STOKHOLM, 12 janar /ATSH-AFP/ â  Suedia do tĂ« investojĂ« katĂ«r miliardĂ« korona suedeze (rreth 374 milionĂ« euro) pĂ«r blerjen e dronĂ«ve pĂ«r forcat e saj tĂ« armatosura, deklaroi sot ministri suedez i Mbrojtjes, Pal Jonson duke theksuar se Evropa duhet tĂ« marrĂ« njĂ« pĂ«rgjegjĂ«si mĂ« tĂ« madhe pĂ«r sigurinĂ« e saj dhe pĂ«r UkrainĂ«n.
âKy investim pĂ«rfshin dronĂ« zbulimi dhe tĂ« luftĂ«s elektronike, si edhe municione me rreze tĂ« gjatĂ« veprimi, tĂ« njohura gjithashtu si dronĂ« kamikazĂ« ose dronĂ« vetĂ«vrasĂ«sâ, sqaroi Jonson.
âFondi pĂ«rfshin gjithashtu dronĂ« detarĂ« pĂ«r çminim dhe pĂ«r mbikĂ«qyrje detare. TĂ« gjitha kĂ«to sisteme pritet tĂ« dorĂ«zohen brenda dy viteveâ, pĂ«rfundoi ai.
Vendit skandinav do tâi duhet gjithashtu tĂ« shpenzojĂ« 1,3 miliardĂ« korona (rreth 121,5 milionĂ« euro) pĂ«r tĂ« forcuar kapacitetet hapĂ«sinore, me rreth 10 satelitĂ« ushtarakĂ« qĂ« do tĂ« rrisin efikasitetin e sistemeve tona pa pilot dhe tĂ« raketave tĂ« lundrimit.
Duke folur në një forum vjetor për mbrojtjen, Jonson u shpreh se situata e sigurisë është përkeqësuar edhe më shumë krahasuar me vitin e kaluar.
âKĂ«rcĂ«nimit nĂ« rritje nga Rusia i shtohet edhe paparashikueshmĂ«ria gjithnjĂ« e mĂ« e madhe e Shteteve tĂ« Bashkuara. NjĂ« pĂ«rfundim Ă«shtĂ« i qartĂ«, Evropa duhet tĂ« marrĂ« njĂ« pĂ«rgjegjĂ«si mĂ« tĂ« madhe pĂ«r sigurinĂ« e saj dhe pĂ«r atĂ« tĂ« UkrainĂ«sâ, theksoi Jonson./ /Ad.Ab./ a.jor.
NjĂ« 33-vjeçar Ă«shtĂ« arrestuar nĂ«Â Suedi me dyshimin pĂ«r spiunazh pĂ«r RusinĂ«. Sipas mediave ndĂ«rkombĂ«tare, shtetasi suedez dyshohet se ka punuar ose ka shĂ«rbyer nĂ« ushtri. âSipas hetimeve i dyshuari ka bashkĂ«punuar me shĂ«rbimet e inteligjencĂ«s ruse â, tha prokurori Mats Ljungqvist nĂ« njĂ« deklaratĂ« pĂ«r mediat. Sipas prokurorĂ«ve, 33-vjeçari ka spiunuar nga janari 2025 deri nĂ« arrestimin e tij mĂ«Â 4 janar tĂ« kĂ«tij [âŠ]
VILNIUS, 31 dhjetor /ATSH-DPA/ â Lituania planifikon tĂ« blejĂ« sisteme portative tĂ« mbrojtjes ajrore âRBS 70 NGâ me vlerĂ« mbi 320 milionĂ« euro (375 milionĂ« dollarĂ«), pĂ«r tĂ« forcuar kapacitetet e saj mbrojtĂ«se, njoftoi sot Ministria e Mbrojtjes.
Sipas deklaratave tĂ« ministrisĂ« dhe kompanisĂ« suedeze âSaabâ, me tĂ« cilĂ«n Ă«shtĂ« nĂ«nshkruar kontrata, marrĂ«veshja, sĂ« bashku me kontrata tĂ« mĂ«parshme, garanton furnizim tĂ« vazhdueshĂ«m tĂ« Forcave tĂ« Armatosura tĂ« LituanisĂ« me kĂ«tĂ« armatim pĂ«r periudhĂ«n 2026â2032.
âForcimi i mbrojtjes ajrore Ă«shtĂ« njĂ« nga prioritetet tona kryesoreâ, deklaroi ministri i Mbrojtjes, Robertas Kaunas.
Lituania tashmĂ« disponon sisteme âRBS 70â, njĂ« sistem i mbrojtjes ajrore me rreze tĂ« shkurtĂ«r veprimi, i cili lejon goditje efektive tĂ« objektivave ajrore si ditĂ«n ashtu edhe natĂ«n.
Sipas ministrisë, ky sistem u zgjodh për shkak të mirëmbajtjes së lehtë, lëvizshmërisë së lartë dhe avantazheve të tjera teknike.
Qeveria kishte njoftuar para Krishtlindjeve se planifikonte tĂ« blinte gjithashtu municione antitank dhe granatahedhĂ«s njĂ«pĂ«rdorimĂ«sh, po ashtu nga kompania âSaabâ.
Lituania, e cila kufizohet me enklavën ruse të Kaliningradit dhe me Bjellorusinë, aleate të Rusisë, e sheh luftën e Kremlinit në Ukrainë si një kërcënim të drejtpërdrejtë.
Që nga nisja e pushtimit të plotë rus të Ukrainës në vitin 2022, Vilniusi dhe kryeqytetet e tjera baltike kanë rritur ndjeshëm kapacitetet e tyre mbrojtëse.
Lituania pritet të shpenzojë vitin e ardhshëm 5,38% të prodhimit të brendshëm bruto për mbrojtjen./ /Ad.Ab./ a.jor.
OSLO, 28 dhjetor /ATSH-DPA/ â NjĂ« stuhi dimĂ«rore ka lĂ«nĂ« dhjetĂ«ra mijĂ«ra familje pa energji elektrike nĂ« Suedi, raportuan autoritetet dhe media.
