❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

VetĂ«m dy veta e kundĂ«rshtuan Enver HoxhĂ«n ballĂ« pĂ«r ballĂ« - Ramadan Çitaku dhe Pilo Peristeri!

✇Telegrafi
By: Agron Shala


Nga: Ahmet Xhavit Delvina (fragment nga libri Enigma e një epoke)

Enver Hoxha ishte njĂ« sadist i paimagjinueshĂ«m, njĂ« vampir i paskrupullt qĂ« tallej e zbavitej me vartĂ«sit e tij, apo bashkĂ«punĂ«torĂ«t e zellshĂ«m “revolucionarĂ«â€ qĂ« punonin me tĂ«, pĂ«r t’i ndĂ«rruar faqen kĂ«tij vendi, d.m.th., pĂ«r ta bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« “ParajsĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«â€. Ai, pas njĂ« periudhe kohore, kĂ«tyre bashkĂ«punĂ«torĂ«ve iu merrte jetĂ«n nĂ« mĂ«nyrat mĂ« tĂ« turpshme e mĂ« ç’njerĂ«zore! Por, populli asnjĂ«herĂ« nuk Ă«shtĂ« njohur me bĂ«mat e tij, apo poshtĂ«rimet qĂ« ai iu bĂ«nte kĂ«tyre bashkĂ«punĂ«torĂ«ve udhĂ«heqĂ«s. Ai, nĂ«pĂ«rmjet kongreseve, plenumeve, gjyqeve, shtypit, historisĂ«, deri edhe letĂ«rsisĂ« artistike, figurat e tyre i trajtonte si tĂ« kishte qejf. Ai kĂ«ta i paraqiste si burracakĂ«, injorantĂ«, imoralĂ« dhe iu vinte shumĂ« emĂ«rtesa tĂ« tjera, ashtu si t’i interesonte atij, nĂ« asnjĂ« rast nuk u pasqyrua e vĂ«rteta pĂ«r ta, kĂ«shtu qĂ« populli kĂ«tĂ« taktikĂ« tĂ« tijĂ«n, nuk e zbĂ«rtheu kurrĂ« dhe nuk e mĂ«soi asnjĂ«herĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n.

UnĂ«, siç e kam trajtuar rreth kĂ«tyre bĂ«mave tĂ« Enver HoxhĂ«s, kam patur biseda konfidenciale me daiun tim Esat Dishnica, i cili ishte lidhur me tĂ« qĂ« nĂ« Liceun e Korçës e deri nĂ« fund tĂ« jetĂ«s. Esati ka qenĂ« krye miku unikal i tij, apo mĂ« mirĂ«, “si vĂ«llezĂ«r binjakĂ«â€, dhe kĂ«tĂ« nuk e them vetĂ«m unĂ«, apo ne si familjarĂ«, por edhe tĂ« gjithĂ« ata qĂ« kanĂ« patur dijeni rreth marrĂ«dhĂ«nieve tĂ« tyre reciproke. Ata nuk u ndanĂ« pĂ«r asnjĂ« rast. Kjo ishte njĂ« çudi shumĂ« e veçantĂ« apo, siç thoshte babai im pĂ«r kĂ«tĂ« miqĂ«si: “Eksepsion unikal”.

Enveri, pĂ«r ta pĂ«rjashtuar edhe ruajtur Esatin nga rregulli i asgjĂ«simit tĂ« planifikuar dhe periodik, qĂ« nuk pĂ«rjashtonte as edhe njĂ« lloj shoku, vetĂ«m Esatin e mbajti me poste “speciale”, biles edhe gjatĂ« LuftĂ«s “Nacional-Çlirimtare”, si antar i KryesisĂ« sĂ« KĂ«shillit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m “Nacional-Çlirimtar”, ose me pozita relativisht tĂ« larta nĂ« Shtabin e PĂ«rgjithshĂ«m, ose e caktoi organizator tĂ« çetĂ«s sĂ« DumresĂ« etj. Pas “çlirimit” tĂ« vendit, e bĂ«ri dy herĂ« deputet tĂ« Korçës nĂ« Kuvendin Popullor, pastaj e ruajti nĂ« hije dhe e emĂ«roi drejtor tĂ« ShtĂ«pive tĂ« Pushimit nĂ« Pogradec dhe mĂ« vonĂ« drejtor tĂ« ShoqĂ«risĂ«-Komisionare.

Kaq ishin detyrat për Esatin aq sa jetoi. Trajtimi ekonomik i tij ishte i privilegjuar, hynte e dilte dhe drekonte tek Enveri, pa asnjë lloj audience, kalonin pushimet verore, gjithnjë bashkë, sidomos në Pogradec. Përfundimisht mund të them se e ruajti intimitetin shoqëror deri në fund të jetës së tij. Ky qe rasti më unikal në historikun e Partisë Komuniste Shqiptare dhe personalisht i Enver Hoxhës.

Ja ç’mĂ« tregonte daiu im Esati pĂ«r Enver HoxhĂ«n

NĂ« bisedat qĂ« bĂ«nim, daiu im Esati thoshte se nga Enver Hoxha historikisht dridheshin tĂ« gjithĂ«, apo siç thuhet shqip (popullorçe) “dh... nĂ« brek”. Çdokush qĂ« kish takim me tĂ«, mendonte gjithĂ« natĂ«n se si do ta ndĂ«rtonte diskutimin, qĂ« ky tĂ« ishte i sigurt qĂ« ai do ta pĂ«lqente. Ky ishte preokupimi mĂ« i madh i kĂ«tyre udhĂ«heqĂ«sve qyqarĂ«. NĂ« tĂ« gjithĂ« historinĂ« qĂ« Enveri ka qenĂ« nĂ« krye, vetĂ«m dy persona e kanĂ« kundĂ«rshtuar ballĂ« pĂ«r ballĂ« atĂ«. Ky qe njĂ« rast shumĂ« i veçantĂ«, ishte me tĂ« vĂ«rtet çudi, sidomos pĂ«r “udhĂ«heqĂ«sit trima”.

KĂ«ta tĂ« dy ishin, Pilo Peristeri dhe Ramadan Çitaku. Ky i dyti (Çitaku), i ka thĂ«nĂ« Enver HoxhĂ«s tekstualisht: “Mjaft mĂ« me llafet e tua, tĂ« dĂ«gjojmĂ« edhe tĂ« tjerĂ«t”. Kjo ndodhi kur u prishĂ«m me JugosllavinĂ«, nĂ« njĂ« mbledhje tĂ« Komitetit Qendror. Po kĂ«shtu foli edhe Pilo Peristeri kur u prishĂ«m me Bashkimin Sovjetik; “Dale o Enver, se ata rusĂ«t na e mĂ«suan se ç’ështĂ« komunizma”! PĂ«r kĂ«to dy raste, Enveri bĂ«ri dy tolerime tĂ« pashpjegueshme pĂ«r natyrĂ«n e tij.

PĂ«r Ramadan Çitakun, nuk u mor ndonjĂ« masĂ« ekstreme “siç ishte zakon”, sepse gjoja Enveri i kĂ«rkoi Komitetit Qendror, qĂ« nĂ«se “ishte e mundur”, tĂ« mos ia vinte re “BacĂ«s” se ishte njeri i mirĂ«, por i trashĂ«, “kosovar hesapi”, ndĂ«rsa pĂ«r Pilo Peristerin, po kĂ«shtu foli nĂ« Komitetin Qendror, qĂ« edhe kĂ«tij mos ia vinin re, sepse kĂ«to lojĂ« gafash apo lajthitjesh, si tĂ« thuash, janĂ« nĂ« natyrĂ«n e Pilos, se ai pĂ«r mungesĂ« kulture tĂ« lartĂ« politike, shprehet proletarçe, siç thotĂ« edhe ai, por tĂ« jeni tĂ« sigurt se i ka pa qĂ«llim tĂ« keq.

Komiteti Qendror i “mori parasysh” kĂ«rkesat e Enverit dhe mori pĂ«r tĂ« dy masa simbolike. “BacĂ«n” e çoi drejtor Qendror te Sigurimet ShoqĂ«rore, ndĂ«rsa Pilon, drejtor nĂ« UzinĂ«n Mekanike nĂ« Qytetin Stalin, meqĂ« i shkonte pĂ«r racĂ« se kishte prejardhje hekurpunuesi. Pilon e fali shumĂ« shpejt, pasi ia kishte nevojĂ«n, sepse ky ishte “ciceroni” personal i tij dhe i shĂ«rbente me zell pĂ«r tĂ« evidentuar aktivitetin revolucionar tĂ« Enver HoxhĂ«s, sidomos nĂ« 16 tetor tĂ« çdo viti, atĂ« e çonte nĂ«pĂ«r radio, televizion, institucione tĂ« ndryshme, shkolla, reparte ushtarake e kudo nĂ«pĂ«r republikĂ« pĂ«r tĂ« propaganduar veprĂ«n e tij, sakrificĂ«n, aftĂ«sitĂ« e tij “tĂ« veçanta” organizative, ushtarake, politike e çdo gjĂ« tjetĂ«r.

“Mos fol po deshe”! Pilua, shokun Enver e vinte nĂ« vendin e njeriut tĂ« rĂ«nĂ« nga qielli, kaluar edhe njĂ« profeti. Ai thoshte se shoku Enver ishte babai i vĂ«rtetĂ« dhe mĂ«suesi i kĂ«tij populli, qĂ« e gjeti ShqipĂ«rinĂ« pa asnjĂ« dije, pĂ«r tĂ« mos thĂ«nĂ« popull plotĂ«sisht injorant nĂ« politikĂ«, pale nĂ« filozofi dhe pa asnjĂ« traditĂ« revolucionare. PikĂ«risht puna e tij, mĂ«simet, sakrificat e tij nga mĂ« tĂ« paimagjinueshme na prunĂ« “aty ku jemi sot” dhe qĂ« na e ka lakmi e gjithĂ« bota. Natyrisht “leksionet” e Pilos ishin tĂ« parapĂ«rgatitura nĂ« “fabrikĂ«n” e Nexhmije HoxhĂ«s. Kjo “fabrikĂ«â€, nĂ« gjuhĂ«n zyrtare quhej Instituti i Studimeve Marksiste-Leniniste.

Pilo Peristeri konsiderohej nga komunistĂ«t mĂ« tĂ« vjetĂ«r shqiptar, sĂ« bashku me Miha Lakon, kĂ«shtu i kishte caktuar “Zeusi”, prandaj Pilua ishte ngarkuar nĂ« kĂ«tĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sisĂ« sĂ« veçantĂ«, meqenĂ«se e kishte edhe besimin. PĂ«rsa u takon tĂ« gjithĂ« komunistĂ«ve shqiptarĂ«, duke pĂ«rfshirĂ« edhe udhĂ«heqjen mĂ« tĂ« lartĂ« “shtatĂ« nĂ« qese” iu shkonin nga Enveri - thoshte Esati. Ja p.sh. Mehmet Shehun, qĂ« e mbajnĂ« pĂ«r trim tĂ« madh, apo Hero tĂ« LuftĂ«s, qĂ« e quan i tĂ«rĂ« populli shqiptar, “dh... nĂ« brek nga ai” - “shtatĂ« n’qese i shkojnĂ«â€, ngrihet nĂ« mbledhje tĂ« ByrosĂ« Politike njĂ« ditĂ« dhe me servilizmin mĂ« tĂ« madh dhe tĂ« dukshĂ«m plot neveri, pĂ«r t’i bĂ«rĂ« qejfin “komandantit”, propozoi: ShokĂ«, pĂ«r tĂ« rritur sigurinĂ«, pĂ«r mbrojtjen e jetĂ«s sĂ« mĂ«suesit dhe komandantit tonĂ«, shokut Enver Hoxha, aq tĂ« shtrenjtĂ« pĂ«r ne dhe pĂ«r gjithĂ« ShqipĂ«rinĂ« e matanĂ« nĂ«pĂ«r botĂ«, propozoj qĂ« edhe ne anĂ«tarĂ«t e ByrosĂ« Politike, duke filluar qĂ« nga unĂ« i pari, tĂ« kontrollohemi deri nĂ« trup e “kudo”, pĂ«rpara se tĂ« hyjmĂ« pĂ«r punĂ« nĂ« zyrĂ«n e shokut Enver, sepse kĂ«shtu e kĂ«rkon situata dhe interesi i atdheut. MegjithĂ«se shokut Enver ky propozim iu duk i tepĂ«rt edhe vet, jo vetĂ«m qĂ« nuk e pranoi, por edhe e kundĂ«rshtoi. Mehmeti iu imponua ByrosĂ« Politike, por nĂ« saj tĂ« demokracisĂ« sĂ« brendshme nĂ« parti dhe duke patur parasysh vlerat e jashtĂ«zakonshme tĂ« shokut Enver, kjo masĂ« qĂ« do tĂ« merrej pĂ«r ruajtjen e jetĂ«s sĂ« tij, ishte fare e vogĂ«l, rrjedhimisht me shumicĂ« votash u pranua propozimi i “Heroit” Mehmet Shehu.

KĂ«shtu, qĂ« nga ajo ditĂ« njerĂ«zit e Sulo Gradecit ose pjesĂ«tarĂ«t e sektorĂ«ve tĂ« mbrojtjes sĂ« udhĂ«heqjes, kontrollonin me dorĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« trupin, edhe anĂ«tarĂ«t e ByrosĂ« Politike, sĂ« bashku me “trimin legjendar” Mehmet Shehun, kur i thĂ«rriste pĂ«r ndonjĂ« punĂ« nĂ« zyrĂ« apo nĂ« shtĂ«pi, shoku Enver. Por, Mehmeti bĂ«ri edhe njĂ« propozim tĂ« dytĂ« shumĂ« mĂ« interesant se i pari dhe ky qe kulmi i servilizmit dhe i frikĂ«s, gjithashtu ndaj Enverit. Mesa duket si kriminel profesionist i regjur qĂ« ishte vetĂ«, kishte filluar tĂ« mendonte se i qenĂ« sosur ditĂ«t e jetĂ«s dhe e ndiente se ishte afĂ«r dita qĂ« do tĂ« vepronte edhe tek ai mekanizmi “auto-vrasĂ«s” tashmĂ« i njohur.

Për ta larguar sado pak këtë siklet apo ankth dhe të investonte në Parti shenja të reja besueshmërie, ngrihet në një mbledhje të Byrosë Politike dhe thotë:

- Meqenëse shoku Enver është shumë i lodhur nga një punë shumëvjeçare dhe me intensitet të paimagjinueshëm për interesat e atdheut dhe për më tepër kanë dalluar se ai, lodhjen e tij mundohet ta fsheh kur është në krye të detyrës, apo në mes nesh, me qëllim që të mos na shqetësojë ne, lëre pastaj për ndonjë rast të jashtëzakonshëm që ai mund të mungojë në ndonjë mbledhje tonën, për arsye shërbimi jashtë Tiranës, se sa keq i vjen për mungesën, prandaj neve na bie për detyrë, që të gjejmë mënyra të reja, që me punën e përbashkët, të arrijmë të mos pengojmë për asnjë rast objektivat e punës, që shoku Enver i ka vënë vetes.

