TIRANË, 12 janar/ATSH/ Ministrja e Arsimit, Mirela Kumbaro mori pjesë sot në shkollën “Avni Rustemi” në nisjen e Konkursit Kombëtar të Gjuhës Shqipe, i cili zhvillohet njëkohësisht në të gjithë Shqipërinë për nxënësit e klasave IX.
Gjatë takimit me konkurrentët e parë, ministrja Kumbaro u uroi suksese të gjithë nxënësve, duke e cilësuar këtë garë si një konkurs të veçantë që ushqehet nga dashuria për gjuhën shqipe dhe që po kthehet në një traditë të rëndësishme për ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë sonë kombëtare.
“Konkursi Kombëtar i Gjuhës Shqipe është një nismë e përvitshme, e cila këtë vit ka nisur më 12 janar dhe do të përfshijë të gjitha klasat IX në shkallë vendi. Ky konkurs nuk ka vlerë vetëm për nxënësit, por edhe për mësuesit, pasi garanton që gjuha shqipe të jetë në “duar të sigurta” dhe të mësohet me cilësi ndër breza”, u shpreh Kumbaro.
Ministrja e cilësoi konkursin si një proces njëkohësisht zbavitës dhe sfidues, që nxjerr në pah talentet e reja dhe që do të vijojë me fazat e kualifikimit në nivel shkolle, bashkie dhe qarku, për të përfunduar në finalen kombëtare, e cila do të transmetohet në Televizionin Publik Shqiptar.
“Kjo nuk është thjesht një garë shkollash, por një konkurs kombëtar i gjuhës shqipe, që synon të lartësojë përdorimin korrekt dhe të bukur të shqipes”, u shpreh ministrja.
Në përfundim, Kumbaro u bëri thirrje nxënësve të jenë kreativë dhe origjinalë edhe në botën digjitale, duke theksuar se të qenit inovativ do të thotë, mbi të gjitha, të flasësh bukur shqip.
Sipas vendimit bëhet e ditur nga dita e hapjes, për një periudhë nëntëmujore mblidhen mendime, sugjerime e plotësime për përmirësimin e Fjalorit
“Akademia e Shkencave e Shqipërisë ka vendosur: Të hapet për publikun faqja e platformës online të ‘Fjalorit të madh të gjuhës shqipe’, me domenin ‘fjalori.online’, duke ofruar qasje të lirë në të. Nga dita e hapjes, për një periudhë nëntëmujore mblidhen mendime, sugjerime e plotësime për përmirësimin e Fjalorit. Pas kësaj periudhe, Redaksia e Fjalorit dhe Koordinatori Teknik, brenda një afati tremujor, pasqyrojnë gjithë sugjerimet e mbledhura”, thuhet në njoftim. /Telegrafi/
Kur ndërrojnë motet, mbase i pari “bilanc” që duhet bërë është ai i gjuhës sonë, sa dhe si i kemi shërbyer asaj, duke i përmbushur detyrimet që kemi, në emër të së djeshmes, të sotmes dhe të nesërmes. Por, ç’të thuash! Mësuesja i ul një notë fëmijës së klasë së parë, që sapo ka kryer abetaren, ngaqë ai ka harruar t’i vërë dy pikat ‘ë’-së, duke mos ia falur një gabim kaq të vockël drejtshkrimor, vetëm për ta edukuar që sot me shenjtërinë e gjuhës. Ndërkohë në titrat, në ekranin e një televizioni, të gjitha ‘ë’-të janë shkruar me ‘e’, edhe pse emisioni i kushtohej “Mesharit” të Buzukut dhe profesori i Universitetit të Shkodrës, Vinçens Marku, përmes një qasjeje të re, sillte të dhëna të panjohura dhe argumente shkencore rreth botimit të kësaj vepre, lexueshmërinë e saj, pasi ka të bëjë me rrënjët e shqipes së shkruar etj..
Shqipja lëngon nga vetë ne përdoruesit e saj, jo aq të përgjegjshëm për fatet e saj. Po të ngrihej një i huaj e të na rrëmbente një fjalë të vetme, ne do të ngriheshim i madh dhe i vogël për ta mbrojtur, me flamurin tonë kombëtar në duar! Si të ishin vetë rilindësit e mëdhenj. Ndërkohë që pa na e sulmuar askush gjuhën, jemi ne që e vrasim çdo ditë, ashtu si pa dashje ... nga “dashuria” për të. E vrasim të mëdhenjtë e shtetit, kur bëjnë afera, ata që kanë dhe barrën e kujdesit institucional ndaj gjuhës. I keni parë në gazeta bisedat telefonike që bëjnë për tenderat e rrugëve, tuneleve, janë copë-copë edhe nga ana gjuhësore, por askush nuk “dënohet” për këtë gjë. Të ishin vetëm zyrtarët e qeverisë që e shpërdorojnë gjuhën! Jo, jemi të gjithë ne, kush më pak e kush më shumë.
Në tabelat e rrugëve nuk shkruhet më ‘ë’–ja, ndaj një turist i ardhur nga larg nuk di si ta lexojë fjalën ‘Lure’ etj.
Gjithandej ka rënë ‘ç’-ja duke u lexuar e shqiptuar ‘c’ (shkruhet certifikatë, ndërkohë që thuhet çertifikim) dhe diku tjetër ‘c’-ja bëhet padrejtësisht ‘ç’, si në rastin e mbiemrit Tuci, që shkruhet Tuçi (!?), kur ka tjetër tingëllim fonetik njëri e tjetër, tjetri. Por, ndodh dhe e kundërta, mbiemri Doçi në jo pak raste shkruhet Doci! A ka kuptim?
