Një udhërrëfyes për krizën e kredisë private. Pse investitorët e alarmuar po nxitojnë të tërheqin paratë, shkruan The Economist

 

Buttonwood Tree Capital blen Main Road Incorporated, një kompani prodhuese, për 1 miliard dollarë. Kush e paguan faturën?

Gjysma shlyhet me para në dorë nga fondi më i fundit i kapitalit privat të Buttonwood, investitorët e të cilit e kanë bllokuar kapitalin e tyre për një dekadë. Gjysma tjetër, pra “leva” në këtë marrëveshje blerjeje me levë financiare, merret hua nga tregjet amerikane të kredisë.

Historikisht, telefonata e parë e fondit do të ishte për bankierët në Goldman Sachs ose Deutsche Bank, të cilët me kënaqësi do të mbulonin koston e marrëveshjes përpara se t’ua shisnin borxhin investitorëve, qoftë si hua bankare, të cilat kanë norma interesi luhatëse, qoftë si bono me risk të lartë, që zakonisht kanë norma fikse.

Por vitet e fundit, partnerët e Buttonwood kanë zgjedhur, në vend të kësaj, të kalojnë Park Avenue dhe të marrin hua nga një prej konkurrentëve të tyre.

Kjo e fundit është kredia private: firmat e kapitalit privat që marrin hua nga firma të tjera të kapitalit privat për të blerë kompani. Kjo tregti e thjeshtë, që një dekadë më parë ishte relativisht e rrallë, tani po shkakton alarm në zyrat luksoze të Wall Street-it dhe në ato më të zymta brenda bankave qendrore.

Stoku i papaguar i këtyre huave është i vështirë të matet, por është afërsisht sa madhësia e tregjeve të huave me levë financiare, 1.4 trilionë dollarë, dhe e bonove me risk të lartë, 1.5 trilionë dollarë.

Rritja e kredisë private pasqyron pjesërisht rregullimin që uli marrjen e riskut nga bankat pas krizës financiare globale të viteve 2007-09. Ndryshe nga huatë me levë financiare dhe bonot e rrezikshme, huatë private nuk e ekspozojnë kurrë drejtpërdrejt një bankë ndaj huamarrësve.

Firma si Blackstone dhe Apollo janë shndërruar nga shtëpi të kapitalit privat në supermarkete të kredisë, ku veprimtaria kryesore është huadhënia.

Kanë nisur të shfaqen çarje në kompanitë e zhvillimit të biznesit, ose BDC, një lloj fondi që mbledh para nga investitorët individualë për të dhënë hua private. BDC-të u krijuan nga Kongresi në vitin 1980 për të zgjeruar huadhënien për bizneset e vogla, por u rritën jashtëzakonisht shumë duke financuar blerje nga firmat e kapitalit privat.

Në total, aktivet e tyre, dhe ato të fondeve të ngjashme, janë rritur nga 230 miliardë dollarë në fund të vitit 2021 në gati 600 miliardë dollarë tani.

BDC-të vijnë në dy forma. BDC-të e listuara u lejojnë investitorëve të blejnë dhe shesin në bursë aksionet e tyre në fond, siç do të bënin me një kompani të zakonshme. BDC-të private, që përfshijnë struktura më të reja, jo.

Fonde të tilla rriten duke emetuar aksione të reja përmes menaxherëve të pasurisë për investitorë individualë, të cilët mund t’ia shesin ato fondit një herë në tremujor me një vlerë të caktuar nga menaxheri i fondit, vlera neto e aktiveve.

 

Shit pjesëmarrjen, jo iluzionin

Investitorët kanë vendosur se i urrejnë të dyja. Një arsye është se një kombinim i normave më të ulëta të interesit dhe i tepricës së kapitalit që ndjek marrëveshjet ka bërë që kthimet e BDC-ve të bien.

Një arsye tjetër është se gjatë dekadës së fundit, fondet e kapitalit privat kanë shpenzuar një në çdo tre dollarë për të blerë kompani teknologjie, çka do të thotë se portofolat e huave të BDC-ve janë të ekspozuara në mënyrë të ngjashme.

Gjatë valës së parë të blerjeve, në vitet 1980, Main Road do të shtronte rrugë; sot shet programe kompjuterike për menaxhimin e trafikut. Askush nuk e parashikoi sa shpejt Inteligjenca Artificiale do të ndryshonte perceptimet mbi modelet e biznesit të këtyre firmave.

Investitorët në BDC-të publike mund thjesht të shesin aksionet e tyre. Por është hapur një hendek mes asaj që huadhënësit thonë se vlejnë aksionet në fondet e tyre, vlera neto e aktiveve, dhe asaj që investitorët janë të gatshëm të paguajnë për to në bursë, çmimi i aksionit.

Fondet me aktive mbi 3 miliardë dollarë tregtohen me një zbritje mediane prej 25% ndaj vlerës neto të aktiveve, krahasuar me 16% në fillim të vitit dhe pothuajse pa zbritje një vit më parë.

KKR, firma e investimeve, blerja e së cilës e RJR Nabisco, një konglomerat ushqimor dhe duhani, u përjetësua si simbol i teprimeve të viteve 1980, tani administron pjesërisht një fond të quajtur FS KKR Capital Corp.

Ai mund të blihet për më pak se gjysmën e vlerës së tij neto të aktiveve. Një interpretim është se normat e kthimit për BDC-të do të jenë më të ulëta se kostoja e kapitalit të tyre. E thënë ndryshe, investitorët besojnë se vlera e huave të tyre është mbivlerësuar.

Mbajtësit e BDC-ve private duan po ashtu të tërhiqen, por përballen me një problem tjetër gjatë rrugës drejt daljes. Në teori, ata mund të marrin çmimin që duan, pasi aksionet e tyre riblihen gjithmonë me vlerën neto të aktiveve, por mund të mos ketë treg ku t’i shesin.

BDC-të private u lejojnë menaxherëve të tyre të kufizojnë riblerjet në 5% të aksioneve çdo tremujor, për të shmangur shitjen e huave jolikuide në panik. Kërkesat për riblerje tani e kalojnë këtë kufi, duke shkaktuar panik, i cili nga ana e vet po bën që edhe më shumë investitorë të kërkojnë paratë e tyre mbrapsht.

Problemi nuk është, siç kanë sugjeruar disa, aq shumë fakti që investitorët nuk e kuptojnë çfarë kanë blerë. Më shumë është se menaxherët e aktiveve nuk po arrijnë të vendosin çfarë kanë shitur. Disa e shohin kufirin 5% si rregullin e prerë që ai është, në aspekt kontraktual.

Ares, Apollo dhe BlackRock kufizuan secili riblerjet në 5% në BDC-të e tyre private gjatë tremujorit të parë, pavarësisht kërkesave prej 11.6%, 11.2% dhe 9.3% përkatësisht.

Të tjerë janë përpjekur fort t’u bëjnë qejfin investitorëve të tyre. BDC-ja më e madhe e vetme, e hedhur në treg nga Blackstone në vitin 2021 dhe që tani menaxhon një shumë prej 83 miliardë dollarësh investime, ribleu 7.9% të aksioneve të saj në mars, pjesërisht duke injektuar 150 milionë dollarë para nga stafi i vet.

Oaktree lejoi 8.5% të aksionerëve të largoheshin nga një prej fondeve të saj javën e kaluar, duke paguar disa prej tyre me para nga Brookfield, kompania mëmë e saj.

Rasti më i çrregullt është ai i Blue Owl, një huadhënës i përqendruar te kompanitë e teknologjisë, që është rritur nga 50 miliardë dollarë aktive nën menaxhim në vitin 2021 në më shumë se 300 miliardë dollarë sot.

Në janar ai lejoi që më shumë se 15% e aksioneve në një prej fondeve të tij të ribliheshin, me shpresën se investitorët do të bindeshin se fondi kishte likuiditet të mjaftueshëm. Kjo nuk i ka ndalur ata të nxitojnë drejt daljes.

Blue Owl pezulloi riblerjet në një fond tjetër, të cilin duket se po e mbyll gradualisht. Aksionet kanë humbur dy të tretat e vlerës së tyre që nga kulmi në fillim të vitit të kaluar.

Më 2 prill, Blue Owl tha se do t’i kufizonte tërheqjet në 5% për dy prej fondeve të tij, pasi kërkesat për riblerje u rritën në 40.7% dhe 21.9%.

Spiralja e riblerjeve ka të ngjarë të vazhdojë për aq kohë sa investitorët mund të riblejnë aksionet e tyre në BDC-të private dhe të blejnë aksione në fonde të ngjashme me zbritje në bursë. Do të ishte marrëzi të mos e bënin.

Sa më shumë investitorë ta ushtrojnë këtë mundësi, aq më shumë të tjerët do të shqetësohen se huatë më të mira do të shiten për të përballuar riblerjet. Për sa kohë fondet mbajnë varur përpara investitorëve mundësinë për të kaluar kufirin 5% të riblerjeve, ata që e kufizojnë atë do të shkaktojnë panik.

