❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

AKSK, 51 incidente kibernetike të menaxhuara gjatë vitit të kaluar

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 9 shkurt /ATSH/ Autoriteti KombĂ«tar i SigurisĂ« Kibernetike bĂ«ri me dije se gjatĂ« vitit 2025, ka menaxhuar 51 incidente kibernetike nĂ« infrastrukturat kritike dhe tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« informacionit, duke garantuar monitorim dhe reagim tĂ« vazhdueshĂ«m ndaj kĂ«rcĂ«nimeve nĂ« hapĂ«sirĂ«n digjitale.

Sipas AKSK-së, incidentet e tipit DDoS kanë qenë më të shpeshtat, me 16 raste, ndërsa janë evidentuar edhe 9 raste të kompromentimit të aplikacioneve.

Sipas sektorëve, numri më i lartë i incidenteve është regjistruar në Infrastrukturën Digjitale (24 raste), e ndjekur nga Sektori Energjetik (6 raste) dhe Sektori i Telekomunikimit (5 raste).

Gjatë gjithë vitit, ekipi i Drejtorisë së Analizës së Sigurisë Kibernetike në AKSK kanë ofruar monitorim të vazhdueshëm, analizë teknike, koordinim institucional dhe mbështetje operacionale, duke siguruar izolimin, rikuperimin dhe rikthimin në funksion të shërbimeve.

AKSK thekson se “menaxhimi i incidenteve gjatĂ« vitit 2025 tregon se shumica e rasteve kanĂ« pasur impakt tĂ« ulĂ«t ose mesatar, falĂ« reagimit tĂ« shpejtĂ« dhe mbĂ«shtetjes sĂ« vazhdueshme tĂ« ofruar pĂ«r infrastrukturat digjitale publike”.

/e.i/j.p/

The post AKSK, 51 incidente kibernetike të menaxhuara gjatë vitit të kaluar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Ndalimi i TikTok-ut bie, por beteja kushtetuese vazhdon

✇Citizens.al
By: Erisa Kryeziu

Gjykata Kushtetuese vendosi sot tĂ« mos japĂ« njĂ« vendim pĂ«rfundimtar pĂ«r çështjen e ndalimit tĂ« platformĂ«s sociale Tik-Tok. Ajo dha kohĂ« shtesĂ« pĂ«r palĂ«t e pĂ«rfshira duke konsideruar se kishte ende pyetje pĂ«r t’u shteruar.

Kështu, gjykata la afat deri më 12 shkurt për dorëzimin e komenteve dhe shpjegimeve shtesë, ndërsa seanca për konkluzionet përfundimtare u caktua për më 23 shkurt, në orën 10:00.

Vendimi pritet të përcaktojë jo vetëm fatin e aktit që ndaloi përkohësisht TikTok-un, por edhe standardin kushtetues mbi kufizimin e platformave digjitale nga pushteti ekzekutiv.

Tërheqja e qeverisë dhe vijimi i procesit në Kushtetuese

Seanca për shqyrtimin e ndalimit të përdorimit të platformës sociale TikTok nga qeveria shqiptare u mbajt paraditen e së enjtes në Gjykata Kushtetuese, por u parapri nga një zhvillim i papritur politik.

Dy ditë para seancës, qeveria miratoi vendimin Nr. 62, me të cilin shfuqizoi aktin e një viti më parë që ndalonte aksesin në TikTok.

Sipas vendimit të datës 3 shkurt, Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK), në bashkëpunim me entet rregullatore, duhet të ndërmarrë veprimet për heqjen e masave kufizuese, duke respektuar legjislacionin për mbrojtjen e të dhënave personale.

Padia në Gjykatën Kushtetuese kundër vendimit të qeverisë ishte depozituar nga Rrjeti Ballkanik i Gazetarisë Investigative në Shqipëri (BIRN Albania) dhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH), në mbrojtje të lirisë së medias dhe të shprehjes.

Përfaqësuesit e qeverisë argumentuan në seancën e Kushtetueses se shqyrtimi i çështjes është i panevojshëm, pasi vendimi që ndalonte TikTok-un tashmë është shfuqizuar.

“Vendimi e humb efektin e tij nĂ« afatin 12-mujor,” tha Herold Jonuzaj si pĂ«rfaqĂ«sues i qeverisĂ«, teksa shtoi se ai “do tĂ« shfuqizohej automatikisht brenda 6 marsit 2026.” Sipas tij, shfuqizimi ishte pjesĂ« e njĂ« procesi negociimi me platformĂ«n pĂ«r vendosjen e filtrave tĂ« kĂ«rkuar.

Avokati i palës paditëse, Franc Terihati, këmbënguli se çështja duhet të shqyrtohet pavarësisht vendimit të qeverisë për ta shfuqizuar ndalimin e platformës. Ai theksoi se akti normativ që e ndaloi Tik-Tok-un ka cenuar disa të drejta kushtetuese, përfshirë lirinë e shprehjes, të shtypit, të drejtën për informim dhe lirinë ekonomike.

PĂ«r kĂ«tĂ« Terihati e konsideroi â€œĂ§Ă«shtje me interes madhor publik” ndaj dhe gjykata duhet tĂ« shprehet nĂ«se vendimi ka qenĂ« ose jo kushtetues gjatĂ« kohĂ«s qĂ« ka qenĂ« nĂ« fuqi.

Edhe përfaqësuesit e AGSH ngritën shqetësimin për rrezikun e një precedenti të krijuar. Ata e cilësuan gjithashtu problematike shfuqizimin e aktit vetëm 48 orë para seancës gjyqësore.

“ÇfarĂ« ndodh nĂ«se çështja pushohet dhe pasnesĂ«r KĂ«shilli i Ministrave rimblidhet pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« akt tjetĂ«r tĂ« ri tĂ« ngjashĂ«m?” u shpreh Isa Myzyraj nga AGSH duke theksuar se nga Gjykata Kushtetuese kĂ«rkohej vendosja e njĂ« standardi pĂ«r raste tĂ« tilla edhe pĂ«r qeveritĂ« e ardhshme.

Trupa e Gjykatës Kushtetuese pyeti se cilat kishin qenë pasojat e ardhura nga mbyllja e platformës, pyetje së cilës përfaqësuesit e organizatave iu përgjigjën duke theksuar se pasojat kanë qenë konkrete, veçanërisht gjatë periudhës parazgjedhore.

Drejtorja ekzekutive e BIRN Albania, Kristina Voko, iu referua raportit përfundimtar të OSBE-ODIHR, ku evidentohej se kufizimi i platformës cenoi të drejtën e kandidatëve për të informuar dhe të qytetarëve për të marrë informacion.

Voko përmendi gjithashtu marrëveshjen ekzistuese mes Autoriteti i Mediave Audiovizive (AMA) dhe TikTok, e cila kishte shërbyer si mekanizëm funksional për adresimin e ankesave të qytetarëve.

“AMA nĂ« raportin e saj vjetor dhe nĂ« rezolutĂ«n drejtuar parlamentit thotĂ« qĂ« ka qenĂ« njĂ« praktikĂ« shumĂ« e mirĂ«â€, tha Voko.

Vendimi fillestar për mbylljen e TikTok u kundërshtua nga mbi 20 organizata të medias dhe shoqërisë civile, që e cilësuan atë si kufizim ekstrem të lirisë së shprehjes.

Në mars 2025, ankimimi për shpalljen antikushtetuese të vendimit u pranua për shqyrtim nga Gjykata Kushtetuese, edhe pse kërkesa për pezullim nuk u miratua.

Lexo gjithashtu:

The post Ndalimi i TikTok-ut bie, por beteja kushtetuese vazhdon appeared first on Citizens.al.

↗

Blakaj: Si funksionon lufta hibride ruse – gishtat e Putinit kudo nĂ« EvropĂ«

✇Telegrafi
By: Kemajl Berisha


Njohësi i çështjeve politike, Korab Blakaj, vlerëson se e ashtuquajtura luftë hibride e Rusisë përbën një nga kërcënimet më serioze të sigurisë për Evropën, duke u intensifikuar ndjeshëm pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022.

Sipas tij, që nga fillimi i luftës në Ukrainë, shërbimet sekrete perëndimore kanë akuzuar gjithnjë e më shpesh Moskën për përdorimin e metodave hibride, të cilat nuk janë të reja, por po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara.

Ai pĂ«rmend njĂ« sĂ«rĂ« incidentesh tĂ« fundit nĂ« EvropĂ« – nga rrĂ«zimi i njĂ« avioni mallrash tĂ« DHL-sĂ« nĂ« Lituani, dĂ«mtimi i kabllove nĂ«ndetare nĂ« Detin Baltik, deri te rritja e ndikimit tĂ« aktorĂ«ve ekstremistĂ« pro-rusĂ« nĂ« disa shtete – si raste qĂ« kanĂ« ngritur dyshime serioze pĂ«r pĂ«rfshirjen e RusisĂ«.

Blakaj shpjegon se lufta hibride nënkupton zgjerimin e veprimeve ushtarake përmes spiunazhit, sabotazhit, sulmeve kibernetike, ndërhyrjes në zgjedhje, propagandës dhe fushatave të dezinformimit, me synim dobësimin e shteteve kundërshtare nga brenda. Sipas tij, Rusia ka zgjeruar vazhdimisht arsenalin e këtyre mjeteve gjatë viteve të fundit.

Ai thekson se spiunazhi nën mbulesën diplomatike mbetet një nga format kryesore të veprimit rus.

"Që nga fillimi i luftës në Ukrainë, shtetet evropiane kanë dëbuar qindra diplomatë rusë, të cilët shërbimet perëndimore i kanë identifikuar si agjentë të inteligjencës. Paralelisht, janë shtuar raportet për dronë të dyshimtë mbi baza ushtarake, përgjime komunikimesh dhe aktivitet të anijeve ruse pranë infrastrukturës kritike nënujore".

