❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Shkrimtarët e famshëm dhe Viti i Ri

✇Telegrafi
By: Agron Shala


Nga: Esther Lombardi
PĂ«rkthimi: Telegrafi.com

Festa e Vitit të Ri ka të bëjë me reflektimin mbi vitin që po kalon dhe planifikimin për vitin që vjen. Mblidhemi me miq të rinj dhe të vjetër, dhe përcaktojmë objektivat që mund të zgjasin deri përtej janarit - ose jo. Një mënyrë e mrekullueshme që njerëzimi ka zbuluar për të përkujtuar natën e ndërrimit të viteve, është duke shkruar për këtë festë vjetore, duke krijuar thënie si ato të cituara më poshtë.

Siç e thotë Sir Walter Scott:

Çdo moshĂ« ka menduar se viti i porsalindur / ËshtĂ« koha mĂ« e pĂ«rshtatshme pĂ«r gĂ«zim festiv.

Prandaj, festoni Vitin tuaj të Ri duke lexuar këto thënie nga autorë të famshëm, si John Burroughs dhe Mark Twain, të cilat eksplorojnë gjithçka, që nga tradita e lashtë e caktimit të objektivave të përkohshme, te rëndësia e fillimit të çdo viti - dhe madje çdo dite - me një qasje të re ndaj jetës.

Siç thotë T.S. Eliot në [poemën] Litël-Giding [Little Gidding]:

Fjalët e vitit të kaluar i përkasin gjuhës së vitit të kaluar / Dhe fjalët e vitit të ardhshëm presin një zë tjetër. / Dhe të mbarosh diçka do të thotë të fillosh.

Thënie për objektivat e Vitit të Ri

Tradita më e njohur e Vitit të Ri në Shtetet e Bashkuara është ajo e përcaktimit të objektivave për vitin që vjen, duke i premtuar vetes të hajë më pak ëmbëlsira apo të ushtrojë rregullisht, e për ta thyer atë premtim vetëm disa muaj më vonë - siç shprehet në mënyrë të famshme Helen Fielding në Ditarin e Brixhit Xhonsit [Bridget Jones's Diary]:

Mendoj se, teknikisht, objektivat e Vitit të Ri nuk mund të priten të fillojnë më 1 janar, apo jo? Sepse, meqë është një zgjatim i natës së Vitit të Ri, duhanpirësit tashmë janë duke pirë duhan dhe nuk mund të pritet të ndalen, papritmas pas goditjes së mesnatës, me aq shumë nikotinë në sistem. Gjithashtu, dieta në Ditën e Vitit të Ri nuk është ide e mirë, pasi nuk mund të hash në mënyrë të arsyeshme, por në të vërtetë duhet të kesh liri të konsumosh çfarëdo që është e nevojshme, moment pas momenti, për të lehtësuar dhimbjen e kokës nga nata e mëparshme. Mendoj se do të ishte shumë më e arsyeshme që objektivat, në përgjithësi, të fillonin më 2 janar.

Disa, si André Gide, gjithashtu i qasen idesë së objektivave me humor:

Por, a mund të përcaktosh ende objektivat kur je mbi dyzet vjeç? Jetoj sipas shprehive njëzetvjeçare.

Të tjerët, si Ellen Goodman, i qasen me goxha optimizëm ndryshimit të vërtetë:

E kalojmĂ« 1 janarin duke ecur nĂ«pĂ«r jetĂ«n tonĂ«, dhomĂ« pas dhome, duke bĂ«rĂ« njĂ« listĂ« tĂ« punĂ«ve pĂ«r t’u kryer, tĂ« tĂ« çarave pĂ«r t’u rregulluar. Ndoshta kĂ«tĂ« vit, pĂ«r ta balancuar listĂ«n, duhet tĂ« ecim nĂ«pĂ«r dhomat e jetĂ«s sonĂ« ... jo duke kĂ«rkuar pĂ«r tĂ« metat, por pĂ«r potencialin.

Disa herë gjatë karrierës së tij, si shkrimtar dhe folës publik, Mark Twain i përshkroi këto objektiva me një dozë përçmimi. Ai shkroi në mënyrë të famshme:

Viti i Ri është një institucion i padëmshëm vjetor, pa ndonjë dobi të veçantë për askënd, përveçse një kurban për pijanecë të shthurur, vizita miqësore dhe vendime të rreme.

Në një tjetër rast, Twain shkroi:

Dje, tĂ« gjithĂ« pinĂ« purot e tyre tĂ« fundit, pinĂ« pijen e fundit dhe thanĂ« sharjen e fundit. Sot, ne jemi njĂ« komunitet i devotshĂ«m dhe shembullor. Pas tridhjetĂ« ditĂ«sh, do t’i kemi fĂ«rfĂ«lluar nĂ« erĂ« reformimet tona dhe do tĂ« kemi shkurtuar mĂ« tepĂ«r se kurrĂ« mĂ« parĂ« mangĂ«sitĂ« tona tĂ« vjetra.

Oscar Wilde, nga ana tjetër, e mori konceptin me një rezervë dhe shkroi me humor:

Objektivat e mira janë thjesht çeqe që burrat nxjerrin nga një bankë ku nuk kanë llogari.

Thënie për nismat e reja

Shkrimtarët e tjerë besojnë në traditën që Dita e Vitit të Ri është një fillim të ri ose një faqe e bardhë - sipas fjalëve të një shkrimtari, një letër e re ose një faqe bosh - dhe siç e thotë G.K. Chesterton:

QĂ«llimi i Vitit tĂ« Ri nuk Ă«shtĂ« tĂ« kemi njĂ« vit tĂ« ri. ËshtĂ« tĂ« kemi njĂ« shpirt tĂ« ri dhe njĂ« hundĂ« tĂ« re; kĂ«mbĂ« tĂ« reja, njĂ« shtyllĂ« tĂ« re kurrizore, veshĂ« tĂ« rinj dhe sy tĂ« rinj. NĂ«se njĂ« njeri i caktuar nuk cakton objektivat pĂ«r Vitin e Ri, ai nuk do t’i caktojĂ« kurrĂ« objektivat. NĂ«se njĂ« njeri nuk fillon asgjĂ« nga e para, ai sigurisht nuk do tĂ« bĂ«jĂ« asgjĂ« tĂ« dobishme.

Shkrimtarët e tjerë e shohin fillimin e ri pak më të lehtë se Chestertoni, si John Burroughs, i cili njëherë tha:

Një vendim që kam marrë, dhe përpiqem gjithmonë ta mbaj, është ky: Të ngrihem mbi gjërat e vogla.

Ose, Benjamin Franklin, i cili dikur shkroi:

Ji gjithmonë në luftë me veset e tua, në paqe me fqinjët e tu, dhe le të të gjejë çdo Vit i Ri si një njeri më i mirë.

Anaïs Nin e çon edhe një hap më tej, duke thënë se çdo ditë është një objektiv i ri:

Nuk kam objektiva për Vitin e Ri. Zakoni i bërjes së planeve, i kritikës, miratimit dhe formësimit të jetës sime, është ngjarje tepër e përditshme për mua.

Për kalimin e kohës

Disa shkrimtarë përqendrohen drejtpërdrejt në idenë e kalimit të kohës, në reflektimet e tyre për traditat e festimit të Vitit të Ri. Për shembull, Charles Lamb shkroi:

Nga të gjithë tingujt e të gjitha kambanave ... më solemne dhe prekëse është tingëllima që shoqëron fundin e Vitit të Vjetër.

Shkrimtari Thomas Mann gjithashtu e vlerĂ«sonte solemnitetin e kalimit tĂ« kohĂ«s dhe pavlefshmĂ«rinĂ« e “zileve dhe fishekzjarrĂ«ve” njerĂ«zorĂ« pĂ«r tĂ« festuar ndryshimin e njĂ« sekonde me tjetrĂ«n - pĂ«r tĂ« cilĂ«n koha nuk interesohet aspak:

Koha nuk ka ndarje për të shënuar kalimin e saj, nuk ka kurrë stuhi apo bori që lajmërojnë fillimin e një muaji apo viti të ri. Edhe kur fillon një shekull i ri, jemi vetëm ne, vdekatarët, që u biem kambanave dhe qëllojmë me pistoleta.

Dy poezi të shkurtra për Ditën e Vitit të Ri

Edith Lovejoy Pierce përshkroi në mënyrë poetike ditën e parë të vitit, si më poshtë:

Do ta hapim librin. Faqet e tij janĂ« bosh. Ne do t’i shkruajmĂ« fjalĂ«t nĂ« to. Libri quhet “MundĂ«si” dhe kapitulli i tij i parĂ« Ă«shtĂ« “Dita e Vitit tĂ« Ri”.

Edgar Guest dhe Thomas Hood, nga ana tjetër, shkruan secili nga një poezi të shkurtër dedikuar kalimit nga viti i vjetër në të riun:

Me fat Vitin e Ri! Ma mundëso të
të mos sjell lot në asnjë sy,
kur ky Vit i Ri të ketë marrë fund.
Le të thuhet se kam qenë mik,
kam jetuar, dashuruar dhe punuar këtu,
dhe nga kjo krijova një vit të lumtur.
- Edgar Guest

Dhe ju, që jeni përballur me goditjen e fatkeqësive,
dhe jeni përkulur përdhe nga furia e tyre;
ju për të cilët dymbëdhjetë muajt që sapo kaluan
ishin po aq të ashpër sa një juri paragjykuese -
megjithatë, një dolli për të Ardhmen! dhe bashkohuni në këngën tonë,
për të ledhatuar keqardhjet e kujtimeve,
dhe pasi kemi marrë një sprovë të re të kohës,
të brohorasim me shpresën për një dymbëdhjetëshe më të mirë.