Disa fonde janë veçanërisht të cenueshme. Cliffwater, një menaxher relativisht pak i njohur i aktiveve, thuhet se është përballur me kërkesa riblerjeje prej 14% për fondin e tij të huadhënies korporative këtë tremujor.

Ai është rritur nga më pak se 20 miliardë dollarë aktive në vitin 2023 në 42 miliardë dollarë sot. Në vend që t’u japë hua drejtpërdrejt kompanive si shumica e fondeve, rreth 40% e zotërimeve të tij janë mjete të tjera investimi.

BDC-të private përbëjnë 8% të totalit të investimeve të tij. Kjo jo vetëm që rrit më tej levën financiare të këtyre fondeve, por krijon edhe mundësinë që riblerjet nga investitorët në fondin e Cliffwater të përhapen me efekt zinxhir te fondet e tjera.

Në fund të vitit të kaluar, një prej investimeve të tij më të mëdha ishte në një BDC private të drejtuar nga Barings, ku zotëronte pothuajse një të tretën e të gjitha aksioneve.

 

Kush e paguan faturën e PIK-ut

Trazira ka frymëzuar mosbesim moralizues te huadhënësit, të cilët pretendojnë se kredia private është në gjendje mjaft të mirë. Është e vërtetë që kapitali që po tërhiqet nga disa fonde është kompensuar nga hyrjet nga investitorë të rinj.

Dhe më shumë se një herë tregjet private janë kritikuar për hua që nuk i kanë dhënë. First Brands, një kompani pjesësh këmbimi për makina, dhe Tricolor, një huadhënës, të dy të përmendur vitin e kaluar si “buburreca” nga Jamie Dimon, drejtuesi i JPMorgan Chase, kishin marrë hua kryesisht nga bankat, dhe jo nga fondet e kredisë private, përpara se të akuzoheshin për mashtrim dhe të përfundonin në falimentim.

Një mbrojtje e zakonshme është se huatë në fondet e kredisë private nuk janë aspak aq problematike sa mendon tregu. Numri i huamarrësve që po ruajnë para duke i shtuar pagesat e interesit principalit të huasë në vend që t’i shlyejnë në para, e njohur si payment in kind ose PIK, nuk është shumë më i lartë se një vit më parë.

Lincoln International, një bankë investimi që vlerëson aktive për shumë fonde të kredisë private, thotë se kritikët duhet të bëjnë dallimin mes firmave me “PIK të mirë”, ku firmat po përdorin një mundësi të kahershme për të mos paguar interesin me para, dhe “PIK të keq”, ku kjo mundësi u është shtuar më vonë.

Megjithatë, “PIK-u i mirë” mund të përdoret edhe nga kompani që janë vërtet në gjendje të keqe.

Një analist në Bank of America ishte më i drejtpërdrejtë. “Media ende e fiksuar pas kredisë private”, thuhej në titullin e një analize që hidhte poshtë shqetësimet për industrinë.

Në të njëjtën kohë, tregtarët në të njëjtën bankë po u rekomandonin klientëve të tyre t’u viheshin kundër firmave financiare europiane të ekspozuara ndaj kredisë private. Më pas banka e tërhoqi këtë rekomandim.

Banka të tjera po u ofrojnë fondeve mbrojtëse mundësi të ngjashme. Disa tregtarë thonë se një valë falimentimesh korporative duhej të kishte ndodhur prej kohësh. Mjafton edhe një kujtesë e shkurtër për t’u shqetësuar seriozisht për huatë e mbajtura në fondet e kredisë private.

Përpara se bankat qendrore të rrisnin normat e interesit në vitin 2022, fondet e kapitalit privat po bënin marrëveshje me ritëm të furishëm dhe me çmime të larta. 25 blerjet më të mëdha të firmave të listuara publike të programeve kompjuterike mes viteve 2019 dhe 2022 u kryen me një vlerësim prej nëntë herë të ardhurat e firmës objektiv.

Sot firmat amerikane të listuara të programeve kompjuterike tregtohen mesatarisht me vlerë trefishin e të ardhurave të tyre.

Herët a vonë borxhet e marra në këto marrëveshje duhet të rifinancohen: njësoj si qeveritë, kompanitë që marrin hua shumë varen nga gjykimi i huadhënësve të tyre.

Sipas S&P, një kompani mesatare e programeve kompjuterike e mbajtur nga fondet e kredisë private ka marrë hua sa rreth tetëfishi i fitimeve të saj vjetore. Gjysma e këtyre kompanive kanë flukse monetare negative.

Menaxherët e fondeve të kapitalit privat mund të argumentojnë se thjesht u duhet të investojnë në kompanitë që zotërojnë për t’i bërë ato mjete të vlefshme, dhe jo viktima të pafuqishme, të tronditjes nga IA-ja. Por me shumë gjasë do ta kenë të vështirë t’i bindin huadhënësit për këtë.

Industria nuk ka ndonjë reputacion të fortë për përmirësimin real të mënyrës se si operojnë kompanitë që zotëron. Dhe kur dështojnë kompanitë e programeve kompjuterike, huadhënësit druhen se do të ‘paguhen’ me karrige zyre, MacBook dhe ushqime të paketuara.

Çfarëdo aktivesh jo materiale që këto kompani mund të kenë, ato mbahen gjallë nga punonjësit, të cilët, në një rast të tillë, do ta kishin parë vlerën e aksioneve të tyre në kompani të bëhej zero.

Perspektiva e normave më të ulëta të rikuperimit në huatë e dështuara do t’i shtyjë lart normat e interesit, duke i bërë mospagesat më të mundshme.

Por përpara se huadhënësit të humbasin qoftë edhe një qindarkë, investitorët në fondet e kapitalit privat duhet të humbasin gjithçka.

Këta investitorë janë një grup i pazakontë studiuesish, mësuesish shkolle dhe sheikësh. Universitetet elitare amerikane, të njohura si Ivy League, u joshën nga kapitali privat që në vitet 1980.

Rreth 40% e fondeve të tyre të mëdha të dhurimeve janë të investuara në të tilla fonde. Edhe fondet amerikane të pensioneve publike dhe fondet sovrane të pasurisë nga Lindja e Mesme janë zhytur deri në gju në to.

Humbësit e radhës më të mëdhenj janë vetë firmat e tregjeve private. Nëse struktura të thjeshta si BDC-të mund të shkaktojnë kaq shumë telashe, çfarë të ardhmeje mund të ketë për mjetet më ‘ekzotike’ që ato duan t’u shesin investitorëve individualë, si për shembull fondet e tregtuara në bursë që mbajnë aktive private?

Megjithatë, më 30 mars Departamenti amerikan i Punës shpalli një rregull të propozuar që u lejon llogarive të pensionit 401k të investojnë në aktive private. Pikërisht në kohë, thonë cinikët, që investitorët institucionalë të shkarkojnë pjesëmarrjet e padëshiruara në fondet e kapitalit privat dhe të kredisë.

Aksionet në kompanitë e tregjeve private kanë rënë me më shumë se një të katërtën këtë vit.

Raporti mes vlerës në treg të Goldman Sachs dhe Blackstone është një tregues i mirë i transformimit të financës amerikane nga një sistem i dominuar nga bankat në një sistem që mbështetet te firmat e investimeve.

Pas pesë vitesh gjatë të cilave vlenin afërsisht njësoj, Goldman Sachs tani vlen gati dy herë më shumë se Blackstone, siç ndodhte gjatë pjesës më të madhe të viteve 2010.

Nëse problemet do të ndaleshin aty, mes fondeve të investimit dhe menaxherëve të tyre, rregullatorët do ta përgëzonin veten për një punë të bërë mirë.

Megjithatë, askush nuk po feston. Përkundrazi, lidhjet e ndërlikuara mes kredisë private dhe qosheve të sistemit financiar ku dështimet mund të jenë katastrofike po i bëjnë të pyesin sa më i sigurt është vërtet Wall Street-i i ridizajnuar.

Le të nisim nga bankat. Vitet e fundit bankat kanë qenë të prira t’u japin hua huadhënësve të tjerë sesa të japin hua drejtpërdrejt për kompani të rrezikshme. Gjatë dekadës së fundit, huatë nga bankat për institucionet financiare jo-bankare janë rritur tri herë më shpejt sesa aktivet e tyre totale.

Kjo përfshin edhe BDC-të. Për çdo dollar që një BDC mbledh nga investitorët, një tjetër merret hua ose nga tregu i bonove, ose nga bankat, ngjashëm me marrëveshjet e blerjeve me levë financiare që ato financojnë në fund.

Studiuesit në Rezervën Federale vlerësuan se në fund të vitit 2024 bankat kishin marrë angazhim të jepnin 87 miliardë dollarë hua për BDC-të. JPMorgan Chase dhe Wells Fargo janë ndër huadhënësit më aktivë. Po ashtu edhe bankat më të vogla amerikane dhe bankat e mëdha europiane.