Në këtë kontekst, Blakaj përmend edhe rritjen e akteve të sabotazhit dhe zjarrvënieve në Bashkimin Evropian dhe Britaninë e Madhe, si dhe përkeqësimin e situatës së sigurisë kibernetike.

"Sulmet DDoS dhe pĂ«rpjekjet pĂ«r depĂ«rtim nĂ« rrjetet e institucioneve dhe kompanive janĂ« bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« shpeshta, ndĂ«rsa spiunazhi dhe sabotazhi po zhvendosen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n online. NjĂ« tjetĂ«r shtyllĂ« e luftĂ«s hibride, sipas Blakajt, Ă«shtĂ« lufta pĂ«r “zemrat dhe mendjet”, pĂ«rmes dezinformimit dhe propagandĂ«s", shton tutje.

Tutje rikujton se në fillim të vitit 2024 autoritetet gjermane zbuluan një fushatë masive me dhjetëra mijëra llogari të rreme, të cilat shpërndanin narrativa pro-ruse dhe synonin të minonin mbështetjen për Ukrainën dhe të forconin partitë ekstreme në Evropë.

Blakaj thekson se ndërhyrja në zgjedhje dhe publikimi i dokumenteve të vjedhura pak para proceseve elektorale, si dhe atentatet ndaj kundërshtarëve politikë jashtë Rusisë, janë gjithashtu pjesë e këtij spektri të gjerë veprimesh hibride, akuza që Kremlini i mohon.

Duke iu referuar edhe vlerĂ«simeve tĂ« ekspertĂ«ve ushtarakĂ« perĂ«ndimorĂ«, ai nĂ«nvizon se Rusia i pĂ«rshtat taktikat e saj sipas secilit shtet, çka e bĂ«n tĂ« domosdoshĂ«m njĂ« reagim fleksibĂ«l, tĂ« koordinuar dhe gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s nga vendet evropiane pĂ«r t’u pĂ«rballur me kĂ«tĂ« kĂ«rcĂ«nim kompleks dhe afatgjatĂ«./Telegrafi.

↗

Pekini u thotë firmave kineze të ndalojnë përdorimin e softuerëve të sigurisë kibernetike nga disa kompani amerikane dhe izraelite

✇Telegrafi
By: Hakim Kasami


Kina ka ndaluar kompanitë vendase të përdorin softuer të sigurisë kibernetike nga disa kompani amerikane dhe izraelite për shkak të shqetësimeve për sigurinë kombëtare.

Në mesin e kompanive të ndaluara janë VMware, Palo Alto Networks, Fortinet nga SHBA dhe Check Point nga Izraeli.

Autoritetet kineze shprehen shqetësimin se këto programe mund të grumbullojnë dhe transmetojnë informacion konfidencial jashtë vendit.

Nuk dihet saktësisht sa kompani kineze kanë marrë këtë urdhër.

Lëvizja është pjesë e përpjekjeve të Pekinit për të zëvendësuar teknologjinë perëndimore me alternativa vendase.

Analistët kinezë thonë se qeveria po shqetësohet gjithnjë e më shumë se pajisjet perëndimore mund të jenë të prekshme nga sulme të huaja. /Telegrafi/

↗

Hamza nga ICK: Qeveria ime do të mbështesë fuqishëm ekonominë digjitale dhe inovatorët

✇Telegrafi
By: Driton Gajraku


Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës dhe kandidati për Kryeministër, Bedri Hamza, ka vizituar sot Innovation Centre Kosovo (ICK), duke theksuar rolin kyç që teknologjia dhe inovacioni po luajnë në ndërtimin e ekonomisë së re të vendit.

Gjatë vizitës, Hamza u njoh nga afër me punën e vajzave dhe djemve të sektorit të teknologjisë, të cilët po zhvillojnë zgjidhje inovative në fusha si Inteligjenca Artificiale, siguria kibernetike dhe printimi 3D.

Ai bëri të ditur se edhe vetë fushata e tij zgjedhore po përdor teknologji të avancuara, si dëshmi konkrete e orientimit drejt së ardhmes.

“NjĂ« pjesĂ« e fushatĂ«s sime Ă«shtĂ« duke u gjeneruar me InteligjencĂ« Artificiale, si dĂ«shmi e vizionit dhe pĂ«rkushtimit tonĂ« pĂ«r inovacionin dhe tĂ« ardhmen”, theksoi Hamza.

Kandidati për Kryeministër nënvizoi se mbështetja për sektorin e dijes dhe inovacionit do të jetë prioritet i qeverisjes së tij.

“Si kryeministĂ«r, do tĂ« punoj qĂ« Kosova tĂ« bĂ«het njĂ« shtet i dijes, me ekonomi digjitale tĂ« zhvilluar dhe mbĂ«shtetje tĂ« vazhdueshme pĂ«r inovatorĂ«t tanĂ«â€, u shpreh Hamza.

Sipas tij, investimi në teknologji, inovacion dhe të rinjtë kreativë është çelësi për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe për krijimin e vendeve të reja të punës me vlerë të shtuar për Kosovën.


↗

Shpallen fituesit e Maratonës Kombëtare të Sigurisë Kibernetike 2025

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 22 dhjetor /ATSH/ Autoriteti KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike ka pĂ«rmbyllur MaratonĂ«n KombĂ«tare tĂ« SigurisĂ« Kibernetike 2025, njĂ« iniciativĂ« qĂ« u zhvillua pĂ«rgjatĂ« disa muajve, me qĂ«llim identifikimin e talenteve tĂ« reja nĂ« nivel kombĂ«tar.

AKSK njofton se maratona u organizua në tre kategori kryesore: Maratona për Universitetet dhe Shkollat Profesionale, Maratona për Vajzat dhe Gratë, si dhe Maratona Speciale për personat me nevoja të veçanta, duke reflektuar një qasje të gjerë dhe gjithëpërfshirëse. Formati i kësaj nisme ngjalli interes të lartë, me mbi 1000 aplikantë, prej të cilëve më shumë se 500 konkurrentë u përzgjodhën për të marrë pjesë aktive në fazat konkurruese.

Sipas AKSK, pjesëmarrësit u testuan përmes sfidave teknike të nivelit profesional, të implementuara dhe të administruara përmes platformës SimSpace, e financuar nga Departamenti Amerikan i Shtetit. Sfidat përfshinë analiza, menaxhim incidentesh, simulime proaktive, si dhe zgjidhje skenarësh me kompleksitet të lartë.

Në aktivitetin e finales së maratonës, organizuar nga Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike, Igli Tafa, Drejtor i Përgjithshëm i Autoritetit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike, theksoi se Maratona Kombëtare e Sigurisë Kibernetike është një format që bashkon studentë të universiteteve, vajza dhe gra, si dhe persona me aftësi të kufizuara.

Ai nënvizoi se kjo maratonë shërben si një mekanizëm konkret për identifikimin e talenteve dhe ndërtimin e kapaciteteve profesionale, të domosdoshme për mbrojtjen e infrastrukturave kritike dhe të rëndësishme të informacionit në vend, si dhe për zhvillimin e sigurt të shërbimeve digjitale në vend.

Fituesit e Maratonës Kombëtare të Sigurisë Kibernetike 2025

Maratona për vajzat dhe gratë:

Vendi I: Ana Kaci

Vendi II: Adriana Roci

Vendi III: Irva Dafa

Maratona për studentët:

Vendi I: Earta Joca

Vendi II: Sidrit Zela

Vendi III: Orgito Leka

Vendi III: Firdeus Dikelari

Vendi III: Asim Lecini

Vendi III: Emanuel Dervishi

Vendi III: Abdurrahman Sejta

Vendi III: Arkel Lahi

Maratona speciale për persona me aftësi të kufizuara:

Vendi I: Dorina Olldashi

Vendi II: Erblin Karaj

Vendi III: Alvaro Dunja

Maratona për Universitetet:

Vendi I: Akademia e Forcave të Armatosura

Vendi II: Fakulteti i Teknologjisë së Informacionit

Vendi III: Universiteti “NeĂ« York”

/e.i/a.f/

The post Shpallen fituesit e Maratonës Kombëtare të Sigurisë Kibernetike 2025 appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

AKSK: Rriten rastet e dhunës online, të miturit grupi më i rrezikuar

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 13 dhjetor/ATSH/ NĂ« epokĂ«n digjitale, ku komunikimi zhvillohet me shpejtĂ«si marramendĂ«se dhe rrjetet sociale janĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e pandashme e jetĂ«s sonĂ«, dhuna online Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« fenomen shqetĂ«sues qĂ« po prek gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« qytetarĂ«t shqiptarĂ«, veçanĂ«risht tĂ« rinjtĂ«.

NĂ« kuadĂ«r tĂ« fushatĂ«s sĂ« “16 ditĂ«ve tĂ« aktivizmit kundĂ«r dhunĂ«s me bazĂ« gjinore”, institucionet shtetĂ«rore dhe nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« veçantĂ« Autoriteti KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike (AKSK), kanĂ« marrĂ« njĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« pĂ«rballjen me kĂ«tĂ« sfidĂ« tĂ« re, duke ndĂ«rtuar mekanizma tĂ« mbrojtjes, raportimit dhe ndĂ«rgjegjĂ«simit publik.

Floreta Faber, zĂ«vendĂ«sdrejtoresha e AKSK-sĂ«, tha pĂ«r ATSH-nĂ« se “dhuna online pĂ«rkufizohet si çdo formĂ« agresioni, kĂ«rcĂ«nimi apo ofendimi qĂ« ndodh pĂ«rmes internetit dhe platformave digjitale”.