âNĂ« qytetin Sandviken, njĂ« burrĂ« u vra pasi u godit nga njĂ« degĂ« peme qĂ« po binteâ, raportoi agjencia suedeze e lajmeve TT.
Një shpejtësi ere që i afrohej forcës së uraganit u regjistrua në disa pjesë të vendit.
âRreth 40 000 familje mbetĂ«n pa energji elektrike nĂ« Suedi dhe shumĂ« shĂ«rbime treni u anuluanâ, tha TT.
Moti shkaktoi ndërprerje të transportit dhe anulime të trageteve.
Stuhia u shtri në të gjithë rajonin, duke goditur Finlandën, ku erërat e forta ndërprenë trafikun ajror dhe shkaktuan ndërprerje të energjisë.
Ndërprerje u raportuan edhe në Norvegji./ a.jor.
Policia suedeze po heton një incident të rëndë në qytetin verior suedez të Bodenit. Gazeta Aftonbladet raporton se disa persona të plagosur janë dërguar në spital.
Sipas gazetës Aftonbladet, ka informacione se është kryer një krim i dhunshëm dhe se autori i krimit është qëlluar nga policia.
Zëdhënësi i policisë lokale njoftoi se ky ishte një incident serioz, në të cilin një ose më shumë persona u dërguan në spitalin e Sunderby për trajtim.
Sipas një banori vendas, në orën 13:00 të së enjtes kishte disa makina policie dhe disa ambulanca në vendin e ngjarjes. Banori raportoi se pa një person që po merrej nga një ambulancë.
Ai gjithashtu raportoi se dëgjoi një shpërthim.
Qyteti i Bodenit ndodhet rreth 80 kilometra në jug të Rrethit Arktik dhe është selia e Regjimentit të 19-të të Këmbësorisë së Suedisë.
NjĂ« krim brutal ndodhi sot (25 dhjetor) nĂ« Boden tĂ« SuedisĂ«, kur njĂ« i ri vrau njĂ« grua me njĂ« hanxhar dhe la tĂ« plagosur dy persona tĂ« tjerĂ«, nĂ« njĂ« sulm qĂ« po hetohet nĂ«se ka lidhje edhe me njĂ« akt terrorist. Ngjarja ndodhi nĂ« njĂ« rezidencĂ« dhe viktima Ă«shtĂ« 55-vjeçare. Sipas informacioneve nga [âŠ]
Zonja që ka triumfuar përballë shumë sfidave të jetës, Aurora Pirraku- Nika, prej dekadash jeton dhe vepron në Suedi, është duke u përgatitur për t'i hyrë garës për deputete në Parlamentin e Suedisë, me Partinë Moderate, në zgjedhjet që do të mbahen në vitin 2026.
Ajo do ta mbajë numrin 25, kurse në listën për regjionin e saj, mbanë numrin 18. Megjithë angazhimin e saj në jetën politike dhe profesionale, Aurora Pirraku-Nika, është bërë një ndër figurat më të suksesshme atje dhe shembulli më i mirë i integrimit në shtetin skandinav.
Për kontributin e saj në shoqërinë suedeze, ajo është vlerësuar shumë herë me çmime dhe mirënjohje nga shteti ku jeton dhe vepron, duke u renditur, si shqiptarja e parë në profesionin që ajo ushtron dhe në pjesëmarrjen e saj aktive në politikë.
Me katër universitete të përfunduara, tre magjistratura të tjera të kryera, në përfundim të magjistraturës së katërt, si dhe me mbi 90 kurse të avancuara në psikiatri, psikologji, kriminologji, juridik dhe shkencat e sjelljes etj, ajo është një profesioniste e njohur jo vetëm në institucionet suedeze, por edhe për komunitetin shqiptar.
Përkushtimi i vazhdueshëm për edukim-arsim
Ajo është bërë një nga figurat më të suksesshme atje, sikurse në politikë ashtu edhe në profesionin e saj, duke u renditur si femra e parë shqiptare në histori, që ka kryer studimet në Psikoterapi të Nivelit të Avancuar në Universitetin /Hogskokan SAPU në Stokholm- Suedi, bashkë me nivelin Master në Psikoterapi. Po ashtu ajo ka përfunduar fakultetin e Shkencave në Kriminologji, Universiteti i Stokholmit-Suedi, bashkë me nivelin Master në Punë Policore, Universiteti UmeÄ, ku po ashtu është femra e parë që ka përfunduar këto studime, duke vazhduar me Master të Shkencave në Shkencat e Sjelljes, Universiteti MÀlardalen (MDU), përderisa tashmë është në fund të studimeve-përgatitjes së diplomës në Master në Psikologji e Shëndetit të Punës.
Aurora Pirraku- Nika, gjithashtu është edhe gruaja e parë shqiptare që ka qenë anëtare e bordit të regjionit në VÀstmanland, Suedi, asambliste në Asamblenë e Regjionit VÀstmanland/Region FullmÀktige, dhe në Asamblenë e regjionit UtvecklingsnÀmden.
Rruga deri të suksesi
Aurora Pirraku - Nika, nga Drenasi i Republikës së Kosovës, tregon për rrugëtimin e saj jo fortë të lehtë të jetës, duke filluar gjithçka nga e para, dhe duke arritur sukses të jashtëzakonshëm si në politikë, ashtu edhe në arsim, drejtësi dhe siguri publike.
Me katër universitete të përfunduara, tre magjistratura të tjera të përfunduara dhe në përfundim të magjistraturës së katërt, si dhe me mbi 90 kurse të avancuara në psikiatri, psikologji dhe shkencat e sjelljes, ajo tani është një profesioniste me njohuri të thella dhe aftësi të jashtëzakonshme për të kontribuar jo vetëm në institucionet suedeze, por edhe për komunitetin shqiptar, që jeton dhe vepron në Suedi.
PĂ«rpos angazhimeve publike, Aurora Pirraku-Nika Ă«shtĂ« themeluese dhe drejtuese e klinikĂ«s âNeuro Psychotherapy & Consulting â Psychoneurological Specialized Clinicâ, njĂ« klinikĂ« e specializuar nĂ« psikoterapi dhe neuropsikologji, ku ofron trajtime tĂ« avancuara dhe konsulencĂ« profesionale sipas standardeve suedeze.
