NJU DELHI, 26 janar /ATSH-AFP/ â India dhe Bashkimi Evropian kanĂ« finalizuar njĂ« marrĂ«veshje tĂ« madhe tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ«, thanĂ« sot zyrtarĂ« tĂ« qeverisĂ« indiane, rreth dy dekada pasi negociatat nisĂ«n pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«.
Përballë sfidave nga Kina dhe Shtetet e Bashkuara, Brukseli dhe Nju Delhi kanë kërkuar lidhje më të ngushta duke prodhuar një pakt që do të prezantohet nesër në kryeqytetin indian.
Sot, në paradën e Ditës së Republikës së Indisë, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa u pritën si mysafirë nderi dhe do të zhvillojnë një samit me kryeministrin indian, Narendra Modi.
âNivelit zyrtar tĂ« negociatave po i afrohet fundi dhe tĂ« dyja palĂ«t janĂ« gati tĂ« shpallin pĂ«rmbylljen e suksesshme tĂ« bisedimeve gjatĂ« samitit tĂ« nesĂ«rmâ, tha sekretari indian i tregtisĂ«, Rajesh Agrawal.
BE-ja ka parë Indinë, vendin më të populluar në botë, si një treg të rëndësishëm për të ardhmen, ndërsa Nju Delhi e sheh bllokun evropian si një burim të rëndësishëm teknologjie dhe investimesh të domosdoshme për të zhvilluar infrastrukturën dhe krijuar miliona vende pune.
Sipas të dhënave të BE-së tregtia bilaterale e mallrave arriti në 120 miliardë euro (139 miliardë dollarë) në 2024, një rritje prej pothuajse 90 për qind gjatë dekadës së fundit, me 60 miliardë euro (69 miliardë dollarë) të tjera në tregtinë e shërbimeve.
Sipas marrëveshjes, pritet që India të lehtësojë qasjen në treg për produktet kyçe evropiane, përfshirë automobilat dhe verën, në këmbim të lehtësimit të eksporteve të tekstileve dhe farmacisë, ndër të tjera./ /Ad.Ab./ a.jor.
ANTHOLZ (Itali), 26 janar /ATSH-DPA/ â NjĂ« javĂ« e gjysmĂ« para fillimit tĂ« LojĂ«rave DimĂ«rore nĂ« Itali, flaka olimpike ka mbĂ«rritur nĂ« Cortina dâAmpezzo, njĂ« nga dy vendet zyrtare pritĂ«se.
Flaka arriti në Cortina, një komunitet me 6 000 banorë në Alpet Italiane, saktësisht 70 vjet pas fillimit të Lojërave Dimërore të mëparshme atje në vitin 1956.
Këtë vit, radha i takon përsëri qytetit, së bashku me Milanon.
Flaka pritet të arrijë në Milano më 5 shkurt, një ditë para fillimit zyrtar të Lojërave Dimërore të këtij viti.
Flaka olimpike u nis që në nëntor nga vendi antik i Olimpisë në gadishullin Peloponez në Greqi. Ajo udhëtoi fillimisht përmes Greqisë dhe që nga dhjetori ka qenë në turne nëpër Itali.
Rreth 820 sportistë morën pjesë në Lojërat Dimërore të vitit 1956, të parat që u mbajtën në Itali.
Këtë herë do të jenë më shumë se 3 500 sportistë.
Lojërat do të zgjasin deri më 22 shkurt. Garat nuk do të zhvillohen vetëm në Milano dhe Cortina, por do të shpërndahen në disa vende në veri të vendit.
Ceremonia e mbylljes do të mbahet në Verona. /Ad.Ab./
TIRANĂ, 26 janar /ATSH/ Federata Shqiptare e Futbollit (FSHF) prezantoi kĂ«tĂ« tĂ« hĂ«nĂ« strategjinĂ« e re katĂ«rvjeçare âVision to Victory 2026-2030â, e cila synon tĂ« sjellĂ« zhvillime cilĂ«sore nĂ« tĂ« gjitha nivelet e futbollit shqiptar. Strategjia Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar nĂ« bashkĂ«punim me ekspertĂ«t e UEFA-s dhe mbĂ«shtetet nĂ« njĂ« punĂ« kĂ«rkimore tĂ« gjatĂ«.
Në prezantim morën pjesë presidenti i FSHF-së, Armand Duka, ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, përfaqësues të klubeve dhe shoqatave rajonale të futbollit, ish-futbollistë, sponsorë dhe media.
Presidenti Duka bĂ«ri njĂ« bilanc tĂ« strategjisĂ« sĂ« kaluar âFutbolli pĂ«r Kombinâ, duke nĂ«nvizuar se 95% e objektivave janĂ« realizuar ose janĂ« nĂ« fazĂ« tĂ« avancuar zbatimi. Ai theksoi se strategjia e re synon rritjen e pjesĂ«marrjes dhe cilĂ«sisĂ« sĂ« futbollit, forcimin e strukturave organizative, investime tĂ« qĂ«ndrueshme nĂ« infrastrukturĂ« dhe zhvillimin e talenteve tĂ« rinj.
âKjo strategji Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar pĂ«r tĂ« qenĂ« e matshme, e zbatueshme dhe e lidhur drejtpĂ«rdrejt me realitetin e futbollit shqiptar. Deri nĂ« vitin 2030, synojmĂ« tĂ« arrijmĂ« 26 mijĂ« futbollistĂ« tĂ« regjistruar, nga 24.078 qĂ« janĂ« sotâ, tha presidenti Duka. Ai shtoi se rritja do tĂ« arrihet pĂ«rmes zgjerimit tĂ« programeve nĂ« shkolla dhe komunitete, mbĂ«shtetjes sĂ« klubeve pĂ«r moshat e vogla, aktiviteteve tĂ« organizuara pĂ«r fĂ«mijĂ«t dhe vazhdimit tĂ« projekteve âUniforma Imeâ dhe âTopi YTâ.