“NĂ« ShqipĂ«ri, format mĂ« tĂ« pĂ«rhapura janĂ« bullizmi kibernetik, shantazhi digjital, mashtrimet me identitete tĂ« rreme dhe gjuha e urrejtjes nĂ« rrjetet sociale. KĂ«to forma janĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e pĂ«rditshmĂ«risĂ« digjitale, shpesh duke kaluar pa u vĂ«nĂ« re, derisa pasojat e tyre prekin rĂ«ndĂ« jetĂ«n e individĂ«ve, sidomos tĂ« miturve. ShoqĂ«ria shqiptare po tregon njĂ« ndjeshmĂ«ri nĂ« rritje ndaj kĂ«tij fenomeni, por reagimi mbetet ende i kufizuar. ShumĂ« raste tĂ« dhunĂ«s online nuk raportohen, pĂ«r shkak tĂ« frikĂ«s, turpit apo mungesĂ«s sĂ« besimit tek institucionet. MegjithatĂ«, fushatat e ndĂ«rgjegjĂ«simit tĂ« zhvilluara nga AKSK dhe Ministria e Arsimit kanĂ« ndihmuar nĂ« rritjen e raportimeve dhe nĂ« krijimin e njĂ« kulture tĂ« re pĂ«rgjegjĂ«sie digjitale”, tha Faber.

Sipas Faber, “tĂ« miturit janĂ« grup-mosha mĂ« e rrezikuar dhe janĂ« mĂ« tĂ« ekspozuar ndaj bullizmit kibernetik, pasi janĂ« pĂ«rdoruesit mĂ« aktivĂ« tĂ« rrjeteve sociale dhe shpesh nuk kanĂ« njohuritĂ« e duhura pĂ«r mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave personale”.

“Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« AKSK dhe PolicisĂ« sĂ« Shtetit pĂ«r vitin 2025, janĂ« regjistruar mbi 1200 raste tĂ« bullizmit kibernetik, nga tĂ« cilat 35 pĂ«r qind kanĂ« pasur si viktima tĂ« mitur, rreth 20 pĂ«r qind e rasteve lidhen me publikimin e materialeve personale pa pĂ«lqim, ndĂ«rsa vetĂ«m 40 pĂ«r qind e tyre janĂ« raportuar zyrtarisht. KĂ«to shifra tregojnĂ« njĂ« rritje tĂ« dukshme tĂ« raportimeve, por edhe tĂ« vetĂ« fenomenit”, tha ajo.

Faber tha se trajtimi i një denoncimi për dhunë kibernetike ndjek një procedurë të qartë institucionale.

“Fillimisht, viktima ose prindi bĂ«n raportimin pranĂ« PolicisĂ« sĂ« Shtetit ose pĂ«rmes portalit tĂ« AKSK: https://aksk.gov.al/raporto-3/. MĂ« pas, ekspertĂ«t kryejnĂ« verifikimin teknik pĂ«r tĂ« identifikuar burimin e sulmit apo llogarinĂ« anonime. NĂ« rastet kur konstatohet shkelje ligjore, njoftohen institucionet pĂ«rgjegjĂ«se dhe hapet çështja penale. Paralelisht, pĂ«rfshihen edhe strukturat e mbrojtjes sĂ« fĂ«mijĂ«ve dhe psikologĂ«t shkollorĂ«, pĂ«r tĂ« garantuar mbĂ«shtetje emocionale dhe sociale pĂ«r viktimĂ«n”, u shpreh Faber.

ZĂ«vendĂ«sdrejtoresha e AKSK-sĂ«, theksoi mĂ« tej se “nĂ« aspektin ligjor, ShqipĂ«ria ka bĂ«rĂ« hapa pĂ«rpara nĂ« pĂ«rfshirjen e krimeve kompjuterike nĂ« Kodin Penal, por ende mungon njĂ« nen specifik qĂ« tĂ« trajtojĂ« bullizmin kibernetik ndaj tĂ« miturve. AKSK ka propozuar ndryshime ligjore qĂ« do tĂ« parashikojnĂ« dĂ«nime mĂ« tĂ« qarta pĂ«r shpĂ«rndarjen e materialeve personale dhe pĂ«r pĂ«rdorimin e identiteteve tĂ« rreme me qĂ«llim abuzimi. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« nevojĂ« urgjente, pasi realiteti digjital po ecĂ«n mĂ« shpejt se ligji”.

“NjĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« luftĂ« ka edhe shkolla. Ministria e Arsimit ka nxjerrĂ« udhĂ«zime tĂ« posaçme qĂ« detyrojnĂ« institucionet arsimore tĂ« kenĂ« njĂ« koordinator pĂ«r sigurinĂ« digjitale, si dhe tĂ« trajnojnĂ« mĂ«suesit pĂ«r identifikimin e rasteve tĂ« bullizmit online. Edukimi pĂ«r pĂ«rdorimin e sigurt tĂ« internetit Ă«shtĂ« integruar nĂ« lĂ«ndĂ«t e teknologjisĂ« dhe qytetarisĂ«, me synimin pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« kulturĂ« mbrojtjeje qĂ« fillon qĂ« nĂ« bankat e shkollĂ«s”, vijoi ajo.

“Ndikimi i dhunĂ«s online nĂ« shĂ«ndetin mendor Ă«shtĂ« i thellĂ«. PsikologĂ«t raportojnĂ« raste gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« shpeshta tĂ« ankthit, depresionit, izolimit social dhe uljes sĂ« vetĂ«vlerĂ«simit te fĂ«mijĂ«t qĂ« janĂ« viktima tĂ« bullizmit digjital. PrindĂ«rit duhet tĂ« jenĂ« tĂ« vĂ«mendshĂ«m ndaj shenjave paralajmĂ«ruese, si ndryshime tĂ« papritura nĂ« sjellje, refuzim pĂ«r tĂ« pĂ«rdorur telefonin apo rrjetet sociale, nervozizĂ«m pas pĂ«rdorimit tĂ« internetit dhe humbje interesi pĂ«r aktivitetet e zakonshme. KĂ«to sinjale mund tĂ« jenĂ« tregues tĂ« qartĂ« tĂ« njĂ« pĂ«rvoje traumatike online”, shtoi Faber.

PĂ«r tĂ« pĂ«rforcuar mbrojtjen e fĂ«mijĂ«ve, AKSK ka ofruar platformĂ«n “Raporto”, qĂ« mundĂ«son raportimin anonim tĂ« rasteve tĂ« dhunĂ«s online.

Faber nĂ«nvizoi se “tĂ« dhĂ«nat mĂ« tĂ« fundit tregojnĂ« qĂ« gjatĂ« periudhĂ«s janar-shtator nĂ« kĂ«tĂ« platformĂ« janĂ« raportuar 184 raste tĂ« pĂ«rmbajtjeve keqdashĂ«se online. Rreth 69 pĂ«r qind e personave tĂ« prekur nga kĂ«to pĂ«rmbajtje keqdashĂ«se online ishin tĂ« mitur, nĂ«n 18 vjeç”.

“NdĂ«rsa vajzat dhe gratĂ« pĂ«rbĂ«nin 73 pĂ«r qind tĂ« viktimave tĂ« kĂ«tyre pĂ«rmbajtjeve tĂ« paligjshme. Gjithashtu, janĂ« zhvilluar fushata kombĂ«tare, tĂ« cilat synojnĂ« ndĂ«rgjegjĂ«simin e nxĂ«nĂ«sve, prindĂ«rve dhe mĂ«suesve pĂ«r rreziqet e botĂ«s digjitale. Sipas sondazheve tĂ« fundit, mbi 60 pĂ«r qind e tĂ« rinjve shqiptarĂ« kanĂ« dĂ«gjuar pĂ«r kĂ«to fushata, por vetĂ«m 35 pĂ«r qind deklarojnĂ« se kanĂ« ndryshuar sjelljen e tyre online, çka tregon se ndĂ«rgjegjĂ«simi duhet tĂ« shoqĂ«rohet me edukim praktik dhe tĂ« vazhdueshĂ«m”, theksoi ajo.

Faber u shpreh se dhuna online është një sfidë që kërkon përgjigje të koordinuar nga të gjitha nivelet e shoqërisë.

“Qeveria shqiptare, pĂ«rmes AKSK dhe institucioneve tĂ« tjera, ka hedhur themelet e njĂ« sistemi tĂ« mbrojtjes digjitale, por puna duhet tĂ« thellohet pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« mjedis virtual tĂ« sigurt pĂ«r çdo fĂ«mijĂ« dhe qytetar. VetĂ«m pĂ«rmes bashkĂ«punimit mes shtetit, shkollĂ«s dhe familjes mund tĂ« ndĂ«rtohet njĂ« kulturĂ« e re digjitale, ku teknologjia tĂ« jetĂ« mjet zhvillimi dhe jo burim frike apo abuzimi”, pĂ«rfundoi Faber.

/e.i/a.f/r.e/

The post AKSK: Rriten rastet e dhunës online, të miturit grupi më i rrezikuar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Guvernatori Ismaili prezanton zhvillimet ekonomike të Kosovës në Bankën Qendrore të Estonisë

✇Telegrafi
By: Ismail Jakupi


Delegacioni i Bankës Qendrore e Republikës së Kosovës (BQK) ka realizuar një vizitë zyrtare në Bankën Qendrore të Estonisë (Eesti Pank) dhe në Autoritetin e Mbikëqyrjes Financiare të Estonisë (Finantsinspektsioon), me synim forcimin e bashkëpunimit institucional, shkëmbimin e përvojave dhe thellimin e bashkëpunimit në fushat kryesore brenda mandateve të institucioneve.

Delegacioni i BQK-sĂ«, i udhĂ«hequr nga Guvernatori z. Ahmet Ismaili sĂ« bashku me anĂ«tarĂ« tĂ« ekipit menaxhues, u mirĂ«prit nĂ« BankĂ«n Qendrore tĂ« EstonisĂ« nga Guvernatori z. Madis MĂŒller dhe ZĂ«vendĂ«sguvernatori z. Ülo Kaasik. Vizita filloi me njĂ« takim tĂ« nivelit tĂ« lartĂ« mes Guvernatorit Ismaili dhe Guvernatorit MĂŒller, gjatĂ« tĂ« cilit pala ai paraqiti rolin, kornizĂ«n operacionale dhe prioritetet strategjike tĂ« Eesti Pank. Guvernatori Ismaili me pas bĂ«ri njĂ« prezantim gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s mbi zhvillimet makroekonomike nĂ« KosovĂ«s dhe Ballkanin PerĂ«ndimor, duke theksuar zhvillimet e fundit nĂ« sektorin financiar, iniciativat kryesore reformuese dhe avancimin e KosovĂ«s drejt pĂ«rafrimit me standardet evropiane rregullatore dhe mbikĂ«qyrĂ«se.