Nëse dikush do t’i vëzhgonte gjuhësisht emërtesat e ndryshme të lokaleve tregtare dhe jo vetëm, do të shihte se pjesa më e madhe e tyre janë në gjuhët të huaja, anglisht, italisht etj. Kështu për dyqan mishi, hasim ndokund dhe trajtën shqipe mishtore - krijuar sipas të ngjashmeve: barnatore, tregore etj., edhe atë turke hallall etj.
Dëgjojmë të thuhet rëndom në komentet sportive: e mposhti skuadrën iks, pse jo e mundi? Se me këtë “trend” edhe sportin e mundjes një ditë mund ta quajmë mposhtje?!
Një operator turistik po shpjegonte se cilët turistë targeton Shqipëria, në kuptimin: cili target turistësh viziton vendin tonë. Vetë fjala target është një fjalë e huaj e futur vonë në shqipe dhe nuk mund të prodhojë dhe një tjetër si veten, kur kemi gjegjësen shqipe: kategori.
Fëmijët zhvillojnë dhjetë ftohje në vit, thoshte në ekran një mjek, ndërkohë që saktë gjuhësisht do të ishte: prekën, kalojnë.
‘A e keni agjenduar për në ditët që vijnë?’, përdorim i gabuar për: a e keni vënë në rendin e ditës, a e keni planifikuar?
Shekullofsh! Është bërë kryeurimi i ditës, edhe pse më shumë se një urim i gjetur të ngjan me një sajesë rrjetesh sociale, kinse për të thënë diçka interesante. Ne nuk e kemi foljen me shekullue, ndërkohë që kemi foljen me shkullueenën.
Lexojmë diku “Flamuri flamuron” (për valëvitet), është si të thuash folja foljeron.
Një dikush duke shkruar në gegnisht, shkruan zemën për zemër!?
Përdorën përherë e më shumë fjalët: i mllefosur, i panikosur.
Në fjalor kemi fjalën furrë, kurse në rrjete hasim dhe furri ... i bukës?
Në lajmet e kronikës së zezë hasim: “Para se të niste karrierën kriminale”?! Karriera është diçka tjetër nga krimi. A nuk bëjmë karrierë në profesion? A nuk bëjmë këshillim karriere me nxënësit? Paçka se ka mbetur edhe vepër letrare, edhe vepër kriminale?!
Shkrimtari Agron Tufa tërhiqte vëmendjen në përdorimin pa vend të fjalës shqipfolës, që nënkupton të huajt që kanë mësuar të flasin shqip dhe jo assesi shqiptarët, pavarësisht se ku rrojnë.
Ka filluar të përdoret gabimisht fjala kulturolog për secilin person që ka qenë i punësuar në sektorët e kulturës, ndërkohë që kulturologët janë Ramadan Sokoli, Moikom Zeqo etj., dmth studiuesit e thelluar të kulturës, pra dikush që merret në nivel akademik me kulturën dhe jo përgjegjësit e vatrave të kulturës etj..
Filologu i njohur, shkrimtari Mehmet Elezi vazhdimisht këshillon se si të shkruajmë shqip pastër dhe saktë, në një rubrikë të tijën në rrjetet sociale, në media të ndryshme, apo librin e tij “Gjuha e medias dhe ’lemëza’”, ku ndër të tjera ironizon përdorimin e gabuar të foljes dekoroj: “Nisur nga fjalorët normativë të gjuhës shqipe, del se dekorimet, për të cilat flet media, nuk janë të njëmendta. Zbukurimi i qyteteve, i mjediseve e i bredhave për disa portale, gazeta e ekrane nuk qenka zbukurim, por qenka dekorim. Dritat zbukurese qenkan drita ‘dekoruese’, punëtorët nuk i zbukurojnë rrugët, por i dekorojnë”.
Ka vetëm reagim gjuhëtarësh, por jo dhe debat për kulturën e gjuhës, pjesëmarrjen e njeriut në gjuhën e tij, dhënien dhe marrjen përmes saj, ndryshon puna po u cek Kongresi i Drejtshkrimit i vitit 1972, i cili shihet si një tabu, që nuk mund t’i hiqet asnjë “cifël”, le pastaj po ra fjala për origjinën dhe lashtësinë e shqipes, ku ngrihen të gjithë në këmbë, ditur e pa ditur, a thua se flitet për pallatet parafabrikate të viteve ’70, kur kjo është një çështje rreptësisht shkencore, që iu përket vetëm specialistëve të zotë të shprehen, pavarësisht këndvështrimeve të tyre.
TIRANË, 24 dhjetor /ATSH/ Ministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme, Elisa Spiropali, zhvilloi sot një vizitë në Institutin e Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve në Shkup, duke e cilësuar këtë ndalesë si një moment me peshë të veçantë në ruajtjen dhe forcimin e kujtesës sonë kombëtare.
Gjatë vizitës, Spiropali theksoi se Shkupi është një qytet ku historia shqiptare ka lënë gjurmë të thella dhe të qëndrueshme, duke përmendur figura të shquara të kombit si Shën Tereza, Pjetër Bogdani dhe Hasan Prishtina, të cilët përfaqësojnë themelet mbi të cilat është ndërtuar identiteti, dinjiteti dhe vizioni kombëtar i shqiptarëve.