Pavarësisht se mbetet jashtë 50 bankave më të mëdha amerikane, EverBank mban portofolin e 17-të më të madh të huave për institucionet financiare jo-bankare.

Vetë EverBank zotërohet nga investitorë të kapitalit privat. Barclays dhe Deutsche Bank kanë thënë të dyja se pak më shumë se 5% e huave të tyre janë për fondet e kredisë private.

Pastaj vijnë siguruesit. Kredia private dhe sigurimi i jetës e kanë transformuar njëri-tjetrin. Apollo krijoi Athene, krahun e vet të sigurimeve, në vitin 2009.

Një dekadë më vonë rivalët e tij nisën ta kopjonin këtë ide. Sot të gjitha shtëpitë e mëdha të tregjeve private ose zotërojnë sigurues drejtpërdrejt, ose kanë marrëveshje për të menaxhuar pjesë gjigante të aktiveve të tyre.

Logjika është e thjeshtë: siguruesit investojnë në aktive jolikuide me kthime më të larta, ndërsa menaxherët e aktiveve fitojnë shkallë më të madhe për t’i dhënë ato hua në mënyrë më efikase dhe për të mbledhur tarifa.

Vështirësitë në portofolat e kapitalit privat do të shfaqeshin në dy qoshe të bilanceve të siguruesve të jetës. Njëra janë obligacionet e kolateralizuara të huave, të cilat grumbullojnë kryesisht hua bankare dhe, gjithnjë e më shumë, hua private dhe ua shesin riskun siguruesve, por edhe bankave, shpesh në Japoni.

Në fund të vitit 2024, ato përfaqësonin 4% të aktiveve në pronësi të siguruesve të jetës, sipas Moody’s, por deri në 18% te një firmë, Security Benefit.

Në qoshen e dytë ndodhet një palë mekanizmash që siguruesit përdorin për të investuar në fondet e kredisë private: rated-note feeders, ku siguruesit marrin një vlerësim të lartë kreditor ndërsa investojnë në fonde private, dhe collateralised-fund obligations, të cilat grumbullojnë pjesëmarrje në fonde të tregjeve private.

Sipas KBRA, një agjenci vlerësimi që punon për të dyja, emetimet e reja u hodhën në më shumë se 17 miliardë dollarë dhe 26 miliardë dollarë respektivisht vitin e kaluar.

 

T’i mbash bankierët të pakënaqur

Këto shifra nuk duken shqetësuese pasi janë të vogla. Por është e lehtë të imagjinohet një skenar ku ndërlikueshmëria e këtij sistemi të rikonfiguruar të huadhënies pushon së qënuri virtyt. Nëse vrapi drejt daljes nga BDC-të vazhdon, fondet do të thërrasin linjat e patërhequra të huasë nga bankat për të përballuar riblerjet.

Në një rast të tillë ka gjasa që bankat të nisin të kundërshtojnë vlerësimin që fondi u bën huave. Çfarë ndodh më pas varet nga kushtet e huasë së bankës. Ndonjëherë bankat thjesht mund ta ulin vlerën e portofolit dhe të kërkojnë më shumë kolateral.

Më shpesh thirret një firmë e pavarur vlerësimi për të zgjidhur mosmarrëveshjen e ndërlikuar.

Siguruesit e jetës nuk financohen nga depozita që mund të tërhiqen me nxitim si bankat, por falë rregullimit të dobët marrëdhënia e industrisë me kredinë private ka marrë forma të reja të ndërlikuara që e errësojnë rrezikun.

Njëra është përdorimi i vlerësimeve private për aktivet e tyre. Në vitin 2024, Egan-Jones, një agjenci vlerësimi në rritje, thuhet se vlerësoi më shumë se 3 mijë aktive me vetëm 20 analistë.

Një tjetër shtresë ndërlikimi është përdorimi i financave offshore, që është zgjeruar me shpejtësi. Aktivet e risiguruara në Ishujt Kajman, ku mbikëqyrja është e dobët, janë rritur nga 23 miliardë dollarë në vitin 2020 në 101 miliardë dollarë sot.

Pastaj janë derivativët që siguruesit e jetës blejnë për t’u mbrojtur nga lëvizjet e normave të interesit. Në rast tronditjeje, siguruesit mund ta gjejnë veten shpejt duke shitur aktive private jolikuide për të mbuluar kërkesat për garanci shtesë në këto shkëmbime të normave të interesit.

Kur tregjet e kredisë tronditen, tregtarët shpesh kërkojnë një udhërrëfyes historik. Njëri është fundi i bumit të bonove me risk të lartë në fund të viteve 1980, kur sigurues të jetës të ekspozuar ndaj bonove me yield të lartë falimentuan.

Pikërisht pas kolapsit të Executive Life, një sigurues, Apollo e nisi aktivitetin e vet duke blerë borxh problematik. Tjetri është fundi i bumit të naftës shale në Amerikë në mesin e viteve 2010. Atëherë huamarrësit më të mëdhenj ishin kompanitë e naftës me levë të lartë, dhe jo firmat e programeve kompjuterike.

Pasojat bënë që yield-et e bonove të rrezikshme të arrinin në shifra dyshifrore në vitin 2016. Kjo duhet t’i shqetësojë investitorët në programe kompjuterike.

Gjëja më e çuditshme për tregjet e kredisë sot është se, ndërsa një segment po vihet nën presion, një tjetër po lulëzon. Gjendjet e kundërta pasqyrojnë të njëjtën goditje teknologjike nga IA-ja.

Mes tyre, Alphabet, Amazon, Meta dhe Oracle kanë shitur rreth 220 miliardë dollarë bono që nga fillimi i vitit të kaluar për të financuar investimet e tyre. CoreWeave dhe Nebius kanë emetuar bono të rrezikshme për të ndërtuar qendra të dhënash. Shitja në treg i borxhit të lidhur me këto “fabrika” ka arritur nivele rekord.

Këto dy histori paralele në tregjet e kredisë mbështeten në fund te të njëjtët investitorë, çka do të thotë se vëllimi i madh i borxhit të ri do ta rrisë koston për të gjithë.

Ato përfshijnë edhe të njëjtët huadhënës. Blue Owl është një huadhënës i madh për projektet e qendrave të të dhënave. Po ashtu edhe Blackstone.

Një këndvështrim është se këto firma kanë kaluar me sukses te mundësia e radhës e madhe në treg. Megjithatë, sa më gjatë do të vazhdojë ky bum, është e vështirë të dihet.

Kostoja e sigurimit kundër mospagesave për bonot e Oracle është rritur shumë kohët e fundit. Nuk është ende shenjë e një problemi të madh, por mund të jetë sinjali i parë i rrezikut.

The post Firmat e kapitalit privat appeared first on Revista Monitor.

Sheshi historik Grand-Place në Bruksel është mbuluar me një qilim gjigant me lule, i frymëzuar këtë vit nga vepra ikonike japoneze “The Great Wave off Kanagawa” e Katsushika Hokusait.

Vepra është krijuar nga artisti japonez Hiro Sugiyama dhe përbëhet nga më shumë se 700 mijë lule, kryesisht dahliat, një prej luleve më karakteristike të Belgjikës.

Qilimi ka përmasa rreth 70 metra gjatësi dhe 24 metra gjerësi.

Mbi 100 vullnetarë punuan për rreth gjashtë orë për të vendosur lulet dhe për të krijuar dizajnin e planifikuar nga artisti.

Për realizimin e tij janë përdorur 16 ngjyra, ndërsa përveç luleve janë përdorur edhe bar dhe lëvore pemësh.

Edicioni i këtij viti ka një rëndësi të veçantë, pasi shënon 160-vjetorin e marrëdhënieve diplomatike mes Belgjikës dhe Japonisë.

Qilimi i Luleve rikthehet në Grand-Place çdo dy vjet dhe konsiderohet një nga atraksionet më të veçanta kulturore të Brukselit. Në vitin 2026, ai mund të vizitohet nga 13 deri më 16 gusht.

Karabinierët italianë kanë gjetur tri piktura me vlerë mbi 9 milionë euro, të cilat ishin marrë gjatë një grabitjeje në një muze pranë Parmës.

Tri vepra të rëndësishme të Pierre-Auguste Renoir, Paul Cézanne dhe Henri Matisse janë rikuperuar nga Policia italiane, disa muaj pas grabitjes në Fondacionin “Magnani Rocca”.

Ngjarja ndodhi gjatë natës mes 22 dhe 23 marsit 2026, kur autorët hynë me forcë në muze dhe u larguan me veprat brenda pak minutash, pasi alarmi njoftoi autoritetet. Në mesin e pikturave të rikuperuara është “Tasse et plat de cerises” e Paul Cézanne, me vlerë rreth 6 milionë euro, si dhe “Les Poissons” e Renoir, e vlerësuar në rreth 3 milionë euro. Piktura e Henri Matisse, “Odalisque sur la terrasse”, vlerësohet rreth 20 mijë euro.

