Në mungesë të lobimit zyrtar në Shtetet e Bashkuara, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, u shfaq muajt e fundit si një ndër figurat më aktive në arenën ndërkombëtare.
PjesĂ«marrja e saj nĂ« ceremoninĂ« e nĂ«nshkrimit tĂ« KartĂ«s sĂ« Bordit tĂ« Paqes pĂ«r GazĂ«n dhe takimet me presidentin amerikan, Donald Trump â me shtrĂ«ngime duarsh dhe biseda vesh mĂ« vesh â kapĂ«n vĂ«mendjen e mediave ndĂ«rkombĂ«tare. Vendi me rreth 1.5 milion banorĂ« tregoi se diplomacia aktive mund ta mbajĂ« atĂ« tĂ« dukshĂ«m.
âĂshtĂ« njĂ« nismĂ« historike, me njĂ« vizion tĂ« qartĂ«: pĂ«r tĂ« sjellĂ« mĂ« shumĂ« paqe dhe siguri nĂ« botĂ«â, tha Osmani pasi nĂ«nshkroi KartĂ«n e Bordit tĂ« Paqes mĂ« 22 janar.
Kjo nismë nuk u prit pa dilema. Demokraci si Franca dhe Gjermania e refuzuan pjesëmarrjen në të, duke paralajmëruar se ajo mund të dobësojë rolin e OKB-së dhe të hapë derën për figura si presidenti rus, Vladimir Putin.
Edhe nĂ« KosovĂ«, reagimet ishin tĂ« ndara: pĂ«r disa, pjesĂ«marrja Ă«shtĂ« njĂ« hap drejt rritjes sĂ« peshĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« vendit, pĂ«r tĂ« tjerĂ« â njĂ« rreshtim i rrezikshĂ«m pĂ«rkrah regjimeve autoritare, pĂ«rfshirĂ« BjellorusinĂ«.
Kështu, debati rreth Bordit të Paqes la në hije një çështje tjetër thelbësore: mungesën e lobimit shtetëror të Kosovës në SHBA.
Donika Emini, njohĂ«se e zhvillimeve politike, thotĂ« se Kosova, pĂ«r gati dy vjet, ka pasur shumĂ« pak zĂ«ra aktivĂ« nĂ« Uashington â jo pĂ«r mungesĂ« temash, por pĂ«r mungesĂ« strukture. Vendi nuk ka asnjĂ« kontratĂ« aktive lobimi nĂ« regjistrin e AgjentĂ«ve tĂ« Huaj tĂ« Departamentit tĂ« DrejtĂ«sisĂ« amerikane, tĂ« njohur si FARA, qĂ« nga qershori i vitit 2024. Kjo, pavarĂ«sisht se lobimi i tillĂ« i lejon çdo shteti tĂ« huaj tĂ« tentojĂ« tĂ« ndikojĂ« ligjĂ«risht nĂ« politikat e SHBA-sĂ«.
Sipas Eminit, mungesa e kĂ«tij mekanizmi e dobĂ«son aftĂ«sinĂ« e KosovĂ«s pĂ«r tĂ« komunikuar interesat e saj, sepse, siç thotĂ«, angazhimi individual i njĂ« zyrtari nuk mund ta zĂ«vendĂ«sojĂ« njĂ« strukturĂ« profesionale lobimi â veçanĂ«risht nĂ« SHBA.
âĂshtĂ« realisht shqetĂ«suese, pĂ«r faktin se SHBA-ja nuk funksionon si Bashkimi Evropian. Me vendet e BE-sĂ«, me vetĂ« Brukselin, mund tâi menaxhosh marrĂ«dhĂ«niet bilaterale vetĂ«, pĂ«rmes kanaleve zyrtare, pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« shtetit. NĂ« SHBA funksionon ajo platformĂ« [FARA] dhe ajo mundĂ«si, sepse gjithçka bĂ«het pĂ«rmes lobimit. AsgjĂ« nuk Ă«shtĂ« rastĂ«soreâ, thotĂ« Emini, nga Grupi KĂ«shillues pĂ«r Politikat e Ballkanit nĂ« EvropĂ«.
