohen veprime, tĂ« cilat formati, nĂ« mos i kĂ«rkon, tĂ« paktĂ«n i lejon, nĂ« bazĂ« tĂ« gjinisĂ« sĂ« personit qĂ« i kryen ato. ËshtĂ« vĂ«nĂ« re se nĂ« kĂ«to formate banorĂ«t djem ose burra zakonisht marrin epitete tĂ« llojit Mbret, Luan, Strateg, ndĂ«rsa DhelpĂ«r, GjarpĂ«r e Mendjemadhe rezervohen pĂ«r banoret gra dhe vajza. 

Një veprim moralisht i dënueshëm si mashtrimi, jo vetëm që ka tendencën të falet e të harrohet më shpejt, kur prodhohet nga sjellja e një burri, por edhe përflitet si një cen i papërfillshëm. Inteligjenca e një vajze nga ana tjetër, nuk mund të jetë e admirueshme aspak, në rast se nuk shoqërohet nga një karakter moral i pafajshëm. 

Shpesh kalon pa u vënë re një fjalor që, gjithmonë, tek burrat respekton e mbështet disa karakteristika dhe sjellje, të cilat i qorton fort tek gjinia e kundërt. Megjithatë, gjuha është shumë e rëndësishme në ndërtimin e mendimeve tona e këto mendime kufizojnë botën tonë. Realiteti në të cilin një veprim konsiderohet i gabuar vetëm për shkak të gjinisë së personit që e kryen atë, përveçse krijon konfuzion, edhe paralizon. 

NjĂ« studente nĂ« vitin e tretĂ« shprehet se trajtimi i ndryshĂ«m nis qĂ« nĂ« familje. Samira dhe dy motrat e saj janĂ« mĂ«suar dhe kanĂ« bĂ«rĂ« paqe me faktin se vĂ«llai i tyre po rritet nga “prindĂ«r tĂ« tjerĂ«â€, qĂ« janĂ« bĂ«rĂ« mĂ« mirĂ«kuptues dhe mbĂ«shtetĂ«s pĂ«r djalin. 

GjatĂ« viteve tĂ« saj tĂ« gjimnazit nĂ« VlorĂ«, ajo ka vĂ«nĂ« re ndryshim edhe nĂ« trajtimin qĂ« i bĂ«n personeli i shkollĂ«s fenomeneve tĂ« tilla si pĂ«rdorimi i fjalorit tĂ« papĂ«rshtatshĂ«m.. FjalĂ« pĂ«rgjithĂ«sisht tĂ« ashpra dhe shprehje tĂ« tipit “Je edhe vajzĂ«!”, “Nuk ju vjen turp?! Jeni vajza!” janĂ« pĂ«rdorur sikur problemi tĂ« gjendej jo tek fjalori i papĂ«rshtatshĂ«m apo materiali i palejuar, por tek gjinia e personit qĂ« e kryen veprimin e gabuar. Turp pĂ«r fjalorin dhe pĂ«r tĂ« qeshurĂ«n me zĂ« tĂ« lartĂ«.

Një realitet i tillë e ka bërë të hezitojë shumë më herët se të krijonte një profil të vetin në rrjetet sociale, duke menduar se do gjente të njëjtën atmosferë edhe aty. Frikërat iu vërtetuan shpejt dhe Samira zbuloi se diskriminimi apo bullizimi ishte edhe më agresiv. 

Ndërsa Redona, edhe ajo një studente, thotë se, përderisa një gjë e bën të ndihet mirë dhe e plotësuar, ajo nuk stepet nga perceptimi që mund të krijojnë njerëzit e tjerë për të. Megjithatë, vë re shpesh faktin se djemtë inkurajohen edhe në përpjekjet më minimale, ndërsa vajzat ndodh të mos vlerësohen as për përpjekjet apo arritjet maksimale. Ajo gjithashtu ndjen një presion më të madh për të hequr dorë nga ëndrrat që ka për të ardhmen, krahasuar me bashkëmoshatarët e saj të gjinisë tjetër. 

Rozalinda u shpreh që ndihet keq për shoqen e saj, e cila po mundohet të ndërtojë një karrierë si këngëtare, ndërsa është studente në Akademinë e Arteve, sepse, për shkak të gjinisë nuk e marrin seriozisht aq sa duhet dhe nuk e respektojnë gjatë komunikimit njësoj sa kolegët e saj burra. Gjithashtu, suksesi në këtë fushë shihet automatikisht si kërcënim ose pamundësi për krijimin e një familjeje. 

Helena, studente nĂ« Fakultetin e HistorisĂ« dhe tĂ« FilologjisĂ«, tregon se qĂ« nĂ« moshĂ« tĂ« vogĂ«l ka spikatur pĂ«r mĂ«nyrĂ«n e saj tĂ« tĂ« folurit, diksionin e pastĂ«r dhe artikulimin e qartĂ«. Si rrjedhojĂ«, i janĂ« besuar projekte tĂ« ndryshme pĂ«r t’i moderuar. Ajo thotĂ«: “Pas mbylljes sĂ« çdo programi, merrja gjithmonĂ« pĂ«rgĂ«zime pĂ«r punĂ«n e bĂ«rĂ« dhe tĂ« pranishmit mbeteshin tĂ« kĂ«naqur. KĂ«shtu, brenda meje filloi tĂ« kristalizohej njĂ« Ă«ndĂ«rr, njĂ« projektim i vetes sime disa vite mĂ« vonĂ«.”

MegjithatĂ«, Helena tregon se kjo mbĂ«shtetje u ndoq shumĂ« herĂ«t nga disa paralajmĂ«rime: “MĂ« habit dhe njĂ«kohĂ«sisht mĂ« trondit largpamĂ«sia e tyre e vetĂ«shpallur: gatishmĂ«ria pĂ«r tĂ« paracaktuar, pĂ«r tĂ« vulosur dhe interpretuar paraprakisht karakterin tim tĂ« ardhshĂ«m. NjĂ« bindje e palĂ«kundur se, nĂ«se njĂ« ditĂ« do tĂ« jem aty, kjo nuk mund tĂ« jetĂ« veçse rezultat i “shĂ«rbimeve tĂ« tjera”. TĂ« tilla paralajmĂ«rime ma kanĂ« tkurrur thirrjen e brendshme, qĂ« zemra ime do tĂ« donte ta ndiqte
 MegjithatĂ«, edhe nĂ« skenarin mĂ« tĂ« mirĂ«, nĂ«se puna ime do tĂ« jetĂ« fryt i aftĂ«sisĂ« sime, gjykimi do tĂ« mĂ« paraprijĂ«.” 

Helena e mbyll me njĂ« pyetje: “A keni dĂ«gjuar t’i thuhen njĂ« djali kĂ«to fjalĂ« kaq “motivuese” apo ne vajzave na mbajnĂ« “me tĂ« mira?”

ProfesoreshĂ« Dhurata Shehri na sjell nĂ« vĂ«mendje konceptin e Roland Barthes-it pĂ«r “mitet” si kuptime tĂ« natyralizuara. Pohime tĂ« llojit “burrat janĂ« liderĂ« natyralĂ«â€ dhe “gratĂ« janĂ« pĂ«rkujdesĂ«se” mund tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r tĂ« ulur apo sulmuar njĂ« grup, duke u kthyer kĂ«shtu nĂ« njĂ« diskurs urrejtjeje. Nga shprehje tĂ« pafajshme, kĂ«to fjali shndĂ«rrohen nĂ« realitete tĂ« padiskutueshme qĂ« tĂ«rheqin pas tyre njĂ« vlerĂ« ideologjike. 

Duke e lidhur edhe me rastin e studentes më sipër, nëse një burrë ka një rol drejtuesi, ai është duke përmbushur potencialin e tij, ndërsa një grua paragjykohet se me siguri ka ndjekur një rrugë tjetër të dyshimtë për të arritur tek i njëjti rol.

PĂ«r dukuritĂ« e pĂ«rmendura mĂ« sipĂ«r profesoreshĂ« Shehri na jep njĂ« mĂ«nyrĂ« artikulimi nĂ«pĂ«rmjet asaj qĂ« quhet “Framing Theory”. Media nuk tregon fakte, por zgjedh mĂ«nyrĂ«n se si i paraqet ato. Burri “reagoi ashpĂ«r”, ndĂ«rsa gruaja “shpĂ«rtheu emocionalisht”. NĂ« rastin e parĂ« reagimi vjen si pasojĂ«, ndĂ«rsa nĂ« rastin e dytĂ« e njĂ«jta gjĂ« ndodh pĂ«r shkak tĂ« tipareve karakteristike tĂ« gjinisĂ« qĂ« po vepron. 

“NĂ«se do tĂ« mendonim njĂ« shekull mĂ« parĂ« pĂ«r gra qĂ« marrin pjesĂ« nĂ« misione rreth HĂ«nĂ«s, kjo tĂ« dukej e pamundur.”, – shprehet psikologia Estela Pemaj. “PavarĂ«sisht kĂ«tij zhvillimi, vazhdojmĂ« tĂ« hasim stereotipe.”. Ajo vĂ« nĂ« dukje rĂ«ndĂ«sinĂ« e edukimit emocional, meqĂ« e sheh individin e informuar dhe tĂ« edukuar si tĂ« aftĂ« pĂ«r tĂ« kontribuar nĂ« uljen e stereotipeve dhe gjykimeve pa baza. 

Ajo shton se “etiketimet mund tĂ« ndikojnĂ« negativisht nĂ« vetĂ«vlerĂ«sim, duke krijuar idenĂ« se shprehja e vetes nuk Ă«shtĂ« e pranueshme, gjĂ« qĂ« sjell pasiguri, izolim social dhe dyshim tek vetja.” Por kjo nuk Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjja e vetme, “nĂ« disa raste, individi mund tĂ« reagojĂ« ndaj kĂ«tyre etiketimeve, duke u bĂ«rĂ« edhe mĂ« arrogant, si mĂ«nyrĂ« pĂ«r t’u pĂ«rballur me gjykimin e tĂ« tjerĂ«ve.”

Sipas psikologes, në fund, mënyra si reagojmë ndaj këtyre gjykimeve është në dorën tonë, por po aq e rëndësishme është edhe përgjegjësia që ka shoqëria në mënyrën si etiketon dhe si ndikon tek individi.

“ShoqĂ«ria” Ă«shtĂ« njĂ« term i gjerĂ«, qĂ« pĂ«rfshin si komunitetin qĂ« rrethon HelenĂ«n, edhe prindĂ«rit e SamirĂ«s, edhe ekranin nĂ« tĂ« cilin ato dhe ne shpenzojmĂ« orĂ« nga dita jonĂ«. Ndryshimi nuk Ă«shtĂ« i thjeshtĂ«, por nĂ«se mungon vetĂ«dija, bĂ«het i pamundur. 

Ky shkrim Ă«shtĂ« realizuar me mbĂ«shtetjen e iniciativĂ«s rajonale tĂ« Agjencive tĂ« Kombeve tĂ« Bashkuara “TĂ« rinjtĂ« pĂ«r pĂ«rfshirje, barazi dhe besim”, i financuar nga Fondi i Kombeve tĂ« Bashkuara pĂ«r Paqen. NĂ« ShqipĂ«ri kjo iniciativĂ« zbatohet nga zyrat lokale tĂ« UNFPA dhe UNDP.

Përmbajtja e këtij shkrimi dhe opinionet e shprehura në të, janë përgjegjësi e autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht pikëpamjet e Kombeve të Bashkuara, përfshirë UNDP, UNFPA, UNESCO, UN Women, ose Fondit të Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes.

The post Etiketimet gjinore, nga ekranet në realitetin shqiptar appeared first on Faktoje.al.

Mjekësi pa specialistë, Shqipëria e kufizuar në trajtimin shëndetësor

✇Faktoje
By: FAKTOJE
28 April 2026 at 17:02

Nga Sebi Alla 

Në qarkun Dibër, që përfshin bashkitë Peshkopi, Bulqizë dhe Mat, lista e mjekëve është aq shkurtër sa nuk ka nevojë për tabelë të hollësishme, vetëm 28 mjekë gjithsej, prej të cilëve 17 të përgjithshëm dhe vetëm 11 të specialiteteve. 

Te dhenat nga Urdhri i Mjekut

Po ashtu, qarku Kukës, Lezhë, Berat apo edhe Korçë, nuk janë të plotësuar me mjekë specialistë. 

Te dhenat nga Urdhri i Mjekut

Edhe në rastet kur ka në organikë mjekë specialistë, numri i tyre është shumë i vogël, (vetëm një) veçanërisht për dy specialitetet Onkologji dhe Ortopedi. Ndërkohë në Kukës nuk ka as mjek anestezist.

Te dhenat nga Urdhri i Mjekut

Diferenca mes mjekëve të përgjithshëm dhe të specialiteteve është i lartë, duke nxjerrë si fenomen shqetësues mungesën e shërbimit të specializuar për pacientët në zonat ku jetojnë, veçanërisht në Veri dhe Juglindje.  

Shpërndarja

NĂ« tĂ« gjithĂ« vendin janĂ« tĂ« regjistruar 6037 mjekĂ« me licensĂ«. TĂ« dhĂ«nat e vĂ«na nĂ« dispozicion pĂ«r Faktoje.al nga “Urdhri i Mjekut”, tregojnĂ« se mĂ« shumĂ« se 55 % e tyre janĂ« mjekĂ« tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, ndĂ«rsa pjesa tjetĂ«r specialistĂ« tĂ« profileve tĂ« ndryshme mjekĂ«sore. 

Në referim të të dhënave zyrtare, ajo që duket problematike është shpërndarja e mjekëve specialistë në rang qarku.

Nga të dhënat rezulton se në rang qarku dominojnë mjekët e përgjithshëm me 3433 të tillë, duke krijuar një hendek të ndjeshëm me specialitetet. 

Një raport i detajuar i KLSH-së së vitit 2024, që analizon shpenzimet për pacientë, fondet që jepen për sistemin shëndetësor dhe mungesën e mjekëve specialistë konstaton probleme serioze në rrethe. 

“Ulja e numrit tĂ« ndĂ«rhyrjeve nĂ«n projeksionin vjetor tĂ« planifikuar kryesisht nĂ« spitale nivel bashkie ka ardhur si mosfunksionim i shĂ«rbimit tĂ« kirurgjisĂ« sĂ« pĂ«rgjithshme dhe shĂ«rbimit obstetrik gjinekologji si pasojĂ« e mungesĂ«s sĂ« mjekeve specialistĂ« nĂ« kĂ«to spitale. Spitali i BulqizĂ«s, Gramshit, KolonjĂ«s nuk ka mjek specialist anestezist, reanimator, nuk Ă«shtĂ« funksional shĂ«rbimi i kujdesit intensiv”, konstaton raporti. 

Raporti 

Duke u ndalur tek shpenzimet, i njëjti raport vlerëson se një pjesë të konsiderueshme të shpenzimeve e zenë ato spitalore dhe evidentojnë edhe një rritje të shumës për bonusin e mjekëve specializantë, ndonëse në shifra të vogla.

“
financime pĂ«r spitalet publike janĂ« 1,166,362 mijĂ« lekĂ« mĂ« shumĂ«; Shpenzime pĂ«r paketat spitalore nĂ« privat janĂ« 50,954 mijĂ« lekĂ« mĂ« shumĂ« shpenzime bonus pĂ«r mjekĂ«t specializantĂ« janĂ« 2,350 mijĂ« lekĂ« mĂ« shumĂ« dhe shpenzimet pĂ«r PPP sterilizim dializa janĂ« 96,553 mijĂ« lekĂ« mĂ« shumĂ«â€, thotĂ« KLSH-sĂ« duke iu referuar vitit 2023. 

Të gjithë në Tiranë

Përqëndrimi i shërbimit mjekësor më të specializuar është kryesisht në Tiranë. 

Nga 6037 mjekë në të gjithë vendin, Tirana ka tërhequr 3980, ose 66% të totalit. 

“Parimi Ă«shtĂ« qĂ« ekselenca tĂ« mos pĂ«rqĂ«ndrohet vetĂ«m nĂ« TiranĂ«, por tĂ« jenĂ« edhe nĂ« spitalet rajonale, me fusha tĂ« ndryshme specializimi”, tha tre javĂ« mĂ« parĂ« ministrja e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« Evis Salaj gjatĂ« vizitĂ«s qĂ« zhvilloi nĂ« Spitalin Rajonal tĂ« LezhĂ«s me kryeministrin Rama. 

