Pretendimi: Kjo video dëshmon se zbarkimi i njerëzve në Hënë në 1969 nuk ka ndodhur, por është inskenuar

Verdikti: E pavërtetë

—————————————————–

Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendon se udhëtimi i njerëzve në Hënë nuk ka ndodhur. 

Video në anglisht prezanton një numër ‘provash’ për pretendimin e saj.

Si fillim, pretendohet se zbarkimi i njerëzve në Hënë është inskenuar nga NASA sepse në fotot nga sipërfaqja e Hënës duket sikur flamuri amerikan i ngulur nga astronautët po valëvitet, ndërkohë që Hëna nuk ka atmosferë, e, si rrjedhim, as erë.

Siç Faktoje ka shpjeguar më parë, në fakt është valëvitja e flamurit ajo që është inskenuar nga astronautët kur ata ishin mbi sipërfaqen e Hënës, për të shkrepur pikërisht foton që po përdoret si ‘provë’ se udhëtimi në Hënë ishte inskenuar. Procesi i inskenimit të flamurit mund të shihet në videot e mëposhtme.

Më pas, video pretendon se, duke qenë se yjet duken nga hapësira, mungesa e yjeve në pamjet nga zbritja në Hënë dëshmon inskenimin.

Në fakt, ekziston një shpjegim i rëndomtë. Kamera nuk ishte kalibruar për t’i kapur ato.

Astronautët zbarkuan në Hënë gjatë ditës hënore, kur ka shumë dritë për t’i parë yjet pa ndihmë.

Fotot në sipërfaqen hënore u shkrepën me kamerën e montuar në kostumin e astronautit me një shpejtësi prej 1/250 të sekondës. Kjo ndodhi sepse rrezet e ndritshme të diellit godisnin sipërfaqen hënore pa filtrim nga ndonjë atmosferë dhe reflektoheshin nga terreni me ngjyra të hapura, dhe pajisjet dhe kostumet e astronautëve.

Nga ana tjetër, yjet janë shumë të zbehtë dhe do të duhej një shpejtësi shkrepjeje nga 10 deri në 30 sekonda. Pra, me vetëm 1/250 të sekondës nuk do të fotografoheshin dot yje.

Grafisti britanik Mike Constantine krijoi simulimin e mëposhtëm e ç’do të kishte kapur kamera nëse astronauti do të fotografonte yjet me shkrepje 15 sekondëshe dhe kishte një trekëmbësh dhe një kohëmatës me vete dhe astronauti në foto do duhej të qëndronte fare pa lëvizur për 15 sekonda.

Megjithatë, misioni Apollo 16 mori me vete një instrument të quajtur Kamera/Spektrograf i Rrezeve Ultraviolet të Largët, me anë të së cilit, yjet dhe Toka u fotografuan nga sipërfaqja hënore.

Toka dhe yjet, të kapura nga Hëna.

Së fundmi, video pretendon se mospërputhja e gjurmës së këmbës së lënë në Hënë nga Neil Armstrong me gjurmën e çizmes së kostumit të tij hapësinor gjithashtu provon inskenimin.

Megjithatë, edhe kjo ‘provë’ bie.

Si fillim, duhet specifikuar se gjurma në video nuk është bërë nga Neil Armstrong, por nga Buzz Aldrin.

Armstrong dhe pjesa tjetër e ekuipazhit, përveç kostumit Apollo/Skylab A7L, kishin edhe pajisje shtesë. Konkretisht, çizme me shputë me brazda që përputhen me gjurmën në Hënë. Këto këpucë ndihmuan në mbrojtjen e astronautëve nga rrezatimi diellor i pafiltruar, si dhe siguruan fërkim shtesë. 

Pjesa e poshtme e çizmeve e dukshme në foto që tregojnë tabanin me vija që përputhet me gjurmën.

Fotografitë e këpucëve teksa lënë gjurmët me vija mund të shihen këtu dhe këtu.

Këto çizme të veshura nga astronautët e Apollo 11 u lanë në Hënë për të kompensuar peshën shtesë të sjellë nga mbledhja e gurëve hënorë. Një listë e sendeve që astronautët lanë pas gjatë misionit Apollo 11 mund të shihet këtu dhe këtu, duke përfshirë çizmet.

The post Të pabaza këto “prova” që vënë në dyshim zbritjen në Hënë appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Spartak Ngjela ka zbuluar se kreu i Partisë Demokratike Sali Berisha vuan nga një sëmundje e rëndë

Verdikti: E pavërtetë

——————————————————————-

“PO VDES ! Nuk mundet me ! Spartak Ngjela ZBULON Semundjen e Rende te Sali Berishes” jep alarmin më 6 shkurt 2026 një artikull i portalit lifestories99.com, i cili ka marrë mbi 700 pëlqime të kombinuara në Facebook.

Megjithatë, lexuesit nuk duhet të alarmohen. Ky lajm është i rremë.

Në brendësi të artikullit, pretendohet se “në një intervistë për mediat, [Spartak] Ngjela ka zbuluar se ish-kryeministri po përballet me një sëmundje të rëndë.” Megjithatë, ai nuk citon ndonjë burim apo referencë dhe nuk jep asnjë detaj identifikues si koha kur dhe media për të cilën është dhënë intervista e pretenduar e Ngjelës.

Një kërkim i thjeshtë në rrjet zbulon se, megjithëse Ngjela flet rregullisht mbi Berishën, nuk ka asnjë raportim përveç artikullit të portalit ku Ngjela citohet të ketë thënë se ish-kryeministri po vdes nga një sëmundje e rëndë.

Titulli i artikullit keqinformon në mënyrë jo etike me qëllim mbledhjen e sa më shumë klikimeve. Konstatohet se disa prej këtyre faqeve në Facebook kanë ndarë edhe më parë lajme të rreme për ndarjen nga jeta të personazheve të tjera publike, duke tentuar të mbledhim sa më shumë ndërveprim nga komentuesit. Sa më shumë komente të shkruajnë lexuesit, qoftë edhe negative ndaj artikujve, ky veprim ndikon në një shpërndarje edhe më të madhe të postimeve të rreme tek miqtë e komentuesve. 

Faktoje ka përgënjeshtruar dhe më parë pretendime mbi gjendjen shëndetësore të Berishës.

The post Avokat Ngjela nuk zbuloi ndonjë sëmundje të rëndë të Berishës appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Qarkullimi i monopatinave elektrike nuk është më i ndaluar nga policia

Verdikti: Mungon konteksti

———————————————————

Katër muaj pasi Ministria e Brendshme shqiptare dhe Policia e Shtetit njoftuan ndalimin e përkohshëm të qarkullimit të monopatinave elektrike, mediat shqipfolëse kanë raportuar se monopatinat e sekuestruara po u kthehen qytetarëve, duke konfirmuar se ndalimi i tyre nuk është më në fuqi. Ky lajm ka krijuar konfuzion te përdoruesit e monopatinave duke menduar se mund t’i përdornin përsëri në rrugë mjetet elektrike që kishin mbajtur të mbyllura në shtëpi prej disa muajsh.

Ndryshe nga ç’u raportua në media, megjithëse rregullorja e premtuar nga Koçiu ende nuk është botuar, udhëzimi mbetet në fuqi në shkurt 2026, deri në publikimin e këtij artikulli.

Kjo është konfirmuar nga vetë Koçiu, e cila ka përgënjeshtruar pretendimin se monopatinat nuk janë më të ndaluara në rrjetet e saj sociale.

“Udhëzimi për ndalimin e qarkullimit me monopatina mbetet në fuqi. Nuk ka asnjë vendim për heqjen e masës së ndalimit të përkohshëm,” deklaroi ministrja, duke u rikujtuar qytetarëve se Policia vijon sekuestrimet.

Më 12 tetor 2025, ministrja e Brendshme, Albana Koçiu, lajmëroi se nga dita e nesërme do të ndalohej përkohësisht qarkullimi i monopatinave elektrike në rrugë.

Koçiu justifikoi ndalimin me 991 rastet e raportuara nga urgjencat, që sipas saj ishin “më shumë se sa të mjaftueshme për ta ndalur menjëherë këtë risi të rrezikshme deri në hartimin e një rregulloreje strikte.” Ajo shtoi se pas përfundimit të procesit rregullator, përdorimi i monopatinave do të lejohet vetëm për përdorim vetjak, jo për qira apo veprimtari tregtare. Njoftimi i ministres u pasua me një valë sekuestrimesh nga Policia.

The post Monopatinat elektrike vijojnë të jenë të ndaluara për përdorim appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon homazhet e kolegëve për infermierin amerikan Alex Pretti të vrarë nga agjentët federalë në Minnesota

Verdikti: E pavërtetë

————————————————————–

Pas vrasjes së amerikanit Alex Pretti nga oficerët federalë të emigracionit (ICE), një video po qarkullon në media dhe rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, duke pretenduar nderimet ushtarake nga kolegë t në nder të infermierit 37-vjeçar ndërsa trupi i tij po nxirrej nga spitali për herë të fundit.

Video tregon dy persona me maskë që lëvizin një karrocë të mbështjellë me flamurin amerikan në korridorin e spitalit. Njerëz të tjerë të veshur me maska ​​kirurgjikale dhe uniforma, mesa duket punonjës mjekësorë, janë rreshtuar në korridor.

Megjithatë, video e mësipërme është xhiruar mbi 5 vjet para vdekjes së Prettit.

Tregues pamorë si numri i dhomës, përputhen me një foto nga Google e njësisë së kujdesit intensiv në Qendrën Mjekësore Rocky Mountain VA në Denver, Colorado.

Një infermiere që punonte në strukturë dhe kërkoi të mos identifikohej tha për Reuters se e kishte xhiruar videon në 2020 dhe se ajo ishte rishpërndarë dhe riformuluar në internet në mënyra që ajo nuk synonte. “Alex duhet të ishte këtu sot. Zemra ime thyhet për të dhe për të gjithë ata që e donin”, tha ajo.

Infermierët në korridore që mbajnë maska ​​kirurgjikale dhe shënjuesit për distancim social në dysheme gjithashtu sugjerojnë se video është filmuar gjatë pandemisë Covid-19.

Zyra e Sekretarit të Shtypit të Çështjeve të Veteranëve, Pete Kasperowicz, i tha Reuters se video nuk është filmuar në Qendrën Mjekësore të Veteranëve të Minneapolis, ku punonte Pretti, sipas një deklarate nga një sindikatë që e përfaqësonte.

Zëdhënësja e Qendrës Mjekësore të Veteranëve të Minneapolis, Melanie Nelson, tha se Qendra po punon për të planifikuar një ceremoni përkujtimore.

Media vendase kishte raportuar më parë se Qendra Mjekësore e Veteranëve të Minneapolis më parë kishte ndaluar mbajtjen e një përkujtimoreje për Prettin.

Sipas raportimeve në kohën e vrasjes së Prettit, duket e pamundur që agjentët federalë ose stafi mjekësor ta kishin çuar trupin e Prettit në spitalin e veteranëve ku ai punonte.