Ajo vlerësoi rolin e Institutit si një pikë referimi, jo vetëm për shqiptarët në Maqedoninë e Veriut, por për gjithë hapësirën mbarëshqiptare, duke nënvizuar rëndësinë e studimeve shkencore mbi gjuhën shqipe, trashëgiminë kulturore dhe kujtesën historike, të cilat kontribuojnë drejtpërdrejt në forcimin e vetëdijes kolektive.
Në fjalën e saj, Spiropali theksoi gjithashtu se gjuha shqipe, si gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut, duhet të mbrohet dhe të kultivohet vazhdimisht, si në aspektin ligjor ashtu edhe në praktikën e përditshme.
Ajo nënvizoi rëndësinë e transmetimit të saj brez pas brezi, me dashuri dhe përgjegjësi, si një pasuri e përbashkët e mozaikut multietnik të vendit.
Ministrja u shpreh se, gjuha shqipe na bashkon si zë historie dhe rrënjë identiteti dhe se në çdo shkronjë mban kujtesë, dritë dhe sakrificë që ende jeton.
Shkolla ‘Korabi’ është një investim që shoqata me të njëjtin emër ka ngritur në Bolonja të Italisë, për të gjithë fëmijët shqiptarë që jetojnë atje.
“Në Itali kam 31 vite, punojmë me kompani shqiptare në fushën e ndërtimit. Iniciativa për shoqatën u nis para tre vitesh. Ishte diçka shumë e rëndësishme, shpresojmë që kjo ëndërr e vogël të bëhet sa më e madhe. Është ëndërr e prindërve tanë që edhe fëmijët e tyre të komunikojnë në shqip”, thotë Astrit Bërxulli, një prej anëtarëve të shoqatës.
Për Julian Seferin, gjithashtu pjesë e shoqatës ‘Korabi’, të gjithë po mundohen të japin maksimumin për komunitetin shqiptar atje.
“Jetoj në Bolonja prej 27 vitesh. Ideja për shoqatën ishte e disa prej pjesëtarëve të shoqatës, shpresoj ta shtojmë sa më shumë grupin e Korabit. Ishte dicka emocionale. Të gjithë po mundohemi të japim maksimumin tonë duke nisur nga gjërat më të vogla. Kursi i gjuhës shqipe për fëmijët shqiptarë të Bolonjës, mund të duke e vogël, por ka peshë të madhe. Shpresojmë të nxisim edhe komunitete të tjera shqiptare që pak a shumë të ndjekin hapat tanë, shpresojmë të japim një shembull të mirë”-thotë ai.
Dy prej mësueseve të kësaj shkolle, Valbona Toçi dhe Aurela Poti,
“Prej 2019 punoj në Itali si edukatore në shkollat shtetërore italiane. Sa i përket shkollës shqipe, kërkoj t’i japim një stimul të ecim përpara, për mësimin e shqipes. Gjuha e nënës nis nga familja, sidomos për fëmijët e lindur në Itali, që për ta gjuha shqipe është gjuhë e dytë,” tha ajo.
“Jo gjithmonë është e lehtë, pasi fëmijët janë të lindur në Itali dhe jo të gjithë e flasin gjuhën shqipe, por që me vullnetin e tyre do ecin përpara.”
The Quebec Chronicle, 19 prill 1910 (artikulli The perplexed Albanian) Përktheu: Jeta Toçila Dedja
Një gjuhë pa alfabet. Ndërsa pjesa më e madhe e Evropës po ankohet ndaj bollëkut të librave dhe përmbytjes me fjalë të printuara, shqiptarët, një nga popujt më të vjetër të kontinentit, po ulërijnë për mjetin më elementar të shprehjes - alfabetin.
Në këtë vend të thjeshtë, pa alfabet, ku fëmijët nuk u shqetësuan kurrë për ABC-në e gjuhës që folën, ku krijuesit nga majat e maleve nxorën historitë e tyre më të bukura, e poetët kënduan më të ëmblat vargje, duke i rënë çiftelisë në kullat e zjarrit, Turqia ka mbjellë farat e kulturës dhe palumturisë.
Ky ndryshim i kushteve idilike u soll kur qeveria vendosi së fundmi lejimin e mësimit të gjuhës shqipe në shkollat shtetërore.
Fillimisht, vendimi u prit me hare dhe festime, por më pas pikëpyetje u ngritën: Si do të mësohet gjuha pa një alfabet?
Gjuha shqipe, përgjithësisht është konsideruar po aq e vështirë të zbutet e ndrydhet ne faqe librash sa ç’janë edhe njerëzit për t’u qeverisur.
Është gjuha më e vjetër në Ballkan që i rezistoi dyndjeve sllave. Parimet e saj kryesore përputhen me sistemin e gjuhëve evropiane ariane dhe disa principe afrojnë në detaje me greqishten.
Shqipja ka mbijetuar si gjuhë e folur e megjithatë për shumë shqiptarë që dinë të shkruajnë e lexojnë lehtësisht shumë gjuhë të tjera, nëse do e shihnin të printuar gjuhën e tyre, nuk do ta kuptonin.
Përpjekje të shumta janë bërë për ta kthyer shqipen ne gjuhë të shkruar. Një nga arsyet e arritjeve të sukseseve të niveleve të papërfillshme ka qenë vështirësia për të prodhuar karaktere që do të përfaqësonin tingujt. Më tej, gjetja e gjuhës së përbashkët mes përfaqësuesve të besimeve të ndryshme fetare mbi përcaktimin e shkronjave.
I fundit që është përpjekur ka qenë Kostandin Kristoforidhi, i cili publikoi një gramatikë të dobishme të të dy dialekteve, tosk dhe geg, si dhe përktheu Biblën në toskërisht.