PĂ«rveç veprimtarisĂ« private, ajo punon edhe nĂ« QendrĂ«n ShĂ«ndetĂ«sore VĂ€sterĂ„s â Ănsta Gryta, ku kontribuon drejtpĂ«rdrejt nĂ« shĂ«ndetin mendor dhe mirĂ«qenien e pacientĂ«ve.
Pavarësisht obligimeve të shumta si nënë dhe sfidave, nuk u ndal asnjëherë
âNuk jam ndalur kurrĂ«, pavarĂ«sisht se kisha fĂ«mijĂ« tĂ« vegjĂ«l. Kam studiuar çdo ditĂ«, pa u ndalur dhe kjo mĂ« ka sjellĂ« deri kĂ«tu ku jam. NjĂ« femĂ«r e edukuar Ă«shtĂ« pasuri, pasi ajo pĂ«rcjell kĂ«tĂ« imazh nĂ« familje. KĂ«shtu kam vepruar dhe unĂ«, me dashje dhe pa dashje. FĂ«mijĂ«t e mi kanĂ« ndjekur rrugĂ«n time sa i pĂ«rket edukimit dhe jam shumĂ« krenare. Djali im Ylli ka doktoruar nĂ« juridikĂ« dhe aktualisht jep ligjĂ«rata ne KinĂ«, Angli, ShBA dhe Suedi, kurse vajza punon nĂ« Itali dhe ka pĂ«rfunduar studimet e magjistraturĂ«s nĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s. Po ashtu, fĂ«mijĂ«t e mi drejtojnĂ« sĂ« bashku dy organizata juridike nĂ« Stokholm, duke kontribuuar aktivisht nĂ« sistemin ligjor suedez dhe ndĂ«rkombĂ«tarâ.
Ajo thotë se nëse e dëshiron suksesin, duhet të punosh shumë në atë drejtim, pasi që suksesi dhe integrimi nuk të vijnë brenda një dite, duhet të punosh me vite pa u ndalur, të arrish aty ku ke qëllim.
âNĂ« Suedi erdha me fĂ«mijĂ«t e mi, dhe menjĂ«herĂ« iu pĂ«rkushtova mĂ«simit tĂ« gjuhĂ«s dhe arsimimit. Duke e ditur qĂ« ne shqiptarĂ«t kemi vlera tĂ« çmuara, tĂ« cilat shkojnĂ« kah ato suedeze, u pĂ«rshtata lehtĂ«sisht kĂ«tu. Duke patur gjithmonĂ« atdheun nĂ« mendje, mungesa e ambientit shqiptar behet njĂ« barrĂ« nĂ« zemĂ«r, por unĂ« e kam pĂ«rdorur ketĂ« pĂ«r tĂ« motivuar vetveten dhe tĂ« sjell njĂ« ndryshim. Dhe pikĂ«risht ky vullnet pĂ«r tĂ« sjellĂ« njĂ« ndryshim, mĂ« ka bĂ«rĂ« tĂ« synoj tĂ« arsimohem dhe edukohem, tĂ« angazhohem nĂ« punĂ« dhe nĂ« jetĂ«n politikeâ, tregon ajo pĂ«r Telegrafin.
Politika në Kosovë dhe nevoja për të bashkëpunuar me palët tjera
Por, nga këndvështrimi i saj se çka i mungon politikes kosovare, Aurora Pirraku - Nika, mendon se politikanët duhet të angazhohen më shume në edukimin politik, sepse të jesh politikan është një barrë e madhe dhe personat që e kryejnë ketë punë duhet të jenë të plotësuar në të gjitha aspektet, përfshire edukimin politik.
âPolitika nĂ« KosovĂ« ka nevoje tĂ« punojĂ« me tepĂ«r me konceptin e bashkĂ«punimit. ĂshtĂ« e pamundur tĂ« çohet pĂ«rpara njĂ« vend pa bashkĂ«punuar me palĂ« tĂ« tjera. E fundit, por jo me pak e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« pĂ«rfaqĂ«simi i femrĂ«s nĂ« politikĂ«. PavarĂ«sisht zhvillimeve te fundit, kjo ngelet ende njĂ« nga problemet kryesore, veçanĂ«risht nĂ« njĂ« shoqĂ«ri qĂ« synon tĂ« zhvillohet, mungesa e femrave nĂ« politike e çalon kĂ«tĂ« zhvillimâ, shpjegon Aurora Pirraku - Nika.
Ajo shpjegon se asnjëherë nuk e ka harruar vendlindjen e saj, pavarësisht që ka mbi 30 vjet që jeton e punon në Suedi. Në çdo moment, ajo thotë se është e gatshme ta ndihmoj aty ku kërkohet dhe ku mund ta jap kontributin e saj, pasi që ka marr një edukim mjaft të zgjeruar në Suedi. Megjithatë, Aurora Pirraku - Nika, mendon se Kosova duhet të ketë një sistem online, ku të gjithë profesionistët e fushave të ndryshme nga diaspora, do të mund ta jepnin kontributin e tyre në zhvillimin e vendit, qoftë në mjekësi, drejtësi, në siguri, e në shumë fusha. tjera.
Ajo që e dallon Aurorën, është butësia, mirësia dhe këmbëngulja, si dhe fakti që lufton me dinjitet për vlerat e saj, duke qenë krenare për prejardhjen shqiptare. /Lumturije Bekaj/
TIRANĂ, 3 dhjetor /ATSH/ Ambasadori i SuedisĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, Niklas Ström, deklaroi sot se, ShqipĂ«ria ka arritur njĂ« moment tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« procesin e reformimit tĂ« taksĂ«s sĂ« pronĂ«s, duke ngritur njĂ« bazĂ« tĂ« fortĂ« pĂ«r funksionimin e njĂ« sistemi modern, tĂ« drejtĂ« dhe tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m.
Në fjalën e tij gjatë lançimit të reformës së taksës së pasurisë së paluajtshme, ai theksoi se Suedia është krenare që ka shoqëruar Shqipërinë në këtë udhëtim transformues që prej vitit 2015.