Në aspektin e infrastrukturës, strategjia parashikon shtimin e 30 deri në 40 fushave të reja futbolli deri në vitin 2030, kryesisht në rajonin e Tiranës. Duka theksoi se objektivi kombëtar është ndërtimi i 200 fushave të reja, një synim që kërkon mbështetje nga buxhetet e shtetit.
âObjektiv strategjik mbetet gjithashtu rritja e numrit tĂ« spektatorĂ«ve nĂ« stadiumet kombĂ«tare, forcimi financiar i klubeve dhe akademive tĂ« futbollit dhe pĂ«rfundimi i ligjit tĂ« Sponsorizimeve nĂ« Sport. Progresi i futbollit shqiptar do tĂ« jetĂ« shumĂ« i ngadaltĂ« pa njĂ« ligj tĂ« tillĂ«â, shtoi ai.
Presidenti i FSHF-së prezantoi edhe objektivat për ekipet kombëtare: pjesëmarrjen e ekipit A të djemve në turnetë finale europiane dhe botërore, kalimin e fazës së grupeve nga ekipi U-21 në Euro 2027 dhe Euro 2029, si dhe qëndrimin në Ligën B për ekipin kombëtar të vajzave dhe synimin për kualifikimin në Kampionatin Europian 2029.
Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, vlerësoi rëndësinë e partneritetit me Federatën Shqiptare të Futbollit (FSHF) dhe angazhimin e ministrisë për të çliruar potencialet e sportit dhe futbollit në vend.
Gonxhja theksoi se sporti është një nga gjeneratorët më të mëdhenj ekonomikë dhe turistik të vendit, ndërsa ligji i sponsorizimit do të përfaqësojë një hap kyç për zhvillimin e sportit, artit dhe kulturës.
âKur kemi njĂ« partneritet dhe njĂ« aktor kaq tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m dhe kaq tĂ« strukturuar siç Ă«shtĂ« Federata Shqiptare e Futbollit, çfarĂ« do tĂ« duhet tĂ« bĂ«nte mĂ« shumĂ« Ministria qĂ« drejtoj sesa tĂ« sinkronizohej nĂ« strategji, nĂ« plan veprimi, nĂ« mendim, nĂ« gjithçka me FSHF, qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« organizatĂ« nĂ« funksion tĂ« interesit publikâ, tha ministri.
Ai shtoi se MTKS synon të çlirojë çdo mundësi dhe energji të bllokuara deri më sot, duke lidhur sportin me artin, kulturën dhe turizmin, të cilat sipas tij përbëjnë fitime të jashtëzakonshme për vendin.
âLigji i sponsorizimit nuk Ă«shtĂ« mĂ« zotim, Ă«shtĂ« nĂ« masat e njĂ« betimi tim dhe tĂ« Presidentit tĂ« FederatĂ«s, sepse do tĂ« vijĂ« pĂ«r artin, sportin dhe rininĂ«. NjĂ« kampionat, njĂ« skuadĂ«r e suksesshme, njĂ« sport i zhvilluar janĂ« automatikisht gjeneratorĂ« ekonomikĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«mâ, deklaroi Gonxhja.
Ministri nënvizoi gjithashtu rëndësinë e mbështetjes së futbollit në të gjitha nivelet dhe bashkëpunimin me klubet, akademitë dhe institucionet për të forcuar zhvillimin e sportit në Shqipëri.
BEOGRAD, 26 janar /ATSH-DPA/ â ShoferĂ«t e kamionĂ«ve nga Serbia, BosnjĂ«-Hercegovina, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi po protestojnĂ« kundĂ«r rregullave tĂ« rrepta tĂ« qĂ«ndrimit nĂ« BE duke bllokuar kalimet kufitare.
âQĂ« nga mesdita e sotme, shoferĂ«t kanĂ« ndaluar trafikun e mallrave nĂ« kufijtĂ« e vendeve tĂ« tyre me fqinjĂ«t e BE-sĂ«, HungarinĂ«, KroacinĂ« dhe BullgarinĂ«â, raporton media serbe.
Veprimi drejtohet kundër zbatimit gjithnjë e më të rreptë të një rregulloreje të BE-së për qëndrimin, sipas së cilës shtetasit joBE nga vendet evropiane lejohen të qëndrojnë në BE vetëm 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore.
ShoferĂ«t e kamionĂ«ve qĂ« udhĂ«tojnĂ« pothuajse çdo ditĂ« midis vendit tĂ« tyre dhe shteteve tĂ« BE-sĂ« thonĂ« se kjo rregullore Ă«shtĂ« praktikisht e pamundur pĂ«r tâu respektuar.
Rregulli ekziston prej kohësh, por më parë nuk zbatohej për shoferët e kamionëve dhe punonjësit që kalojnë kufirin çdo ditë.
Situata ndryshoi kur autoritetet kufitare të BE-së filluan të përdorin kompjuterë për të regjistruar hyrjet e shtetasve joBE në kufijtë e jashtëm, duke regjistruar saktësisht kohëzgjatjen e qëndrimit të tyre.
Shoqatat e transportit nga Ballkani ankohen se muajt e fundit qindra shoferë kamionësh janë ndaluar nga policia në vendet e BE-së për tejkalim të kohës së qëndrimit të lejuar dhe janë deportuar si migrantë të parregullt.
âNĂ«ntĂ«dhjetĂ« ditĂ« brenda gjashtĂ« muajsh thjesht nuk mjaftonâ, tha Nedjo Mandiç nga Shoqata Serbe e Transportit pĂ«r televizionin serb âN1â.
âShoferĂ«t tanĂ« nuk mund tĂ« fitojnĂ« mjaftueshĂ«m para nĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ«, nuk mund tĂ« mbulojmĂ« kostot tona dhe jemi tĂ« detyruar tĂ« ndalojmĂ« operacionetâ, shtoi ai.