Associated Press raportoi se Mjeku Ligjor i Qarkut Hennepin u tha prindërve të Prettit se zyra e tij mbajti trupin e djalit të tyre pas vrasjes së tij në 24 janar. Zëvendës Prokurori i Përgjithshëm Todd Blanche shkroi më 25 janar se një hetim federal për vdekjen e Prettit ishte duke vazhduar, që do të thotë se autoritetet ka të ngjarë ta mbajnë trupin e Prettit si pjesë të kësaj pune.

Departamenti amerikan i Sigurisë Kombëtare deklaroi se mjekët e shpallën Prettin të vdekur në vendin e ngjarjes, pra ai nuk kishte nevojë për trajtim të mëtejshëm mjekësor në spital.

The post Infermierit të vrarë nga ICE nuk iu kushtuan nderime ushtarake appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh tregon pedofilin dhe trafikantin amerikan Jeffrey Epstein në Tel Aviv

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————–

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse,po qarkullon ditët e fundit një imazh që duket se tregon financierin pedofil Jeffrey Epstein ndërsa ecën i shoqëruar nga roje personale rrugëve të Tel Avivit në Izrael. Vendndodhja e pretenduar e fotos, nxit sigurisht tek komentuesit akuza për një përfshirje shtetërore izraelite në skemën e trafikut seksual të ndërtuar nga Epstein.  

Epstein vdiq në burg në vitin 2019, ndërsa priste gjyqin për akuzat e trafikimit seksual, duke nxitur teori të shumta për një vrasje të qëllimshme për të zhdukur provat e skandaleve të shumë politikanëve dhe njerëzve të tjerë të pasur pjesë e festave famëkeqe të Epstein. Një raport i Departamentit amerikan të Drejtësisë i vitit 2023 tha se autopsia e një ekzaminuesi mjekësor përcaktoi se “shkaku i vdekjes së Epstein ishte varja dhe mënyra e vdekjes ishte vetëvrasja.”

Janë programet kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI) që e kanë risjellë në jetë trafikantin.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi i mësipërm është postuar fillimisht në Reddit më 1 shkurt, në forumin me emrin r/hardaiimages (“imazhe të forta AI”). Versioni origjinal përmban logon e Gemini, chatbot-it të inteligjencës artificiale të Google.

Në komentet që u përgjigjen përdoruesve të tjerë që pyesnin për burimin dhe vërtetësinë e imazhit, postuesi origjinal vuri në dukje se “disa njerëz po harrojnë se në cilin subreddit jemi tani”. Në një tjetër përgjigje ndaj një përdoruesi që pyeti nëse e kishte krijuar vetë, postuesi u përgjigj: “E bëra, në fakt me Gemini. Mund ta shihni logon Gemini në pjesën e poshtme djathtas të secilës fotografi. Nuk mendoja se do të bëhej kaq virale.”

Detaje të tjera në imazh tregojnë se është i rremë. Pozicioni i gabuar e dritës së gjelbër në semaforin në sfond. Tabela rrugore në sfond përmban një përkthim të gabuar në hebraisht për “Tel Aviv”. Fotot e tabelave të vërteta të qytetit tregojnë shkronja të tjera hebraike dhe arabe.

Tabela e gjeneruar me AI (majtas) dhe tabelat e vërteta (djathtas)

Tabelat gjithashtu nuk përputhen me ndonjë vend të vërtetë në Tel Aviv. Një rrugë me emrin “Haangus Ev.” nuk shfaqet në Google Maps.

Sa i përket pretendimit se Epstein është gjallë, midis dokumenteve të sapo deklasifikuara të publikuara nga Departamenti i Drejtësisë janë disa imazhe që tregojnë Jeffrey Epstein të shtrirë në një barrelë pas vdekjes së tij më 10 gusht 2019. BBC raporton se këto janë 20 imazhe të publikuara si pjesë e një “raporti të deklasifikuar të FBI” mbi vdekjen e Epstein, si dhe “një autopsi dhe dokumente të brendshme të burgut.”

The post Shfaqja e Epstein në rrugët e Tel Avivit rezultat i Inteligjencës Artificiale appeared first on Faktoje.al.

Tensionet qeveri–SPAK shqetësojnë SHBA-në, që e lidh partneritetin me pavarësinë e gjyqësorit. Ambasada në Tiranë thekson pêr Faktoje se “pavarësia e institucioneve të drejtësisë mbetet thelbësore për bashkëpunimin mes SHBA-së dhe Shqipërisë”.

Esmeralda Topi

Tensionet mes ekzekutivit dhe drejtësisë, që shpërthyen nga rastet e fundit në qeveri kanë kaluar kufijtë e politikës së brendshme. Dy partnerët kryesorë ndërkombëtarë që kanë qënë mbështetësit kryesor të reformës në drejtësi, tanimë janë të shqetësuar mbi pavarësinë e institucioneve të reja.

Pas reagimit të Komisionit Evropian, që paralajmëroi se presioni politik mbi gjyqësorin rrezikon besueshmërinë e reformës në drejtësi dhe rrugën e Shqipërisë drejt BE-së, edhe Shtetet e Bashkuara kanë dhënë sinjalin e tyre.

Washington-i e sheh pavarësinë e drejtësisë si kusht për partneritetin strategjik mes dy vendeve.

“Pavarësia e institucioneve të drejtësisë në Shqipëri mbetet thelbësore për bashkëpunimin e vazhdueshëm mes Shteteve të Bashkuara dhe Shqipërisë në luftën kundër krimit ndërkombëtar. Nuk kemi koment për çështjet ligjore që janë në proces.”- u shpreh për Faktoje.al, Ambasada e SHBA-së në Tiranë.

Reforma në drejtësi është “investim” i partnerëve ndërkombetarë, si SHBA dhe BE, të cilët janë angazhuar që në fazat e para me mbeshtetje teknike dhe financiare, për të ndërtuar një sistem drejtësie që eleminon pandëshkueshmërinë dhe garanton trajtimin e te gjithëve si të barabartë para ligjit.

Besueshmëria digjitale, një tjetër alarm

Por shqetësimet amerikane nuk ndalen te përplasja qeveri–SPAK. Dhoma Amerikane e Tregtisë (AmCham) doli me një shqetësim paralel. Digjitalizimi i shtetit, një tjetër pikë kritike e besueshmërisë institucionale.

Anëtarët e Dhomës Amerikane paralajmërojnë rreziqe serioze në funksionimin e platformës e-Albania dhe sistemit të AKSHI-t.
“…disa shërbime të platformës e-Albania aktualisht funksionojnë në mënyrë të paqëndrueshme dhe nuk përmbushin nevojat operacionale të bizneseve dhe qytetarëve”, shkruhet në deklaratë.

Për AmCham, ky nuk është thjesht problem teknik. Por një kërcënim i drejtpërdrejtë për besueshmërinë e shtetit digjital dhe klimën e investimeve.

Bizneset amerikane theksojnë se mungesa e auditimit të pavarur, sigurisë kibernetike dhe përditësimit sipas standardeve ndërkombëtare përbën një kërcënim për stabilitetin ekonomik dhe sigurinë kombëtare. Ata gjithashtu kanë raportuar ndërprerje të shërbimeve, vonesa dhe performancë të paqëndrueshme, që pengojnë aktivitetin e tyre të përditshëm.

“Ky shqetësim është veçanërisht i rëndësishëm për AmCham, pasi Dhoma përfaqëson një numër të konsiderueshëm kompanish anëtare që operojnë në ekosistemin e Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit (TIK) dhe sektorë të lidhur me të”, theksohet në deklaratë.
AmCham e lidh drejtpërdrejt besueshmërinë e sistemeve digjitale me sigurinë kombëtare dhe klimën e biznesit.

Për këtë arsye, Dhoma Amerikane i bën thirrje Qeverisë të ndërmarrë masa korrigjuese të menjëhershme për të garantuar funksionimin e pandërprerë, të qëndrueshëm dhe të besueshëm të të gjitha shërbimeve të e-Albania-s, me fokus të veçantë te shërbimet kritike për aktivitetin e biznesit dhe prokurimet.

Përfundim

Shqipëria nuk mund të ecë drejt integrimit evropian dhe të ruajë partneritetin me SHBA-në pa garantuar besueshmërinë e institucioneve të saj. Pavarësia e gjyqësorit dhe siguria e sistemeve digjitale nuk janë thjesht çështje teknike apo ligjore ato janë themelet mbi të cilat ndërtohet shteti i së drejtës, stabiliteti ekonomik dhe besimi i qytetarëve. Nëse këto themele lëkunden, Shqipëria rrezikon rrugën drejt BE-së dhe partneritetin me SHBA-në.

The post Amerikanët të shqetësuar për përplasjen qeveri–SPAK appeared first on Faktoje.al.

Korçë, 10 shkurt 2026 –Qendra e verifikimit të fakteve, Faktoje, prezantoi të marten e 10 shkurtit përpara përfaqësuesve të Bashkisë Korçë, Këshillit Bashkiak, gazetarëve lokalë dhe shoqërisë civile gjetjet e raportit mbi “Transparencën dhe mbajtjen e premtimeve”, pas një viti monitorimi të punës së kësaj bashkie.

Ky proces është pjesë e projektit “40 premtime, 10 bashki”, i mbështetur nga National Endoëment for Democracy (NED), që prej gjashtë vitesh mat performancën e pushtetit vendor në Shqipëri.

Pjesë e monitorimit për vitin 2025 ishin 10 bashki; Shkodra, Lezha, Elbasani, Korça, Tirana, Durrësi, Vlora, Fieri, Kavaja dhe Saranda.

Monitorimi është bazuar në tre elementë kryesorë: nivelin e transparencës së pushtetit vendor, përmbushjen e premtimeve elektorale si dhe fondin social.

Transparenca

Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se bashkitë me performancën më të lartë në transparencë janë, Korça, Shkodra, Lezha dhe Saranda, me 100%përmbushje të indikatorëve të matur.

Nisur nga ky monitorim, niveli i transparencës për Bashkinë Korçë matur përmes 16 indikatorëve që derivojnë nga kuadri ligjor vendas, arriti nivelin 100%, nga 87.5% vitin e kaluar.

Bilanci i premtimeve

Sa i përket premtimeve elektorale të monitoruara nga qendra Faktoje, në rastin e Bashkisë Korçë, nga 4 premtime të monitoruara në dy vitet e fundit, 2 premtime janë kategorizuar si të pambajtura, 1 i mbajtur dhe 1 tjetër pjesërisht të mbajtur.

Nga 4 premtime të verifikuara në Korçë:

• 1 është përmbushur,

• 1 pjesërisht,

• 2 mbeten të papërmbushur.

Në total, nga 40 premtime të verifikuara në të dhjeta bashkitë vetëm 5 janë realizuar plotësisht, 12 pjesërisht, ndërsa 23 nuk janë përmbushur.

Kjo do të thotë se 57.5% e premtimeve mbeten të pambajtura, duke krijuar një hendek të madh mes retorikës elektorale dhe veprimit konkret. Premtimet u monitoruan përmes analizës së buxhetit, ndjekjes së prokurimeve publike dhe vëzhgimeve në terren.