/Telegrafi/

↗

Kreu i ri i SPAK, në sfidë për tejkalimin e punës së Dumanit

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Sebi Alla Kalimi i detyrĂ«s si kreu i SPAK nuk mund tĂ« ishte vetĂ«m njĂ« stafetĂ« rutinĂ«, ndonĂ«se drejtuesi i ri Klodian Braho u kujdes qĂ« t’i jepte mĂ« shumĂ« rĂ«ndĂ«si institucionit, sesa pozicionit tĂ« lartĂ« qĂ« do tĂ« mbajĂ« nĂ« mandatin 3-vjeçar.

Dy paraardhĂ«sit e tij, Arben Kraja dhe Altin Dumani lanĂ« shenja secili nĂ« formĂ«n e tij, por Braho do tĂ« mbajĂ« edhe njĂ« peshĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« pasi koha “Dumani” ka lĂ«nĂ« disa shĂ«njime qĂ« pĂ«r kĂ«do qĂ« do e pasonte, ka njĂ« arsye mĂ« shumĂ« pĂ«r tu matur me njĂ« punĂ« tĂ« bĂ«rĂ« dhe punĂ«t qĂ« duhen bĂ«rĂ«.

“Dua tĂ« vlerĂ«soj paraardhĂ«sin nĂ« detyrĂ«, zotin Kraja, si dhe Dumanin pĂ«r integritetin e tij”, tha Braho.

Ai u zgjodh kreu i ri i SPAK me shtatë vota pro nga anëtarë të KLP-së, kundrejt tre rivalëve që morrën përkatësisht tre dhe një votë.  

Hetimi financiar

Kryebashkiakë në detyrë, ish-kryebashkiakë, ish-kryeministra e presidentë, ministra në detyrë të prekur majtas dhe djathtas janë një pjesë e punës së kohës Dumani, madje dy ditë para se të linte detyrën la firmën e fundit në kërkesën drejtuar Parlamentit për të marrë autorizim për arrestimin e zëvendëkryeministres Belinda Balluku.

“Jemi pĂ«rballur me sfida dhe presione, por SPAK Ă«shtĂ« sot mĂ« i fortĂ«, konsoliduar dhe mĂ« i besueshĂ«m se mĂ« parĂ«. Dua tĂ« falĂ«nderoj çdo punonjĂ«s pĂ«r pĂ«rkushtimin dhe sakrificat”, tha Dumani.

NdĂ«rsa emra tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m tĂ« politikĂ«s sĂ« 30 viteve tĂ« fundit kanĂ« proceset e hapura me drejtĂ«sinĂ«, hetimi finaciar dhe bllokimi i aseteve tĂ« ardhura nga korrupsioni mbetet nĂ« nivele tĂ« ulĂ«ta. “NĂ« ushtimin e detyrĂ«s fokusi im do tĂ« mbetet funksionimi i brendshĂ«m, funksionimi i ligjit. BKH dhe hetimi financiar janĂ« shtylla tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« SPAK”, tha Braho.

NĂ« njĂ« reagim nĂ« rrjetet sociale Misioni i BE-sĂ« nĂ« TiranĂ« uroi Brahon, por gjithashtu nĂ« tĂ« njĂ«tin postim, vlerĂ«soi punĂ«n e Dumanit. “PĂ«rgĂ«zojmĂ« Klodian Brahon, i cili merr detyrĂ«n sot si Kryetar i SPAK-ut dhe i urojmĂ« atij çdo sukses nĂ« kĂ«tĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Ne gjithashtu pĂ«rgĂ«zojmĂ« SPAK-un pĂ«r qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« e tij pĂ«rballĂ« presionit politik dhe vendosmĂ«rinĂ« dhe integritetin e treguar nga Kryeprokurori nĂ« largim Altin Dumani, nĂ«n udhĂ«heqjen e tĂ« cilit SPAK arriti pĂ«rparim nĂ« luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit tĂ« nivelit tĂ« lartĂ« dhe forcoi besimin e publikut nĂ« drejtĂ«si”, thotĂ« misioni i BE-sĂ«.

Dosjet

Si prokurorr i SPAK, Klodian Braho ka hetuar disa dosje ndër më kryesoret janë Inceneratori i Elbasanit, duke nxjerrë urdhër arresti për shumë persona mes të cilëve Mirel Mërtiri, Stela Gugallja, Klodian Zoto, gjithashtu si pjesë të kësaj dosje ndau hetimin për ish zëvendës kryeministrin Arben Ahmetaj.

Çështja tjetĂ«r qĂ« çoi nĂ« zbulimin e njĂ« skeme korruptive nĂ« BashkinĂ« e TiranĂ«s Ă«shtĂ« e ashtĂ«quajtura dosja 5D, apo edhe “Toyota Auris” ku janĂ« pĂ«rfshirĂ« disa individĂ« nga sistemi i drejtĂ«sisĂ« por njĂ«kohĂ«sisht ka tĂ« hapura edhe dy fraksione tĂ« tjera po pĂ«r tĂ« njĂ«jtĂ«n dosje.

The post Kreu i ri i SPAK, në sfidë për tejkalimin e punës së Dumanit appeared first on Faktoje.al.

↗

Ndahet nga jeta ish-trajneri i njohur i Danimarkës pas betejës me kancerin në tru

✇Icon Style
By: gaze tare

Ish-mbrojtĂ«si i Manchester City dhe Norwich City, Åge Hareide, ka ndĂ«rruar jetĂ« nĂ« moshĂ«n 72-vjeçare.

Muajin e kaluar u bë e ditur se ish-lojtari i Norvegjisë, i cili numëronte 50 paraqitje me kombëtaren e vendit të tij, ishte diagnostikuar me kancer në tru në fillim të këtij viti. Të enjten, u konfirmua se Hareide e humbi betejën e shkurtër me sëmundjen, ndërsa homazhet kanë vërshuar nga tifozë në Angli dhe në Skandinavi.

Manchester City reagoi pĂ«rmes njĂ« njoftimi nĂ« rrjetet sociale: “Manchester City Ă«shtĂ« i trishtuar tĂ« mĂ«sojĂ« se Åge Hareide, lojtari i parĂ« norvegjez i klubit, ka ndĂ«rruar jetĂ« nĂ« moshĂ«n 72-vjeçare.”

Hareide zhvilloi 24 ndeshje me City-n pas transferimit nga Molde në vitin 1981. Një vit më vonë, ai kaloi te Norwich City, ku regjistroi 52 paraqitje gjatë dy sezoneve.

Edhe Norwich City shprehu ngushĂ«llimet: “Norwich City Ă«shtĂ« thellĂ«sisht i pikĂ«lluar nga lajmi pĂ«r ndarjen nga jeta tĂ« ish-lojtarit tonĂ« Åge Hareide. Mendimet tona janĂ« me familjen dhe miqtĂ« e Åge nĂ« kĂ«tĂ« moment.”

NĂ« vitin 1985, Hareide u largua nga Anglia pĂ«r t’u rikthyer te Molde, ku fillimisht mori rolin e lojtarit-trajner, pĂ«rpara se tĂ« pĂ«rqendrohej plotĂ«sisht nĂ« karrierĂ«n e trajnerit pas tĂ«rheqjes nga futbolli si lojtar.

Gjatë karrierës së tij si trajner, ai drejtoi shtatë klube dhe tre përfaqësuese kombëtare, duke fituar tituj kampionë në Norvegji, Danimarkë dhe Suedi. Një nga arritjet më të mëdha ishte udhëheqja e Danimarkës deri në fazën e 1/8-ave të Kupës së Botës 2018, ku u eliminua nga Kroacia.

The post Ndahet nga jeta ish-trajneri i njohur i Danimarkës pas betejës me kancerin në tru appeared first on iconstyle.al.

↗

BRUKSEL – Von der Leyen: BE-ja duhet tĂ« pĂ«rgatitet pĂ«r luftĂ« hibride moderne

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: atila.kota

BRUKSEL, 17 dhjetor /ATSH/- Kemi shumë punë për të bërë. Duhet të shkojmë më tej dhe të ecim shpejt. Dhe kjo është veçanërisht e rëndësishme kur bëhet fjalë për mbrojtjen dhe sigurinë, tha dje në mbrëmje presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, gjatë një fjalimi në seancën plenare të Parlamentit Evropian, sipas ec.europa.eu.

“NĂ« fund tĂ« fundit, Evropa duhet tĂ« jetĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r sigurinĂ« e vet. Ky nuk Ă«shtĂ« mĂ« njĂ« opsion. ËshtĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri. Ne i dimĂ« kĂ«rcĂ«nimet me tĂ« cilat pĂ«rballemi dhe do tĂ« pĂ«rballemi me ato. Kjo do tĂ« thotĂ« se duhet tĂ« jemi tĂ« gatshĂ«m”, tha Von der Leyen.

“Ne duhet tĂ« prodhojmĂ« dhe tĂ« dislokojmĂ« pajisje tĂ« reja ushtarake – nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mund tĂ« luftojmĂ« njĂ« luftĂ« hibride moderne. Pas disa dekadash mungese tĂ« investimeve, tani po bĂ«jmĂ« njĂ« hap pĂ«rpara”, shtoi ajo.