Një zëdhënës i Komisionit Evropian në Bruksel tha se BE-ja është e vetëdijshme për shqetësimet e shprehura nga kompanitë e transportit në rajonin e Ballkanit.
âJemi tĂ« vetĂ«dijshĂ«m pĂ«r shqetĂ«simet e ngritura nga operatorĂ«t e transportit nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor. Po ndjekim situatĂ«n nga afĂ«r dhe jemi nĂ« kontakt me partnerĂ«t tanĂ« nĂ« rajonâ, tha ai./  /Ad/.Ab./ a.jor
TIRANĂ, 26 janar /ATSh/ Ambasadori i ShqipĂ«risĂ« nĂ« Bashkimin Evropian, Ferit Hoxha theksoi se brenda gjashtĂ«mujorit tĂ« parĂ« do tĂ« mbyllen disa kapituj, nĂ« kuadĂ«r tĂ« procesit tĂ« integrimit.
Hoxha u shpreh gjatĂ« njĂ« interviste nĂ« âTv Klanâ, se kjo vjen si pjesĂ« e njĂ« plani qĂ« Ă«shtĂ« dakordĂ«suar me Komisionin Evropian.
âNĂ« vitin 2026, presim jo vetĂ«m mbylljen e njĂ« kapitulli, por njĂ« numri tĂ« konsiderueshĂ«m kapitujsh. Ne kemi njĂ« plan pune. Ne nuk po ecim as qorrazi dhe as me dĂ«shirĂ«n tonĂ«. Ne po ecim me njĂ« plan pune qĂ« kemi dakordĂ«suar me KE-nĂ« dhe aty janĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« edhe afatet qĂ« mendojmĂ« se janĂ« realistĂ« pĂ«r mbylljen e kapitujve. Brenda gjashtĂ«mujorit tĂ« parĂ« ju siguroj se do tĂ« mbyllen disa kapitujâ, tha Hoxha.
Megjithatë çdo gjë, sqaroi ambasadori, do të varet nga ecuria e procesit.
âGjithmonĂ« nĂ« kĂ«tĂ« proces do tĂ« jenĂ« tre komponentĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m, Ă«shtĂ« gjithĂ« pala shqiptare me aktorĂ«t e saj, Ă«shtĂ« gjithĂ« Komisioni Evropian qĂ« negocion nĂ« emĂ«r tĂ« BE-sĂ« dhe vendet anĂ«tare qĂ« vlerĂ«sojnĂ« dhe marrin vendiminâ, shtoi ai.
I pyetur nëse ka ndryshuar qëndrimi i Bashkimit Evropian për Shqipërinë në lidhje me planin për zgjerimin, ambasadori Hoxha tha se asgjë nuk ka ndryshuar, por tashmë jemi në proces pas hapjes së të gjithë grupkapitujve.
âTani kemi kaluar nĂ« procesin tjetĂ«r. Ne jemi nĂ« njĂ« proces qĂ« Ă«shtĂ« i veçantĂ« dhe specifik me metodologjinĂ« e re tĂ« zgjerimit qĂ« ka tĂ« bĂ«jĂ« me atĂ« qĂ« quhet âpiketat e ndĂ«rmjetmeâ. Ato janĂ« 24 kĂ«rkesa specifike tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« KonferencĂ«n e DytĂ« NdĂ«rqeveritare qĂ« Ă«shtĂ« mbajtur kur Ă«shtĂ« hapur grupkapitulli i parĂ« dhe gjatĂ« sĂ« cilĂ«s ShqipĂ«ria ka marrĂ« njĂ« numĂ«r angazhimesh. KĂ«to angazhime duhet tĂ« plotĂ«sohen nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« pasi tĂ« quhen tĂ« plotĂ«suara kĂ«naqshĂ«m dhe kjo do verifikohet nga KE dhe vendet anĂ«tare, atĂ«herĂ« ShqipĂ«ria do tĂ« fillojĂ« tĂ« mbyllĂ« kapitujt. Pra Ă«shtĂ« njĂ« etapĂ« e ndĂ«rmjetme, jashtĂ«zakonisht e rĂ«ndĂ«sishme, i cili Ă«shtĂ« duke u bĂ«rĂ«â, tha ambasadori pĂ«r Tv Klan, gjatĂ« njĂ« interviste me gazetarin Bes Jacaj.
Ai bëri me dije se gjatë muajit shkurt në Shqipëri do të vijë një delegacion i veçantë i Komisionit për Marrëdhëniet me Jashtë të PE-së. Sipas Hoxhës, ky delegacion do të takohet me aktorët politikë shqiptarë brenda dhe jashtë parlamentit, me qeverinë si dhe institucionet e tjera për të parë se ku ndodhet Shqipëria në ecurinë e procesit dhe çfarë duhet bërë në vijim.
KIEV, 26 janar /ATSH/ â Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky njoftoi se po pĂ«rgatiten negociatat e radhĂ«s midis delegacioneve tĂ« UkrainĂ«s, SHBA-sĂ« dhe RusisĂ«, tĂ« planifikuara pĂ«r tĂ« dielĂ«n, 1 shkurt, sipas âThe Independentâ.
Në një fjalim sot në mbrëmje, Zelensky tha se delegacioni ukrainas i raportoi detajet pas takimeve treplashe  në Emiratet e Bashkuara Arabe më 23-24 janar.
Diskutimet përqendroheshin kryesisht te çështjet ushtarake, kontrolli dhe monitorimi për të lehtësuar përfundimin e luftës.
âUkraina gjithmonĂ« ka qenĂ« dhe do tĂ« mbetet nĂ« anĂ«n e paqesâ, tha Zelensky duke theksuar se Rusia Ă«shtĂ« arsyeja kryesore e vazhdimit tĂ« konfliktit.