Ky është viti i gjashtë që Faktoje realizon një raport të tillë, duke sjellë një panoramë të qartë mbi transparencën dhe llogaridhënien e pushtetit vendor në Shqipëri.

Fondi Social

Gjetjet për vitin 2025 tregojnë se Fondi Social ka vijuar të zgjerojë shtrirjen e tij në nivel vendor, duke përfshirë bashki të reja dhe duke mbështetur një gamë më të gjerë shërbimesh sociale. Megjithatë, analiza evidenton edhe sfida të rëndësishme, veçanërisht në lidhje me cilësinë dhe plotësinë e të dhënave të raportuara, mospërputhjet ndërinstitucionale dhe mungesën e planifikimit të qartë për vazhdimësinë e shërbimeve pas përfundimit të financimit.

Në disa raste, shërbimet mbeten të varura nga fondet qendrore dhe të ekspozuara ndaj rrezikut të ndërprerjes, ndërsa shpërndarja e tyre nuk reflekton gjithmonë në mënyrë të balancuar nevojat e të gjitha grupeve vulnerabël. Këto gjetje nënvizojnë nevojën për më shumë transparencë, koordinim dhe planifikim të qëndrueshëm, në mënyrë që investimi publik të përkthehet në shërbime me ndikim real dhe afatgjatë për komunitetet.

Projekti “40 premtime, 10 bashki” është i mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED).

The post Faktoje prezanton gjetjet e monitorimit për bashkinë e Korçës appeared first on Faktoje.al.

Jona Cenameri Pas përfundimit zyrtar (në fund të vitit 2025), taksa e përkohshme për infrastrukturën arsimore në Bashkinë Tiranë mbyllet me një bilanc të paplotë. 

Nga 17 shkolla të reja të premtuara për t’u ndërtuar me të ardhurat e kësaj takse, janë realizuar vetëm 9, ndërsa 8 të tjera mbeten të parealizuara. 

Të dhënat zyrtare nga Bashkia Tiranë tregojnë se, ndonëse për një dekadë janë mbledhur miliarda lekë nga familjet dhe bizneset, objektivi fillestar për t’i dhënë fund mësimit me dy turne përmes ndërtimit të shkollave të reja nuk është përmbushur plotësisht.

Si nisi taksa?

Taksa e përkohshme për infrastrukturën arsimore u miratua sipas një vendimi të Këshillit Bashkiak (nr.59/2015) dhe nisi të aplikohej nga 1 janari 2016. 

Ajo mblidhej çdo muaj përmes faturës së ujit.

Ajo u prezantua si taksë e përkohshme, me një afat kohëzgjatjeje 7-vjeçar. Megjithatë sipas ligjit nr. 68/2017 për Financat e Vetëqeverisjes Vendore, një taksë, që është e përkohshme, nuk mund të aplikohet më shumë se 3 vite.

Taksa mbështetej në një studim fizibiliteti të hartuar nga vetë Bashkia, sipas të cilit të ardhurat e mbledhura nga taksa do të mjaftonin për ndërtimin e 17 shkollave të reja: 10 shkolla 9-vjeçare dhe 7 shkolla të mesme. 

Ky plan u prezantua si zgjidhje strukturore për mbipopullimin e shkollave dhe mësimin me dy turne në kryeqytet.

Megjithatë, pas përfundimit të afatit fillestar, Bashkia vendosi zgjatjen e taksës, deri në fund të vitit 2025, duke e kthyer një taksë “të përkohshme” në një barrë financiare prej një dekade për qytetarët. 

Çfarë u ndërtua?

Ndërtimi i shkollave u realizua përmes skemës së Partneritetit Publik-Privat (PPP), të ndarë në 4 lote.

Kontratat u lidhën në formën e koncesionit PPP të tipit PBOT (Design-Build-Finance-Maintain), ku kompania private angazhohej jo vetëm për projektimin, financimin dhe ndërtimin e shkollave, por edhe për mobilimin, mirëmbajtjen, mbikëqyrjen dhe kolaudimin e tyre. 

Sipas kontratës, periudha totale zgjaste 7 vite e 18 muaj: 18 muaj për ndërtimin e objekteve, 7 vite për mirëmbajtje, gjatë të cilave Bashkia do të shlyente investimin përmes pagesave periodike. 

Koncesionari përfitonte një marzh fitimi prej 6.28% në vit.

Kontrata për Lotin 1 u lidh në vitin 2018, kurse për Lotin 4 në vitin 2020.

Në Lotin “Tirana 1” u ndërtuan 5 shkolla sipas planit konkretisht: 

• Shkolla 9-vjeçare “Vaçe Zela dhe Shkolla e mesme “Kristo Frashëri” (shkolla të bashkuara), në njësinë administrative nr.9, 
• Shkolla 9-vjeçare “Andrea Stefani”, në njësinë administrative nr.11
• Shkolla 9-vjeçare “Nënë Tereza” dhe Shkolla e mesme “John F. Kennedy” (shkolla të bashkuara), në njësinë administrative nr.11

Në Lotin “Tirana 4” u ndërtuan 4 shkolla sipas planit 

• Shkolla 9-vjeçare “Bashkim Fino”, në njësinë administrative nr.2
• Shkolla 9-vjeçare “Kiço Blushi” dhe Shkolla e mesme “Sevasti Qiriazi” (shkolla të bashkuara), në njësinë administrative nr.8, 
• Shkolla 9-vjeçare “Luan Hajdaraga”, në njësinë administrative Dajt

Në Lotin “Tirana 2” asnjë nga 4 shkollat e planifikuara s’ka nisur të ndërtohet 

Në Lotin “Tirana 2” ishte parashikuar ndërtimi i 3 shkollave në njësinë Kashar (Yzberisht) dhe i 1 shkolle në njësinë administrative nr.7.

Në Lotin “Tirana 3” asnjë nga 4 shkollat e planifikuara s’ka nisur të ndërtohet 

Në Lotin “Tirana 3” ishte parashikuar ndërtimi i 2 shkollave në njësinë administrative nr.2, i 1 shkolle në njësinë administrative nr.5 dhe i 1 shkolle në njësinë administrative Farkë.

Sa para u mblodhën dhe si u përdorën ato?

Sipas të dhënave zyrtare të Bashkisë Tiranë, deri në përfundimin e taksës në fund të vitit 2025 janë arkëtuar gjithsej rreth 7 miliardë lekë (6,975,741,429 lekë) nga taksa e përkohshme për infrastrukturën arsimore. 

Kjo shumë është mbledhur përgjatë dhjetë viteve (2016-2025), nga familjet dhe bizneset që veprojnë në territorin e bashkisë në faturën e ujit.

Vitet	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Shuma (në lekë)	495,950,390	681,927,166	730,095,161	699,773,149	649,392,794	756,967,278	759,519,645	689,610,468	769,868,332	742,637,046

Në Programin Buxhetor Afatmesëm 2026-2028, Bashkia Tiranë konfirmon se për projektin e 17 shkollave të reja: “janë realizuar 2 lote të projektit PPP dhe janë përfunduar 9 objekte arsimore, që i përkasin Loteve “Tirana 1” dhe “Tirana 4”, ndërsa dy lotet e tjera nuk janë zbatuar.

Në total, Bashkia pranon se janë marrë në dorëzim vetëm 9 nga 17 objektet arsimore të planifikuara fillimisht.

Shkollat e munguara

Në dy lotet e mbetura të projektit, “Tirana 2” dhe “Tirana 3”, ndërtimi i shkollave nuk ka nisur fare. Lotet përfshinin zona si Kashari (Yzberishti), njësia administrative nr.7, njësitë nr.2 dhe nr.5, si edhe Farka, zona që prej vitesh përballen me mungesë institucionesh arsimore dhe mbipopullim të shkollave ekzistuese. 

Për këto zona, Faktoje.al ka raportuar ndër vite për mungesën e shkollave.

Burime zyrtare pranë Këshillit Bashkiak i thanë Faktoje.al se brenda muajve mars-prill 2026 pritet të paraqitet një raport përfundimtar mbi ecurinë dhe zbatimin e taksës së përkohshme për arsimin, pas mbylljes zyrtare të saj në fund të vitit 2025.

Përfundimi

Pas përfundimit të taksës së përkohëshme për infrastrukturën arsimore në vitin 2025, Faktoje.al konstaton se premtimi për ndërtimin e 17 shkollave të reja përmes kësaj takse është pjesërisht i mbajtur.

The post Taksa 10-vjeçare për arsimin në Tiranë, 9 shkolla të ndërtuara nga 17 gjithsej appeared first on Faktoje.al.

Brukseli pret që Shqipëria t’i trajtojë të dhënat personale në përputhje me legjislacionin e ri që ka përafruar me Bashkimin Evropian. Ndërsa, Avokati i Popullit thotë se mund të veprojë vetëm mbi bazën e ankesave konkrete për shkelje të të drejtave të njeriut, duke e lënë “Smart City”, jashtë një hetimi institucional.

Esmeralda Topi 

Kur projekti “Smart City” u bë publik, ai u prezantua si një hap drejt modernizimit të sigurisë dhe menaxhimit urban. Kamerat inteligjente, analizimi i të dhënave dhe përdorimi i teknologjisë së avancuar u përshkruan si mjete për një qytet më të sigurt. Por ndërsa projekti avancon, pyetjet për transparencën, mbrojtjen e të dhënave personale dhe kostot mbeten të hapura. 

“Smart City” përfshin sigurimin dhe instalimin e platformave të inteligjencës artificiale për menaxhimin e qytetit dhe trafikut, përveç një qendre të avancuar kontrolli.

Projekti me kosto 140 milionë dollarë parashikon ngritjen e një sistemi monitorimi përmes instalimit të rreth 5 mijë kamerave në qytetet më të mëdha të vendit. Pjesë e tij janë dhe 3 mijë kamera trupore për punonjësit e policisë së shtetit.

KE: “Përgjegjësia është kombëtare”

Në përgjigje të një kërkese për informacion, Komisioni Evropian sqaroi për Fakotje.al se çështjet e mbrojtjes së të dhënave personale në vendet kandidate, përfshirë Shqipërinë, monitorohen në kuadër të negociatave të anëtarësimit. Pritshmëria e Brukselit është që Shqipëria t’i trajtojë të dhënat personale në përputhje me ligjin e saj kombëtar. 

“Shqipëria së fundmi ka miratuar një legjislacion të ri për mbrojtjen e të dhënave, në përputhje me acquis të BE-së. Prandaj ne presim që Shqipëria të trajtojë të dhënat personale në përputhje me legjislacionin e saj kombëtar,” thuhet në përgjigjen e Komisionit. 

Edhe në fushën e prokurimit publik, Komisioni thekson se roli i tij është mbështetës dhe vlerësues në nivel kuadri, jo kontratash individuale. 

“Tani i takon Shqipërisë të vlerësojë përputhshmërinë e kontratave individuale me standardet e BE-së për prokurimin publik,” sqaron Komisioni.