“Po e transformojmĂ« bazĂ«n tonĂ« industriale tĂ« mbrojtjes me qĂ«llimin pĂ«r tĂ« ofruar njĂ« teknologji tĂ« avancuar dhe prodhim tĂ« shpejtĂ« masiv nĂ« kazanin e luftĂ«s. KĂ«tĂ« vit, kemi bĂ«rĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r mbrojtjen sesa nĂ« dekadat e fundit”, theksoi Von der Leyen.

“GjatĂ« 10 viteve tĂ« fundit, kemi investuar 8 miliardĂ« euro nĂ« fondin e mbrojtjes. KĂ«tĂ« vit, ne mundĂ«suam 800 miliardĂ« euro investime deri nĂ« vitin 2030. Dhe kemi parĂ« se sa i mbingarkuar ka qenĂ« programi ynĂ« SAFE – me kĂ«rkesĂ«n e 19 shteteve anĂ«tare qĂ« tejkaloi shpejt 150 miliardĂ« euro”, tha ajo.

“Shtetet anĂ«tare tashmĂ« po kĂ«rkojnĂ« njĂ« raund tĂ« ri tĂ« SAFE. Kjo tregon angazhimin tonĂ« evropian ndaj sigurisĂ« evropiane. Kjo rritje nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« vetĂ«m me mbrojtjen, tĂ« gjithĂ« e dimĂ« kĂ«tĂ«. Ka tĂ« bĂ«jĂ« me lirinĂ«, prosperitetin dhe pavarĂ«sinĂ« tonĂ«â€, tha Von der Leyen. //a.i/

The post BRUKSEL – Von der Leyen: BE-ja duhet tĂ« pĂ«rgatitet pĂ«r luftĂ« hibride moderne appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

BRUKSEL – BE propozon autorizimin e disa pesticideve pa kufizime kohore

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

STRASBURG, 16 dhjetor /ATSH-AFP- DPA/ – Komisioni Evropian propozoi sot qĂ« tĂ« autorizojĂ« disa pesticide pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« pacaktuar, me pĂ«rjashtim tĂ« substancave qĂ« konsiderohen tĂ« rrezikshme, me qĂ«llim thjeshtimin e procedurave pĂ«r bizneset.

Bruksel dĂ«shiron ta bĂ«jĂ« sistemin e tij tĂ« autorizimit mĂ« tĂ« pĂ«rgjegjshĂ«m duke eliminuar kĂ«rkesĂ«n pĂ«r rinovimin e disa pesticideve. Kjo masĂ«, tĂ« cilĂ«s i frikĂ«sohen organizatat mjedisore, do t’u paraqitet shteteve anĂ«tare dhe anĂ«tarĂ«ve tĂ« Parlamentit Evropian.

Rivlerësimet periodike të kërkuara aktualisht për përbërësit aktivë do të hiqen sipas një propozimi të prezantuar sot nga komisioni. Substancat më të rrezikshme, megjithatë, do të jenë të përjashtuara.

Aktualisht, miratimi i një përbërësi aktiv në BE jepet vetëm për një periudhë të kufizuar deri në 15 vjet dhe duhet të rivlerësohet më pas.

Nëse rinovimi nuk është i suksesshëm, miratimi skadon.

“Sipas planeve tĂ« reja, rinovimet dhe rivlerĂ«simet e synuara do tĂ« kryhen vetĂ«m kur ka arsye shkencore pĂ«r kĂ«tĂ«â€, tha komisioni.

Kjo do të aplikohet gjithashtu për herbicidin e kontestuar glifosat, të cilin komisioni nuk e konsideron të rrezikshëm.

Substanca pĂ«rdoret qĂ« nga mesata e viteve 1970, kryesisht me emrin tregtar “Roundup” dhe tani gjendet nĂ« shumĂ« pesticide nga prodhues tĂ« ndryshĂ«m.

Kohët e fundit. Be-ja  zgjati miratimin për glifosatin deri në fund të vitit 2033.

Në disa vende të BE-së, përfshirë Gjermaninë, përdorimi i tij në kopshtet private si dhe në tokat publike është i ndaluar ose i kufizuar në mënyrë të rreptë për shkak të shqetësimeve mjedisore dhe shëndetësore.

Shtetet anëtare të BE-së dhe Parlamenti Evropian tani do të shqyrtojnë dhe mund ta ndryshojnë propozimin./ /Ad.Ab./

 

The post BRUKSEL – BE propozon autorizimin e disa pesticideve pa kufizime kohore appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Serbia rrit buxhetin për BIA-n, Fetoshi: Intensifikim i aktiviteteve hibride kundër Kosovës

✇Telegrafi
By: Jehona Hulaj


Serbia për vitin 2026 ka në fokus rritjen e kapaciteteve teknologjike dhe forcimin e infrastrukturës operative për Agjencinë e saj të Inteligjencës (BIA). Sipas dokumenteve zyrtare të projekt-buxhetit të Serbisë, BIA pritet të disponojë afro 89 milionë euro, një shumë dukshëm më e lartë krahasuar me vitet e fundit.

Kjo ngritje buxhetore vjen në kohën kur në Kosovë është shënuar rritje e ndjeshme e arrestimeve për spiunazh në favor të Serbisë gjatë tre vjetëve të fundit.

Sipas drejtorit tĂ« institutit “Octopus”, Arben Fetoshi, kjo rritje financiare e SerbisĂ« ndaj BIA-s bart mesazhe tĂ« qarta pĂ«r synimet e Beogradit kundĂ«r KosovĂ«s.

Fetoshi për KosovaPress ka thënë se kjo qasje e Serbisë përfaqëson intensifikim të aktiviteteve hibride, duke pasur parasysh aktivitetet që lidhen jo vetëm me veriun e vendit, por edhe me përdorimin e rrjetit të spiunazhit brenda vendit.

“FatkeqĂ«sisht, investim mĂ« i madh nĂ« aktivitetet hibride, jo vetĂ«m kundrejt KosovĂ«s, por njĂ« agjendĂ« mĂ« e ngjeshur e SerbisĂ«, nĂ« kuadĂ«r tĂ« politikĂ«s sĂ« tyre hegjemoniste pĂ«r botĂ«n serbe. Natyrisht nĂ« veçanti ndaj KosovĂ«s, duke pasur parasysh tĂ« gjitha aktivitetet qĂ« lidhen jo vetĂ«m me veriun e vendit, por edhe me pĂ«rdorimin gjithnjĂ« e mĂ« agresiv tĂ« rrjetit tĂ« spiunazhit brenda KosovĂ«s, nĂ« kuadĂ«r tĂ« qĂ«llimeve tĂ« SerbisĂ« pĂ«r ta mbajtur gjendjen jo-stabile dhe pĂ«r tĂ« nxitur nĂ« vazhdimĂ«si tensione ndĂ«retnike, duke instrumentalizuar komunitetin serb nĂ« KosovĂ«â€, ka thĂ«nĂ« Fetoshi.

Ai ka theksuar se Serbia po përballet me sfida më të mëdha si rezultat i punës së institucioneve të sigurisë së Kosovës.

“KohĂ«ve tĂ« fundit Serbia Ă«shtĂ« ballafaquar me njĂ« sukses gjithnjĂ« mĂ« tĂ« madh tĂ« institucioneve tĂ« sigurisĂ« nĂ« KosovĂ«, nĂ« neutralizimin e kĂ«rcĂ«nimeve qĂ« paraqet rrjeti si i spiunazhit dhe aktivitetet e tjera hibride kundĂ«r KosovĂ«s. NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, Agjencia Kosovare pĂ«r InteligjencĂ« ka bĂ«rĂ« njĂ« punĂ« jashtĂ«zakonisht efektive dhe mesa duket po vazhdon, ndonĂ«se Ă«shtĂ« komplekse, sfiduese detektimi dhe neutralizimi i bashkĂ«punĂ«torĂ«ve tĂ« BIA-s dhe nĂ« pĂ«rgjithĂ«si agjendĂ«s armiqĂ«sore. Kemi tĂ« bĂ«jmĂ« gjithashtu me njĂ« kundĂ«r reagim ndaj institucioneve tĂ« SerbisĂ«, me qĂ«llim qĂ« tĂ« shtojnĂ« aktivitetet e tyre, tĂ« rrisin çmimin dhe tĂ« pĂ«rdorin mjetet financiare pĂ«r operacione mĂ« efektive kundĂ«r KosovĂ«s”, ka thĂ«nĂ« ai.

Drejtori i “Octopus”, ka theksuar se Kosova mbetet e ekspozuar ndaj kĂ«rcĂ«nimeve hibride dhe nevojitet forcim i kapaciteteve tĂ« sigurisĂ«. Sipas tij, institucionet e sigurisĂ«, nĂ« veçanti AKI-ja duhet tĂ« rrisin kapacitetet sa i pĂ«rket fondeve shtesĂ« qĂ« t’i kundĂ«rpĂ«rgjigjet nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive kĂ«rcĂ«nimeve qĂ« vijnĂ« nga Serbia.