Por përtej deklaratës, të dhënat zyrtare flasin për shërbim shëndetësor të kufizuar në rrethe të ndryshme të vendit dhe prej vitesh. 

PĂ«r vitin 2023 psh konstatohet qĂ« nga 100 vizita, vetĂ«m 12 janĂ« kryer nga mjekĂ« specialistĂ« dhe pjesa tjetĂ«r nga mjekĂ« tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m. “GjatĂ« vitit 2023 nĂ« Qendrat ShĂ«ndetĂ«sore tĂ« Kujdesit ParĂ«sor janĂ« kryer 7,342,096 vizita, ku 6,460,590 vizita janĂ« kryer nga mjekĂ«t e pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« familjes dhe 881,506 vizita janĂ« kryer nga mjekĂ«t specialistĂ« tĂ« QSH tĂ« Specialiteteve nĂ« TiranĂ«â€, konstaton raporti i KLSH-sĂ«. 

Fenomeni 

Në kryeqytet numërohen 61 specialitete mjekësore, ndërsa në katër spitale rajonale shtatë specialitete të mbuluara, por me numër mjaft të kufizuar.

Disi përjashtim, përveç Tiranës bëjnë Spitalet Rajonale në Durrës, Elbasan dhe Fier, ku numri i specialistëve dhe shërbimeve mjekësore që ofrohen është relativisht i lartë. 

Qarqet e tjera në vend përballen me mungesën e mjekëve specialistë.

Referuar një përgjigje zyrtare nga ministria e Shëndetësisë për Faktoje, numri i Spitaleve Rajonale në Republikën e Shqipërisë gjithsej është 10.

Ky artikull u realizua me mbĂ«shtetjen e Fondacionit “Friedrich Ebert” nĂ« TiranĂ«

The post Mjekësi pa specialistë, Shqipëria e kufizuar në trajtimin shëndetësor appeared first on Faktoje.al.

Modelet e rrjeteve sociale, kush po i udhëheq të rinjtë sot?

✇Faktoje
By: FAKTOJE
28 April 2026 at 10:00

Samira Iliazi

Në epokën digjitale, një koment i vetëm mund të shpërndahet me shpejtësi marramendëse, duke u bërë viral brenda pak minutash. Një video e postuar në rrjetet sociale mund të ndryshojë perceptimin publik për dikë më shumë se çdo fjalë e thënë në klasë apo këshillë e marrë në familje. Për të rinjtë, burimi kryesor i ndikimit nuk është më shkolla apo rrethi shoqëror, por ekranet e telefonit, që i shoqërojnë çdo ditë.

Nga frymëzohen të rinjtë sot?

PĂ«rdorimi i rrjeteve sociale, formimi i disa profesioneve tĂ« reja si “influencer” (ndikues) janĂ« disa nga elemetĂ«t qĂ« kanĂ« ndikuar shumĂ« nĂ« ndryshimin e modeleve nĂ« ShqpĂ«ri.

“Rrjetet sociale mĂ« frymĂ«zojnĂ« nĂ« mĂ«nyra konkrete, si p.sh. pĂ«r librat dhe veshjet, pasi i kam pĂ«rdorur mĂ« vonĂ« dhe nuk kam ndjekur verbĂ«risht modele joreale. PĂ«rmes njĂ« faqeje pĂ«r libra, kam njohur njerĂ«z tĂ« rinj, autorĂ« dhe kam mĂ«suar shumĂ«. MegjithatĂ«, ato kanĂ« ndikuar edhe nĂ« rritjen e blerjessĂ« rrobave. NĂ« pĂ«rgjithĂ«si, pĂ«rpiqem tĂ« marr anĂ«t pozitive, si informacioni i shpejtĂ« pĂ«r aktivitete, vende dhe libra. NĂ« fund, rrjetet sociale janĂ« thjesht njĂ« mjet. MĂ«nyra si i pĂ«rdorim ne Ă«shtĂ« ajo qĂ« bĂ«n ndryshimin.”,- shprehet Helena Lekaj, njĂ« studente 20-vjeçare e letĂ«rsisĂ«. 

Studimet akademike tregojnĂ« se influencerĂ«t po ndikojnĂ« nĂ« çfarĂ« informacioni konsumojmĂ«, si edhe nĂ« vetĂ«vlerĂ«simin e tĂ« rinjve. Reels nĂ« TikTok dhe nĂ« Instagram po pĂ«rcaktojnĂ« trendet, shijet muzikore dhe modĂ«n.E kjo po kjo ndryshon mĂ«nyrĂ«n si tĂ« rinjtĂ« po zgjedhin modelet. Sot, gjithmonĂ« e mĂ« shumĂ«w, “viralja” por shĂ«rben si motor kulturor me ndikim nĂ« modelet, gjuhĂ«n, sjelljet.

“TĂ« jesh adoleshent sot do tĂ« thotĂ« tĂ« jetosh mes dy botĂ«ve, asaj reale dhe online, ku ajo qĂ« ndodh nĂ« rrjete sociale shpesh kalon nĂ« jetĂ«n e pĂ«rditshme dhe merr peshĂ« tĂ« madhe. NĂ« ShqipĂ«ri janĂ« shtuar rastet kur konfliktet qĂ« nisin me komente, mesazhe apo postime pĂ«rshkallĂ«zohen nĂ« pĂ«rballje fizike, pĂ«r shkak tĂ« impulsivitetit dhe mungesĂ«s sĂ« kontrollit nĂ« kĂ«tĂ« moshĂ«. PĂ«r njĂ« adoleshent, njĂ« koment nuk Ă«shtĂ« thjesht fjalĂ«, por njĂ« sfidĂ« apo provokim publik, sidomos pĂ«r shkak tĂ« nevojĂ«s pĂ«r pranim dhe frikĂ«s pĂ«r tĂ« mos “humbur fytyrĂ«n.”, – thotĂ« 20 vjeçarja.

Rrjetet sociale kanë krijuar një realitet ku çdokush mund të bëhet model për të tjerët. Por, në fakt jo çdo model është domosdoshmërisht i mirë. Shpesh, ata që marrin më shumë vëmendje janë pikërisht ata që provokojnë, që krijojnë konflikte ose përdorin një gjuhë përçarëse. 

DalĂ«ngadalĂ«, kjo ka filluar tĂ« duket normale. Agresiviteti shihet si forcĂ«, ndĂ«rsa ironia apo pĂ«rçmimi si diçka “funny” (pĂ«r tĂ« qeshur). 

“Ngjarje tĂ« rĂ«nda mes adoleshentĂ«ve nĂ« qytete  si DurrĂ«si, Tirana dhe Gramshi tregojnĂ« qartĂ« kalimin e debateve nga online nĂ« realitet, shpesh me pasoja tragjike. KĂ«to nuk janĂ« raste tĂ« izoluara, pasi pĂ«rplasje tĂ« ngjashme raportohen edhe nĂ« qytete tĂ« tjera dhe shpesh nisin nga gjĂ«ra tĂ« vogla, si njĂ« koment apo njĂ« “story” online. Kjo situatĂ« tregon se konfliktet sot lindin dhe pĂ«rshkallĂ«zohen shumĂ« shpejt, duke e kthyer rrjetin nga njĂ« hapĂ«sirĂ« virtuale nĂ« njĂ« faktor real, qĂ« ndikon nĂ« mĂ«nyrĂ«n si ndĂ«rtohen marrĂ«dhĂ«niet mes tĂ« rinjve.”, – na thotĂ« studentja e gjuhĂ«-letĂ«rsisĂ«. 

Ajo që e bën situatën edhe më të komplikuar është fakti që, në rrjetet sociale nuk ka gjithmonë rëndësi çfarë ndodh realisht, por si interpretohet. Një shembull që është diskutuar shumë p.sh. është marrëdhënia mes Selena Gomez dhe Hailey Bieber. Edhe pse shumë nga ajo që është thënë për to është bazuar në supozime, publiku dhe rrjetet sociale kanë ndërtuar një lloj narrative ku njerëzit ndahen në dy grupe, pro njërës dhe kundër tjetrës.

Kjo tregon sa lehtë mund të deformohet realiteti online. Edhe persona që bëjnë gjëra të mira, si puna me organizata bamirëse apo ndërgjegjësimi për çështje si shëndeti mendor, mund të përfshihen në drama që nuk pasqyrojnë të vërtetën. Në rastin e Selena Gomez, për shembull, ajo është përfshirë në iniciativa të rëndësishme sociale dhe bashkëpunon me UNICEF, por kjo shpesh kalon në plan të dytë përballë zhurmës që krijohet online për veprime të tjera personale.

Dhe kjo na çon në një reflektim: nëse edhe një figurë e famshme, me miliona ndjekës dhe një platformë të madhe, nuk arrin ta kontrollojë gjithmonë mënyrën si perceptohet, pavarësisht punës vullnetare e të mirë që mund të bëjë, atëherë sa më e vështirë mund  të jetë për një të re të zakonshme?

Ndryshe nga personazhet publikë, të rinjtë e zakonshëm nuk kanë mundësi të mbrojnë veten në të njëjtën mënyrë. Një koment negativ, një video e shpërndarë pa kontekst apo një situatë e keqinterpretuar mund të ketë pasoja të mëdha. Dhe, shpesh, këto situata përhapen shumë shpejt, pa u menduar për ndikimin që kanë.

Adoleshentët janë më të rrezikuarit, sepse janë në një fazë ku ende po formojnë identitetin e tyre. Një eksperiencë negative online mund të ndikojë drejtpërdrejt në vetëvlerësimin dhe gjendjen emocionale të tyre. Krijohet kështu një lloj pabarazie ku, disa njerëz kanë mundësi të menaxhojnë imazhin e tyre, ndërsa të tjerët thjesht përballen me pasojat.

“Problemet e pĂ«rshtatjes sĂ« adoleshentĂ«ve dhe tĂ« rinjve me kohĂ«n dhe paradigmat e jetĂ«s postmoderne janĂ« transformuar nĂ« njĂ« problem tĂ« madh e kompleks material, estetik, moral, psikologjik e kulturor. NĂ« mĂ«nyrĂ« evidente kĂ«to janĂ« kthyer nĂ« njĂ« shqetĂ«sim social nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si tĂ« rinjtĂ« ndĂ«rtojnĂ« ekuacionin qĂ« lidh Unin, me Veten, me tĂ« TjerĂ«t dhe shoqĂ«rinĂ« nĂ« tĂ«rĂ«si. Prandaj, ata konsiderohen sot hallka mĂ« e dobĂ«t nĂ« zinxhirin e shoqĂ«risĂ«. Pyetja Ă«shtĂ«: kush ka pĂ«rgjegĂ«si pĂ«r situatĂ«n aktuale tĂ« tĂ« rinjve? Cilat janĂ« paradigmat dhe modelet e frymĂ«zimit, piketat e orientimit dhe pĂ«rshtatjes sociale dhe individuale tĂ« tyre.”

“Pa dyshim, duke qĂ«nĂ« se shoqĂ«ria shqiptare Ă«shtĂ« e pĂ«rfshirĂ« tĂ«rĂ«sisht nga parametrat e epokĂ«s globale me trajtĂ« postmoderne, liberale dhe individualiste, Ă«shtĂ« e natyrshme tĂ« pranojmĂ« se diagnostikimi i fenomeneve tĂ« sjelljes rinore dhe formave imponuese tĂ« modeleve tĂ« sjelljes sociale tĂ« tyre duhen parĂ« me optikĂ« ndryshe nga tĂ«rĂ«sia e problemeve sociale, pĂ«rtej kohĂ«s sĂ« vjetĂ«r drejtvizore.”, – shprehet kĂ«shtu sociologu GĂ«zim Tushi.

Megjithatë, përtej gjithë kësaj, ekziston edhe një anë tjetër që shpesh nuk vihet në pah. Ka shumë të rinj që zgjedhin të bëjnë gjëra të mira, pa qenë në qendër të vëmendjes. Ata angazhohen në komunitet, ndihmojnë të tjerët dhe kontribuojnë në mënyra konkrete. Në Shqipëri ka plot të tillë që punojnë si vullnetarë me organizata si World Vision Albania, UNFPA, UNDP, CRCA Albania apo UNICEF Albania.

“TĂ« rinjtĂ« e sotĂ«m i shmangin punĂ«t vullnetare. Kjo lidhet shpesh me justifikimet e mungesĂ«s sĂ« kohĂ«s sĂ« lirĂ«, pĂ«r shkak tĂ« angazhimeve tĂ« ndryshme. E shtyrĂ« nga kurioziteti dhe nga njĂ« dĂ«shirĂ« e brendshme, vendosa qĂ« verĂ«n e shkuar tĂ« aktivizohesha te “Famullia e ËngjĂ«jve” (tek Shenjtorja dhe Famullia “Zoja e KĂ«shillit tĂ« MirĂ«â€ nĂ« GurĂ«z, Laç) pĂ«r njĂ« javĂ«. 

Aty njoha njĂ« mĂ«suese qĂ« pĂ«r mua Ă«shtĂ« model frymĂ«zim. Flora, njĂ« grua e re dhe e bukur, me dy diploma, nĂ« psikologji dhe nĂ« letĂ«rsi, dinjitoze dhe e pĂ«rzemĂ«rt, qĂ« pĂ«rkujdeset pĂ«r personat me aftĂ«si tĂ« kufizuar. Modeli i kĂ«saj mĂ«sueseje vlen tĂ« ndiqet jo vetĂ«m nga tĂ« rinjtĂ«, por edhe nga çdo grupmoshĂ«. ËshtĂ« njĂ« mĂ«suese qĂ« kontribon nĂ« heshtje, pa e bĂ«rĂ« lajm, qĂ« nuk pranon tĂ« dalĂ« nĂ« foto e ta shpĂ«rndajĂ« nĂ«pĂ«r rrjete sociale.”, – na tregon  Rozalinda Deda, studente e gjuhĂ«-letĂ«rsisĂ«.

Arsyeja pse nuk dĂ«gjojmĂ« shpesh pĂ«r modele tĂ« tilla Ă«shtĂ« sepse kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« histori qĂ« bĂ«het virale lehtĂ«. Nuk ka dramĂ«, nuk ka konflikt. Dhe, nĂ« njĂ« botĂ« ku gjithçka matet me “viwes” (shikime) dhe “likes” (pĂ«lqime), kjo nuk duket gjithmonĂ« interesante.

Por, në fakt, pikërisht janë këto modelet më realë që duhet të ndikojnë. Ata që zgjedhin të ndihmojnë të tjerët mësojnë të jenë më empatikë, më të përgjegjshëm dhe më të ndërgjegjshëm për realitetin përreth. Ata kuptojnë që ndikimi nuk është vetëm ajo që shihet në ekran, por edhe ajo që lë gjurmë në jetën e njerëzve.

Ndoshta, modelet qĂ« ia vlejnĂ« tĂ« ndiqen nuk janĂ« gjithmonĂ« mĂ« tĂ« famshmit. Ndoshta, nuk janĂ« ata qĂ« shfaqen çdo ditĂ« nĂ« rrjete sociale. Por janĂ« ata qĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« qetĂ« dhe pa shumĂ« zhurmĂ«, po bĂ«jnĂ« njĂ« ndryshim tĂ« vogĂ«l çdo ditĂ«. Dhe, nĂ« njĂ« botĂ« kaq tĂ« shpejtĂ«, ndoshta, pikĂ«risht kĂ«to janĂ« modelet qĂ« kanĂ« mĂ« shumĂ« vlerĂ« dhe qĂ« duhet t’i udhĂ«heqin tĂ« rinjtĂ« sot.

Ky shkrim Ă«shtĂ« realizuar me mbĂ«shtetjen e iniciativĂ«s rajonale tĂ« Agjencive tĂ« Kombeve tĂ« Bashkuara “TĂ« rinjtĂ« pĂ«r pĂ«rfshirje, barazi dhe besim”, i financuar nga Fondi i Kombeve tĂ« Bashkuara pĂ«r Paqen. NĂ« ShqipĂ«ri kjo iniciativĂ« zbatohet nga zyrat lokale tĂ« UNFPA dhe UNDP.

Përmbajtja e këtij shkrimi dhe opinionet e shprehura në të, janë përgjegjësi e autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht pikëpamjet e Kombeve të Bashkuara, përfshirë UNDP, UNFPA, UNESCO, UN Women, ose Fondit të Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes.