Avokati i Popullit: “Nuk kam ankesa”

Në Tiranë, Avokati i Popullit mban një qëndrim po aq të rezervuar. Në përgjigjen zyrtare për Faktoje.al, institucioni kujton se kompetencat e tij ushtrohen mbi bazën e ankesave konkrete dhe të individualizuara, ose kur ekzistojnë indicie të besueshme për shkelje të të drejtave të njeriut.

“Mbrojtja e të dhënave personale dhe respektimi i jetës private janë të garantuara nga Kushtetuta dhe nga legjislacioni në fuqi,” thuhet në përgjigje, duke shtuar se autoritetet publike janë të detyruara të respektojnë parimet e domosdoshmërisë, proporcionalitetit dhe sigurisë gjatë përpunimit të të dhënave.

Sa i përket projektit “Smart City”, Avokati i Popullit sqaron se është i gatshëm të vlerësojë çdo çështje që lidhet me ndikimin e tij mbi të drejtat e qytetarëve, por vetëm nëse paraqiten ankesa konkrete ose fakte të verifikueshme.

Edhe rekomandimet ndaj organeve të administratës publike, sipas Avokatit të Popullit, jepen vetëm pasi konstatohet një shkelje konkrete e të drejtave të njeriut. Institucioni nënvizon se nuk ushtron mbikëqyrje të përgjithshme mbi politikat publike dhe nuk ndërhyn në diskrecionin administrativ, për sa kohë ky ushtrohet në përputhje me ligjin.

Si nisi “Smart City”? 

Projekti “Smart City” nisi si një nismë zyrtare në prill 2024, kur ish-ministri i Brendshëm Taulant Balla nënshkroi një memorandum mirëkuptimi me kompaninë ‘Presight AI’, pjesë e grupit G42 me bazë në Emiratet e Bashkuara Arabe. 

Marrëveshja e klasifikuar si sekrete, parashikon instalimin e një rrjeti kamerash dhe radarësh në qytetet kryesore të vendit, me qëllim rritjen e sigurisë publike dhe përmirësimin e menaxhimit të trafikut përmes inteligjencës artificiale. 

Në shkurt 2025, gjatë vizitës së parë të presidentit të Emirateve të Bashkuara në Tiranë, kryeministri Edi Rama nënshkroi një letër angazhimi për projektin, i cili u bë pjesë e projekteve me rëndësi kombëtare. 

Kostot e “Smart City”

Kostoja që fillimisht parashikohej të ishte 60 milionë dollarë, pas vizitës u rrit thuajse dyfish dhe do të mbulohet përmes një huamarrje nga Fondi për Zhvillim i Abu Dhabit, duke arritur në 140 milionë dollarë me TVSH.

Projekti përfshin instalimin e 2 239 kamerave ANPR, 2 602 kamerave PTZ, 3 816 kamerave trupore për policinë, si dhe 100 radarëve inteligjentë dhe 100 sensorëve zhurme për trafikun. 

Buxheti i projektit tregon se 31 milionë dollarë shkojnë për liçencat e softuerëve, 62.4 milionë për pajisjet hardware dhe infrastrukturën, 8 milionë për shërbime profesionale dhe 17.1 milionë për mirëmbajtje katërvjeçare. 

Në dhjetor 2025, kompania ‘Presight AI’, kompani të dhënash dhe Inteligjencë Artificiale e regjistruar në Abu Dhabi, hapi degën e saj në Shqipëri, me objektivin e vetëm zbatimin e kontratës. 

The post Brukseli monitoron, por përgjegjësia për ‘Smart City’ i mbetet Tiranës appeared first on Faktoje.al.

SEBI ALLA

Në një deklaratë të përbashkët në gusht të vitit 2024, Mirela Kumbaro e Mjedisit dhe Belinda Balluku e Infrastrukturës dhe Energjitikës, “siguruan” qytetarët se institucionet shtetërore kishin ndjekur në mënyrë rigoroze protokollet dhe ligjin dhe se nuk kishte vend për panik mbi lajmet e publikuara për anijen me 2800 ton mbetje të dyshuara toksike, të nisur nga Porti i Durrësit. Një vit e gjysmë më pas, situata është më shumë se alarmante. Pas kryerjes së analizave në një laborator të specializuar në Itali, u arrit në përfundimin se mbetjet janë të rrezikshme dhe të dëmshme për njerëzit dhe mjedisin. Gjithashtu Prokuroria e Durrësit përveç kompanisë “Kurum” prodhuese e këtyre mbetjeve dhe kompanisë “Sokolaj sh.p.k” transportuese e tyre, ka bërë përgjegjëse për shkelje ligjore dhe të protokolleve mjedisore edhe tre institucione shtetërore.

Deklaratat

Sinjalin e parë se në anijen “Molivia” të nisur nga Shqipëria më 4 korrik 2024 nëpërmjet Portit të Durrësit fshiheshin tonelata me mbetje të rrezikshme e ngriti organizata ndërkombëtare mjedisore BAN. Në qëndrimin e dy ministrive, më 24 gusht 2024 çështja u relativiziu dhe publikut iu dha “siguria” se institucionet ishin në nivelin e kërkuar. “Autoritetet mjedisore, portuale dhe doganore shqiptare operojnë prej vitesh me protokolle të rrepta përsa i përket autorizimeve të përpunimit dhe transportit të mallrave të rrezikshme, në përputhje me konventat ndërkombëtare përkatëse”, thuhej në njoftinm, ndërsa vijonte qëndrimi me “vlerësime” për institucionet shqiptare. “… Për më tepër kjo gatishmëri e infrastrukturave tona kritike është verifikuar dhe certifikuar në disa inspektime ndërkombëtare përgjatë viteve të fundit, duke e klasifikuar Shqipërinë si një vend të sigurt”, thuhej në deklaratën e përbashkët.

Eksperti

Eksperti i çështjeve mjedisore, inxhnieri kimist, Ahmet Ahmeti, në një qëndrim për Faktoje.al pohon rrezikshmërinë e mbetjeve dhe sugjeron si zgjidhje të menjëhershme largimin e tyre nga Porto Romano. “Materiali në ambalazhet e grumbulluara në ruajtje në Porto Romano në afërsi rreth 200 m pranë banesave të qytetarëve, për arsye se klasifikohet si shumë helmues (toksik), duhet të largohet sa më parë në vende të sigurta”-thotë Ahmeti. Ai sugjeron se nevojiten rregulla strikte procesit të largimit të mbetjeve për të shmangur katastrofa të mundshme që rrezikojnë mjedisin, ujrat nëntokësore, tokën, ajrin, shëndetin e njerëzve dhe kafshëve. “Në përbërje të tyre ka zink, kadmium, plumb, bakër, krom, nikel etj, metale të rënda me pasoja të rrezikshëme që shkaktojnë sëmundje në të gjitha indet e organizmit, deri në ato kanceroze dhe gjenetike”, thotë Ahmeti.

Hetimet dhe masat

Prokuroria e Durrësit pas hetimeve të gjata, sekustrimit të dokumentacioneve dhe dëshmive, arriti në përfundimin se 33 persona ishin përgjegjës për eksportin e mbetjeve të rrezikshme, të cilat u nisën nga Durrësi me destinacion Tailandën, por u kthyen pas sërish në Durrës pasi asnjë vend nuk pranoi ngarkesën. Nga 33 urdhër-arreste të lëshuara nga Prokuroria e Durrësit vetëm 20 prej tyre u ekzekutuan, ndërsa Gjykata vendosi të zbusë masën e sigurisë për nëpunësit shtetërorë. Për tetë të dyshuar, kryesisht përfaqësues të kompanisë “Kurum” dhe “Sokolaj sh.p.k” u la në fuqi masa “arrest me burg”, për pesë të tjerë “arrest shtëpie”, ndërsa për shtatë zyrtarë shtetërorë tw akuzuar për “shpërdorimi të detyrës” zbuti masën në “detyrim paraqitje” dhe ndalim për daljen jashtë vendit”, nga masa “arrest shtëpie” që ishte vendosur më parë.

Përfundimi

Hetimet e prokurorisë dhe përgjigjia e analizave vërtetuan se 2800 ton mbetje të vendosura në 102 kontejnerë janë të rrezikshme dhe se institucionet shtetërore për analizimin, monitorimin dhe verifikimin e dokumentacioneve, kanë shkelur ligjin dhe protokollet mjedisore. Deklaratat e dy ministreve të kohës Mirela Kumbaro dhe Belinda Balluku se institucionet shterore kishin zbatuar me përpikmëri ligjin, do i konsiderojmë të pavërteta.

The post Bie “siguria” e dy ministrive, eksperti: Mbetjet janë me rrezik të lartë appeared first on Faktoje.al.

Nga: Sebi Alla

Fotografitë: Atdhe Mulla

Usta Agroni vendos disa betoforma në makinë. Ndërton dhe ushqehet, por e ardhmja e 42-vjeçarit dhe e familjes është vënë në rrezik dhe panik. 

2800 ton mbetje, të vërtetuara toksike dhe rrezikshme, ndodhen jo më shumë se 250 metra larg banesës.

 “Jam emigrant prej 25 viteve ka dy vite që kam ardhur, gjithë mundin e hodha këtu. Kam dy fëmijë dhe dua t’i rris, po ku t’i rris?! Jam që 14 vjeç emigrant dhe tani që erdha mendoj të iki përsëri. Mbetjet i kemi afër” thotë Agron Oka, një nga rreth 300 banorë të Lagjes “Rinia” në Porto Romano.

Prej shtatorit 2024 në fushën e hapur (të rrethuar dhe me ruajtje nga policia), u vendosën 102 kontejnerë, të nisura nga metarlugjiku i Elbasanit me destinacion Tailandën, por u kthyen pas me dyshimin se ishin mbetje toksike dhe jo “oksid hekuri” dhe “oksid zinku” sikurse tregonin dokumentacionet. 

Hetimet

Prokuroria e Durrësit nisi hetimet në shtator të vitit 2024, por procesi u zgjat në kohë pasi asnjë laborator shtetëror dhe privat në vendin tonë nuk mori përsipër kryerjen e analizave të mbetjeve të dyshuara toksike. 

Në fund u vendos dërgimi i disa kampionëve të ndodhura në kontejnerë në një laborator në Itali. Përgjigjia vërtetoi dyshimin. 

“Nga akti i ekspertimit rezultoi se, materiali i analizuar, është pluhur i grumbulluar nga sistemet e filtrimit të gazrave të furrës elektrike të çelikut (Electric Arc Furnace – EAF), proces i cili përfshihet qartësisht në fushëveprimin e nënkapitullit 10 02 të EËC”, thotë prokuroria e Durrësit. 

Institucioni i akuzës arrin në përfundimin se: “Në mostrat e marra nga kontenierët e sekuestruar, shoqëria Kurum International sh.a. dhe Alliance Resource, konstatohet prania e elementëve (dhe përbërjeve të tyre) që përbëjnë rrezik për shëndetin e njeriut dhe mjedisin, që lidhen me rrezikun e toksicitetit për riprodhimin dhe ekotoksicitet, veçanërisht ndaj ekosistemeve ujore”. 