Ai bëri thirrje për rezultate konkrete diplomatike dhe paralajmëroi partnerët ndërkombëtarë të mos e lejojnë Rusinë të përdorë negociatat për të shmangur presionin e nevojshëm.
Një nga çështjet më të ndjeshme mbetet territori, ku Ukraina insiston që çdo bisedë të nisë nga linja aktuale e kontaktit, ndërsa Rusia kërkon tërheqjen e trupave ukrainase nga pjesa e papushtuar e rajonit të Donetskut./ /Ad.Ab./ a.jor.
TIRANĂ, 26 janar/ATSh/ Kryeministri Edi Rama iu adresua sot Knessetit me njĂ« fjalim historik, sipas protokollit tĂ« posaçëm qĂ« parlamenti i Izraelit u ka rezervuar njĂ« numri tĂ« kufizuar udhĂ«heqĂ«sish tĂ« huaj dhe sĂ« fundmi presidentit tĂ« SHBA, Donald J. Trump.
Në nisje të seancës së posaçme përshëndetën kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu, kryetari i Knessetit Amir Ohana dhe lideri i opozitës Yair Lapid.
Gjatë fjalës së, kryeministri Rama tha se paqja është e mundur.
âUroj fort qĂ« marrĂ«veshjet abrahamike do tĂ« vazhdojnĂ« dhe uroj qĂ« ndoshta duke hedhur sytĂ« nga e shkuara e pĂ«rgjakshme me sytĂ« e njĂ« ardhmeje tĂ« shndritshme dhe jo anasjelltas, ky rajon nĂ« tĂ«rĂ«si mundet, ashtu siç Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ndonjĂ« tjetĂ«r, ka bĂ«rĂ« tashmĂ« tĂ« zbulojĂ« jo vetĂ«m se paqja Ă«shtĂ« e mundur, por se paqja mund tâi ngrejĂ« tĂ« gjitha vendet paqebĂ«rĂ«se pothuajse si njĂ« mrekulli, lart nĂ« hapĂ«sirĂ«n e besimeve abrahamike.
âShqipĂ«ria nuk mund tĂ« ndihet mĂ« e bekuar sesa kur i numĂ«ron si Izraelin, ashtu edhe vendet arabe, ndĂ«r miqtĂ« e saj tĂ« ngushtĂ«. Edhe TurqinĂ« meqĂ« ra fjala. Ne synojmĂ« tâi thellojmĂ« kĂ«to marrĂ«dhĂ«nie dhe qĂ«ndrojmĂ« tĂ« vendosur nĂ« gatishmĂ«rinĂ« tonĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ«, sĂ« bashku me vĂ«llezĂ«rit tanĂ« arabĂ«, turq dhe tĂ« tjerĂ«, nĂ« forcĂ«n e ardhshme ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« stabilizimit nĂ« Gazaâ, tha Rama.
Kryeministri nĂ« fund e mbylli fjalimin e tij dhe me njĂ« urim nga njĂ« martir hebre tĂ« paqes, pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« njĂ« shans jetĂ«s pĂ«rmes paqes.
âKryeministri Yitzhak Rabin i Izraelit â i bekuar qoftĂ« kujtimi i tij â tĂ« thĂ«na pĂ«r izraelitĂ«t dhe palestinezĂ«t pikĂ«risht tridhjetĂ« vjet mĂ« parĂ« nga ky vend, ku qĂ«ndroj sot:
âNga thellĂ«sia e zemrave tona, u bĂ«jmĂ« thirrje tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«ve tĂ« Shtetit tĂ« Izraelit, sigurisht atyre qĂ« jetojnĂ« nĂ« Jude, Samari dhe Rripin e GazĂ«s, si edhe banorĂ«ve palestinezĂ«, tâi japin vĂ«nies sĂ« paqes njĂ« shans, tâi japin njĂ« shans dhĂ«nies fund tĂ« akteve tĂ« armiqĂ«sisĂ«, tâi japin njĂ« jete tjetĂ«r njĂ« shans, njĂ« jete tĂ« re. U bĂ«jmĂ« thirrje hebrenjve dhe palestinezĂ«ve njĂ«soj tĂ« tregojnĂ« vetĂ«pĂ«rmbajtje, tĂ« ruajnĂ« dinjitetin njerĂ«zor, tĂ« sillen nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« denjĂ« dhe tĂ« jetojnĂ« nĂ« paqe dhe siguri. Ne po nisim njĂ« rrugĂ« tĂ« re qĂ« mund tĂ« na çojĂ« drejt njĂ« epoke paqeje, drejt pĂ«rfundimit tĂ« luftĂ«rave.â
âAmen. I bekuar qoftĂ« kujtimi i atyre qĂ« u flijuan! Le tĂ« mbetet si busull, guximi i atyre qĂ« refuzuan tĂ« binden. Le tĂ« lulĂ«zojĂ« Shteti i Izraelit dhe tĂ« jetĂ« i sigurt pĂ«rjetĂ«sisht. Le tĂ« jenĂ« palestinezĂ«t tĂ« lirĂ« dhe tĂ« jetojnĂ« me dinjitet nĂ« shtetin e tyre. Dhe le tĂ« mbeten dy kombet tona tĂ« vogla, por tĂ« mĂ«dha nĂ« shpirt, tĂ« lidhura pĂ«rjetĂ«, jo vetĂ«m nga historia, por edhe nga pĂ«rkushtimi i pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r ta mbajtur njerĂ«zimin njerĂ«zorâ, pĂ«rfundoi Rama fjalĂ«n e tij.
TIRANĂ, 26 janar /ATSh/ ShqipĂ«ria ka qenĂ« njĂ« ndĂ«r vendet e para nĂ« EvropĂ« qĂ« ka miratuar legjislacion kundĂ«r antisemitizmit dhe ka integruar edukimin pĂ«r Holokaustin nĂ« kurrikulat e shkollave.