- Por, dua tĂ« theksoj edhe njĂ« gjĂ« shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r kĂ«tĂ« situatĂ« tĂ« re shumĂ« tĂ« ndĂ«rlikuar ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« po jetojmĂ«. Kjo situatĂ« e re ka lindur probleme tĂ« reja qĂ« duan zgjidhje, jo vetĂ«m me mĂ«nyrat e zakonshme teknike, ekonomike, politike, diplomatike etj., por, kĂ«rkojnĂ« mĂ«nyra dhe trajtime mĂ« tĂ« kualifikuara, nuk mjaftojnĂ« mĂ« besnikĂ«ria klasike ndaj MarksizĂ«m-Leninizmit nĂ« mĂ«nyrĂ« shabllone, por baza e zgjidhjes duhet tĂ« jetĂ« shumĂ« mĂ« e gjerĂ«, e mbĂ«shtetur pa asnjĂ« ekuivok nĂ« mendimet e reja qĂ« e pasurojnĂ« MarksizĂ«m-Leninizmin nĂ« mĂ«nyrĂ« shkencore, pĂ«r kushtet e sotme tĂ« hedhura nga Partia jonĂ« me shokun Enver nĂ« krye. Dua tĂ« shtoj edhe njĂ« gjĂ«: Ne, anĂ«tarĂ«t e ByrosĂ« Politike lĂ«mĂ« shumĂ« pĂ«r tĂ« dĂ«shiruar, qĂ« tĂ« arrijmĂ« kĂ«tĂ« nivel tĂ« ri, neve na duhet tĂ« punojmĂ« shumĂ« qĂ« t’i asimilojmĂ« kĂ«to direktiva tĂ« reja, prandaj propozoj qĂ« nĂ« çdo mbledhje tĂ« ByrosĂ« Politike, tĂ« asistojĂ« pĂ«r tĂ« na ndihmuar shoqja Nexhmije Hoxha, qĂ« Ă«shtĂ« natyrshĂ«m specialistja mĂ« e mirĂ« pĂ«r ç’ka shtrova mĂ« sipĂ«r. Prezenca e saj nĂ« mbledhjet tona, si dhe ndihma e saj, jo vetĂ«m qĂ« na ndihmon qĂ« ne tĂ« mos gabojmĂ« kurrĂ« nĂ« “vijĂ«â€, por njĂ«kohĂ«sisht shokut Enver i krijon mundĂ«sira tĂ« reja, kohĂ« tĂ« re e mĂ« tĂ« zgjatur, pĂ«r tĂ« punuar nĂ« studion e tij nĂ« shtĂ«pi pĂ«r çështjen tonĂ«. NdĂ«rsa ne tĂ« informohemi nĂ«pĂ«rmjet shoqes Nexhmije, pĂ«r kĂ«rkesat apo udhĂ«zimet e reja, kĂ«shtu qĂ« ne i kursejmĂ« komandantit ecejaket pĂ«r ne, “kohĂ« â€œĂ«shtĂ«, po si!

- I lutem shoqes Nexhmije tĂ« mos keqkuptohet se çdo gjĂ« qĂ« shtrova, e di se do t’i pĂ«lqej shokut Enver, pavarĂ«sisht se ai do tĂ« ngarkohet me mĂ« shumĂ« punĂ«, por ama e dimĂ« qĂ« ai Ă«shtĂ« i etur pĂ«r punĂ« dhe ne me kĂ«to propozimet e reja, do t’i lehtĂ«sojmĂ« lĂ«vizjet e parĂ«ndĂ«sishme. I lutem gjithashtu edhe njĂ«herĂ« shoqes Nexhmije, se pĂ«r kĂ«tĂ« ndihmĂ« qĂ« do tĂ« na japi ne dhe PartisĂ«, do t’i jemi mirĂ«njohĂ«s dhe pĂ«r tĂ« mos shkelur rregullat administrative tĂ« PartisĂ«, tĂ« mos e protokollojmĂ« prezencĂ«n e saj nĂ« mbledhjet tona. Me gjithĂ« kundĂ«rshtimin e shoqes Nexhmije, propozimi u hodh nĂ« votĂ« dhe u miratua njĂ«zĂ«ri. Si rrjedhim shoqja Nexhmije merrte pjesĂ« nĂ« çdo mbledhje tĂ« ByrosĂ« Politike, pa u shĂ«nuar kurrĂ« nĂ« protokollin zyrtar tĂ« mbledhjes. Edhe Suloja kĂ«naqej nga niveli i lartĂ« i ndĂ«rgjegjes, sĂ« shokĂ«ve tĂ« “BirosĂ«â€.

Mehmeti me kĂ«to furçet apo pallavrat e tij pĂ«r figurĂ«n e Enverit, mendonte se do tĂ« fitonte diçka, sĂ« paku tĂ« arrinte ta bindte sadopak Nexhmijen, se ai ushqente dashuri e respekt pĂ«r tĂ«, prandaj e kishte aktualizuar kĂ«tĂ« çështje. Enveri kishte disa kohĂ«, qĂ« nuk vinte gjithnjĂ« nĂ« mbledhje tĂ« ByrosĂ«, pĂ«r shkak tĂ« sĂ«mundjeve tĂ« tij tĂ« njohura si, diabet i lartĂ«, sĂ«mundjen e rĂ«ndĂ« tĂ« zemrĂ«s etj., por e keqja mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r tĂ« ishte, kur ai duhej tĂ« paraqitej nĂ« kontakte tĂ« ndryshme me njerĂ«zit, sepse ai kishte pĂ«suar njĂ« ezauriment mendor galopant nĂ« formĂ« mjaft tĂ« rĂ«ndĂ«, sa kishte arritur t’i pengonte dhe rrjedhshmĂ«rinĂ« e tĂ« folurit, lĂ«re pastaj dhe nivelin mendor.

Por, siç u duk mĂ« vonĂ«, kĂ«to forma apo sjellje servile qĂ« Mehmet Shehu pĂ«rdori, nuk i dhanĂ« asnjĂ« pĂ«rfitim pĂ«r tĂ« keqen qĂ« mendonte, se do t’i ndodhte sipas historisĂ« dhe rregullit “auto-vrasĂ«s”, qĂ« funksiononte normalisht nĂ« Parti. Koha tregoi se edhe atij i ishte pĂ«rcaktuar me saktĂ«si dita e asgjĂ«simit. Kjo ishte nĂ« fakt periudha mĂ« e keqe shĂ«ndetĂ«sore e Enverit dhe tashmĂ« ishte e qartĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«, se ai nuk e merrte mĂ« veten dhe shĂ«ndeti i tij do tĂ« shkonte pĂ«rditĂ« e mĂ« keq. KĂ«shtu qĂ« komandĂ«n e shtetit shqiptar, efektivisht e kishte marrĂ« nĂ« dorĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« absolute, “Zonja e ZezĂ«â€ Nexhmije Hoxha dhe Sulo Gradeci, dora e hekurt e saj, tĂ« dy kriminelĂ« sadistĂ« sa s’ka. NdĂ«rkohĂ« llahtaria dhe frika tek Mehmeti, kishin mbĂ«rritur kulmin edhe te mua si Xhavit.

MĂ« kujtohet njĂ« rast shumĂ« i turpshĂ«m pĂ«r “heroin” frikacak Mehmet Shehu. Vjen njĂ« ditĂ« gjithĂ« madhĂ«shti dhe autoritet nĂ« Kombinatin e Auto-TraktorĂ«ve me cilĂ«sinĂ« e kryeministrit, nĂ« njĂ« mbledhje pune nĂ« bazĂ« (siç i thoshin atĂ«herĂ«), me rastin e prodhimit tĂ« traktorit tĂ« parĂ« shqiptar. GjatĂ« fjalĂ«s sĂ« tij qĂ« pĂ«rshkohej nga njĂ« entuziazĂ«m i madh pĂ«r “sukseset” e arritura nga klasa jonĂ« punĂ«tore nĂ«n udhĂ«heqjen e PartisĂ« me shokun Enver nĂ« krye, njĂ« shok i yni po komunist, Vesel Bano, nga “entuziazmi” i madh qĂ« e kishte pushtuar, ndĂ«rpreu fjalĂ«n e Mehmetit dhe bĂ«rtiti nĂ« sallĂ«: RroftĂ« shoku Mehmet Shehu dhe natyrshĂ«m e gjithĂ« salla brohoriti “Urra, urra ...” nĂ« mĂ«nyrĂ« frenetike, por pĂ«r çudi ngrihet Mehmeti i “nervozuar” nĂ« kulm dhe urdhĂ«ron me duar e zĂ« tĂ« lartĂ«: TĂ« dalĂ« menjĂ«herĂ« jashtĂ«, ai qĂ« hodhi atĂ« parullĂ« krejtĂ«sisht tĂ« gabuar.

Pas pak vazhdoi duke bĂ«rtitur rishtazi: More-more, po ç’jam unĂ«? UnĂ« nuk jam gjĂ« tjetĂ«r, veçse njĂ« si ju dhe asgjĂ« mĂ« tepĂ«r. Neve duhet tĂ« thĂ«rrasim dhe tĂ« bĂ«rtasim biles, por jo, jo, jo “rroftĂ« Mehmeti”, por “RroftĂ« shoku Enver Hoxha” - themeluesi i PartisĂ« sonĂ«, sepse ai na rriti, na edukoi dhe na bĂ«ri kĂ«ta qĂ« jemi sot, ai punoi me tĂ« gjithĂ« ne si mĂ«suesi me nxĂ«nĂ«sin, prandaj tĂ« gjithĂ« e kemi detyrim tĂ« thĂ«rrasim me forcĂ« dhe biles me forcĂ« tĂ« madhe. TĂ« rrojĂ« Partia jonĂ« dhe themeluesi e mĂ«suesi ynĂ« shoku Enver Hoxha, urra-urra ... dhe kĂ«shtu ndodhi nĂ« Kombinatin tonĂ«.

Pra, me këto që përshkrova shkurtazi për Mehmet Shehun, del dhe vërtetohet katërcipërisht se ai ishte një burracak i vërtetë dhe katil shumë ordiner, si të gjithë shokët e sërës së tij.

Por, dimĂ« edhe historinĂ«, edhe fundin e Mehmet Shehut, qĂ« shkoi si “cjapi te kasapi”, kur i erdhi momenti i planifikuar pĂ«r t’u asgjĂ«suar si gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t, biles ai ishte aq i “ndĂ«rgjegjshĂ«m”, sa la edhe njĂ« letĂ«r pĂ«rshĂ«ndetĂ«se pĂ«r PartinĂ« qĂ« e rriti, e edukoi dhe nĂ« fund natyrshĂ«m e asgjĂ«soi. Enveri tek Mehmeti si person, shfrytĂ«zoi nĂ« maksimum anĂ«n e tij kriminale, qĂ« e kishte nĂ« kufijtĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« se shokĂ«t e tij dhe mund tĂ« themi pa frikĂ«, se ishte kampion i kriminelĂ«ve tĂ« tjerĂ«, duke pĂ«rjashtuar vetĂ«m Enver HoxhĂ«n qĂ« ia kalonte. Enveri e asgjĂ«soi Mehmetin kur deshi, tamam si njĂ« pulĂ«, pa asnjĂ« problem.

Ai nuk i zuri besĂ« atij asnjĂ«herĂ«, gjithmonĂ« dyshonte pĂ«r tĂ«, i dukej se ishte mosmirĂ«njohĂ«s dhe biles, Enveri nga qĂ«ndrimi qĂ« ai mbante, çuditej se si nuk e kuptonte se i kishte kaluar shumĂ« koha e flijimit, si tĂ« gjithĂ« shokĂ«t paraardhĂ«s. E keqja pĂ«r Mehmetin dhe qĂ« e “mori nĂ« qafĂ«â€, ishte bindja e tij se Enveri nuk bĂ«nte dot pa tĂ« dhe njĂ«kohĂ«sisht besonte pĂ«r njĂ« vdekje tĂ« papritur pĂ«r tĂ«, prandaj ai mendonte se si po shkonin punĂ«t, nuk e kishte keq, sikur do t’ia hidhte. Por, njĂ«kohĂ«sisht edhe Enveri e mendonte shumĂ« mirĂ«, se sa keq do tĂ« sillej Mehmeti me emrin e figurĂ«n e tij pas vdekjes, lĂ«re pastaj me familjen e tij. Prandaj ai meritonte trajtim tĂ« veçantĂ«.

Gradualisht i zhduku edhe gruan Fiqirete Sanxhaktarin. Edhe kjo kriminele e njohur qĂ« kishte mbajtur dhe funksione tĂ« larta partie, prandaj edhe ajo ishte nĂ« nomenklaturĂ«n qĂ« mekanizmi auto-vrasĂ«s i PartisĂ«, duhet tĂ« vepronte edhe mbi tĂ«, rrugĂ« tĂ« cilĂ«n ajo ja u kishte caktuar personalisht shokĂ«ve dhe shoqeve tĂ« saj. Po kĂ«shtu i zhdukĂ«n edhe djalin e madh Vladimirin me (vetĂ«)vrasje. Ky qe shpĂ«rblimi qĂ« ju jepte “nĂ«na Parti” bijve dhe bijave tĂ« saja, pĂ«r punĂ«n e tyre tĂ« “vyer” ndĂ«r vite. Enveri, bashkĂ«punĂ«torĂ«t e tij tĂ« afĂ«rt i analizonte me shumĂ« kujdes, ai p.sh., sikur tĂ« dallonte tek ata qĂ« natyra i kishte dhuruar pak nder dhe pak trimĂ«ri, ai i refuzonte menjĂ«herĂ« dhe nuk i donte kurĂ«n e kurĂ«s pranĂ« vetes.

Ai preferonte ata njerĂ«z qĂ« veç mungesĂ«s sĂ« nderit dhe trimĂ«risĂ«, mundĂ«sisht tĂ« kishin edhe tĂ« kaluar tĂ« diskutueshme. Kjo gjĂ« i interesonte atij, sepse e kishte mĂ« tĂ« lehtĂ« tĂ« bĂ«nte me ta çfarĂ« tĂ« donte. KĂ«to “vegla” qorre kalonin kontroll pas kontrolli dhe nĂ« fund i shikonte edhe njĂ«herĂ« ai vet me shumĂ« kujdes, kĂ«ta kandidat, qĂ« ia ofronin pĂ«r bashkĂ«punĂ«torĂ« sipas shijes sĂ« tij, organet e caktuara pĂ«r kĂ«to probleme, mbi tĂ« gjitha ai u kontrollonte edhe a kishin cilĂ«si tĂ« larta natyrale pĂ«r t’u pĂ«rpunuar sipas dĂ«shirĂ«s sĂ« vet dhe po tĂ« bindej ai vetĂ« personalisht pĂ«r kĂ«to cilĂ«si, atĂ«her ata konsideroheshin tĂ« padiskutueshĂ«m pĂ«r tĂ«.

Ai nĂ«pĂ«rmjet informacioneve tĂ« sakta merrte vesh shkallĂ«n e kolaboracionizmit tĂ« tyre me qeveritĂ« e kaluara, ky informacion ishte njĂ« avantazh pĂ«r tĂ«, sepse e dinte qĂ« ata do tĂ« ishin mĂ« tĂ« gatshmit pĂ«r t’u futur nĂ« çdo punĂ« tĂ« pisĂ«t, apo krime tĂ« çdo lloji, vetĂ«m pĂ«r tĂ« mbuluar tĂ« kaluarĂ«n e tyre tĂ« kompromentuar. Po pĂ«rmend disa nga kĂ«ta elementĂ« tĂ« ulĂ«t qĂ« punuan me shumĂ« devocion pĂ«r atĂ« sistem dhe nĂ« fund shumĂ« prej tyre i pĂ«rpiu mekanizmi i famshĂ«m auto-vrasĂ«s i partisĂ« sĂ« tyre:

- Dr. Omer Nishani, ka qenë përfaqësues i lartë i Dhomës Koorporative Fashiste dhe anëtar i Këshillit të Lartë të Shtetit.

- Ramiz Alia, me kombësi boshnjake, ka qenë anëtar i Rinisë Fashiste, i veshur me këmishë të zezë. Partia dispononte fotografi origjinale dhe regjistra fashiste, ku kishte prej tyre edhe me firmën e tij origjinale.

- Gjeneral Qazim Kondi, në shtator të vitit 1941 ishte oficer fashist; për merita ndaj fashizmit, në janar të 1943, emërohet nënprefekt i Kurveleshit

- Gjon Banushi, rreshter i kuesturĂ«s nĂ« VlorĂ« dhe punonjĂ«s i strukturave tĂ« “SIMIT” (ShĂ«rbimi i FshehtĂ« Britanik) deri nĂ« fillim tĂ« vitit 1943.

Pa pĂ«rmendur tĂ« tjerĂ« si: Spiro Moisiu, Shefqet Peçi, Bedri Spahiu, Et’hem Berhani etj. PĂ«rmenda vetĂ«m disa nga kĂ«ta tĂ« niveleve nga mĂ« tĂ« lartat e deri te mĂ« tĂ« ulĂ«tat. Ai me kĂ«ta tipa luante si tĂ« donte, prandaj kishte arritur rezultate tĂ« larta nĂ« krime, duke pĂ«rdorur kĂ«tĂ« lloj llumi apo elementi dhe pĂ«r kĂ«ta mund tĂ« flasĂ«sh sa tĂ« duash, por fatkeqĂ«sisht nĂ« agjenturat e Sigurimit tĂ« Shtetit, kishte tĂ« kompromentuar edhe nga radhĂ«t tona.