The post Modelet e rrjeteve sociale, kush po i udhëheq të rinjtë sot? appeared first on Faktoje.al.

Ky shkatërrim i statujës së Krishtit nga ushtari izraelit rezulton i rremë

✇Faktoje
By: Pustina Patris
27 April 2026 at 17:11

Pretendimi: Ky imazh tregon një ushtar izraelit që ka shkatërruar një statujë të Jezu Krishtit në Liban

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

——————————————————————

Një imazh që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon një ushtar izraelit krahas një statuje të Jezu Krishtit të cilës i ka prerë kokën në Libanin jugor.

Imazhi i mësipërm qarkullon pas një incidenti që ndodhi në fshatin Debel, në Libanin jugor, ku një ushtar izraelit u fotografua duke goditur një statujë të Jezusit me çekiç në fund-Prill 2026. 

Foto autentike e një ushtari izraelit duke vandalizuar një statujë të Krishtit në Liban

Megjithatë, imazhi që po qarkullon në rrjete sociale nuk tregon këtë incident. Me gjasa, ai është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).

Një kërkim pamor me Google Lens gjeti shumë postime të ngjashme në rrjete, por asnjë raportim rreth ndonjë incidenti të dytë vandalizmi.

Statuja nĂ« imazhin e gjeneruar bazohet nĂ« formĂ«n ikonografike tĂ« ShĂ«n MĂ«risĂ«, nganjĂ«herĂ« e shfaqur me njĂ« mantel blu qĂ« varet mbi parakrahĂ«t. Ikona bĂ«n njĂ« gjest tĂ« qetĂ« me duart e mbajtura poshtĂ«, pĂ«llĂ«mbĂ«t e kthyera nga shikuesi. ËshtĂ« e pagabueshme si njĂ« figurĂ« e ShĂ«n MĂ«risĂ« edhe pa kokĂ«.

Imazhi i rremë tregon një kokë të thyer në bazën e statujës. Koka ka fytyrën e pagabueshme ikonografike të Jezusit. Mjekra e tij ndahet në dy seksione simetrike të përdredhura dhe ana e majtë e qafës së tij është e dukshme nën flokët e tij deri në shpatulla. 

Programi AI duket se e ka marrĂ« kĂ«tĂ« kokĂ« nga imazhet tradicionale tĂ« kryqĂ«zimit, nĂ« tĂ« cilat Jezusi shfaqet me sy tĂ« mbyllur dhe me kokĂ«n tĂ« varur e anuar drejt shpatullĂ«s sĂ« djathtĂ«. KĂ«to detaje sugjerojnĂ« se koka rrjedh nga imazhet e kryqĂ«zimit, por kurora me gjemba mungon. Nuk ka asnjĂ« traditĂ« nĂ« tĂ« cilĂ«n Jezusi shfaqet si nĂ« kĂ«mbĂ« edhe me sytĂ« e mbyllur. Kjo kokĂ« nuk mund t’i pĂ«rkiste logjikisht trupit nĂ« imazh. Imazhi mĂ« poshtĂ« tregon se si dy pjesĂ«t e kĂ«saj statuje tĂ« thyer nuk do mund tĂ« pĂ«rshtateshin sĂ« bashku. Qafa dhe flokĂ«t e Jezusit nuk do mund tĂ« futeshin nĂ« zonĂ«n e mbetur nĂ« shpatull.

The post Ky shkatërrim i statujës së Krishtit nga ushtari izraelit rezulton i rremë appeared first on Faktoje.al.

Kina nuk ka shpikur ende këtë top me fuqi hipersonike

✇Faktoje
By: Pustina Patris
27 April 2026 at 16:53

Pretendimi: Kjo video tregon një një top me qitje 7 herë më shpejt se zëri të shpikur nga Kina

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————-

NjĂ« video qĂ« ka marrĂ« mbi 3 mijĂ« pĂ«lqime nĂ« Instagram pretendohet se tregon “njĂ« sistem testimi hipersonik i projektuar pĂ«r tĂ« simuluar shpejtĂ«si qĂ« arrijnĂ« disa herĂ« shpejtĂ«sinĂ« e zĂ«rit,” tĂ« shpikur nga Kina.

Megjithatë, të dhënat pamore sugjerojnë se video është me gjasa e gjeneruar nga programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

“NjerĂ«zit” e paraqitur pranĂ« topit lĂ«vizin nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« çrregullt, madje njĂ«ri edhe duket se teleportohet. NjĂ« pjesĂ« kubike e strukturĂ«s “kĂ«rcen” nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pashpjegueshme nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« me teleportimin. Shkurret nĂ« plan tĂ« parĂ« kanĂ« njĂ« turbullirĂ« dalluese tipike tĂ« pĂ«rmbajtjeve tĂ« gjeneruara me AI. VetĂ« topi duket i zbrazĂ«t pasi qĂ«llohet, gjĂ« qĂ« Ă«shtĂ« atipike pĂ«r dizajnet e armĂ«ve tĂ« vĂ«rteta.

Kur qëllohet, topi bëhet transparent dhe është e mundur të shihet sfondi që ishte i mbuluar më parë.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video ishte postuar fillimisht në internet në Nëntor 2025, nga një llogari në Youtube e quajtur Gukzzang. Të gjitha videot e llogarisë paraqesin pajisje ushtarake, anije luftarake, avionë luftarakë, helikopterë, topa dhe madje edhe robotë fantastiko-shkencorë. 

ShumĂ« nga kĂ«to video kanĂ« hashtagun #ai nĂ« titull, si dhe shĂ«nimin: “PĂ«rmbajtje sintetike ose e ndryshuar.” TĂ« dy shĂ«nimet shfaqen sĂ« bashku nĂ« videon me topin elektromagnetik.

Ekzistojnë vërtet armë elektromagnetike, siç janë topat elektrikë, të cilat Kina i ka zhvilluar që nga viti 2011.

Topat elektrikë lëshojnë predha të ngurta me shpejtësi të lartë, shpesh duke tejkaluar Mach 7 në shkrepje me një rreze veprimi që tejkalon 200 milje detare, duke përdorur forcë elektromagnetike. Kjo tejkalon shumë armët tradicionale detare me shpejtësi rreth Mach 2 dhe rreze veprimi prej 13-20 miljesh detare.

Dallimi kryesor midis një topi elektrik tradicional dhe atij të treguar në videon e mësipërme është lloji i predhës. Për shkak të forcës së madhe shtytëse të ushtruar mbi predhën, mund të përdoren predha normale të ngurta me efekt shkatërrues, pa patur nevojë për predha shpërthyese.

Përdorimi i predhave jo-shpërthyese do të thotë gjithashtu që municionet peshojnë më pak, pasi nuk nevojitet barut, duke mundësuar kështu marrjen e sasive më të mëdha të municionit.

Megjithatë, ndoshta kufizimi më i madh i armëve elektrike është konsumimi ekstrem i tytës dhe stresi tjetër strukturor i shkaktuar nga forca dhe nxehtësia e madhe, gjë që kufizon shumë numrin e të shtënave që mund të bëhen para se tyta të ketë nevojë për zëvendësim. 

Sasia e energjisĂ« sĂ« nevojshme pĂ«r tĂ« fuqizuar topat elektrikĂ« pĂ«r tĂ« arritur forcĂ« tĂ« mjaftueshme Ă«shtĂ« gjithashtu shumĂ« e madhe, shpesh deri nĂ« atĂ« masĂ« sa kĂ«rkon shumĂ« pajisje fizike pĂ«r t’u zbatuar nĂ« anijet luftarake, duke kufizuar pĂ«rdorimin e saj pĂ«r tĂ« testuar anijet dhe laboratorĂ«t e kĂ«rkimit dhe zhvillimit.

The post Kina nuk ka shpikur ende këtë top me fuqi hipersonike appeared first on Faktoje.al.

Të gjeneruara këto imazhe të Trump në shoqërinë e vajzave të mitura

✇Faktoje
By: Pustina Patris
27 April 2026 at 16:05

Pretendimi: Këto imazhe tregojnë presidentin amerikan Donald Trump dhe pedotrafikantin Jeffrey Epstein me një numër vajzash të mitura

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————————–

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullojnë disa imazhe që duket se tregojnë presidentin amerikan Donald Trump dhe pedotrafikantin Jeffrey Epstein me një numër vajzash të mitura, shoqëruar me pretendimin se fotot ishin pjesë e dosjeve Epstein dhe ishin bërë publike nga Irani si hakmarrje ndaj kërcënimeve të Trump.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në TikTok më 15 nëntor 2025, përpara sulmeve Izrael-ShBA kundër Iranit në shkurt 2026.

Më tej, video në TikTok u botua disa ditë para se Kongresi amerikan të miratonte Aktin për Transparencë të Dosjeve Epstein më 19 nëntor 2025. Departamenti i Drejtësisë publikoi një numër të vogël dosjesh në shkurt 2025, por publikimi i parë i madh filloi më 19 dhjetor 2025, duke vazhduar deri më 23 dhjetor 2025. 

Më 30 janar 2026, Departamenti i Drejtësisë njoftoi se u publikuan edhe 3 milionë faqe të tjera, duke e çuar totalin e dosjeve të publikuara në mbi 3.5 milionë.

Disa nga imazhet në video janë autentike dhe të publikuara gjerësisht. 

Për shembull, një foto e Donald Trump, gruas së tij të ardhshme Melania Knauss, Jeffrey Epstein dhe Ghislaine Maxëell në një festë në Mar-a-Lago më 12 shkurt 2000 shfaqet edhe në bibliotekën Getty Images. Imazhi i fundit që shfaqet në video tregon Trump dhe Epstein duke bërë shaka në një festë, dhe është marrë nga një video e vitit 1992, para arrestimit të parë të Epstein, e filmuar nga një ekip i NBC News në Mar-a-Lago. Ky filmim u rizbulua në arkivin e NBC dhe u ribotua më 17 korrik 2019, ndërsa Epstein ishte në një burg federal në New York, vetëm disa javë para vdekjes së tij.

Megjithatë, shumica e imazheve në video janë falsifikime të gjeneruara nga programe kompjuterike të inteligjencës artificiale. Ato tregojnë personazhe me lëkurë tepër të lëmuar që i bën njerëzit të duken si kukulla.Një imazh tregon një shëmbëlltyrë të Trump me gjoks të zhveshur me një vajzë të mitur me bikini, dhe pas tyre një burrë që i ngjan Epstein me një vajzë tjetër të mitur me bikini. Një imazh tjetër tregon figurën e Trump duke puthur faqen e një vajze të re, dhe burrin në sfond duke mbajtur një vajzë tjetër të re. Në të dyja imazhet dora e burrit në sfond tregon pesë gishta, pa llogaritur gishtin e madh i cili nuk është në foto, një shenjë kjo e përdorimit të programeve të gjenerimit të imazheve.

The post Të gjeneruara këto imazhe të Trump në shoqërinë e vajzave të mitura appeared first on Faktoje.al.

Gjuha e urrejtjes mes mitesh dhe faktesh

✇Faktoje
By: FAKTOJE
25 April 2026 at 10:00

Noel Boci

“Lexoj shumĂ« komente negative ndaj paraqitjes dhe formave trupore, pra body shaming, apo ofendime dhe etiketime tĂ« tilla si ‘e pĂ«rdalĂ«, ‘e degjeneruar’,
 Lexoj shumĂ« komente qĂ« mundohen tĂ« bĂ«jnĂ« persona tĂ« caktuar tĂ« ndihen keq apo tĂ« pasigurt pĂ«r çdo gjĂ« tĂ« mundshme, deri edhe te modeli i flokĂ«ve.”, – thotĂ« njĂ« 20-vjeçare, studente e GjuhĂ«sisĂ« pranĂ« Fakultetit tĂ« HistorisĂ« dhe FilologjisĂ«.

Kështu shprehen sot të rinjtë shqiptarë kur i pyet për gjuhën e urrejtjes.. 

Të rinjtë, duke pasur parasysh faktin që janë rritur dhe shoqërizuar në epokën e multikulturalizmit dhe zhvillimit teknologjik, natyrisht, kthehen në grupin më të prekur nga kjo dukuri. Të rinjtë e hasin shpesh gjuhën e urrejtjes nëpër komente në rrjete sociale si Instagram apo TikTok, apo edhe në video stigmatizuese dhe bullizuese ndaj individëve apo grupimeve të caktuara. 

Duke u përballur me këtë dukuri, të rinjtë shpesh ndihen të gjykuar ose të pamjaftueshëm për shkak të identitetit të tyre gjinor, seksual, etnik ose fetar. Ky presion i bën ata të dyshojnë te vetja dhe të përpiqen të përshtaten me pritshmëritë e shoqërisë, duke kufizuar shprehjen e lirë të personalitetit  në një moshë kur ata akoma janë duke formëzuar identitetin e tyre. 

ÇfarĂ« Ă«shtĂ« dhe si manifestohet gjuha e urrejtjes?

NjĂ« nga dukuritĂ« sociale mĂ« tĂ« pĂ«rfolura nĂ« ditĂ«t e sotme Ă«shtĂ« e ashtuquajtura “gjuhĂ« e urrejtjes”. Organizata e Kombeve tĂ« Bashkuara e pĂ«rkufizon atĂ« si “çdo lloj komunikimi nĂ« ligjĂ«rim, shkrim ose sjellje, qĂ« sulmon ose pĂ«rdor gjuhĂ« keqadashĂ«seose diskriminuese nĂ« lidhje me njĂ« person ose njĂ« grup [
]pĂ«r shkak tĂ« fesĂ«, etnisĂ«, kombĂ«sisĂ«, racĂ«s, ngjyrĂ«s, prejardhjes, gjinisĂ« ose çfarĂ«do faktori tjetĂ«r tĂ« identitetit tĂ« tyre.”.

Në përditshmëri, kjo gjuhë fyese manifestohet përmes nofkave, talljeve dhe sulmeve në rrjetet sociale, duke bërë që individët të largohen nga vetvetja për të shmangur përballjen me urrejtjen. Rezultati shpesh është një tkurrje e identitetit personal dhe një ndjenjë e humbjes së lirisë për të qenë vetvetja, në mënyrë që të përshtaten, pra, të marrin një shtat që nuk u përket.

MĂ« tej, shĂ«njestĂ«r e kĂ«saj urrejtjeje kthehen grupe tĂ« caktuara qĂ«, pĂ«r njĂ« arsye apo njĂ« tjetĂ«r, janĂ« “ndryshe”. Sipas Institutit Shqiptar tĂ« Medias, tri karakteristikat apo grupimet qĂ« vihen mĂ« shpesh nĂ« shĂ«njestĂ«r nga gjuha e urrejtjes dhe diskursi diskriminues janĂ« pĂ«r shkak tĂ« gjinisĂ« (41%), pĂ«rkatĂ«sisĂ« etnike (38%) dhe orientimit seksual (11%), ku shqetĂ«suese mbetet sidomos urrejtja me bazĂ« gjinore. 

NĂ« raportin e kryer nga Faktoje para 3 vitesh rezultoi se “mediat shqiptare pĂ«rhapin nĂ« mĂ«nyrĂ« rutinĂ« dezinformata pĂ«r gratĂ«, duke pĂ«rfshirĂ« politikanet, gazetaret, por edhe qytetaret private. KĂ«to fushata dezinformuese frymĂ«zohen nga perceptimi i publikut shqiptar mbi gratĂ« dhe rolet gjinore, duke pĂ«rfshirĂ« bindjet mbi pozicionin e gruas nĂ« shoqĂ«rinĂ« dhe familjen shqiptare. NĂ«pĂ«rmjet dezinformimit, mediat shqiptare shfrytĂ«zojnĂ«, por edhe riprodhojnĂ«, narrativa tĂ« dĂ«mshme dhe seksiste mbi gratĂ«. KĂ«to narrativa e drejtojnĂ« opinionin publik drejt perceptimeve tĂ« padrejta pĂ«r rolet gjinore, tĂ« tilla si : 1) gratĂ« duhet tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« shtĂ«pi dhe jo tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« jetĂ«n publike; 2) gratĂ« duhet tĂ« sakrifikojnĂ« veten pĂ«r familjen; 3) gratĂ« e meritojnĂ« dhunĂ«n, veçanĂ«risht nĂ«se dyshohet se kanĂ« tradhtuar partnerin; 4) dhuna Ă«shtĂ« e natyrshme dhe detyrĂ« e burrit; 5) gratĂ« janĂ« mĂ« pak inteligjente/tĂ« afta se burrat.”