Kështu u shpreh kryeministri Edi Rama gjatë një fjalimi historik në Parlamentin e Izraelit, ku foli ndër të tjera për rolin e Shqipërisë në ruajtjen e vlerave njerëzore dhe solidaritetin ndërkombëtar.
Duke i referuar periudhĂ«s sĂ« LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, kryeministri Rama tha kujtoi se âkur tĂ« tjerĂ«t dorĂ«zonin fqinjĂ«t e tyre hebrenj tek autoritetet, shqiptarĂ«t i ruanin nĂ« siguriâ.  Ai shtoi se âgjyshĂ«rit tanĂ« zgjodhĂ«n rrugĂ«n e rrezikshme tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ«â, duke shpĂ«tuar jetĂ« njerĂ«zish nĂ« njĂ« kohĂ« kur shumĂ« kombe heshtĂ«n ndaj mizorive.
âTragjedia e Holokaustit nuk ishte vetĂ«m mizoria e pak vetĂ«ve, po pasiviteti i shumĂ«kujt. Por nĂ« njĂ« vend tĂ« vogĂ«l, nĂ« vendin tonĂ«, ndodhi e kundĂ«rta. Populli ynĂ« ishte i varfĂ«r, nuk kishte  pushtet, nuk kishte ushtri apo kufij strategjikĂ«. Por zotĂ«ronte diçka pafundĂ«sisht mĂ« tĂ« çmuar pĂ«r atĂ« moment tĂ« historisĂ«: aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« parĂ« njĂ« fytyrĂ« njerĂ«zore dhe pĂ«r tĂ« njohur nĂ« tĂ«, njĂ« detyrim moral. Kur tĂ« tjerĂ«t dorĂ«zonin fqinjĂ«t e tyre hebrenj tek autoritetet, shqiptarĂ«t i ruanin nĂ« siguri. Kur nĂ«nshtrimi u bĂ« aleati i heshtur i sĂ« keqes, gjyshĂ«rit tanĂ« zgjodhĂ«n rrugĂ«n e rrezikshme tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ«. Dhe duke bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, ata e ruajtĂ«n kĂ«tĂ« cep tĂ« EvropĂ«s njerĂ«zor, nĂ« njĂ« kohĂ« kur njerĂ«zorja po zhdukej dita-ditĂ«s.
âKjo histori nuk Ă«shtĂ« njĂ« dekor pĂ«r tĂ« mbresuar tĂ« tjerĂ«t. ĂshtĂ« busulla qĂ« duhet ndjekur nĂ«se duam tĂ« mbetemi tĂ« denjĂ« pĂ«r dhuratĂ«n e jetĂ«s qĂ« na Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« nga i njĂ«jti Zot, dhe pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« diçka tĂ« denjĂ« me atĂ« dhuratĂ« nĂ« kĂ«tĂ« tokĂ«, qĂ« fĂ«mijĂ«t tanĂ« dhe fĂ«mijĂ«t e fĂ«mijĂ«ve tanĂ« tĂ« mos vuajnĂ« nesĂ«r pĂ«r shkak tĂ« asaj qĂ« nuk patĂ«m guximin ta pĂ«rballim sot apo nuk e nxorrĂ«m mĂ«sim nga dje.
âPrandaj ShqipĂ«ria ishte ndĂ«r vendet e para nĂ« EuropĂ« qĂ« miratoi legjislacion tĂ« ri kundĂ«r antisemitizmit, prandaj kemi integruar edukimin pĂ«r Holokaustin nĂ« kurrikulat tona shkollore, dhe prandaj po ndĂ«rtojmĂ« nĂ« kĂ«tĂ« moment, nĂ« zemĂ«r tĂ« EuropĂ«s, dy hapĂ«sira tĂ« veçanta kulturore tĂ« frymĂ«zuara nga forca tĂ«rheqĂ«se e shembujve ndriçues tĂ« gjyshĂ«rve tanĂ« myslimanĂ« dhe tĂ« krishterĂ«, qĂ« rrezikuan jetĂ«t e tyre pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar jetĂ« hebrejeâ, tha Rama.
Rama theksoi angazhimin e Shqipërisë për të mbrojtur ata që janë të përjashtuar apo të kërcënuar, teksa përmendi faktin që vendi ynë i ka ofruar mbrojtje opozitës iraniane si dhe afganëve të larguar nga mullahët e Kabulit.
âPor kjo nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« vetĂ«m me hebrenjtĂ«. Ka tĂ« bĂ«jĂ« me njerĂ«zimin. Dhe jo me njerĂ«zimin si njĂ« fjalĂ« e pĂ«rgjithshme, po me njerĂ«zillĂ«kun tonĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, prej shumĂ« vitesh tashmĂ«, ShqipĂ«ria ka ofruar mbrojtje pĂ«r disa mijĂ«ra qytetarĂ« iranianĂ«, opozita e tĂ« cilĂ«ve ndaj kasapĂ«ve tĂ« Teheranit ua vuri jetĂ«n nĂ« rrezik tĂ« madh. Nuk ishte pa rrezik as pĂ«r ne, dhe nuk Ă«shtĂ« pa rrezik as edhe sot. TĂ« mbetesh njerĂ«zor kur e njerĂ«zishmja jote vihet nĂ«n presion, nuk Ă«shtĂ« kurrĂ« pa rrezik. PĂ«rkundrazi. Dhe pikĂ«risht sepse e morĂ«m pĂ«rsipĂ«r atĂ« rrezik, disa vite mĂ« parĂ« ShqipĂ«ria pĂ«soi njĂ« sulm masiv kibernetik tĂ« drejtuar nga Irani, qĂ« synonte shkatĂ«rrimin e gjithĂ« infrastrukturĂ«s sonĂ« publike digjitale. Ne rezistuam. Ata nuk ia dolĂ«n.