Kjo e keqe ndodhi dhe u bĂ« fakt edhe sepse kishte nga tanĂ«t qĂ« nuk mundĂ«n tu rezistonin terrorit dhe torturave pĂ«r kohĂ« tĂ« gjatĂ« e qĂ« u shtrinĂ« deri te familjarĂ«t e kĂ«tyre “qyqarĂ«ve” fatkeqĂ«. Ky ishte njĂ« fakt i papritur dhe i paimagjinueshĂ«m, prandaj kĂ«tĂ« fatkeqĂ«si tĂ« turpshme duhet ta pranojmĂ« ashtu siç ishte realiteti. KĂ«shtu qĂ« edhe “hienat” komuniste duke penetruar edhe ndĂ«rmjet nesh, shkaktuan dĂ«me tĂ« pa llogaritura. /Memorie.al/

↗

2026: Shpresë pa optimizëm

✇Reporter
By: Lea Ypi

Çdo dhjetor tĂ« viteve tĂ« fundit, mĂ« kujtohet njĂ« moment kur Jeremy Corbyn, atĂ«herĂ« lider i opozitĂ«s Laburiste nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar, citoi njĂ« pjesĂ« nga njĂ« fjalim i Vitit tĂ« Ri qĂ« mĂ« dukej tepĂ«r i njohur. “Ky vit do tĂ« jetĂ« mĂ« i vĂ«shtirĂ« se viti i kaluar,” tha ai. FjalĂ«t e Corbyn [
]

The post 2026: Shpresë pa optimizëm appeared first on Reporter.al.

↗

Krishtlindjet në një vend ku Zoti ishte i ndaluar

✇Reporter
By: Blerina Gjoka

Në oborrin e Katedrales së Shën Palit në Tiranë, mbrëmjen e së hënës në prag të Krishtlindjes, pak besimtarë katolikë mblidhen për meshën e pasdites. Pranë hyrjes, një instalacion i thjeshtë me dru dhe kashtë rikrijon në miniaturë skenën e lindjes së Krishtit, një kujtesë e qetë e një historie të përsëritur brez pas brezi. [
]

The post Krishtlindjet në një vend ku Zoti ishte i ndaluar appeared first on Reporter.al.

↗

Letra e mbesës së Hasan Prishtinës, për Enver Hoxhën: Këtu nuk mund të jetoj

✇Telegrafi
By: Agron Shala


Një dokument i rrallë i vitit 1949, rikthen në vëmendje historinë tronditëse të Elma Prishtinës, mbesës së personalitetit të njohur, ish-kryeministrit të Shqipërisë, patriotit të njohur, Hasan Prishtina. E bllokuar në Shqipëri pa familje, pa pasuri dhe pa të drejtë largimi, Elma i shkroi personalisht kryeministrit Enver Hoxha, një letër të gjatë dhe të dhimbshme, duke kërkuar vetëm një gjë: të largohej nga vendi ku nuk kishte asnjë njeri dhe ku nuk mund të mbijetonte.

Historia e Elma Prishtinës nis më 1939, kur babai, Ymer Prishtina - vëllai i Hasan Prishtinës - e solli në Shqipëri pak para shpërthimit të luftës italo-greke. Me origjinë nga Selaniku dhe me shtetësi greke, ai u detyrua të merrte shtetësinë shqiptare gjatë luftës. Por, vdiq në fund të vitit 1942, duke e lënë Elmën vetëm, të pambrojtur dhe pa asnjë të afërm në vend.

Pas ardhjes së komunistëve në pushtet në fundin e vitit 1944, Elma mbeti në Shqipëri si shtetase e huaj me dokumente të rregullta. Ndërsa familjarët e thërrisnin nga Turqia, ajo mori një leje-kalimi, shiti gjithçka që kishte dhe u përgatit të largohej. Por, rruga iu mbyll në minutën e fundit: konsullata jugosllave nuk ia dha vizën e transitit.

E bllokuar dhe pa asnjĂ« mjet jetese, ajo iu drejtua vetĂ« Enver HoxhĂ«s nĂ« shtator tĂ« vitit 1949, duke i lutur qĂ« t’i shtynte afatin e lejes dhe t’i mundĂ«sonte ikjen pĂ«rmes ItalisĂ«. KĂ«rkesa nuk u aprovua kurrĂ«. Fati i Elma PrishtinĂ«s u bashkua me qindra tĂ« tjerĂ« tĂ« cilĂ«t regjimi komunist, nĂ« fuqi, nuk i lejoi tĂ« largoheshin nga vendi.

Më poshtë është letra e saj origjinale, një prej dëshmive më të rralla të asaj kohe - një zë i brishtë i mbetur në duart e një regjimi të pamëshirshëm.

***

Gjeneralkolonel Enver Hoxhës
Tiranë

E nĂ«nshkruara Elma Prishtina, shtĂ«piake dhe banuese nĂ« “Lagjen ‘Misto Mame’”, “Rruga ‘Bajram Curri’” Nr. 419, marr nderin me ju parashtrua sa mĂ« poshtĂ«:

Baba jem i ndjeri Ymer Prishtina, vĂ«llai i tĂ« ndjerit Hasan Prishtina, mbas ikjes sĂ« Zogut nga Shqipnija nĂ« muajin gusht tĂ« vitit 1939, mĂ« mori dhe mua vajzĂ«n e tij tĂ« vetme dhe ardhĂ«m kĂ«tu pĂ«r njĂ« vizitĂ«, mbas shumĂ« vjet mĂ«rgimi; dhe, mbasi filloi lufta kundĂ«r GreqisĂ«, baba i jem, i cili kishte shtetĂ«si greke, mbase jetonim nĂ« Selanik ku kemi edhe pasurinĂ« tonĂ«, u shtrĂ«ngua tĂ« marrĂ« shtetĂ«sinĂ« shqiptare, porse nĂ« fund tĂ« vitit 1942 vdiq, e kĂ«shtu unĂ« mbeta vetĂ«m dhe nuk pata mundĂ«si qĂ« tĂ« shkonj, mbasi ra Greqia, sepse isha njĂ« vajzĂ« e re pa njeri tĂ« afĂ«rm t’imin.

Kur hyri Partia këtu unë vazhdova që të qëndroj si shtetase e huaj, siç rezulton edhe nga leje-qëndrimi për të huaj që kam në dorë.

Mbasi pra nĂ« kĂ«to kohĂ«t e fundit njerĂ«zit e minj qĂ« kam nĂ« Turqi mĂ« kanĂ« kĂ«rkuar qĂ« tĂ« shkonj atje, kĂ«rkova rregullisht njĂ« leje-kalimi, e cila dhe m’u dha porse nuk munda qĂ« tĂ« shkonj, sepse Konsullata Jugosllave nuk mĂ« mbante vizĂ«n qĂ« tĂ« kaloja nĂ«pĂ«r Jugosllavi.

Në këtë ndërkohë unë, tue shpresue se do të shkonja shita të gjitha plaçkat e mia dhe sot kam mbet pa asnjë gjë. Me qenë pra se jam një copë vajzë, që nuk di as gjuhën shqipe, mbasi kam le në Selanik. Dhe, meqenëse tash kam mundësi që të shkonj në Turqi më anë të Italisë.

Prandaj, marr nderin t’ju lutem tĂ« kini mirĂ«sinĂ« tĂ« merrni masat e duhuna qĂ« tĂ« mĂ« shtohet leja e lejekalimit dhe tĂ« mĂ« vizitohet e kĂ«shtu tĂ« mundem tĂ« shkonj sa pa zĂ«nĂ« dimni e tĂ« vetĂ« pranĂ« njerĂ«zve tĂ« minj e tĂ« shpĂ«tonj jetĂ«n, mbasi kĂ«tu nuk kam kurrsesi mundĂ«si qĂ« tĂ« jetoj.

Tiranë, më 5.XI.1949
Me nderime
Elma Prishtina

/ Memorie.al/

↗

Survejim mbi koleksion

✇Reporter
By: Elsa Demo

NjĂ« kamera dixhitale me mikroskop mund tĂ« shĂ«tisĂ« nĂ« brendĂ«si tĂ« njĂ« Piccaso-je, Warhol-i, Rauschenberg-u dhe tĂ« tregojĂ« çfarĂ« ka parĂ« pa u ndikuar nga fuqia e emrave dhe shifrat financiare qĂ« kapin ata nĂ« tregun e artit. NjĂ« metodĂ« qĂ« Gentian Shkurti (1977) e ka pĂ«rdorur me vepra tĂ« koleksionit tĂ« Muzeut tĂ« Artit [
]

The post Survejim mbi koleksion appeared first on Reporter.al.

↗

Mes satirës dhe glorifikimit, videot AI mbi komunizmin ngrenë shqetësime etike

✇Reporter
By: Blerina Gjoka

PĂ«r ata qĂ« e kanĂ« jetuar periudhĂ«n e regjimit komunist, imazhet simbolike qĂ« mund t’u vijnĂ« ndĂ«rmend lidhen me radhĂ«t e gjata nĂ« tĂ« gdhirĂ« pĂ«r qumĂ«sht apo vajguri, grumbullimet e njerĂ«zve nĂ« furrat e bukĂ«s apo dyqanet thuajse bosh nĂ« fund tĂ« viteve ’80. BashkĂ« me postulatet propagandistike apo vetĂ« figurĂ«n e diktatorit Enver [
]

The post Mes satirës dhe glorifikimit, videot AI mbi komunizmin ngrenë shqetësime etike appeared first on Reporter.al.

↗

“Si mbledhjet e Enverit, poshtĂ« komunizmi”, Rama nervozohet me komentuesin: Je idiot

✇BoldNews
By: Ela

Edi Rama zhvilloi sot njĂ« takim me banorĂ«t e NjĂ«sisĂ« nr. 2 nĂ« TiranĂ«, ku foli pĂ«r buxhetin e qytetarĂ«ve pĂ«r TiranĂ«n dhe ShqipĂ«rinĂ«, por njĂ« qytetar e ka konsideruar mbledhjen “si mbledhjet e xhaxhi Enverit, poshtĂ« komunizmi”. Teksa po lexonte komentet nga qytetarĂ«t nĂ« Facebook, Rama u irritua kur pa qytetari kishte shprehur mendimin [
]

The post “Si mbledhjet e Enverit, poshtĂ« komunizmi”, Rama nervozohet me komentuesin: Je idiot appeared first on BoldNews.al.

↗

“Hiqni dorĂ« nga mbrojtja e krimit”, Kasmi-Kaprit: E gjykojmĂ« Enverin pĂ«r çdo gjĂ«, por jo nĂ« marrĂ«dhĂ«nie me KosovĂ«n

✇Abc News
By: Rovena

NjĂ« debat i ashpĂ«r u zhvillua mbrĂ«mjen e kĂ«saj tĂ« hĂ«ne nĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News mes deputetit dhe studiuesit Erald Kapri dhe historianit Marenglen Kasmi, lidhur me rolin e Enver HoxhĂ«s dhe marrĂ«dhĂ«niet e ShqipĂ«risĂ« me KosovĂ«n gjatĂ« periudhĂ«s komuniste.

Kapri akuzoi Kasmin pĂ«r “mbrojtje tĂ« krimit”, ndĂ«rsa ky i fundit e cilĂ«soi kĂ«tĂ« si njĂ« keqinterpretim tĂ« historisĂ«. “Hiqni dorĂ« nga mbrojtja e krimit”, deklaroi Kapri, ndĂ«rsa Kasmi iu pĂ«rgjigj se “krimi nuk mbrohet”, por se “nuk duhet tĂ« pĂ«rsĂ«riten teza tĂ« historiografisĂ« jugosllave qĂ« synonin pĂ«rçarjen e shqiptarĂ«ve”.

Ai shtoi se Enver Hoxha mund tĂ« gjykohet pĂ«r shumĂ« krime dhe vrasje brenda vendit, por jo pĂ«r marrĂ«dhĂ«niet me KosovĂ«n, tĂ« cilat sipas tij “kanĂ« qenĂ« ndĂ«r mĂ« tĂ« mirat nĂ« historinĂ« moderne shqiptare”.

Marenglen Kasmi: Jo vetĂ«m Nexhmija, por ishte detyrim pĂ«r pjesĂ«n e madhe tĂ« administratĂ«s anĂ«tarĂ«simi, po kjo Ă«shtĂ« çështje tjetĂ«r. Çështja Ă«shtĂ« kĂ«tu, mua e di pĂ«r çfarĂ« s’mĂ« vjen mirĂ«, qoftĂ« edhe diskutimi qĂ« po bĂ«het kĂ«tu sot, sepse po risjellim nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rsosur teza tĂ« historografisĂ« jugosllave qĂ« synimin kryesor e kanĂ« armiqĂ«simin e shqiptarĂ«ve me njĂ«ri tjetrin, teza tĂ« cilat kanĂ« gjetur njĂ« amplifikim tĂ« çuditshĂ«m pas viteve 1990 dhe mendojnĂ« se duke e implikuar dhe goditur Enver HoxhĂ«n, me kĂ«tĂ« gjĂ« mendojnĂ« se do e bĂ«jnĂ« Enver HoxhĂ«n mĂ« tĂ« keq nĂ« sytĂ« e shqiptarĂ«ve. O Erald


Erald Kapri: Hiqni dorë nga mbrojtja e krimit.

Marenglen Kasmi: Krimi nuk mbrohet more, nuk mbrohet krimi, por mos i bjer tavolinës kot. Dëgjo këtu, se ke boshllëqe në histori.

Erald Kapri: Unë kam boshllëqe ëë, deri në 1948 ishin çuna të mirë jugosllavët pastaj u bënë armiqtë e Shqipërisë.

Marenglen Kasmi: Dëgjo mor dëgjo këtu se ke nevojë të dëgjosh po ta them përsëri dhe jam duke thënë që teza e historografisë jugosllave për të përçarë shqiptarët është e dhimbshme që të aplifikohen me të pavërteta historie kështu si sot. Këto nuk e bëjnë Enver Hoxhën më të mirë, sikurse nuk e bëjnë as më të keq sepse është historia. Hajde ta gjykojmë Enver Hoxhën për të gjitha krimet vrasjet që kanë ndodhur këtu, por jo në marrëdhënie me Kosovën, e përsëris me bindje shkencore, sa është bërë për Kosovën gjatë periudhës së socializmit nuk është bërë as sot. Kanë një dallim vitet 45-48, por ka një dallim se histori flitet me periudha, dhe pas vitit 1980, sidomos 81 e mbrapa hapi dokumentet dhe shikoje pak se cilat janë qëndrimet. Kjo përsëri nuk e bën sistemin e diktaturës në Shqipëri më të mirë a më të keq, se nuk gjykohet kështu në histori, merremi tani me ky ishte këtu ky ishte atje. O zotëri, do bëjmë analizë historike apo jo? Nëse ke ardhur si historian fol si i tillë mos hidh shashka parlamenti.

Erald Kapri: Nëse do heqim ne përgjegjësinë e shtetit shqiptar në masakrën e Tivarit, atëherë në rregull.

Marenglen Kasmi: Jo mor jo është pasojë e vrasjes së Miladin Popoviçit drejtpërdrejtë.

↗

Kapri: E kemi studiuar shumë pak Enver Hoxhën. Kasmi: Duhet analizë e gjithë sistemit, të mos manipulohen gjërat

✇Abc News
By: Rovena

NĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News u zhvillua njĂ« debat mbi figurĂ«n historike tĂ« diktatorit Enver Hoxha dhe mĂ«nyrĂ«n se si ai Ă«shtĂ« trajtuar nga historiografia shqiptare. Gazetari dhe studiuesi Erald Kapri theksoi se periudha e diktaturĂ«s dhe vetĂ« roli i Enver HoxhĂ«s nĂ« mekanizmin e dhunĂ«s shtetĂ«rore nuk janĂ« studiuar mjaftueshĂ«m.