Operacioni u zhvillua nga skuadra e specializuar e Karabinierëve për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore, gjatë kontrolleve të urdhëruara nga prokuroria. Hetimet vijojnë për të identifikuar personat përgjegjës dhe për të zbardhur të gjitha rrethanat e grabitjes.

Fondacioni “Magnani Rocca”, i themeluar në vitin 1977 nga historiani i artit Luigi Magnani, ruan një koleksion të rëndësishëm me vepra të artistëve si Dürer, Rubens, Van Dyck, Goya dhe Monet./KultPlus.com

Sabri Novosella, në emisionin “Dosje” të RTV Dukagjinit, të udhëhequr nga moderatori i emisionit “Debat Plus”, Ermal Panduri, ka thënë se ilegalistët kosovarë e kanë dashur atdheun me zemër e shpirt dhe se i shikonin gjërat ndryshe krahasuar me shqiptarët e Shqipërisë.

“Ne kosovarët e kemi dashur atdheun me zemër, me shpirt dhe kemi qenë të gatshëm me u sakrifiku, kurse ata, sa shqiptarë i ka mbyt Enver Hoxha nëpër burgje, është tmerr”, ka thënë ai.

Sa i përket një letre ku Jusuf Gërvalla i ka shkruar Novosellës për t’i kërkuar falje që e “nxjerr emrin e tij” nën presionin e një UDB-ashi, pasi ia arrestojnë komplet familjen në Zyrën 92 në Pejë, ai është pyetur nga Panduri nëse e dinte se kush kishte qenë UDB-ashi që i kishte bërë presion Jusuf Gërvallës në telefon.

“Së pari, UDB-ashi ndoshta më ka ikur në memorie si emër, por po të them të drejtën, ajo letër e Jusufit hiç s’më ka pëlqyer. Pse s’më ka pëlqyer? Se ajo ishte burrëria, karakteri i Jusuf Gërvallës, ai e fajësonte veten që ai më rrezikoi mua. Ç’është e vërteta, nuk ishte puna te rrezikimi. Jusuf Gërvalla ishte një hero i gjallë”, ka thënë ai.

“Kështu që Jusufi ka qenë njeri shumë i madh, e me akuzu, Zoti na ruajt…”, ka thënë Novosella.

- YouTube youtu.be

Aktorja amerikane Shannon Elizabeth zbuloi se në të ardhmen mund t’i shtyjë më tej kufijtë e përmbajtjes që publikon në profilin e saj OnlyFans, i cili tashmë i ka sjellë më shumë se një milion dollarë.

Ylli i “American Pie” tha se ende po shqyrton se çfarë lloj përmbajtjeje dëshiron të postojë dhe se me kalimin e kohës mund të jetë më e hapur.

"Duhet të jem pak misterioze. Postoj të gjitha llojet e përmbajtjes, por as unë nuk e di se cilët do të jenë kufijtë e mi. Ende po e eksploroj këtë dhe, ndërsa relaksohem më shumë, dua t'i shtyj ato kufij", tha Elizabeth për Variety.

Elizabeth (52) hapi profilin e saj OnlyFans më 16 prill, menjëherë pasi paraqiti kërkesën për divorc nga bashkëshorti Simon Borchert.

Vetëm një javë pasi profili u lançua, Page Six raportoi ekskluzivisht se aktorja fitoi më shumë se 1 milion dollarë. Elizabeth më vonë zbuloi se e arriti këtë shifër vetëm në nëntë ditë.

"E kalova shifrën prej një milion dollarësh në nëntë ditë. Ishte vërtet e habitshme dhe u ndjeva e nderuar që fansat e mi më mbështetën", tha ajo.

Aktivistja e të drejtave të kafshëve pranoi se nuk dinte çfarë të priste kur iu bashkua platformës me abonim, por e përshkroi reagimin e publikut si shumë pozitiv.

"Unë flas vazhdimisht me njerëz dhe ka qenë shumë argëtuese," tha ajo.

Elizabeth theksoi gjithashtu se aktore të shumta kanë ndjekur shembullin e saj, përfshirë yllin 85-vjeçar të serialit "Knots Landing", Donna Mills dhe aktoren nga seriali "Battlestar Galactica", Tricia Helfer.

"Po fillojmë ta rikthejmë platformën në atë që ishte menduar fillimisht. Nuk ka pse të jetë vetëm për përmbajtje për të rritur. Mund të jetë çfarëdo që dëshironi", shpjegoi ajo.

Vendimi i Elizabeth për të lançuar OnlyFans erdhi në një kohë ndryshimesh të mëdha në jetën e saj personale. Siç shpjegoi ajo, po kalonte një divorc në Afrikën e Jugut dhe po bisedonte me menaxherin e saj, Joe, se cili do të ishte hapi i saj i radhës dhe si t'i vinte gjërat në lëvizje përsëri.

"Unë vërtet i lashë pas dore shumë gjëra dhe ai e përmendi si një nga mundësitë," tha ajo.

Edhe pse në fillim nuk ishte e sigurt nëse donte të hapte OnlyFans, pasi mësoi më shumë rreth platformës, vendosi ta provonte.

Aktorja pranoi gjithashtu se ana financiare e kësaj pune do të thotë shumë për të, veçanërisht pasi ka jetuar me kursimet e saj për dhjetë vitet e fundit.

"Të kthehem në pikën ku nuk kam nevojë të luftoj dhe mund të zgjedh projekte sepse i dua, jo sepse kam nevojë për para - kjo padyshim më jep më shumë liri për ta bërë këtë", tha ajo.

Elizabeth më parë i kishte zbuluar gazetës Page Six se planifikon të përdorë një pjesë të fitimit të madh për të blerë një shtëpi.

Ylli i "Scary Movie" shpreson gjithashtu që siguria financiare e OnlyFans do ta lejojë atë të jetë më selektive në lidhje me rolet që pranon në të ardhmen. /Telegrafi/

Rreth 1 800 persona janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre në perëndim të Gjermanisë, pasi një zjarr i fuqishëm pyjor u përhap me shpejtësi pranë zonave të banuara.

Zjarri ka përfshirë një zonë pranë qytetit Hurtgenvald, në landin Nordrhein-Uestfalen, afër kufijve me Belgjikën dhe Holandën.

Flakët u zgjeruan me shpejtësi nga rreth 25 hektarë në 300 hektarë, ndërsa zjarri iu afrua deri në rreth 10 metra banesave më të afërta.

Banorëve iu kërkua të largoheshin gjatë natës dhe të merrnin me vete vetëm sendet më të rëndësishme.

Për ta janë ngritur qendra të përkohshme strehimi në një shkollë dhe një qendër sportive.

Rreth 300 punonjës të shërbimeve të emergjencës janë angazhuar në përpjekjet për shuarjen e zjarrit, me mbështetjen e helikopterëve dhe mjeteve të rënda të ushtrisë gjermane.

Ekipet po hapin korridore mbrojtëse në pyje për të penguar përhapjen e flakëve drejt zonave të banuara.

Operacioni është bërë edhe më i rrezikshëm nga municionet e mbetura nga Lufta e Dytë Botërore, të cilat kanë shpërthyer gjatë përhapjes së zjarrit.

Shpërthimet e dëgjuara gjatë natës kanë kufizuar mundësinë e zjarrfikësve për t’iu afruar disa zonave të prekura.

Banorët kanë përshkruar situatën si alarmante.

Një prej tyre tha se kishte parë kolona të mëdha tymi të zi dhe ishte larguar gjatë natës për t’u strehuar te një i afërm.

Ajo tregoi gjithashtu se në zonë ndihej erë e rëndë dhe se hiri po binte nga qielli.

Ndërkohë, një tjetër zjarr pyjor ka shpërthyer pranë liqenit Mohnesee, gjithashtu në Nordrhein-Uestfalen.

Rreth 100 punonjës të emergjencave arritën ta vinin zjarrin nën kontroll, por temperaturat e larta, thatësira dhe terreni i vështirë vazhdojnë të krijojnë kushte të rrezikshme për përhapjen e flakëve.

Temperaturat priten të arrijnë deri në 39 gradë Celcius, ndërsa vala e të nxehtit do të vazhdojë gjatë fundjavës.

Sipas monitoruesit të ngrohjes globale të BE-së, Evropa Perëndimore ka përjetuar qershorin dhe korrikun më të nxehtë të regjistruar, duke rritur rrezikun e thatësirave dhe zjarreve.

Meteorologët paralajmërojnë se toka është tharë ndjeshëm dhe se nevojiten reshje të vazhdueshme për të rikthyer lagështinë, por një periudhë e tillë shiu nuk duket ende në horizont./mxh

Nga Fatos Çoçoli

Është mëse e sigurt se sipërmarrësi kosovar Behxhet Pacolli, pronar i kompanisë “Mabco”, me seli në Zvicër, po përgatitet të hedhë në gjyq ndërkombëtar shtetin shqiptar, për ndërprerjen nga qeveria të koncesionit të ndërtimit të Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës, për shkak të mosrealizimit të detyrimeve kontraktuale nga koncesionari.