Si konkluzion i gjithë orvatjeve për alfabet, deri tani janë paraqitur katër modele. I pari është një alfabet me shkronja greke. I dyti, bazuar në modelet e Kristoforidhit, paraqitet me germa greke dhe latine dhe me shumë shenja diakritike. I treti përdor shkronja latine dhe i katërti është një variant i çuditshëm dhe i shëmtuar i shkronjave greke dhe latine së bashku.
Por, tani që turqit kanë njohur të drejtën e shkollimit në gjuhën shqipe, ata po insistojnë që të përdoret alfabet arab dhe hoxhallarët reaksionarë po çalltisin të bindin fiset e myslimanëve duke u thënë se ky është i vetmi alfabet i lejuar për muhamedanët e mirë.
Duhet thënë se nga gjithë alfabetet e propozuar, ai arab duket më pak i përshtatshmi, sepse shqipja afron ose me greqishten ose latinishten, dhe për më tepër tentativat për të shkruar shqipen me shkronja arabe kanë rezultuar në hieroglife që edhe vetë shkrimtarët nuk mund t’i deshifrojnë.
Kështu, me kaq variante për të zgjedhur, shqiptari i hutuar i drejtohet për udhëzime të mëtejshme këshilluesve fetarë. Takime të shumta janë mbajtur në gjithë vendin për të diskutuar mbi këtë çështje. Shkupi, Prishtina dhe Mitrovica, seksionet myslimane, pra, kanë votuar për shkronjat arabe. Korça toske dhe Elbasani geg - seksione katolike romane, janë deklaruar në favor të germave latine. Ndërkohë, tensionet janë rritur dhe shumë gjak po derdhet për alfabetin.
Në këtë mënyrë, shqiptari ka arritur atë që do, një shkak për të luftuar; por, shkolla të reja shtetërorë nuk ka të hapura dhe gjuha shqipe ende nuk po mësohet në ato që ekzistojnë vetëm se thjesht duhet një alfabet.
Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, mori pjesë në ceremoninë qendrore të 117-vjetorit të Kongresit të Manastirit, ku mbajti një fjalim të gjatë dhe simbolik mbi rëndësinë historike të alfabetit shqip dhe rolin e tij në ndërtimin e unitetit kombëtar.
Në një mbrëmje të organizuar në Manastir dhe të mbushur me përfaqësues të lartë politikë nga Maqedonia e Veriut, Kosova, Shqipëria dhe trojet shqiptare, Kurti falënderoi për mikpritjen, duke përshëndetur një numër të madh zyrtarësh, përfshirë kryetarin e Kuvendit të Maqedonisë së Veriut Afrim Gashi, zëvendëskryeministrin Arben Fetai, ministren e Jashtme të Kosovës Donika Gërvalla, kryetarë komunash nga rajoni dhe përfaqësues të arbëreshëve të Italisë.
Në fjalimin e tij, Kurti tha se alfabeti shqip është “kurorëzimi i evolucionit të shkrimit ndër shekuj” dhe se Kongresi i Manastirit mbetet një nga ngjarjet më madhore të historisë sonë kombëtare. Ai theksoi se standardizimi i alfabetit ishte shumë më tepër se një vendim teknik:
“Kombi nuk është në të kaluarën – është në të tashmen dhe të ardhmen. Politkisht bashkë na bën shkrimi i njësuar i gjuhës,” u shpreh Kurti.
Kryeministri në detyrë rikujtoi se nga Manastiri e deri te Kongresi i Drejtshkrimit i vitit 1972, shqiptarët kanë punuar për ta ruajtur e zhvilluar gjuhën si elementin e vetëm që arrin të tejkalojë ndarjet krahinore, politike dhe ideologjike.
Ai nderoi figurat e mëdha të Rilindjes dhe Kongresit të Manastirit, duke përmendur Gjergj Fishtën, Mithat Frashërin, Ndre Mjedën, Luigj Gurakuqin, Parashqevi Qiriazin e shumë të tjerë, të cilët, sipas tij, “e vendosën gjuhën shqipe jo me akademi, por me Kongres”.
Kurti e përmbylli fjalimin me mesazhin se shkrimi i gjuhës shqipe “mbetet përjetësisht”, ashtu siç mbetet qenia shqiptare.
Në Ditën e Alfabetit, u diskutua dhe për sfidat me të cilat po përballet gjuha shqipe sot.
Pedagogia Anila Kananaj ngriti alarmin se gjuha shqipe tashmë po përballet me anglishten e cila është përhapur shumë edhe për shkak të teknologjisë. Sipas saj, tashmë fëmijëve po iu vjen më lehtë të mësojnë anglisht.
“Kongresi i Manastirit ishte guri i themelit për atë që e quajmë gjuhë letrare. Pa atë nuk do të kishim një gjuhë të përbashkët letrare. Ai hapi rrugën për kongresin e drejtshkrimit, tekstet që i kemi një të përbashkët. Përsa kemi shqiptarë që flasin gjuhën shqipe, gjuha do të jetojë. Shqipja po përballet me gjuhë si anglishtja. Teknologjia po bën punën e vet. Fëmijët sot po flasin anglisht, iu vjen më lehtshëm”, tha Kananaj në A2 CNN.
Era dixhitale ka shtyrë gjuhën shqipe mbrapa duke kërcënuar standardin e vendosur në vitin 1908 në Manastir.
Rrjetet sociale kanë krijuar turbulenca në këtë drejtim, duke I dhënë kahje jashta kornizave të vëna në Kongres. Profesori I gjuhës shqipe Avzi Mustafa, në analizën e tij thotë se po vehet në pikëpyetje kultura e të folurit e ndikuar nga gjuha angleze.