Kjo reflektohet dukshëm në gjuhën fyese apo diskriminuese të përdorur, sidomos në rrjetet sociale, ku bie në sy edhe standardi i dyfishtë, ku gratë janë thuajse gjithmonë më të sulmuara se burrat, e vënë re kjo jo vetëm në mjedisin shqiptar, por edhe në realitetin evropian dhe atë amerikan, duke kundërshtuar mitin se këto shoqëri janë shumë tolerante.

KĂ«ngĂ«tarja e mirĂ«njohur amerikane Taylor Swift ka qenĂ« shpesh shĂ«njestĂ«r e komenteve fyese dhe diskriminuese me natyrĂ« mizogjene. NĂ« njĂ« kohĂ« kur artistĂ« meshkuj si Justin Bieber apo The Weekend pĂ«lqeheshin apo vlerĂ«soheshin kur shkruanin e kĂ«ndonin kĂ«ngĂ« pĂ«r lidhjet e tyre tĂ« mĂ«parshme, Swift vazhdimisht kritikohej, me pretekstin se “ajo shkruan vetĂ«m pĂ«r ‘ish-at’”, ndonĂ«se kĂ«ngĂ« me tematikĂ« tĂ« tillĂ« nuk pĂ«rbĂ«jnĂ« as gjysmĂ«n e diskografisĂ« sĂ« saj. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, edhe fansat dhe mbĂ«shtetĂ«sit e saj, Swifties siç njihen ndryshe, shpesh stigmatizohen dhe fyhen me epitete si “kult”, “tĂ« çmendur”, “tĂ« fiksuar”, sepse blejnĂ« albumet e saj apo bileta pĂ«r turnetĂ« e saj dhe shkojnĂ« nĂ« kĂ«to turne tĂ« veshur sipas stilit tĂ« saj. NdĂ«rkohĂ«, sjellje po aq tĂ« theksuara dhe emocionale dhe shpenzime po aq tĂ« mĂ«dha duken edhe nĂ« fansa tĂ« artistĂ«ve meshkuj, apo akoma dhe mĂ« shumĂ« nĂ« ndjekĂ«s dhe fansa tĂ« futbollit dhe thuajse asnjĂ«herĂ« kĂ«ta nuk janĂ« gjykuar negativisht, por, pĂ«rkundrazi, janĂ« etiketuar si “besnikĂ«â€ apo “tĂ« devotshĂ«m”.

VetĂ« Taylor Swift, nĂ« njĂ« intervistĂ« nĂ« 2019, Ă«shtĂ« shprehur: “Ekziston njĂ« fjalor i ndryshĂ«m pĂ«r burrat dhe gratĂ« nĂ« industrinĂ« e muzikĂ«s [
] Kur njĂ« burrĂ« bĂ«n diçka, Ă«shtĂ« ‘strategjike’; kur njĂ« grua bĂ«n tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«, Ă«shtĂ« ‘e bĂ«rĂ« kastile’. NjĂ« burri i lejohet tĂ« ‘reagojë’; njĂ« grua di vetĂ«m ‘ta teprojë’ [
] NjĂ« burrĂ« bĂ«n diçka? ‘I guximshĂ«m dhe me vetĂ«besim’. NjĂ« grua vepron po njĂ«lloj dhe konsiderohet ‘e vetĂ«kĂ«naqur’. NjĂ« burrĂ« ‘i del zot vetes’, [kurse] njĂ« gruaje ‘i shpĂ«rthejnĂ« nervat’.”

Ekspozimi i vazhdueshëm ndaj kësaj dukurie, shpesh, i çon individët në gjendje të rënduara psikologjike, marrëdhënie të kontraktuara me familjen dhe miqtë e, në rastet më të rënda, dëmtime ndaj vetes dhe vetëvrasje. Një rast i bullizmit në rrjet në Shqipëri është raportuar nga CRCA ku, një vajzë adoleshente nga Tirana, u bë viktimë e sulmeve në rrjetet sociale, pasi publikoi foto dhe video në platforma si Instagram dhe TikTok. Bashkëmoshatarë të saj nisën ta fyenin mre komente, krijuan profile false në emrin e saj dhe shpërndanë imazhe të modifikuara për ta turpëruar, duke çuar në përkeqësim të gjendjes së saj emocionale, izolim dhe mungesë në shkollë, derisa rasti u raportua nga prindërit në platformën iSigurt.al dhe u trajtua nga specialistë të sigurisë në rrjet dhe psikologë.

Ana tjetër e medaljes

Nga ana tjetĂ«r, sot duket sikur termi “gjuhĂ« e urrejtjes” po pĂ«rdoret edhe nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« gabuar nga grupime tĂ« ndryshme pĂ«r tĂ« arritur qĂ«llime tĂ« caktuara. Prof. asoc. Dr. Eljon Doçe, pedagog i RetorikĂ«s dhe i SemiotikĂ«s sĂ« tekstit, vĂ« re se, shpesh, individĂ« apo grupe tĂ« caktuara shfaqin tendencĂ«n pĂ«r tĂ« “hiperinterpretuar” çdo fjalĂ« apo nuancĂ« kuptimore, me qĂ«llim qĂ« individĂ« tĂ« caktuar t’i paraqesĂ« si fyes, qoftĂ« duke i shtuar njĂ« prapashtesĂ« “-ist”/“-fobik”. “NĂ« njĂ« botĂ« ku tashmĂ« tĂ« ndihesh i ofenduar apo i kĂ«rcĂ«nuar Ă«shtĂ« kthyer, nĂ« jo pak raste, nĂ« njĂ« marifet ligjor mjaft efikas pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« lehtĂ« dhe shpejt pĂ«rfitime financiare, politike apo thjesht pĂ«r tĂ« marrĂ« vĂ«mendje publike, duhet tĂ« kemi shumĂ« kujdes me pĂ«rdorimin e togfjalĂ«shit ‘gjuhĂ« e urrejtjes’.”, – vĂ« nĂ« dukje prof. Doçe.

“Kufiri mes lirisĂ« sĂ« shprehjes dhe pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« publike pĂ«r tĂ« mos cĂ«nuar grupe shoqĂ«rore tĂ« konsideruara si tĂ« margjinalizuara (pĂ«r arsye etnike, seksuale, gjinore, politike, etj.), Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« aq i ngushtĂ« saqĂ«, shpejt, askush nuk do tĂ« jetĂ« i sigurt tĂ« shprehĂ« njĂ« opinion apo pohim pa u pĂ«rballur me linçime publike. Madje, nuk do kesh nevojĂ« as tĂ« shprehesh e prapĂ« tĂ« linçohesh, thjesht sepse nuk i bashkohesh njĂ« slogani popullor nĂ« rrjet.”, – shprehet pedagogu, duke theksuar kĂ«shtu se si shpesh “gjuha e urrejtjes” kthehet nĂ« term mbrojtĂ«s pĂ«r mohimin e mendimit ndryshe dhe, madje, pĂ«rdoret haptazi pikĂ«risht nga ata qĂ« pretendojnĂ« se e luftojnĂ« kĂ«tĂ« dukuri. Jo rrallĂ«, ata qĂ« dalin haptazi pro mbrojtjes sĂ« tĂ« drejtave dhe lirive nuk bĂ«jnĂ« as pĂ«rpjekjen mĂ« tĂ« vogĂ«l pĂ«r tĂ« mbrojtur kĂ«to grupe vulnerabĂ«l. 

“Ti mund tĂ« shprehĂ«sh njĂ« pohim pa asnjĂ« ngjyresĂ« apo kumt politik si ‘Mua mĂ« pĂ«lqen bifteku’ dhe tĂ« etiketohesh si i pandjeshĂ«m ndaj kafshĂ«ve dhe pro therjes sĂ« tyre pĂ«r kĂ«naqĂ«sinĂ« tĂ«nde, pra si mbĂ«shtetĂ«s i njĂ« industrie qĂ« shfrytĂ«zon vuajtjen e kafshĂ«ve, rrjedhimisht si dikush qĂ« rrit konsumin dhe, duke rritur konsumin, rrit çlirimin e gazeve serrĂ« e kĂ«shtu i bie qĂ« nuk beson nĂ« ngrohjen globale, si njĂ« individ pra me bindje tĂ« djathta
 ndĂ«rkohĂ« qĂ« ty thjesht tĂ« pĂ«lqen bifteku!”, – pĂ«rfundon prof. Doçe.

Si qĂ«ndron vĂ«rtet problematika nĂ« fjalĂ« dhe si mund ta “shpĂ«tojmĂ«â€ gjuhĂ«n nga ky keqpĂ«rdorim?

Prof. Dr. Dhurata Shehri, pedagoge e RetorikĂ«s sĂ« Komunikimit Masiv dhe AnalizĂ«s sĂ« Tekstit, argumenton se gjuhĂ«n e urrejtjes mund ta perceptojmĂ« pĂ«rmes disa procedimeve retorike tĂ« caktuara, tĂ« cilat, mĂ« pas, mund t’i “dekonstruktojmĂ«â€ pĂ«r ta “pastruar” gjuhĂ«n nga urrejtja:

“Metaforat e ngurtĂ«suara, qĂ« e bĂ«jnĂ« figurĂ«n tĂ« duket si fakt, p.sh. ‘parazitë’, ‘virus’, ‘pushtues’, mund tĂ« zĂ«vendĂ«sohen me metafora alternative humanizuese, si ‘rrjet’ apo ‘ekosistem’. NĂ« rastin e entimemave, argumente tĂ« shkurtuara, por tĂ« ngarkuara ideologjikisht, si p.sh. ‘Ata po marrin vendet tona tĂ« punĂ«s’ me nĂ«ntekst ‘Ata janĂ« tĂ« huaj dhe tĂ« rrezikshĂ«m’, duhen ekspozuar premisat e fshehura, duke treguar se argumenti i urrejtjes Ă«shtĂ« i paqĂ«ndrueshĂ«m. Exemplum-et, pra shembujt e pĂ«rzgjedhur, me funksion paragjykues e shpesh kriminalizues, mund tĂ« hidhen poshtĂ« pĂ«rmes shembujve pozitivĂ«. PĂ«rsĂ«ritja e sloganeve si ‘ata janĂ« armiqtë’, qĂ« ngulisin stereotipa dhe ushqejnĂ« urrejtje, mund tĂ« zĂ«vendĂ«sohet me pĂ«rsĂ«ritjen e thirrjeve pĂ«r barazi dhe solidaritet. NĂ« rastin e sinekdokĂ«s, ku njĂ« individ i stigmatizuar paraqitet si pĂ«rfaqĂ«sues i gjithĂ« komunitetit, nĂ« vend tĂ« reduktimit tĂ« njĂ« grupi nĂ« njĂ« individ negativ, mund tĂ« pĂ«rdoret pĂ«rfaqĂ«simi i shumĂ«llojshĂ«m. Ironia dhe sarkazma shpesh pĂ«rdoren pĂ«r tĂ« poshtĂ«ruar, duke e bĂ«rĂ« urrejtjen tĂ« duket si ‘humor’ apo ‘kritikĂ« e zgjuar’. Si kundĂ«rpĂ«rgjigje, ato mund tĂ« pĂ«rdoren si mjete kritike pĂ«r tĂ« zbuluar absurditetin e gjuhĂ«s sĂ« urrejtjes, duke e bĂ«rĂ« tĂ« dukshme kontradiktĂ«n e saj.”, – argumenton prof. Shehri. “Diskursi i urrejtjes nĂ« vetvete Ă«shtĂ« paradoksal, pasi ndĂ«rton kontradikta tĂ« qĂ«llimshme si ‘Ata janĂ« tĂ« dobĂ«t, por po na pushtojnë’, duke legjitimuar kĂ«shtu frikĂ«n. Reduktimi propagandistik mund tĂ« sfidohet duke rikthyer kompleksitetin, duke treguar se realiteti nuk mund tĂ« pĂ«rmblidhet nĂ« formula tĂ« thjeshta.”

M.Sc. Estela Pemaj, psikologe shkolle, shprehet se, për pakësimin e gjuhës së urrejtjes, duhet të kontribuojnë shumë faktorë.

 “SĂ« pari, edukimi qĂ« nĂ« fĂ«mijĂ«rinĂ« e hershme nga familja. FĂ«mijĂ«t dhe adoleshentĂ«t sillen sipas modeleve qĂ« serviren nga familja. Shkolla luan njĂ« rol thelbĂ«sor nĂ«pĂ«rmjet zhvillimit tĂ« tematikave edukuese dhe aftĂ«sive pĂ«r jetĂ«n. MĂ« shumĂ« mĂ«sime mbi empatinĂ« dhe kujdesin emocional. Promovimi kundĂ«r gjuhĂ«s sĂ« urrejtjes nga psikologĂ«t e shkollave qoftĂ« nĂ«pĂ«rmjet diskutimeve nĂ« klasĂ«, por edhe pĂ«rmes kĂ«shillimit individual tĂ« nxĂ«nĂ«sve qĂ« vĂ«rehen se kanĂ« tendenca tĂ« paragjykimeve. PĂ«rdorimi i platformave edukuese qoftĂ« nga rrjetet sociale, por edhe nga emisione televizive. Thirrja e tĂ« rinjve pĂ«r pjesĂ«marrje nĂ« klube libri, ku diskutohen romane, ide, emocione. Po kaq efekt tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m kanĂ« edhe klubet e sportit, por nĂ« kĂ«tĂ« rast duke edukuar fĂ«mijĂ«t mbi emocionet e humbjes apo tĂ« fitores. Sepse pĂ«r fat tĂ« keq, nĂ« lojĂ« mĂ«sojmĂ« shpesh gjuhĂ«n e urrejtjes. Duke kontribuar nĂ« secilĂ«n fushĂ«, duke modeluar sjellje pozitive, do tĂ« formojmĂ« individĂ« me ndĂ«rgjegje dhe do dĂ«gjojmĂ« mĂ« pak forma tĂ« gjuhĂ«s sĂ« urrejtjes.”

Gjuha e urrejtjes dhe problematikat që sjell tek të rinjtë nuk mund të trajtohen vetëm përmes edukimit në shkolla apo edukimit formal. Ajo kërkon hapësira më të gjera diskutimi dhe modele komunikimi që arrijnë tek të rinjtë në mënyrë më të thjeshtë, duke përfshirë edhe ata që jetojnë në zona të varfra dhe të largëta, si dhe grupet e margjinalizuara që nuk kanë akses në informacion. Përmes bisedave të hapura, seancave informuese, trajnimeve konstruktive me bashkëmoshatarët që zotërojnë këtë njohuri, si dhe përmes emisioneve edukative në media, krijohet mundësia që çdo i ri të ketë qasje në informacion të besueshëm dhe të mësojë të dallojë gjuhën e urrejtjes nga komunikimi i shëndetshëm. Kjo qasje gjithëpërfshirëse jo vetëm fuqizon individët, por ndërton komunitete më të qëndrueshme dhe rezistente ndaj dezinformimit e polarizimit.

Fushatat edukative dhe ndĂ«rgjegjĂ«suese si UNFPA me iniciativĂ«n “bodyright” apo fushata online “Fjala vret, peshoje/mendoje mirĂ«â€ e UNFPA dhe UNDP nĂ« kuadĂ«r tĂ« projektit “TĂ« rinjtĂ« pĂ«r PĂ«rfshirje, Barazi dhe Besim”, zbatuar nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor me mbĂ«shtetjen e Fondit tĂ« OKBsĂ« pĂ«r Paqen, pĂ«rbĂ«jnĂ« modele shumĂ« efektive pĂ«r tĂ« luftuar gjuhĂ«n e urrejtjes, sepse  fokusohen tek ndryshimi i mendĂ«sisĂ« dhe sjelljes sĂ« njerĂ«zve. Sipas bodyright, dhuna dhe urrejtja nĂ« rrjet burojnĂ« nga norma shoqĂ«rore diskriminuese, qĂ« transferohen nga jeta reale nĂ« hapĂ«sirĂ«n digjitale, prandaj edukimi i publikut, sidomos i tĂ« rinjve, Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r t’i sfiduar kĂ«to stereotipe. Fushata pĂ«rdor mjete konkrete si shpĂ«rndarja e materialeve nĂ« rrjete sociale dhe nxitja e diskutimit publik, duke i bĂ«rĂ« njerĂ«zit mĂ« tĂ« ndĂ«rgjegjshĂ«m pĂ«r pasojat e gjuhĂ«s sĂ« urrejtjes dhe dhunĂ«s digjitale. Paralelisht, iniciativa tĂ« lidhura me kĂ«tĂ« qasje nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«rfshijnĂ« edukimin nĂ« shkolla, trajnimin e tĂ« rinjve pĂ«r pĂ«rdorimin kritik tĂ« informacionit dhe fushata publike, qĂ« synojnĂ« reduktimin e dezinformimit dhe gjuhĂ«s sĂ« urrejtjes. Kjo tregon se kombinimi i edukimit, ndĂ«rgjegjĂ«simit dhe pĂ«rfshirjes sĂ« komunitetit krijon njĂ« model tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m, sepse nuk lufton vetĂ«m pasojat, por edhe shkaqet e gjuhĂ«s sĂ« urrejtjes.