Kompania “Mabco” mund të ankohet dhe të kërkojë arbitrazh ndërkombëtar pranë Qendrës Ndërkombëtare për Zgjidhjen e Mosmarrëveshjeve të Investimeve (ICSID), institucioni më i njohur në botë për arbitrazhin ndërmjet investuesve privatë dhe shteteve, pjesë e Grupit të Bankës Botërore, ose mund të zgjedhë arbitrazhe të tjera ndërkombëtare, si Dhoma Ndërkombëtare e Tregtisë (ICC), me seli në Paris, apo Gjykatën e Londrës për Arbitrazhin Ndërkombëtar (LCIA), një tjetër institucion i njohur ndërkombëtar i arbitrazhit.

Çështja e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës po shkon drejt një prej përplasjeve më të rëndësishme kontraktore ndërmjet shtetit shqiptar dhe një investitori privat. Pas nisjes më 4 gusht 2026 të procedurave nga Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë për zgjidhjen e kontratës koncesionare me konsorciumin e përbërë nga shoqëria “Mabco”, e sipërmarrësit kosovar Behgjet Pacolli dhe shoqëria “2A Group” e sipërmarrësit tjetër kosovar Valon Ademi, pritet që shtetit tonë t’i vijë ftesa për në arbitrazh ndërkombëtar, ku kompania “Mabco” përgatitet të kërkojë një dëmshpërblim prej disa qindra milionë euro, për kontratën e ndërtimit të Aeroportit, me vlerë 103.9 milionë euro.

Pika më e fortë e Shqipërisë: detyrimet kontraktore

Në çdo koncesion të një infrastrukture strategjike, veçanërisht në një aeroport ndërkombëtar, investitori nuk merr vetëm të drejta; ai merr edhe një paketë të qartë detyrimesh.

Kontrata koncesionare për ndërtimin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës përcaktonte afate konkrete për kohëzgjatjen dhe përfundimin e punimeve. Kohëzgjatja e përcaktuar në kontratë ishte 36 muaj, pra tre vjet. Punimet për ndërtimin e Aeroportit nisën zyrtarisht më 20 shkurt 2023. Sipas kontratës, aeroporti duhej të përfundonte brenda 36 muajve, pra deri më 20 shkurt 2026. Ky afat ishte përcaktuar edhe në lejen e ndërtimit.

Kontrata parashikonte gjithashtu një periudhë shtesë prej 90 ditësh. Nëse aeroporti nuk bëhej operacional as brenda këtij afati, shteti shqiptar fitonte të drejtën të zgjidhte kontratën, për shkak të mospërmbushjes së detyrimeve.

Edhe ky afat skadoi më 20 maj 2026, ndërsa aeroporti nuk ishte ende funksional. Madje, raporti i inxhinierit të pavarur i datës 20 maj 2026 evidentonte se rreth 70 për qind e punimeve ishin realizuar, por vetëm 57 për qind e tyre ishin çertifikuar. Në një kohë, kur, sipas kontratës koncesionare, aeroporti më 20 maj 2026 duhej të ishte ndërtuar 100 përqind dhe gati për aktivitetin e çertifikimit të fluturimeve.

Për Avokatin e Shtetit shqiptar dhe studjon ligjore që ai do të zgjedhë të na përfaqësojë, janë të gjitha dokumentat e plotë për të përcaktuar qartë në arbitrazh cilat detyrime ishin marrë përsipër nga koncesionari, cilat afate ishin shkelur prej tij, cilat njoftime ishin bërë nga shteti shqiptar dhe në çfarë mase këto shkelje përbënin shkelje thelbësore të kontratës.

Vonesat në ndërtimin e një aseti strategjik si një aeroport ndërkombëtare mund të jenë vendimtare.

Këtu Avokati i Shtetit mund të ngrejë pyetjn thelbësore: a kishte koncesionari një pengesë madhore dhe të paparashikueshme nga kontrata, apo thjesht nuk arriti të siguronte kushtet financiare dhe operacionale(bashkëpunimi mes dy ortakëve) të nevojshme dhe të domosdoshme për zbatimin e kontratës? Konflikti i rëndë i lindur mes dy ortakëve në koncesion, qe për muaj me rradhë gati paralizoi grafikun e punimeve në Aeroport, nuk është faj i shtetit shqiptar!

Financimi problematik i koncesionarit është një nga nyjet kryesore të çështjes

Një projekt aeroportual nuk mund të mbështetet vetëm mbi deklaratat për investimin. Ai kërkon financim të mbyllur, garanci, kontrata huaje dhe mekanizma të qartë për disbursimin e kapitalit.

Në rastin e Aeroportit të Vlorës, çështja e financimit merr rëndësi të veçantë, për shkak të kredisë së raportuar prej rreth 100 milionë eurosh nga kompania “Delphos Securities”, marrë nga kompania “Mabco”, pa dijeninë dhe autorizimin e shtetit shqiptar, edhe pse kushtet e kontratës së koncesionit të Aeroportit e kërkojnë imperativisht këtë.

Në mars 2025, kompania “Mabco” nënshkroi një marrëveshje huaje me shoqërinë financiare “Delphos Securities”, me vlerë 100 milionë euro. Sipas informacionit të bërë publik, fondet do të përdoreshin për dy qëllime kryesore: përfundimin e ndërtimit të Aeroportit të Vlorës dhe shlyerjen e një kredie ekzistuese bankare të kompanisë “Mabco”.

Shqetësimi themelor i Shtetit shqiptar nuk lidhet me shumën e huasë, por me garancitë e dhëna në favor të huadhënësit “Delphos Securities”dhe pasojat që ato mund të kishin mbi të ardhurat, administrimin dhe të ardhmen financiare të një infrastrukture strategjike, si Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës.

Këto elemente provohen qartë në arbitrazh si një tjetër shkelje serioze e kontratës koncesionare, si dhe si një ndër arsyet madhore, që e çuan shtetin shqiptar në nisjen e procedurave për zgjidhjen e kontratës.

Sipas marrëveshjes së huasë lidhur nga Mabco pa informuar shtetin shqiptar, duke shkelur kontratën, “Delphos Securities” merrte garanci mbi të gjitha të ardhurat e ardhshme të aeroportit, përfshirë edhe ato të garantuara nga Shteti shqiptar.

Marrëveshja e huasë i jepte “Delphos Securities” kontroll mbi llogaritë bankare dhe politikat financiare të kompanisë, si edhe të drejtën për t’ia transferuar këto të drejta palëve të treta. Këto dispozita bien ndesh në mënyrë flagrante me kontratën koncesionare të Aeroportit të Vlorës, e cila ndalon shprehimisht dhënien e garancive të tilla, pa miratimin paraprak të Shtetit shqiptar. Një miratim i tillë nuk u kërkua nga “Mabco” dhe nuk u dha nga shteti shqiptar.

Në arbitrazh mund të provohet qartë se kontrata e huasë 100 milionë euro përfaqësonte një akt me rrezik të lartë juridik. Një institucion financiar privat,  “Delphos Securities” mund të fitonte kontroll ekonomik mbi një projekt strategjik shtetëror, pa dijeninë dhe pa miratimin e Shtetit shqiptar.

Vetë hedhësi në gjyq i Shtetit shqiptar, sipërmarrësi Behxhet Pacolli, është shprehur disa herë publikisht, se Shteti shqiptar nuk ka asnjë rol ose ndikim, në situatën e krijuar nga mes dy ortakëve në koncesion. Ai do ta ketë të vështirë të mos kufizohet vetëm tek kontrata, por të pretendojë se shteti i Shqipërisë ka cenuar investimin e tij, ka vepruar në mënyrë arbitrare, ose nuk ka respektuar standardet e mbrojtjes së investimeve, sipas Marrveshjes për Mbrojhtjen e Investimeve Shqipëri-Zvicër e vitit 1992.

Avokati i Shtetit ka mundësinë e plotë të provojë se vendimi për zgjidhjen e kontratës nuk ishte një veprim politik, hakmarrës apo arbitrar, por pasojë e zbatimit të mekanizmave që vetë palët kishin parashikuar në kontratë, në rast moszbatimi të kushteve themelore të kontratës. Ky është argumenti më i rëndësishëm juridik i shtetit shqiptar.

Nëse Shteti ynë ka respektuar procedurat e njoftimit, ka dhënë mundësi për korrigjimin e shkeljeve, ka dokumentuar mospërmbushjen dhe ka zbatuar dispozitat për zgjidhjen e kontratës, sikurse duket qartazi se ka ndodhur, atëherë pretendimi për një veprim arbitrar të Shtetit bëhet shumë më i vështirë për t’u mbështetur.

Një investim strategjik nuk do të thotë imunitet nga detyrimet

Aeroporti i Vlorës është projekt strategjik për Shqipërinë. Por karakteri strategjik i një investimi nuk e përjashton investitorin nga detyrimet e tij.