Nga ana tjetĂ«r, historiani Marenglen Kasmi nĂ«nvizoi se, ndonĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme tĂ« vazhdojĂ« studimi i periudhĂ«s komuniste, debati nuk duhet tĂ« fokusohet nĂ«se Enver Hoxha ishte apo jo diktator, pasi kjo tashmĂ« dihet. Sipas tij, rĂ«ndĂ«si ka tĂ« bĂ«het njĂ« analizĂ« e thellĂ« dhe e paanshme e gjithĂ« sistemit, pĂ«rfshirĂ« dimensionet politike, shoqĂ«rore dhe ekonomike. “NĂ«se nuk i rrijmĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«s historike dhe e manipulojmĂ« atĂ«, rrezikojmĂ« qĂ« shumĂ« gjĂ«ra tĂ« pĂ«rsĂ«riten,” theksoi Kasmi.

Debati nĂ« “Real Story” solli nĂ« vĂ«mendje nevojĂ«n pĂ«r njĂ« qasje mĂ« tĂ« balancuar dhe shkencore ndaj studimit tĂ« periudhĂ«s sĂ« diktaturĂ«s komuniste nĂ« ShqipĂ«ri, duke shmangur politizimin dhe ekstremizmin nĂ« interpretimin e sĂ« kaluarĂ«s.

Erald Kapri: I kthehemi thelbit. Unë besoj që Enver Hoxha, është studiuar shumë pak. Unë mendoj që ne duhet të merremi shumë me Enver Hoxhën. Jemi marrë 50 vite, 30 vite, nuk mjafton. Ka shumë gjëra, dritëhije që duhen studiuar nga Enver Hoxha. Për mua që jam marrë, sa jam marrë, ende nuk është zbardhur gjithë mekanizmi i krimit gjatë diktaturës. Ka ende shumë përgjigje. Përshembull, ju ngritët pyetjen firmoste apo nuk firmoste Enveri se ka qenë Stalini, Stalini nuk firmoste përshembull vepronin të tjerët, ky çfarë bënte? Si e drejtonte? Si e kishte mekanizmin e dhunës? Si funksiononte Sigurimi i Shtetit? Ku ishtë roli i tij? Pra të gjitha këto elemente janë ende të pazbardhura.

Marenglen Kasmi: Biem dakord qĂ« ka shumĂ« pĂ«r tĂ« studiuar jo vetĂ«m pĂ«r tĂ«, por edhe pĂ«r sistemin nĂ« tĂ«rĂ«si dhe kjo nuk Ă«shtĂ« ndonjĂ« veçori edhe Ă«shtĂ« cikĂ«l historik. Shkenca historie kĂ«shtu funksionon. Por po ashtu duhet theksuar qĂ« kĂ«tu nuk shtrohet çështja e sistemit dhe nĂ«se ishte apo jo Enver Hoxha diktator, ndĂ«rkohĂ« qĂ« ai diktaturĂ«n e proletariatit e mbajnĂ« mend tĂ« gjithĂ« nĂ« çdo mur tĂ« shkruar. Dhe po ashtu nuk shtrohet çështja qĂ« ne duhet ta pĂ«rmendim apo jo. Çështja shtrohet qĂ« duhet tĂ« bĂ«jmĂ« njĂ« analizĂ« tĂ« plotĂ« sa i pĂ«rket tĂ« gjithĂ« sistemit. Dimensioni politik ku brenda kĂ«tij dimensioni politik, dhuna, vrasja, pĂ«rndjekja sigurisht qĂ« Ă«shtĂ« dimensioni mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m dhe qĂ« pĂ«r hir tĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«s jo Ă«shtĂ« studiuar kĂ«to 35 vjet por kam pĂ«rshtypjen se edhe Ă«shtĂ« tejkaluar ndonjĂ«herĂ« nĂ« pikĂ«pamje tĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«s historike çka do tĂ« kthehet nĂ« njĂ« boomerang shumĂ« tĂ« keq kur tĂ« vijĂ« puna qĂ« tĂ« ftohen gjĂ«ra ende mĂ« shumĂ«. Sepse nĂ«se nuk i rrijmĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«s, nĂ«se e shtojmĂ« e manipulojmĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n sikurse ndodh rĂ«ndomĂ« rreziku Ă«shtĂ« shumĂ« i madh qĂ« tĂ« pĂ«rsĂ«riten pĂ«rsĂ«ri shumĂ« gjĂ«ra, sepse do jenĂ« tĂ« pabesueshme. Por ama, Ă«shtĂ« dimensioni mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m dhe kĂ«tu me tĂ« drejtĂ« profesori pĂ«rmendi nĂ« sa aksione ka marrĂ« pjesĂ«? Ka histori sociale, ka histori ushtarak, ekonomike e me radhĂ«. Pra, ne nuk shtrojmĂ« pyetjen sot ishte mirĂ« a ishte keq nĂ« diktaturĂ«. Kjo besoj nuk ka vend fare. Dihet qĂ« ishte njĂ« sistem ku po munguan tĂ« drejtat e njeriut, po qenĂ« tĂ« kufizuara, nuk bĂ«het fjalĂ«. Je njĂ«ri qĂ« jeton nĂ« diktaturĂ«, kjo nuk diskutohet. Por ama nga ana tjetĂ«r


↗

Rezolutat, motiv falsifikimi? Ndoji: Enver Hoxha ka firmosur pĂ«r stalinizmin, nĂ« kuadrin e luftĂ«s UkrainĂ« – Rusi

✇Abc News
By: Rovena

NĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News, studiuesi Lek Ndoji ngriti pyetjen nĂ«se Enver Hoxha mund tĂ« konsiderohet simbol i komunizmit, duke theksuar se debati pĂ«r figurĂ«n e tij duhet tĂ« lidhet me rezolutat ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« dĂ«nojnĂ« regjimet totalitare.

Ndoji përmendi një sërë dokumentesh të miratuara nga Kombet e Bashkuara dhe Këshilli i Europës, përfshirë Rezolutën 1481 të vitit 2006 dhe atë të 23 janarit 2025, që ndalon përdorimin e simboleve naziste dhe komuniste në hapësirat publike të vendeve anëtare të BE-së.

Ai shtoi se deputetĂ«t shqiptarĂ« duhet tĂ« pĂ«rqendrohen te respektimi i kĂ«tyre qĂ«ndrimeve ndĂ«rkombĂ«tare dhe jo te “historizmat”, ndĂ«rsa nĂ«nvizoi se motivi i rezolutĂ«s sĂ« fundit ishte lufta ndaj dezinformimit dhe falsifikimit tĂ« historisĂ«.

“PatjetĂ«r, natyrisht qĂ« nuk e njohin. UnĂ« kam ardhur me njĂ« pikĂ«pyetje, a ishte Enver Hoxha simbol i komunizmit? Edhe ta sqaroj. NĂ«se ishte simbol i komunizmit, tĂ« vazhdojmĂ« me rezolutat qĂ« kanĂ« bĂ«rĂ« Kombet e Bashkuara, duke nisur nga deklaratat Universale tĂ« tĂ« Drejtave tĂ« Njeriut qĂ« ShqipĂ«ria nuk ka marrĂ« pjesĂ«. Duke nisur nga rezoluta 240 mbi genocidin e miratuar nga Asambleja e PĂ«rgjithshme e Kombeve tĂ« Bashkuara e 9 dhjetorit 1948. Duke nisur nga rezoluta 1481 e AsamblesĂ« Parlamentare tĂ« KĂ«shillit tĂ« EuropĂ«s nĂ« 25 janar 2006, lidhur me nevojĂ«n e dĂ«nimit ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« krimeve dhe regjimeve totalitare nĂ« pĂ«rgjithĂ«si dhe komuniste nĂ« veçanti.

Nisur nga rezoluta e 23 shtatorit 2008 mbi shpalljen e 23 gushtit Dita Europiane e PĂ«rkujtimit tĂ« Viktimave tĂ« Stalinizmit dhe Nazizmit, dhe nĂ« 23 janar 2025 Ă«shtĂ« miratuar rezoluta. Me kĂ«tĂ« duhet tĂ« merren deputetĂ«t, jo me historizma. Me historizma merremi ne. ËshtĂ« sesioni parlamentar i EuropĂ«s. Ka firmosur pĂ«r stalinizmin, nĂ« kuadrin e luftĂ«s UkrainĂ« – Rusi. Dhe çfarĂ« tĂ« themi ne kĂ«tu? Themi se dĂ«non pĂ«rdorimin e hapĂ«sirave publike tĂ« simboleve tĂ« regjimeve totalitare dhe ndalon brenda BE, atje ku duam tĂ« shkojmĂ«, pĂ«r pĂ«rdorimin e simboleve naziste dhe komuniste si me tĂ« drejtĂ« do t’i pĂ«rmendim.

Edhe nuk ishte nazist Zogu as Mehdi FrashĂ«ri. Rezoluta u miratua me 480 vota pro dhe 50 abstenim. Dhe do ta mbyll me kĂ«tĂ«, motivi i rezolutĂ«s ishte falsifikimi dhe dezinformacioni, qĂ« Ukraina Ă«shtĂ« e jona. Dhe unĂ« kam sjellĂ« dy dokumente pĂ«r dezinformimin dhe falsifikimit. Tani, kĂ«tu po flitet vetĂ«m pĂ«r simbolet e komunizmit. GjithĂ« kĂ«to rezoluta qĂ« thash, tani parashtrohet a ishte simbol i komunizmit?”, Lek Ndoji.

↗

Themeluesit e Partisë Komuniste të Shqipërisë

✇Telegrafi
By: Agron Shala


Nga: Kastriot Dervishi

GjatĂ« ditĂ«ve kur zhvilloheshin bisedime pĂ«r formimin e partisĂ«, Dushani [Mugosha] e Miladini [Popoviqi] sugjeruan demonstratĂ«n e 28 tetorit 1941. Ata propozuan qĂ« tĂ« fillohej puna nga “sabotimet, diversionet dhe likuidimi i policĂ«ve e spiunĂ«ve” etj. Terrori u pa si mjet i lidhur me thelbin e ekzistencĂ«s sĂ« PartisĂ« Komuniste.

Në gjysmën e dytë të tetorit 1941, dy jugosllavët zhvilluan takime intensive me komunistët e Shqipërisë, me tri grupet e njohura dhe partinë e Andrea Zisit. Kjo u fundit u la jashtë procesit sepse thoshte se ishin parti e të tjerët duhej të vinin tek ata. Mbledhja e grupeve u vendos që të bëhej më 8 nëntor 1941. I zoti i shtëpisë (marrë me qira) ku do bëhej mbledhja, Xhemal Haxhicani, nëpunës, i takonte grupit të Shkodrës (djalin ia dënuan komunistët pas lufte dhe i vdiq në burgun e Burrelit).

Mbledhja e themelimit të Partisë Komuniste Shqiptare, u zhvillua më 8-14 nëntor 1941.

Rezolutën që ishte platforma politike dhe thirrjen drejtuar popullit i shkroi Miladin Popoviqi.

Ishte rënë dakord që pjesëmarrës në mbledhje do të ishin nga gjashtë anëtarë të grupeve. Por, dy grupe nuk u paraqitën të plotë ditën e parë. Kësisoj, i vetmi grup me anëtarësi të plotë ishte ai i Korçës. Pra, 15 veta themeluan PKSh-në. Përbërja (referuar shënimeve nga procesverbali i mbledhjes) e delegatëve ishte kjo:

Grupi Komunist i Korçës:

1. Koço Tashko
2. Enver Hoxha
3. Pilo Peristeri
4. Koçi Xoxe
5. Sotir Vullkani
6. Sotir Lubonja

Grupi Komunist i të Rinjve:

1. Ramadan Çitaku
2. Anastas Lula
3. Sadik Premte
4. Elhami Nimani
5. Perlat Rexhepi
6. (Sadik Stavileci, ishte i sëmurë e nuk mori pjesë)

Grupi Komunist i Shkodrës:

1. Qemal Stafa
2. Vasil Shanto
3. Kristo Themelko
4. Tuk Jakova
5. (Sadik Bekteshi, nuk ka qenë ditën e parë)
6. (Fadil Hoxha, nuk ka qenë ditën e parë)

Nga 15 veta, 9 patĂ«n probleme, u cilĂ«suan armiq: Koço Tashko, Koçi Xoxe, Anastas Lula, Sadik Premte dhe Tuk Jakova. U dĂ«nuan me vdekje: Koçi Xoxe dhe Anastas Lula. PatĂ«n dĂ«nime nĂ« parti: Sotir Vullkani, Ramadan Çitaku, Kristo Themelko. Nuk u vlerĂ«sua Elhami Nimani. Pra, nĂ« shumicĂ«, themeluesit nuk dolĂ«n burra tĂ« mirĂ«.

Mbledhja nuk zgjodhi kryetar partie, por një komitet të përkohshëm me shtatë veta, ku Enver Hoxha pati në dorë financat. Partia u shtri fillimisht në 8 nga 10 qarqe gjithsej. Miladini organizoi partinë, ndërsa Dushani anën ushtarake të saj.

↗

Dosjet britanike të vitit 1945, për krerët komunistë të Shqipërisë

✇Telegrafi
By: Agron Shala


Një listë prej 11 emrash të komunistëve që udhëhoqën diktaturën, është nxjerrë nga arkivat sekrete britanike. Gjithçka lidhet me të shkuarën e tyre kriminale, derisa morën pushtetin më 1945. Dokumentet e arkivit britanik befasojnë me biografinë e detajuar mbi studimet, veprimtarinë, karrierën e udhëheqësve shqiptarë të pasluftës. Në krye të kësaj liste janë emrat: Enver Hoxha, Myslim Peza, Baba Faja Martaneshi, Bedri Spahiu, Kosta Boshnjaku, Omer Nishani, Mehmet Shehu, Sejfulla Malëshova dhe Manol Konomi. Dokumentet britanike nuk kursejnë asgjë nga biografia e tyre, ndërsa faktet e panjohura për publikun shqiptar rrëfejnë arsyet pse diktatura u shndërrua në një model të krimeve.

PĂ«r Enver HoxhĂ«n dokumenti shkruan se “ai u pĂ«rpoq tĂ« mbaronte studimet e larta nĂ« BelgjikĂ«, por ndĂ«rsa nuk dha provimet pĂ«r tre vjet me radhĂ«, Ministria e Arsimit i preu bursĂ«n e, si rrjedhojĂ«, ai filloi tĂ« merrej me propagandĂ«n komuniste, veçanĂ«risht nĂ« vitin 1939 dhe 1940”. Hoxha, sipas tyre, u pĂ«rfshi nĂ« bllokun anti-italian vetĂ«m pasi Rusia u pĂ«rfshi nĂ« luftĂ«. “Kjo sjellje nga ana e tij ndaj demokracive perĂ«ndimore ishte identike me qĂ«ndrimin e eksponentĂ«ve tĂ« tjerĂ« komunistĂ«, si Koço Tashko, Kostandin Boshnjaku etj. Propaganda antibritanike dhe antiamerikane ndĂ«r qarqet komuniste nuk e shfaqnin hapur armiqĂ«sinĂ« e tyre ndaj demokracive perĂ«ndimore, ndĂ«rsa tĂ« rinjtĂ« e shfaqnin hapur qĂ«ndrimin e tyre tĂ« palĂ«kundur ndaj BritanisĂ« sĂ« Madhe dhe Shteteve tĂ« Bashkuara. Nuk donte shumĂ« mend tĂ« shihje se Enver Hoxha ishte njĂ« komunist i klasit tĂ« parĂ«, i ushqyer siç duhet me teorinĂ« marksiste-leniniste”.

KĂ«to dĂ«shmi janĂ« shkruar nĂ« kohĂ« reale me ngjarjet e fundluftĂ«s pĂ«r ata qĂ« ishin nĂ« pushtet atĂ« moment nĂ« ShqipĂ«ri. NĂ« kĂ«tĂ« duhet marrĂ« parasysh qĂ« shpesh pĂ«rdoret termi “sot”. NĂ« atĂ« kohĂ«, sipas vĂ«zhgimit tĂ« treguar nĂ« dokumente, thuhet se nĂ« ShqipĂ«ri ekzistonin grupe tĂ« ndryshme komuniste te cilat ishin nĂ« kontradiktĂ« me njĂ«ra-tjetrĂ«n dhe si rrjedhojĂ« ishin tĂ« shpĂ«rqendruara, ndĂ«rsa Enveri kĂ«mbĂ«ngulte nĂ« bashkimin e tyre, pĂ«r tĂ« formuar PartinĂ« Komuniste Shqiptare.