* * *

NĂ« mbyllje, tingĂ«llon mbase absurde dhe naive, por, pĂ«r mendimin tim, zgjidhja kryesore qĂ«ndron tek arti dhe kultura. Kontakti me librin, teatrin, filmin dhe muzikĂ«n ndihmon nĂ« zhvillimin e dy vlerave themelore: empatisĂ« dhe mendimit kritik. Duke u pĂ«rballur me “tjetrin” pĂ«rmes kĂ«tyre formave artistike, kuptojmĂ« se njerĂ«zit ndajnĂ« pĂ«rvoja dhe vlera universale, pavarĂ«sisht dallimeve. Kjo rrit aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« kuptuar tĂ« tjerĂ«t dhe pĂ«r tĂ« parĂ« realitetin siç Ă«shtĂ«, duke mbrojtur shoqĂ«rinĂ« nga ndikimi i gjuhĂ«s sĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« urrejtjes. Ndaj dhe nĂ« pĂ«rfundim, dua tĂ« risjell fjalĂ«t e autorit nobelist Orhan Pamuk “GjĂ«ja pĂ«r tĂ« cilĂ«n bĂ«n thirrje letĂ«rsia e mirĂ«filltĂ«, nuk Ă«shtĂ« forca jonĂ« e gjykimit, Ă«shtĂ« aftĂ«sia jonĂ« pĂ«r ta vĂ«nĂ« veten nĂ« vend tĂ« njĂ« tjetri.”

Ky shkrim Ă«shtĂ« realizuar me mbĂ«shtetjen e iniciativĂ«s rajonale tĂ« Agjencive tĂ« Kombeve tĂ« Bashkuara “TĂ« rinjtĂ« pĂ«r pĂ«rfshirje, barazi dhe besim”, i financuar nga Fondi i Kombeve tĂ« Bashkuara pĂ«r Paqen. NĂ« ShqipĂ«ri kjo iniciativĂ« zbatohet nga zyrat lokale tĂ« UNFPA dhe UNDP.

Përmbajtja e këtij shkrimi dhe opinionet e shprehura në të janë përgjegjësi e autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht pikëpamjet e Kombeve të Bashkuara, përfshirë UNDP, UNFPA, UNESCO, UN Women, ose Fondit të Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes.

The post Gjuha e urrejtjes mes mitesh dhe faktesh appeared first on Faktoje.al.

I gjeneruar imazhi i këtij pushimi me fruta i ekuipazhit të Artemis II

✇Faktoje
By: Pustina Patris
24 April 2026 at 16:48

Pretendimi: Ky imazh tregon astronautët e misionit hapësinor Artemis II duke ngrënë fruta

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

——————————————————

Një imazh që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon astronautët e misionit hapësinor Artemis II të NASA duke ngrënë banane në mungesë graviteti. Imazhi ndahet si një moment pushimi njerëzor edhe në këto kushte të pazakonta.

Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk është i vërtetë. Ai me gjasa është krijuar me programe të inteligjencës artificiale.

Një numër elementësh të imazhit na bëjnë të dyshojmë vërtetësinë e tij. 

Si fillim vĂ«mĂ« re kostumet portokalli tĂ« astronautĂ«ve. KĂ«to kostume ngjyrĂ« “Portokalli NdĂ«rkombĂ«tare” janĂ« kostumet e fluturimit, qĂ« astronautĂ«t mbajtĂ«n veshur gjatĂ« lĂ«shimit hapĂ«sinor dhe zbritjes. Kostumet, tĂ« cilat funksionojnĂ« si mini-sisteme mbĂ«shtetĂ«se pĂ«r jetĂ«n (astronautĂ«t mund tĂ« jetojnĂ« nĂ« to pĂ«r 144 orĂ«, nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme), u prodhuan me porosi sipas fizikut tĂ« secilit astronautĂ« nga inxhinierĂ«t e NASA.

Nuk ka arsye pse astronautët do të kishin veshur këto kostume për të ngrënë banane. Në fakt, pamjet e botuara nga NASA i tregojnë astronautët në kabinë të veshur me rroba shumë më të thjeshta: bluza me mëngë të shkurtra dhe pantallona.

Ekuipazhi Artemis II në një foto në grup, brenda anijes kozmike, gjatë rrugës për në shtëpi.

Gjithashtu dritarja panoramike dhe hapësira e bollshme për katër të rritur nuk përkojnë me realitetin e anijes hapësinore Integrity që çoi misionin deri në Hënë dhe mbrapsht.

Dritaret e vërteta të anijes hapësinore janë shumë më të vogla, siç vërehet në këtë video nga brenda kabinës së Integrity.

.

Astronauti Victor Glover krahas dritares së Integrity

Imazhe zyrtare të botuara në faqen e NASA gjithashtu tregojnë vogëlsinë e dritareve të Integrity.

Astronautja Christina Koch duke parë Tokën nga dritarja e Integrity

Hëna shihet në dritaren e anijes kozmike në një foto të bërë nga ekuipazhi i Artemis II, në fund të Ditës 5 të udhëtimit drejt hënës

Piloti i Artemis II Victor Glover, shikon nga njëra prej dritareve të anijes kozmike duke shikuar Tokën përpara fluturimit hënor të ekuipazhit.

Komandanti i Artemis II Reid Wiseman, shikon nga njëra prej dritareve kryesore të kabinës së anijes kozmike drejt Hënës përpara fluturimit hënor të ekuipazhit më 6 prill 2026.

Sipas NASA, pĂ«r tĂ« vĂ«zhguar HĂ«nĂ«n si pjesĂ« e misionit, “meqenĂ«se hapĂ«sira nĂ« dritaret e [anijes kozmike] Ă«shtĂ« e kufizuar, ekuipazhi do tĂ« ndahet nĂ« çifte, me dy anĂ«tarĂ« tĂ« ekuipazhit qĂ« do tĂ« vĂ«zhgojnĂ« pĂ«r 55 deri nĂ« 85 minuta, ndĂ«rsa çifti tjetĂ«r do tĂ« ushtrohet ose do tĂ« punojĂ« nĂ« detyra tĂ« tjera.”

Pra, imazhi që po qarkullon në rrjete sociale nuk mund të jetë i vërtetë, sepse nuk ekzistonte një dritare mjaftueshëm e gjerë apo një hapësirë mjaftueshëm e madhe në anijen kozmike të Artemis II. 

Më tej, imazhi nuk është botuar as në faqen zyrtare, as në rrjetet sociale të NASA.

The post I gjeneruar imazhi i këtij pushimi me fruta i ekuipazhit të Artemis II appeared first on Faktoje.al.

Kjo lëvizje misterioze në Hënë nuk u zbulua nga misioni Artemis II

✇Faktoje
By: Pustina Patris
24 April 2026 at 16:09

Pretendimi: Kjo video tregon lëvizje misterioze që u zbuluan në sipërfaqen e Hënës nga misioni hapësinor Artemis II

Verdikti: E paprovuar

————————————————————————

NjĂ« video qĂ« duket se tregon njĂ« objekt qĂ« lĂ«viz nĂ« njĂ« sipĂ«rfaqe me kratere po qarkullon nĂ« rrjete sociale, pĂ«rfshi ato shqipfolĂ«se, me pretendimin se tregon “lĂ«vizje misterioze qĂ« u zbuluan nĂ« sipĂ«rfaqen e HĂ«nĂ«s nga Artemis II.”

Megjithatë, për të mbështetur këtë pretendim të pazakontë nuk jepet asnjë provë, burim apo referencë.

Misioni hapësinor Artemis II i agjencisë hapësinore amerikane NASA u lëshua më 1 prill 2026, fluturoi përreth Hënës, dhe u rikthye në Tokë më 11 prill. Ky ishte fluturimi i parë me ekuipazh përtej orbitës së ulët të Tokës që nga Apollo 17 në vitin 1972. Gjatë fluturimit të tyre pranë Hënës, ekuipazhi regjistroi rekordin e fluturimit më të largët njerëzor nga Toka. Fluturimi u mbulua gjerësisht mediatikisht dhe ekuipazhi ka botuar pamjet e kapura gjatë fluturimit në faqen zyrtare të NASA.

Megjithatë, asnjë pamje që përkon me videon që pretendohet se është kapur nga Artemis II nuk përkon me pamjet nga fluturimi pranë Hënës që janë botuar në faqen zyrtare.

Njësoj, pamjet nuk janë botuar as në rrjetet sociale të NASA.

Më tej, nuk ka asnjë njoftim nga agjencia hapësinore se ekuipazhi i Artemis II ka zbuluar ndonjë lëvizje misterioze në sipërfaqen e Hënës. Nëse ky zbulim do të ishte i vërtetë, një njoftim i tillë do të kishte marrë dhenë.

Kështu, burimi i pamjeve të paqarta që pretendohen se janë kapur nga Artemis II mbetet i panjohur.

The post Kjo lëvizje misterioze në Hënë nuk u zbulua nga misioni Artemis II appeared first on Faktoje.al.

Fshati që tërhoqi krimin, politikën dhe drejtësinë

✇Faktoje
By: FAKTOJE
24 April 2026 at 15:14

Fshati që tërhoqi krimin, politikën dhe drejtësinë

Nga Sebi Alla
Fotografitë: Atdhe Mulla

Shiriti me mbishkrimin “PronĂ« e Sekuestruar” mungon, dhe jo pa arsye. Do tĂ« duhej “tender i hapur” pĂ«r rripat qĂ« rrethojnĂ« 106 mijĂ« metra katrorĂ« tokĂ« arĂ«, pyje dhe vila, nĂ« emĂ«r tĂ« emrave tĂ« panjohur pĂ«r fshatarĂ«t aty, por shumĂ« tĂ« njohur pĂ«r publikun, politikĂ«n, krimin dhe drejtĂ«sinĂ«. 

Në buzë të lumit Erzen, ndanë autostradës Tiranë-Elbasan ndodhet fshati Qeha, duke vijuar me Shytaj dhe Mangull, pjesë e Njësisë Administrative Petrelë.

 

Ky vend i mbuluar nga gjelbërimi, kodrina tërheqëse dhe afërsi me kryeqytetin, është parë si oaz ku personazhe të proceduar për lidhje me krimin, zyrtarë të lartë publik, por edhe në majat e drejtësisë, të përvetësojnë pyje dhe blejnë toka bujqësore në zonat përreth. 

Pyjet e Aga(s)it

Vendndodhja e kompleksit “Equos Resort”, nĂ« dalje tĂ« fshatit Qeha, ndjell interes.

Agjentë të BKH-së dhe policisë, më 16 dhjetor të vitit të kaluar shkuan për të kontrolluar nëse Ergys Agasi i akuzuar për përfshirje në grup të strukturuar kriminal, shantazh, pengmarrje dhe ndikim në përcaktimin e tendera të AKSH-it, ndodhej ose jo në një nga shumë banesat e tij. 

Agasin nuk e gjetën, por në qilarin e një prej vilave (afër kompleksit) u zbulua një sasi e madhe vere në vlerën mbi 1.5 milionë euro.

 

Agasin nuk e gjetën, por në qilarin e një prej vilave (afër kompleksit) u zbulua
një sasi e madhe vere në vlerën mbi 1.5 milionë euro.

Për ta kjo ishte një provë me rëndësi, por natën vonë u zhduk e gjitha, duke i lënë BKH-së vetëm një fletë inventari në duar. Këtë të mërkurë, agjentët e BKH-së dhe Policisë së Shtetit shkuan sërish, por këtë herë me një vendim të GJKKO-së për sekuestrimin e pronave që dyshohet se i përkasin Ergys Agasit. Sipas njoftimit të Prokurorisë Speciale, vetëm në këtë zonë Agasit i është sekuestruar 59.5 mijë metra katrorë pyll dhe tokë (dhe katër banesa, tre prej të cilave pa leje dhe ende në proces ndërtimi).

Sipas njoftimit të Prokurorisë Speciale, vetëm në këtë zonë Agasit i është
sekuestruar 59.5 mijë metra katrorë pyll dhe tokë

Mbetet hetim mĂ« vete pĂ«r tĂ« zbuluar sesi pylli qĂ« nĂ« zĂ«rin kadastral cilĂ«sohet “pronĂ« shtet”, e patjetĂ«rsueshme, ka kaluar nĂ« emĂ«r tĂ« Agasit.  

Gjithashtu po në këtë zonë, por në fshatin tjetër ngjitur, Shytaj, SPAK i ka sekuestruar sërish disa parcela tokë arë dhe pyje. Në një pjesë të tyre ka nisur infrastruktura lidhëse me rrugën kryesore, në plan për tu kthyer në kompleks vilash dhe shërbimesh. 

 

Toka e Berberit

Rruga i ndan nĂ« njĂ«rĂ«n anĂ« Agasin dhe Berberin, pĂ«r t’i bashkuar nĂ« copa tĂ« tjera toke arĂ« dhe pyjesh, nĂ« tĂ« njĂ«tĂ«n hapĂ«sirĂ«, ku sytĂ« nĂ« kĂ«tĂ« mes pranvere shohin lule shumĂ«ngjyrĂ«she. 

Qeha-Mangull-Tokat_013
Qeha-Mangull-Tokat_018
Qeha-Mangull-Tokat_016
Qeha-Mangull-Tokat_020

Në mars të vitit 2024, Prokuroria Speciale SPAK njoftoi se kishte kërkuar dhe më pas ishte miratuar nga GJKKO sekuestrimin e disa pasurive në emër të Ervis Berberit

NĂ« mars tĂ« vitit 2024, Prokuroria Speciale SPAK njoftoi se kishte kĂ«rkuar dhe mĂ« pas ishte miratuar nga GJKKO (Gjykata KundĂ«r Korrupsionit dhe Krimit tĂ« Organizuar) sekuestrimin e disa pasurive nĂ« emĂ«r tĂ« Ervis Berberit, ish-drejtorit tĂ« Autoritetit Rrugor Shqiptar, i akuzuar pĂ«r veprat penale: “Shkelja e barazisĂ« sĂ« pjesĂ«marrĂ«sve nĂ« tendera”, “Korrupsioni aktiv i personave qĂ« ushtrojnĂ« funksione publike”, kryer nĂ« bashkĂ«punim, “Korrupsioni pasiv i personave qĂ« ushtrojnĂ« funksione publike”, “Pastrimi i produkteve tĂ« veprĂ«s penale apo i veprimtarisĂ« kriminale”, kryer nĂ« bashkĂ«punim. 

PesĂ« parcela tokĂ« nĂ« total prej 34.2 mijĂ« metrash katrorĂ« e ndodhur nĂ« fshatin Mangull u sekuestruan vetĂ«m pĂ«r “pjesĂ«n takuese” tĂ« Berberit dhe shoqĂ«risĂ« DAAM.sh.p.k. 

Toka e Llallës

Agasi Ă«shtĂ« “kufitar” edhe me pronĂ«n e ish-kryeprokurorit Adriatik Llalla, tashmĂ« e konfiskuar. 

NĂ« pjesĂ«n lindore tĂ« kompleksit “Equos Resort” ndodhen 12.500 metra katrorĂ« tokĂ« arĂ« dhe njĂ« pjesĂ« e vogĂ«l pyll, e pĂ«rfituar nga Llalla nĂ« kohĂ«n kur ishte nĂ« drejtimin e ProkurorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme, pĂ«r tĂ« cilĂ«n SPAK nĂ« dhjetor nĂ« vitit 2020 kĂ«rkoi sekuestrimin e disa pasurive, pĂ«rfshi edhe tĂ« kĂ«saj parcele. 