Në vijim të hetimeve organi i akuzës lëshoi 33 urdhër arresti për përfaqësues të kompanisë “Kurum”, të kompanisë “Sokolaj sh.p.k” që mori përsipër transportin e mbetjeve dhe të tre institucioneve shtetërore, Agjencisë Kombëtare të Mjedisit, Doganës Durrës dhe Autoritetit Portual.  

Reagimet

“O të na heqin ne, ose të heqin mbetjet. Me pas shtet nuk do i kishte lënë kush këtu. Flitet që janë kanceroze. Çfarë do të bëhet me ta nuk e di. Ka fëmi që luajnë pranë zonës, kullosin edhe bagëti pranë.

O të na mbajnë ne këtu, ose mbetjet, rrugë tjetër nuk ka”, thotë i vendosur Esat Braha, 71-vjeçari që jeton vetëm me bashkëshorten, ndërsa dy djemtë gjenden në emigracion. 

“Kjo është e vërteta, çdo më bëjnë mua”, thotë ai pa pasur frikë. 

Shumë frikë, pak zë!

Në fillim reaguan kur mbetjet e dyshuara toksike u vendosën aty, ndërsa pas vërtetimit se ishin toksike, paniku është i madh bashkë me frikën për të folur, e aq më shumë protestuar. 

Droja se të punësuarit do e pësojnë dhe të tjerëve do ua gjejnë “anën e shantazhit” është e pranishme në çdo prag shtëpie. “Boll të rrezikshme janë, edhe lopa më shku afër cof (ngordh), por frikë nuk kam, zë nuk bëj, as unë as katër djemtë me familje”, thotë një grua e moshuar që në pak kohë të tregon gjithë peripecitë e jetës në Kukës dhe ardhjen në ish-kënetë. “Këto t’i them pa kamera, nuk duan fëmijët të dalim”, tregon ajo. 

E gjitha zona është rrezik, por më problem janë një grup banesash që prej më shumë se një viti zgjohen dhe flejnë me mbetjet e Metarlugjikut në Elbasan. 

“Tmerr i madh është, por më kupto se nuk mund të flas”, thotë një i ri që nga automjeti, duke bërë shenja nga vajza që e ka në klasën e dytë. “Jam në punë shteti, më prishin punë po të dal, fëmija vëlla, buka e fëmijëve”, vijon ai, duke kërkuar ndjesë që refuzoi të dilte publikisht.

The post “Ose ne, ose mbetjet, rrugë tjetër s’ka” appeared first on Faktoje.al.

Jona Cenameri

Qendra e verifikimit të fakteve, Faktoje.al, prezantoi sot në Durrës gjetjet e raportit mbi “Transparencën dhe mbajtjen e premtimeve”, pas monitorimit të kryer përgjatë një viti mbi punën e dy bashkive respektive.

Prezantimi u zhvillua përpara përfaqësuesve të Bashkisë Durrës dhe Kavajë, këshilltarëve bashkiak, drejtorë të bashkive, gazetarëve lokalë dhe përfaqësuesve të shoqërisë civile.

Ky monitorim u realizua në kuadër të projektit “40 premtime, 10 bashki”, i mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED), i cili prej gjashtë vitesh mat performancën e pushtetit vendor në Shqipëri.

Monitorimi

Për vitin 2025, monitorimi nga Faktoje përfshiu 10 bashki: Shkodër, Lezhë, Elbasan, Korçë, Tiranë, Durrës, Vlorë, Fier, Kavajë dhe Sarandë.

Vlerësimi është bazuar në dy elementë kryesorë:

• nivelin e transparencës së pushtetit vendor,
• përmbushjen e premtimeve elektorale të kryetarëve të bashkive.

Transparenca

Sipas gjetjeve të raportit, Bashkia Durrës shënon një nivel transparence prej 87.5%, duke u renditur mbi mesataren e bashkive të monitoruara, megjithëse me rënie krahasuar me vitin paraardhës.

Gjatë konsultimit të gjetjeve të raportit, kryetarja e Bashkisë Durrës, Emiriana Sako u shpreh se:

“Programi i transparencës është shumë ambicioz dhe do përpiqemi t’i realizojmë të gjithë indikatorët, siç i ka kërkuar ky program. Unë kam dëshirë që ne, të kthehemi në një nga Bashkitë me transparencën më të lartë”

Ndërkohë, Bashkia Kavajë shënon një nivel transparence prej 75%, duke u renditur e fundit mes 10 bashkive të përfshira në projekt.

Përfaqësuesit e Bashkisë Kavajë po ashtu u shprehën të interesuar për të përmirësuar treguesit e munguar.

Këto përqindje janë llogaritur përmes 16 indikatorëve të matjes së transparencës, që rrjedhin nga kuadri ligjor vendas dhe standardet minimale të informimit publik.

Mbajtja e premtimeve në Bashkinë Durrës

Nga 4 premtime elektorale të verifikuara në Bashkinë Durrës:

• 1 premtim është përmbushur plotësisht,
• 1 premtim është realizuar pjesërisht,
• 2 premtime rezultojnë të pambajtura.

Premtimi i përmbushur lidhet me ndërtimin e një godine parkimi publik në qendër të qytetit, e cila është funksionale që prej nëntorit 2025.

Ndërsa ndërtimi i Parkut Urban në Spitallë është vlerësuar si premtim pjesërisht i mbajtur. Sipas verifikimeve në terren, punimet kanë avancuar, por projekti ende nuk ka përfunduar dhe parku nuk është funksional për qytetarët.

Dy premtime të tjera rezultojnë të pambajtura. Rindërtimi i pallateve me dëmtime DS5 në lagjen nr. 5, në të njëjtin vend, nuk ka avancuar sipas angazhimit të dhënë, pasi gjashtë vite pas tërmetit është rindërtuar vetëm një pallat, ndërsa për tetë të tjerë punimet nuk kanë nisur ende.

Po ashtu, rikonstruksioni i Pallatit të Sportit “Ramazan Njala” mbetet i parealizuar, pavarësisht ekzistencës së projektit, ndërkohë që në terren nuk konstatohet ndërhyrje konkrete.

Në përfundim të prezantimit të gjetjeve, Kryetarja e Bashkisë Durrës, Emiriana Sako shtoi se:

“Transparenca është një proces thelbësor jo vetëm për informimin mbi buxhetin, por edhe për rritjen e komunikimit me qytetarët dhe për dhënien e llogarisë për punën e bërë përpara tyre”, duke e vënë theksin tek funksioni i monitorimit në përmirësimin e performancës së vet Bashkisë.

Mbajtja e premtimeve në Bashkinë Kavajë

Nga 4 premtime elektorale të verifikuara në Bashkinë Kavajë:

• asnjë premtim nuk është përmbushur plotësisht,
• 1 premtim është realizuar pjesërisht,
• 3 premtime rezultojnë të pambajtura.

Premtimi pjesërisht i mbajtur lidhet me pastrimin e qytetit të Kavajës. Ndërsa koshat e mbeturinave pastrohen rregullisht, hapësirat përreth tyre dhe zonat periferike të qytetit mbeten shpesh të papastra, duke reflektuar një zbatim të pjesshëm të shërbimit.

Tre premtime të tjera rezultojnë të pambajtura. Ofrimi i bonuseve mujore prej 5 mijë lekësh për çdo lindje të re gjatë vitit të parë të jetës nuk është zbatuar, pasi bashkia ka konfirmuar se aktualisht nuk jep bonuse të tilla dhe nuk ka fonde të dedikuara për këtë skemë.

Po ashtu, zgjidhja përfundimtare e furnizimit me ujë të pijshëm 24 orë për fshatrat Rrakull dhe Karpen mbetet e parealizuar, me furnizim të ndërprerë dhe pa masa konkrete për zgjidhjen e problemit.

Ndërtimi i Rrugës së Bregdetit, një premtim i përsëritur ndër vite, nuk ka nisur dhe në terren nuk konstatohet asnjë shenjë punimesh apo planifikimi.

Raporti

Në total, raporti i Faktoje për 10 bashkitë e monitoruara tregon se nga 40 premtime elektorale:

• vetëm 5 janë realizuar plotësisht,
• 12 janë realizuar pjesërisht,
• ndërsa 23 mbeten të pambajtura.

Kjo do të thotë se 57.5% e premtimeve elektorale nuk janë mbajtur, duke evidentuar një hendek të thellë mes angazhimeve publike dhe veprimit konkret në nivel vendor.

Premtimet u monitoruan përmes analizës së buxheteve, ndjekjes së prokurimeve publike dhe vëzhgimeve në terren.

Monitorimi i realizuar nga gazetarë dhe aktivistë të shoqërisë civile synon rritjen e transparencës, ndarjen e informacionit me publikun dhe forcimin e llogaridhënies së pushtetit vendor ndaj qytetarëve.

The post “40 premtime, 10 bashki” Faktoje prezanton raportin e monitorimit për Durrësin dhe Kavajën appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Parlamenti anglez ka miratuar Aktin e Kancerit në 1939, që e bën të jashtëligjshme të kurosh kancerin

Verdikti: Mungon konteksti

———————————————————————-

Në rrjetet sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se në 1939, parlamenti anglez ka miratuar “Aktin e Kancerit”, që e bën të jashtëligjshme të kurosh kancerin.

Megjithatë, Akti i Kancerit 1939 nuk e bën të paligjshëm kërkimin mbi kurat e kancerit, publikimin e gjetjeve kërkimore ose këshillimin e mjekëve për pacientët në lidhje me trajtimet.

Legjislacioni origjinal, i miratuar përpara krijimit të Shërbimit Shëndetësor Kombëtar të Mbretërisë së Bashkuar, përshkruante se si duhet të paguhen dhe administrohen trajtimet e kancerit në të gjithë vendin.

Me kalimin e kohës, shumica e neneve janë shfuqizuar ose janë përfshirë në ligje të tjera, por një pjesë mbetet në fuqi, specifikisht neni 4, që lidhet me ndalimin e reklamave të caktuara.

4. Ndalimi i reklamave të caktuara. (1) Askush nuk duhet të marrë pjesë në publikimin e ndonjë reklame— (a) që përmban një ofertë për të trajtuar ndonjë person për kancer, ose për të përshkruar ndonjë ilaç për të, ose për të dhënë ndonjë këshillë në lidhje me trajtimin e tij; ose

Ai ndalon publikimin e çdo reklame që përmban oferta për trajtimin e kancerit, dhënien e ilaçeve ose dhënien e këshillave në lidhje me trajtimin.

Përjashtime bëhen për materialet që u drejtohen anëtarëve të parlamentit, mjekëve, infermierëve dhe farmacistëve, së bashku me reklamat e prodhuara nga këshillat vendas dhe spitalet vullnetare, të cilat ishin spitale private, jofitimprurëse.

Nick James, një studiues në Institutin e Kërkimeve për Kancerin, tha për AAP se pretendimi se legjislacioni përfaqëson një ndalim të kurave për kancerin nuk kishte asnjë bazë.

Ai ishte hartuar për të mbrojtur publikun nga mashtruesti “që ofronin terapi të paprovuara”, tha ai. “Qëllimi kryesor i aktit është i kundërt – të ‘parashikojë më tej trajtimin e kancerit’ dhe të ‘ndalojë reklama të caktuara'”, tha James.