“Ne, nĂ« vazhdimĂ«si, jemi tĂ« ekspozuar ndaj kĂ«rcĂ«nimeve hibride qĂ« vijnĂ« prej SerbisĂ«, sidomos duke pasur parasysh ndjeshmĂ«rinĂ« e situatĂ«s nĂ« veriun e vendit tonĂ«. Institucionet e KosovĂ«s duhet tĂ« kundĂ«rpĂ«rgjigjen me vigjilencĂ« tĂ« shtuar edhe me masa, tĂ« cilat rrisin kapacitetet e institucioneve tĂ« sigurisĂ«, nĂ« veçanti tĂ« AKI-sĂ«, sa i pĂ«rket fondeve shtesĂ«, buxhetit, pĂ«r shkak se Ă«shtĂ« e domosdoshme qĂ« rritja e kapaciteteve t’i kundĂ«rpĂ«rgjigjet nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive çfarĂ«do kĂ«rcĂ«nimi qĂ« vjen prej SerbisĂ«, sidomos nĂ« kontekstin e pĂ«rplasjeve gjeopolitike”, ka thĂ«nĂ« ai.

Fetoshi shtoi se Kosova duhet të ndërmerr masa urgjente edhe në fushën e sigurisë kibernetike.

“Ne, nĂ« kuadĂ«r tĂ« monitorimeve si institut, kemi konstatuar qĂ« Ă«shtĂ« urgjente qĂ« Kosova tĂ« ndĂ«rmerr gjithçka qĂ« duhet sa i pĂ«rket sigurisĂ« kibernetike, njĂ« koordinimi mĂ« tĂ« ngjeshur nĂ« BE dhe SHBA, pĂ«r rritjen e kapaciteteve nĂ« sferĂ«n e sigurisĂ« kibernetike. Me institucionet tjera, sikurse AKI-ja, mendojmĂ« qĂ« rritja e kapaciteteve duhej tĂ« konsistonte nĂ« njĂ« rezultat mĂ« tĂ« qartĂ« nĂ« neutralizimin e rrjetit tĂ« spiunazhit dhe aktiviteteve tĂ« tjera qĂ« ndĂ«rlidhen me BIA-n”, tha Fetoshi.

Kujtojmë, përgjatë këtij viti Gjykata Themelore, shpalli të dënuarin e parë për spiunazh, Aleksandar Vllajiq dhe ka ngritur katër aktakuza të tjera për të njëjtën vepër. /KP/

↗

Sala: Për herë të parë regjistër kombëtar për produktet biocide

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 4 dhjetor/ATSH/ Ministrja e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale, Evis Sala prezantoi sot nĂ« Kuvend, projektligjin “”PĂ«r shĂ«rbimet dhe produktet biocide nĂ« shĂ«ndetin publik”, tĂ« ndryshuar”.

Sala tha se sot prezantohet një projektligj me rëndësi të veçantë për shëndetin publik.

“Edhe pse nĂ« pamje tĂ« parĂ« duket njĂ« paketĂ« e specializuar teknike, realiteti Ă«shtĂ« se ky ligj prek jetĂ«n e pĂ«rditshme tĂ« tĂ« gjithĂ«ve. Ky Ă«shtĂ« njĂ« ligj qĂ« vendos nĂ« qendĂ«r tĂ« tij sigurinĂ« e qytetarit. Produktet biocide pĂ«rdoren nĂ« spitale, nĂ« shtĂ«pitĂ« tona, nĂ« industrinĂ« ushqimore ose nĂ« ambiente kolektive. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, standardet pĂ«r to duhet tĂ« jenĂ« tĂ« qarta, tĂ« unifikuara dhe tĂ« garantuara, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« mbrojtja e shĂ«ndetit publik tĂ« mos vijĂ« nĂ« kurriz tĂ« sigurisĂ« sĂ« qytetarĂ«ve”, tha Sala.

”PĂ«r mĂ« shumĂ« se dhjetĂ« vjet, ShqipĂ«ria ka funksionuar me njĂ« kuadĂ«r ligjor tĂ« pjesshĂ«m, jo plotĂ«sisht tĂ« harmonizuar me legjislacionin europian. BoshllĂ«qet ligjore, kanĂ« sjellĂ« njĂ« proces jo tĂ« strukturuar e transparent pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar sigurinĂ« dhe cilĂ«sinĂ« e kĂ«tyre produkteve.

Sot ne e mbyllim kĂ«tĂ« boshllĂ«k. Ky projektligj e vendos ShqipĂ«rinĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin standard me Bashkimin Europian, duke adoptuar parimet e rregulloret e BE-sĂ« dhe duke sjellĂ« njĂ« model modern dhe tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m. Projektligji qĂ« po shqyrtohet sot, Ă«shtĂ« njĂ« shembull i mirĂ« qĂ« integrimi i standardeve europiane shtrihet nĂ« çdo qelizĂ«. Ai sjell mbrojtjen e shĂ«ndetit publik dhe lehtĂ«simin e tregtisĂ« sipas standardeve europiane”, vijoi ajo.

Ministrja Sala nĂ«nvizoi se ky projektligj Ă«shtĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m para sĂ« gjithash, pĂ«r tĂ« mbrojtur shĂ«ndetin e qytetarĂ«ve. Sipas SalĂ«s, “produktet biocide nuk janĂ« produkte tĂ« zakonshme pasi pĂ«rmbajnĂ« substanca aktive qĂ« mund tĂ« jenĂ« tĂ« dĂ«mshme kur nuk pĂ«rdoren apo nuk kontrollohen siç duhet”.

“Mungesa e kritereve tĂ« detyrueshme krijonte mundĂ«sinĂ« qĂ« nĂ« treg tĂ« depĂ«rtonin produkte tĂ« pasigurta. Me kĂ«tĂ« ligj, çdo produkt i tillĂ« do tĂ« kalojĂ« njĂ« proces tĂ« qartĂ« vlerĂ«simi, duke u testuar efikasiteti, pĂ«rbĂ«rja dhe rreziqet e mundshme”, tha Sala.

“Ky projektligj i jep fund edhe fragmentimit tĂ« deritanishĂ«m. PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« krijohet njĂ« regjistĂ«r kombĂ«tar i produkteve biocide, njĂ« databazĂ« transparente ku çdo qytetar, çdo biznes, çdo institucion publik mund tĂ« verifikojĂ« se cilat produkte janĂ« tĂ« autorizuara dhe cilat jo.

PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, sigurojmĂ« qĂ« produktet biocide, qĂ« do tĂ« tregtohen nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«, janĂ« tĂ« njĂ«jta e me tĂ« njĂ«jtat standarde me ato qĂ« tregtohen nĂ« secilin nga vendet e Bashkimit Europian, qofshin kĂ«to produkte vendase apo tĂ« importuara”, pohoi Sala.

Ministrja tha se me miratimin e projektligjit, autorizimi për vendosjen në treg të produkteve biocide do të lëshohet vetëm për produkte biocide të prodhuara në vend, por të autorizuara paraprakisht në një nga vendet e Bashkimit Europian dhe produkte biocide të importuara dhe të autorizuara paraprakisht në njërin nga vendet e Bashkimit Europian, pavarësisht vendit të origjinës.

“Projektligji siguron vendosjen e njĂ« ekuilibri tĂ« drejtĂ« ku nga njĂ«ra anĂ«, rritet kontrolli dhe siguria; nga ana tjetĂ«r, bizneset nuk rĂ«ndohen. Kemi propozuar adresimin e mangĂ«sive tĂ« ndeshura ndĂ«r vite ku procedurat ligjore nuk ishin tĂ« qarta dhe proceset ishin tĂ« paparashikueshme. PĂ«r çdo subjekt qĂ« importon apo prodhon biocide vendoset detyrimi pĂ«r tĂ« pasur njĂ« person teknik tĂ« kualifikuar, çka rrit profesionalizmin dhe shmang abuzimet qĂ« vijnĂ« nga mungesa e ekspertizĂ«s”, tha Sala.

“Kemi dĂ«gjuar me vĂ«mendje tĂ« gjitha shqetĂ«simet e ngritura gjatĂ« komisioneve parlamentare. Disa prej tyre lidhen me ngarkesĂ«n qĂ« mund tĂ« krijojnĂ« vlerĂ«simet laboratorike. Dua tĂ« theksoj se ligji e parashikon qartĂ« qĂ« analizat kryhen vetĂ«m kur ka dyshim tĂ« arsyeshĂ«m pĂ«r rrezik ose pĂ«r cilĂ«si tĂ« pamjaftueshme. Pra, nuk kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me shpenzime tĂ« panevojshme pĂ«r biznesin, por me njĂ« mekanizĂ«m mbrojtĂ«s qĂ« aktivizohet vetĂ«m kur kĂ«rkohet. E kjo Ă«shtĂ« njĂ« garanci pĂ«r sigurinĂ« e qytetarĂ«ve”, shtoi ajo.

Sipas Salës, afatet e zbatimit janë menduar në mënyrë realiste, duke krijuar një periudhë tranzitore që i jep kohë tregut të përshtatet natyrshëm me kërkesat e reja.

Sala tha se “sa i pĂ«rket administratĂ«s publike, ministria jonĂ« ka nisur tashmĂ« njĂ« proces trajnimi pĂ«r inspektorĂ«t dhe pĂ«r specialistĂ«t qĂ« do tĂ« jenĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« zbatimin e ligjit”.