Një tjetër eksponent me rëndësi, të arkivuar nga britanikët ishte dhe Baba Faja Martaneshi, I lindur në vitin 1900 në fshatin Luz të Kavajës, ka qenë shërbëtor në Teqenë e Elbasanit, ku u bë bektashi dhe më vonë u bë dervish. Për këtë profil komentohet se ishte mjaft me fat që u bë Baba i Teqes së Martaneshit, ku u rekrutua në komunizëm nga Mustafa Gjinishi pas pushtimit italian të Shqipërisë. Në dokumente shënohet se ndonëse Baba Faja Martaneshi nuk ishte përgjegjës për ndonjë krim të veçantë, është përgjegjës për të gjitha vrasjet dhe veprimet kriminale të kryera në rajonin e tij nga ndjekësit e tij dhe në emër të tij. Dëshmohet një rast nga britanikët se djegia e Teqesë së Martaneshit dhe fshatit nuk i bëri përshtypje Baba Fajës, megjithëse ishte shkaku i drejtpërdrejtë i atij shkatërrimi. Më tej këto dokumente flasin për karakterin dhe bëmat e tjera të tij.

Një tjetër emër, mjaft popullor dhe një njeri i rëndësishëm në partisë komuniste, shënohet Bedri Spahiu, i cili u lind në Gjirokastër në vitin 1909 dhe i cili i përfundoi studimet e tij në Shkollën Ushtarake të Tiranës. Ka shërbyer në Ushtrinë shqiptare si toger i dytë.

“NĂ« vitin 1936 u pĂ«rjashtua nga shkolla si komunist. NĂ« vitin 1939 u bĂ« fashist i orĂ«ve tĂ« para, duke qenĂ« nga tĂ« parĂ«t qĂ« veshi kĂ«mishĂ«n e zezĂ« dhe emblemĂ«n fashiste”. ItalianĂ«t i dhanĂ« njĂ« punĂ« si punĂ«tor nĂ« AgjencinĂ« e Transportit Automobilistik tĂ« GjirokastrĂ«s. MĂ« vonĂ« u bĂ« oficer nĂ« Milici, qĂ« ishte njĂ« lloj xhandarmĂ«rie qĂ« i ishte bashkangjitur PartisĂ« Fashiste, ku ai ishte shumĂ« aktiv nĂ« rekrutimin e anĂ«tarĂ«ve pĂ«r atĂ« strukturĂ«. NĂ« vitin 1943, duke parĂ« se fashizmit po i vinte fundi, ai u bĂ« sĂ«rish komunist dhe doli nĂ« mal. NĂ« fakt, edhe tĂ« tjerĂ«t qĂ« mĂ« vonĂ« u rreshtuan nĂ« QeverinĂ« e HoxhĂ«s e urdhĂ«ruan krimet, kanĂ« pasur tĂ« njĂ«jtĂ«n taktikĂ« sjellje politike, duke ndryshuar sipas interesave frontet. BritanikĂ«t thonĂ« se Spahiu u bĂ« i njohur pĂ«r krimet qĂ« kreu ndaj kundĂ«rshtarĂ«ve tĂ« tij.

Pak i njohur, por qĂ« letrat britanike e rendisin nĂ« emrat qĂ« ka njĂ« histori tĂ« gjatĂ« me pĂ«rqafimin e komunizmit, Ă«shtĂ« Kosta Boshnjaku, “njĂ« nga eksponentĂ«t e partisĂ« komuniste dhe pĂ«r momentin drejtori i BankĂ«s sĂ« Shtetit”. KuptojmĂ« pĂ«r “momentin” pasi kĂ«to dĂ«shmi janĂ« shkruar mĂ« 1945 sapo u vendos pushteti. Thuhet se Boshnjaku e ka vizituar RusinĂ« pĂ«rpara vitit 1914. Pas revolucionit komunist nĂ« Rusi ai u kthye atje pĂ«r t’u bĂ«rĂ« anĂ«tar i regjistruar i PartisĂ« Komuniste. NĂ« vitin 1921 kthehet nĂ« ShqipĂ«ri, por njĂ« vit mĂ« vonĂ« sĂ« bashku me Omer Nishanin shkon nĂ« MoskĂ« pĂ«r njĂ« mision misterioz. Ende konsiderohet mister nga arkivat sekrete britanike se si Boshnjaku ia doli tĂ« caktohet ambasador fuqiplotĂ« nĂ« Sofje, ku shkoi sĂ« bashku me agjentin rus. “Gjithsesi, lĂ«vizjet e tij vĂ«zhgoheshin nga afĂ«r nga agjentĂ«t e ShĂ«rbimit britanik tĂ« inteligjencĂ«s”, thuhet nĂ« letra.

“Omer Nishani, i lindur nĂ« GjirokastĂ«r nĂ« vitin 1885, nuk pati kohĂ« tĂ« pĂ«rfundonte studimet e tij pĂ«r mjekĂ«si nĂ« KostandinopojĂ«, pĂ«r shkak tĂ« luftĂ«rave ballkanike”, shkruajnĂ« dokumentet pĂ«r kĂ«tĂ« personazh. NĂ« biografinĂ« e tij shĂ«nohet se nĂ« vitin 1922 shkoi nĂ« MoskĂ« i udhĂ«hequr nga shoku i tij, Kosta Boshnjaku. Atje kĂ«rkuan nga Komiterni para dhe ndihma tĂ« tjera pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« organizatĂ« komuniste nĂ« ShqipĂ«ri. U kthyen nĂ« ShqipĂ«ri tĂ« shoqĂ«ruar nga njĂ« agjent i Komiternit, i cili ishte pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r lĂ«vizjen komuniste nĂ« Ballkan.

Sigurisht që më mizori në këtë listë dhe me një të shkuar kriminale, arkivat britanike e paraqesin Mehmet Shehu. I lindur në fshatin Corush të Mallakastrës, ai është i biri i Ismail Shehut dhe i nipi i Sheh Aliut, që njihen si dy eksponentë të rëndësishëm të rebelimit të viteve 1914-1915, të udhëhequr nga Haxhi Qamili kundër qeverisë shqiptare të asaj kohe. Sheh Aliu, që në vetvete ishte një krijesë e egër dhe e paskrupullt, ka vrarë Hajredin Fratarin dhe Ismail Klosin, që ishin nacionalistët e njohur të provincës së Mallakastrës. Mehmet Shehu la përgjysmë shkollën e tij ushtarake dhe shkoi në Spanjë së bashku me shokun e tij Hulusi Spahiun. Atje u bënë pjesë e ushtrinë komuniste spanjolle. Dokumentet britanike shkruajnë se u stërvitën në kryerjen e torturave dhe vrasjeve.

Emër që nuk arriti të potenconte pushtetin në diktaturë pavarësisht një komunist idealist, Sejfulla Malëshova, renditet në listën e zezë të britanikëve. I lindur në Malëshovë të Përmetit në vitin 1889, ka ndjekur leksionet e universitetit në Romë me bursë italiane, por nuk i përfundoi studimet e tij. Kur Imzot Fan Noli u bë president i Qeverisë revolucionare në vitin 1924, Sejfulla Malëshova u caktua sekretar i përgjithshëm i kryeministrit. Së bashku me Omer Niashanin dhe Kosta Boshnjakun ishin bashkëpunëtorët më të ngushtë të Fan Nolit. Kjo Qeveri revolucionare ishte një nga të parat që pati lidhje diplomatike me Rusinë Sovjetike, madje më parë se Britania e Madhe, Franca dhe shtetet ballkanike.

Emri mĂ« popullor, Myslym Peza, u lindur nĂ« PezĂ«, zonĂ« nĂ« ShqipĂ«rinĂ« e mesme, Ă«shtĂ« njĂ« fshatar i thjeshtĂ« dhe analfabet, aq sa edhe sot ai nĂ« vend tĂ« firmĂ«s vendos gishtin. Kur ka qenĂ« i ri ka kryer disa krime ordinere nĂ« fshatin e tij. Dokumentet britanikĂ« shkruajnĂ« se mĂ« vonĂ«, nĂ« vitin 1927, Peza ka vrarĂ« Osman Balin dhe si rrjedhojĂ« u detyrua tĂ« largohej nga ShqipĂ«ria. Ai u dĂ«nua me vdekje nga Gjykata e TiranĂ«s, kur ishte nĂ« Jugosllavi e ku strehohej nga familja e njohur Lleshi. Pas pushtimit italian tĂ« ShqipĂ«risĂ«, kthehet dhe nĂ« vitin 1940 vret nĂ« Pogradec ish prefektin e DibrĂ«s, Neki StarovĂ«n. Siç shihet, krimet e kĂ«tij “udhĂ«heqĂ«si” komunist vazhdojnĂ« dhe mĂ« tej.

Kjo është hera e parë që nga arkivat britanike historia lexohet në dëshmi dhe të shkuarën, për të perceptuar ndoshta edhe sot situatën politike.

↗

Kujtim ish ky, a s’ish kujtim?

✇Reporter
By: Sokol Çunga

Të hënën e 6 tetorit 2025 qarkulloi në gazeta dhe rrjete sociale lajmi se Instituti Parlamentar, organ i Kuvendit të Shqipërisë, kishte shpërndarë mes deputetëve të Kuvendit listën me personalitetet e shquara të muajit tetor. Mes tyre përkujtohej edhe Enver Hoxha, ish-diktatori i Shqipërisë që prej fundit të Luftës II Botërore, deri në vdekjen e [
]

The post Kujtim ish ky, a s’ish kujtim? appeared first on Reporter.al.

↗

Nderimi i ish-diktatorit Enver Hoxha/ Niko Peleshi kërkoi ndjesë, Berisha: Apologji hipokrite, u fut në axhendë me urdhër të Edi Ramës

✇Albeu
By: V K

Kreu i PD-së, Sali Berisha, ka reaguar pasi kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi kërkoi ndjesë për debatin e shkaktuar lidhur me nderimin e ish-diktatorit, Enver Hoxha.

Berisha e quajti njĂ« apologji hipokrite, duke shtuar se; “Enver HoxhĂ«n e fute ti nĂ« axhendĂ« me urdhĂ«r tĂ« Edi RamĂ«s”.

Kryedemokrati theksoi se nuk ishte një libër i librarisë, duke shtuar se Parlamenti ka një ligj që dënon propagandën e Enver Hoxhës.

Sali Berisha: Hape Parlamentin me një apologji hipokrite. Enver Hoxhën e fute ti në axhendë me urdhër të Edi Ramës. Nuk është gabimi librarisë, Ka një ligj ky Parlament që dënon propagandë për Enver Hoxhën, e ndalon atë.

Ka rezolutë Parlamenti, nuk është punë biblioteke kjo. Imagjinoni të futet Hitleri në Bundestag, ju do thoni nuk ishte Enver Hoxha në përmasat e Hitlerit.

The post Nderimi i ish-diktatorit Enver Hoxha/ Niko Peleshi kërkoi ndjesë, Berisha: Apologji hipokrite, u fut në axhendë me urdhër të Edi Ramës appeared first on Albeu.com.

↗

Instituti parlamentar propozoi të nderohej Enver Hoxha, Niko Peleshi kërkon ndjesë

✇Telegrafi
By: Besnike Salihu


Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Niko Peleshi, në hapje të seancës plenare, ka kërkuar ndjesë në emër të institucionit që përfaqëson, për përfshirjen e diktatorit Enver Hoxha në listën e figurave historike të muajit tetor.

Peleshi theksoi se emri i Enver Hoxhës është përfshirë jo në një kontekst vlerësues, por thjesht për shkak të datës së lindjes.

“Kam vlerĂ«suar mĂ« shumĂ« seriozitetin dhe kĂ«rkesat pĂ«r qĂ«ndrim. NĂ« emĂ«r tĂ« Kuvendit, dua tĂ« shpreh keqardhjen dhe ndjesĂ«n pĂ«r keqkuptimin dhe perceptimin e krijuar, pavarĂ«sisht qĂ«llimit tĂ« thjeshtĂ« informativ tĂ« materialit, pa pasur synimin tĂ« mbroj apo vlerĂ«soj ndonjĂ« figurĂ« tĂ« veçantĂ« – aq mĂ« tepĂ«r Enver HoxhĂ«n, qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rmendur vetĂ«m pĂ«r shkak tĂ« datĂ«s sĂ« lindjes.

Teksti është marrë pa interpretim nga Fjalori Enciklopedik. Prezantimi i këtij materiali ka krijuar perceptim të gabuar dhe ka nxitur shqetësim, veçanërisht te familjet e viktimave.

I kam kĂ«rkuar Institutit Parlamentar njĂ« rishikim tĂ« plotĂ« tĂ« procedurave tĂ« brendshme tĂ« BibliotekĂ«s sĂ« Kuvendit, pĂ«r t’u siguruar qĂ« materialet e ardhshme tĂ« shoqĂ«rohen me kontekst tĂ« qartĂ« historik”, tha Peleshi, raporton euronews.al

Reagimi i Sali Berishës nuk ka munguar. Ai akuzoi maxhorancën se përfshirja e emrit të Enver Hoxhës nuk ishte gabim teknik, por një veprim i qëllimshëm:

“Enver HoxhĂ«n e futĂ«t ju nĂ« agjendĂ«. Nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« gabim, e futĂ«t ju me qĂ«llim. Ka njĂ« ligj tĂ« vitit 1992 qĂ« ndalon dhe dĂ«non propagandĂ«n komuniste pĂ«r Enver HoxhĂ«n. Nuk Ă«shtĂ« punĂ« bibliotekash dhe bibliotekarĂ«sh kjo! Imagjinoni ju çfarĂ« do tĂ« ndodhte po tĂ« futej Hitleri nĂ« Bundestag nĂ« prill tĂ« vitit 1991! Samiti i EDU e ka vlerĂ«suar Enver HoxhĂ«n si Hitleri i pasluftĂ«s. Si mund tĂ« pĂ«rfshihet ai nĂ« agjendĂ«?”, tha Berisha.

KujtojmĂ« se pĂ«rfshirja e emrit tĂ« Enver HoxhĂ«s nĂ« njĂ« listĂ« figurash historike tĂ« muajit tetor, tĂ« pĂ«rgatitur nga Instituti Parlamentar – qĂ« funksionon nĂ« varĂ«si tĂ« Kuvendit – ka shkaktuar reagime tĂ« shumta nĂ« opinionin publik dhe nĂ« politikĂ«.

Dokumenti pĂ«rmban njĂ« pĂ«rmbledhje tĂ« datave tĂ« lindjes dhe vdekjes tĂ« disa figurave historike shqiptare. NdĂ«r ta Ă«shtĂ« renditur edhe ish-diktatori Enver Hoxha, i cilĂ«suar nĂ« material si: “UdhĂ«heqĂ«s i PartisĂ« Komuniste”, “Hero i Popullit” dhe “Hero i PunĂ«s Socialiste”.

↗

Shkaktoi mijĂ«ra viktima! Parlamenti i RamĂ«s ‘nderon’ figurĂ«n e diktatorit Enver Hoxha

✇BoldNews
By: Ela

NĂ« njĂ« dokument tĂ« cilĂ«suar ‘informativ’ pĂ«r deputetĂ«t me titullin “figurat kombĂ«tare (tetor) dĂ«rguar nga zyra e Institutit Parlamentar nĂ« emailin e 140 deputetĂ«ve tĂ« Kuvendit, Hoxha pĂ«rshkruhet si “Hero i Popullit” dhe “Hero i PunĂ«s Socialiste”, ndĂ«rsa nĂ« biografi pĂ«rmendet si udhĂ«heqĂ«s i shtetit shqiptar, i PartisĂ« Komuniste dhe mĂ« pas i PartisĂ« sĂ« [
]

The post Shkaktoi mijĂ«ra viktima! Parlamenti i RamĂ«s ‘nderon’ figurĂ«n e diktatorit Enver Hoxha appeared first on BoldNews.al.

