Nafta drejt 200 lekëve, ekonomia shqiptare përballë një prove të re
Esmeralda Topi
Ămimi i naftĂ«s pritet tâi afrohet sĂ«rish pragut tĂ« 200 lekĂ«ve pĂ«r litĂ«r. NjĂ« çmim qĂ« shqiptarĂ«t e pĂ«rjetuan nĂ« vitin 2022, kur shpĂ«rtheu lufta nĂ« UkrainĂ« dhe tregjet globale tĂ« energjisĂ« u pĂ«rfshinĂ« nga paniku.
Shkaku kĂ«tĂ« herĂ« vjen nga Lindja e Mesme. PĂ«rplasjet mes boshtit SHBA-Izrael dhe Iranit kanĂ« shtyrĂ« çmimin e naftĂ«s mbi 80 dollarĂ« pĂ«r fuçi, duke rikthyer frikĂ«n e njĂ« pĂ«rshkallĂ«zimi mĂ« tĂ« gjerĂ«. Rreth njĂ« e pesta e naftĂ«s botĂ«rore dhe rreth 20% e gazit natyror qĂ« qarkullon nĂ« tregjet botĂ«rore kalon pĂ«rmes NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit. Ădo kĂ«rcĂ«nim pĂ«r bllokimin e saj mjafton pĂ«r tĂ« ndezur tregjet. NĂ«se tensionet pĂ«rshkallĂ«zohen dhe Hormuzi bllokohet, çmimi i naftĂ«s mund tĂ« kapĂ«rcejĂ« 100 dollarĂ« pĂ«r fuçi. Dhe kur kjo ndodh, vendet importuese si ShqipĂ«ria nuk kanĂ« asnjĂ« mburojĂ«.
Një vëzhgim i Faktoje.al në disa pika tregtimi karburanti në Tiranë tregoi se nafta po shitet mes 175 dhe 187 lekë për litër. Por kjo është vetëm fotografia e sotme.



Sipas ShoqatĂ«s sĂ« Hidrokarbureve, brenda javĂ«s pritet njĂ« rritje me 10-15 lekĂ« pĂ«r litĂ«r, qĂ« do ta çonte çmimin pranĂ« 200 lekĂ«ve.Kryetari i shoqatĂ«s, Luigj Aliaj, thotĂ« se rritja pritet tĂ« jetĂ« e pĂ«rkohshme, 20-30 ditĂ«, nĂ«se situata stabilizohet.Â
âTek ne do tĂ« fillojĂ« brenda javĂ«s me 10-15 lek rritje, por do tĂ« jetĂ« e pĂ«rkohshme, 20-30 ditĂ« e mĂ« pas mendoj qĂ« do tĂ« rikthehemi tek çmimet e para konfliktit,â thotĂ« pĂ«r Faktoje.al kryetari i ShoqatĂ«s, Luigj Aliaj.
ShqipĂ«ria importuese netoÂ
âI gjithĂ« ky tension nĂ« Lindjen e Mesme rrit rrezikun e ndĂ«rprerjes sĂ« furnizimit dhe, si pasojĂ«, çmimi global i naftĂ«s rritet, duke ndikuar drejtpĂ«rdrejt edhe tek tregjet shqiptare,â shpjegon ekonomistja Teuta Nunaj-Kortoçi.

âShqipĂ«ria Ă«shtĂ« importuese neto e naftĂ«s, ndaj çdo rritje nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare reflektohet menjĂ«herĂ« tek çmimi i produktit qĂ« shitet nĂ« tregun vendas,â shton ajo.
âKompanitĂ« tregtuese zakonisht nuk e absorbojnĂ« rritjen, por e transferojnĂ« atĂ« tek konsumatori pĂ«rfundimtar, duke e bĂ«rĂ« shtrenjtimin tĂ« pashmangshĂ«m,â pĂ«rfundon Nunaj-Kortoçi.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ«, edhe Qendra ALTAX, nĂ« njĂ« analizĂ« tĂ« fundit, paralajmĂ«ron rritje tĂ« çmimeve tĂ« naftĂ«s.Â
âShqipĂ«ria, si importuese neto e naftĂ«s kryesisht nga tregjet evropiane dhe indirekt nga Lindja e Mesme, do tĂ« pĂ«rballet me njĂ« shtim tĂ« menjĂ«hershĂ«m tĂ« çmimeve tĂ« karburanteve, potencialisht +10-15% nĂ« muajt e ardhshĂ«m, â paralajmĂ«rojnĂ« ekspertĂ«t e qendrĂ«s ALTAX.Â
Inflacioni në rritje
Rritja e çmimit tĂ« naftĂ«s nuk ndalet tek pompat e karburantit. Ajo pĂ«rkthehet menjĂ«herĂ« nĂ« kosto mĂ« tĂ« larta transporti, prodhimi dhe shĂ«rbimesh, duke ushqyer njĂ« valĂ« tĂ« re inflacioni nĂ« ekonomi.Â
Sipas analizës së Qendra ALTAX, çdo rritje me 5% e çmimit të naftës shton rreth 0.1 pikë përqindje në inflacion. Nëse nafta ngjitet në 100 dollarë për fuçi, inflacioni në Shqipëri mund të rritet me 1 deri në 1.5 pikë përqindje deri në mesin e vitit 2026. Me normën aktuale në 2.3%, kjo do ta çonte inflacionin pranë 4%, duke fshirë gradualisht fuqinë blerëse të familjeve.
Në një ekonomi si Shqipëria, e varur nga importet dhe me strukturë të brishtë prodhimi, çdo tronditje e jashtme përkthehet shpejt në faturë për konsumatorin.
Përballë këtij realiteti, hapësirat e reagimit janë të kufizuara. Ekspertët sugjerojnë ndërtimin e rezervave strategjike të naftës, politika fiskale të kujdesshme dhe përshpejtimin e investimeve në energji të rinovueshme. Por në afat të shkurtër, ekonomia shqiptare mbetet e ekspozuar. Dhe kur çmimi i naftës rritet, zinxhiri i shtrenjtimit është i pashmangshëm.
The post Nafta drejt 200 lekëve, ekonomia shqiptare përballë një prove të re appeared first on Faktoje.al.