Sipas tij forcat intelektuale mbarë shqiptare duhet të krijojnë strategji se si ta mbrojnë gjuhën shqipe.
“Rrjetet sociale bëjnë të veten. Çdo kush shkruan me gabime, me shkurtime. Nuk ka as kulturë të folurit, as të shkruarit dhe tani është në pyetje se sa janë në kontakt, përveç nxënësve në shkollë si libra që janë në gjuhën shqipe, vetëm sa janë në shkollë, pas shkollës ata përdorin gjuhën angleze dhe tani unë nuk e di a do të kemi më gjuhë amëtare, apo do të kemi gjuhë të parë, gjuhë të dytë apo të tretë se nipërit dhe mbesat flasin gjuhën angleze. Nuk kemi menduar ne si shqiptarë, qoftë Shqipëria apo Kosova si dy shtete që të bëjmë një strategji se si ta mbrojmë këtë gjuhë të bukur që e kemi ne shqiptarët. Unë mendoj se përsëri do ti mbete shkollës, që do të jetë ai faktori kryesor që do ta kultivojë gjuhën amëtare”, u shpreh albanologu Avzi Mustafa.
Mustafa me kritika edhe ndaj institucioneve. Sipas tij librat po botohen pa kritere në mungesë të liçencave për lektorë.
“Agjencia për Zbatimin e Gjuhës duhet të sjellë një ligj me të cilin do të liçencohet e të dihet kush ëhstë lector dhe ai ta marrë përgjegjësinë për çdo gabim, e jo të lishohen çdo libër. Vetëm të marrësh një lutje për një konkurim, do të shohësh se në dhjetë rrjeshta, mund ti kesh njëzet gabime”, theksoi Mustafa.
Në administratë, në gjyqësor sipas Mustafës janë pranuar njerëz joadekuat. Profesor Mustafa thotë se duhet të miratohet ligj për mbrojtjen e gjuhës shqipe ndërkohë vetëdijësimi për vlerësimin e gjuhës sonë të bukur shqipe është më se i nevojshëm. /rtvm2
TIRANË, 22 nëntor /ATSH/ Ministrja për Europën dhe Punët e Jashtme, Elisa Spiropali uroi sot Ditën e Alfabetit të gjuhës shqipe përmes një videoje emocionuese, ku fëmijët shqiptarë në diasporë recitojnë vjersha në gjuhën shqipe
Spiropali theksoi në një postim se pamjet janë dëshmi se gjuha shqipe, e rrënjosur thellë në identitetin tonë kombëtar, trashëgohet ndër breza shqiptarësh, kudo që ata ndodhen e jetojnë.
Sot, 22 nëntor shënohet Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, i cili u njësua në Kongresin e Manastirit.
Kongresi i Manastirit ishte një kongres kombëtar, i cili u mbajt në Manastir më 14 nëntor deri më 22 nëntor të vitit 1908. Kongresi i Manastirit vlerësohet si kuvendi më i rëndësishëm kombëtar në historinë politike e kulturore të shqiptarëve në fillim të shek. XX.
Pas mjaft diskutimesh u krijua një alfabet i ri, i mbështetur i tëri në alfabetin latin. Në fund komisioni dhe Kongresi vendosën që të lejohen si përdorimi i alfabetit të Stambollit, që kishte një përhapje të gjerë, ashtu dhe alfabeti i ri.
TIRANË, 22 nëntor /ATSH/ Kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi uroi sot Ditën e Alfabetit të gjuhës shqipe.
Peleshi u shpreh në një postim në rrjetet sociale se Alfabeti i Gjuhës Shqipe është baza e çdo fjale që shkruajmë e çdo historie që tregojmë.
“Nderojmë sot, aktin historik të Kongresit të Manastirit që i dha kombit tonë një gjuhë të unifikuar”, shtoi Peleshi.
“Alfabeti është themeli mbi të cilin ndërtohen arsimi, kultura dhe identiteti ynë kombëtar”, theksoi Peleshi.
Sot, 22 nëntor shënohet Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, i cili u njësua në Kongresin e Manastirit.
Kongresi i Manastirit ishte një kongres kombëtar, i cili u mbajt në Manastir më 14 nëntor deri më 22 nëntor të vitit 1908. Kongresi i Manastirit vlerësohet si kuvendi më i rëndësishëm kombëtar në historinë politike e kulturore të shqiptarëve në fillim të shek. XX.
Ky kongres u mbajt për të shqyrtuar disa çështje të rëndësishme të lëvizjes kombëtare, ku në radhë të parë u paraqit me rëndësi shqyrtimi i çështjes së alfabetit të gjuhës shqipe. Në të morën pjesë 50 delegatë të shoqërive, klubeve dhe organeve kombëtare të trevave shqiptare.
Kongresi ngriti një komision prej 11 delegatësh ku Gjergj Fishta u zgjodh kryetar komisioni. Në këtë komision ishin anëtarë: N. Mjeda, Gj. Qiriazi, M. Frashëri, S. Peci, Sh. Kolonja, L. Gurakuqi, Dh. Buda, B.Topulli, N.Vrioni, G.Cilka.
Pas mjaft diskutimesh u krijua një alfabet i ri, i mbështetur i tëri në alfabetin latin. Në fund komisioni dhe Kongresi vendosën që të lejohen si përdorimi i alfabetit të Stambollit, që kishte një përhapje të gjerë, ashtu dhe alfabeti i ri.