↗

Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« ‘nderon’ figurĂ«n e diktatorit Enver Hoxha

✇Reporter
By: Blerina Gjoka

NĂ« njĂ« dokument tĂ« cilĂ«suar ‘informativ’ pĂ«r deputetĂ«t me titullin “figurat kombĂ«tare (tetor) dĂ«rguar nga zyra e Institutit Parlamentar nĂ« emailin e 140 deputetĂ«ve tĂ« Kuvendit, Hoxha pĂ«rshkruhet si “Hero i Popullit” dhe “Hero i PunĂ«s Socialiste”, ndĂ«rsa nĂ« biografi pĂ«rmendet si udhĂ«heqĂ«s i shtetit shqiptar, i PartisĂ« Komuniste dhe mĂ« pas i PartisĂ« sĂ« [
]

The post Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« ‘nderon’ figurĂ«n e diktatorit Enver Hoxha appeared first on Reporter.al.

↗

“MĂ«kati” i vetĂ«m reformatorit tĂ« arsimit shqiptar: Ia ndau bursĂ«n Enver HoxhĂ«s!

✇Telegrafi
By: Agron Shala


Shkrim homazh për reformatorin e madh të arsimit shqiptar: Mirash Ivanaj (12 mars 1891 - 22 shtator 1953)

Nga: Saimir Kadiu

- A e more vesh, mor ti?

- Jo mor zotni, ç’ka me marr vesh?

- Je i dënuar me shtatë vjet burg!

- Po pĂ«r ç’ka jam dĂ«nue mor zotni?

- Për agjitacion e propagandë kundër pushtetit popullor.

- Po unĂ« sa kam ardhĂ« prej Turqie, s’kam fole me njeri, pĂ«rveç punĂ«s arsimore.

- Po me atë mendim ke ardhur prej andej që të bësh propagandë.

- Po pse a ka ligje në botë zotni, që të dënojë mendimin?

- Mbylle gojën se je i dënuar!

Me këto dialogje, pjesë e farsës bolshevike, regjimi dënoi me shtatë vjet heqje lirie kryereformatorin e arsimit kombëtar, Mirash Ivanajn.

Jeta e mjeruar dhe puna shumë e rëndë në burg si përkthyes sollën degradimin e shpejtë të shëndetit të Mirash Ivanajt.

Një ditë, në shtëpinë e vuajtjeve, sipas kujtimeve të Jakov Miles, erdhi Mehmet Shehu me Bedri Spahiun. Në dhomën e përkthimeve takuan edhe Mirash Ivanajn. Plaku me respekt u ngrit në këmbë:

- Besoj se gjatĂ« kohĂ«s sĂ« burgut do t’i kesh rishikuar pikĂ«pamjet e tua - i tha Bedri Spahiu, asokohe ministĂ«r i Arsimit.

- Jo pikĂ«pamjet, por bindjet e mia - e korrigjoi Mirashi. - T’ju them tĂ« drejtĂ«n: asnjĂ« nuk kam ndryshuar.

- Atëherë nuk qenke tjetër veçse një plak matuf - iu shfry Mehmet Shehu.

- Jam nji mendimtar dhe nji demokrat që edhe sikur të kthehesha mbrapa në jetë, do të ndiqja të njëjtën rrugë.

Disa javë para ditës së lirimit nga burgu ai i ka dërguar drejtorit një letër ku i kërkonte atij ta mbante në burg se nuk kishte ku të shkonte për të banuar dhe nuk kishte asnjë të ardhur për të jetuar.

Por, i dërrmuar nga puna e rëndë dhe kushtet e tmerrshme të burgut, më 22 shtator të vitit 1953, 12 ditë para mbarimit të afatit të dënimit të tij, mbylli sytë përjetë.

U shua ne spitalin e Tiranës, pas një ndërhyrjeje të thjeshtë kirurgjikale, në moshën 62-vjeçare.

Bashkëvuajtësi Ibrahim Hasnai, si dhe ish-laboranti i spitalit, Enis Boletini, tregojnë se në spital u muar vesh që trupi i Mirash Ivanajt gjendej në auditorët e Anatomisë të Fakultetit të Mjekësisë, për eksperiment e demonstrim mësimor. Për ironinë tragjike të fatit, ai i shërbeu arsimit shqiptar edhe i vdekur.

Dhjetë vjet më pas, më 1963-in, kur të afërmit e Nikolla Ivanajt e nxorën nga vendi ku e kishin hedhur - për ta varrosur njerëzisht në varrezat e Sharrës - e gjetën të hedhur në gropë pa emër, pa arkivol, përmbys me fytyrë përdhe si një të burgosur të cilin e dënojnë përsëri pas vdekjes.

Kush ishte Mirash Ivanaj?

I lindur në Podgoricë, rridhte nga një familje patriotike prej viseve shqiptare të Malit të Zi.

Intelektual klasi dhe patriot i vendit te tij. Shkrimtar, eseist, m[sues, publicist, humanist ...

I lauruar në Rome për Filozofi dhe Jurisprudencë, Ivanaj ishte edhe një poliglot me plot shtatë gjuhë të "gjalla" dhe tri "vdekura".

Megjithëse ishte admirues i Zogut, ai ishte kritik i gjendjes mjerane të arsimit shqiptar.

E pranoi me dëshirë ofertë e Mbretit Zog për të reformuar arsimin shqiptar.

Mori portofolin e ministrit të Arsimit në vitin 1933 (pas vdekjes se Hilë Mosit), në Qeverinë e Pandeli Evangjelit.

MadhĂ«shtia intelektuale, patriotizmi i nivelit me tĂ« lartĂ« dhe gjendja mjerane e arsimit shqiptar ne vitet 30’ ishin “nxitĂ«sit” e Ligjit Ivanaj.

Në shtator të vitit 1934, paraqiti Ligjin e ri për Arsimin, duke e bërë pesëvjeçaren fillore arsim të detyruar. Krijoi gjithashtu institute edukuese dytësore të ndryshme. "Ligji i Arsimit", ose siç u bë i njohur si "Ligji Ivanaj" ishte ligji më i rëndësishëm e më i plotë i periudhës se qeverise Evangjeli.

Qëllimi i reformës së ministrit Ivanaj ishte që shkolla shqipe të kishte karakteristikat dhe fizionominë e saj, të ishte laike, shtetërore, kombëtare e demokratike, me tekste bashkëkohore të ngjashme me shkollat e Perëndimit dhe të edukonte e orientonte në atë drejtim brezin e ri. Këto ide kërkoi të sanksionoheshin me ligj dhe, në shumë raste, ia arriti qëllimit edhe për shtetëzimin e shkollave private, veçanërisht ato italiane dhe greke.

“Shkolla jonĂ«, duhet tĂ« japĂ« edukatĂ« qytetare e laike, sepse qĂ«llimi i shkollĂ«s Ă«shtĂ« tĂ« formojĂ« qytetarĂ« tĂ« lirĂ«, me edukatĂ« dhe formim shkencor e teknik bashkĂ«kohor” (ky fragment i shkurtĂ«r Ă«shtĂ« shkĂ«putur nga fjala e mbajtur prej Mirash Ivanajt, si ministĂ«r i Arsimit KombĂ«tar, nĂ« Parlamentin shqiptar, mĂ« 10 prill 1933).

Më 30 gusht 1935, ai dha dorëheqjen në shenjë proteste pasi Gjykata e Hagës detyroi qeverinë shqiptare që të moderonte politikat e saj ndaj shkollave minoritare. Emërohet kryetar i Këshillit të Shtetit dhe këshilltar i Mbretit Zog deri më 7 prill 1939.

Ishte absolutisht kundër pushtimit fashist të Shqipërisë dhe bashkë me miqtë e tij, Safet Butka dhe Qemal Butka, mobilizoi studentët shqiptarë në protestat kundër pushtimit.

U largua nga Shqipëria drejt Turqisë në vitin 1939, duke refuzuar pushtimin fashist te vendit. Ai u largua nga atdheu bashkë me vëllain Martin Ivanaj, jurist i shquar, kryetar i Gjykatës së Diktimit si dhe miqtë e tij, arkitektin Qemal Butka dhe filozofin Branko Merxhani, si një refuzim ndaj pushtimit italian të Shqipërisë dhe si një shpëtim për jetën e tyre.

E ka shpjeguar vetĂ« kĂ«tĂ« mĂ«rgim nĂ« ditarin e jashtĂ«zakonshĂ«m: “Na, qĂ« shpĂ«timin e gjetĂ«m nĂ« t’ikun”! Kthehet nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« tetor 1945 i kĂ«rkuar edhe nga Gjergj Kokoshi dhe i bindur qĂ« nuk kishte asnjĂ« mĂ«kat mbi shpine.

Autoritetet e larta i luten që të shpallë kandidaturë për deputet nga ana e Frontit Demokratik, gjë për të cilën refuzoi. Punoi në Shkollën Pedagogjike të Tiranës nga nëntori i 1945 deri më 15 maj 1946, kohë kur u arrestua si "agjent i anglezëve".

Cili ishte mëkati i Mirash Ivanajt?

"Mëkati" i vetëm ... i preu bursën më 6 shkurt 1934, në kohën që ishte ministër i Arsimit "ngelsit" Enver Hoxha.

Thuhet që kur Mirash Ivanaj u kthye në Shqipëri, u prit nga vetë Enver Hoxha, i cili me stilin e tij thumbues i thotë: "Shiko si po të presim ... jo si ty që më hoqe bursën".

Mund të qëndronte në Turqi. Por, erdhi për të bërë Shqipërinë dhe u dënua nga gjykata e teneqexhinjve dhe harbuteve provincialë.

NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« ShqipĂ«ria humbi “ministrin e hekurt” te Arsimit shqiptar, siç e ka quajtur studiuesi i shquar LazĂ«r Radi. Padyshim, me i madhi ministĂ«r i Arsimit nĂ« historinĂ« 112-vjeçare tĂ« shtetit shqiptar.

PĂ«r ironi te fatit, asokohe, ministĂ«r i Arsimit ishte njĂ« nga katilĂ«t e gjyqeve tĂ« pasluftĂ«s: Bedri Spahiu. Vdiste i vrarĂ« Mirash Ivanaj dhe arsimin e "reformonte" Bedri Spahiu dhe populli "liridashĂ«s" dhe "arsimdashĂ«s" pĂ«r kĂ«tĂ« kriminel kishte "kĂ«nduar": “Dridhen armiqtĂ« / Porsi miu / I gjykon Bedri Spahiu"!

Një nga këta "armiq" ishte edhe Mirash Ivanaj dhe "krimi" i tij ishte sepse e donte Shqipërinë.

↗

Enver Hoxha, biri i llastuar i një tregtari të mirë

✇Telegrafi
By: Agron Shala

Time, 22 dhjetor 1961

E irrituar qĂ« ShqipĂ«ria “me paramendim vazhdon tĂ« agravojĂ« marrĂ«dhĂ«niet me Bashkimin Sovjetik”, Rusia, javĂ«n qĂ« shkoi, urdhĂ«roi ambasadorin e saj nĂ« TiranĂ«, tĂ« ngarkonte valixhet e tĂ« nisej nĂ« shtĂ«pi. Nga ana tjetĂ«r, ambasadori i ShqipĂ«risĂ« u urdhĂ«rua gjithashtu tĂ« linte MoskĂ«n, ndĂ«rsa tĂ« dyja vendet kĂ«mbyen akuza tĂ« ndĂ«rsjella se kishin spiunuar e pĂ«rgjuar ambasadat respektive.

Ishte hera e parĂ« qĂ« dy kombe tĂ« kuqe, ndĂ«rprisnin marrĂ«dhĂ«niet diplomatike (madje as nĂ« vitin 1948, kur Stalini pati atĂ« prishje spektakolare me JugosllavinĂ« e Marshall Titos, nuk u ndĂ«rprenĂ« lidhjet diplomatike). QĂ«kurse nĂ« Kongresin e 22-tĂ« tĂ« PartisĂ« Komuniste tĂ« Bashkimit tĂ« Republikave Socialiste Sovjetike, kur Hrushovi nĂ« mĂ«nyrĂ« publike denoncoi ShqipĂ«rinĂ« pĂ«r shpĂ«rfilljen qĂ« ajo i kishte bĂ«rĂ« direktivave anti-staliniste, vendi i vogĂ«l u bĂ« kĂ«shtu “surrogat” ku Moska e Pekini shtrydhĂ«n konfliktet e tyre.

Duke u ndarë zyrtarisht me Shqipërinë, Hrushovi tashmë po përpiqet të pajtohet me Pekinin, duke mos e detyruar Kinën e Kuqe as të afrohet e as të thellojë ndarjen që ekziston mes tyre. Ndërkohë, Shqipëria me tone të larta vazhdon të sfidojë Moskën si enklava e fundit e stilit të komunizmit Stalinist në Evropë.

GjetkĂ« nĂ« EvropĂ«n komuniste, bustet e portretet, dikur tĂ« kudondodhura, janĂ« zhdukur, por vizitorĂ«t qĂ« e kanĂ« shkelur ShqipĂ«rinĂ« kohĂ«t e fundit, ku bie nĂ« sy sidomos njĂ« grup gazetarĂ«sh gjermanĂ«, akoma gjejnĂ« portrete dhe metodat e vjetra tĂ« Stalinit – nĂ« karakatinĂ«n e harruar tĂ« Ballkanit. NĂ« kryeqytetin e vendit, TiranĂ«, nĂ« sheshin e gjerĂ« “SkĂ«nderbej”, shihen tre policĂ« trafiku nĂ« detyrĂ«, tĂ« veshur me uniforma tĂ« bardha, por pĂ«r ta nuk ka fare trafik pĂ«r tĂ« drejtuar.

UshtarĂ« e policĂ« tĂ« armatosur rĂ«ndĂ« rrinĂ« para ministrive e ambasadave, nĂ« cepat e rrugĂ«ve, nĂ« parqe, pĂ«rballĂ« dhe pas hoteleve. TĂ« tjerĂ« roje mbajnĂ« nĂ« duar automatikĂ« dhe ecin para rezidencave tĂ« zyrtarĂ«ve kryesorĂ« tĂ« Kuq, pĂ«r t‘i mbrojtur ata nga “admiruesit tepĂ«r entuziastĂ«â€.

Përveç njerëzve me uniformë, Tirana mbytet nga njerëzit me kostume civile të Sigurimit, policia sekrete e Shqipërisë, metodat e hetimit të të cilës variojnë nga përdorimi i gjarpërinjve të helmatisur, deri tek elektroshoku që e tund mirë të burgosurin kur ai përpiqet të ngrihet apo të ulet. Sipas një raporti të OKB-së, 80 000 nga 1 700 000 banorë që ka Shqipëria, janë depërtuar në kampe përqendrimi që nga viti 1945 deri në 1956-ën dhe 16 000 prej tyre kanë vdekur atje.

VjeshtĂ«n e shkuar, njĂ« grup prej dhjetĂ«ra oficerĂ«sh tĂ« UshtrisĂ« sĂ« MarinĂ«s Shqiptare, dolĂ«n para njĂ« gjyqi tĂ« improvizuar, nĂ« njĂ« nga mjediset e pĂ«rshtatura si gjykatĂ« te kinema “Partizani”, duke u akuzuar si spiunĂ« pro-sovjetikĂ«. U gjendĂ«n fajtorĂ« e u dĂ«rguan menjĂ«herĂ« drejt njĂ« vendi tĂ« braktisur aty pranĂ« dhe u ekzekutuan nga njĂ« skuadĂ«r pushkatimi.

PĂ«r njĂ« turist tĂ« rastĂ«sishĂ«m, Sigurimi duket mĂ« shumĂ« komik, se i efektshĂ«m e vdekjeprurĂ«s. Toga tĂ« tĂ«ra tĂ« pĂ«rbĂ«ra nga dy persona u bĂ«jnĂ« hije, ndĂ«rsa u ecin pas vizitorĂ«ve tĂ« huaj. Çdo pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« folur me njĂ« shqiptar tĂ« zakonshĂ«m, dĂ«shton, pasi kĂ«tyre tĂ« fundit nuk u vjen zĂ«ri ngaqĂ« marrin ndonjĂ« paralajmĂ«rim me njĂ« shtytje tĂ« vogĂ«l nĂ« shpatull, nga agjentĂ«t sekrete tĂ« veshur civilĂ«.