Pas diskutimeve të nivelit të lartë, ekipet teknike nga të dy institucionet vazhduan me sesione të detajuara mbi analizën e skenarëve dhe projeksionet makroekonomike, kornizat e mbikëqyrjes makroprudenciale, qasjet për monitorimin e rrezikut dhe përdorimin e instrumenteve mbikëqyrëse. Ata diskutuan gjithashtu raportimin e të dhënave dhe menaxhimin e cilësisë, veçanërisht qasjen në të dhëna të cilësisë së lartë nga bankat, si dhe strategjitë e komunikimit në kontekstin e mandateve të bankave qendrore. Këto shkëmbime u mundësuan të dy institucioneve ndarjen e qasjeve metodologjike dhe identifikimin e fushave ku bashkëpunimi i mëtejshëm mund të sjellë vlerë të shtuar.

Në kuadër të vizitës, delegacioni i BQK-së u takua me edhe z. Andres KurgpÔld, anëtar i Bordit Menaxhues të Autoritetit të Mbikëqyrës Financiare. Takimi ofroi mundësi për të shkëmbyer pikëpamje mbi strukturën dhe performancën e tregut financiar, zhvillimet e fundit mbikëqyrëse dhe sfidat e reja. Guvernatori Ismaili paraqiti informata mbi sektorin financiar të Kosovës, duke theksuar stabilitetin, avancimet rregullatore dhe prioritetet aktuale. Diskutimet adresuan gjithashtu kornizat mbikëqyrëse dhe rregullatore, zhvillimet në ekosistemin e pagesave dhe rreziqet e reja të lidhura me digjitalizimi dhe sigurinë kibernetike.

Në nivel teknik, ekspertët e BQK-së dhe ata të Autoritetit të Mbikëqyrës Financiare zhvilluan diskutime mbi sektorin financiar dhe kornizat e tij analitike, qasjet ndaj sjelljes në treg dhe mbrojtjes së konsumatorit, si dhe strukturën e mbikëqyrjes mikroprudenciale, përfshirë mbikëqyrjen bankare dhe proceset e përmbylljes bankare.

Banka Qendrore e Republikës së Kosovës shpreh mirënjohjen më të lartë për Bankën e Estonisë për organizimin e takimeve dhe mikpritjen e ngrohtë gjatë gjithë vizitës. Njëkohësisht falënderon Autoritetin e Mbikëqyrjes Financiare të Estonisë për takimet e vlefshme dhe të dobishme gjatë diskutimeve. BQK angazhohet për thellimin e mëtejshëm të bashkëpunimit dypalësh dhe vazhdimin e përpjekjeve të përbashkëta për të promovuar stabilitetin financiar dhe cilësinë e mbikëqyrjes sipas standardeve evropiane.


↗

Ngrihet Ekipi i Përgjigjes ndaj Emergjencave dhe Krizës së Sigurisë Kibernetike

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Marseda Qefalia

TIRANË, 3 dhjetor /ATSH/ KĂ«shilli i Ministrave miratoi sot vendimin pĂ«r ngritjen e Ekipit tĂ« PĂ«rgjigjes ndaj Emergjencave dhe KrizĂ«s sĂ« SigurisĂ« Kibernetike (CERT), njĂ« strukturĂ« ad hoc qĂ« do tĂ« veprojĂ« pranĂ« Autoritetit KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike (AKSK).

CERT-i do të jetë përgjegjëse për trajtimin në kohë dhe me eficiencë të emergjencave dhe të krizës së sigurisë kibernetike në vend.

Ekipi do të kryesohet nga AKSK dhe do të përbëhet nga përfaqësues të institucioneve të tjera shtetërore, përfshirë Ministrinë e Brendshme, Ministrinë e Mbrojtjes, SHISH, Policinë e Shtetit, AKEP dhe AKSHI, si dhe nga ekspertë të sigurisë kibernetike, IT-së dhe teknologjive operative (OT).

Përzgjedhja e ekspertëve do të kryhet përmes një procedure të hapur, njëmujore, ku kandidatët duhet të plotësojnë kriteret profesionale, përfshirë të paktën 7 vite përvojë si dhe të zotërojnë njohuri të thelluara në fushën e sigurisë kibernetike dhe të teknologjisë së informacionit.

Sipas vendimit të qeverisë, CERT-i mblidhet nga AKSK-ja në rast emergjence dhe krize kibernetike për hartimin e planit të masave, menaxhimin dhe zgjidhjen e emergjencës e të krizës kibernetike.

Vendimi parashikon edhe mundësinë e angazhimit të ekspertëve shtesë nga institucione të tjera publike, sipas nevojës së situatës.

Lexo këtu vendimin e plotë.

/m.q/a.f/r.e/

The post Ngrihet Ekipi i Përgjigjes ndaj Emergjencave dhe Krizës së Sigurisë Kibernetike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

IPKO mbyll me sukses edicionin e tretĂ« tĂ« KonferencĂ«s sĂ« SigurisĂ« Kibernetike –Inovacion, Partneritet dhe QĂ«ndrueshmĂ«ri Digjitale nĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes

✇Telegrafi
By: IPKO


IPKO Telecommunications, në bashkëpunim me Telekom Slovenije, organizoi me sukses Konferencën e Tretë të Sigurisë Kibernetike, duke e kthyer Prishtinën në epiqendër të diskutimeve rajonale për të ardhmen e sigurisë digjitale.
Ngjarja, e mbajtur më 12 nëntor 2025, mblodhi mbi 450 pjesëmarrës, përfaqësues nga institucione, kompani teknologjike, banka, universitete dhe organizata ndërkombëtare, duke e bërë këtë edicion më të madhin dhe më gjithëpërfshirësin deri më tani.

Këtë vit, konferenca solli një format të ri dhe më interaktiv, që bashkoi ekspertizën, inovacionin dhe partneritetin në një ambient ku dialogu profesional u ndërthur me demonstrime reale të teknologjive më të avancuara.
Një risi e veçantë ishte Cybersecurity Exhibition, ku partnerët strategjikë të IPKO-s Check Point, CyberArk, UpGuard, Whalebone, ShieldIoT/MasterCard dhe Detenta prezantuan produktet dhe zgjidhjet më të reja për mbrojtjen e të dhënave, infrastrukturave dhe transaksioneve digjitale.

Në fjalimin e hapjes, Kryeshefi Ekzekutiv i IPKO Telecommunications, z. Andrås Påli, theksoi se siguria kibernetike është bërë një nga shtyllat themelore të zhvillimit ekonomik dhe stabilitetit kombëtar:

“NĂ« njĂ« botĂ« gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« ndĂ«rlidhur, siguria kibernetike nuk Ă«shtĂ« mĂ« njĂ« zgjedhje — Ă«shtĂ« domosdoshmĂ«ri. VetĂ«m pĂ«rmes partneritetit, besimit dhe inovacionit tĂ« pĂ«rbashkĂ«t mund tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« tĂ« ardhme digjitale tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«r KosovĂ«n dhe rajonin. IPKO do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« udhĂ«heqĂ« kĂ«tĂ« platformĂ« si njĂ« urĂ« e bashkĂ«punimit rajonal nĂ« fushĂ«n e sigurisĂ« kibernetike. Kjo konferencĂ« nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« ngjarje, Ă«shtĂ« njĂ« angazhim i pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r tĂ« mbrojtur dhe fuqizuar tĂ« ardhmen digjitale tĂ« KosovĂ«s,” u shpreh PĂĄli.

Gjatë ditës, konferenca solli prezantime nga liderë globalë të industrisë, përfshirë Metod Platiƥe nga Telekom Slovenije dhe Marko Ostanek nga Check Point, të cilët ndanë trendet më të fundit dhe praktikat më efektive për parandalimin e sulmeve dhe forcimin e rezistencës digjitale të organizatave.

Pas sesioneve të para, pjesëmarrësit patën mundësinë të eksploronin zonën ekspozuese të partnerëve, ku u prezantuan zgjidhje inovative në fushën e sigurisë së rrjeteve, cloud-it dhe mbrojtjes së të dhënave.

Kjo pjesë e konferencës solli në një vend teknologjitë më të avancuara, ekspertizën ndërkombëtare dhe praktikat më efektive të industrisë, duke e shndërruar ngjarjen në një hub të vërtetë të inovacionit dhe bashkëpunimit profesional në fushën e sigurisë kibernetike.

Pika qendrore e ngjarjes ishte paneli i diskutimit kryesor, me temĂ«n “Siguria kibernetike si shtyllĂ« e qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« kombĂ«tare dhe zhvillimit digjital”, i moderuar nga Valon Canhasi, me pjesĂ«marrjen e:

  • z. AndrĂĄs PĂĄli, CEO i IPKO Telecommunications
  • z. Ejup Maqedonci, MinistĂ«r i Mbrojtjes i RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s (nĂ« detyrĂ«)
  • Prof. Blerim Rexha, Universiteti i PrishtinĂ«s, FIEK
  • z. Elvin Mala, UdhĂ«heqĂ«s i Divizionit pĂ«r MbikĂ«qyrjen e Sistemeve tĂ« TI-sĂ«, BQK
  • z. Vladislav Gurman, ZĂ«vendĂ«spresident nĂ« Whalebone

Diskutimi solli perspektiva të thelluara mbi rolin e bashkëpunimit ndërinstitucional, ngritjen e kapaciteteve kombëtare dhe ndërtimin e kulturës së vetëdijes kibernetike si faktor kyç për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik e teknologjik.