“Ne sigurojmĂ« se struktura jonĂ« Ă«shtĂ« gati pĂ«r ta zbatuar kĂ«tĂ« ligj me profesionalizĂ«m dhe pĂ«r tĂ« garantuar qĂ« çdo produkt i hedhur nĂ« treg tĂ« jetĂ« i sigurt dhe i kontrolluar. Ky projektligj sjell mbrojtje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« shĂ«ndetit publik dhe njĂ«kohĂ«sisht rrit cilĂ«sinĂ« e produkteve qĂ« qarkullojnĂ« nĂ« treg, duke krijuar konkurrencĂ« tĂ« ndershme dhe duke shmangur hyrjen e produkteve tĂ« dyshimta qĂ« dĂ«mtojnĂ« konsumatorin dhe çekulibrojnĂ« tregun”, tha Sala.

Ministrja Sala shtoi, në përfundim të fjalës në Kuvend, se me këtë projektligj sillet një model europian i kontrollit të sigurt.

“Ajo Ă«shtĂ« garanci pĂ«r qytetarĂ«t, Ă«shtĂ« njĂ« investim nĂ« sigurinĂ« e familjeve tona, Ă«shtĂ« njĂ« mburojĂ« pĂ«r shĂ«ndetin publik dhe njĂ« hap i qartĂ« drejt modernizimit tĂ« tregut shqiptar. Sot vendosim tĂ« garantojmĂ« standarde europiane nĂ« njĂ« fushĂ« qĂ« Ă«shtĂ« thelbĂ«sore pĂ«r cilĂ«sinĂ« e jetĂ«s sĂ« qytetarĂ«ve”, tha Sala.

/e.i/r.e/

The post Sala: Për herë të parë regjistër kombëtar për produktet biocide appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

NATO planifikon masa mĂ« tĂ« ashpra “kundĂ«r kĂ«rcĂ«nimeve hibride tĂ« RusisĂ«â€

✇Abc News
By: Nijazi Mema

NATO po eksploron njĂ« qasje mĂ« agresive pĂ«r t’iu kundĂ«rvĂ«nĂ« luftĂ«s hibride tĂ« RusisĂ«, duke pĂ«rfshirĂ« sulmet kibernetike, sabotimin dhe shkeljet e hapĂ«sirĂ«s ajrore, sipas oficerit mĂ« tĂ« lartĂ« ushtarak tĂ« aleancĂ«s.

Admirali Giuseppe Cavo Dragone, kryetar i Komitetit Ushtarak tĂ« NATO-s, tha pĂ«r “Financial Times” tĂ« hĂ«nĂ«n se aleanca po vlerĂ«son mundĂ«sitĂ« pĂ«r tĂ« kaluar nga njĂ« qĂ«ndrim reaktiv nĂ« njĂ« qĂ«ndrim “mĂ« agresiv ose proaktiv”, veçanĂ«risht nĂ« hapĂ«sirĂ«n kibernetike.

Ai sugjeroi që NATO mund të konsiderojë masa parandaluese si një formë veprimi mbrojtës, megjithëse kjo do të përfaqësonte një largim nga praktikat tradicionale të aleancës.

Misioni Baltic Sentry i NATO-s është cituar si një shembull i parandalimit efektiv, duke parandaluar incidente të mëtejshme të prerjes së kabllove nga anijet e lidhura me të ashtuquajturën flotë hije të Rusisë.

Megjithatë, kufizimet ligjore dhe juridiksionale theksohen si sfida kryesore, tha Dragone, i cili vuri në dukje se NATO përballet me më shumë kufizime sesa homologët e saj për shkak të konsideratave etike dhe ligjore.

Qeveritë evropiane po debatojnë për përgjigje më të forta ndërsa sulmet e dyshuara hibride ruse rriten në të gjithë kontinentin.

Dronët e lidhur me Rusinë thuhet se kanë shkelur hapësirën ajrore në Poloni dhe Rumani, ndërsa dronë të paidentifikuar kanë prishur aeroportet dhe bazat ushtarake në Evropën Perëndimore. Një linjë hekurudhore kyçe midis Varshavës dhe Kievit u sabotua, duke e shtyrë Poloninë të vendosë 10.000 trupa për të mbrojtur infrastrukturën kritike.

Disa anĂ«tarĂ« tĂ« NATO-s, pĂ«rfshirĂ« DanimarkĂ«n, RepublikĂ«n Çeke dhe MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar, tashmĂ« kryejnĂ« operacione kibernetike sulmuese, ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ«, si Gjermania dhe Rumania, po zgjerojnĂ« fuqitĂ« ligjore pĂ«r tĂ« kapur dronĂ« mbi zona tĂ« ndjeshme.

↗

Alarm ushqimor/ 700 kg mandarina me pesticide në treg, AKU pa pistë për burimin

✇BoldNews
By: armand

Një kontroll rutinë i Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (AKU) në tregun e Tiranës ka zbuluar se mandarina të mbushura me pesticide kanë përfunduar pa pengesë në tryezat e qytetarëve. Analizat e kryera nga Instituti i Sigurisë Ushqimore dhe Veterinarisë (ISUV) konfirmuan praninë mbi normë të insekticidit Pirimiphos-methyl, një substancë që përdoret për mbrojtjen e frutave, [
]

The post Alarm ushqimor/ 700 kg mandarina me pesticide në treg, AKU pa pistë për burimin appeared first on BoldNews.al.

↗

Kia prezanton modelin Telluride 2027

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Kia Telluride u bë menjëherë një hit kur debutoi për vitin 2020. Pesë vjet më vonë, mbetet një nga modelet më të shitura të markës dhe ende një nga SUV-të më të njohura me tre rreshta në treg.

Pa u mbështetur në sukseset e saj, Kia po rishpik Telluride-in e saj për vitin 2027. I planifikuar të debutojë zyrtarisht në Panairin e Automobilave në Los Angeles të këtij viti, Kia ka publikuar foto të hershme dhe disa detaje kyçe rreth përditësimit të shumëpritur, transmeton Telegrafi.

Ndërsa Kia nuk ka publikuar asnjë specifikim - më e rëndësishmja, çfarë motori mund ta fuqizojë atë - ka ende shumë për të pëlqyer në lidhje me Telluride-in e gjeneratës së ardhshme në sipërfaqe.

Ndërsa Telluride i mëparshëm ishte tashmë mjaft i ashpër, projektuesit e Kia-s iu përkushtuan shumë estetikës së natyrës me këtë model të ri.

Pjesa e përparme tani paraqet një grilë më të lartë dhe më të gjerë që shtrihet deri te dritat e përparme. Dizajnet e grilës ndryshojnë sipas zbukurimeve: SXP merr një ngjyrë të zezë me shkëlqim me rrjetë vertikale, ndërsa XRT ka një model rrjete të zezë që shtrihet deri në bazën e parakolpit.

Rrudhat e mprehta, trekëndëshe të karrocerisë përgjatë krahëve të përparmë dhe të pasmë i japin Telluride një pamje më të skalitur, të plotësuar nga një kapotë më e gjerë dhe një vijë çatie më elegante.

Një element i ri çatie shtrihet në kapakun e bagazhit, ndërsa veshje shtesë mbështillet rreth harqeve të rrotave. Nëse e ngushtoni mjaftueshëm fort, mund të dalloni edhe shenja të Range Rover-it më të fundit në siluetën e tij.

Si dritat e përparme ashtu edhe dritat e pasme miratojnë një paraqitje të re vertikale, dhe një dizajn i ri i rrotaveme një model kryq është i disponueshëm në modelet SXP dhe X-Pro të paraqitura këtu. X-Pro gjithashtu shton grepa të ndritshme portokalli përpara për pak stil shtesë jashtë rrugës.

Nëse Telluride 2027 duket më i madh se më parë, kjo është sepse është i tillë. Kia e zgjati bazën e rrotave me gati tre inç, duke rritur gjatësinë e përgjithshme me 2.3 inç. Telluride tani mat 199.2 inç nga parakolpi në parakolp, që duhet të nënkuptojë edhe më shumë hapësirë për pasagjerë dhe bagazh.

Brenda, kabina merr një ridizajnim gjithëpërfshirës për t'iu përshtatur pamjes së jashtme më të mprehtë. Një ekran i ri me dy ekrane shtrihet nga pas timonit deri në qendër të panelit. Ndërsa Kia nuk ka konfirmuar dimensionet e sakta, konfigurimi duket padyshim më i madh se ekranet opsionale 12.3 inç të modelit të mëparshëm.

Materialet premium, të tilla si detaje druri dhe metali të vërtetë, veshin panelin dhe konsolën qendrore. Ulëset e nivelit të sipërm fitojnë një trajtim të ri lëkure dyngjyrëshe me mbështetëse koke rrjetë, ndërsa opsionet e reja të ngjyrave të brendshme - si Deep Navy dhe Blackberry - bashkohen së bashku me detaje si Tuscan Umber dhe Sand Beige.

Detajet e sistemit të fuqisë mbeten të fshehta, megjithëse Telluride ndan platformën e tij me Hyundai Palisade të përditësuar, i cili ofron një konfigurim hibrid 2.5 litra me turbo dhe një motor V-6 3.5 litra. Pritet që Telluride të pasqyrojë këto zgjedhje.

