ZĂ«vendĂ«spresidenti i SHBA-sĂ«, JD Vance, ka deklaruar se Grenlanda Ă«shtĂ« âkritikeâ pĂ«r mbrojtjen e Shteteve tĂ« Bashkuara dhe tĂ« botĂ«s nga sulme tĂ« mundshme raketore ruse ose kineze, duke akuzuar EuropĂ«n dhe DanimarkĂ«n se ânuk kanĂ« bĂ«rĂ« njĂ« punĂ« tĂ« mirĂ«â nĂ« sigurimin e territorit.
Në një intervistë për Fox News, Vance tha se Danimarka dhe aleatët europianë jo vetëm që kanë investuar në mënyrë të pamjaftueshme në mbrojtjen e Groenlandës, por edhe kanë dështuar të angazhohen seriozisht me argumentet e presidentit Donald Trump mbi këtë çështje.
Sipas ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, zyrtarĂ« amerikanĂ« po diskutojnĂ« âaktivishtâ njĂ« ofertĂ« tĂ« mundshme pĂ«r blerjen e GrenlandĂ«s â njĂ« territor gjysmĂ«-autonom nĂ«n sovranitetin danez. Deklarata vjen vetĂ«m njĂ« ditĂ« pasi u sugjerua se pĂ«rdorimi i forcĂ«s ushtarake pĂ«r aneksimin e ishullit nuk pĂ«rjashtohet si opsion.
Danimarka, aleate e SHBA-së në kuadër të NATO-s, ka paralajmëruar se një veprim i tillë do të nënkuptonte fundin e aleancës. Si Danimarka, ashtu edhe autoritetet e Grenlandës kanë theksuar vazhdimisht se ishulli nuk është në shitje.
Edhe pse Ă«shtĂ« territori mĂ« pak i populluar nĂ« botĂ«, pozicioni gjeografik i GrenlandĂ«s â mes AmerikĂ«s sĂ« Veriut dhe Arktikut â e bĂ«n atĂ« kyç pĂ«r sistemet e paralajmĂ«rimit tĂ« hershĂ«m nĂ« rast sulmesh raketore, si dhe pĂ«r monitorimin e lĂ«vizjeve detare nĂ« rajon.
Baza Hapësinore Pituffik, e njohur më parë si Baza Ajrore Thule, është operuar nga SHBA që nga Lufta e Dytë Botërore. Vitet e fundit është rritur edhe interesi për burimet natyrore të Grenlandës, përfshirë mineralet e rralla, uraniumin dhe hekurin, të cilat po bëhen më të aksesueshme për shkak të shkrirjes së akullit nga ndryshimet klimatike. Shkencëtarët besojnë se zona mund të ketë edhe rezerva të konsiderueshme nafte dhe gazi.
âShumĂ« njerĂ«z nuk e kuptojnĂ« se e gjithĂ« infrastruktura e mbrojtjes raketore varet pjesĂ«risht nga Grenlanda,â tha Vance. âNĂ«se, Zoti mos e dhashtĂ«, Rusia apo Kina do tĂ« lĂ«shonin njĂ« raketĂ« bĂ«rthamore drejt kontinentit tonĂ« apo EuropĂ«s, Grenlanda Ă«shtĂ« njĂ« pjesĂ« kyçe e asaj mbrojtjeje.â
Ai shtoi se pĂ«rgjigjja ndaj pyetjes nĂ«se Europa dhe Danimarka kanĂ« bĂ«rĂ« mjaftueshĂ«m pĂ«r tĂ« siguruar ishullin Ă«shtĂ« âqartazi joâ.
Tensionet mbi të ardhmen e Groenlandës u rritën pas përdorimit të forcës ushtarake nga Trump kundër Venezuelës për të rrëzuar presidentin Nicolås Maduro. Kujtohet se Trump kishte propozuar blerjen e Grenlandës edhe në vitin 2019, gjatë mandatit të tij të parë, por ishte refuzuar.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi se javĂ«n e ardhshme do tĂ« zhvillojĂ« bisedime me DanimarkĂ«n. NdĂ«rkohĂ«, liderĂ«t europianĂ« dolĂ«n me njĂ« deklaratĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« KopenhagĂ«s. âGrenlanda i pĂ«rket popullit tĂ« saj dhe vetĂ«m Danimarka dhe Grenlanda mund tĂ« vendosin pĂ«r marrĂ«dhĂ«niet e tyre,â thuhet nĂ« deklaratĂ«n e nĂ«nshkruar nga Franca, Britania e Madhe, Gjermania, Italia, Polonia, Spanja dhe Danimarka. Ata theksuan se siguria nĂ« Arktik duhet tĂ« garantohet âkolektivishtâ nga aleatĂ«t e NATO-s dhe nĂ« pĂ«rputhje me parimet e KartĂ«s sĂ« OKB-sĂ«, pĂ«rfshirĂ« sovranitetin dhe integritetin territorial./abcnews.al
Login