Në përmbyllje, z. Noam Segev nga MasterCard prezantoi inovacionet më të fundit të kompanisë në sigurinë e pagesave dhe mbrojtjen e të dhënave financiare, duke theksuar rëndësinë e integrimit të inteligjencës artificiale në sistemet moderne të mbrojtjes.

IPKO është operatori lider i telekomunikacionit dhe teknologjisë në Kosovë. Me fokus në inovacion, cilësi dhe siguri digjitale, IPKO ofron zgjidhje dhe shërbime të avancuara të sigurisë kibernetike për biznese dhe institucione, duke mbështetur mbrojtjen e të dhënave, rrjeteve dhe infrastrukturës kritike. Përmes investimeve strategjike dhe partneriteteve ndërkombëtare, IPKO po ndërton një ekosistem digjital më të sigurt, më të qëndrueshëm dhe më të besueshëm për të ardhmen e Kosovës dhe rajonit.

↗

Rreth 200 raste bullizmi online, AKSK platformë të avancuar për raportim dhe edukim

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 9 nĂ«ntor /ATSH/ NĂ« njĂ« kohĂ« ku transformimi digjital po ndikon nĂ« tĂ« gjitha aspektet e jetĂ«s shoqĂ«rore, ekonomike dhe institucionale, siguria kibernetike ka marrĂ« njĂ« rĂ«ndĂ«si tĂ« jashtĂ«zakonshme nĂ« ShqipĂ«ri dhe jo vetĂ«m.

Vendi ynë, si pjesë e pandashme e ekosistemit global të informacionit, është e angazhuar të përballet me sfidat dhe të përqafoj mundësitë që ofron hapësira kibernetike, për të siguruar një mjedis digjital të sigurt dhe të besueshëm për qytetarët, bizneset dhe institucionet e saj.

NĂ« zbatim tĂ« ligjit “PĂ«r sigurinĂ« kibernetike”, Autoriteti KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike (AKSK) ka njĂ« rol tĂ« veçantĂ« nĂ« mbrojtjen e fĂ«mijĂ«ve dhe tĂ« rinjve nga rreziqet qĂ« paraqiten nĂ« mjedisin online. QĂ«llimi Ă«shtĂ« krijimi dhe forcimi i njĂ« mjedisi tĂ« sigurt dixhital, ku fĂ«mijĂ«t dhe adoleshentĂ«t tĂ« mund tĂ« mĂ«sojnĂ«, komunikojnĂ« dhe ndĂ«rveprojnĂ« pa u ekspozuar ndaj kĂ«rcĂ«nimeve.

Era Gjata, pĂ«rgjegjĂ«se nĂ« sektorin e Koordinimit tĂ« Projekteve NdĂ«rkombĂ«tare, Zhvillimit Strategjik dhe Identifikimit pranĂ« AKSK-sĂ« tha pĂ«r AgjencinĂ« Telegrafike Shqiptare se “mbrojtja online e fĂ«mijĂ«ve dhe tĂ« rinjve Ă«shtĂ« njĂ« prioritet pĂ«r vendin tonĂ«, pasi rritja e pĂ«rdorimit tĂ« teknologjisĂ« dhe internetit nga tĂ« miturit Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar me rritjen e ekspozimit ndaj rreziqeve dhe kĂ«rcĂ«nimeve online”.

“NĂ« StrategjinĂ« KombĂ«tare tĂ« SigurisĂ« Kibernetike 2025–2030, nxitja e kulturĂ«s kibernetike Ă«shtĂ« njĂ« politikat qĂ« synon edukimin e pĂ«rdoruesve pĂ«r njĂ« sjellje tĂ« ndĂ«rgjegjshme dhe tĂ« sigurt nĂ« hapĂ«sirĂ«n digjitale. Nga ana tjetĂ«r, qeveria shqiptare po promovon zhvillimin dhe pĂ«rdorimin e teknologjive tĂ« avancuara, si Inteligjenca Artificiale dhe identifikimi elektronik. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« brezi i ardhshĂ«m tĂ« pajiset me njohuritĂ« dhe aftĂ«sitĂ« e duhura pĂ«r t’u mbrojtur dhe pĂ«r t’u orientuar nĂ« njĂ« mjedis dixhital gjithnjĂ« e mĂ« kompleks. Edukimi i tyre me pĂ«rgjegjĂ«si krijon bazat pĂ«r njĂ« shoqĂ«ri tĂ« sigurt nĂ« tĂ« ardhmen”, tha ajo.

Sipas Gjatës, një ndër fenomenet më të përhapura është bullizmi kibernetik, nga e cila fëmijët përjetojnë nënçmime, poshtërime apo përhapje të informacionit shpifës në rrjete sociale dhe platforma komunikimi.

“Sipas raportimeve tĂ« adresuara pranĂ« AKSK, 200 raportime pĂ«r vitin 2025, shumica e rasteve tĂ« identifikuara deri mĂ« tani pĂ«rfshijnĂ« vajza, tĂ« cilat shpesh janĂ« mĂ« tĂ« ekspozuara ndaj presionit dhe gjuhĂ«s dhunuese online. PĂ«rveç bullizmit, rreziqe tĂ« tjera tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«rfshijnĂ« mashtrimet online, pĂ«rfshirĂ« manipulime pĂ«r dĂ«rgim informacioni personal, akses nĂ« llogari, apo pĂ«rfitime financiare tĂ« paligjshme, ekspozimi ndaj pĂ«rmbajtjeve tĂ« papĂ«rshtatshme, si materiale tĂ« dhunshme, pornografike apo qĂ« nxisin sjellje tĂ« rrezikshme, kontaktet me persona tĂ« panjohur, ku mund tĂ« ndodhin tentativa mashtruese, shfrytĂ«zuese apo manipulime emocionale”, vijoi ajo.

Gjata tha se AKSK ka ndĂ«rmarrĂ« njĂ« sĂ«rĂ« programesh dhe fushatash ndĂ«rgjegjĂ«simi pĂ«r sigurinĂ« online, duke zhvilluar takime tĂ« rregullta me nxĂ«nĂ«s dhe tĂ« rinj pĂ«r t’i pajisur ata me njohuri praktike mbi mbrojtjen nĂ« mjedisin digjital.

“SĂ« fundmi, nĂ« bashkĂ«punim me MinistrinĂ« e Arsimit dhe me mbĂ«shtetjen e PrezencĂ«s sĂ« OSBE-sĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, Ă«shtĂ« realizuar njĂ« program trajnimi pĂ«r 41 senatorĂ« nga gjimnazet e TiranĂ«s. KĂ«ta nxĂ«nĂ«s u trajnuan mbi higjienĂ«n kibernetike, etikĂ«n online dhe sigurinĂ« digjitale, me qĂ«llim qĂ« mĂ« pas tĂ« shĂ«rbejnĂ« si trajnerĂ« nĂ« shkollat e tyre dhe tĂ« promovojnĂ« te bashkĂ«moshatarĂ«t pĂ«rdorimin e sigurt tĂ« teknologjisĂ« digjitale”, theksoi ajo.

Gjata theksoi se AKSK nuk ka bashkëpunime direkte me kompanitë e medieve sociale, por punon ngushtë dhe në koordinim të vazhdueshëm me Policinë e Shtetit dhe institucionet përgjegjëse për mbrojtjen e fëmijëve dhe të rinjve.

“AKSK bashkĂ«punon ngushtĂ« me tĂ« gjitha institucionet kompetente nĂ« vend, pĂ«rfshirĂ« MinistrinĂ« e Arsimit dhe Sportit, PolicinĂ« e Shtetit, AKEP, ASHDMF dhe tĂ« tjera, pĂ«r organizimin e fushatave ndĂ«rgjegjĂ«suese, edukimin digjital tĂ« fĂ«mijĂ«ve dhe trajtimin e rasteve tĂ« pĂ«rmbajtjeve tĂ« dĂ«mshme ose tĂ« paligjshme nĂ« internet. Po ashtu, Autoriteti ka bashkĂ«punime me partnerĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ«, si ITU (Unioni NdĂ«rkombĂ«tar i Telekomunikacionit), me tĂ« cilin u implementua projekti pilot pĂ«r Mbrojtjen e FĂ«mijĂ«ve Online gjatĂ« viteve 2021–2023. Ky bashkĂ«punim ka mundĂ«suar ndarjen e pĂ«rvojave, zhvillimin e praktikave tĂ« mira dhe forcimin e kapaciteteve pĂ«r mbrojtjen e fĂ«mijĂ«ve nĂ« mjedisin digjital, nĂ« pĂ«rputhje me standardet ndĂ«rkombĂ«tare”, tha Gjata.

PĂ«rgjegjĂ«sja e sektorit tĂ« Koordinimit tĂ« Projekteve NdĂ«rkombĂ«tare, Zhvillimit Strategjik dhe Identifikimit, u shpreh se “AKSK synon tĂ« vazhdojĂ« dhe tĂ« forcojĂ« punĂ«n pĂ«r mbrojtjen online tĂ« fĂ«mijĂ«ve dhe tĂ« rinjve pĂ«rmes fushatave ndĂ«rgjegjĂ«suese, trajnimeve tĂ« vazhdueshme pĂ«r punonjĂ«sit qĂ« merren me fĂ«mijĂ«t, oficerĂ«t e sigurisĂ« nĂ« shkolla, mĂ«suesit dhe specialistĂ«t e mbrojtjes sĂ« tĂ« miturve, si dhe pĂ«rmes spoteve dhe aktiviteteve edukative qĂ« rrisin vetĂ«dijen ndaj kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« reja nĂ« mjedisin digjital”.