Përkundrazi, sa më strategjik të jetë projekti, aq më të rëndësishme bëhen respektimi i afateve, standardeve teknike, kushteve financiare dhe detyrimeve të kontratës.

Shteti shqiptar e ka plotësisht mundësinë të argumentojë bindshëm se nuk mund të mbajë pafundësisht të bllokuar një aset të rëndësishëm publik, nëse investitori nuk është në gjendje të realizojë projektin në kohën e përcaktuar në kotratë.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për një aeroport që synon të ndikojë drejtpërdrejt në turizëm, transport, punësim dhe zhvillimin ekonomik të Jugut të Shqipërisë.

Duhet shmangur gabimi më i madh: politizimi i mosmarrëveshjes

Shteti ynë dhe Avokati i Shtetit që do na përfaqësoje, duhet të shmangin gabimin më të madh: politizimin e çështjes. Një arbitrazh ndërkombëtar nuk fitohet me deklarata politike.

Nëse dëshirojmë të fitojmë, pse e vëteta është realisht me ne, duhet të paraqitemi përpara arbitrazhit me një dosje të strukturuar në mënyrë profesionale, me kontratën koncesionare dhe të gjitha anekset, me afatet dhe detyrimet e koncesionarit, me dokumentacionin e financimit (nëse e kemi kontratën e huasë me “Delfos Securities; nëse jo, duhet ta kërkojmë me forcë ta vendosë në dispozicion të palës sonë kompania “Mabco”, me korrespondencën zyrtare ndërmjet palëve, me raportet teknike mbi ecurinë e punimeve, me njoftimet për shkeljet. Pra, me të gjithë dokumentacionin që kërkon domosdoshmërisht zgjidhjen e kontratës.

Si dhe të paraqisim çdo provë që demonstron se Shteti ynë ka vepruar në përputhje me ligjin dhe kontratën.

Kjo është mënyra e vetme për ta kthyer çështjen në një mosmarrëveshje të pastër kontraktore, sikurse është realisht.

Eshtë normale që ne të kërkojmë që të njihet si e ligjshme zgjidhja e kontratës dhe të shmangim një dëmshpërblim të rëndë financiar ndaj koncesionarit/investitorit.

Aeroporti i Vlorës është një rast ku Shteti shqiptar duhet të tregojë se është në gjendje të mbrojë interesin publik edhe përballë një investitori privat ndërkombëtar.

Nëse provohet se koncesionari nuk ka përmbushur detyrimet e tij thelbësore, se financimi nuk është siguruar në mënyrën e kërkuar, se afatet janë shkelur dhe se shteti ka respektuar procedurat kontraktore për zgjidhjen e marrëveshjes, atëherë Shqipëria ka një bazë shumë të fortë për të fituar betejën juridike.

Arbitrazhi për Aeroportin e Vlorës mund dhe duhet të shndërrohet në një test shumë më të madh se vetë Aeroporti: testin nëse Shteti shqiptar di të lidhë kontrata të mëdha, t’i monitorojë ato dhe, kur ato nuk zbatohen, t’i mbrojë interesat e tij me profesionalizëm përpara institucioneve ndërkombëtare.

Pas zgjedhjes së Trump në presidencën e SHBA-së, miliarderi gëzoi ndikim të madh teksa mori drejtimin e Departamentit të Efikasitetit të Qeverisë (DOGE).

Megjithatë, aleanca e tyre u shemb në maj 2025 pas mosmarrëveshjeve dhe konflikteve politike. Elon Musk sulmoi ashpër paketën tatimore dhe fiskale të Trump, duke e akuzuar atë për përkeqësim të deficitit federal. Trump u përgjigj në mediat sociale, duke kërcënuar të shfuqizojë dispozitat e detyrueshme për automjetet elektrike dhe të rishikojë kontratat e qeverisë amerikane me SpaceX të Musk.

Miliarderi u kundërpërgjigj me disa aludime rreth dosjeve të Jeffrey Epstein dhe dukej se mbështeste idenë e themelimit të një partie të re. Përçarja në marrëdhëniet Musk-Trump kërkoi një përpjekje diskrete dhe të vazhdueshme nga aleatët e ndërsjellë, të cilët vepruan si ura komunikimi përmes kanaleve prapa skenave, sipas Wall Street Journal dhe New York Times.

Zëvendëspresidenti i SHBA-së J.D. Vance luajti një rol kyç duke mbajtur kanale të hapura komunikimi drejtpërdrejt me Musk dhe rrethin e tij të ngushtë për të lehtësuar tensionet politike. Djali i madh i Trump, Donald Trump Jr., gjithashtu veproi prapa skenave për të gjetur terren të përbashkët midis dy burrave.

Charlie Kirk, një nga figurat më të njohura në lëvizjen MAGA, u përpoq të rregullonte lidhjet midis Musk dhe Trump para vrasjes së tij. “Rilidhja u nxit gjithashtu nga një tragjedi e papritur: vrasja e aktivistit konservator Charlie Kirk, i cili kishte kaluar muajt para vdekjes së tij duke u përpjekur të rregullonte lidhjet”, vuri në dukje Wall Street Journal.

Përmirësimi i marrëdhënieve midis tyre u bë publik në nëntor 2025, gjatë një darke të profilit të lartë në Shtëpinë e Bardhë, ku morën pjesë liderë botërorë dhe drejtues të kompanive të teknologjisë. Trump përmendi hapur emrin e Musk gjatë fjalimit të tij, ndërsa Musk falënderoi publikisht presidentin e SHBA-së në mediat sociale për kontributet e tij në vend.

Pajtimi nxitet nga motive praktike, pasi rreziqet janë të larta për të dyja palët. Për Trumpin, kjo do të thotë që Partia Republikane ka siguruar një aleat të fuqishëm financiar, të aftë të shpenzojë shuma të mëdha në zgjedhjet e mesit të mandatit për Kongresin. Në fakt, Musk thuhet se është gati të hedhë 100 milionë dollarë në betejën zgjedhore për të ndihmuar republikanët në zgjedhjet e nëntorit.

Për Muskun, mbajtja e marrëdhënieve të ngushta me Shtëpinë e Bardhë mbron kontratat kritike federale të SpaceX dhe siguron që ai të ketë ndikim në çështjet e inteligjencës artificiale dhe industrisë vendase.

Deri në maj të vitit 2026, ky partneritet ishte bërë i dukshëm, kur Musk shoqëroi Trumpin dhe ministrat e tij në Air Force One për një vizitë zyrtare diplomatike në Pekin. Dëshmitarët raportuan se atmosfera ishte miqësore, me Muskun që prezantoi plane për fabrika të reja në SHBA dhe Trumpin që pyeti për djalin e vogël të Muskut.

Skena ishte kulmi i një përpjekjeje gati njëvjeçare për të ribashkuar Trumpin dhe Muskun, pas shpërbërjes së një prej aleancave politike më të pazakonta dhe domethënëse në historinë moderne amerikane.

Sipas ndihmësve të presidentit amerikan, të cituar nga Wall Street Journal, thuhet se Trump ka thënë në biseda private se ai dhe Musk nuk do të jenë kurrë aq afër sa dikur. Megjithatë, ata po komunikojnë përsëri, rreth një herë në muaj, dhe diskutojnë për inteligjencën artificiale, Kinën dhe ngjarjet botërore, thanë njerëz që kanë dijeni për bisedat./et

Rreth 1 800 persona janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre në perëndim të Gjermanisë, pasi një zjarr i fuqishëm pyjor u përhap me shpejtësi pranë zonave të banuara. Zjarri ka përfshirë një zonë pranë qytetit Hurtgenvald, në landin Nordrhein-Uestfalen, afër kufijve me Belgjikën dhe Holandën.

Flakët u zgjeruan me shpejtësi nga rreth 25 hektarë në 300 hektarë, ndërsa zjarri iu afrua deri në rreth 10 metra banesave më të afërta. Banorëve iu kërkua të largoheshin gjatë natës dhe të merrnin me vete vetëm sendet më të rëndësishme.

Për ta janë ngritur qendra të përkohshme strehimi në një shkollë dhe një qendër sportive. Rreth 300 punonjës të shërbimeve të emergjencës janë angazhuar në përpjekjet për shuarjen e zjarrit, me mbështetjen e helikopterëve dhe mjeteve të rënda të ushtrisë gjermane.

Ekipet po hapin korridore mbrojtëse në pyje për të penguar përhapjen e flakëve drejt zonave të banuara.

Operacioni është bërë edhe më i rrezikshëm nga municionet e mbetura nga Lufta e Dytë Botërore, të cilat kanë shpërthyer gjatë përhapjes së zjarrit.

Shpërthimet e dëgjuara gjatë natës kanë kufizuar mundësinë e zjarrfikësve për t’iu afruar disa zonave të prekura. Banorët kanë përshkruar situatën si alarmante.