Ndalimi i reklamave përfshin kimioterapinë dhe rrezatimin së bashku me trajtimet e paprovuara ose alternative. 

Frances Downey, drejtuese e politikës së shkencës dhe kërkimit në Cancer Research UK, tha se Akti i Kancerit është hartuar për të mbrojtur pacientët nga bombardimi me reklama për trajtime. Kjo përfshin reklama nga profesionistë mjekësorë, kompani farmaceutike dhe praktikues alternativë, tha Dr. Downey.

Simon Crabb, një ekspert i terapive eksperimentale të kancerit në Universitetin e Southampton, tha se Mbretëria e Bashkuar ka një “kulturë shumë të gjallë kërkimore për kancerin” të mbështetur nga qeveria, organizatat bamirëse dhe sektori komercial.

“Në Mbretërinë e Bashkuar, reklamimi direkt tek pacienti për shumicën e trajtimeve mjekësore (jo vetëm trajtimet e kancerit) është i kufizuar, ndryshe nga, për shembull, në SHBA,” tha Crabb. “Por kjo nuk kufizon kërkimin dhe/ose raportimin e përparimeve kërkimore.”

Rregulloret e Barnave Njerëzore 2012 ndalojnë reklamat për shumicën e barnave vetëm me recetë në Mbretërinë e Bashkuar.

Disa individë janë gjobitur sipas Aktit të Kancerit në Mbretërinë e Bashkuar, përfshirë një burrë që reklamoi aftësinë e tij për të kuruar kancerin përmes “shërimit me energji“ dhe një grua që promovoi ilaçe bimore të shitura në eBay si trajtime për kancerin.

Nëse, në një ngjarje të jashtëzakonshme, një individ do të zbulonte vërtet kura për kancerin të bazuara në shërim me energji, ai do të ishte i lirë sipas Aktit të Kancerit të vitit 1939 të publikonte rreth zbulimeve të tij në revista shkencore, t’i diskutonte ato privatisht ose në kontekste akademike, ose të vazhdonte kërkimin mbi konceptin. Megjithatë, ata nuk do të lejoheshin ta paraqisnin atë informacion para publikut të gjerë në reklama në Mbretërinë e Bashkuar.

Në vitin 2019, një peticion publik për shfuqizimin e Aktit të Kancerit me argumentin se ndalonte personelin mjekësor të diskutonte trajtimet e kancerit u hodh poshtë nga qeveria, e cila kundërshtoi pretendimin qendror të peticionit.

“Akti i Kancerit i vitit 1939 nuk i pengon mjekët të diskutojnë, hetojnë ose ofrojnë trajtime të kancerit”, thuhej në përgjigjen e qeverisë në atë kohë.

The post Ligjet britanike nuk ndalojnë mjekët të kurojnë kancerin appeared first on Faktoje.al.

“Më 31 janar do të kemi një fitues, një konsorcium që do të nisë punimet për portin e ri në Porto Romano”,  deklaroi ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, vjeshtën e kaluar. 

Kur ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë e dha këtë afat, u duk sikur më në fund saga e portit të ri në Porto Romano po i afrohej zgjidhjes. Pas zvarritjeve disavjeçare, 31 janari i këtij viti u prezantua si afat që do t’i hapte rrugën ndërtimit të portit të ri.

Një projekt i prezantuar nga qeveria si ambicioz, me vlerë rreth 400 milionë euro, i cili do të transformojë jo vetëm Shqipërinë, por edhe rajonin, duke u shërbyer Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut.

Por kur kalendari shënoi 31 janar, afati u shkel sërish. Ndryshe nga sa deklaroi Balluku, nuk u shpall asnjë konsorcium fitues për Portin e ri në Porto Romano. 

Në regjistrin e prokurimeve publike afati i ri për shpalljen e fituesit është muaji mars. Dhe si çdo herë tjetër, shtyrja e afatit u pasua me heshtje institucionale duke vijuar historinë e zvarritjeve për projektin.

Afate të shkelura

Kjo nuk është hera e parë që Porto Romano shndërrohet në një sagë të pafundme afatesh të shkelura. 

Dhjetor 2022 – Janar 2023 

Ministrja Belinda Balluku deklaroi se gara ndërkombëtare për ndërtimin e portit do të hapej në fund të janarit 2023. Kur erdhi koha, gara nuk u çel. Ministria nuk dha shpjegime, ndërsa Autoriteti Portual justifikoi vonesën me “grupe pune” që ende vlerësonin dokumentet juridike e financiare. I vetmi zhvillim konkret ishte një takim konsultativ më 2 shkurt 2023 me kompani të interesuara. Fituesi që duhej shpallur në korrik mbeti vetëm një skenar i parealizuar. Ky ishte afati i parë i shkelur.

Korrik 2024 

Pas një viti e gjysmë vonesash, gara u hap. Këtë herë, Balluku e prezantoi si “kurorëzimin e katër viteve punë”, duke folur për mbi 420 mijë orë analiza e studime. Sipas qeverisë interesi ishte i madh, me 15 kompani ndërkombëtare të regjistruara. Por në vjeshtën e 2024 tenderi me vlerë 393 milionë euro u anullua për mungesë ofertash të përshtatshme. Një tjetër afat i thyer.

Dhjetor 2024 – Prill 2025 

Pas anulimit të tenderit në vjeshtën e vitit 2024, gara për ndërtimin e portit të ri në Porto Romano u rihap në dhjetor të po atij viti. Në këtë fazë morën pjesë pesë kompani të mëdha ndërkombëtare:

• Archirodon Construction (Overseas) Company Limited – me bazë në Qipro, pjesë e grupit Archirodon NV me seli në Holandë dhe Greqi, e specializuar në projekte marine dhe infrastrukturore.
• Van Oord Dredging and Marine Contractors B.V. – kompani holandeze e njohur për punime të mëdha në dredging dhe inxhinieri detare.
• China Communications Construction Company (ÇÇ) – gjigant kinez i ndërtimit, i përfshirë në projekte infrastrukturore globale.
• Webuild S.p.A. – kompani italiane e ndërtimit, e fokusuar në projekte komplekse inxhinierike.
• Konsorciumi Jan De Nul NV – Soletanche Bachy International – Vinci Construction Geoinfrastructure – një bashkim kompanish nga Belgjika dhe Franca, me eksperiencë në inxhinieri detare dhe ndërtim të madh.

Në prill 2025, pas fazës së parakualifikimit, vetëm Archirodon dhe Van Oord mbetën në garë. Kompanitë e tjera u skualifikuan nga Komisioni i Vlerësimit të Ofertave. Konsorciumi Jan De Nul – Vinci – Soletanche Bachy paraqiti një ankesë kundër vendimit të skualifikimit, por Komisioni i Prokurimit Publik e rrëzoi, duke lejuar vazhdimin e procedurës me dy ofertuesit e mbetur.

Shtator – Tetor 2025 

Sipas të dhënave të Agjencisë së Prokurimit Publik, në fazën finale mbeti e kualifikuar vetëm një ofertë ekonomike, Archirodon Construction (Overseas) Company Limited me bazë në Qipro. 

Vjeshtën e kaluar, gjatë ceremonisë zyrtare të prezantimit të drejtorit të ri të Portit të Durrësit, Liburn Aliu, Balluku u shpreh se, “Më 31 janar do të kemi një fitues, një konsorcium që do të nisë punimet për portin e ri në Porto Romano” Por në vend të shpalljes së konsorciumit fitues, procedura u shty për në 9 mars 2026, duke shtuar edhe një kapitull tjetër në historinë e zvarritjeve.

Përfundim

Porto Romano është një projekt me barrë të rëndë financiare për qytetarët shqiptarë. Kosto totale llogaritet në 1 miliardë e 20 milionë euro. Fillimisht qeveria prezantoi një faturë prej 393 milionë eurosh për fazën e parë të ndërtimit, por më pas projekti u pasurua me faturat e tjera. 261 milionë euro për fazën e dytë dhe 366 milionë euro për bazën detare. 

Mirëpo ndonëse i shpallur si investim strategjik, ndërtimi i portit të ri në Porto Romano po zvarritet me shtyrje të njëpasnjëshme afatesh prej tre vitesh. Nga deklarata për hapjen e garës në janar 2023, tek anulimi i tenderit në 2024, rihapja e tij në 2025 dhe shtyrja e shpalljes së fituesit nga janari në mars 2026, projekti është kthyer në një sagë të pafundme vonesash.

Nisur nga verifikimet e bëra, deklaratën e ministres Balluku se më 31 janar 2026 do të shpallej fituesi e kategorizojmë të pavërtetë, sikurse edhe disa të tjera më herët, të verifikuara nga Faktoje. 

The post Porto Romano, tre vite zvarritje për ndërtimin e portit të ri appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ish-kryeministri i Kosovës Ramush Haradinaj është arrestuar në ShBA në shkurt 2026

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————-

Në fillim të shkurtit 2026, ish-kryeministri i Kosovës dhe kreu i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) Ramush Haradinaj nisi një vizitë zyrtare në ShBA.

Kjo vizitë u pasua me një lajm që qarkulloi në rrjete sociale dhe portale shqipfolëse se Haradinaj ishte arrestuar në Capitol Hill nga FBI. Ky lajm shoqërohej edhe me një imazh që duket se tregon Haradinaj të shoqëruar nga dy agjentë të FBI.

Sipas lajmit, Haradinaj u arrestua menjëherë pas pjesëmarrjes së tij në ceremoninë tradicionale të Lutjes së Mëngjesit dhe se zyra e tij ka lëshuar një deklaratë që e quan arrestimin të papranueshëm.

Asgjë nga këto nuk është e vërtetë, përfshi imazhin e mësipërm, që me gjasa është krijuar me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Lajmi i botuar më 2 shkurt pretendon se Haradinaj u arrestua pas Lutjes së Mëngjesit, e cila do të mbahet në Washington Hilton në Washington DC të enjten më 5 shkurt 2026. Arrestimi lajmërohet para se të ndodhë.

Që Ramush Haradinaj nuk është arrestuar në 2 shkurt dëshmohet thjesht me prezencën e tij në një numër aktivitetesh të planifikuara gjatë vizitës së tij në ShBA, pamje nga të cilat janë ndarë në rrjetet e tij sociale.

Haradinaj shfaqet edhe në fotot nga Forumi Ndërparlamentar i Sigurisë që u mbajt në Kongresin amerikan më 4 shkurt, ku ishte i pranishëm, ndër të tjerë, edhe Kryetari i Kuvendit shqiptar Niko Peleshi.

Ndërkaq, nuk ka asnjë njoftim për arrestin e Ramush Haradinaj në faqen e AAK, Ambasadës amerikane në Kosovë apo Departamentin amerikan të Shtetit. Ky informacion është verifikuar si i rremë edhe nga kolegët tanë të Kallxo,com në Kosovë.

The post I rremë arrestimi i Ramush Haradinajt gjatë vizitës në ShBA appeared first on Faktoje.al.