Ceremonia e nënshkrimit të Kartës së Bordit të Paqes në Davos, 22 janar 2026.
Ceremonia e nënshkrimit të Kartës së Bordit të Paqes në Davos, 22 janar 2026.
QĂ« nga fillimi i viteve â90, Kosova ka paguar kompani tĂ« shumta lobimi nĂ« SHBA, me qindra mijĂ«ra dollarĂ«, pĂ«r tĂ« promovuar agjendĂ«n e saj ndĂ«rkombĂ«tare. Kontratat janĂ« lidhur nga institucionet shtetĂ«rore me emra tĂ« njohur amerikanĂ«, si Podesta Group dhe Ballard Partners.
NĂ« pesĂ« vjetĂ«t e fundit, gjatĂ« pushtetit tĂ« presidentes Osmani dhe QeverisĂ« sĂ« Albin Kurtit, janĂ« nĂ«nshkruar vetĂ«m tri kontrata lobimi â tĂ« gjitha nĂ« vitin 2023: njĂ«ra afatshkurtĂ«r dhe dy tĂ« tjera qĂ« skaduan njĂ« vit mĂ« vonĂ«.
Radio Evropa e Lirë ka kërkuar sqarime nga Presidenca, Qeveria dhe Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës lidhur me arsyet përse Kosova, aktualisht, nuk ka asnjë kontratë aktive lobimi të regjistruar në FARA. Deri më tani, asnjëri prej institucioneve nuk ka kthyer përgjigje, duke i lënë të hapura pyetjet për mungesën e një strategjie të qartë, planifikimin dhe koordinimin institucional.
NĂ« njĂ« prej deklarimeve tĂ« rralla pĂ«r çështjen e lobimit, ministrja e Jashtme, Donika GĂ«rvalla â tani nĂ« detyrĂ« â ka thĂ«nĂ« se âpo konsiderohetâ vazhdimi i kontratave me dy kompanitĂ« e kontraktuara mĂ« 2023 â tĂ« Avni Mustafajt dhe AfĂ«rdita Rakipit. Por, edhe gati njĂ« vit e gjysmĂ« mĂ« vonĂ«, kjo nuk ka ndodhur. GĂ«rvalla ka deklaruar se Ă«shtĂ« e kĂ«naqur me punĂ«n e tyre, edhe pse shumica e shpenzimeve u kanĂ« shkuar pĂ«r dreka, udhĂ«time dhe takime nĂ« PrishtinĂ«.
âNuk ka shqetĂ«sime lidhur me kĂ«to kontrata. Ata dy punojnĂ« sĂ« bashku nĂ« realizimin e detyrave tĂ« tyreâ, ka thĂ«nĂ« atĂ«kohĂ« GĂ«rvalla.
Sipas Eminit, Kosova e merr për të mirëqenë mbështetjen politike të SHBA-së, pa kuptuar ndryshimet drastike të elitave politike, që kanë ndodhur atje.
âNuk jemi nĂ« vitet â90. Nuk kemi njĂ« elitĂ« politike nĂ« SHBA qĂ« e njeh Ballkanin nĂ« detaje. Nuk kemi lobistĂ«, senatorĂ« apo kongresistĂ« siç i kemi pasur dikur, tĂ« cilĂ«t e kanĂ« pasur kauzĂ« politike avancimin e Ballkanitâ, thotĂ« Emini.