Çmimet janĂ« gjithashtu tĂ« panjoftuara, por ne parashikojmĂ« njĂ« rritje modeste krahasuar me modelin aktual. Telluride i vitit 2026 fillon nga 37,885 dollarĂ« pĂ«r modelin bazĂ« LX dhe arrin deri nĂ« 55,180 dollarĂ« pĂ«r SX Prestige X-Pro. Telluride i vitit 2027 pritet tĂ« fillojĂ« nga pak mĂ« pak se 40,000 dollarĂ«. /Telegrafi/

↗

Përdorimi i pesticideve, AKU: Pikat e grumbullimit dokumentacion të plotë për gjurmueshmërinë e produkteve

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Klotilda Saracini

TIRANË, 8 nĂ«ntor/ATSH/ PĂ«rdorimi i pesticideve tĂ« regjistruara dhe udhĂ«zimi mbi praktikat e pĂ«rdorimit tĂ« rregullt tĂ« tyre ishte nĂ« qendĂ«r tĂ« njĂ« takimi tĂ« zhvilluar nga Autoriteti KombĂ«tar i Ushqimit (AKU) me grumbullues, eksportues, importues dhe fermerĂ«.

Në këtë takim ishin të pranishëm edhe drejtues të Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural si dhe të institucioneve të tjera të varësisë.

NĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale, AKU theksoi se “problematika kryesore mbetet pĂ«rdorimi i pesticideve tĂ« palejuara nga fermerĂ«t dhe ku i sigurojnĂ« ato”.

Në takim u theksua domosdoshmëria që pikat e grumbullimit të forcojnë kriteret dhe të sigurojnë dokumentacion të plotë për gjurmueshmërinë e produkteve, si edhe raport-analizat përkatëse.

“Fokus i veçantĂ« iu dha rolit tĂ« farmacive bujqĂ«sore dhe shpĂ«rndarĂ«sve tĂ« mĂ«dhenj, tĂ« cilĂ«t duhet tĂ« tregtojnĂ« vetĂ«m pesticidet e autorizuara nga Ministria e BujqĂ«sisĂ« dhe Zhvillimit Rural, si edhe tĂ« udhĂ«zojnĂ« fermerĂ«t mbi pĂ«rdorimin korrekt tĂ« tyre, sasitĂ« dhe afatet e karencĂ«s, duke garantuar kĂ«shtu sigurinĂ« ushqimore”, theksoi AKU.

Angazhimi i AKU-së mbetet i palëkundur në mbrojtje të interesave të konsumatorit, përmes zbatimit rigoroz të ligjit.

Për AKU-në siguria ushqimore mbetet sfidë e përbashkët.

1 nga 3

/k.s/r.e/

The post Përdorimi i pesticideve, AKU: Pikat e grumbullimit dokumentacion të plotë për gjurmueshmërinë e produkteve appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Ovacione pĂ«r baletin “La Sylphide” nĂ« TKOB

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: edlira.ruzi

TIRANË, 5 nĂ«ntor/ATSH/ Duartrokitjet e zjarrta tĂ« publikut mbyllĂ«n natĂ«n e dytĂ« tĂ« baletit magjik “La Sylphide”.

Mbrëmjen e djeshme ishin të tjerë balerinë të cilët shkëlqyen me performancën e tyre në skenën e TKOB-së. Në rolin e La Sylphide vallëzoi Eles Resuli, si Effie erdhi Jonida Qafmolla, James-in e interpretoi Anxhelo Muçollari, Madge u interpretua nga Alisa Gjoni. Ndërsa Orkestra Simfonike e TKOBAP u drejtua nga i mirënjohuri Gridi Kraja.

Drejtori i Teatrit Kombëtar të Operas e Baletit, Aulon Naçi, reagoi në rrjetet sociale për natën e shkuar duke e konsideruar magjike.

“Baleti “La Sylphide” dhuroi emocione tĂ« ngrohta plot ngjyra vjeshte. Salla e mbushur plot me artdashĂ«s duartrokiti me ovacione tĂ« mĂ«dha trupĂ«n e baletit tĂ« Teatrit KombĂ«tar tĂ« Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor” shkroi Naçi.

“La Sylphide”, njĂ« nga veprat mĂ« romantike tĂ« repertorit klasik botĂ«ror, Ă«shtĂ« njĂ« histori dashurie e pamundur, mes njĂ« djali dhe njĂ« krijese fantazie. Historia, si njĂ« pĂ«rrallĂ«, zhvillohet mes realitetit e Ă«ndrrĂ«s, shoqĂ«ruar nga njĂ« muzikĂ« e magjishme dhe koreografi plot delikatesĂ«.

Në Skocinë e vitit 1836, në një atmosferë të mbështjellë nga mjegulla dhe misteri, James, një djalë i ri skocez, është gati të martohet me Effie, por një krijesë nga pylli i shfaqet fillimisht në ëndërr dhe më pas në realitet, duke e magjepsur me bukurinë e saj.

Sonte, trupa e TKOBAP do tĂ« japĂ« shfaqjen e fundit tĂ« “La Sylphide”. /j.p/

The post Ovacione pĂ«r baletin “La Sylphide” nĂ« TKOB appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Bota magjike e “La Sylphide” nĂ« TKOB

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: edlira.ruzi

TIRANË, 4 nĂ«ntor/ATSH/ Publiku i TKOB udhĂ«toi mbrĂ«mĂ« nĂ« SkocinĂ« e mjegullt, ku dashuria dhe Ă«ndrra vallĂ«zuan nĂ« kufijtĂ« e realitetit dhe imagjinatĂ«s.

Baleti “La Sylphide” solli njĂ« mbrĂ«mje tĂ« jashtĂ«zakonshme duke i dhuruar publikut njĂ« kryevepĂ«r tĂ« repertorit klasik botĂ«ror.

“La Sylphide” u vu nĂ« skenĂ« nga balerinĂ«t e Teatrit KombĂ«tar tĂ« Operas e Baletit, me koreografi nga August Bournonville, muzikĂ« nga Herman Severin LĂžvenskiold tĂ« luajtur nga Orkestra Simfonike e TKBOAP-sĂ«, drejtuar nga Gridi Kraja.

Historia e “La Sylphide” do tĂ« shfaqet edhe sonte e nesĂ«r (4 dhe 5 nĂ«ntor).

“La Sylphide” Ă«shtĂ« njĂ« nga baletet mĂ« tĂ« magjishĂ«m tĂ« epokĂ«s romantike. NĂ« mĂ«ngjesin e ditĂ«s sĂ« martesĂ«s, James, i rrĂ«mbyer mes realitetit dhe Ă«ndrrĂ«s, zgjohet nga njĂ« puthje e lehtĂ«. Sylphide, njĂ« krijesĂ« ajri, e thĂ«rret drejt botĂ«s sĂ« saj tĂ« padukshme.

Ai përpiqet ta harrojë, por fryma e saj e ndjek kudo. Një shtrigë e vjetër, Madge, i profetizon të fejuarës së tij, Effies, se do të martohet me kushëririn Gurn, jo me James-in.

I ndarë mes dashurisë tokësore dhe asaj qiellore, James ndjek Sylphide-n në pyllin e saj magjik. Duke u përpjekur për ta mbajtur pranë atë, ai bie pre e mashtrimit të shtrigës. /j.p/

The post Bota magjike e “La Sylphide” nĂ« TKOB appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Musliu paralajmëron për luftën hibride serbe dhe rrezikun për shtetin e Kosovës

✇Telegrafi
By: Jehona Hulaj



Eksperti i sigurisë Agim Musliu, ka theksuar se propaganda serbe ka një histori të gjatë dhe se ajo ka filluar shumë më herët se sa krijimi i shtetit të Serbisë.

Ai ka kujtuar një episod të njohur të propagandës serbe, të cilin e lidh me gazetën "Borba" dhe fejtonin e vitit 1989, që i kushtohej atdhetarit të njohur Adem Demaçi.

Musliu ka theksuar se këtë fejton, me titullin "DIRIGJENTI NGA BURGU", e paraqiste Demaçin si një "armik të rrezikshëm" për regjimin serb, duke u munduar ta mbyllte jo vetëm figurën e tij, por dhe aspiratat liridashëse të popullit shqiptar.

"MĂ« 20 mars 1989, nĂ« faqen e parĂ« tĂ« gazetĂ«s serbe 'Borba', kishte nisur fejtoni 'DIRIGJENTI NGA BURGU', i cili i kushtohej Adem Demaçit. AtĂ«botĂ«, Demaçi 53-vjeçar, kishte 27 vjet vuajtje dĂ«nimi nĂ« burgjet e SerbisĂ«â€, theksoi Musliu nĂ« njĂ« postim tĂ« tij nĂ« rrjetet sociale.

Ai theksoi se, pavarësisht përpjekjeve të Serbisë për të mbyllur Adem Demaçin dhe luftën për liri, ky nuk ka mundur ta ndalë aspak popullin shqiptar.

"Pra, pavarĂ«sisht pĂ«rpjekjes sĂ« SerbisĂ« qĂ« ta mbyllĂ« DEMAÇIN dhe njĂ«kohĂ«sisht ta mbyllĂ« edhe aspiratĂ«n liridashĂ«se shqiptare, BACA ADEM u lirua pas njĂ« viti nga burgu! Populli shqiptar e ndoqi rrugĂ«n e tij!", theksoi Musliu.

Sipas tij, ky akt i Serbisë dhe përpjekjet për të ndaluar aspiratat shqiptare për liri janë ende të pranishme, veçanërisht në formën e luftës hibride që zhvillohet sot.

Musliu theksoi se është e domosdoshme që të mbrohet shtetësia dhe liria e Kosovës nga këto përpjekje të vazhdueshme.