âNa u tha nga miq tĂ« fuqishĂ«m tĂ« mos reagonim shumĂ« ndaj Iranit, sepse ata janĂ« tĂ« mĂ«dhenj dhe tĂ« rrezikshĂ«m. Por ne i dhamĂ« personelit tĂ« ambasadĂ«s iraniane njĂ«zet e katĂ«r orĂ« pĂ«r tĂ« lĂ«nĂ« vendin dhe e kĂ«putĂ«m edhe fijen krejt tĂ« hollĂ« tĂ« lidhjes qĂ« kishim me RepublikĂ«n Khomeiniste, tĂ« cilĂ«n nuk do ta quaj kurrĂ« islamike, sepse Islami Ă«shtĂ« dashuri dhe pĂ«rulĂ«si, ndĂ«rsa khomeinizmi Ă«shtĂ« urrejtje dhe vdekje.
âDhe nuk Ă«shtĂ« e shkruar kĂ«tu, por thjeshtĂ« dua tĂ« bĂ«j atĂ« çfarĂ« Bibi bĂ«n gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s, tĂ« dalĂ« nga fjala e shkruar dhe tĂ« them sa vijon: NjĂ« mike e jona, bashkĂ«shorti i tĂ« cilĂ«s Ă«shtĂ« iranian, mĂ« tha qĂ« pak ditĂ« mĂ« parĂ« nĂ« njĂ« treg nĂ« Teheran, njerĂ«zit ishin tĂ« pranishĂ«m dhe ndĂ«rkohĂ« u vu zjarri dhe tregu u rrethua nga vrasĂ«sit. NjerĂ«zit kishin dy zgjedhje: ose tĂ« digjeshin nga flakĂ«t brenda tregut, ose tĂ« vriteshin nĂ« dyert e tregut. Por pyetja ime Ă«shtĂ« kjo: Si Ă«shtĂ« e mundur?! QĂ« ndĂ«rkohĂ« qĂ« media globale flet pĂ«r 30 mijĂ« njerĂ«z tĂ« vrarĂ« pĂ«r tri ditĂ«, nuk ka mbledhje nĂ« asnjĂ« shesh tĂ« botĂ«s kundĂ«r ajatollahĂ«ve pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r fundin e kĂ«tij regjimi. Natyrisht Ă«shtĂ« njĂ« pyetje qĂ« nuk kĂ«rkon pĂ«rgjigje prej jush. Ju e dini pĂ«rgjigjen. Dhe siç ofruam mbrojtje pĂ«r ata qĂ« u vunĂ« nĂ« shĂ«njestĂ«r nga mullahĂ«t e Teheranit, ShqipĂ«ria u bĂ« gjithashtu strehĂ« pĂ«r disa mijĂ«ra tĂ« tjerĂ« tĂ« shĂ«njestruar nga mullahĂ«t e Kabulit, gjatĂ« kaosit qĂ« krijoi tĂ«rheqja e çrregullt e forcave tĂ« koalicionit nga Afganistaniâ, tha Rama.
Rama përshëndeti solidaritetin ndërkombëtar të qytetarëve në ShBA si dhe kryeministrit të Katarit për rolin e tyre kyç në strehimin e afganëve, duke mundësuar shpëtimin e mijëra jetëve.
âKur shumĂ« tĂ« tjerĂ«, mĂ« tĂ« mĂ«dhenj dhe mĂ« tĂ« pasur, kthyen shpinĂ«n, pasi kishin qenĂ« atje, pasi i kishin premtuar atyre njerĂ«zve liri, demokraci, tĂ« drejta pĂ«r tĂ« gjithĂ« e pasi i kishin marrĂ« qĂ« tĂ« pastronin makinat e tyre, shtĂ«pitĂ« e tyre u zhdukĂ«n, ndoshta sepse mĂ« tĂ« mirĂ«t dhe mĂ« tĂ« ndriturit e shoqĂ«risĂ« sĂ« Kabulit nuk ishin mjaftueshĂ«m tĂ« bardhĂ« apo ishin tepĂ«r myslimanĂ« pĂ«r ta, por ne patĂ«m bekimin tĂ« pĂ«rfshihemi nĂ« rrjetin mĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m tĂ« solidaritetit qĂ« kam parĂ« ndonjĂ«herĂ«. Financimi, logjistika dhe lidhjet u mblodhĂ«n jashtĂ« vendit si uragan. Dhe nuk ishte qeveria e ShBA qĂ« e organizoi. Ishin qytetarĂ« amerikanĂ« nga çdo shtresĂ« e fushĂ« e jetĂ«s dhe pĂ«rtej ndarjeve politike, tĂ« cilĂ«t mobilizuan njerĂ«zillĂ«kun e tyre pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar jetĂ« pĂ«rmes njĂ« zinxhiri tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m duarsh, qĂ« formuan njĂ« trekĂ«ndĂ«sh mes Shteteve tĂ« Bashkuara, ShqipĂ«risĂ« dhe Katarit, ku ministri i JashtĂ«m i Katarit i asaj kohe, sot KryeministĂ«r, Mohammed bin Abdulrahman, u shndĂ«rrua nĂ« njĂ« lloj kulle kontrolli tĂ« shpresĂ«s dhe e ktheu aeroportin e Dohas nĂ« njĂ« rrugĂ« shpĂ«timi drejt jetĂ«s, pĂ«r mijĂ«ra njerĂ«z qĂ« u pritĂ«n me dhembshuri nĂ« ShqipĂ«riâ, tha Rama.
LONDĂR, 26 janar /ATSH-DPA/ â Kryeministri britanik, Keir Starmer do tĂ« udhĂ«tojĂ« sot drejt KinĂ«s, nĂ« vizitĂ«n e parĂ« kryeministrore nĂ« tetĂ« vjet, konfirmoi zyra e tij.