Vesko Garçeviq, profesor i PraktikĂ«s sĂ« MarrĂ«dhĂ«nieve NdĂ«rkombĂ«tare nĂ« Universitetin e Bostonit, thotĂ« se pa lobistĂ« qĂ« japin informacion nga brenda, Kosova rrezikon tâi keqkuptojĂ« prioritetet e SHBA-sĂ«, duke hartuar politika qĂ« nuk pĂ«rshtaten me pritjet e Uashingtonit dhe, pĂ«r pasojĂ«, marrin pak mbĂ«shtetje. NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, Kosova â kushtimisht thĂ«nĂ« â rrezikon edhe âtĂ« harrohetâ, duke u dhĂ«nĂ« hapĂ«sirĂ« tĂ« tjerĂ«ve qĂ« ta krijojnĂ« narrativin pĂ«r tĂ«.
âSerbia, sidomos, ka investuar jashtĂ«zakonisht shumĂ«, si financiarisht, ashtu edhe pĂ«rmes lidhjeve tĂ« saj, nĂ« ndĂ«rtimin e rrjetit tĂ« lobimit. Ndaj, po tĂ« isha nĂ« vendin e QeverisĂ« sĂ« KosovĂ«s, do ta bĂ«ja tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«. Do tĂ« mendoja pĂ«r tĂ« angazhuar dikĂ« me ndikim qĂ« i pĂ«rfaqĂ«son interesat e KosovĂ«s â jashtĂ« zyrĂ«s diplomatike qĂ« Kosova ka nĂ« Uashingtonâ, thotĂ« Garçeviq pĂ«r rel.
Serbia, aktualisht, ka gjashtĂ« kontrata aktive nĂ« Aktin e Regjistrimit tĂ« AgjentĂ«ve tĂ« Huaj â FARA. NjĂ«ra prej tyre pĂ«rfshin edhe avokim para Kongresit amerikan dhe departamenteve tĂ« tij.
Nga vendet e tjera të rajonit, Bosnje e Hercegovina ka 14 kontrata aktive, shumica prej tyre të lidhura nga Republika Sërpska; Shqipëria ka katër, ndërsa Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut nuk kanë asnjë.
Garçeviq, ish-ambasador i Malit tĂ« Zi nĂ« disa vende evropiane, thotĂ« se lobimi e kompenson peshĂ«n e kufizuar diplomatike tĂ« njĂ« vendi. Ndryshe nga vendet e mĂ«dha, shtetet e vogla â si Kosova dhe Mali i Zi â nuk kanĂ« ndikim tĂ« madh ekonomik, ushtarak apo strategjik, prandaj nuk e tĂ«rheqin automatikisht vĂ«mendjen e Uashingtonit. Ai shpjegon se lobimi i vazhdueshĂ«m ka bĂ«rĂ« qĂ« SHBA-ja ta perceptonte pozitivisht kandidaturĂ«n e Malit tĂ« Zi pĂ«r NATO, dhe ka luajtur rol vendimtar nĂ« arritjen e suksesit.
âShumĂ« kohĂ« pĂ«rpara se tĂ« merrej vendimi mĂ« 2017, ne kemi gjetur njĂ« grup lobimi shumĂ« efektiv, qĂ« ka punuar nĂ« favor tĂ« Malit tĂ« Zi. Kur ne kemi nisur fushatĂ«n pĂ«r anĂ«tarĂ«sim, NATO-ja nuk ka qenĂ« e etur pĂ«r tĂ« pranuar anĂ«tar tĂ« ri. Kjo ka ndryshuar me kalimin e kohĂ«s, dhe mund tĂ« them se lobistĂ«t kanĂ« luajtur njĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« procesâ, thotĂ« Garçeviq.
NĂ« rrethanat ku gjendet Kosova â me çështje tĂ« hapura me SerbinĂ« dhe jashtĂ« NATO-s e BE-sĂ« â lobimi nĂ« SHBA nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m çështje imazhi. Ai Ă«shtĂ« mjet kyç edhe pĂ«r mbrojtjen e sigurisĂ« civile dhe pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« SHBA-ja mbetet e angazhuar nĂ« stabilitetin dhe mbrojtjen e vendit, sipas Garçeviqit.