InfrastrukturĂ« pĂ«r “elitĂ«n”

Në aksin e atostradës Tiranë Elbasan në projektin final ishte parashikuar dalja e parë sipas të gjithë kritereve teknike në fshatin Mullet. Në kohën kur pyje dhe toka arë u blenë ose zaptuan nga individët e pushtetshëm, ndërhyhet në një tjetër dalje në autostradë e cila përkon me fshatin Qeha. Në vijim, aksi Mangull-Kryezi përfiton një tjetër projekt infrastrukturor i cili është në fazën përfundimtare. Rrugë me dy kalime, trotuar dhe ndriçim. Financimi është nga Fondi Shqiptar i Zhvillimit në vlerën 205 milionë lekë me tvsh.

“Po tĂ« mos ishte pĂ«r çunat qĂ« kanĂ« blerĂ« toka e pyje kĂ«tej, ne nuk na sillte shteti rrugĂ«â€, thotĂ« njĂ« banor kalimthi, pasi askush nuk do “qĂ« tĂ« pĂ«rzihet me ta”

“Po tĂ« mos ishte pĂ«r çunat qĂ« kanĂ« blerĂ« toka e pyje kĂ«tej, ne nuk na sillte shteti rrugĂ«â€, thotĂ« njĂ« banor kalimthi, pasi askush nuk do “qĂ« tĂ« pĂ«rzihet me ta”. Frika por edhe autocensura kĂ«tu bĂ«jnĂ« tĂ« vetĂ«n, duke u ndjerĂ« tĂ« pafuqishĂ«m para fuqisĂ« sĂ« individĂ«ve qĂ« gjithsesi janĂ« “pronarĂ« nĂ«n sekuestro” tĂ« hapĂ«sirave tĂ« mĂ«dha pyje e tokĂ« arĂ«. Prona qĂ« askush nga banorĂ«t autoktonĂ« aty nuk mundĂ«n qĂ« tĂ« merrnin pyjet e familjes, madje edhe tokĂ«n arĂ« vetĂ«m njĂ« pjesĂ« Ă«shtĂ« pajisur me dokumenta, ndryshe nga “blerĂ«sit e shpejtĂ«â€ qĂ« nĂ« kohĂ« tĂ« shkurtĂ«r jo vetĂ«m tokĂ«n arĂ«, por edhe pyjet i bĂ«nĂ« “me dokumenta tĂ« rregullta”. 

The post Fshati që tërhoqi krimin, politikën dhe drejtësinë appeared first on Faktoje.al.

Edhe mirësjellja është zgjidhje kundër bullizmit


✇Faktoje
By: FAKTOJE
24 April 2026 at 10:00

Besmira Xhaferasi

Identifikimi me gisht, qĂ« nĂ« moshĂ« tĂ« vegjĂ«lisĂ«, ishte nje peshĂ« e rĂ«ndĂ« pĂ«r t’u mbajtur mbi supe. PĂ«r shkak tĂ« asimetrisĂ« sĂ« hundĂ«s qĂ« nĂ« lindje, Labinot Azemi Ă«shtĂ« ndjerĂ« gjithmonĂ« i diferencuar nga pjesa tjetĂ«r e shoqĂ«risĂ«. Sot 37 vjeç, gazetari nga Ferizaj i KosovĂ«s, e kupton shumĂ« mirĂ« qĂ« bullizmi i pĂ«rjetuar nĂ« fĂ«mijĂ«ri e ka shoqĂ«ruar gjithĂ« jetĂ«n dhe e ka shtyrĂ« qĂ« tĂ« bĂ«jĂ« dhe njĂ« ndĂ«rhyrje plastike.

Historia e tij është rrëfim personal, por që sot, me zërin e një gazetari, synon që të vijë si një dëshmi për brezat e ardhshëm, për të thënë se dhuna e ushtruar ndaj një fëmije lë gjurmë të thella.

“MĂ« kujtohet se nĂ« fillim isha i lumtur qĂ« po nis njĂ« rrugĂ«tim tĂ« ri shkollor, por nĂ« fakt ndodhi ajo qĂ« ndodhi dhe pĂ«rjetova atĂ« qĂ« nĂ« fillim s’po e kuptoja, qĂ« u prita nga fĂ«mijĂ«t me shumĂ« shikime, me shumĂ« duar e gishta qĂ« ishin karshi meje. U mĂ«rzita, shumĂ«!
”, – shprehet Labinoti pĂ«r Faktoje.al.

Ai kujton se në vitet e para të shkollës fillore, frika dhe pasiguria e shoqëronin çdo mëngjes, aq sa deri në klasën e pestë, në rrugën drejt shkollës kishte pranë vetes gjyshen.

Edhe nĂ« vitet e universitetit, pĂ«rballja e vazhdueshme me paragjykimet i dha forcĂ«n  dhe besimin tek vetja. Sot Labinoti jep njĂ« mesazh tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r tĂ« gjithĂ«: “Duaje shumĂ« veten dhe, nĂ«se pasqyra tĂ« gĂ«njen se nuk je i bukur, nĂ« fund kuptoje thellĂ« se ajo qĂ« ndriçon Ă«shtĂ« zemra e pastĂ«r, e jo defekti yt. Lufto pĂ«r çdo dĂ«shirĂ« dhe Ă«ndĂ«rr dhe duaje shumĂ« veten! Mos i jep dashni askujt para vetes sate, puno fort, lufto prapĂ« dhe kujdesu pĂ«r veten!”, – shprehet Labinoti.

Sa i rrezikshëm është bullizmi dhe si ndikon sot tek të rinjtë?

Psikologia dhe psikoterapistja Anxhela Peza tregon nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r Faktoje se arsyet qĂ« i shtyjnĂ« tĂ« rinjtĂ« tĂ« priren drejt  fenomenit tĂ« bullizmit mund tĂ« jenĂ« tĂ« ndryshme.“Bullizmi Ă«shtĂ« dhuna e qĂ«llimshme, e pĂ«rsĂ«ritur dhe me pabarazi fuqie midis personave. Kjo do tĂ« thotĂ« qĂ« njĂ« individ ose grup ushtron presion apo dĂ«mtim ndaj njĂ« tjetri qĂ« e ka mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« mbrohet p.sh. pĂ«r shkak tĂ« moshĂ«s, statusit social, vetĂ«besimit, etj.. TĂ« rinjtĂ« kanĂ« njĂ« papjekuri tĂ« pĂ«rgjithshme pĂ«r tĂ« kuptuar se çfarĂ« dĂ«mi mund tĂ« shkaktojnĂ« me gjuhĂ«n e tyre. Ata kanĂ« prirje tĂ« ndjekin rregullat qĂ« vendosen brenda nĂ« grupet qĂ« krijojnĂ« dhe tĂ« sulmojnĂ« atĂ« qĂ« devijon prej tyre.  Ai/ajo qĂ« perceptohet si “ndryshe” Ă«shtĂ« mĂ« lehtĂ« pĂ«r t’u etiketuar dhe ngacmuar qĂ«llimisht. Shikohet si qĂ«nie e pafuqishme pĂ«r t’u vetĂ«mbrojtur. PasiguritĂ« personale tĂ« atij qĂ« bullizon mund tĂ« projektohen tek dikush tjetĂ«r qĂ« perceptohet si i ndryshĂ«m.  Sot reklamohet njĂ« rini me standarte tĂ« kornizuara mbi suksesin, bukurinĂ«, dhe sjelljen e tyre.”, – shprehet psikologia Anxhela Peza.

NdĂ«rsa flet  pĂ«r kĂ«ndvĂ«shtrimin psikologjik tĂ« disa formave dhe  pasojave tĂ« bullizmit nĂ« shoqĂ«ri, psikologia Peza thekson ndĂ«r tĂ« tjera  se bullizimi formon “zĂ«rin e brendshĂ«m kritik” tek njeriu edhe kur dhuna ka mbaruar.

“Mund tĂ« them se nĂ« aspektin kulturor ne (nĂ« shoqĂ«rinĂ« tonĂ«) pĂ«rdorim terma klishe si: janĂ« tĂ« vegjĂ«l, do kalojĂ« edhe pse shahen. FĂ«mijĂ« janĂ« dhe do zihen ndonjĂ«herĂ«. Bullizmi fizik shfaqet nĂ« forma tĂ« tilla si goditje, shtyrje, dĂ«mtim tĂ« sendeve personale. Bullizmi verbal pĂ«rfshin fyerjet, talljet apo nofkat e ndryshme  poshtĂ«ruese, qĂ« mund tĂ« pĂ«rdoren. Bullizmi social (relacional) pĂ«rfshin pĂ«rjashtimin nga grupi, pĂ«rhapjen e thashethemeve etj., ndĂ«rsa bullizmi kibernetik (online), zakonisht kjo si  urrejtje e drejtpĂ«rdrejtĂ«, shprehet pĂ«rmes  komenteve fyese nga grupmosha tĂ« ndryshme, shpĂ«rndarje fotosh pa leje, turpĂ«rim nĂ« rrjete sociale. Bullizmi kibernetik gjen shumĂ« shtrirje sot, pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rdorimit tĂ« gjerĂ« tĂ« rrjeteve sociale dhe anonimitetit qĂ« ato mundĂ«sojnĂ«. Bullizmi, pĂ«r fat tĂ« keq, pĂ«rcakton shpesh mĂ«nyrĂ«n se si individi e percepton veten dhe si e pĂ«rcakton vendin e tij nĂ« botĂ«n ku jeton.”, – thotĂ« Peza pĂ«r Faktoje.al.

Si e shikojnë të rinjtë sot këtë problematikë?

Bullizmi është një problematikë gjithmonë e më shumë në rritje sot në Shqipëri, si në jetën e përditshme, edhe atë online.

Sipas studimit të iSIGURT.al, viti 2024 regjistroi 66.8% raste të abuzimit të formave të ndryshme krahasuar me 2023.

Sipas një studimi të ri nga Departamenti i Gazetarisë dhe Komunikimit në Universitetin e Tiranës, një në 5 të rinj shqiptarë ka përjetuar bullizëm online dhe këtë përvojë nuk e ka ndarë me askënd.

Por, shpesh herĂ«, ndarja e problemeve dhe pĂ«rvojave personale dhe bisedat me tĂ« tjerĂ«t mund tĂ« jetĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« e duhur pĂ«r tĂ« mos qĂ«nĂ« pre e bullizmit. “Mendoj qĂ« bullizimi Ă«shtĂ« njĂ« problem serioz nĂ« shoqĂ«ri, sidomos tek ne tĂ« rinjtĂ«. Shpesh, ndodh qĂ« dikush tĂ« ofendohet, tĂ« pĂ«rjashtohet ose tĂ« tallet vetĂ«m sepse Ă«shtĂ« ndryshe. NĂ« shkollĂ« kam vĂ«nĂ« re raste kur nxĂ«nĂ«s tĂ« tjerĂ« janĂ« tallur me dikĂ« pĂ«r pamjen ose mĂ«nyrĂ«n si flet. Zakonisht, disa qeshin ose nuk reagojnĂ«, por unĂ« mendoj qĂ« kjo nuk Ă«shtĂ« e drejtĂ«. Kur kam parĂ« situata tĂ« tilla, jam munduar tĂ« mos bashkohem me ta dhe, ndonjĂ«herĂ«, kam mbĂ«shtetur personin qĂ« po bullizohej. PĂ«r shembull, njĂ« shoqja ime ka kaluar situata tĂ« tilla. Nuk ka qenĂ« gjithmonĂ« diçka shumĂ« e rĂ«ndĂ«, por prapĂ« e ka bĂ«rĂ« tĂ« ndihet keq dhe e pasigurt. NĂ« fillim i mbante pĂ«r vete kĂ«to gjĂ«ra, por mĂ« pas ka folur me prindĂ«rit e saj dhe kjo e ka ndihmuar shumĂ« tĂ« ndihet mĂ« mirĂ«. Kjo tregon qĂ« Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« flasim me dikĂ« kur ndihemi kĂ«shtu.”, – shprehet Ejona, 15 vjec, nga Tirana.

Problematikat

Sipas studimeve të specialistëve të fushës së sociologjisë dhe psikologjisë, disa nga pasojat e kësaj problematike shumë të ndjeshme në botë tek individët që bien pre e këtij fenomeni, janë të ndryshme. Ndikimi që ka bullizmi në zhvillimin socio-emocional të këtyre individëve mund të përfshijë ulje të vetëbesimit, ndjenja turpi dhe sikleti, përjetime ankthi, frikë nga gjykimi i të tjerëve, izolim dhe tërheqje sociale nga grupet shoqërore, vështirësi në përqendrim dhe performancë (në shkollë apo punë), vetëvlerësim i ulët kronik, formim i një identiteti të brishtë etj.

A jemi empatikë aq sa nevojitet?

Por, sa empatikë jemi ne si shoqëri për të reaguar  ndaj fenomeneve të tilla të dhunës dhe a kemi tendencë ta minimizojmë këtë problematikë? Sociologia Marsi Simo shprehet për Faktoje.al se studimet sociologjike tregojnë se shoqëritë me strukturë individualiste ose që nuk e vlerësojnë diversitetin si një vlerë, shpesh tregojnë nivel të ulët empatie ndaj viktimave.

 “Reagimi i shoqĂ«risĂ« ndaj rasteve tĂ« dhunĂ«s dhe tĂ« bullizmit Ă«shtĂ« shpesh momental dhe jo i vazhdueshĂ«m. Publikimi i rasteve mund tĂ« nxisĂ« debate shoqĂ«rore, por rrallĂ« prodhon ndryshime tĂ« qĂ«ndrueshme nĂ« normat apo institucionet sociale. Nga njĂ« perspektivĂ« sociologjike, kjo lidhet me mungesĂ«n e normave tĂ« forta pĂ«r pranimin e ndryshimeve, kur shoqĂ«ria nuk promovon diversitetin dhe tolerancĂ«n. Sjellja diskriminuese shpesh perceptohet si “normale” ose e falshme. Pa aftĂ«si tĂ« buta si empatia, zgjidhja e konflikteve dhe menaxhimi i emocioneve, fĂ«mijĂ«t ose bullizojnĂ«, ose lejojnĂ« qĂ« tĂ« bullizohen.”, – thotĂ« Simo.

Teksa ofron zgjidhje alternative se si mund të minimizohet sadopak ky fenomen shoqëror i përhapur kudo në botë, sociologia Simo, mes të tjerash, thotë se familja dhe shkolla janë dy institucione kyç në formimin e një shoqërie me vlera të shëndosha.

“Familja Ă«shtĂ« institucioni bazĂ« qĂ« edukon fĂ«mijĂ«t dhe modelon sjelljet sociale. Shkolla, si sistem social, transmeton norma dhe rregulla; programet anti-bullizĂ«m dhe ndĂ«rhyrja e mĂ«suesve krijojnĂ« njĂ« klimĂ« ku dhuna nuk tolerohet. Rrjetet sociale, nĂ«se pĂ«rdoren me mbikĂ«qyrje dhe pĂ«r qĂ«llime edukimi, mund tĂ« nxisin respektin, tolerancĂ«n dhe bashkĂ«punimin, duke shmangur bullizmin online.”, – shprehet sociologia Marsi Simo.

Nga ana tjetër, edhe Ejona ka një mesazh për të rinjtë dhe bashkëmoshatarët e saj.

 “UnĂ« besoj qĂ« tĂ« rinjtĂ« duhet tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« ndĂ«rgjegjshĂ«m dhe tĂ« mos heshtin, kur shohin bullizim. Duhet tĂ« mbĂ«shtesim njĂ«ri-tjetrin dhe tĂ« tregojmĂ« respekt. Edhe mĂ«suesit dhe prindĂ«rit duhet tĂ« flasin mĂ« shumĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« temĂ« dhe tĂ« krijojnĂ« njĂ« ambient tĂ« sigurt nĂ« shkollĂ«. NĂ«se tĂ« gjithĂ« bashkĂ«punojmĂ« dhe nuk e tolerojmĂ« bullizimin, mund ta zvogĂ«lojmĂ« shumĂ« kĂ«tĂ« fenomen.”, – thotĂ« Ejona.

Në një shoqëri ku bullizmi vazhdon të lërë gjurmë të thella në jetën e shumë fëmijëve dhe të rinjve, lufta kundër tij nuk mund të mbetet vetëm një thirrje morale, por duhet të kthehet në përgjegjësi të përbashkët. Minimizimi i këtij fenomeni nis aty ku formohet njeriu: në familje, në shkollë dhe në mjedisin shoqëror që na rrethon.