Ström nënvizoi se arritja e vetëqeverisjes vendore dhe autonomisë fiskale është një kërkesë e qartë nga Bashkimi Europian, ndërsa reforma e taksës së pronës e bazuar në vlerën e tregut është një hap thelbësor për të garantuar të ardhura të qëndrueshme për njësitë e qeverisjes vendore.
âBE dhe partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ«, si Banka BotĂ«rore dhe FMN, na kanĂ« kĂ«shilluar se njĂ« implementim i duhur i sistemit tĂ« taksĂ«s sĂ« pronĂ«s me vlerĂ«n e tregut Ă«shtĂ« baza pĂ«r tĂ« ardhura tĂ« qĂ«ndrueshme dhe pĂ«r autonomi tĂ« vĂ«rtetĂ« fiskaleâ, u shpreh ambasadori.
Ai theksoi se objektivi kryesor nuk është vetëm rritja e të ardhurave, por ndërtimi i një takse të drejtë, transparente dhe të zbatueshme në mënyrë të qëndrueshme.
Sipas tij, këto cilësi e bëjnë taksën legjitime në sytë e publikut dhe rrisin besimin e qytetarëve te institucionet, duke e çuar Shqipërinë më pranë standardeve të BE-së.
Ström vuri në dukje se reforma ka sjellë ndryshime të thella në platformat teknologjike, rolet institucionale, mënyrën e punës së administratës dhe në ngritjen e kapaciteteve njerëzore.
Ai pĂ«rmendi se progresi i ShqipĂ«risĂ« Ă«shtĂ« ndikuar nga tĂ«rmeti, pandemia dhe luhatjet globale ekonomike, por pavarĂ«sisht kĂ«tyre sfidave, partneriteti me vendet mbĂ«shtetĂ«se ka arritur tâi tejkalojĂ« vĂ«shtirĂ«sitĂ«.
âTĂ« gjitha ndryshimet e ndĂ«rmarra kanĂ« sjellĂ« krijimin e reformĂ«s sĂ« taksĂ«s sĂ« pasurisĂ«. Sot, ShqipĂ«ria ka njĂ« bazĂ« tĂ« fortĂ« pĂ«r njĂ« sistem modern tĂ« taksĂ«s sĂ« pronĂ«s: rregullat e duhura janĂ« hartuar, kadastra fiskale Ă«shtĂ« pothuajse e plotĂ«suar, sistemi IT Ă«shtĂ« pĂ«rshtatur sipas kornizĂ«s ligjore dhe Drejtoria e PĂ«rgjithshme e TaksĂ«s sĂ« PronĂ«s Ă«shtĂ« pĂ«rgatitur tĂ« mbĂ«shtesĂ« tĂ« gjitha njĂ«sitĂ« nĂ« nivel kombĂ«tarâ, deklaroi ai.
Lançimi i reformës së taksës dhe pasurisë së paluajtshme në Shqipëri është një nismë e rëndësishme, që po krijon një sistem modern të taksës së pronës në vendin tonë, i cili do të bazohet në vlerën e tregut të pasurive të paluajtshme, dhe do të forcojë rolin e bashkive në mbledhjen e kësaj takse të rëndësishme, reformë që e sjell Shqipërinë më afër Bashkimit Europian.
Pretendimi: Në vend të kripës klasike që shkrin akullin gjatë dimrit, por helmon zogjtë dhe kafshët e egra, Suedia ka zhvilluar një lloj kripe të ngrënshme
Në rrjete sociale, përfshiatoshqipfolëse, po qarkullon lajmi prekës se, në vend të kripës së zakonshme për shkrirjen e borës, Suedia ka nisur të përdorë një alternativë jo-toksike për zogjtë dhe kafshët.
Fatkeqësisht, ky lajm mallëngjyes është i pavërtetë.
Nëse historia do të kishte qenë e vërtetë dhe zogjtë do të tërhiqeshin vërtet nga përbërësit e kripës së hedhur në rrugë, kjo do të kishte rritur ndjeshëm shanset që zogjtë të goditeshin nga makinat dhe do të kishte kontribuar në një rritje të aksidenteve rrugore.
Trafikverket, Administrata Suedeze e Transportit, në seksionin e pyetjeve dhe përgjigjeve në lidhje me kripën në rrugë, e mohon qartazi pretendimin:
Për momentin, postime të rreme në lidhje me metodat e kriposjes së rrugëve po përhapen në mediat sociale. Ideja është se ne në Administratën Suedeze të Transportit po përdorim një lloj të ri kripe rrugore me ngjyrë të kuqe. Kjo nuk është e vërtetë.
Zyrtarja e Komunikimit pĂ«r Shtypin, Katarina Wolffram, tha pĂ«r Reuters se Administrata Suedeze e Transportit nuk e ka pĂ«rdorur kurrĂ« âproduktin e pretenduarâ dhe nuk ka planifikuar ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ«.
Në një provë rreth 20 vjet më parë, Suedia përdori një përzierje kripe dhe sheqeri në zona të vogla testimi, tha ajo. Tani përdor klorur natriumi të zakonshëm me një pastërti minimale prej 97%.
Kjo metodë përdoret vetëm kur asnjë metodë tjetër kundër rrëshqitjes nuk funksionon, sipas faqes së internetit të Administratës së Transportit.
âNe hedhim kripĂ« nĂ« rrugĂ« me trafik tĂ« lartĂ« dhe aty ku shpesh ka ndryshime tĂ« shpejta tĂ« temperaturĂ«s. Ka efekte negative tĂ« hedhjes sĂ« kripĂ«s pĂ«r tĂ« cilat jemi tĂ« vetĂ«dijshĂ«m, por pa kripĂ«, trafiku kryesisht i rĂ«ndĂ« do tĂ« ndalonte. Ne po punojmĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar metodat dhe po pĂ«rpiqemi vazhdimisht tĂ« zvogĂ«lojmĂ« sasinĂ« e kripĂ«sâ, thotĂ« faqja e internetit.
Niklas Aronsson, oficer shtypi në BirdLife Sweden, tha për Reuters se nuk ishte në dijeni që përdorimi i ekstraktit të panxharit dhe niseshtesë së misrit mund të ishte i dobishëm.
