KompanitĂ« amerikane tĂ« energjisĂ« do tĂ« rikthehen nĂ« VenezuelĂ« me âmiliarda dollarĂ«â investime, deklaroi Donald Trump, duke e vendosur naftĂ«n nĂ« qendĂ«r tĂ« planit tĂ« tij pĂ«r ndryshim regjimi nĂ« kĂ«tĂ« vend tĂ« pasur me burime natyrore.
Presidenti tha tĂ« shtunĂ«n se kompanitĂ« amerikane tĂ« shpimit tĂ« naftĂ«s,  shumica e tĂ« cilave e kishin braktisur VenezuelĂ«n dekada mĂ« parĂ«,  do tĂ« rindĂ«rtojnĂ« sektorin e saj tĂ« naftĂ«s dhe do tĂ« nxjerrin ânjĂ« sasi tĂ« jashtĂ«zakonshme pasurieâ.
âDo tĂ« fusim kompanitĂ« tona shumĂ« tĂ« mĂ«dha amerikane tĂ« naftĂ«s, mĂ« tĂ« mĂ«dhatĂ« nĂ« botĂ«, tĂ« cilat do tĂ« investojnĂ« miliarda dollarĂ«, do tĂ« rregullojnĂ« infrastrukturĂ«n e shkatĂ«rruar, infrastrukturĂ«n e naftĂ«s, dhe do tĂ« fillojnĂ« tĂ« krijojnĂ« tĂ« ardhura pĂ«r vendin,â tha Trump.
Komentet e tij erdhën vetëm disa orë pasi Uashingtoni ndërmori sulme ndaj Karakasit dhe kapi presidentin Nicolås Maduro, një veprim i guximshëm dhe tronditës, veçanërisht për faktin se lideri amerikan sinjalizoi hapur se nafta ishte një nga motivet kryesore.
Ndërhyrje të tjera të mbështetura nga SHBA që kanë rrëzuar udhëheqës në vende të pasura me naftë, si Libia, Iraku dhe Irani, kanë sjellë vite të tëra paqëndrueshmërie në këto shtete.
Venezuela zotëron rezervat më të mëdha të naftës në botë. Kina ka qenë prej vitesh blerësi i saj kryesor, ndërsa Rusia një partner kyç në sektorin e naftës. Tani, sipas presidentit amerikan, sektori kryesor i Venezuelës do të shndërrohet në një aset për zhvillim nga kompanitë e mëdha amerikane të naftës.
Lëvizja më e fundit e Uashingtonit do të ketë jehonë globale, thonë analistët.
âNĂ«se ne vĂ«rtet hyjmĂ« dhe bĂ«jmĂ« gjĂ«ra tĂ« jashtĂ«zakonshme: sekuestrime, nacionalizime, duke lejuar kompanitĂ« amerikane tĂ« hyjnĂ« dhe ta pĂ«rdorin kĂ«tĂ« si njĂ« mjet presioni pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« fitime masive nga qeveria e re, kjo do tĂ« ndryshonte rrĂ«njĂ«sisht mĂ«nyrĂ«n se si pjesa tjetĂ«r e botĂ«s e sheh Shtetet e Bashkuara dhe kompanitĂ« amerikane tĂ« naftĂ«s,â tha Jason Bordoff, drejtor themelues i QendrĂ«s pĂ«r PolitikĂ«n Globale tĂ« EnergjisĂ« nĂ« Universitetin Columbia.
Venezuela ka mbi 300 miliardë fuçi rezerva të provuara nafte, më shumë edhe se Arabia Saudite. Dikur ajo ishte një furnizues kyç për rafineritë e Gjirit të SHBA-së, të ndërtuara për të përpunuar naftën e rëndë dhe viskoze të nxjerrë nga rajoni i Orinokos.
Por korrupsioni i përhapur, sanksionet amerikane dhe keqmenaxhimi e kanë ulur ndjeshëm prodhimin gjatë dekadave të fundit, në pak më shumë se 900 mijë fuçi në ditë, më pak se një e dhjeta e prodhimit të vetë SHBA-së. Investitorët e huaj u larguan ndërsa Karakasi kërkoi më shumë kontroll mbi sektorët kyç të ekonomisë.
Trump tha se tĂ« ardhurat nga njĂ« industri e ringjallur e naftĂ«s do tĂ« mbĂ«shtesin njĂ« regjim tĂ« ri nĂ« VenezuelĂ« dhe do tĂ« kompensojnĂ« investitorĂ«t e âBig Oilâ qĂ«, sipas tij, âjanĂ« shfrytĂ«zuarâ.
Veteranë të industrisë së naftës dhe këshilltarët e tyre treguan më shumë kujdes.
âKompanitĂ« amerikane, sigurisht, do tĂ« tundoheshin nga mundĂ«sia pĂ«r tâu rikthyer nĂ« njĂ« vend fqinj me rezervat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« naftĂ«s nĂ« botĂ«,â tha Bob McNally, president i Rapidan Energy dhe ish-kĂ«shilltar i George W. Bush.
âPor dhe ky Ă«shtĂ« njĂ« âporâ i madh ekziston historia dhe ekziston pasiguria, dhe ne mendojmĂ« se ato do tĂ« tregohen shumĂ« tĂ« kujdesshme pĂ«rpara se tĂ« hedhin kĂ«tĂ« hap.â
Chevron, e vetmja kompani amerikane e naftĂ«s qĂ« ka ende prani nĂ« VenezuelĂ«, tha se do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« operojĂ« ânĂ« pĂ«rputhje tĂ« plotĂ« me tĂ« gjitha ligjet dhe rregulloret pĂ«rkatĂ«seâ, por nuk komentoi pĂ«r plane zgjerimi.