Brenda pak vitesh alfabeti i ri u bë alfabeti i përbashkët e i vetëm për gjithë shqiptarët, që është alfabeti i sotëm i gjuhës shqipe.
Në këtë Kongres u morën vendime të rëndësishme për çështjen e alfabetit e për ato politike, që ndihmuan për ngritjen në një shkallë më të lartë të kulturës e të arsimit shqiptar, si edhe për bashkimin e tij të mëtejshëm në luftën për çlirimin kombëtar.
TIRANË, 22 nëntor /ATSH/ Kryeministri Edi Rama ka uruar sot Ditën e Alfabetit të gjuhës shqipe.
Rama e cilësoi këtë ditë si vulosjen e shqipes, jo vetëm si kod gjuhësor, por si një univers identiteti, mendimi dhe kulture, duke theksuar se gjuha është themeli më i fortë i lidhjes kombëtare.
“Gëzuar Ditën e Alfabetit, ditën që vulosi shqipen jo vetëm si kod gjuhësor, por si një univers identiteti, mendimi e kulturash në rrugën drejt së ardhmes ku fjala shqipe vazhdon të ndërtojë historinë e një kombi që shpirtin e ka te gjuha”, shprehet Rama në një postim në rrjetet sociale.
Sot, 22 nëntor shënohet Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, i cili u njësua në Kongresin e Manastirit.
Kongresi i Manastirit ishte një kongres kombëtar, i cili u mbajt në Manastir më 14 nëntor deri më 22 nëntor të vitit 1908. Kongresi i Manastirit vlerësohet si kuvendi më i rëndësishëm kombëtar në historinë politike e kulturore të shqiptarëve në fillim të shek. XX.
Ky kongres u mbajt për të shqyrtuar disa çështje të rëndësishme të lëvizjes kombëtare, ku në radhë të parë u paraqit me rëndësi shqyrtimi i çështjes së alfabetit të gjuhës shqipe. Në të morën pjesë 50 delegatë të shoqërive, klubeve dhe organeve kombëtare të trevave shqiptare.
Kongresi ngriti një komision prej 11 delegatësh ku Gjergj Fishta u zgjodh kryetar komisioni. Në këtë komision ishin anëtarë: N. Mjeda, Gj. Qiriazi, M. Frashëri, S. Peci, Sh. Kolonja, L. Gurakuqi, Dh. Buda, B.Topulli, N.Vrioni, G.Cilka.
Pas mjaft diskutimesh u krijua një alfabet i ri, i mbështetur i tëri në alfabetin latin. Në fund komisioni dhe Kongresi vendosën që të lejohen si përdorimi i alfabetit të Stambollit, që kishte një përhapje të gjerë, ashtu dhe alfabeti i ri.
Brenda pak vitesh alfabeti i ri u bë alfabeti i përbashkët e i vetëm për gjithë shqiptarët, që është alfabeti i sotëm i gjuhës shqipe.
Në këtë Kongres u morën vendime të rëndësishme për çështjen e alfabetit e për ato politike, që ndihmuan për ngritjen në një shkallë më të lartë të kulturës e të arsimit shqiptar, si edhe për bashkimin e tij të mëtejshëm në luftën për çlirimin kombëtar.
Sot është Dita e Alfabetit Shqip, tashmë e shpallur festë zyrtare e Shqipërisë. 22 nëntori ka simbolikë të veçantë dhe specifikon momentin më të madh unifikues të shqiptarëve, në përkujtim të Kongresit të Manastirit, i zhvilluar mes datave 14 deri në 22 nëntor të vitit 1908.
Këshilli i Ministrave, miratoi një vendim për një ndryshim për ligjin për festat kombëtare dhe ditët përkujtimore, duke i propozuar Kuvendit të Shqipërisë shtimin e Ditës së Alfabetit, si një nga festat tona kombëtare.
Dita e Alfabetit Shqip, u miratua nga Kuvendi në shkurt të këtij viti dhe kjo është hera e parë që kremtohet si festë zyrtare. Iniciativa u mor edhe pas diskutimeve në samitin e diasporës.
Në Kongresin e Manastirit morën pjesë 50 delegatë nga 26 qytete të ndryshme, klube dhe shoqata. Në këtë Kongres, u miratua vendimi që të pranohet alfabeti latin me disa ndryshime të shkronjave, duke i përshtatur ato për gjuhën shqipe.
Në Manastir morën pjesë intelektualë shqiptarë nga të gjitha trojet. Kryetar i kongresit u zgjodh Mid’hat Frashëri, kurse nënkryetarë ishin Luigj Gurakuqi dhe Gjergji Qiriazi, ndërsa motra e tij Parashqevi Qiriazi ishte gruaja e vetme në këtë kongres.
Sipas numrit dhe rëndësisë së pjesëmarrësve, Kongresi i Manastirit, ka qenë ngjarja më e rëndësishme e popullit shqiptar në fillimet e shekullit XX, ku si rezultat i kësaj pune më 28 nëntor të vitit 1912 u shpall edhe pavarësia e Shqipërisë.
Edhe për shqiptarët e Maqedonisë së Veriut, kjo ditë është festë kombëtare. Në Manastir funksionon Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe, në të cilin gjenden rreth 56 fotografi të pjesëmarrësve dhe 230 dokumente në formë digjitale dhe në letër.
TIRANË, 18 nëntor/ATSH/ Rëndësia e gjuhës shqipe në identitetin tonë kombëtar u soll në vëmendje nga nxënësit e Shkollës së Baletit në Tiranë, të cilët bënë thirrje për mbrojtjen e gjuhës shqipe.