Ka mungesë kërkimesh se si kripa e rrugës ndikon te zogjtë, tha Aronsson, por ai iu referua një studimi të vitit 2005 që shqyrtoi rastet e vdekshmërisë së zogjve përgjatë anëve të rrugëve ku është aplikuar kripë. Studimi sugjeroi se toksiciteti i kripës kontribuoi në vulnerabilitetin e zogjve të vegjël këngëtarë ndaj trafikut rrugor dhe mund të jetë një shkak i drejtpërdrejtë i vdekshmërisë në disa raste.
Qeveria suedeze bĂ«ri sot me dije, nĂ« njĂ« njoftim pĂ«r shtyp tĂ« pĂ«rkthyer nĂ« rusisht, se ka kryer ushtrime simulimi lufte, me pjesĂ«marrjen e Mbretit tĂ« SuedisĂ«, PrinceshĂ«s sĂ« KurorĂ«s, forcave tĂ« armatosura dhe anĂ«tarĂ«ve tĂ« parlamentit. PĂ«r shtetin skandinav kjo Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« nga vitet 1990 qĂ« janĂ« organizuar ushtrime ushtarake tĂ« [âŠ]
Në aeroportin Gothenburg-Landvetter, në perëndim të Suedisë, u ndërprenë fluturimet më 6 nëntor, pasi në aeroport u panë drone fluturues, thanë autoritetet.
Dronët kanë shkaktuar ndërprerje të mëdha të trafikut ajror nëpër Evropë gjatë muajve të fundit, duke detyruar mbyllje të përkohshme të aeroporteve në disa vende. Disa zyrtarë kanë fajësuar luftën hibride nga Rusia për këto incidente, por Moska ka mohuar se ka gisht në to.
âNĂ« Aeroportin Landvetter Ă«shtĂ« vĂ«rejtur njĂ« dron ose disa dronĂ«â, tha njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i agjencisĂ« sĂ« aviacionit civil, LFV.
Një zëdhënës i policisë suedeze tha se policia mori informacione mbi detektime të dyshuara të dronëve nga disa persona në orën 16:41 dhe shkoi në vendngjarje për të mbledhur informacione, me qëllim që të konfirmojë këto pretendime.
âNe kemi nisur njĂ« hetim pĂ«r sabotim tĂ« dyshuar tĂ« aviacionitâ, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si i policisĂ«.
Ky aeroport është i dyti më i madh në Suedi, pas Arlandas në Stokholm, sipas operatorit të aeroportit Swedavia.
âHapĂ«sira ajrore mbi aeroportin Landvetter Ă«shtĂ« aktualisht e mbyllur pĂ«r shkak tĂ« indikacioneve pĂ«r njĂ« dron tĂ« dyshuarâ, tha drejtoresha e operacioneve nĂ« Swedavia, Susanne Norman.
âHapĂ«sira ajrore do tĂ« mbetet e mbyllur derisa policia tĂ« pĂ«rfundojĂ« hetimetâ, shtoi ajo.
Të martën, detektimet e dronëve detyruan autoritetet në Belgjikë të mbyllnin aeroporte dhe një bazë ushtarake, teksa ministri i Mbrojtjes i shtetit e quajti një sulm të koordinuar.
Greva në kompaninë Tesla është më e gjatë në Suedi në 100 vjet. Sipas studimeve të bërë nga Arena Ide, deri më tani kjo grevë o ka kushtuar sindikatës IF Metall rreth 100 milionë krona suedeze (9.1 milionë euro).
âNuk Ă«shtĂ« shumĂ« krahasuar me fondin e grevave tĂ« IF Metall qĂ« vlerĂ«sohet nĂ« rreth 10 miliardĂ« krona (900.1 milionĂ« euro)â, thotĂ« studiuesi German Bender nga Arena Ide.
E hëna, 27 tetor, shënon dy vjet prej kur ka nisur greva. Konflikti ka të bëjë me faktin që Tesla nuk ka pranuar të hyjë në marrëveshje kolektive me sindikatën IF Metall.
Kjo ka sjellë një përshkallëzim të situatës gjatë këtyre dy vjetëve. Aktualisht rreth 70 vetë të regjistruar tek IF Metall janë në grevë. Grevës i janë bashkuar edhe 14 sindikata të tjera nga katër vende të ndryshme në shenjë solidariteti, raportojnë mediat.
Edhe pse është linja më e gjatë greve në Suedi në një shekull, efekti që ka pasur nuk ka qenë ai që pritej: Akoma mund të blihet, të karikohet dhe të riparohet një Tesla.
German Bender vlerëson se greva sindikatës deri më tani i ka kushtuar rreth 100 milionë krona.
âShuma Ă«shtĂ« e madhe por nĂ« raport me fondin e grevave tĂ« IF Metall qĂ« Ă«shtĂ« rreth 10 miliardĂ« krona, kjo sâĂ«shtĂ« shumĂ«â, shton ai.
ĂshtĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« llogaritet se sa ka kushtuar greva pĂ«r Teslan, por sipas Bender pĂ«rfshihen shpenzime gjyqĂ«sore, shpenzime pĂ«r tĂ« sjellĂ« punĂ«torĂ« qĂ« tĂ« zevĂ«ndĂ«sojnĂ« grevistĂ«t (âstrejkbrytareâ) dhe shpenzime tĂ« tjera shtesĂ« qĂ« shkojnĂ« nĂ« dhjetĂ«ra miliona krona.
âĂshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« hiqen mbeturinat, tâi jepen targat, karikuesit elektrikĂ« nuk mund tĂ« lidhĂ«n â qartĂ« qĂ« kjo vendos presion tĂ« madh mbi Teslan. Ne vazhdojmĂ« punĂ«n; kjo do tĂ« jetĂ« njĂ« luftĂ« shterjejeâ, thotĂ« kryetarja e IF Metall, Marie Nilsson.
Bender gjithashtu nuk sheh qĂ« konflikti tĂ« jetĂ« afĂ«r zgjidhjes âmendoj qĂ« greva mund tĂ« vazhdojĂ« pĂ«r shumĂ« kohĂ«, ndoshta edhe pĂ«r disa vjet tĂ« tjerĂ«â.