âChevron mbetet e pĂ«rqendruar te siguria dhe mirĂ«qenia e punonjĂ«sve tanĂ«, si dhe te integriteti i aseteve tona,â tha njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s.
Kompania amerikane e naftës është në një pozicion të favorshëm për të lëvizur shpejt në Venezuelë, ku operon nën një licencë të posaçme nga administrata Trump dhe punëson rreth 3,000 punonjës përmes sipërmarrjeve të përbashkëta.
âPlumbi i argjendtĂ« pĂ«r investimet pĂ«r momentin Ă«shtĂ« Chevron, sepse ata janĂ« tashmĂ« atje,â tha Ali Moshiri, ish-drejtues i Chevron-it, i cili aktualisht po mbledh fonde pĂ«r tĂ« investuar nĂ« sektorin e naftĂ«s sĂ« VenezuelĂ«s. âAta kanĂ« infrastrukturĂ«n dhe njerĂ«zit, ndĂ«rsa kompanitĂ« e tjera jo.â
Të tjerë shprehën dyshime se investitorët do të nxitojnë drejt vendit, duke pasur parasysh dekadat e paqëndrueshmërisë dhe shkallën e madhe të investimeve të nevojshme në sektorin e naftës së rëndë jokonvencionale.
âKapitali pĂ«r tĂ« cilin po flasim Ă«shtĂ« masiv. VetĂ«m pĂ«r tĂ« ruajtur prodhimin aktual deri nĂ« vitin 2040 do tĂ« duheshin rreth 65 miliardĂ« dollarĂ«, dhe mbi 100 miliardĂ« dollarĂ« pĂ«r ta rikthyer prodhimin venezuelian nĂ« 2 milionĂ« fuçi nĂ« ditĂ«,â tha Schreiner Parker, analist nĂ« kompaninĂ« konsulente Rystad Energy.
âKjo nuk Ă«shtĂ« diçka drejt sĂ« cilĂ«s kompanitĂ« amerikane do tĂ« vrapojnĂ« vetĂ«m disa orĂ« pas njĂ« ndĂ«rhyrjeje.â
ExxonMobil, kompania më e madhe amerikane e naftës, ishte ndër grupet perëndimore asetet e të cilave u shtetëzuan nga ish-presidenti populist Hugo Chåvez në vitin 2007. Ajo fitoi 1.6 miliardë dollarë nga një panel ndërkombëtar arbitrazhi në vitin 2014 për shtetëzimin e projektit Cerro Negro në brezin e naftës së Orinokos.
Vitin e kaluar, një tribunal arbitrazhi i Bankës Botërore hodhi poshtë kërkesën e Venezuelës për anulimin e një vendimi prej 8.37 miliardë dollarësh në favor të ConocoPhillips për shtetëzimin e projekteve Hamaca, Petrozuata dhe Corocoro.
Exxon dhe Conoco vazhdojnĂ« tĂ« kĂ«rkojnĂ« pagesĂ«n e shumicĂ«s sĂ« kĂ«tyre kompensimeve, njĂ« betejĂ« qĂ« Trump e ka pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« justifikuar largimin e Maduros, duke iu referuar vazhdimisht ânaftĂ«s sĂ« vjedhurâ. KompanitĂ« nuk iu pĂ«rgjigjĂ«n kĂ«rkesave pĂ«r koment.
TregtarĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ« tĂ« naftĂ«s do tĂ« reagojnĂ« ndaj lĂ«vizjes sĂ« Trump kur tregjet e naftĂ«s tĂ« hapen, por furnizimet e bollshme globale i kanĂ« dhĂ«nĂ« presidentit mĂ« shumĂ« hapĂ«sirĂ« veprimi. Ămimi referencĂ« Brent u mbyll pak mbi 60 dollarĂ« pĂ«r fuçi tĂ« premten, nga mbi 120 dollarĂ« pas pushtimit tĂ« UkrainĂ«s nga Rusia nĂ« vitin 2022.
Ădo ndĂ«rprerje e furnizimeve nga Venezuela, e cila sipas Trump mbetet ende nĂ«n embargo, mund tĂ« rrisĂ« çmimet. Por do tĂ« duhej shumĂ« kohĂ« qĂ« prodhimi shtesĂ« i naftĂ«s tĂ« vihej nĂ« funksion dhe sasia mund tĂ« jetĂ« e kufizuar.
Analistët thonë se me investime të mëdha, prodhimi venezuelian mund të dyfishohet në mbi 2 milionë fuçi në ditë gjatë dekadës së ardhshme, ende më pak se gjysma e prodhimit të naftës së Teksasit.
âNe mbetemi tĂ« kujdesshĂ«m pĂ«r tĂ« shpallur sukses pĂ«r sektorin e naftĂ«s sĂ« VenezuelĂ«s, duke pasur parasysh rĂ«nien shumĂ«vjeçare, dhe besojmĂ« se rruga drejt rimĂ«kĂ«mbjes do tĂ« jetĂ« e gjatĂ«,â tha Helima Croft, ish-analiste e CIA-s, tani nĂ« RBC Capital Markets./FinancialTimes
The post Amerika do të fitojë miliarda dollarë nga nafta e Venezuelës appeared first on Gazeta Si.
Login