NjĂ« turist nĂ« plazhin e DurrĂ«sit ia doli t‘u shmangej pĂ«rndjekjes sĂ« tyre, duke notuar larg pĂ«r tĂ« takuar njĂ« vajzĂ« shqiptare me bikini. Vajza, duke ecur nĂ« ujĂ«, tha: “UnĂ« do tĂ« doja tĂ« flisja gjatĂ« me ju, por ju duhet tĂ« dini se nĂ« kĂ«tĂ« vend, kjo Ă«shtĂ« e pamundur”.

VizitorĂ«t rrallĂ« dallojnĂ« ndonjĂ« tendencĂ« nga ana e shqiptarĂ«ve pĂ«r tĂ« kritikuar qeverinĂ« apo, tĂ« denoncojnĂ« prapambetjen e vendit dhe Sigurimi i Shtetit nuk Ă«shtĂ« e vetmja arsye pĂ«r kĂ«tĂ«. Tradicionalisht krenarĂ«, dyshues pĂ«r tĂ« huajt, tĂ« mbushur me njĂ« mentalitet klanor, shqiptarĂ«t refuzojnĂ« tĂ« ankohen pĂ«r vendin e tyre me kĂ«mbĂ«ngulje. “Kjo Ă«shtĂ« dhe pĂ«rseja e kĂ«saj pune”, pra qĂ« shumica e shqiptarĂ«ve do tĂ« belbĂ«zonin e ulnin kokĂ«n, kur tĂ« binte fjala pĂ«r kĂ«si gjĂ«rash, duke tĂ« thĂ«nĂ«: “Ju duhet tĂ« na kuptoni“!

I njëjti mentalitet kombëtar është shfaqur vazhdimisht edhe te lideri i kuq, Enver Hoxha, dhe përfaqëson kështu shumë nga karakteri e tij. Shqiptarët kanë një prirje mesdhetare për fjalime të zjarrta e plot ton denoncues dhe Hoxha është i njohur mirë, madje edhe ndër armiqtë e tij, si një mjeshtër i kësaj lloj oratorie. I gjatë, i pashëm, me flokë të shtrira e të shkëlqyeshme, që tashmë po i thinjen, Hoxha korr duartrokitje të forta, për sharjet e tij ndaj Hrushovit.

Portreti i Hoxhës është varur thuajse në çdo mur në vend. Profili i tij shihet edhe te monedha kombëtare e Shqipërisë, Leku, dhe në mbledhjet e Komitetit Qendror të PPSh-së (ku shumica e anëtarëve të tij, janë të lidhur me njëri-tjetrin, edhe me udhëheqësin në lidhje gjaku apo martesore). Hoxha flet nga një podium i zbukuruar me një bust allçie të tijin.

Ashtu sikurse dhe vendi i tij, Enver Hoxha fsheh plot surpriza. NĂ« vend qĂ« tĂ« ishte njĂ« shef me prejardhje malĂ«sore e tĂ« ashpĂ«r, ai nĂ« fakt Ă«shtĂ« njĂ« ish-mĂ«sues shkolle dhe ka qenĂ« i biri i llastuar i njĂ« tregtari tĂ« mirĂ« mysliman. MegjithĂ«se ai kishte mentalitetin e njĂ« “garipi”, mĂ«nyrat e tij janĂ« ato tĂ« njĂ« borgjezi tĂ« edukuar dhe reflektojnĂ« arsimimin e tij nĂ« universitetet e FrancĂ«s e tĂ« BelgjikĂ«s.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Hoxha bashkoi lidershipin e grupeve guerile komuniste dhe jo vetëm që çliroi Shqipërinë nga pushtuesit italianë, por edhe eliminoi grupet rivale guerile në vend. Ai po ashtu eliminoi zërat kundër brenda radhëve të partisë së tij e, si rrjedhojë, sot, nga 14 anëtarë që përbënin dikur Byronë Politike të Komitetit Qendror të Partisë, Hoxha është i vetmi që ka mbijetuar.

Regjimi i tij i mbyllur stalinist, ka bërë pak për të ngritur ekonominë e dobët shqiptare. Ato pak rrugë të shtruara dhe disa ndërtesa të mëdha që janë ndërtuar, janë relike të pushtimit italian. Gjithashtu, aty nuk ka as makina e autobusë privatë; shqiptarët udhëtojnë nga fshati në fshat me gomar, ose në kamionë të hapur. Hekurudha e vetme e shtruar është vetëm 70 milje e gjatë dhe porti i vetëm detar në vend, Durrësi, mund të përpunojë një anije në ditë.

Kontrasti mĂ« i madh Ă«shtĂ« ai mes varfĂ«risĂ« sĂ« masave e luksit grotesk tĂ« elitĂ«s komuniste. Nuk ka shtresĂ« tĂ« mesme mes fshatarit me karrocĂ« me gomar dhe shoferit qĂ« nget “Mercedes” nga ofiçina shtetĂ«rore. Toka bujqĂ«sore thuajse Ă«shtĂ« totalisht e kolektivizuar dhe shumĂ« fshatarĂ« paguhen praktikisht me lekĂ« e me premtime.

Tirana ka njĂ« stacion televiziv, qĂ« transmeton pĂ«r njĂ« total prej 200 televizorĂ«sh nĂ« vend, tĂ« cilĂ«t zotĂ«rohen nga zyrtarĂ«t e partisĂ«. PunĂ«torĂ«t shqiptarĂ« arnojnĂ« vrimat nĂ« pantallonat e tyre me copa leckash tĂ« gomuara, por nĂ« “jet class”-in e ri, “djemtĂ« mbajnĂ« veshur kostume me prerje italiane dhe vajzat mbajnĂ« fustane mbrĂ«mjeje, qĂ« tĂ« lenĂ« mbresa”.

Teknikët sovjetikë e ato të vendeve të tjera satelite, janë zëvendësuar nga ata kinezë që nga prishja me Moskën. Kinezët marrin të njëjtat rroga si kolegët e tyre shqiptarë dhe e kalojnë kohën e lirë në mënyrë të devotshme, duke studiuar gjuhën e vështirë të vendasve, por shumica e shqiptarëve ksenofobë, i shohin ata si të sapodalë nga kopshti zoologjik.

Filmat kinezĂ« shfaqen nĂ« kinema tĂ« panumĂ«rta tĂ« hapura (njĂ« vizitor komentonte se ShqipĂ«ria ka “kinema tĂ« lĂ«vizshme pĂ«r kalimtarĂ«t”) dhe nĂ« errĂ«sirĂ« studentĂ«t e fishkĂ«llejnĂ« shpesh propagandĂ«n e verbĂ«r zyrtare.

ShqipĂ«ria, nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme, Ă«shtĂ« pĂ«rballur me fqinjĂ« fuqishĂ«m, duke ia nisur qysh nga Roma, te Perandoria Bizantine e deri te turqit. Madje, edhe nĂ«n komunizĂ«m duket se s‘ka humbur asgjĂ« nga talenti i saj, pĂ«r tĂ« pasur komplekse ndaj pavĂ«mendshmĂ«risĂ«.

Por, nëse Enver Hoxha do të vazhdojë apo jo me këtë mënyrë, kjo varet tashmë jo prej tij, por prej Kinës së Kuqe, që ndodhet larg. Për sa i përket kësaj çështje, kjo nuk përbën nënshtrim të Shqipërisë ndaj Hrushovit, por ndaj Pekinit.

PĂ«r kohĂ«n nĂ« tĂ« cilĂ«n po flasim, Hoxha ka vazhduar ta denoncojĂ« Hrushovin si tradhtar i Marksizmit, ndĂ«rsa Peking Review e KinĂ«s sĂ« Kuqe, proklamonte me tĂ« madhe se: “ShqipĂ«ria do tĂ« qĂ«ndrojĂ« gjithmonĂ« si njĂ« shkĂ«mb graniti, duke mbetur kĂ«shtjella e vetme nĂ« EvropĂ«n Juglindore e kampit socialist”. /Memorie.al/

 

The post Enver Hoxha, biri i llastuar i një tregtari të mirë appeared first on Telegrafi.

↗

Hrushovi për Shqipërinë: Hoxha, Shehu dhe Balluku përdornin metodat e Stalinit për asgjësimin e njerëzve të ndershëm

✇Telegrafi
By: Agron Shala

Të shkruara në kohën e reflektimit dhe të distancimit të tij nga Stalini, në kujtimet e Hrushovit [Nikita Khrushchev], zë një vend të rëndësishëm edhe kapitulli për Shqipërinë. Në Kujtimet botuar në gjuhën shqipe, përkthyera nga Nikolla Sudar, nuk ka asnjë informacion për kohën dhe rrethanat kur Nikita Hrushov i mbajti këto kujtime.

PĂ«rgatiti: Belina Budini

Kur Enver Hoxha mbahej në fije të perit!

Në kujtimet e tij Nikita Hrushov flet jo pak për procesin e demokratizimit, nismëtar i të cilit në fakt ka qenë edhe vetë në Bashkimin Sovjetik, edhe pse brenda idesë komuniste për botën. Për sa i përket Shqipërisë, ai shkruan se në këtë vend kjo çështje mori një kthesë të veçantë.

“BashkĂ«punĂ«torĂ« tĂ« ambasadĂ«s sonĂ« atĂ«herĂ«, mĂ« kanĂ« treguar se aktivi i partisĂ« pĂ«r TiranĂ«n u zhvillua nĂ«n njĂ« tension shumĂ« tĂ« madh. Kjo mbledhje zgjati disa ditĂ« dhe Enver Hoxha mbahej nĂ« fije tĂ« perit. AtĂ« e kritikuan rĂ«ndĂ«, madje u hodh ideja qĂ« tĂ« zĂ«vendĂ«soheshin Hoxha, Shehu dhe Beqir Balluku, e tĂ«rĂ« kjo trojkĂ«. Nuk mĂ« kujtohet se kush tjetĂ«r nga drejtuesit partiakĂ« iu nĂ«nshtrua kritikĂ«s nĂ« aktivin e partisĂ« pĂ«r TiranĂ«n. Por, unĂ« po i kushtoj vĂ«mendje kĂ«tij fakti, sepse, me sa u duk, ai do tĂ« kishte rĂ«ndĂ«si vendimtare pĂ«r zhvillimin e mĂ«tejshĂ«m tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve midis PartisĂ« Komuniste tĂ« Bashkimit Sovjetik dhe tĂ« PartisĂ« sĂ« PunĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«. MegjithatĂ«, Hoxha e kaloi lumin. Edhe ai, edhe Shehu, edhe Beqir Balluku mbetĂ«n nĂ« udhĂ«heqje, ndonĂ«se kjo ngjarje i trembi pĂ«r vdekje”.

PĂ«rveç kĂ«saj, Hrushovi shkruan se ata ishin tĂ« tronditur nĂ« tĂ« gjitha drejtimet, sepse e quanin veten autoritete dhe udhĂ«heqĂ«s tĂ« pakritikueshĂ«m, qĂ« irritoheshin me ata njerĂ«z qĂ« kishin guxuar tĂ« ngrinin zĂ«rin nĂ« aktiv dhe tĂ« tronditnin autoritetin e tyre dhe qĂ« madje jo vetĂ«m e kishin tronditur, por siç shprehet Hrushovi, “gati sa nuk i kishin rrĂ«zuar nga postet e tyre drejtuese”.

Si do tĂ« “gllabĂ«rohej” ShqipĂ«ria?!

PĂ«r sa i pĂ«rket çështjes sĂ« pĂ«rfshirjes sĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« Jugosllavi, Hrushovi kujton se “kur akoma ekzistonin marrĂ«dhĂ«niet shumĂ« tĂ« mira midis Bashkimit Sovjetik dhe JugosllavisĂ« dhe Tito gĂ«zonte besim absolut te Stalini, mĂ« kujtohet se nĂ« prezencĂ«n time Stalini diktoi njĂ« telegram pĂ«r Titon, ku flitej se marrĂ«dhĂ«niet e mĂ«tejshme reciproke me ShqipĂ«rinĂ«, duhet tĂ« synonin qĂ« ajo tĂ« futej nĂ« pĂ«rbĂ«rjen e FederatĂ«s Ballkanike. Ky telegram u dĂ«rgua. Sigurisht qĂ« nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r kĂ«tĂ« çështje askush nuk dinte gjĂ«. Stalini e kishte bĂ«rĂ« tĂ« vetĂ«n idenĂ« e krijimit tĂ« FederatĂ«s Ballkanike dhe shpesh e shfaqte kĂ«tĂ« mendim nĂ« rrethin tonĂ«â€.

Më tej, në kujtimet për këtë çështje, Hrushovi shkruan se ajo kishte filluar të konkretizohej aq shumë, saqë për selinë e qeverisë së re të Federatës Ballkanike, ku do të bënte pjesë edhe Shqipëria e vogël, që ende nuk dinte gjë, kishte nisur të ndërtohej një pallat afër Beogradit.

“Kur unĂ« isha nĂ« Beograd, e pashĂ« atĂ« vend. Atje ishin ndĂ«rtuar shumĂ« konstruksione betonarmeje, por mĂ« pas gjithçka u braktis. PĂ«rfshirja e ShqipĂ«risĂ« nĂ« pĂ«rbĂ«rje tĂ« JugosllavisĂ«, nuk ishte nĂ« kundĂ«rshtim me idenĂ« e Stalinit pĂ«r krijimin e FederatĂ«s sĂ« Shteteve Ballkanike. Kur u ndĂ«rprenĂ« marrĂ«dhĂ«niet miqĂ«sore me JugosllavinĂ« dhe Stalini filloi ta urrejĂ« Titon, ideja e FederatĂ«s Ballkanike u varros”.

Kur flet për marrëdhëniet e mëtejshme me Jugosllavinë, Hrushovi megjithatë përmend si rastin më ekstrem të politikës antijugosllave, pikërisht Shqipërinë. Një gjë e tillë sigurisht që i kishte pëlqyer për një farë kohe Bashkimit Sovjetik, i cili madje e kishte inkurajuar këtë politikë të palës shqiptare. Por, Hrushovi mendonte se ky pozicionin i Shqipërisë u bë dëmtues, kur Bashkimi Sovjetik dhe ai vetë, vendosi të ndërmerrte hapa drejt normalizimit të marrëdhënieve sovjetiko-jugosllave. Shqipëria ishte i vetmi vend që, siç kujton Hrushovi, u bë pengesë për normalizimin e këtyre marrëdhënieve.

“UdhĂ«heqĂ«sit e shtetit shqiptar dhe tĂ« PartisĂ« sĂ« PunĂ«s, i pritĂ«n shumĂ« keq propozimet tona dhe u pĂ«rpoqĂ«n tĂ« vĂ«rtetojnĂ« se jugosllavĂ«t janĂ« njerĂ«z tĂ« pandreqshĂ«m, se ata nuk janĂ« komunistĂ«. E tĂ«ra kjo shprehej me njĂ« duf keqdashĂ«s. VeçanĂ«risht u zemĂ«rua Enver Hoxha. Ai ka karakter tĂ« ashpĂ«r dhe kur flet pĂ«r atĂ« qĂ« nuk i pĂ«lqen, fytyrĂ«n sikur ia kap ngĂ«rçi dhe gati sa nuk kĂ«rcet dhĂ«mbĂ«t”.

Megjithatë, Shqipëria në fund e pranoi propozimin e BRSS-së dhe Hrushovi thotë se kjo ndodhi, ngaqë Bashkimi Sovjetik i bindi ata, por se e panë që nuk kishte rrugëdalje tjetër. Kur flet më tej për marrëdhëniet mes BRSS-së dhe Jugosllavisë, në politikë dhe në ekonomi, Hrushovi kujton se një gjë e tillë shkaktoi një neveri edhe më të madhe në Shqipëri.