STOKHOLM, 27 tetor /ATSH-DPA/- Suedia, e cila Ă«shtĂ« prekur nga krime tĂ« rĂ«nda tĂ« lidhura me bandat, njoftoi sot planet pĂ«r burgosjen e shkelĂ«sve qĂ« nĂ« moshĂ«n 13-vjeçare nĂ« qendrat e paraburgimit pĂ«r tĂ« rinj â duke filluar nga vera e ardhshme â edhe pse ata nuk mund tĂ« mbahen penalisht pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r shkak tĂ« moshĂ«s sĂ« tyre.
Qeveria nĂ« Stokholm, mĂ« herĂ«t i ngarkoi autoritetit kombĂ«tar tĂ« burgjeve krijimin e seksioneve nĂ« qendrat e paraburgimit pĂ«r personat 15 deri nĂ« 17 vjeç â qĂ« kanĂ« kryer krime tĂ« rĂ«nda.
âKy mandat tani po zgjerohet pĂ«r tĂ« pĂ«rfshirĂ« 13 dhe 14-vjeçarĂ«tâ, njoftoi Ministria suedeze e DrejtĂ«sisĂ«.
Për vite me radhë, Suedia është përballur me bandat kriminale që shpesh rekrutojnë të mitur për të kryer krime të rënda, përfshirë vrasjet.
Sipas legjislacionit aktual, 13 dhe 14-vjeçarët nuk janë ende penalisht përgjegjës, megjithëse një propozim legjislativ nga qeveria liberale-konservatore e kryeministrit Ulf Kristersson synon ta ndryshojë këtë për vepra penale veçanërisht të rënda.
âUlja e moshĂ«s sĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« penale pĂ«r krimet mĂ« tĂ« rĂ«nda Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme jo vetĂ«m pĂ«r tĂ« mbrojtur shoqĂ«rinĂ«, por edhe pĂ«r tĂ« ndihmuar fĂ«mijĂ«t tĂ« largohen nga rruga e krimitâ, tha ministri i DrejtĂ«sisĂ«, Gunnar Strommer nĂ« njĂ« deklaratĂ«.
âKur 13-14-vjeçarĂ«t vrapojnĂ« me armĂ«, shoqĂ«ria duhet tĂ« pĂ«rgjigjet me forcĂ« tĂ« plotĂ«â, tha Henrik Vinge, kryetar i Komitetit tĂ« DrejtĂ«sisĂ«.
Gjithashtu, ai është anëtar i Demokratëve nacionalistë të krahut të djathtë të Suedisë.
âFillimisht, do tĂ« krijohen 100 deri nĂ« 150 vende pĂ«r shkelĂ«sit e moshĂ«s 13 deri nĂ« 17 vjeç. Seksionet e veçanta pĂ«r tĂ« rinjtĂ« pritet tĂ« jenĂ« funksionale deri nĂ« korrik 2026â, sipas qeverisĂ«.
Seksionet për djemtë do të krijohen në gjashtë qendra paraburgimi, ndërsa dy të tjera do të caktohen për vajzat.
âAdoleshentĂ«t e vegjĂ«l dhe tĂ« rritur do tĂ« mbahen tĂ« ndarĂ« dhe i gjithĂ« sistemi duhet tĂ« jetĂ« nĂ« pĂ«rputhje me KonventĂ«n e OKB-sĂ« pĂ«r tĂ« Drejtat e FĂ«mijĂ«veâ, tha ministria.//a.i/
âE urrej, mĂ« ka shkatĂ«rruar jetĂ«n. Mendova se ishte faji im qĂ« nuk bĂ«ra mĂ« shumĂ« rezistencĂ«, por isha shumĂ« e frikĂ«suar. Mendoja se mund tĂ« mĂ« vriste.â
Këto janë fjalët e viktimës së përdhunimit, Meya Aberg, por absurditetin e ngjarjes e shton ajo që do të lexoni më pas:
Gjykata e Apelit pĂ«r rajonin e EpĂ«rm tĂ« Norrland-it ka vendosur qĂ« azilanti eritrean, i dĂ«nuar pĂ«r pĂ«rdhunimin e 16-vjeçares, tĂ« mos dĂ«bohet nga Suedia pasi tĂ« pĂ«rfundojĂ« dĂ«nimin me tre vjet burg. Arsyeja e dhĂ«nĂ« nĂ« vendim: âkohĂ«zgjatja e aktitâ.
Vendimi ka shkaktuar zemĂ«rim tĂ« madh ndĂ«rkombĂ«tar, pasi gjykata argumenton se pĂ«rdhunimi ânuk zgjati mjaftueshĂ«mâ pĂ«r tâu konsideruar si njĂ« âkrim jashtĂ«zakonisht i rĂ«ndĂ«â, ndaj nuk justifikon dĂ«bimin e autorit, Yazied Mohamed, i cili Ă«shtĂ« refugjat nga Eritrea.
Sipas vendimit, âpĂ«rdhunimi, ndonĂ«se i rĂ«ndĂ«, nuk pĂ«rbĂ«n njĂ« shkelje aq tĂ« rĂ«ndĂ« sa tĂ« warrantojĂ« dĂ«bim nga vendiâ. Gjykata shton se, nĂ« shumĂ« raste, pĂ«rdhunimi mund tĂ« konsiderohet krim jashtĂ«zakonisht i rĂ«ndĂ« qĂ« sjell dĂ«bim, por âduhet bĂ«rĂ« njĂ« vlerĂ«sim bazuar nĂ« tĂ« gjitha rrethanat e rastitâ.
Ngjarja ndodhi mĂ« 1 shtator tĂ« vitit tĂ« kaluar nĂ« qytetin SkellefteĂ„, kur Meya Ă berg, 16 vjeç, po kthehej nĂ« shtĂ«pi pasi kishte mbaruar turnin e saj nĂ« McDonaldâs. Ajo kishte humbur autobusin dhe po ecte pĂ«rmes njĂ« tuneli pĂ«r kĂ«mbĂ«sorĂ« kur u sulmua dhe u pĂ«rdhunua nga 18-vjeçari Yazied Mohamed. Ai i mori telefonin, e tĂ«rhoqi me forcĂ« nĂ« tunel dhe e sulmoi, derisa vajza arriti tĂ« shpĂ«tonte dhe tĂ« vraponte drejt qytetit.