âPrandaj, mos ua lini tĂ« tjerĂ«ve qĂ« ta formĂ«sojnĂ« mĂ«nyrĂ«n se si SHBA-ja ju qaset. Duhet tĂ« jeni proaktivĂ«, sepse kjo ju ndihmon edhe tĂ« kuptoni mĂ« mirĂ« se si mendohet nga brenda. NjerĂ«zit qĂ« i angazhoni pĂ«r tĂ« punuar pĂ«r ju, mund tâju japin vlerĂ«sime reale se çfarĂ« ndodh nĂ« anĂ«n tjetĂ«r dhe si e shohin ata situatĂ«nâ, thotĂ« ai.
Emini shton se realiteti politik në Uashington ka ndryshuar ndjeshëm dhe se vendimmarrja sot zhvillohet në një mjedis shumë më të fragmentuar. Sipas saj, Qeveria e re e Kosovës, që pritet të formohet sërish nga Albin Kurti, duhet të investojë në ndërtimin e rrjeteve afatgjate të lobimit në SHBA, e jo të mbështetet në komunikim sporadik apo vetëm në vizita zyrtare.
âKosova Ă«shtĂ« njĂ« shtet i vogĂ«l dhe si i tillĂ« mbijeton nĂ« aleanca. Edhe sikur tĂ« ishte shtetĂ«si e pĂ«rfunduar, edhe nĂ«se do tĂ« kishte ushtri dhe do tĂ« ishte pjesĂ« e NATO-s, aleancat janĂ« tĂ« domosdoshmeâ, thotĂ« Emini.
Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara kanë kaluar periudha tensioni gjatë dy vjetëve të fundit. Shkak janë bërë disa vendime të Qeverisë së Kosovës, të cilat Uashingtoni i ka vlerësuar si të dëmshme për komunitetin serb. Përplasjet kanë kulmuar me paralajmërime publike nga zyrtarët amerikanë për përkeqësim të raporteve dhe me vendosjen e masave ndëshkuese ndaj Kosovës, ndonëse Qeveria e Kurtit ka insistuar se këto mospajtime janë pjesë e një dinamike normale mes aleatëve.
Këtë muaj, Kosova u përfshi edhe në listën e 75 vendeve për qytetarët e të cilave SHBA-ja ka pezulluar përkohësisht lëshimin e vizave të emigrimit. Arsyeja zyrtare: parandalimi i keqpërdorimit të ndihmave sociale. Në këtë listë janë përfshirë të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, përveç Serbisë, e cila, sipas raportimeve të disa mediave, ka përfituar edhe nga lobimi intensiv.
MegjithatĂ«, Departamenti amerikan i Shtetit ka sqaruar se masa synon ata qĂ« âi pĂ«rdorin ndihmat sociale amerikane nĂ« nivele tĂ« papranueshmeâ.
NĂ« njĂ« Uashington ku vĂ«mendja blihet, fitohet ose humbet, sfida pĂ«r KosovĂ«n tani nuk qĂ«ndron vetĂ«m te ruajtja e miqĂ«sive, por edhe tek aftĂ«sia pĂ«r tâu dĂ«gjuar.
Me fjalĂ«t e presidentes Osmani, pas nĂ«nshkrimit tĂ« KartĂ«s sĂ« Bordit tĂ« Paqes, âkur Amerika udhĂ«heq, paqja Ă«shtĂ« gjithmonĂ« mĂ« e sigurtâ. Por, mbetet tĂ« shihet nĂ«se Kosova do tĂ« arrijĂ« ta shndĂ«rrojĂ« kĂ«tĂ« moment nĂ« ndikim real â pĂ«rtej dorĂ«shtrĂ«ngimeve dhe titujve nĂ« media.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
/GazetaSinjali/
The post Kosova jashtë FARA-s amerikane, pa kontratë lobimi për gati dy vjet appeared first on Sinjali.