Ky shkrim Ă«shtĂ« realizuar me mbĂ«shtetjen e iniciativĂ«s rajonale tĂ« Agjencive tĂ« Kombeve tĂ« Bashkuara “TĂ« rinjtĂ« pĂ«r pĂ«rfshirje, barazi dhe besim”, i financuar nga Fondi i Kombeve tĂ« Bashkuara pĂ«r Paqen. NĂ« ShqipĂ«ri kjo iniciativĂ« zbatohet nga zyrat lokale tĂ« UNFPA dhe UNDP.

Përmbajtja e këtij shkrimi dhe opinionet e shprehura në të, janë përgjegjësi e autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht pikëpamjet e Kombeve të Bashkuara, përfshirë UNDP, UNFPA, UNESCO, UN Women, ose Fondit të Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes.

The post Edhe mirësjellja është zgjidhje kundër bullizmit
 appeared first on Faktoje.al.

Ky avion fryrës prej gome nuk mashtroi raketat izraelite mbi Iran

✇Faktoje
By: Pustina Patris
23 April 2026 at 16:45

Pretendimi: Kjo video tregon avionët plastikë me fryrje që përdori Irani për të mashtruar Izraelin

Verdikti: E paërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————————–

Një video që ka marrë mbi 2000 pëlqime në Facebook pretendohet se tregon një tullumbac gome që fryhet dhe merr formë avioni. Video shoqërohet me pretendimin se Irani ka përdorur këto tullumbace-avionë për të mashtruar raketat izraelite.

Megjithatë, për të mbështëtur këtë pretendim nuk ofrohet ndonjë provë, burim apo referencë.

Irani ka përdorur më parë karrema për të mashtruar objektivat e armikut, të tillë si karremat lundruese që reflektojnë radarët e vendosur gjatë luftës Iran-Irak në 1980-1988.

Megjithatë, nuk ka prova se Irani po përdor avionë tullumbace për të mashtruar sulmet izraelite, apo nëse kjo taktikë do të funksiononte të mashtronte radarët e avancuar të këtyre viteve.

Video e mësipërme me gjasa është krijuar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI). Një tregues i hershëm është shkurtësia e videos. Shumica e programeve AI falas gjenerojnë klipe të shkurtra 8-10 sekondëshe.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar fillimisht më 15 prill 2026 në TikTok.

Siç duket, video origjinale nuk pĂ«rmend as Iranin, as Izraelin, as KinĂ«n. NĂ« fakt, pĂ«rshkrimi i saj pĂ«rmban vetĂ«m etiketimet: “#LIVEIncentiveProgram #LIVEFEST2026 #MakrlLIVECount #PaidPartnership.”

TikTok LIVE Incentive Program është një program monetizimi që shpërblyer krijuesit për organizimin e transmetimeve të drejtpërdrejta, nxitjen e angazhimit dhe prodhimin e përmbajtjes së drejtpërdrejtë me cilësi të lartë.

Ndërkaq, llogaria që ka postuar videon e avionit duket se poston ekskluzivisht video të gjeneruara me AI.

Pra, llogaria që poston përmbajtet e gjeneruara me AI paguhet për sa më shumë shikime që marrin videot e saj.

Kështu, publikimi dhe përhapja e videove të rreme të dizenjuara për të tërhequr vëmendjen dhe provokuar kureshtjen e publikut tashmë ka pas edhe incentivë monetare, një arsye më shumë për lexuesin të presë me skepticizëm video të tilla.

Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post Ky avion fryrës prej gome nuk mashtroi raketat izraelite mbi Iran appeared first on Faktoje.al.

Kjo lojë frikësuese e Halloween asnjë lidhje me burgjet izraelite

✇Faktoje
By: FAKTOJE
23 April 2026 at 15:56

Pretendimi: Kjo video tregon torturat çnjerëzore ndaj të burgosurve palestinezë

Verdikti: E pavërtetë

Barbara Halla

NjĂ« video qĂ« pretendohet tĂ« tregojĂ« torturat qĂ« po kryhen ndaj tĂ« burgosurve palestinezĂ« nga ushtria izraelite po qarkullon sĂ« fundi nĂ« Facebook nĂ« gjuhĂ«n shqipe. Pamjet shfaqen njĂ« njeri tĂ« prangosur me fytyrĂ«n tĂ« mbuluar nga njĂ« maskĂ« dhe kĂ«mbĂ«t e lidhura me litar, i cili zhytet nĂ« njĂ« vaskĂ« me kimikate. MĂ« pas, figura del nga vaska me fytyrĂ«n e shpĂ«rfytyruar. Faqja e ka shpĂ«rndarĂ« kĂ«tĂ« video me mbishkrimin: “PadrejtĂ«sia dhe mizoria e Izraelit ndaj tĂ« burgosurve tĂ« shtypur nĂ« PalestinĂ«,” pra duke pretenduar se kĂ«tu bĂ«het pĂ«r videon e njĂ« torture. 

Në fakt, përtej disa detajeve të imazheve që të shtyjnë të dyshosh se ngjarjet zhvillohet në një ambjent normal burgu, verifikimit nëpërmjet motorrit të kërkimit Google lens konfirmon se ajo që pretendohet si torturë është një lojë e krijuar për festimet e Halloween apo parqet e lodrave. 

Loja e quajtur “Deep Fried”  (“I fĂ«rguar” nĂ« shqip) mĂ«sohet se Ă«shtĂ« krijuar nga kompania Screamfitters. Siç shpjegohet nĂ« faqen e kompanisĂ«, loja pĂ«rbĂ«het nga njĂ« kukull me pĂ«rmasat e njĂ« qĂ«nieje njerĂ«zore, e cila futet nĂ« kĂ«tĂ« “fritezĂ«â€ dhe del e shpĂ«rfytyruar. 

Po të shihet videoja me kujdes dhe nga afër, dallohet që figura në fjalë nuk është një person i gjallë, por pikërisht një kukull plastike. 

Kjo lojë e frikshme ofrohet për shitje si një argëtim në parqe tematike apo shtëpi fantazmash përgjatë periudhës së Halloween për të frikësuar vizitorët. Pamje të shumta të rreme mbi çfarë po ndodh në Lindjen e Mesme, sidomos mes izraelitëve dhe palestinezëve, vazhdojnë të qarkullojnë në rrjet dhe janë hedhur poshtë disa here si nga Faktoje dhe organizata të tjera të verifikimit të fakteve. 

The post Kjo lojë frikësuese e Halloween asnjë lidhje me burgjet izraelite appeared first on Faktoje.al.

Një gjenerim kjo video e zbritjes së NASA në një skenë kinematografike

✇Faktoje
By: Pustina Patris
23 April 2026 at 15:23

Pretendimi: Kjo video tregon pamje nga inskenimi i zbarkimit në Hënë të NASA

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

———————————————————

Misioni i fundit i NASA, Artemis II, ka ringjallur në rrjet pretendimet e hershme të inskenimeve në studio kinematografike të udhëtimeve hapësinore të njeriut. Nën këtë dyshim qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, një video që pretendohet se tregon pamje nga inskenimi i zbarkimit në Hënë të NASA.

Megjithatë, video e mësipërme nuk ëshë e vërtetë. Ajo është krijuar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).

Një tregues kryesor është logo e Sora, modeli tekst-në-video i Open AI. Duke përdorur inteligjencën artificiale, modeli gjeneron videoklipe të shkurtra bazuar në udhëzime të dhëna nga përdoruesi.

Me anĂ« tĂ« motorrit tĂ« kĂ«rkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video origjinale ishte postuar nĂ« TikTok nĂ« tetor 2025 nga njĂ« llogari me emrin @ai.reversed, e cila, sipas vetĂ«pĂ«rshkrimit, “pĂ«rmbys realitetin me AI,” dhe, siç mund tĂ« pritej, poston ekskluzivisht video tĂ« gjeneruara me AI.

Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post Një gjenerim kjo video e zbritjes së NASA në një skenë kinematografike appeared first on Faktoje.al.

Rreziku i fshehur i digave në Tiranë

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi
23 April 2026 at 14:00

Rreziku i fshehur i digave në Tiranë

Mungesë alarmi dhe monitorimi, mbi 145 mijë banorë të ekspozuar ndaj rrezikut


Nga: Esmeralda Topi
Fotografitë: Atdhe Mulla

Mëngjesi i 10 prillit na gjeti në rrugën drejt Bovillës. Deri tek reparti ushtarak në Zallherr rruga ishte e shtruar, por aventura nis sapo e kalon atë pikë. Asfalt i degraduar, gropa të shumta, një terren që të detyron të ngadalësosh ritmin dhe të ndjesh çdo tronditje të makinës. Megjithatë, kjo nuk i ndal mjetet e mbushura me turistë që çdo fundjavë ngjiten drejt Bovillës, të tërhequr nga pamja e rezervuarit dhe mundësitë për hiking në kodrat përreth.

Diga e Bovillës, e ndërtuar në vitin 1998 për furnizimin me ujë të Tiranës, është një nga veprat më të rëndësishme hidroteknike të vendit. Me lartësi 91 metra dhe një rezervuar prej mbi 78 milionë m³ ujë, ajo mban mbi shpinë jetën e kryeqytetit. Poshtë saj jetojnë më shumë se 100 mijë banorë të ekspozuar ndaj rrezikut potencial, pasi mungojnë sistemet e monitorimit dhe alarmit. 

“NĂ« digĂ« dhe nĂ« zonĂ«n poshtĂ« saj nuk ka asnjĂ« sistem alarmi pĂ«r rastet e emergjencave civile, megjithĂ«se kjo digë  konsiderohet vepĂ«r e rĂ«ndĂ«sisĂ« sĂ« veçantĂ«â€,  nxjerr nĂ« pah njĂ« auditim i Kontrollit tĂ« LartĂ« tĂ« Shtetit. 

“NĂ« digĂ« dhe nĂ« zonĂ«n poshtĂ« saj nuk ka asnjĂ« sistem alarmi pĂ«r rastet e emergjencave civile, megjithĂ«se kjo digë  konsiderohet vepĂ«r e rĂ«ndĂ«sisĂ« sĂ« veçantĂ«â€, nxjerr nĂ« pah njĂ« auditim
i Kontrollit të Lartë të Shtetit.

Auditimi evidenton edhe një çarje të madhe në masivin shkëmbor 500 metra larg digës, e identifikuar prej vitesh, por pa masa konkrete për monitorim apo eliminim të rrezikut. Të njëjtat problematika janë vënë në pah edhe nga Komiteti Kombëtar i Digave, i cili në raportin e fundit e cilëson Bovillën si rast kritik. 

“MungojnĂ« sistemet e alarmit nĂ« trupin e digave
 instalimi i sistemeve tĂ« tilla moderne Ă«shtĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri urgjente dhe ligjore,”  theksohet nĂ« raport. 

Duke e renditur Bovillën ndër digat më të rrezikuara, Komiteti i Digave thekson se mungesa e instrumenteve të monitorimit dhe e planeve të gadishmërisë civile e ekspozon komunitetin poshtë saj ndaj një rreziku ekstrem, ku çdo defekt teknik mund të kthehet në katastrofë për mbi 100 mijë banorë. 

NdĂ«rmarrja e UjĂ«sjellĂ«s kanalizimeve TiranĂ«, qĂ« ka nĂ«n administrim digĂ«n e BovillĂ«s, i pranon problematikat, por nĂ« pĂ«rgjigjen pĂ«r Faktoje thekson se janĂ« vĂ«nĂ« nĂ« lĂ«vizje pĂ«r t’i adresuar.

Auditimi evidenton edhe një çarje të madhe në masivin shkëmbor 500 metra larg digës,
e identifikuar prej vitesh, por pa masa konkrete për monitorim apo eliminim të rrezikut.

“Monitorimi gjeodezik kryhet dy herĂ« nĂ« vit
 Monitorimi hidrologjik, çdo ditĂ« kryhet matja e nivelit tĂ« ujit nĂ« liqen dhe pasqyrohet nĂ« ditarin e digĂ«s. KĂ«to ditĂ« Ă«shtĂ« instaluar edhe sensori me anĂ«n e tĂ« cilit kryhet monitorim online i nivelit tĂ« ujit” thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e UKT-sĂ«. 

UKT pohon se monitorimi sizmik është jashtë funksionit për shkak të dëmtimit të kabllit dhe një sensori, por shton se riparimi është planifikuar brenda tre muajve të ardhshëm. Po ashtu, ndërmarrja ka hartuar një projekt për vendosjen e sistemeve të monitorimit dhe një sistem alarmi për banorët poshtë digës. 

“Gjendja teknike e digĂ«s qĂ« administrohet nga UKT-sha, Ă«shtĂ« e qĂ«ndrueshme dhe pa probleme teknike qĂ« mund tĂ« vĂ«r nĂ« diskutim sigurinĂ« e saj” pĂ«rfundon UKT.

Diga e liqenit, 24 vite
pa porta shkarkimi

Tirana ka nĂ«n administrim 38 diga tĂ« mĂ«dha pĂ«r ujitje, peshkim dhe zhvillim urban. Pas digĂ«s sĂ« BovillĂ«s, e cila mbetet kritike pĂ«r furnizimin me ujĂ« tĂ« kryeqytetit, njĂ« tjetĂ«r vepĂ«r e rĂ«ndĂ«sishme dhe e rrezikuar Ă«shtĂ« diga e Liqenit Artificial. Kjo digĂ« e vjetĂ«r, e ndĂ«rtuar nĂ« vitet 1957–1958, ka shĂ«rbyer pĂ«r dekada si pjesĂ« e parkut rekreativ tĂ« TiranĂ«s, por sot pĂ«rballet me problematika tĂ« shumta.

“NĂ« kĂ«tĂ« digĂ« nuk ka sisteme monitorimi funksionalĂ« pĂ«r asnjĂ« element tĂ« pĂ«rcaktuar nĂ« aktet ligjore dhe nĂ«nligjore, pĂ«rjashtuar njĂ« matĂ«si manual tĂ« nivelit tĂ« ujit” nxjerr nĂ« pah auditimi i fundit nga Kontrolli i LartĂ« i Shtetit. 

“NĂ« kĂ«tĂ« digĂ« nuk ka sisteme monitorimi funksionalĂ« pĂ«r asnjĂ« element tĂ« pĂ«rcaktuar nĂ« aktet ligjore dhe nĂ«nligjore, pĂ«rjashtuar njĂ« matĂ«si manual tĂ« nivelit tĂ« ujit” nxjerr nĂ« pah auditimi i fundit nga Kontrolli i LartĂ« i Shtetit.

Po ashtu, KLSH thekson se portat e shkarkimit nuk funksionojnë në mënyrë të kontrolluar, duke e bërë të pamundur shkarkimin e shpejtë të ujit në raste emergjente. Një sifon prej çeliku, me kapacitet të vogël, nuk mund të përballojë prurje të mëdha, duke e lënë strukturën të pambrojtur.

Nga ana tjetër, edhe vet Komiteti Kombëtar i Digave, e cilëson Liqenin Artificial si rast kritik. 

“Ka mĂ« se 22 vjet qĂ« portat e shkarkimit janĂ« bllokuar
 MegjithĂ«se nĂ« zonĂ«n poshtĂ« saj banojnĂ« afro 45 mijĂ« banorĂ«, nuk ka tĂ« instaluar asnjĂ« instrument pĂ«r monitorimin e digĂ«s dhe asnjĂ« sistem alarmi” shkruhet nĂ« raportin e fundit. 

“Ka mĂ« se 22 vjet qĂ« portat e shkarkimit janĂ« bllokuar
 MegjithĂ«se nĂ« zonĂ«n poshtĂ« saj banojnĂ« afro 45 mijĂ« banorĂ«, nuk ka tĂ« instaluar asnjĂ« instrument pĂ«r monitorimin e digĂ«s
dhe asnjĂ« sistem alarmi” shkruhet nĂ« raportin e fundit.

Portat e shkarkimit të digës së Liqenit Artificial kanë mbi 24 vite të bllokuara. Ky mosfunksionim lidhet me ngjarjen e 27 shtatorit 2002, kur banorët pranë liqenit u zgjuan mes përmbytjes. Hapja e një porte shkarkuese rezultoi fatale, duke shkaktuar dëme të shumta materiale, sidomos në banesat njëkatëshe të zonës së Komunës së Parisit. 