Kryeministri Edi Rama ndau sot mesazhin e nxënësve të Shkollës së Baletit, ndërsa u shpreh se “të shkruajmë drejt e bukur fjalën shqipe është nderimi më i madh që mund t’i bëjmë gjuhës sonë”.
Pas viteve ’90, gjuha shqipe u përball me një sërë ndryshimesh qofshin ato politike, sociale, të cilat ndikuan drejtpërdrejtë në çështjet gjuhësore.
Muaji nëntor sjell në kujtesë një ngjarje të rëndësishme, Kongresin e Manastirit, i cili është zhvilluar mes datave 14 deri në 22 nëntor të vitit 1908.
22 nëntori, Dita e Alfabetit Shqip, ka simbolikë të veçantë dhe specifikon momentin më të madh unifikues të shqiptarëve.
Kongresi i Manastirit konsiderohet ngjarja më e rëndësishme e popullit shqiptar në fillimet e shekullit XX, ku si rezultat i kësaj pune më 28 nëntor të vitit 1912 u shpall edhe pavarësia e Shqipërisë.
Edhe për shqiptarët e Maqedonisë së Veriut kjo ditë është festë kombëtare. Në Manastir funksionon Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe, në të cilin gjenden rreth 56 fotografi të pjesëmarrësve dhe 230 dokumente në formë digjitale dhe në letër.
Me vetëm pesë persona të punësuar së bashku me ushtruesin e detyrës drejtor dhe me probleme të trashëguara nga e kaluara, Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe në Manastir, edhe këtë vit, për 22 nëntorin, do të mirëpresë vizitorë nga të gjitha trevat shqiptare.
Përveç mungesës së kuadrit, sfidë mbetet edhe pronësia e dyqaneve në shtëpinë e muzeut për të cilën çdo vit ndahen fonde nga buxheti i paraparë nga Ministria e Kulturës, që të paguhet qiraja ndaj pronarëve dhe të mund të shfrytëzohen nga muzeu.
”Tani për tani, kemi nevojë për punësime të reja, aplikimet i bëjmë dhe disa projekte na kalojnë e disa tjera na refuzohen por mund të them që përveç Ministrisë së Kulturës, nuk kemi mbështetje tjetër që të mund të mund të na ndihmojnë".
”Çështja e dyqaneve vazhdon që të jetë akoma e njëjtë, kemi bërë një zgjidhje ne që Ministria e Kulturës i paguan qira pronarit të dyqaneve dhe i shfrytëzojmë për nevojat tona duke i mbajtur tribunat, ekspozitat etj”, tha Nuer Arsllani – Ushtrues detyre drejtor i institucionit Nacional Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe në Manastir.
Për dallim nga vitet e kaluara, këtë vit interesimi që të vizitohet muzeu i alfabetit është më i lartë e sidomos të vizitorëve nga Shqipëria pasi shteti shqiptar shpalli si festë zyrtare 22 nëntorin, thotë Arsllani.
“Si çdo vit kemi shpallë programin për manifestimin e 22 nëntorit dhe kremtimin e ditës së alfabetit dhe kjo programe parasheh tribuna shkencore duke filluar nga 166 vjetori i lindjes së Fehim Zavalanit, kemi komitetin e fshehtë, 120 vjetorin, tribunë shkencore, ekspozitë të revistës Bashkimi i Kombit, orë poetike, aktivitete të ndryshme edukativo arsimore me nxënësit dhe në fund e kemi vizitën e zyrtarëve dhe akademinë solemne më 22 nëntor në ora 19:00 tek pallati i kulturës”, u shpreh Nuer Arsllani – Ushtrues detyre drejtor i institucionit Nacional Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe në Manastir.
Programi “Java e shkronjave” në Manastir filloi nga sot nëntor me punëtori edukative për nxënësit ndërsa aktivitete tjera do të vazhdojnë deri në kremtimin e 22 nëntorit.
TIRANË, 15 nëntor/ATSH/ Presidenti Bajram Begaj, zhvilloi sot një vizitë në Gjirokastër. Në kuadër të ditëve të shënuara të nëntorit, Presidenti Begaj u ftua nga shoqata atdhetare Labëria – Nder i Kombit në takimin mbarëkombëtar për gjuhën shqipe, një aktivitet i organizuar në bashkëpunim me universitetin “Eqerem Çabej”.
Gjatë kësaj vizite, Presidenti Begaj përcolli mesazhe të rëndësishme për sa i përket ruajtjes dhe pasurimit të gjuhës shqipe.
Në fjalën e tij përshëndetëse, Kreu i Shtetit vlerësoi domethënien e thellë të gjuhës shqipe si “shpirti dhe ashti i kombit shqiptar”, duke e lidhur aktivitetin me datat e shenjta të muajit të nëntorit në javën e alfabetit.
Presidenti vlerësoi kontributin e deritanishëm për ruajtjen, përcjelljen dhe pasurimin e gjuhës shqipe, ndërsa bëri apel për një strategji të re për mësimin shqip të fëmijëve që jetojnë jashtë.
Kreu i shtetit theksoi kontributin e figurave të shquara gjirokastrite, si Eqerem Çabej dhe Ismail Kadare në studimin, pasurimin dhe lartimin e shqipes, duke përmendur shprehjen e Kadaresë se “Gjuha është atdheu”.
Po ashtu, Begaj u ndal veçanërisht në rolin historik të Kongresit të Manastirit në unifikimin e alfabetit shqip.