Esmeralda Topi

Lezhë, 4 shkurt 2026 – Qendra e verifikimit të fakteve, Faktoje, prezantoi këtë të mërkurë përpara përfaqësuesve të Bashkisë Lezhë, Këshillit Bashkiak, gazetarëve lokalë dhe shoqërisë civile gjetjet e raportit mbi “Transparencën dhe mbajtjen e premtimeve”, pas një viti monitorimi të punës së kësaj bashkie.

Ky proces është pjesë e projektit “40 premtime, 10 bashki”, i mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED), që prej gjashtë vitesh mat performancën e pushtetit vendor në Shqipëri.

Transparenca,  Lezha në krye të renditjes

Rezultatet e monitorimit treguan se Bashkia Lezhë arriti nivelin 100% transparencë, duke u renditur e para mes 10 bashkive të përfshira në projekt (Shkodër, Lezhë, Elbasan, Korçë, Tiranë, Durrës, Vlorë, Fier, Kavajë dhe Sarandë).

Kryetari i Bashkisë, Pjerin Ndreu, e cilësoi këtë si një standard që duhet mbajtur.

“Në një mënyrë apo një tjetër ju na keni vendosur në një garë që duhet të jemi 100% transparentë. Dhe kjo performancë duhet ruajtur, sepse vitin tjetër rrezikon të biesh. Është përgjegjësi dhe unë mendoj se Bashkia e Lezhës duhet të jetë gjithmonë 100% transparente, sepse ky është një premtim ndaj qytetarëve”, tha Ndreu.

Bilanci i premtimeve

Nga 4 premtime të verifikuara në Lezhë:

• 2 janë përmbushur,

• 1 pjesërisht,

• 1 mbetet i papërmbushur.

Edhe pse transparenca rezulton maksimale, kryebashkiaku Ndreu pranoi se ka vend për përmirësime.

“Ajo që më pëlqen është që ne monitorohemi. Na bën të matemi me veten dhe të shohim si në një pasqyrë se si dukemi në të vërtetë. Ju falenderoj për kontributin që jepni, sepse unë e quaj kontribut”, theksoi ai.

Raporti

Raporti i Faktoje në 10 bashkitë e monitoruara tregon se nga 40 premtime të verifikuara vetëm 5 janë realizuar plotësisht, 12 pjesërisht, ndërsa 23 nuk janë përmbushur.

Kjo do të thotë se 57.5% e premtimeve mbeten të pambajtura, duke krijuar një hendek të madh mes retorikës elektorale dhe veprimit konkret. Premtimet u monitoruan përmes analizës së buxhetit, ndjekjes së prokurimeve publike dhe vëzhgimeve në terren.

Ky është viti i gjashtë që Faktoje realizon një raport të tillë, duke sjellë një panoramë të qartë mbi transparencën dhe llogaridhënien e pushtetit vendor në Shqipëri.

The post “40 premtime, 10 bashki” Faktoje prezanton raportin e monitorimit në Lezhë appeared first on Faktoje.al.

Prokuroria e Durrësit ka zbardhur vendimin për vendosjen e 33 masave sigurie ndaj administratorëve të kompanive private dhe zyrtarëve shtetërorë, pas hetimeve mbi menaxhimin e paligjshëm të 102 kontejnierëve me mbetje të rrezikshme të depozituara mes Porto Romanos dhe Shën Avlashit

Prokuroria e Durrësit njofton se nga analizat laboratorike të kryera në Itali u zbulua se, “mbetjet përmbanin elementë toksikë me rrezik për shëndetin e njeriut dhe mjedisin, veçanërisht për ekosistemet ujore”.

Pas ekspertimit, Prokuroria Durrës vëren se “ jemi përpara jo thjesht një fakti penal, por një zinxhiri veprimesh të kundërligjshme që sjellin pasoja të rënda në disa drejtime si në mjedis, shëndet, veprimtarinë doganore, veprimtarinë e autoriteteve për sigurinë dhe cilësinë në mjedis”

ECURIA

Faktoje ka raportuar më herët për mungesë të laboratorëve të çertifikuar për kryerjen e analizave të 2800 ton mbetje, të dyshuara të rrezikshme. Ndërkohë pas një viti sorollatje Prokuroria e Durrësit mori vendimin që ekspertiza të kryhej në Itali.

Fillimisht, Prokuroria e Durrësit i kërkoi tre institucioneve shtetërore, Agjencisë Kombëtare të Burimeve Natyrore, Fakultetit të Gjeologji Minierave dhe Fakultetit të Shkencave të Natyrës që të merrnin kampionë në këto kontejnerë dhe kryenin analizat nëse mbetjet ishin toksike, apo “oksid hekuri” siç paraqitej në dokumentacion nga kompania transportuese “Sokolaj shpk”.

Të trija këto institucione i kthyen përgjigje zyrtare Prokurorisë së Durrësit (më herët edhe Faktojes përmes kërkesave për informacion) se nuk kishin as laboratorë dhe as ekspertë për kryerjen e kësaj ekspertize.

BAN

Organizata mjedisore ndërkombëtare “Basel Action Netëork” (BAN) me qendër në Seatle të Shteteve të Bashkuara, ngriti shqetësimin se në anijen “Molivia” të nisur nga Shqipëria më 4 korrik 2024 nëpërmjet Portit të Durrësit fshiheshin tonelata me mbetje të rrezikshme. Mbetjet dyshohej se ishin marrë nga pluhuri i furnaltave të kompanisë Kurum në Elbasan e cila vepron në fushën e përpunimit të skrapit për prodhim hekuri.

BAN mori të dhëna që kjo anije bashkë me (Oksidin e Hekurit) po transportonte EAFD.

Përbërësi EAFD është material i cili vjen nga riciklimi i skrapit të çelikut dhe përmban okside metalike toksike, si (Cadmiumi dhe Kromi), të cilat konsiderohen të dëmshëm për shëndetin dhe mjedisin, çka detyroi vendin pritës Tajlandën që të kthente pas mbetjet, duke e rikthyer anijen sërish në Durrës me 28 shtator të vitit të kaluar.

Porto Romano

Faktoje raportoi në tetor të vitit të kaluar se në pjesën lindore të zonës industriale të Porto Romanos ndodheshin 102 kontejnerët të dyshuara se mund të përmbajnë mbetje toksike. Ato vijojnë të jenë ende aty.

Zona ku janë vendosur është lagunore dhe çdo rrjedhje e mundshme dhe dekompozim nga qëndrimi i gjatë në kontejnerë mund të përbëjë rrezik si për kontaminimin e tokës dhe ujërave nëntokësorë, por edhe drejtpërdrejtë për banorët, shtëpitë e të cilëve nuk janë më shumë se 200 metra larg.

The post 2800 ton mbetje në Porto Romano, Prokuroria: Përmbajtje të rrezikshme për shëndetin appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Antiparazitari Ivermectin përdoret te njerëzit për të trajtuar gjithfarë sëmundjesh, nga Covid-19 deri te kanceri.

Verdikti: E paprovuar

————————————————————–

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, vijon të shpërndahet promovimi i ilaçit antiparazitar Ivermectin si një kurë çudibërëse që mund të përdoret për të trajtuar një mori sëmundjesh që nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë me njëra-tjetrën, nga Covid-19, tek sëmundjet autoimune tek kanceri.

Këto pretendime shoqërohen me foton e një versioni të injektueshëm të ivermektinës i destinuar për lopët dhe derrat, gjë që mund t’i shtyjë lexuesit ta blejnë produktin në formulën e tij për kafshët, një ide e refuzuar në mënyrë të qartë nga farmacistët.

Postimet janë përkthime në shqip të një teksti që ka qarkulluar në anglisht, frëngjisht, spanjisht, hungarisht, holandisht, boshnjakisht, greqisht, çekisht dhe gjermanisht të paktën që nga janari 2025.

Kjo vjen pas viteve keqinformimi rreth ilaçit, veçanërisht midis konspiracionistëve kundër vaksinave mRNA anti-Covid. Besimi i rremë në përdorimet pozitive jashtë etiketës për ivermektinën shkaktoi lëvizje legjislative në disa shtete të ShBA për të lejuar aksesin në ilaç pa recetë.

Administrata amerikane e Ushqimit dhe Barnave miratoi përdorimin e ivermektinës “për të trajtuar disa krimba parazitarë”, ndërsa formulimet topike janë të disponueshme për morrat e kokës dhe rosacea, skuqjen e lëkurës.

Ivermectina është provuar të jetë “klinikisht efektive kundër infeksioneve të caktuara nga krimbat dhe zgjebja”, tha për AFP më 29 prill 2025 Akos Heinemann, drejtues i kërkimit në departamentin e farmakologjisë në Universitetin Mjekësor të Grazit.

“Çdo gjë tjetër është spekulim i bazuar në të dhëna shkencërisht të pambështetshme ose thjesht është i sajuar”, tha ai.

Ndërsa teksti i shpërndarë gjerësisht përqendrohet në përfitimet e mundshme të përdorimit të ivermektinës, ilaçi ka efekte anësore serioze të mundshme  

Në vitin 2021, mes rritjes së numrit të rasteve drejtuar qendrave të helmimit, Departamenti kanadez i Shëndetit lëshoi ​​një paralajmërim kundër marrjes së ivermektinës jashtë etiketës ose në versione për bagëtinë. “Kanadezët nuk duhet të konsumojnë kurrë produkte shëndetësore të destinuara për kafshët për shkak të rreziqeve të mundshme serioze shëndetësore, duke përfshirë kriza, komë dhe madje edhe vdekje”, tha institucioni.

Heinemann tha se “dhënia ose marrja e ivermektinës jashtë indikacioneve të saj të miratuara është neglizhencë e rëndë.”

Monika Redlberger-Fritz, studiuese në Qendrën për Virologji në Universitetin Mjekësor të Vjenës, u pajtua. “Ivermektina duhet të përdoret vetëm siç është autorizuar; të gjitha përdorimet e tjera nuk janë të rekomanduara”, tha ajo për AFP.

Faktoje ka shpjeguarmë parë se nuk kaende prova të mjaftueshme klinike që tregojnë se ivermektina mund të përdoret për të trajtuar kancerin tek njerëzit në mënyrë efektive.

The post Asnjë bazë për trajtimin e dhjetëra sëmundjeve nga Ivermectin appeared first on Faktoje.al.

Sebi Alla Në një monolog të gjatë, ku ngrinte pyetje dhe përgjigjej po vetë, kryeministri Edi Rama shfrytëzoi kohën e udhëtimit në makinë dhe më pas në zyrë, për të quajtur si “çmenduri” kërkesën e Shoqatës Kombëtare të Gjyqtarëve të Republikës së Shqipërisë për rritje të pagës. Çështja është në Gjykatën Kushtetuese dhe magjistratët e dy shkallëve të gjyqësorit, në intepretim të ligjeve dhe disa VKM-ve, kërkojnë indeksim dhe përllogaritje të pagës në ndryshim të referencës, nga ajo e Presidentit tek nëpunësit e lartë të administratës publike.