"Nuk duhet të lejojmë që lufta hibride serbe të na dëmtojë as shtetin e as lirinë tonë! Këtë ia kemi borxh Bacës Adem dhe fëmijëve tanë!", përfundoi ai. /Telegrafi/

↗

“Made in Italy” nĂ« rrezik: Sfida e madhe e modĂ«s italiane

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

ROMË, 28 tetor /ATSH/ – Italia ka qenĂ« prej dekadash sinonim i elegancĂ«s dhe mjeshtĂ«risĂ« artizanale. Etiketa “Made in Italy” ka pĂ«rfaqĂ«suar gjithmonĂ« cilĂ«si, origjinalitet dhe pasion, por sot ajo pĂ«rballet me njĂ« krizĂ« tĂ« thellĂ«. Nga mungesa e tĂ« rinjve qĂ« ndjekin profesionet tradicionale, deri te ndikimi i inteligjencĂ«s artificiale, po sfidohet vetĂ« themeli i industrisĂ« qĂ« dikur dominonte botĂ«n e modes, sipas “Euronews”.

Në një konferencë të mbajtur në Venecia, ekspertët e industrisë paralajmëruan se koha e artë e modës italiane mund të marrë fund nëse nuk ndërmerren masa urgjente. Ata theksuan nevojën për transparencë në zinxhirin e furnizimit dhe për përqafimin e qëndrueshmërisë si vlerë themelore e prodhimit.

Sipas tyre, vetĂ«m kĂ«shtu “Made in Italy” mund tĂ« mbetet simbol i cilĂ«sisĂ« dhe jo njĂ« kujtim i sĂ« kaluarĂ«s.

Mjeshtëria tradicionale, si qepja e kostumeve me dorë apo punimi i lëkurës, kërkon vite trajnimi. Por sot, të rinjtë po e shmangin këtë rrugë të gjatë për karriera më të shpejta dhe më fitimprurëse.

Giuseppe Attolini, njĂ« nga emrat mĂ« tĂ« njohur tĂ« rrobaqepĂ«sisĂ« napolitane, thotĂ« se mungesa e praktikantĂ«ve Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« alarmante. “TĂ« rinjtĂ« nuk shohin mĂ« tĂ« ardhme nĂ« kĂ«tĂ« profesion. Ata kĂ«rkojnĂ« para tĂ« lehta dhe rrugĂ« tĂ« shkurtra drejt suksesit”, u shpreh ai.

Problemi është përhapur në gjithë Italinë , nga fabrikat e lëkurës në Toskanë, tek endësit e leshit në Piemonte.

Vetëm në tremujorin e dytë të vitit 2025 u mbyllën mbi 1 000 kompani të vogla, ndërsa vlera totale e industrisë ra nga 104 miliardë euro në vitin 2023 në 80 miliardë këtë vit.

Një tjetër kërcënim është teknologjia. Me ngritjen e inteligjencës artificiale, humbet lidhja njerëzore që e ka bërë modën italiane unike, njohja e mjeshtrit, kontakti me krijuesin dhe puna e dorës.

“Inovacioni teknologjik nuk mund tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« inteligjencĂ«n dhe saktĂ«sinĂ« artizanale”,  paralajmĂ«ron Simone Balducci, president i Federmoda nĂ« Firence.

Megjithatë, ekspertët nuk janë pesimistë.

NĂ« “Forumin e ModĂ«s sĂ« QĂ«ndrueshme tĂ« Venecias” u arrit njĂ« dakordĂ«si, e ardhmja e modĂ«s italiane do tĂ« varet nga kombinimi i traditĂ«s me transparencĂ«n dhe teknologjinĂ«.

Organizata *”Confindustria Moda” po krijon njĂ« platformĂ« dixhitale pĂ«r tĂ« garantuar origjinĂ«n e produkteve, ndĂ«rsa Dhoma KombĂ«tare e ModĂ«s po pĂ«rgatit kritere tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta pĂ«r qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ«.

“Sot qĂ«ndrueshmĂ«ria nuk Ă«shtĂ« njĂ« kosto, por identiteti ynĂ« industrial”, deklaroi Luca Sburlati, president i Confindustria Moda. “E ardhmja e ‘Made in Italy’ do tĂ« jetĂ« e qĂ«ndrueshme, konkurruese dhe e bashkuar ose nuk do tĂ« ekzistojĂ« mĂ« fare”. /Ad.Ab./

 

The post “Made in Italy” nĂ« rrezik: Sfida e madhe e modĂ«s italiane appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Tregtimi i pesticideve, bllokohen 3.9 tonë produkte për bimët në Durrës dhe Lezhë

✇BoldNews
By: armand

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit ka kryer kontrolle në 7 subjekte që tregtojnë Produkte me Origjinë Blegtorale (PMB) në qarqet Tiranë, Durrës dhe Lezhë. Në Durrës, është bllokuar një sasi prej 3 tonësh produktesh për shkak të mospërputhjes së afateve të ruajtjes të deklaruara në etiketë. Në Lezhë, janë ndaluar 977 kilogramë produkte për të njëjtën [
]

The post Tregtimi i pesticideve, bllokohen 3.9 tonë produkte për bimët në Durrës dhe Lezhë appeared first on BoldNews.al.

↗

Kia Telluride 2027, imazhet e hershme zyrtare që tregojnë si do të duket

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Për një automjet që ka ekzistuar që nga viti 2019, normalisht do të prisnit që shitjet të ngadalësoheshin ndërsa modeli plaket.

Megjithatë, Telluride kundërshton këtë trend. Dërgesat në Shtetet e Bashkuara kanë qenë në rritje për disa vite rresht, transmeton Telegrafi.

Kia shiti 115,504 njësi në vitin 2024, dhe ka një shans të mirë që ky vit të jetë edhe më mirë. Deri në shtator, SUV-i me benzinë me madhësi të plotë është rritur me 13 përqind.

Edhe pse është ende duke ecur mirë, një brez i dytë është i pashmangshëm. Përfundimet do të bëhen më 20 nëntor në Panairin e Automobilave në Los Angeles 2025.

Edhe pse modeli që po largohet mbetet në shitje si një model 2025MY, pasardhësi i tij nuk do të arrijë në sallonet e ekspozitave deri në vitin e modelit 2027.

Kjo sugjeron se do të duhet pak kohë para se Telluride i gjeneratës së ardhshme të fillojë të mbërrijë në shitësit në të gjithë SHBA-në.

Përpara debutimit të tij, Kia ka publikuar disa imazhe paralajmëruese. Ndërsa Telluride fshihet në hije, disa detaje janë të dukshme.

ËshtĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« parashikueshme katrore dhe pĂ«rvetĂ«son gjuhĂ«n mĂ« tĂ« fundit tĂ« dizajnit tĂ« kompanisĂ«, duke shfaqur njĂ« interpretim tĂ« pĂ«rditĂ«suar tĂ« dritave vertikale.

Pjesa e përparme jep ndjesi EV9, por ruan një grilë funksionale për të ftohur motorin.

Nën kapakun e motorit, prisni të njëjtat motorë si modeli i tij simotër, Palisade. SUV-i me tre palë ulëse i Hyundai përdor një motor të ri V-6 3.5 litra me aspiratë natyrale që prodhon 287 kuaj-fuqi.

Si alternativë, një konfigurim hibrid çiftëzon një motor me katër cilindra 2.5 litra me turbo me dy motorë elektrikë për një total prej 329 kuaj-fuqi. Të dy konfigurimet janë të disponueshme me dy ose katër rrota aktive.

Mos u habitni nëse Telluride i ri rritet pak krahasuar me paraardhësin e tij. Hyundai e ka zgjatur Palisade me 2.5 inç, me bazën e rrotave të zgjatur me 2.7 inç.

Gjatësia e shtuar përmirëson hapësirën në rreshtin e tretë, dhe versioni i Kia-s ka të ngjarë të ndjekë të njëjtën linjë.

Palisade është gjithashtu pak më i gjerë dhe më i gjatë se më parë, gjë që është një arsye tjetër për të pritur një rritje të ngjashme nga Telluride.

Sa i përket çmimeve, Hyundai Palisade bazë 2026 fillon nga 41,035 dollarë, ndërsa Telluride që po largohet fillon nga 37,885 dollarë.

Pritet që gjenerata e ardhshme e SUV-it kryesor me motor me djegie të Kia-s ta ngushtojë këtë boshllëk. /Telegrafi/

↗

Standarde europiane për vendosjen në treg të produkteve biocide

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Arlinda Gjonaj

TIRANË, 21 tetor /ATSH/ ZĂ«vendĂ«sministrja e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale, Entela Ramosaçaj, prezantoi nĂ« Komisionin pĂ«r EkonominĂ«, PunĂ«simin dhe Financat ndryshimet nĂ« ligjin “PĂ«r shĂ«rbimet dhe produktet biocide nĂ« shĂ«ndetin publik”, duke theksuar se ato synojnĂ« sigurimin e njĂ« mbrojtjeje mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r shĂ«ndetin e njerĂ«zve, kafshĂ«ve dhe mjedisit.

Ramosaçaj nënvizoi se ndryshimet synojnë harmonizimin e rregullave për vendosjen në treg dhe përdorimin e produkteve biocide në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian, duke eliminuar autorizimin e produkteve që nuk përmbushin kriteret e sigurisë së BE-së.

Ndër të tjera, projektligji parashikon që autorizimi i produkteve biocide do të jepet vetëm për ato të prodhuara në vend ose të importuara dhe të miratuara më parë në një nga vendet e BE-së, pavarësisht vendit të origjinës.