“NĂ« plan afatgjatĂ«, AKSK po punon pĂ«r krijimin e njĂ« platforme tĂ« avancuar pĂ«r raportim dhe edukim, e cila do tĂ« mundĂ«sojĂ« raportimin e incidenteve online dhe ndĂ«rveprimin e institucioneve pĂ«rgjegjĂ«se. Platforma do t’u lejojĂ« raportuesve tĂ« ndjekin vetĂ« raportimet e tyre, duke siguruar transparencĂ«, gjurmueshmĂ«ri dhe koordinim mĂ« tĂ« mirĂ« mes institucioneve, si dhe duke rritur efikasitetin nĂ« reagimin ndaj kĂ«rcĂ«nimeve dhe mbrojtjen e tĂ« rinjve nĂ« hapĂ«sirĂ«n digjitale”, pĂ«rfundoi Gjata.

/e.i/a.f/r.e/

The post Rreth 200 raste bullizmi online, AKSK platformë të avancuar për raportim dhe edukim appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Prezantohet metodologjia kombëtare për vlerësimin e rrezikut të Sigurisë Kibernetike

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 7 nĂ«ntor /ATSH/ NĂ« kuadĂ«r tĂ« forcimit tĂ« sigurisĂ« kibernetike dhe garantimit tĂ« qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« kombĂ«tare ndaj kĂ«rcĂ«nimeve, Autoriteti KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike (AKSK) organizoi aktivitetin “Menaxhimi i Rrezikut Kibernetik dhe VlerĂ«simi i Tij”, me pjesĂ«marrjen e rreth 300 pĂ«rfaqĂ«suesve nga infrastrukturat kritike dhe tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« informacionit.

Në fjalën e tij hapëse, Drejtori i Përgjithshëm i AKSK, Igli Tafa, theksoi se të dhënat dhe informacioni janë arma më e fuqishme e një shteti, duke nënvizuar domosdoshmërinë e standardizimit të qasjes ndaj rrezikut, si dhe të ndërtimit të një kulture të përbashkët të parandalimit dhe menaxhimit.

“VetĂ«m duke folur me njĂ« gjuhĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r rrezikun mund tĂ« kalojmĂ« nga njĂ« shoqĂ«ri reaguese nĂ« njĂ« shoqĂ«ri parandaluese. Duhet tĂ« ndĂ«rtojmĂ« besim, tĂ« ndajmĂ« informacionin dhe tĂ« investojmĂ« nĂ« standarde dhe kapacitete njerĂ«zore”, u shpreh Tafa, duke theksuar gjithashtu se inteligjenca artificiale po shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« mjet tĂ« dyfishtĂ«, qĂ« mund tĂ« fuqizojĂ« mbrojtjen, por edhe tĂ« pĂ«rshpejtojĂ« sulmet kibernetike nĂ«se nuk trajtohet me kujdes dhe pĂ«rgjegjĂ«si.

Gjatë aktivitetit, ekspertët e AKSK prezantuan Metodologjinë Kombëtare për Vlerësimin e Rrezikut të Sigurisë Kibernetike, një instrument që përcakton hapat, burimet e informacionit dhe procesin e implementimit për matjen dhe menaxhimin e rrezikut në nivel institucional.

Gjithashtu, u prezantua Raporti Kombëtar i Vlerësimit të Rrezikut, i cili përmbledh gjetjet kryesore dhe trendet sektoriale në nivel kombëtar, duke ofruar një panoramë të qartë mbi sfidat dhe prioritetet për përmirësimin e sigurisë digjitale.

Në qendër të këtij procesi qëndron nevoja për bashkërendim, standardizim dhe veprim të përbashkët, për të ndërtuar një hapësirë digjitale më të sigurt, më të qëndrueshme dhe më të besueshme për të gjithë.

/e.i/a.f/

The post Prezantohet metodologjia kombëtare për vlerësimin e rrezikut të Sigurisë Kibernetike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Tafa: Pajisjet DPI nuk përgjojnë, ato mbrojnë fëmijët në hapësirën digjitale

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 29 tetor /ATSH/ Drejtori i Autoritetit KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike, Igli Tafa, nĂ« njĂ« deklaratĂ« pĂ«r mediet, sqaroi se pajisjet DPI (Deep Packet Inspection) nuk pĂ«rdoren pĂ«r tĂ« realizuar pĂ«rgjim apo profilizim tĂ« qytetarĂ«ve, por pĂ«rdoren pĂ«r garantimin e njĂ« mjedisi digjital mĂ« tĂ« sigurt pĂ«r fĂ«mijĂ«t.

“Nuk ekziston asnjĂ« mundĂ«si shkencore apo teknologjike qĂ« pĂ«rmes pajisjeve DPI tĂ« kryhet pĂ«rgjim ose tĂ« krijohet profilizim i individĂ«ve gjatĂ« komunikimeve tĂ« tyre”, theksoi Tafa.

Ai shpjegoi se çdo përdorues në internet del me një IP publike që i përket entitetit dhe jo individit, duke përjashtuar kështu mundësinë e identifikimit personal. Po ashtu, theksoi se komunikimet elektronike janë të enkriptuara, përmes çelësave dhe algoritmeve simetrike dhe asimetrike, gjë që i bën teknikisht të paarritshme ndërhyrjet apo leximin e përmbajtjes së tyre.

“Çdo interpretim ndryshe Ă«shtĂ« i pabazuar nĂ« fakte shkencore. Ky Ă«shtĂ« realiteti teknik qĂ« e them si drejtues i institucionit dhe si profesor me mbi 20 vite eksperiencĂ« nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«â€, u shpreh Tafa, duke shtuar se njĂ« pjesĂ« e debatit publik shpesh krijon keqinformim dhe konfuzion te qytetarĂ«t.

Në vijim, Tafa theksoi se pajisjet DPI janë instaluar për të garantuar mbrojtjen e fëmijëve nga platformat dhe përmbajtjet e rrezikshme dhe nuk përfshijnë asnjë mekanizëm që cenon privatësinë e individëve.

/e.i/r.e/a.f/

The post Tafa: Pajisjet DPI nuk përgjojnë, ato mbrojnë fëmijët në hapësirën digjitale appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Tafa: Standardizimi i proceseve brenda institucioneve, çelësi i mbrojtjes kibernetike

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 27 tetor/ATSH/ Autoriteti KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike (AKSK) zhvilloi sot aktivitetin mbi “Qeverisjen e MirĂ« tĂ« SigurisĂ« Kibernetike”, me pjesĂ«marrjen e pĂ«rfaqĂ«suesve nga tĂ« gjitha infrastrukturat kritike dhe tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« informacionit.

Ky ishte takimi i parë i një serie prej gjashtë sesionesh që do të zhvillohen gjatë javëve në vijim, me qëllim ngritjen e një qasjeje të unifikuar kombëtare për menaxhimin, standardizimin dhe mbrojtjen e sigurisë kibernetike në Shqipëri.

Në hapje të aktivitetit, drejtori i përgjithshëm i AKSK, Igli Tafa, theksoi se qeverisja e mirë është mburoja më e fortë kundër rreziqeve kibernetike, duke nënvizuar se siguria digjitale nuk varet vetëm nga teknologjia, por mbi të gjitha nga mënyra se si qeveriset dhe standardizohet puna brenda institucioneve.

Sipas tij, standardizimi i proceseve të pune mund të reduktojë deri në 80% të rreziqeve që burojnë nga mungesa e investimeve teknologjike:

“NĂ«se qeverisim mirĂ«, ne parandalojmĂ« shumicĂ«n e sulmeve qĂ« lĂ«nĂ« gjurmĂ«, sepse siguria fillon nga mĂ«nyra si menaxhojmĂ«, si planifikojmĂ« dhe si ndĂ«rtojmĂ« standarde pĂ«r çdo proces”, tha Tafa.

Tafa vuri në dukje se shpesh dobësitë nuk lidhen me mungesën e sistemeve teknologjike, por me keqqeverisjen, mungesën e koordinimit dhe gabimet njerëzore që ndodhin në procese të përditshme pune.

Në fjalën e tij, Drejtori i AKSK theksoi se siguria kibernetike nuk është më një detyrë teknike, por një proces i gjerë qeverisjeje, që kërkon sinkronizim, komunikim të hapur dhe bashkëpunim të vazhdueshëm midis sektorit publik dhe privat.

Ai shtoi se përballë sulmeve gjithnjë e më të sofistikuara, institucionet duhet të kalojnë nga modeli reaktiv drejt qasjes parandaluese, duke e filluar sigurinë që nga strukturimi i punës dhe ndërtimi i standardeve të brendshme.

“ËshtĂ« mĂ« e lehtĂ« tĂ« parandalosh sesa tĂ« “kurosh”’. Prandaj duhet tĂ« fillojmĂ« sot me themelin, qeverisjen e mirĂ« kibernetike”, u shpreh ai.

Në vijim të aktivitetit, ekspertët e AKSK prezantuan rregulloren e re të masave të sigurisë sipas VKM Nr. 531, datë 25.09.2025, zhvillimet e fundit mbi sistemin e digjitalizuar të kontrollit dhe verifikimit të sigurisë kibernetike.

Ky proces shënon një hap të rëndësishëm drejt modernizimit të mekanizmave të qeverisjes kibernetike, duke forcuar përgjegjshmërinë institucionale dhe rritur transparencën në raport me sigurinë.

/e.i/r.e/a.f/

The post Tafa: Standardizimi i proceseve brenda institucioneve, çelësi i mbrojtjes kibernetike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Tafa: Qendra Sektoriale të Monitorimit për forcimin e mbrojtjes kibernetike

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 27 tetor/ATSH/ Drejtori i pĂ«rgjithshĂ«m i Autoritetit KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike, Igli Tafa mori pjesĂ« nĂ« forumin “Siguria Kibernetike nĂ« Sektorin Bankar 2025”, organizuar nga Shoqata Shqiptare e Bankave nĂ« bashkĂ«punim me ShoqatĂ«n e Bankave tĂ« KosovĂ«s, nĂ« kuadĂ«r tĂ« Muajit tĂ« SigurisĂ« Kibernetike.