“NĂ« ato kohĂ«ra ne mbanim qĂ«ndrimin e shokut mĂ« tĂ« madh nĂ« moshĂ«: po ç’tĂ« bĂ«sh, kur ata nuk e kuptojnĂ«? Por, do tĂ« rriten dhe do ta kuptojnĂ« se nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, kĂ«tu nuk ka asgjĂ« shqetĂ«suese. Dhe ne e sqaruam pozicionin tonĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« shqiptarĂ«t tĂ« na kuptonin sa mĂ« mirĂ«â€.

Sipas tij, marrĂ«dhĂ«niet e BRSS-sĂ« me ShqipĂ«rinĂ«, nuk ishin thjesht vĂ«llazĂ«rore, por marrĂ«dhĂ«nie tĂ« barabarta. Raportet e tĂ« madhit me tĂ« voglin, sipas tij, lindin kur vjen puna te dhĂ«nia e ndihmĂ«s. Dhe nĂ« kĂ«tĂ« rast ishte Bashkimi Sovjetik, shoku i madh qĂ« “kishte harxhuar mjete tĂ« shumta pĂ«r tĂ« ndihmuar ShqipĂ«rinĂ«â€.

Meritat për ushtrinë!

Ndërsa vendeve të tjera BRSS-ja u jepte ndihmë me kushte favorizuese, ndaj Shqipërisë Hrushovi shkruan se ndihma është realizuar kryesisht nëpërmjet rrugës së dhurimit. Ai shkruan se ishte Bashkimi Sovjetik, ai që mori përsipër mbajtjen e ushtrisë shqiptare me uniforma, me ushqime, me armatime, me municione dhe të gjitha këto gratis. Sigurisht, një arsye për këtë kishte dhe është pikërisht ajo që imagjinohet. Pakti i Atlantikut Verior ishte krijuar dhe Shqipëria kishte një pozicion të favorshëm strategjik në Detin Mesdhe, të cilin, siç shkruan Hrushovi, Bashkimi Sovjetik e konsideronte si bazë të vendeve socialiste në këtë det.

“Shtrohej pyetja: A ishte e nevojshme qĂ« ne tĂ« mbanim atje ushtrinĂ« tonĂ« apo, tĂ« krijonim njĂ« ushtri tĂ« fortĂ« shqiptare? Realisht ShqipĂ«ria mund tĂ« mbante njĂ« ushtri tĂ« vogĂ«l nĂ« numĂ«r, e cila nuk do tĂ« ishte nĂ« gjendje t’i bĂ«nte ndonjĂ« pĂ«rshtypje kundĂ«rshtarit. VetĂ« ajo praktikisht nuk prodhonte armatim. Prandaj vendosĂ«m ta ndihmojmĂ« materialisht pĂ«r krijimin, brenda mundĂ«sive, tĂ« njĂ« ushtrie shqiptare tĂ« madhe nĂ« numĂ«r 
 Kur filluan tĂ« ashpĂ«rsoheshin marrĂ«dhĂ«niet e BRSS-sĂ« me PerĂ«ndimin, pas luftĂ«s, njĂ« konflikt ushtarak nuk ishte mundĂ«si e pĂ«rjashtuar”.

Falë pozicionit të vet Shqipëria përbënte një kërcënim serioz për veprimtarinë e bllokut ushtarak të NATO-s në Detin Mesdhe.

“Prandaj, nĂ« atĂ« kohĂ« ne u morĂ«m vesh me shqiptarĂ«t pĂ«r tĂ« ngritur tek ata njĂ« bazĂ« nĂ«ndetĂ«sesh. KĂ«shtu u miratua vendosja atje e 12 nĂ«ndetĂ«seve. Merreni me mend, ky ishte njĂ« pĂ«rqendrim ushtarak mjaft i fuqishĂ«m- 12 nĂ«ndetĂ«se nĂ« detin Mesdhe. Me njĂ« pĂ«rqendrim tĂ« tillĂ«, duhet tĂ« pĂ«rballeshin kundĂ«rshtarĂ«t tanĂ«. KĂ«to nĂ«ndetĂ«se ne donim t’ia jepnim ShqipĂ«risĂ«. MarinarĂ«t tanĂ« arritĂ«n atje me tĂ« gjitha pajisjet zhytĂ«se dhe riparuese, pĂ«r t’i trajnuar ushtarakĂ«t vendĂ«s dhe, sapo tĂ« krijohej njĂ«sia shqiptare e nĂ«ndetĂ«seve, t’u dorĂ«zoheshin atyre kĂ«to mjete. NjĂ« hap i tillĂ« dĂ«shmon besimin e madh, por unĂ« do tĂ« thoja, edhe dashurinĂ« e madhe qĂ« tregonim ne pĂ«r miqtĂ« shqiptarĂ«. Delegacionet shqiptare vinin te ne, tĂ« kryesuara nĂ« disa raste nga Enver Hoxha dhe Mehemet Shehu. Midis nesh u krijuan marrĂ«dhĂ«niet mĂ« tĂ« mira, pa folur tashmĂ« pĂ«r popullin e thjeshtĂ« shqiptar”.

Shqipëria, një ekonomi mizerabël

Hrushovi shkruan në kujtimet e tij se Shqipëria ishte një vend aq i varfër, sa nuk kishte asgjë në kuptimin e rezervave që mund të ngjallte interesin e Bashkimit Sovjetik. Prandaj, marrëdhëniet ekonomike midis dy vendeve, ishin kryesisht në interes të Shqipërisë.

“Madje edhe ajo sasi mizerabĂ«l nafte, tĂ« cilĂ«n ShqipĂ«ria filloi ta nxjerrĂ« me ndihmĂ«n tonĂ«, po vetĂ« ne ia blinim 
 Kjo ishte naftĂ« e njĂ« cilĂ«sie aq tĂ« ulĂ«t, saqĂ« ishte e pamundur ta nxirrje nĂ« tregun perĂ«ndimor dhe BRSS-ja e bleu atĂ« sasi nafte pĂ«r tĂ« shlyer furnizimet e tyre”.

Madje, ai shton se një gjë të tillë e bënin sepse po të mos e merrte Bashkimi Sovjetik, askush tjetër nuk do ta blinte këtë naftë, gjë që do të thoshte se duhej të hiqej dorë nga nxjerrja e naftës.

“Pastaj, ne u kemi dhĂ«nĂ« shqiptarĂ«ve edhe traktorĂ«. Territori i tyre Ă«shtĂ« i vogĂ«l dhe ka pak tokĂ« tĂ« punueshme. Por, ne donim qĂ« tĂ« ndihmonim pĂ«r ta ngritur ekonominĂ« shqiptare nĂ« nivelin bashkĂ«kohor, pĂ«r ta bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« njĂ« xhevahir, i cili tĂ« joshte botĂ«n myslimane, veçanĂ«risht Lindjen e AfĂ«rme dhe AfrikĂ«n, drejt komunizmit. Ja cilat ishin nĂ« thelb synimet tona dhe politika qĂ« ndiqnim atje”.

Mandej, ai nuk lë pa përmendur radiostacionin, të cilin propozuan ta ndërtonin në Shqipëri dhe portin e madh që arriti të ndërtohej.

Kujtimet e Nikita Hrushovit, për vizitën e tij në Shqipëri

“Disa herĂ« shqiptarĂ«t na ishin lutur pĂ«r tĂ« dĂ«rguar nga ana jonĂ« njĂ« delegacion partiak dhe shtetĂ«ror tĂ« nivelit mĂ« tĂ« lartĂ«. U vendos qĂ« njĂ« delegacion tĂ« tillĂ« ta kryesoja unĂ« dhe ne u nisĂ«m pĂ«r nĂ« ShqipĂ«ri. Para se tĂ« niseshim, i informuam miqtĂ« shqiptarĂ«, se nuk dĂ«shironim qĂ« publikisht, nĂ« praninĂ« tonĂ«, tĂ« adresohej ndonjĂ« kritikĂ« ndaj JugosllavisĂ« dhe udhĂ«heqjes sĂ« saj. NĂ« atĂ« periudhĂ«, ShqipĂ«ria mbante marrĂ«dhĂ«nie shumĂ« tĂ« acaruara me JugosllavinĂ« dhe zhvillonte kundĂ«r saj njĂ« duel tĂ« hapur edhe nĂ« shtyp. UnĂ« isha i mendimit se kjo gjĂ« po sillte dĂ«m. Prandaj, e shqyrtuam mes nesh dhe njoftuam Enver HoxhĂ«n se nuk dĂ«shironim qĂ« gjatĂ« kohĂ«s sĂ« qĂ«ndrimit tĂ« delegacionit tonĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, tĂ« vazhdohej konflikti nĂ« shtyp midis ShqipĂ«risĂ« dhe JugosllavisĂ«. Ne i paralajmĂ«ruam qĂ« edhe nĂ«pĂ«r mitingje, tĂ« mos na pĂ«rfshinin nĂ« diskutime tĂ« tilla! GjatĂ« kohĂ«s sĂ« vizitĂ«s sonĂ«, nĂ«pĂ«r mitingje dhe nĂ«pĂ«r mbledhje tĂ« tjera, shqiptarĂ«t iu shmangĂ«n kritikĂ«s ndaj JugosllavisĂ«. Por, dukej qartĂ« se e pĂ«rballonin me vĂ«shtirĂ«si. NĂ« biseda me dyer tĂ« mbyllura shqiptarĂ«t pĂ«rpiqeshin tĂ« na bindnin se me jugosllavĂ«t nuk mund tĂ« kishte pajtim, se ata nuk janĂ« komunistĂ« e plot gjĂ«ra tĂ« tilla. Ne nuk u mirĂ«kuptuam dot me ta, ndonĂ«se edhe nuk i pĂ«rkrahnim tĂ« gjitha gjĂ«rat qĂ« ndodhnin nĂ« Jugosllavi 
 GjatĂ« kohĂ«s sĂ« qĂ«ndrimit tonĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, shqiptarĂ«t u sollĂ«n si miq dhe midis nesh, nuk lindi asnjĂ« fĂ«rkim 
! Atje kaluam disa ditĂ«, pamĂ« kryeqytetin e tyre, vizituam edhe qytete tĂ« tjera, fshatra dhe porte. Kudo vumĂ« re njĂ« qĂ«ndrim jashtĂ«zakonisht entuziast ndaj Bashkimit Sovjetik, ndaj popullit tonĂ«, ndaj partisĂ« sonĂ«, si nga ana e punonjĂ«sve shqiptarĂ«, ashtu edhe nga ana e HoxhĂ«s dhe e Shehut. UnĂ« nuk konstatova ndonjĂ« re tĂ« zezĂ« qĂ« tĂ« mund tĂ« errĂ«sonte diellin e miqĂ«sisĂ«, nĂ«n tĂ« cilin ne dĂ«shironim t’i gĂ«zoheshim jetĂ«s dhe tĂ« ndĂ«rtonim marrĂ«dhĂ«nie vĂ«llazĂ«rore midis BRSS-sĂ« dhe ShqipĂ«risĂ«. Midis nesh nuk lindĂ«n mosmarrĂ«veshje 
! Gjithçka e re, e ndĂ«rtuar atje, ishte realizuar me ndihmĂ«n tonĂ«, me kredinĂ« tonĂ«, nga specialistĂ«t dhe punĂ«torĂ«t tanĂ« 
! ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« njĂ« vendi vogĂ«l. Por, populli i saj, i kufizuar numerikisht, jeton nĂ« njĂ« vend interesant gjeografik, ku ndĂ«rthuren kontradikta tĂ« ndryshme tĂ« EvropĂ«s, prandaj tĂ« shumtĂ« janĂ« edhe kundĂ«rshtarĂ«t e saj”.

Nëndetëset

Nikita Hrushov tregon edhe një episod nga konflikti i fundit i Bashkimit Sovjetik me Shqipërinë.

“Ne i dhamĂ« asaj 12 nĂ«ndetĂ«se, siç kam thĂ«nĂ« dhe kur marrĂ«dhĂ«niet tona u acaruan. Ne vendosĂ«m t’i merrnim tĂ« tĂ«ra nĂ«ndetĂ«set, si edhe pajisjet qĂ« i shoqĂ«ronin ato. ShqiptarĂ«t e kundĂ«rshtuan kĂ«tĂ« gjĂ«. MĂ« duket se nĂ« tri nĂ«ndetĂ«se ekuipazhi ishte tĂ«rĂ«sisht shqiptar, nĂ« njĂ« apo dy ishte i pĂ«rzier. Ne mundĂ«m tĂ« heqim tetĂ« apo nĂ«ntĂ« nĂ«ndetĂ«se dhe tri apo katĂ«r mbetĂ«n nĂ« ShqipĂ«ri. Madje, prisnim edhe veprime agresive nga ana e shqiptarĂ«ve, prandaj kur i tĂ«rhoqĂ«m nĂ«ndetĂ«set, anijet tona luftarake, nuk mĂ« kujtohet se sa, ndodheshin afĂ«r brigjeve tĂ« ShqipĂ«risĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ« po ta lypte nevoja. NĂ« rast se autoritetet shqiptare do tĂ« pĂ«rpiqeshin t’i mbanin nĂ«ndetĂ«set tona me forcĂ«, atĂ«herĂ« anijet tona luftarake, do t’i kĂ«rcĂ«nonin ata”.

Ai i mbyll kujtimet për Shqipërinë, duke shtuar se ky episod shënoi edhe prishjen e plotë me Shqipërinë.

Hrushovi pĂ«r Enver HoxhĂ«n: “Karakter i ashpĂ«r”!

Duke folur për refuzimin që i bënë udhëheqësit e shtetit shqiptar dhe të Partisë së Punës së Shqipërisë, propozimeve të Bashkimit Sovjetik për normalizimin e marrëdhënieve sovjetiko-jugosllave, Nikita Hrushov shkruan në kujtimet e tij se pala shqiptare, shprehu një duf keqdashës.

“VeçanĂ«risht u zemĂ«rua Enver Hoxha. Ai ka karakter tĂ« ashpĂ«r dhe kur flet pĂ«r atĂ« qĂ« nuk i pĂ«lqen, fytyrĂ«n sikur ia kap ngĂ«rçi dhe gati sa s’kĂ«rcet dhĂ«mbĂ«t”.

Në kujtimet e tij për Shqipërinë, Nikita Hrushov flet edhe për atë që ai e quan trojka e udhëheqësve shqiptarë dhe që përbëhej nga Enver Hoxha, Mehmet Shehu e Beqir Balluku. Hrushovi shkruan se Tito i kishte treguar se drejtuesi kryesor i Partisë Komuniste të Shqipërisë, kishte qenë një shok shumë i mirë, të cilin e njihnin dhe e mbështesnin jugosllavët dhe që vinte nga radhët e klasës punëtore dhe ishte ky organizatori i vërtetë i Partisë Komuniste të Shqipërisë.

“Por, Hoxha, Shehu dhe Balluku organizuan njĂ« komplot kundĂ«r tij, madje flitej se personalisht Shehu e kishte mbytur kĂ«tĂ« njeri. Pa kaluar shumĂ« kohĂ«, ne u informuam edhe pĂ«r raste tĂ« tjera tĂ« llahtarshme: dikĂ« e mbytĂ«n dhe dikĂ« tjetĂ«r e vranĂ« fshehurazi. Atje zbatohej njĂ« sistem i tillĂ«: nĂ«se dikush gabonte dhe kĂ«tĂ« e konstatonin Hoxha, Shehu dhe Balluku, atĂ«herĂ« tĂ« tre bashkĂ« jepnin ndĂ«shkimin. Mjaftonte qĂ« tĂ« tre tĂ« ishin tĂ« njĂ« mendje se ky njeri ishte i dĂ«mshĂ«m dhe ata e gjenin mĂ«nyrĂ«n sesi ta zhduknin fshehurazi, prandaj ky njeri zhdukej pa vonesĂ«. E tĂ«ra kjo i ngjante shumĂ« mĂ«nyrĂ«s qĂ« zbatonte Stalini. NĂ«pĂ«rmjet Berias dhe personave tĂ« tjerĂ« tĂ« tillĂ«, ai arriti tĂ« asgjĂ«sonte shumĂ« njerĂ«z tĂ« ndershĂ«m”.

The post Hrushovi për Shqipërinë: Hoxha, Shehu dhe Balluku përdornin metodat e Stalinit për asgjësimin e njerëzve të ndershëm appeared first on Telegrafi.

❌