âStarmer do tĂ« fluturojĂ« gjithashtu pĂ«r nĂ« Japoni kĂ«tĂ« javĂ«â, tha zyra e tij nĂ« Downing Street.
Vizita shënon një moment të rëndësishëm në përpjekjen e udhëheqësit të Partisë Laburiste për të ndërtuar ura me Pekinin pas një ngrirjeje në marrëdhëniet kino-britanike në vitet e fundit të qeverisë së mëparshme konservatore.
Kjo vjen pasi planet kontroverse për të ndërtuar një ambasadë të re gjigante kineze në Londër u miratuan nga qeveria e Starmer javën e kaluar.
Starmer do të shoqërohet nga udhëheqës biznesi, ndërsa ai kërkon të përmirësojë marrëdhëniet tregtare me superfuqinë në këtë udhëtim, i cili është i pari i një kryeministri britanik që nga vizita e Theresa May në vitin 2018.
Starmer përballet me presion nga vendi për të ngritur disa tema të vështira me udhëheqësin kinez Xi Jinping, përfshirë aktivitetin e spiunazhit të Kinës, trajtimin e pakicës ujgure dhe burgosjen e Jimmy Lai, një aktivist pro demokracisë në Hong Kong dhe shtetas britanik.
NjĂ« burim nga Downing Street tha se qeveria ishte e vendosur tĂ« ndiqte njĂ« qasje âtĂ« fortĂ« dhe tĂ« pjekurâ ndaj marrĂ«dhĂ«nies sĂ« saj me Pekinin qĂ« âi vĂ« familjet britanike nĂ« radhĂ« tĂ« parĂ«â.
Ai shtoi se âtĂ« fusim kokĂ«n nĂ« rĂ«rĂ« dhe tĂ« pretendojmĂ« se Kina nuk ka rĂ«ndĂ«si do tĂ« ishte e pamatur, duke e bĂ«rĂ« BritaninĂ« e Madhe mĂ« tĂ« varfĂ«r dhe mĂ« pak tĂ« sigurtâ./ /Ad.Ab./ a.jor.
TIRANĂ, 26 janar /ATSh/ Kryeministri Edi Rama iu adresua sot Knessetit, Parlamentit tĂ« Izraelit, me njĂ« fjalim historik sipas protokollit tĂ« posaçëm qĂ« Knesseti u ka rezervuar njĂ« numri tĂ« kufizuar udhĂ«heqĂ«sish tĂ« huaj.
Në përmbyllje të fjalës së tij, kreu i qeverisë theksoi rëndësinë e kërkimit të paqes dhe bashkëpunimit ndërkombëtar. Rama shprehu besimin e tij se marrëdhëniet ndërkombëtare nuk duhet të varen nga e kaluara e përgjakshme, por nga një e ardhme e shndritshme dhe e mundshme për të gjithë rajonin e Lindjes së Mesme.
Ai shtoi se kërkimi i paqes nuk ka të bëjë me gjykimin e të keqes së tjetrit, por me qëndrimin ndaj vlerave të tij.
âMĂ« lini tâju siguroj se nuk jam kĂ«tu, larg qoftĂ«, pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« leksione kujt. Jo vetĂ«m sepse vende tĂ« vogla si i imi nuk japin leksione, por marrin leksione gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s, por edhe sepse besoj se ata qĂ« i japin leksione Izraelit nga larg, rrezikojnĂ« seriozisht tĂ« jenĂ«, jo vetĂ«m tĂ« jenĂ« pa drejtpeshuar, por thellĂ«sisht tĂ« padrejtĂ«.
âMegjithatĂ«, besoj fort se kĂ«rkimi i paqes nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« kurrĂ« me sa e keqe apo jo e besueshme ka qenĂ« ana tjetĂ«r, por me sa besnik zgjedh tĂ« mbetesh ndaj vlerave tĂ« tua. MarrĂ«veshja mahnitĂ«se e paqes mes Izraelit dhe Emirateve tĂ« Bashkuara Arabe, nĂ« tĂ« cilĂ«n njĂ« udhĂ«heqĂ«s botĂ«ror i rrallĂ« si Sheikh Mohammed bin Zayed theu epoka tĂ« gjata konflikti dhe i mĂ«soi botĂ«s me shembull se, nĂ«se kujtojmĂ« se Zoti Ă«shtĂ« nĂ« anĂ«n tone, por gjithashtu edhe nĂ« anĂ«n e tjetrit, dhe jemi mjaftueshĂ«m tĂ« guximshĂ«m pĂ«r tĂ« kuptuar se nĂ«n syrin e qiellit jemi tĂ« gjithĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n anĂ« tĂ« paqes, atĂ«herĂ« paqja nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« rrugĂ« e mundshme drejt sĂ« ardhmes, por e vetmja rrugĂ« e mundshme e sĂ« ardhmesâ, tha Rama.
Rama e cilĂ«soi momentin e aktual pĂ«r Lindjen e Mesme si ânjĂ« Firence tĂ« reâ pĂ«r transformimin dhe modernizimin e rajonit. Ai theksoi se Izraeli, sĂ« bashku me vendet arabe, Ă«shtĂ« nĂ« rrugĂ«n drejt njĂ« tĂ« ardhmeje tĂ« ndritur.
âMĂ« shumĂ« se kaq, besoj fort se ajo qĂ« e bĂ«n unike kĂ«tĂ« dritare tĂ« re mundĂ«sie Ă«shtĂ« momenti i Firences nĂ« Lindjen e Mesme. Ajo qĂ« po ndodh kĂ«tu pranĂ« nĂ« rajonin tuaj ngjan, nĂ« sytĂ« e mi, me atĂ« qĂ« ndodhi nĂ« EvropĂ« kur udhĂ«heqje vizionare, tĂ« frymĂ«zuara nga moderniteti dhe bukuria, e shndĂ«rruan Firencen nĂ« djepin e Rilindjes. Izraeli nuk Ă«shtĂ« mĂ« i vetĂ«m nĂ« kĂ«rkimin e transformimit, inovacionit dhe lidershipit global tĂ« sĂ« ardhmes nĂ« kĂ«tĂ« pjesĂ« tĂ« botĂ«s.