NĂ« fjalĂ«n e tij, Tafa theksoi se sektori financiar Ă«shtĂ« nĂ« fokus tĂ« StrategjisĂ« KombĂ«tare pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike 2025–2030 tĂ« sapomiratuar, si njĂ« nga shtyllat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r garantimin e besimit dhe stabilitetit ekonomik.

Ai nënvizoi se ngritja e Qendrave Sektoriale të Monitorimit (SOC) do të forcojë mbrojtjen, do të mundësojë reagim në kohë reale ndaj incidenteve dhe do të rrisë bashkëpunimin ndërmjet institucioneve.

Duke folur për politikat shtetërore që mbështesin zhvillimin dhe sigurinë financiare, drejtori solli në vëmendje pjesëmarrjen e Shqipërisë në SEPA dhe zhvillimin e open banking, si shembuj të qasjeve që kombinojnë modernizimin digjital me sigurinë dhe transparencën.

Në përmbyllje, Tafa theksoi se siguria kibernetike është bazë e stabilitetit ekonomik, dhe se bashkëpunimi ndërinstitucional, teknologjitë e reja dhe vizioni afatgjatë janë thelbësore për ndërtimin e një ekosistemi financiar të qëndrueshëm dhe të mbrojtur digjitalisht.

/e.i/r.e/a.f/

The post Tafa: Qendra Sektoriale të Monitorimit për forcimin e mbrojtjes kibernetike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Shqipëria ndër vendet me performancën më të lartë në sigurinë kibernetike, suksesi në Cyber National Security Index

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 26 tetor /ATSH/ NĂ« njĂ« realitet global ku teknologjia Ă«shtĂ« nĂ« zemĂ«r tĂ« zhvillimit ekonomik dhe tĂ« qeverisjes publike, siguria kibernetike Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« çështje thelbĂ«sore tĂ« sovranitetit kombĂ«tar dhe tĂ« besimit publik.

Shqipëria, përmes reformave të thella në këtë fushë, ka arritur rezultat historik duke u vlerësuar me 85 pikë dhe duke u renditur në vendin e 18-të në botë në Cyber National Security Index (NCSI).

Në një intervistë për ATSH-në, drejtoresha e Monitorimit dhe Reagimit të Incidenteve Kibernetike, Qendrës Operacionale SOC CSIRT pranë Autoritetit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike, Esmeralda Kazia, ndalet tek ky sukses, reformat që e mundësuan si dhe sfidat dhe prioritetet e ardhshme të Shqipërisë në ndërtimin e një arkitekture të qëndrueshme kombëtare të mbrojtjes digjitale.

Kazia thotĂ« se “ky vlerĂ«sim pĂ«rfaqĂ«son njĂ« arritje tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, duke reflektuar forcimin e sistemit tĂ« saj kombĂ«tar tĂ« sigurisĂ« kibernetike dhe pĂ«rputhshmĂ«rinĂ« me standardet ndĂ«rkombĂ«tare”.

“Sipas tabelĂ«s zyrtare tĂ« NCSI, rezultati aktual shoqĂ«rohet me pozicionimin global nr. 18, qĂ« e vendos ShqipĂ«rinĂ« ndĂ«r vendet me performancĂ«n mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« rajon. Kjo pikĂ« e lartĂ« Ă«shtĂ« tregues i gatishmĂ«risĂ« strategjike, pĂ«rmirĂ«simit tĂ« kornizĂ«s ligjore nĂ« pĂ«rputhje me NIS2, forcimit tĂ« kapaciteteve operacionale dhe zhvillimit tĂ« sistemeve tĂ« monitorimit tĂ« avancuar qĂ« garantojnĂ« njĂ« mbrojtje tĂ« qĂ«ndrueshme tĂ« infrastrukturĂ«s kritike kombĂ«tare”, tha Kazia.

Sipas saj, kjo arritje ndikon ndjeshëm në imazhin dhe besueshmërinë e Shqipërisë në arenën ndërkombëtare, sa i takon sigurisë kibernetike.

“Ky rezultat forcon ndjeshĂ«m imazhin e ShqipĂ«risĂ« si njĂ« vend qĂ« po ndĂ«rton me seriozitet njĂ« arkitekturĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme tĂ« sigurisĂ« digjitale dhe po pĂ«rmbush standardet mĂ« tĂ« avancuara tĂ« BE-sĂ« dhe NATO-s. PĂ«rputhshmĂ«ria me NIS2, zbatimi i Cyber Resilience Act dhe progresi nĂ« 5G Security Toolbox, nĂ« bashkĂ«punim me autoritetet e tjera pĂ«rkatĂ«se, e bĂ«jnĂ« ShqipĂ«rinĂ« njĂ« partner tĂ« besueshĂ«m nĂ« sistemin evropian tĂ« mbrojtjes kibernetike. Ky pozicionim rrit gjithashtu besueshmĂ«rinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r investimet e huaja dhe bashkĂ«punimet teknologjike nĂ« fushĂ«n digjitale”, pohoi ajo.

Kazia rendit disa nga faktorët kryesorë që çuan në këtë ngritje me 36 vende të Shqipërisë në harkun kohor të një viti.

“NĂ« planin ligjor, ShqipĂ«ria ka pĂ«rfunduar transpozimin e NIS2, duke forcuar pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« e operatorĂ«ve tĂ« shĂ«rbimeve thelbĂ«sore dhe mekanizmat e raportimit tĂ« incidenteve. NĂ« planin operativ, Ă«shtĂ« ngritur dhe funksionalizuar Qendra KombĂ«tare Operacionale e SigurisĂ« (SOC), e cila ofron monitorim 24/7 dhe zbulim tĂ« hershĂ«m tĂ« kĂ«rcĂ«nimeve pĂ«rmes kombinimit tĂ« teknologjive me agjentĂ« dhe pa agjentĂ«. NdĂ«rkohĂ«, analiza e mangĂ«sive (gap analysis) ka ndihmuar nĂ« identifikimin e boshllĂ«qeve teknike e procesuale dhe nĂ« pĂ«rcaktimin e prioriteteve pĂ«r ndĂ«rhyrje tĂ« drejtuara. NĂ« bashkĂ«punim me autoritetet e tjera pĂ«rkatĂ«se, Ă«shtĂ« zbatuar gjithashtu 5G Security Toolbox, duke siguruar qĂ« rrjetet e gjeneratĂ«s sĂ« pestĂ« tĂ« komunikimit tĂ« zhvillohen me garanci tĂ« plota sigurie dhe rezistence ndaj kĂ«rcĂ«nimeve hibride”, pohoi ajo.

Drejtoresha e Monitorimit dhe Reagimit të Incidenteve Kibernetike pranë AKSK-së tha për ATSH se pas sulmit të vitit 2022, Shqipëria ndërmori një ristrukturim të plotë të arkitekturës së mbrojtjes digjitale.

“Sistemi kombĂ«tar i reagimit Ă«shtĂ« transformuar nga model reaktiv, nĂ« model proaktiv dhe inteligjent, ku SOC operon me teknologji tĂ« avancuara pĂ«r parandalim, detektim dhe reagim tĂ« menjĂ«hershĂ«m ndaj incidenteve. ËshtĂ« pĂ«rmirĂ«suar ndjeshĂ«m koha mesatare e pĂ«rgjigjes, janĂ« pĂ«rditĂ«suar playbook-et operative dhe Ă«shtĂ« implementuar filozofia Zero Trust Architecture, nĂ« pĂ«rputhje me parimet e Cyber Resilience Act. Kjo ka rritur ndjeshĂ«m reziliencĂ«n e institucioneve publike dhe tĂ« infrastrukturave kritike ndaj sulmeve tĂ« sofistikuara dhe atyre ndaj zinxhirĂ«ve tĂ« furnizimit”, nĂ«nvizoi ajo.

Sa i takon mbrojtjes aktuale tĂ« tĂ« dhĂ«nave tĂ« qytetarĂ«ve dhe institucioneve publike pĂ«rballĂ« sulmeve apo kĂ«rcĂ«nimeve digjitale tĂ« huaja, Kazia u shpreh se “mbrojtja aktuale Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e avancuar dhe e centralizuar se mĂ« parĂ«â€.

“Sistemet e SOC ofrojnĂ« monitorim nĂ« kohĂ« reale, reagim tĂ« automatizuar dhe bashkĂ«punim tĂ« menjĂ«hershĂ«m me strukturat ligjzbatuese dhe partnere ndĂ«rkombĂ«tare. MegjithatĂ«, siguria kibernetike Ă«shtĂ« njĂ« proces i vazhdueshĂ«m, dhe AKSK zbaton filozofinĂ« defence-in-depth, duke testuar rregullisht qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« e rrjeteve nĂ« pĂ«rputhje me standardet e Cyber Resilience Act dhe NIS2”, tha Kazia.

Kazia u ndal edhe te prioritetet e radhës për sigurinë kibernetike në Shqipëri, duke theksuar se këto synime janë të orientuara drejt integrimit të plotë në hapësirën digjitale evropiane.

“Zbatimi i NIS2 dhe Cyber Resilience Act, krijimi i skemĂ«s kombĂ«tare tĂ« certifikimit tĂ« sigurisĂ«, forcimi i mbrojtjes sĂ« infrastrukturĂ«s kritike dhe zgjerimi i mbikĂ«qyrjes teknologjike me inteligjencĂ« artificiale pĂ«r zbulim tĂ« hershĂ«m tĂ« anomalive janĂ« disa prej prioriteteve. NĂ« bashkĂ«punim me autoritetet pĂ«rkatĂ«se, do tĂ« zgjerohet zbatimi i 5G Security Toolbox, duke garantuar siguri tĂ« shtuar pĂ«r rrjetet e avancuara tĂ« komunikimit dhe integritetin e zinxhirit tĂ« furnizimit”, pĂ«rfundoi Kazia.