“Kongresi i Manastirit i vitit 1908 mbetet një ndër momentet më të ndritura të historisë shqiptare. Pas Kuvendit të Lezhës dhe Lidhjes së Prizrenit, ishte Kongresi i Manastirit që përcaktoi rrugën e bashkimit shpirtëror dhe kulturor të shqiptarëve përmes njësimit të alfabetit të gjuhës shqipe. Me atë vendim u hodhën themelet e identitetit tonë modern dhe u ndez drita e një bashkimi që do të përgatiste pavarësinë”, theksoi Presidenti Begaj.
Kreu i Shtetit vlerësoi rolin e mësuesve, prindërve, shoqatave kulturore dhe klerikëve që po mbajnë gjallë gjuhën amtare në Diasporë.
“Ata janë ambasadorët e gjuhës sonë në botë dhe meritojnë mirënjohjen e përjetshme të kombit tonë”, u shpreh Presidenti i Republikës, duke theksuar se përpjekjet e tyre kanë nevojë për mbështetje më të fortë, për një vizion të përbashkët e të qëndrueshëm.
“Ne duhet të jemi kujdestarët e vetëdijshëm të gjuhës sonë, ta mbrojmë me dashuri dhe urtësi, duke e përditësuar dhe duke e përshtatur me kohën”, u shpreh Presidenti Begaj.
Në mbyllje, Begaj falënderoi organizatorët dhe universitetin “Eqerem Çabej” për kontributin në promovimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare, duke theksuar se “ruajtja e shqipes është ruajtja e vetë atdheut”.
Kreu i Shtetit u prit nga Kryebashkiaku Flamur Golemi dhe autoritetet vendore, e po ashtu zhvilloi vizita në Shtëpinë Muze të Ismail Kadaresë, në Obeliskun e Arsimit dhe në kalanë e Gjirokastrës.
Presidenti i Republikës, Sh. T. Z. Bajram Begaj, vizitë në Gjirokastër
Kreu i Shtetit apelon për një strategji të re për t’u mësuar shqip fëmijëve që jetojnë jashtë vendit.
Mesazhin Presidenti i Republikës Bajram Begaj e dha nga Gjirokastra ku mori pjese ne konferencën shkencore kombëtare “Gjuha Shqipe- identiteti ynë” organizuar nga shoqata atdhetare kulturore “Labëria” dhe Universiteti “Eqrem Çabej”.
Kreu i Shtetit foli për ruajtjen dhe pasurimin e Gjuhës Shqipe.
“Është detyrë parësore kombëtare mbrojtja dhe promovimi i gjuhës shqipe, ashtu si kanë bërë të parët tanë, është detyrë e jona sot që ti lëmë trashëgimi fëmijëve tanë një gjuhë të pasur, të pasuruar me standarde dhe të mbrojtur nga huazimet e kohës që po jetojmë, si kanë bërë arbëreshët për më shumë se 5 shekuj më parë, si ka bërë diaspora e re e cila ka më shumë se 30 vite duhet të bëjmë edhe ne për të forcuar standardet e gjuhës shqipe”, tha ai.
Në konferencë u theksua roli i gjuhës shqipe si shtyllë e identitetit tonë kombëtar dhe kulturor.
Gjithashtu u soll në vëmendje kontributi i personaliteteve të shquara të gjuhësisë, letërsisë dhe kulturës nga trojet shqiptare dhe diaspora.
Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, zhvilloi sot një vizitë zyrtare në Gjirokastër, ku mori pjesë në takimin mbarëkombëtar për gjuhën shqipe, të organizuar nga Shoqata Atdhetare Labëria – Nder i Kombit në bashkëpunim me Universitetin “Eqerem Çabej”, në kuadër të aktiviteteve të nëntorit. Në fjalën e tij, Kreu i Shtetit theksoi se gjuha shqipe është identiteti, shpirti dhe themeli i kombit…
Ish-banorja e Big Brother VIP Kosova 2, Shqipe Hysenaj, ka konfirmuar se marrëdhënia me Bledi Manen është prishur.
Në një intervistë për ‘Shqipëria Live’, ajo tregoi se nuk flasin më për shkak të një mosmarrëveshjeje të vogël, dhe e akuzoi Bledin se flet pas shpine dhe sillet si një ‘15-vjeçar’.
Përgjigjia e Manes erdhi shpejt përmes një postimi në InstaStory, ku shkroi me tone thumbuese: “I mbeti fjala në fyt kësaj vajze…”.
Kjo e bën të qartë se ai nuk e pranon versionin e Shqipes dhe se mosmarrëveshja mund të jetë më e ndërlikuar.
E njëjta ka folur edhe për ish-banorin tjetër të BB VIP Kosova 2, Blerandon, duke sqaruar se nuk ka më asnjë lidhje apo komunikim me të, përveç një bashkëpunimi të vetëm profesional.
“Kur them se nuk do të kem më kurrë punë me dikë, atëherë nuk do të kem”, tha ajo duke mbyllur çdo dyshim.
Marrëdhëniet e tensionuara të saj me disa nga ish-banorët kanë ndezur debat në media dhe rrjetet sociale, ndërsa ajo duket e vendosur të ecë përpara pa kthim pas.
Në Kishën e Shën Trinisë në Mat, 563 vite më parë është shkruajtur “Formula e pagëzimit”, dokumenti i parë i gjuhës shqipe. Më 8 Nëntor të vitit 1462, u mbajt një kuvend kishtar i kryesuar nga Arqipeshkvi i Durrësit, Pal Engjëlli, mik e bashkëpunëtori i ngushtë i heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastriot Skënderbeu. Pushtimi osman […]
Login