Ligji aktual lejon autorizimin e produkteve biocide që janë miratuar në vende të jashtme të BE-së (si SHBA, Kanada, Japonia, Turqi, etj.), duke përfshirë produkte që mund të mos përmbushin standardet e sigurisë të BE-së. Kjo krijon një standard të dyfishtë dhe rrit rrezikun e futjes në treg të produkteve me cilësi të ndryshme.

P/ligji parashikon krijimin e një strukture të specializuar brenda Ministrisë së Shëndetësisë, si dhe forcimin e kapaciteteve të Institutit të Shëndetit Publik me specialistë të fushës për menaxhimin dhe kontrollin e produkteve biocide.

Gjithashtu, Komisioni i Autorizimit të produkteve biocide do të transformohet nga një organ këshillimor në një organ vendimmarrës, duke marrë përgjegjësi më të mëdha në autorizimin dhe rregullimin e përdorimit të këtyre produkteve.

Projektligji synon harmonizimin e legjislacionit për biocidet me atë për kimikatet, duke përmirësuar kontrollin mbi substancat kimike që përmbahen në produktet biocide.

Po ashtu, përcaktohen kritere për licencimin e personave fizikë dhe juridikë që tregtojnë këto produkte, me një fokus të veçantë te përdorimi për qëllime vetjake dhe kërkesat për kualifikimet e personave përgjegjës.

“Paketimi, ambalazhimi dhe transporti i produkteve biocide do tĂ« jenĂ« tĂ« pĂ«afruara me standardet e BE-sĂ«â€, siguroi Ramosaçaj. /j.p/

The post Standarde europiane për vendosjen në treg të produkteve biocide appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Magjia e “La Sylphide”, sĂ« shpejti nĂ« skenĂ«n e TKOB

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: edlira.ruzi

TIRANË, 20 tetor/ATSH/ “La Sylphide”, njĂ« nga kryeveprat e repertorit klasik botĂ«ror, ngjitet nĂ« skenĂ«n e TKOBAP-sĂ« mĂ« 3, 4 dhe 5 nĂ«ntor.

Baleti “La Sylphide” sjell njĂ« pĂ«rplasje mes reales dhe Ă«ndrrĂ«s, tokĂ«sores dhe shpirtĂ«rores, pĂ«rmes finesĂ«s sĂ« artit tĂ« baletit.

Në Skocinë e vitit 1836, në një atmosferë të mbështjellë nga mjegulla dhe misteri, James, një djalë i ri skocez, është gati të martohet me Effie, por një krijesë nga pylli i shfaqet fillimisht në ëndërr dhe më pas në realitet, duke e magjepsur me bukurinë e saj.

I ndarë mes dashurisë tokësore dhe asaj qiellore, James-i e ndjek atë në pyll, duke braktisur Effie-n. Por dashuria për të pamundurën sjell tragjedinë: një shtrigë i jep James-it një shall të mallkuar që ai duhet ta mbajë pranë tij. Kur ai ia hedh shallin, ajo humbet krahët dhe shuhet në duart e James-it. Në fund, James mbetet vetëm dhe i lënduar, ndërsa Effie martohet me një djalosh tjetër.

“La Sylphide” Ă«shtĂ« njĂ« balet klasik romantik, nĂ« dy akte. Koreografia origjinale, nĂ« vitin 1832 u bĂ« nga Filippo Taglioni dhe 4 vjet mĂ« pas nga August Bournonville. /j.p/

The post Magjia e “La Sylphide”, sĂ« shpejti nĂ« skenĂ«n e TKOB appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Çrregullimet e tiroides tek fĂ«mijĂ«t – njĂ« kĂ«rcĂ«nim i heshtur pĂ«r zhvillimin dhe shĂ«ndetin

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Çrregullimet e tiroides nĂ« fĂ«mijĂ«ri nuk janĂ« tĂ« rralla, por shpesh kalojnĂ« pa u vĂ«rejtur. Diagnoza e hershme Ă«shtĂ« vendimtare pĂ«r zhvillim tĂ« shĂ«ndetshĂ«m trupor dhe mendor

Dr. Hafize Rafuna
Endokrinologe Pediatrike
hafizerafuna@hotmail.com
📞 +383 44 265 800

Gjatë viteve të fundit, çrregullimet hormonale në fëmijëri janë bërë gjithnjë e më të njohura për mjekët dhe familjet. Ndër më të rëndësishmet ndër to janë çrregullimet e funksionit të gjëndrës tiroide, të cilat, nëse nuk diagnostikohen dhe trajtohen në kohë, mund të lënë pasoja të pakthyeshme në zhvillimin fizik dhe mendor të fëmijës.

Gjëndra tiroide është një strukturë e vogël në qafë, por me ndikim të madh: ajo rregullon metabolizmin, zhvillimin e trurit, temperaturën trupore, rritjen dhe funksione të shumta trupore përmes prodhimit të hormoneve T3 dhe T4.

Hipotiroidizmi kongjenital – urgjencĂ« mjekĂ«sore nĂ« ditĂ«t e para tĂ« jetĂ«s

Hipotiroidizmi kongjenital është një nga çrregullimet endokrine më të rënda në periudhën neonatale. Ai ndodh kur gjëndra tiroide mungon, është e pazhvilluar ose nuk funksionon siç duhet që nga lindja.

Shenjat klinike shpesh janë të fshehura në fillim, por vonesa në diagnostikim mund të sjellë prapambetje të pakthyeshme në zhvillimin mendor. Prandaj, vendet me sisteme të zhvilluara shëndetësore e përfshijnë testimin neonatal për hipotiroidizëm si pjesë të detyrueshme të skriningut të lindjes.

Trajtimi Ă«shtĂ« i thjeshtĂ«: hormon sintetik (levotiroksinĂ«) dhe fillimi i hershĂ«m – brenda dy javĂ«ve tĂ« para, garanton zhvillim normal nĂ« shumicĂ«n dĂ«rrmuese tĂ« rasteve.

Tiroiditi Hashimoto – kur sistemi imunitar sulmon veten

Në moshat më të rritura, sidomos gjatë pubertetit, hasim më shpesh tiroiditin autoimun Hashimoto, një sëmundje ku sistemi imunitar gabimisht sulmon gjëndrën tiroide.

Kjo gjendje është shkaku më i zakonshëm i hipotiroidizmit tek fëmijët dhe adoleshentët, dhe shpesh zhvillohet ngadalë, duke e bërë të vështirë për prindërit të dallojnë shenjat:

‱ Lodhje e vazhdueshme
‱ Shtim nĂ« peshĂ« pa arsye
‱ FtohtĂ«si
‱ Konstipacion
‱ Probleme me pĂ«rqendrimin dhe mĂ«simet
‱ CikĂ«l menstrual i çrregullt te vajzat

Diagnoza bëhet përmes analizave të TSH, T4 dhe antitrupave anti-TPO, dhe trajtimi përfshin përdorimin e levotiroksinës, me ndjekje të rregullt nga mjeku endokrinolog.

Hipertiroidizmi – kur tiroideja punon mĂ« shumĂ« sesa duhet

Në raste më të rralla, por klinikisht më të zhurmshme, fëmijët mund të preken nga hipertiroidizmi, ku gjëndra prodhon tepricë hormonesh. Shkaku më i shpeshtë është sëmundja Graves, një tjetër gjendje autoimune që ndodh më shpesh te vajzat adoleshente.

Simptomat përfshijnë:

‱ Humbje peshe me oreks tĂ« shtuar
‱ Djersitje, nervozizĂ«m, dridhje
‱ Rrahje tĂ« shpejta tĂ« zemrĂ«s
‱ Probleme me gjumin
‱ Sy tĂ« dalĂ« (ekzoftalmi)

Trajtimi përfshin barna antitiroidale, ndonjëherë jod radioaktiv apo kirurgji, dhe kërkon monitorim të ngushtë.

Roli i prindĂ«rve dhe mjekĂ«ve – çelĂ«si pĂ«r diagnozĂ« tĂ« hershme

Shumë nga këto çrregullime kanë shfaqje të ngadalta dhe simptoma që mund të ngatërrohen me probleme të zakonshme të fëmijërisë. Prandaj, është thelbësore që prindërit të jenë të vëmendshëm ndaj ndryshimeve të papritura në sjellje, energji, peshë, dhe rritje.

Për mjekët e kujdesit parësor, kontrolli periodik i rritjes, maturimit pubertal dhe ndonjëherë analizat hormonale, mund të zbulojnë probleme të cilat fëmija vetë nuk i shpreh.

Thirrje për ndërgjegjësim dhe skrining

NĂ« muajin tetor, kur shĂ«nohet Dita BotĂ«rore e MenopauzĂ«s (18 tetor) dhe Osteoporoza (20 tetor) – dy gjendje tĂ« lidhura me hormonĂ«t – Ă«shtĂ« po ashtu njĂ« moment i mirĂ« pĂ«r tĂ« rritur ndĂ«rgjegjĂ«simin pĂ«r shĂ«ndetin e tiroides tek fĂ«mijĂ«t dhe adoleshentĂ«t.

Shëndeti hormonal në fëmijëri është themeli për një jetë të shëndetshme. Tiroidja është e vogël, por ndikimi i saj është i madh dhe përgjegjësia jonë është ta dëgjojmë trupin e fëmijës edhe kur ai nuk flet me fjalë, por me simptoma. /Telegrafi/

❌