Fillimisht Mohamed u shpall i pafajshĂ«m pĂ«r âmungesĂ« provashâ, por pas apelimit, u dĂ«nua me 3 vjet burg dhe detyrim pĂ«r tĂ« paguar 240,000 krona suedeze (rreth 22,000 euro) si dĂ«mshpĂ«rblim. MegjithatĂ«, gjykata refuzoi kĂ«rkesĂ«n pĂ«r dĂ«bim, duke thĂ«nĂ« se krimi ânuk ishte mjaftueshĂ«m i zgjatur pĂ«r tâu klasifikuar si jashtĂ«zakonisht i rĂ«ndĂ«â.
Reagimet ishin të ashpra. Donald Trump Jr., në një postim në platformën X, shkroi:
âĂfarĂ« po ndodh me kĂ«tĂ« botĂ«? Europa Ă«shtĂ« nĂ« fazĂ«n âishte vetĂ«m njĂ« pĂ«rdhunim i shkurtĂ«râ, prandaj nuk do ta dĂ«bojmĂ« kĂ«tĂ« copĂ« plehre nga vendi ynĂ«. Zgjohuni, njerĂ«z, po vetĂ«shkatĂ«rrohemi me moralin tonĂ« tĂ« rremĂ«.â
Kritika të forta erdhën edhe nga politikanë evropianë, përfshirë eurodeputetin kroat Stephen Nikola Bartulica, i cili tha se gjyqtarët që morën këtë vendim duhet të mbajnë përgjegjësi.
Ndërkohë, Meya à berg, tashmë 17 vjeç, ka folur publikisht për traumën që përjetoi atë natë. Në një intervistë për median suedeze Norran, ajo tregoi sesi është përballur me pasojat e rënda psikologjike të sulmit dhe sesi e ka parë disa herë agresorin në qytet, në shkollë dhe në vendin e saj të punës.
âDua tĂ« them qĂ« e urrej dhe qĂ« ai mĂ« ka shkatĂ«rruar jetĂ«n,â â u shpreh ajo. âMendova se ishte faji im qĂ« nuk bĂ«ra mĂ« shumĂ« rezistencĂ«, por isha shumĂ« e frikĂ«suar. Mendoja se mund tĂ« mĂ« vriste.â
Ligji suedez lejon dĂ«bimin vetĂ«m nĂ«se krimi konsiderohet âjashtĂ«zakonisht i rĂ«ndĂ«â dhe paraqet rrezik pĂ«r sigurinĂ« publike. Por ky rast ka hapur njĂ« debat tĂ« gjerĂ« nĂ« vend dhe jashtĂ« tij, ku shumĂ« e shohin vendimin si njĂ« dĂ«shtim moral dhe ligjor tĂ« sistemit gjyqĂ«sor suedez.
Ky nuk është një rast i izoluar. Vetëm në korrik 2025, një tjetër shtetas eritrean me 196 akuza penale, përfshirë sulme ndaj policisë dhe të burgosurve, i shpëtoi dëbimit. Po ashtu, katër burra eritreanë të akuzuar për përdhunim në grup në vitin 2022 u lejuan të qëndrojnë në Suedi, duke nxitur debate të reja për sistemin suedez të drejtësisë dhe ligjin e kufizuar për dëbimin e azilantëve që kanë kryer krime.
TIRANĂ, 14 tetor /ATSH/ Presidenti i RepublikĂ«s, Bajram Begaj ka uruar ekipin pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« KosovĂ«s pĂ«r fitoren ndaj SuedisĂ«.
âUrime ekipit tĂ« KosovĂ«s pĂ«r fitoren ndaj SuedisĂ«! DjemtĂ« tanĂ« na bĂ«jnĂ« krenarĂ«. PĂ«rpara shqipe!â, u shpreh Kreu i Shtetit, nĂ« njĂ« reagim publik nĂ« rrjetet sociale.
Kosova arriti një fitore historike në Goteborg, duke mposhtur Suedinë me rezultatin minimal 1-0, në ndeshjen e vlefshme për kualifikimet për në Botërorin 2026.
Golin e vetëm të takimit e realizoi Fisnik Asllani në pjesën e parë, pas një aksioni të shpejtë që përfundoi me goditje precize në rrjetën suedeze.
Pas kësaj fitoreje, Kosova ngjitet në vendin e dytë të Grupit B me 7 pikë pas katër ndeshjeve, tre më pak se liderja Zvicra që kryeson me 10 pikë. Sllovenia renditet e treta me 3 pikë, ndërsa Suedia mbetet në fund të tabelës me vetëm 1 pikë të fituar.
Fitorja e djeshme e mban gjallë plotësisht ëndrrën e Kosovës për një kualifikim historik në Kupën e Botës, ndërsa ndeshjet e radhës kualifikuese do të zhvillohen muajin e ardhshëm, ku dardanët do të kërkojnë të vazhdojnë momentin pozitiv.
Kombëtarja e Kosovës ka arritur një tjetër fitore madhështore ndaj Suedisë, duke vazhduar kështu me shpresa për Kampionatin Botëror të vitit 2026.
âDardanĂ«tâ fituan nĂ« udhĂ«tim ndaj SuedisĂ« me shifra minimale prej 1-0, shkruan âGazeta Expressâ.
Fitoren e madhe Kosovës ia dhuroi sulmuesi Fisnik Asllani, i cili shënoi në pjesën e parë të ndeshjes.
Më saktëisht, Asllani shënoi në minutën e 32-të të ndeshjes, pas një asistimi nga Veldin Hoxha.
Në fund të pjesës së parë, Kosova e pati edhe një mundësi të artë për të dyfishuar epërsinë, por që Vedat Muriqit iu ndal goditja nga portieri suedez dhe Leon Avdullahu më pas e goditi shtyllën.
Në pjesën e dytë, natyrisht, sulmet nga ana e Suedisë u shtuan, mirëpo pa rrezik të madh për portën që mbrohet nga Arijanet Muric.