Një prej tyre tha se kishte parë kolona të mëdha tymi të zi dhe ishte larguar gjatë natës për t’u strehuar te një i afërm. Ajo tregoi gjithashtu se në zonë ndihej erë e rëndë dhe se hiri po binte nga qielli.

Ndërkohë, një tjetër zjarr pyjor ka shpërthyer pranë liqenit Mohnesee, gjithashtu në Nordrhein-Uestfalen. Rreth 100 punonjës të emergjencave arritën ta vinin zjarrin nën kontroll, por temperaturat e larta, thatësira dhe terreni i vështirë vazhdojnë të krijojnë kushte të rrezikshme për përhapjen e flakëve.

Temperaturat priten të arrijnë deri në 39 gradë Celcius, ndërsa vala e të nxehtit do të vazhdojë gjatë fundjavës. Sipas monitoruesit të ngrohjes globale të BE-së, Evropa Perëndimore ka përjetuar qershorin dhe korrikun më të nxehtë të regjistruar, duke rritur rrezikun e thatësirave dhe zjarreve.

Meteorologët paralajmërojnë se toka është tharë ndjeshëm dhe se nevojiten reshje të vazhdueshme për të rikthyer lagështinë, por një periudhë e tillë shiu nuk duket ende në horizont.

Pas përfundimit të fjalimeve para Kryeministrisë, protestuesit kanë nisur marshimin nëpër rrugët e Tiranës, duke vijuar protestën kundër qeverisë së Edi Ramës. Qytetarët janë nisur në mënyrë të organizuar nga bulevardi, ndërsa gjatë marshimit janë dëgjuar thirrje të forta kundër kryeministrit. “Rama jep dorëheqjen!” dhe “Diaspora është me ne!” janë ndër sloganet që po shoqërojnë […]

The post Mbyllen fjalimet, qytetarët nisin marshimin rrugëve të Tiranës: Rama jep dorëheqjen appeared first on BoldNews.al.

Një zjarr i madh pranë Omis, rreth 25 kilometra në juglindje të Splitit, detyroi rreth 1,200 banorë dhe turistë të evakuoheshin gjatë natës të enjten dhe të premten, ndërsa erërat e forta i çuan flakët drejt qytetit bregdetar.

Katërmbëdhjetë persona u dërguan në spital, me shtatë të raportuar në një gjendje kërcënuese për jetën herët të premten.

Pjesë të Omisit humbën energjinë elektrike ndërsa zjarri iu afrua qendrës së qytetit, ndërsa shtëpitë, makinat dhe anijet u dëmtuan ose u shkatërruan.

Të evakuuarit e kaluan natën në një palestër sportive, duke fjetur në shtretër dhe dysheme.

Banorët përshkruan skena kaotike ndërsa iknin nga flakët që përparonin.

Komandanti i zjarrfikësve të Omisit, Slavko Tucakoviq, tha se shumë shtëpi dhe automjete ishin shkatërruar, duke shkaktuar dëme të mëdha në pronë, mjedisin natyror dhe jetën e egër.

Zjarrfikësit e vunë flakën nën kontroll deri të premten, ndërsa ekipet u dërguan gjithashtu në një zjarr tjetër në gadishullin Peljesac.

Autoritetet thanë se nuk pati viktima.

Zjarret ndodhën në kulmin e sezonit turistik veror në Kroaci, duke kërcënuar të ndërpresin udhëtimet dhe të ushtrojnë presion të mëtejshëm mbi ekonominë lokale. Seksione të rrugës kryesore bregdetare pranë Omis u mbyllën, duke ndikuar në lidhjet midis Splitit dhe Dubrovnikut, si dhe në udhëtimet ditore dhe turnetë me autobus.

Dëmtimi i shtëpive, kafeneve, restoranteve, makinave dhe anijeve gjithashtu mund të zvogëlojë kapacitetin turistik të zonës në një kohë kur kërkesa është në kulmin e saj.

Ministri i Brendshëm, Xhelal Sveçla, ka njoftuar se nga e hëna, 17 gusht 2026, qytetarët do t’i pranojnë vendimet për fitim, ri-fitim dhe humbje të shtetësisë me lirim në lokacionin e ri të zyrës, në objektin e Agjencisë për Regjistrim Civil. Sipas Sveçlës, ndryshimi i lokacionit është bërë me qëllim të krijimit të kushteve më […]

Qindra shqiptarë nga diaspora janë bashkuar në Tiranë, duke iu bashkuar protestës kundër qeverisë. Me flamuj kuqezi dhe pankarta në duar, ata kanë mbushur sheshet dhe rrugët e kryeqytetit.

The post FOTOLAJM/ “Zemra e Shqipërisë” në protestë, diaspora mbush Tiranën appeared first on BoldNews.al.

Yjet u hapin rrugën drejt një kapitulli të ri – mundësi të mëdha dhe vendime që mund t’ua ndryshojnë drejtimin e jetës priten deri në fund të vitit

Trigoni i Jupiterit në Luan dhe Saturnit në Dash në fillim të shtatorit bashkon ambicien me disiplinën, ndërsa hyrja e Marsit në Luan më 28 shtator sjell shumë më tepër guxim dhe dëshirë për të ndërmarrë hapa konkretë. Megjithatë, tetori dhe gjysma e parë e nëntorit do të kërkojnë kujdes për shkak të lëvizjes retrograde të Venerës dhe Merkurit. Në këtë periudhë, dashuritë e vjetra, problemet e pazgjidhura financiare dhe bisedat që i kemi shtyrë mund të rikthehen në vëmendje.

Ndryshimi i vërtetë i energjisë nis nga mesi i nëntorit. Marsi dhe Jupiteri bashkohen më 16 nëntor, ndërsa fundi i muajit sjell një sërë aspektesh të favorshme që hapin dyer në dashuri, karrierë dhe për vendime që kanë pritur prej kohësh momentin e duhur.

Dashi

Për Dashin, vjeshta sjell atë që i ka munguar prej kohësh – mundësinë për t’i shndërruar më në fund ambiciet e mëdha në rezultate konkrete. Saturni ndodhet në shenjën e tyre dhe i shtyn t’u qasen më seriozisht qëllimeve, ndërsa Jupiteri në Luan nxit kreativitetin, dashurinë, projektet personale dhe sipërmarrjen.

Fillimi i shtatorit mund të jetë veçanërisht i rëndësishëm për karrierën. Një ide që për një kohë të gjatë ka ekzistuar vetëm në letër tani mund të marrë një plan, afat, buxhet ose mbështetjen e nevojshme për të nisur më në fund.

As dashuria nuk do të mbetet pas. Jupiteri forcon nevojën për pasion dhe për marrëdhënie në të cilat Dashi mund të jetë plotësisht vetvetja. Ndërkohë, Venera dhe Merkuri retrogradë gjatë tetorit dhe gjysmës së parë të nëntorit do t’i detyrojnë shumë persona të kësaj shenje të flasin më në fund për çështjet që prej kohësh i kanë shtyrë ose fshehur.

Një moment veçanërisht i fuqishëm vjen rreth 16 nëntorit, kur Marsi dhe Jupiteri bashkohen në Luan. Një ambicie e vjetër, një projekt apo edhe një dëshirë nga e cila më parë kishin hequr dorë mund të rikthehet. Këtë herë, megjithatë, shanset për ta çuar deri në fund do të jenë shumë më të mëdha.

Fundi i nëntorit dhe dhjetori sjellin rrethana të favorshme për udhëtime, arsimim, punë me jashtë dhe vendime të mëdha që mund të ndryshojnë drejtimin e muajve të ardhshëm.

Periudhat më të favorshme: 31 gusht–8 shtator, 14–17 tetor, 13–20 nëntor, 27 nëntor–2 dhjetor dhe 10–19 dhjetor, transmeton Telegrafi.

Luani

Nëse ekziston një shenjë që këtë vjeshtë vështirë se do të mund t’i injorojë ndryshimet që po i ndodhin, atëherë është Luani. Jupiteri kalon nëpër shenjën e tyre dhe sjell më shumë dukshmëri, vetëbesim dhe mundësi që puna e tyre më në fund të vihet re nga njerëzit e duhur.

Për disa Luanë kjo mund të nënkuptojë një mundësi të re në karrierë ose një pozicion më të mirë, ndërsa të tjerë më në fund do të nisin një projekt që mban emrin e tyre. Fillimi i shtatorit është veçanërisht i favorshëm, pasi Jupiteri dhe Saturni krijojnë një kombinim të mirë mes planeve të mëdha dhe mundësive reale për t’i realizuar ato.

Kur Marsi hyn në Luan më 28 shtator, ritmi bëhet edhe më i shpejtë. Luanët do të kenë më shumë energji, por edhe shumë më pak durim për të pritur miratimin e të tjerëve. Megjithatë, në fillim të tetorit duhet të shmangin konfliktet e panevojshme dhe dëshirën për të provuar veten me çdo kusht.