/e.i/j.p/r.e/

The post Shqipëria ndër vendet me performancën më të lartë në sigurinë kibernetike, suksesi në Cyber National Security Index appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Prioritet siguria kibernetike, Policia e Shtetit dhe Shoqata Shqiptare e Bankave nënshkruajnë marrëveshjen

✇Koha Jone
By: redi

Drejtoria e Policisë së Shtetit dhe Shoqata Shqiptare e Bankave kanë nënshkruar Memorandum Mirëkuptimi me prioritet sigurinë kibernetike. Memorandumi u nënshkrua në ambientet e Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë së Shtetit, nga Drejtori i Policisë së Shtetit, Ilir Proda dhe Presidenti i Shoqatës Shqiptare të Bankave, Bledar Shella. Akti tregues i vullnetit të ndërsjellë të palëve


Source

↗

Parandalimi i krimeve kibernetike, Policia e Shtetit memorandum mirëkuptimi me Shoqatën e Bankave

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Marseda Qefalia

TIRANË, 23 tetor /ATSH/ Drejtoria e PĂ«rgjithshme e PolicisĂ« sĂ« Shtetit dhe Shoqata Shqiptare e Bankave (AAB) nĂ«nshkruan sot njĂ« Memorandum MirĂ«kuptimi me prioritet sigurinĂ« kibernetike.

Memorandumi u nënshkrua në ambientet e Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë së Shtetit, nga Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Ilir Proda dhe Presidenti i Shoqatës Shqiptare të Bankave, Bledar Shella. Akti, tregues i vullnetit të ndërsjellë të palëve, për të kontribuar me kuadër ligjor dhe ekspertizë teknike, te çështjet e përbashkëta të sigurisë kibernetike.

Proda nënvizoi gjatë fjalës së tij në ceremoninë e nënshkrimit, se bashkëpunime të tilla janë thelbësore për parandalimin e krimeve kibernetike, rritjen e kapaciteteve profesionale dhe ndërtimin e një mjedisi të besueshëm digjital.

Ndërkaq, Presidenti i Shoqatës Shqiptare të Bankave, Bledar Shella theksoi rëndësinë e këtij bashkëpunimi, duke u shprehur se siguria kibernetike është një nga sfidat më të mëdha të kohës sonë dhe kërkon bashkërendim institucional.

Më tej, Shella u shpreh kjo marrëveshje forcon partneritetin ndërmjet sistemit bankar dhe institucioneve ligjzbatuese, duke krijuar një bazë solide për parandalimin e krimeve digjitale dhe mbrojtjen e qytetarëve dhe të bizneseve.

Ky Memorandum Mirëkuptimi i bashkon të dy institucionet në një partneritet afatgjatë, të bazuar në reciprocitet, konfidencialitet dhe respektim të legjislacionit në fuqi.

Ai synon tĂ« krijojĂ« njĂ« mjedis bashkĂ«punues pĂ«r t’u pĂ«rballur mĂ« efektivisht me sfidat e epokĂ«s digjitale dhe pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« ekosistem financiar mĂ« tĂ« sigurtĂ« nĂ« ShqipĂ«ri. /j.p/

1 nga 3

The post Parandalimi i krimeve kibernetike, Policia e Shtetit memorandum mirëkuptimi me Shoqatën e Bankave appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

'Deepfake' po ecën më shpejt se e vërteta, Blerton Abazi paralajmëron për rrezikun ndaj demokracisë

✇Telegrafi
By: Muhamet Hajrullahu


NĂ« “PĂ«rballje Podcast”, profesori i sigurisĂ« kibernetike nĂ« UBT, Blerton Abazi, ka folur pĂ«r ndikimin qĂ« teknologjia dhe dezinformimi po e kanĂ« mbi proceset demokratike, duke theksuar se siguria kibernetike sot nuk Ă«shtĂ« mĂ« vetĂ«m çështje teknike, por edhe çështje besueshmĂ«rie dhe demokracie.

“NĂ«se deri tani kemi folur pĂ«r sigurinĂ« kibernetike, pĂ«r pjesĂ«n e dezinformimit dhe deepfake vetĂ«m nĂ« aspektin teknik, tash kjo nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« vetĂ«m me pjesĂ« teknike, por ka tĂ« bĂ«jĂ« edhe me besueshmĂ«ri,” tha Abazi.


NĂ« “PĂ«rballje Podcast”, profesori i sigurisĂ« kibernetike nĂ« UBT, Blerton Abazi, ka folur pĂ«r ndikimin qĂ« teknologjia dhe dezinformimi po e kanĂ« mbi proceset demokratike, duke theksuar se siguria kibernetike sot nuk Ă«shtĂ« mĂ« vetĂ«m çështje teknike, por edhe çështje besueshmĂ«rie dhe demokracie.“NĂ«se de...

Ai paralajmëroi se në momentin kur qytetarët fillojnë të dyshojnë në integritetin e votës, rrezikohet vetë baza e demokracisë.

- YouTube www.youtube.com

“NĂ«se zĂ«ri i qytetarĂ«ve, ose qytetarĂ«t vetĂ«, dyshojnĂ« qĂ« vota e tyre Ă«shtĂ« manipuluar pĂ«rmes formave tĂ« ndryshme, atĂ«herĂ« ne kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me njĂ« rrezik pĂ«r vetĂ« demokracinĂ«â€, ka deklaruar ai.

Abazi foli edhe pĂ«r pĂ«rhapjen e shpejtĂ« tĂ« videove tĂ« manipuluara (deepfake) dhe vĂ«shtirĂ«sitĂ« qĂ« kanĂ« institucionet dhe mediat pĂ«r t’i ndaluar ato nĂ« kohĂ«.

“Modelet e tilla nĂ« siguri kibernetike, por edhe nĂ« deepfake, janĂ« rritur aq shumĂ« sa qĂ« shpejtĂ«sia e publikimit tĂ« atyre videove Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e shpejtĂ« sesa pĂ«rgjigja e verifikuesve tĂ« fakteve pĂ«r t’i ndaluar ato.”

Edhe kur videot arrijnë të ndalen, shtoi ai, pasojat mbeten.

“GjurmĂ«t dhe pasojat po mbesin mbrapa derisa po verifikohen.”

Profesori theksoi se tashmë nuk është e mundur të ndalohen plotësisht manipulimet digjitale, por mund të menaxhohen dhe kufizohen pasojat e tyre përmes vetëdijesimit publik dhe përgjegjësisë institucionale.

“Ka teknologji qĂ« mund t’i identifikojnĂ«, por zhvillimi i tyre Ă«shtĂ« shumĂ« i shpejtĂ«. Prandaj qytetarĂ«t dhe kompanitĂ« duhet tĂ« mendojnĂ« mĂ« shumĂ« si t’i menaxhojnĂ« kĂ«to video, sesa t’i ndalojnĂ« ato, sepse tashmĂ« Ă«shtĂ« e pamundur tĂ« ndalohen plotĂ«sisht”, ka shtuar ai.

Ky diskutim u zhvillua nĂ« kuadĂ«r tĂ« serisĂ« “Integriteti Medial dhe Demokracia nĂ« KosovĂ«â€ tĂ« “PĂ«rballje Podcast”, qĂ« trajton ndikimin e dezinformimit dhe temat tjera. /Telegrafi/


↗

Dialog rajonal në Tiranë mbi politikat e sigurisë kibernetike

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Ermira Isufaj

TIRANË, 20 tetor /ATSH/ Autoriteti KombĂ«tar pĂ«r SigurinĂ« Kibernetike (AKSK) dhe Ministria e PunĂ«ve tĂ« Jashtme e MbretĂ«risĂ« sĂ« HollandĂ«s, nĂ« bashkĂ«punim me Observer Research Foundation America dhe Albania Sustainable Development Organization, organizuan nĂ« TiranĂ« njĂ« dialog rajonal mbi politikat e sigurisĂ« kibernetike.

Ky aktivitet mblodhi 50 pjesëmarrës nga qeveria, biznesi dhe shoqëria civile nga gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor. Sipas njoftimit të AKSK-së, në këtë tryezë u trajtuan mënyrat për të përmirësuar bashkëpunimin rajonal në mbrojtjen kibernetike, reagimin ndaj incidenteve, diplomacinë kibernetike dhe ngritjen e kapaciteteve.

Drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i AKSK, Igli Tafa, u shpreh se “ende ekziston njĂ« hendek i ndjeshĂ«m nĂ« fushĂ«n e sigurisĂ« kibernetike nĂ« tĂ« gjithĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor. Sfida tĂ« tilla nuk mund tĂ« pĂ«rballohen tĂ« vetĂ«m, por vetĂ«m pĂ«rmes bashkĂ«punimit dhe ndĂ«rtimit tĂ« pĂ«rbashkĂ«t tĂ« kapaciteteve mund tĂ« ecim pĂ«rpara”.

Ernst Noorman, ambasador i Posaçëm pĂ«r Çështjet e SigurisĂ« Kibernetike nĂ« MinistrinĂ« e PunĂ«ve tĂ« Jashtme tĂ« MbretĂ«risĂ« sĂ« HolandĂ«s, theksoi se “siguria kibernetike kĂ«rkon pĂ«rfshirje tĂ« shumĂ« aktorĂ«ve, nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m çështje qeveritare, por pĂ«rfshin gjithĂ« shoqĂ«rinĂ«. Me digjitalizimin qĂ« sjell efikasitet, sfidat bĂ«hen gjithnjĂ« e mĂ« komplekse. Veprimi i koordinuar dhe besimi i ndĂ«rsjellĂ« janĂ« thelbĂ«sorĂ« nĂ«se duam tĂ« ecim pĂ«rpara sĂ« bashku”.

Ky dialog ndërtohet mbi rezultatet e takimeve të mëparshme të zhvilluara në Tiranë në nëntor 2024 dhe në Shkup, Maqedonia e Veriut, në qershor 2022 dhe shtator 2023.


/e.i/j.p/

The post Dialog rajonal në Tiranë mbi politikat e sigurisë kibernetike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