Alexander Isak pati një mundësi të mirë me kokë, e cila kaloi mbi portë, dhe Roony Bardhji që ishte rrezik nga ana e majtë e mbrojtjes së Kosovës.
Ndërkohë, superylli i Liverpoolit, Isak pati edhe një mundësi të mirë, përsëri me kokë, por që u ndal nga duart e Arijanet Muricit.
Me këtë fitore, Kosova shkon në kuotën e shtatë pikëve pas katër ndeshjeve, derisa Suedia mbetet e fundit me vetëm një pikë.
Ndeshjen e radhës, Kosova e luan ndaj Sllovenisë më 15 nëntor, teksa më 18 nëntor e përmbyll këtë cikël kualifikues./GazetaExpress/
Ministri gjithashtu vuri në dukje se incidentet e fundit me dronë spiunë kanë treguar rolin gjithnjë e më të madh të kërcënimeve ajrore në luftërat moderne.
âDuhet tĂ« mbrojmĂ« veten nga kjoâ, shtoi ai.
Kohët e fundit, disa vende evropiane kanë regjistruar fluturime dronësh të paidentifikuar mbi vende strategjike dhe ushtarake, duke ngritur shqetësime brenda NATO-s.
Në Danimarkë, Norvegji, Francë, Gjermani dhe Suedi, dronë janë vërejtur pranë aeroportëve, bazave ushtarake dhe infrastrukturës kritike. Para disa ditësh, disa dronë u zbuluan mbi Oslo, duke rrotulluar në periferi lindore dhe duke detyruar aeroportin Gardermoen të ndalojë përkohësisht operacionet.
Në Gjermani, në qytetin Geilenkirchen, një dron i paidentifikuar u regjistrua duke fluturuar mbi bazën ajrore ku janë stacionuar avionët e vëzhgimit të NATO-s. Incidentë të ngjashëm janë regjistruar edhe në vende të tjera të rajonit.
Analistët në Institute for the Study of War (ISW) lidhin disa nga këto incidente drejtpërdrejt me fushatën hibride të Rusisë. Sipas vlerësimit të tyre, Kremlini po teston përgjigjet e mbrojtjes ajrore të NATO-s dhe po mat vendosmërinë politike të vendeve të BE-së.  /Ad.Ab./
GOTLAND, 25 shtator /ATSH/ â Ishulli suedez i Gotlandit mban çelĂ«sin e kontrollit tĂ« Detit Baltik, sipas oficerĂ«ve suedezĂ« dhe polakĂ« qĂ« do tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« manovrat ushtarake, kĂ«tĂ« javĂ« â qĂ« synojnĂ« tĂ« pengojnĂ« njĂ« sulm tĂ« mundshĂ«m rus mes tensioneve nĂ« rritje midis NATO-s dhe MoskĂ«s, sipas âReutersâ.
âNĂ« thelb, Ă«shtĂ« si njĂ« transportues i madh aeroplanĂ«sh nĂ« mes tĂ« Baltikutâ, tha intendenti Oscar Hannus i MarinĂ«s Suedeze, i rrethuar nga njĂ« nga sistemet raketore RBS-15 tĂ« SuedisĂ« â qĂ« do tĂ« pĂ«rdoren kundĂ«r çdo kĂ«rcĂ«nimi nga deti ndaj ishullit.
NjĂ«sia e Hannus, sĂ« bashku me parashutistĂ«t dhe forcat raketore bregdetare nga Polonia, marrin pjesĂ« nĂ« âOperacionin Gotland Sentryâ, duke testuar planet e SuedisĂ« dhe NATO-s pĂ«r tĂ« dislokuar forca tokĂ«sore, detare dhe ajrore nĂ« mbrojtje tĂ« shpejtĂ« tĂ« Gotlandit.
Gotland, i njohur pĂ«r turistĂ«t suedezĂ« pĂ«r plazhet e tij me rĂ«rĂ«, ka fituar njĂ« rĂ«ndĂ«si strategjike nĂ« rritje â ndĂ«rsa tensionet me RusinĂ« janĂ« pĂ«rshkallĂ«zuar qĂ« kur presidenti Vladimir Putin urdhĂ«roi pushtimin e plotĂ« tĂ« UkrainĂ«s nĂ« shkurt tĂ« vitit 2022.
Treqind kilometra nga shtĂ«pia e FlotĂ«s Baltike tĂ« RusisĂ« nĂ« enklavĂ«n e Kaliningradit, Gotland dominon me rrugĂ« detare jetĂ«sore, dhe ishulli do tĂ« ishte vendimtar nĂ«se NATO-s do tâi duhej tĂ« dĂ«rgonte trupa dhe furnizime pĂ«r tĂ« pĂ«rforcuar shtetet balltike tĂ« afĂ«rta tĂ« LituanisĂ«, LetonisĂ« dhe EstonisĂ«, me shumĂ« mundĂ«si nga Suedia.
Në vitin 2018, Suedia riaktivizoi Regjimentin Gotland të ushtrisë dhe vendosi bateri raketash tokë-ajër në ishull, si dhe përmirësoi infrastrukturën tjetër ushtarake.
Suedia iu bashkua NATO-s nĂ« mars tĂ« vitit 2024, qĂ« do tĂ« thotĂ« se tani mund tĂ« mbĂ«shtetet te anĂ«tarĂ«t e aleancĂ«s pĂ«r tâi dalĂ« nĂ« mbrojtje asaj. //a.i/
NjĂ« incident shqetĂ«sues ndodhi gjatĂ« njĂ« konference pĂ«r shtyp nĂ« Suedi, ku Ministrja e re e ShĂ«ndetĂ«sisĂ«, Elisabeth Lann, humbi ndjenjat para mediave gjatĂ« njĂ« konference pĂ«r shtyp. Ngjarja ndodhi vetĂ«m pak minuta pas fillimit tĂ« prezantimit tĂ« panelit, kur Lann u rrĂ«zua papritur nĂ« tokĂ«, duke pĂ«rplasur kokĂ«n. TĂ« pranishmit reaguan menjĂ«herĂ«, duke i [âŠ]
Login