Sot në zonën e rrezikut jetojnë mbi 45 mijë njerëz.

NĂ«se shkon dhe e sheh nga afĂ«r digĂ«n, jo thjesht vrapon me kufje nĂ« vesh rreth e qark saj, do tĂ« dallosh shenjat e mosmirĂ«mbajtjes qĂ« e shoqĂ«rojnĂ« prej dekadash. Skarpatat janĂ« tĂ« mbuluara me pllaka tĂ« rĂ«na, me bimĂ«si me rrĂ«njĂ« tĂ« thella, tĂ« cilat rrisin rrezikun e filtrimeve dhe erozionit tĂ« brendshĂ«m. Aparaturat e monitorimit mungojnĂ« krejtĂ«sisht, duke e lĂ«nĂ« digĂ«n pa “sy” teknikĂ« qĂ« tĂ« paralajmĂ«rojnĂ« pĂ«r ndonjĂ« defekt

Boville_Liqeni i Thate_030
Boville_Liqeni i Thate_032
Boville_Liqeni i Thate_027
Boville_Liqeni i Thate_026
Boville_Liqeni i Thate_025
Boville_Liqeni i Thate_031

NĂ« vend tĂ« sistemeve moderne, nĂ« digĂ«n e Liqenit Artificial ekziston vetĂ«m njĂ« mjet “primitiv” i quajtur LAT, njĂ« dĂ«rrasĂ« e vijĂ«zuar nĂ« metra dhe centimetra pĂ«r matjen manuale tĂ« nivelit tĂ« ujit. Ky sistem nuk jep asnjĂ« paralajmĂ«rim nĂ« rast rritjeje tĂ« shpejtĂ« tĂ« nivelit tĂ« ujit, duke e bĂ«rĂ« tĂ« pamundur reagimin nĂ« kohĂ«. NdonĂ«se parashikon pesĂ« sisteme tĂ« detyrueshme monitorimi (gjeodezik, sizmik, hidrogjeologjik, hidrologjik dhe gjeologjik) nĂ« Liqenin Artificial asnjĂ« nuk Ă«shtĂ« funksional.

NĂ« vend tĂ« sistemeve moderne, nĂ« digĂ«n e Liqenit Artificial ekziston vetĂ«m njĂ« mjet “primitiv” i quajtur LAT, njĂ« dĂ«rrasĂ« e vijĂ«zuar nĂ« metra dhe centimetra pĂ«r matjen manuale tĂ« nivelit tĂ« ujit

 Ky sistem nuk jep asnjë paralajmërim në rast rritjeje të shpejtë të nivelit të ujit, duke e bërë të pamundur reagimin në kohë. Ndonëse parashikon pesë sisteme të detyrueshme monitorimi (gjeodezik, sizmik, hidrogjeologjik, hidrologjik dhe gjeologjik) në Liqenin Artificial asnjë nuk është funksional.

Bovilla dhe Liqeni, ndër
50 digat më të rrezikuara

Auditimet dhe raportet nxjerrin në pah boshllëqe të mëdha në sigurinë e digave, ndaj ekspertët e fushës e cilësojnë instalimin e sistemeve të monitorimit jo vetëm si urgjencë, por si një kërkesë ligjore të vonuar, që prek drejtpërdrejt jetën e mbi 145 mijë banorëve poshtë Bovillës dhe Liqenit Artificial.

Arjan Jovani President i EURCOLD dhe ish-kryetar i Komitetit të Digave të Mëdha, thekson domosdoshmërinë e ndërhyrjes.

“TĂ« ngrihet alerti i domosdoshmĂ«risĂ« tĂ« monitorimit tĂ« digave. ËshtĂ« e domosdoshme instalimi i sistemeve tĂ« monitorimit tĂ« digave. Jo vetĂ«m Ă«shtĂ« e domosdoshme por Ă«shtĂ« kĂ«rkesĂ« teknike edhe ligjore qĂ« bĂ«het nĂ« tĂ« gjithĂ« EvropĂ«n”

Ai shton se bazuar në eksperiencën botërore, instalimi i sistemeve nuk është thjesht urgjencë, por një detyrim i vonuar.

“Komiteti para dy vitesh ka çuar listĂ«n me 50 digat mĂ« tĂ« rrezikuara nĂ« ShqipĂ«ri (ku pĂ«rfshihet Liqeni dhe Bovilla sepse kanĂ« 100 mijĂ« dhe 45 mijĂ« banorĂ«)” argumenton Jovani pĂ«r Faktoje. 

“Komiteti para dy vitesh ka çuar listĂ«n me 50 digat mĂ« tĂ« rrezikuara nĂ« ShqipĂ«ri
(ku pĂ«rfshihet Liqeni dhe Bovilla sepse kanĂ« 100 mijĂ« dhe 45 mijĂ« banorĂ«)”
argumenton Jovani për Faktoje.

Vetëm instalimi i sistemeve moderne të monitorimit dhe alarmit, së bashku me respektimin e standardeve ligjore e teknike, mund të garantojë që alarmi i ngritur të mos bie në vesh të shurdhër. Investimet mund të shmangin përsëritjen ngjarjet e së shkuarës, në mënyrë që Bovilla dhe Liqeni Artificial të mos mbeten simbole të neglizhencës. 

The post Rreziku i fshehur i digave në Tiranë appeared first on Faktoje.al.

Mbreti suedez nuk refuzoi shtrëngimin e dorës së Zelenskyt

✇Faktoje
By: Pustina Patris
22 April 2026 at 16:13

Pretendimi: Kjo video tregon mbretin e Suedisë Carl XVI Gustaf që refuzon të shtrëngojë dorën e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky

Verdikti: Mungon konteksti

——————————————————————-

Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon një moment të sikletshëm kur mbreti i Suedisë Carl XVI Gustaf refuzon të shtrëngojë duart me presidentin e Ukrainës Volodymyr Zelensky.

Klipi tregon Zelensky duke i zgjatur dorën përpara se mbreti i Suedisë të arrinte në pozicionin e tij të caktuar, duke rezultuar në një mungesë të shkurtër sinkronizimi.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se klipi i mësipërm tregon një moment nga takimi i mbretit të Suedisë me Zelensky në Lviv më 17 prill 2026. Ishte vizita e parë e një monarku në Ukrainë që nga fillimi i luftës dhe ishte planifikuar një përkujtim i përbashkët i ushtarëve të rënë me përfaqësuesit ukrainas.

Në videon e plotë të takimit, mbreti i Suedisë, Carl XVI Gustaf, në fakt, shtrëngon duart me presidentin Zelensky, menjëherë pas momentit të treguar në klip, me disa foto dhe klipe që dokumentojnë momentin.

Zelensky ndau gjithashtu videon në llogarinë e tij zyrtare së bashku me një postim që detajonte vizitën, duke lavdëruar mbështetjen ushtarake dhe humanitare të Suedisë për Ukrainën.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy (djathtas) përshëndeti Mbretin e Suedisë Carl XVI Gustaf (majtas) në Lviv më 17 prill 2026 (AFP / YURIY DYACHYSHYN)

Familja mbretĂ«rore suedeze mohoi pretendimin se mbreti kishte refuzuar shtrĂ«ngimin e duarve me presidentit Zelensky nĂ« njĂ« intervistĂ« me transmetuesin publik suedez SVT mĂ« 18 prill 2026. Intervista pĂ«rmend njĂ« segment nga transmetuesi shtetĂ«ror rus Russia Today (RT). Familja mbretĂ«rore deklaroi se ishte “e rreme dhe e shĂ«mtuar” qĂ« Rusia ta pĂ«rshkruante takimin nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«. SVT citoi njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s tĂ« familjes mbretĂ«rore tĂ« thoshte se Zelenskyy dhe mbreti kishin shtrĂ«nguar duart disa herĂ« nĂ« lidhje me klipin. Familja mbretĂ«rore kishte publikuar mĂ« parĂ« njĂ« fotografi qĂ« tregonte monarkun dhe presidentin duke buzĂ«qeshur nĂ« kamera ndĂ«rsa shtrĂ«ngonin duart.

Ministri i JashtĂ«m suedez Stenergard, i cili gjithashtu mori pjesĂ« nĂ« vizitĂ«n nĂ« Lviv, tha, sipas raportit tĂ« SVT: “Kur realiteti nuk Ă«shtĂ« i mjaftueshĂ«m, propaganda hyn nĂ« lojĂ«. MbĂ«shtetja e fortĂ« e SuedisĂ« pĂ«r UkrainĂ«n padyshim qĂ« po e vĂ« RusinĂ« nĂ«n aq shumĂ« stres saqĂ« ajo ndihet e detyruar ta shtrembĂ«rojĂ« realitetin.” QĂ« nga shkurti i vitit 2022, Suedia e ka mbĂ«shtetur UkrainĂ«n me ekuivalentin e 11.9 miliardĂ« eurove, sipas shifrave zyrtare.

Qendra Ukrainase pĂ«r Luftimin e Dezinformimit, e themeluar pĂ«r tĂ« hedhur poshtĂ« fushatat e dezinformimit qĂ« qarkullojnĂ« nĂ« lidhje me UkrainĂ«n, gjithashtu kundĂ«rshtoi pretendimet. NĂ« njĂ« postim mĂ« 18 prill 2026, agjencia foli pĂ«r “manipulim” dhe shkroi: “Regjistrimi i plotĂ« i ngjarjes tregon qartĂ« pĂ«rshĂ«ndetjen tradicionale dhe shtrĂ«ngimin zyrtar tĂ« duarve midis krerĂ«ve tĂ« shteteve.”

The post Mbreti suedez nuk refuzoi shtrëngimin e dorës së Zelenskyt appeared first on Faktoje.al.

Ergys Agasi nĂ«n sekuestro, por a Ă«shtĂ« nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar? ÇfarĂ« thotĂ« Interpoli

✇Faktoje
By: FAKTOJE
22 April 2026 at 14:48

Nga Sebi Alla

“Ergys Agasi mbrohet nga shteti. Nuk ekziston mandat ndĂ«rkombĂ«tar arresti pĂ«r Ergys Agasin”, tha kryetari i PD-sĂ« Sali Berisha, nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp, duke ngritur dyshimin se po mbrohet nga strukturat policore. 

Për Ergys Agasin dhe Ermal Beqirin (biznesmenë në fusha të ndryshme, përfshi komunikacionin), që prej 16 dhjetorit të vitit të kaluar ka urdhër-arresti dhe janë shpallur në kërkim për përfshirjen në organizatë kriminale për tenderat e AKSH-it. 

Për SPAK, Agasi konsiderohet si person kyç në këtë aktivitet të dyshuar kriminal me rrëmbime, shantazh, tendera të paracaktuara dhe afera, duke implikuar edhe zyrtarë të lartë publik. 

VetĂ«m ditĂ«n e djeshme kĂ«tij grupi, pĂ«rfshirĂ« edhe ish-drejtoreshĂ«n e AKSHI-t, Mirlinda Karçanaj iu sekuestruan mbi 40 milionĂ« euro pasuri, vila, apartamente, toka arĂ«, troje, ullishte, pyje, automjete dhe llogari bankare. Por pĂ«rtej emrit Ergys Agasi qĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« u cilĂ«sua si “njeriu hije qĂ« lidh politikĂ«n me botĂ«n e krimit”, nga ish-zĂ«vendĂ«skryeministri Arben Ahmetaj, a Ă«shtĂ« shpallur ai nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar? 

Përgjigja e Interpol Tiranës 

Faktoje.al iu drejtua Policisë së Shtetit (sektorit të Interpolit), me kërkesë për informacion nëse shtetasi Ergys Agasi është shpallur ose jo në kërkim, nisur nga deklarata e Berishës. 

NĂ« pĂ«rgjigjen e mbĂ«rritur nga Drejtoria e Interpolit, nuk jepet informacion, duke e cilĂ«suar si “informacion tĂ« klasifikuar”. “
Bazuar nĂ« ligjin nr 10/2023 ‘pĂ«r informacionin e klasifikuar’, neni 28, ‘kriteret pĂ«r njohje e informacionit tĂ« klasifikuar’, kĂ«rkesa juaj nuk mund tĂ« trajtohet nga ana jonĂ« pĂ«r shkak tĂ« nivelit tĂ« klasifikimit”, thotĂ« Drejtoria e Interpolit (Interpol Tirana), pranĂ« PolicisĂ« sĂ« Shtetit. 

Faktoje u konsultua me burime tĂ« pavarura duke ngritur pikĂ«pyetje mbi mĂ«nyrĂ«n sesi njĂ« person me masĂ« sigurie “arrest me burg” tĂ« konfirmuar me formĂ« tĂ« prerĂ« mund tĂ« shpallet ose jo nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar dhe veçanĂ«risht pĂ«r harkun kohor kur pĂ«r personin nĂ« kĂ«rkim njoftohet Europol dhe mĂ« pas Interpol. 

“NĂ« momentin qĂ« me kĂ«rkesĂ« tĂ« prokurorisĂ« gjykata konfirmon masĂ«n “arrest me burg”, strukturat policore vihen menjĂ«herĂ« nĂ« dijeni zyrtarisht dhe nga ai çast bĂ«het shpallja nĂ« kĂ«rkim nĂ« vend”, thotĂ« burimi. 

Hapësira për interpretime

Proceduralisht, por edhe nĂ« praktikĂ«n policore, pĂ«r çdo person qĂ« ka urdhĂ«r arresti pĂ«r vepra penale qĂ« shkojnĂ« mbi 7 vite dĂ«nim, pasi kryhet verifikimi nĂ« ShqipĂ«ri, si kontrolle mbi adresat e banimit, kontrolle tek tĂ« afĂ«rm (kur ka informacion nĂ« rrugĂ« operative) dhe verifikimet nĂ« pikat e kalimit kufitar, atĂ«herĂ« shpallen nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar, fillimisht njoftohet zyra e Europolit dhe mĂ« pas Interpolit. PĂ«r rastin “Agas”i a Ă«shtĂ« ndjekur kjo procedurĂ«? I njĂ«jti burim nĂ« kushtet e anonimatit saktĂ«soi se pĂ«r shtetasin nĂ« fjalĂ«, duke qenĂ« se dyshohet se ka disa banesa, biznese tĂ« deklaruara, por sipas ProkurorisĂ« Speciale edhe tĂ« fshehura, nevojitet ezaurimi i plotĂ« i kĂ«tyre kontrolleve dhe mĂ« pas kryhet shpallja nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar. 

Nga momenti i lĂ«shimit tĂ« urdhĂ«r-arrestit kanĂ« kaluar katĂ«r muaj dhe nĂ« raste “tĂ« zakonshme” pĂ«r shtetas tĂ« ndryshĂ«m, kĂ«rkimet nĂ« vend nuk kalojnĂ« mĂ« shumĂ« se 1.5 muaj dhe shpallen automatikisht nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar. Po pĂ«r Agasin a po “shkelet ky rregull”? 

Kreu i PD-së akuzon Policinë e Shtetit se po e mbron duke mos e shpallur ndërkombëtarisht në kërkim, por procedurat policore lenë hapësirë për interpretim dhe afate. Policia e Shtetit brenda një viti duhet të ketë ezauruar të gjithë procedurat nga kërkimi në vend në atë ndërkombëtar, pasi hapësira 1-vjeçare shërben si kohë që personi nën akuzë ka të drejtat që të njihet me procesin dhe të marrë pjesë në gjykim. 

Pas kalimit të afatit 1-vjeçar ndaj tij mund të kryhet edhe gjykimi në mungesë. 

Sekuestrimi i pasurive 

Prokuroria Speciale, SPAK njoftoi dje se ka sekuestruar pasuri me vlerë mbi 40 milionë euro në kuadër të procedimit penal kundër ish-drejtoreshës së AKSHI-t, Mirlinda Karçanaj, dhe biznesmenëve Ergys Agasi, Ermal Beqirit dhe tre biznesmenëve të tjerë të ndërlidhur në aktivitetin e dyshuar kriminal. Disa banesa, pyje, tokë arë, apartamente, garazhe, njësi shërbimi dhe llogari bankare në emër të Ergys Agasit janë vënë në sekuestro, po ashtu edhe Karçanajt i janë seluestruar dy apartamente, automjet dhe tokë arë.   

The post Ergys Agasi nĂ«n sekuestro, por a Ă«shtĂ« nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar? ÇfarĂ« thotĂ« Interpoli appeared first on Faktoje.al.

❌
❌