Portofoli i kësaj kërkese shkon në rreth 37 milionë euro shtesë, shumë për të cilën gjyqtarët pretendojnë (në kërkesën e tyre depozituar gjykatës Kushtetuese) se është më e vogël se dëmet ekonomike dhe efektet negative të konstatuara çdo vit nga Kontrolli i Lartë i Shtetit. Në anën tjetër, kryeministri Rama tha se, “është e papranueshme dhe është e pagëlltitshme për t’iu imponuar Parlamentit dhe qeverisë përmes pushtetit gjyqësor dhe për t’i rritur pagat vetes, gjyqtarët me gjyq. Keni një arrogancë të një pushteti që ju e trajtoni si një pushtet të pakufizuar, si pushtet të pakontrolluar” .

Debati ndërkohë ka kaluar në interpretime ligjore dhe përplasje deklaratash mes kreut të qeverisë dhe shoqatës së gjyqtarëve.

Procesi

Në mars të këtij viti, Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve të Republikës së Shqipërisë dërgoi në Gjykatën Kushtetuese kërkesën për “Shfuqizimin si të papajtueshëm me Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë të nenit 1 dhe 2 të ligjit nr. 33/2023 “Për një ndryshim në ligjin nr. 96/2016 “Për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve në Republikën e Shqipërisë”.

Të dyja referencat që kërkohet rrëzimi, lidhen me paga referuese bazë për funksionet gjyqësore dhe të prokurorisë e cila është e njëjtë me shumëzimin e koeficientit 0.36 me pagën e Presidentit të Republikës”.

Kreu i kësaj shoqate, Erigert Pëllumbi, njëkohësisht edhe gjyqtar pranë Gjykatës së Apelit Kundë Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, tha për Faktoje.al se ajo që kërkohet nuk është rritje page, por kanë kundërshtuar përllogaritjen e gabuar të pagës së tyre. “Nuk bëhet fjalë për rritje, por për përllogaritje të gabuar të pagës me efekt uljen e saj, si pasojë e ndryshimit të referencës nga administrata publike te Presidenti i Republikës”, tha Pëllumbi.

Reagim, pas reagimi

“Kërkojnë 1800 euro rritje për gjyqtarin e Shkallës së Parë, 2000 euro rritje për gjyqtarin e Apelit dhe 3000 euro rritje për gjykatësit e SPAK, BKH. SPAK nuk i është bashkuar kësaj iniciative absurde dhe kjo i bën respekt natyrisht.

Këtu jemi, jemi në një situatë ku gjykatësit duhet të imponohen mbi parlamentin, mbi qeverinë, mbi dy pushtetet e tjera, duan të marrin rroga sipas mendimit të tyre”, tha Rama, mëngjesin e së martës. Pasditen e po së njëtës datë, në një qëndrim të gjatë reagoi edhe shoqata e gjyqtarëve duke i dhënë çështjes elementë të bollshëm nga të dyja palët në një “përplasje propagandistike”.

Shoqata e Gjyqtarëve mbajti qëndrim duke përdorur shpesh në deklaratë termin “keqbesim”; “histori recidivizmi”; “nëpërkëmbje e dinjitetit të magjistratëve”, “mungesë sinqeriteti”, apo “kërcënim publikisht”, të gjitha këto sipas saj nga ana e qeverisë, duke krijuar narrativën se qeveria ka vepruar me qëllim të keq dhe jo thjesht me vendime të diskutueshme juridike. “…ne nuk mund të heshtim përballë përbaltjes kryeministrore, publike, mediatike, tërësisht histerike, që synon të ndezë kundërshtitë në opinionin publik për një vendimmarrje dhe proces kushtetues që duhet të zhvillohet në sallën e gjykimit.

Në gjithë këtë fushatë qeveritare dhe të shumëzuar mediatikisht, të nxitur dita-ditës për të krijuar furinë populiste kundër një procesi gjyqësor kushtetues, duhet që të përmenden disa fakte historike, të cilat neglizhohen për t’u cituar, qëllimisht nga disa dhe nga padijenia e mirëkuptueshme e të tjerëve”, thuhet në qëndrimin e shoqatës së gjyqtarëve.

Rama

Kundërpërgjigjia e kryeministrit ishte e gjatë, edhe më “akuzuese” edhe më “populiste” dhe në doza të forta propagandistike.

Me ton akuzues, kreu i qeverisë e cilëson Shoqatën e Gjyqtarëve si “të paligjshme”, “arrogante”, “dokrra”, “gjakpirësit e sistemit” etj.

Një gjuhë e fortë emocionale që synon të diskreditojë kundërshtarin me pyetjet “kush jeni ju”? në paraqitjen në mënyrë indirekte si “arrogantë dhe jashtë rolit kushtetues”.

“…Thoni se ne ua kemi vështirësuar pozicionin financiar neve? Këto janë dokrra! Nxirrni një dokument. Deklaratat publike t’i bëni kur keni realisht momente kur ju cënohet pozicioni nga ndonjë forcë. Por kjo qeveri është garantja për jetën tuaj dhe punën tuaj. Ju jeni totalisht të pavarur. A jeni të paanshëm? Këtë duhet ta shikoni te vetja, jo të dilni në publik dhe të bëni fletërrufera”, mbajti qëndrim Rama. Bashkë me akuza, supozime, pikëpyetje të ngritura në çdo deklaratë kreu i qeverisë nuk linte pa theksuar se “reformën në drejtësi e ka bërë qeveria e tij”.

Argumentat juridikë

Përtej qëndrimeve të forta, sidomos nga kreu i qeverisë, i cili prej gati një viti ka nisur akuza ndaj prokurorisë dhe gjyqësorit, veçanërisht ndaj SPAK dhe GJKKO-së, ka një çështje juridike në Gjykatën Kushtetuese, që lidhet me trajtimin e pagave të gjyqtarëve. Ndonëse është bërë publike së fundmi dërgimi në kushtetuese çështja e “indeksimit të pagave” dhe ndryshimi i mënyrës së llogaritjes, “referencës”, pretendimet janë më të hershme.

Me ndryshimet kushtetuese të vitit 2016 për reformën e re të drejtësisë, i gjithë sistemi kaloi në një tjetër trajtim, ku pagat e gjyqtarëve dhe prokuorëve dhe pjesës mbështetëse të institucioneve të drejtësisë pësuan rritje, por me trajtim të pabarabartë.

Më e vlerësuar doli Prokuroria Speciale SPAK dhe agjentët e BKH-së, këta të fundit me pagë edhe më të lartë se gjyqtarë të gjykatave speciale të shkallës së parë dhe apelit.

Një vit pas reformës, Gjykata Kushtetuese shfuqizoi dispozita që krijonin trajtim të pabarabartë financiar për gjyqtarët.  Më konkretisht në vitin 2022 Gjykata Kushtetuese shfuqizoi nenin 12, pika 5, shkronja “a” të ligjit nr. 96/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 50/2021), duke theksuar se paga e gjyqtarëve duhet të mbrohet nga ulje të padrejta dhe të ruajë raportin me shërbimin civil.

Kur prisnin “ndryshimet në paga” (rritjen e tyre), ligji nr 33/2023 vendosi që paga referuese e gjyqtarëve të llogaritet si 0.36 e pagës së Presidentit të Republikës, duke e shkëputur nga referenca tek shërbimi civil. Kryeministri nga ana e tij tha se nuk ka ulje pagash.

Koha

Mes palëve qeveri-gjyqësor ka pasur edhe “mirëkuptim dhe heshtje”, duke analizuar gjithë procesin që lidhet me trajtimin financiar, por diku në thelb ligji 33/2023 pretendohet nga gjyqtarët se u bë në shkelje të sinqeritetit dhe keqbesim.

Shoqata e Gjyqtarëve pretendon se projektligji i hartuar nga ekspertët parashikonte paga më të larta (rreth 1/3 më shumë), por Kuvendi, sipas tyre, e ndryshoi pa debat, duke devijuar nga standardet e reformës. Nga ana tjetër kreu i qeverisë e mohoi të mërkurën duke thënë se ligji u mbështet fuqimisht nga deputetët dhe nuk ka asnjë të vërtetë në pretendimin se u devijua nga varianti fillestar. Ai e cilëson si vendim politik të miratuar me konsensus, jo keqbesim.

Pikërisht këtë ligj kundërshton shoqata e gjyqtarëve dhe vendimmarrja do jetë e Gjykatës Kushtetuese, por deklaratat e fundit të palëve në proces, gjyqtarëve dhe qeverisë, e kanë kanalizuar çështjen edhe në përplasje të fortë qëndrimesh, që duket se do të vijojnë.

The post Pagat, si përplasja Rama-gjyqtarë po kthehet në “luftë” propagandistike appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Arabia Saudite ka ndaluar zyrtarisht të gjitha fotografitë dhe videot në Qabe për sezonin e Haxhit 2026

Verdikti: E pakonfirmuar

———————————————————-

Në fillim të dhjetorit 2025, në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, qarkulloi lajmi se Arabia Saudite kishte ndaluar zyrtarisht kryerjen e fotove dhe videove brenda xhamive të shenjta në Mekë gjatë pelegrinazhit të Haxhit 2026.

Postimet pretendojnë se Ministria saudite e Haxhit dhe Umres kishte ndaluar të gjitha fotografitë dhe videografinë, përfshi ato me telefona celularë brenda vendeve të shenjta gjatë gjithë sezonit të pelegrinazhit. Për miliona besimtarë musliman që do të marrin pjesë në këtë udhëtim unik në jetën e tyre në vendin e shenjtë ky lajm mund të jetë pritur me shqetësim. 

Megjithatë, një kërkim në kanalet zyrtare saudite nuk gjeti asnjë njoftim të tillë. Agjencia Saudite e Shtypit (SPA), Ministria e Haxhit dhe Umres dhe Autoriteti i Përgjithshëm për Kujdesin e Dy Xhamive të Shenjta nuk kanë lëshuar asnjë qarkore apo direktivë që tregon ndonjë ndryshim në rregullat e fotografisë për vitin 2026.

Fotografimi brenda Dy Xhamive të Shenjta udhëhiqet nga një etiketë e vjetër që i nxit besimtarët të veprojnë me respekt, të shmangin bllokimin e shtigjeve dhe të sigurohen që veprimet e tyre të mos i shqetësojnë të tjerët që po luten. Këto udhëzime janë praktikë standarde dhe mbeten të pandryshuara për Haxhin 2026.

Zyrtarët vazhdojnë të lejojnë fotografimin për sa kohë që nuk kompromenton sigurinë, nuk prish lëvizjen ose nuk cenon privatësinë e besimtarëve.

Në Qershor 2025, Arabia Saudite njoftoi ndryshime drastike për pelegrinazhin e Haxhit 2025 duke përfshirë rregulla të reja që ndalonin fëmijët të shoqërojnë pelegrinët dhe duke u dhënë përparësi pelegrinëve që udhëtonin për herë të parë.

Shënim: Data 4 shkurt 2025 faqja Gazeta e Re e ka korigjuar lajmin, pas verfikimit të Faktoje. Lajmit të raportuar i është ndryshuar vlerësimi fillestar në Facebook.

The post Sauditët nuk ndaluan fotot për pelegrinët gjatë Haxhit 2026 appeared first on Faktoje.al.