Venera dhe Merkuri retrogradë rikthejnë në vëmendje çështjet e shtëpisë, familjes, banimit dhe marrëdhënieve që nuk janë përcaktuar plotësisht. Në dashuri do të bëhet veçanërisht e qartë se kush dëshiron vërtet një të ardhme së bashku dhe kush qëndron në një marrëdhënie vetëm nga zakoni.

Një nga momentet më të rëndësishme vjen në mesin e nëntorit, kur Marsi dhe Jupiteri bashkohen pikërisht në shenjën e tyre. Ky mund të jetë momenti i daljes në publik, nisjes së një projekti të madh, një prezantimi të rëndësishëm ose rikthimit te një ide që dikur ishte lënë mënjanë.

Fundi i nëntorit dhe gjysma e dytë e dhjetorit sjellin një periudhë të favorshme për dashurinë, karrierën dhe njohjen e punës që Luanët kanë bërë prej kohësh.

Periudhat më të favorshme: 31 gusht–8 shtator, 14–17 tetor, 13–19 nëntor, 27 nëntor–2 dhjetor dhe 16–19 dhjetor.

Shigjetari

Për Shigjetarët, vjeshta e vitit 2026 sjell zgjerimin e kufijve – dhe pothuajse fjalë për fjalë. Planeti i tyre sundues, Jupiteri, ndodhet në Luan dhe aktivizon çështjet që lidhen me udhëtimet, arsimin, mediat, botimet, punën me jashtë dhe planet e mëdha të jetës.

Ajo që deri tani dukej shumë e madhe, e ndërlikuar ose tepër larg, më në fund mund të hyjë në një fazë serioze realizimi.

Një periudhë veçanërisht e mirë i pret Shigjetarët që shkruajnë, punojnë në media, japin mësim, drejtojnë biznesin e tyre ose zhvillojnë një projekt që varet nga publiku. Këtë vjeshtë do ta kuptojnë shumë më qartë se çfarë ka vërtet potencial dhe për çfarë nuk ia vlen më të harxhojnë kohë.

Hyrja e Marsit në Luan në fund të shtatorit përshpejton udhëtimet, aplikimet, dokumentacionin dhe kontaktet me njerëz nga vende të tjera. Diçka që ka qëndruar pezull për muaj të tërë mund të vihet sërish në lëvizje.

Jeta sentimentale, megjithatë, kalon në një proces serioz filtrimi. Veneraretrograd mund të rikthejë dashuri të vjetra ose kontakte nga e kaluara, por vetëm pas mesit të nëntorit do të bëhet e qartë nëse rikthimi i tyre është një fillim i ri apo thjesht pika e fundit e një historie të vjetër.

Bashkimi i Marsit dhe Jupiterit më 16 nëntor mund t’i japë sërish forcë një plani të madh që dikur ishte ndërprerë. Një udhëtim, studimet, puna, publikimi i një vepre ose bashkëpunimi me një kompani të madhe mund të marrë një hov krejt të ri.

Nga fundi i nëntorit, kur Dielli kalon në shenjën e tyre, gjërat bëhen edhe më të qarta. Shigjetarët hyjnë në një periudhë në të cilën nuk do të pranojnë më zgjidhje gjysmake – as në karrierë, as në dashuri.

Periudhat më të favorshme: 31 gusht–8 shtator, 18–22 shtator, 14–17 tetor, 13–20 nëntor, 23 nëntor–2 dhjetor dhe 16–19 dhjetor. /Telegrafi/

Tri shtetase janë shpëtuar nga Policia Kufitare dhe Njësia Policore Detare pasi kishin dalë në det me kanoe dhe, për shkak të përkeqësimit të motit dhe kushteve të vështira detare, rrezikonin të mbyteshin në sektorin e Palasës.

Ngjarja ka ndodhur në sektorin e Palasës, ku gjatë patrullimit shërbimet e Policisë kanë konstatuar tri shtetaset në vështirësi.

Policia ka ndërhyrë menjëherë, duke u shkuar në ndihmë dhe duke bërë të mundur nxjerrjen e tyre në breg, pa rrezik për jetën.

Të tri shtetaset janë në gjendje të mirë shëndetësore dhe kanë falënderuar punonjësit e Policisë Kufitare dhe Njësisë Policore Detare për ndërhyrjen në kohë dhe ndihmën e dhënë.

Policia Kufitare dhe Njësia Policore Detare kanë apeluar te pushuesit dhe përdoruesit e mjeteve lundruese që të tregojnë kujdes të shtuar, të marrin në konsideratë kushtet atmosferike dhe detare dhe të shmangin daljen në det kur ato paraqesin rrezik për sigurinë e tyre.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Moti i keq i zë në det, Policia Kufitare i shpëton 3 turiste që rrezikonin të mbyteshin në Palasë appeared first on Sinjali.

Kryeministri Edi Rama ka qenë i pranishëm sot (14 gusht) në festivalin “Vajza Fest”, që po zhvillohet në fshatin Vajzë të Selenicës. Gjatë eventit morën pjesë gjithashtu kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, ish-Presidenti Bamir Topi, ministri i Pushtetit Vendor, Ervin Demo, si dhe personalitete të tjera nga politika dhe jeta publike. Në fjalën […]

Sulmuesi italian Ciro Immobile ka njoftuar tërheqjen nga futbolli profesionist në moshën 36-vjeçare, duke i dhënë fund një karriere të jashtëzakonshme, veçanërisht në Serie A.

Immobile, i cili ishte pjesë e Paris FC, kishte kontratë me klubin francez deri në qershor të vitit 2027, por problemet e vazhdueshme me lëndimet e kanë shtyrë të marrë vendimin për t'i dhënë fund karrierës.

Sulmuesi italian iu bashkua Paris FC në janar, pas një periudhe të shkurtër te Bologna. Në vetëm 12 paraqitje për klubin francez sezonin e kaluar, ai realizoi dy gola dhe regjistroi dy asistime.

Vendimin për pensionim Immobile ua komunikoi sot bashkëlojtarëve të tij te Paris FC, duke mos i fshehur emocionet dhe lotët.

Në një karrierë prej 656 ndeshjesh, Immobile realizoi plot 350 gola, duke lënë pas një nga bilancet më mbresëlënëse të futbollit italian.

Me fanellën e Italisë, ai shënoi 17 gola në 57 paraqitje, ndërsa ishte pjesë e skuadrës që fitoi Euro 2020 në vitin 2021. Ai gjithashtu e fitoi katër herë çmimin Capocannoniere si golashënuesi më i mirë i Serie A.

Pjesën më të rëndësishme të karrierës e kaloi te Lazio, ku luajti nga viti 2016 deri në 2024 dhe u shndërrua në një prej golashënuesve më të mëdhenj në historinë e klubit.

Gjatë karrierës së tij, Immobile veshi fanellat e Salernitanës, Juventusit, Sienës, Grossetos, Pescaras, Genoas, Torinos, Borussia Dortmundit, Sevillas, Lazios, Besiktasit, Bolognës dhe Paris FC./Telegrafi/

Ministri i Brendshëm, Xhelal Sveçla, ka njoftuar se nga e hëna, 17 gusht 2026, qytetarët do t’i pranojnë vendimet për fitim, ri-fitim dhe humbje të shtetësisë me lirim në lokacionin e ri të zyrës, në objektin e Agjencisë për Regjistrim Civil.

Sipas Sveçlës, ndryshimi i lokacionit është bërë me qëllim të krijimit të kushteve më të mira për qytetarët dhe ofrimit të shërbimeve më efikase.

“Një hapësirë më e përshtatshme dhe shërbim më efikas për qytetarët”, ka shkruar Sveçla.

Ai ka bërë të ditur se është shtuar edhe stafi mbështetës, me synim të zvogëlimit të radhëve dhe kohës së pritjes.

Sipas ministrit, nga janari deri në qershor të këtij viti, rreth 5 mijë qytetarë kanë aplikuar për fitim, ri-fitim dhe humbje të shtetësisë me lirim.

Sveçla ka theksuar se aplikimi për këto shërbime mund të bëhet edhe online përmes platformës e-Kosova, duke e bërë procesin, sipas tij, më të lehtë dhe më të qasshëm për qytetarët.

“Mbetemi të përkushtuar që qytetarëve tanë t’u ofrojmë shërbime sa më efikase, të shpejta dhe të qasshme”, ka deklaruar ai.

Faza e parë e Leagues Cup 2026 përfundoi, duke lënë nga katër ekipe nga MLS dhe LIGA MX që do të vazhdojnë në fazën e eliminimit dhe do të luftojnë drejt f...

Gjykata Themelore në Prishtinë i ka caktuar masën e paraburgimit prej një muaji Skender Llugiqit, i dyshuar se ka bërë thirrje për vrasjen e ish-kryeministrit të Kosovës, Ramush Haradinajt. Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësja e Gjykatës Themelore në Prishtinë, Mirlinda Gashi. Llugiqi, pak ditë më parë, gjatë qëndrimit në sallën e Kuvendit të Kosovës, e […]