âNga rrugĂ«t e Riadit, tek oazet e gjelbra tĂ« Abu-Dabit dhe brigjet plot jetĂ« tĂ« Dohas, ndihet njĂ« erĂ« magjepsĂ«se ndryshimi, qĂ« ka pak tĂ« bĂ«jĂ« me karikaturĂ«n e vjetĂ«r tĂ« spektaklit tĂ« ngjyer me ar nĂ« shkretĂ«tirĂ«. Arabia Saudite, nĂ«n udhĂ«heqjen e udhĂ«heqĂ«sit tĂ« ri me iniciativĂ«, tĂ« vendosur dhe vizionar, tiparet e sĂ« cilĂ«s kujtojnĂ« Lorencon e MadhĂ«rishĂ«m tĂ« Firences, po ndryshon me njĂ« shpejtĂ«si marramendĂ«se. Emiratet e Bashkuara Arabe janĂ« vendosur nĂ« pararojĂ« tĂ« lidershipit global nĂ« agjendĂ«n e gjelbĂ«r, e gjithashtu tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« sociale pĂ«rtej kufijve, pĂ«rtej ngjyrĂ«s sĂ« lĂ«kurĂ«s, pĂ«rtej dallimeve, ndĂ«rkohĂ« qĂ« Katari, i udhĂ«hequr pĂ«r mĂ« shumĂ« se njĂ« dekadĂ« nga Emiri i tij i ri dhe largpamĂ«s, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, ka bĂ«rĂ« njĂ« kapĂ«rcim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m nĂ« skenĂ«n botĂ«rore dhe, falĂ« po kĂ«shtu edhe njĂ« gruaje aktive, motrĂ«s sĂ« tij, Sheikha Al Mayassa, po shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« laborator tĂ« madh tĂ« transformimit urban dhe tĂ« stilit tĂ« jetesĂ«s sĂ« njĂ« rruge tĂ« reâ, tha Rama.
Sipas RamĂ«s, âemĂ«ruesi i pĂ«rbashkĂ«t sot mes fqinjĂ«ve tuaj arabĂ« Ă«shtĂ« njĂ« shtysĂ« pĂ«r modernizim nĂ« çdo drejtim dhe pĂ«r zbukurim nĂ« çdo hap, dhe sĂ« bashku ata po e bĂ«jnĂ« kĂ«ndin e vjetĂ«r dhe tĂ« mrekullueshĂ«m tĂ« EvropĂ«s tĂ« duket papritur i zymtĂ« dhe i zbehtĂ«. Po ka njĂ« pikĂ«pyetje qĂ« kokĂ«fortĂ« ngrihet mbi gjithĂ« kĂ«tĂ«â.
âSi mund tĂ« bashkĂ«jetojĂ« kjo histori e jashtĂ«zakonshme e njĂ« tĂ« ardhmeje tĂ« ndritur, e shkruar me fuqinĂ« e çliruar tĂ« shpresave dhe Ă«ndrrave nĂ« shkretĂ«tirĂ«, me plagĂ«n e madhe tĂ« hapur tĂ« njĂ« konflikti qĂ« ka sjellĂ« vuajtje dhe shkatĂ«rrim kaq tĂ« zgjatur, njĂ« plagĂ« qĂ« ende qĂ«ndron nĂ« zemĂ«r tĂ« Lindjes sĂ« Mesme si njĂ« kurth i aftĂ« tĂ« pĂ«rpijĂ« nĂ« errĂ«sirĂ«n e vet çdo Ă«ndĂ«rr madhĂ«shtie qĂ« po ndĂ«rtohet pĂ«rreth kĂ«tij rajoniâ, tha Rama.
Kreu i qeverisë shtoi se është e pamundur, nuk ka asnjë shans që të dyja të rrinë së bashku për gjatë.
âNdaj uroj fort qĂ« marrĂ«veshjet abrahamike do tĂ« vazhdojnĂ« dhe uroj qĂ« ndodhte duke hedhur sytĂ« nga e shkuara e pĂ«rgjakshme me sytĂ« e njĂ« ardhmeje tĂ« shndritshme dhe jo anasjelltas, ky rajon nĂ« tĂ«rĂ«si mundet, ashtu siç Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ndonjĂ« tjetĂ«r, ka bĂ«rĂ« tashmĂ« tĂ« zbulojĂ« jo vetĂ«m se paqja Ă«shtĂ« e mundur, por se paqja mund tâi ngrejĂ« tĂ« gjitha vendet paqebĂ«rĂ«se pothuajse si njĂ« mrekulli, lart nĂ« hapĂ«sirĂ«n e besimeve abrahamike.
âShqipĂ«ria nuk mund tĂ« ndihet mĂ« e bekuar sesa kur i numĂ«ron si Izraelin ashtu edhe vendet arabe, ndĂ«r miqtĂ« e saj tĂ« ngushtĂ«. Edhe TurqinĂ« meqĂ« ra fjala. Ne synojmĂ« tâi thellojmĂ« kĂ«to marrĂ«dhĂ«nie dhe qĂ«ndrojmĂ« tĂ« vendosur nĂ« gatishmĂ«rinĂ« tonĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ«, sĂ« bashku me vĂ«llezĂ«rit tanĂ« arabĂ«, turq dhe tĂ« tjerĂ«, nĂ« forcĂ«n e ardhshme ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« stabilizimit nĂ« Gazaâ, tha Rama.
TIRANĂ, 26 janar /ATSH/ Bankat tregtare kanĂ« rritur lehtĂ« fondin rezervĂ«, ose siç njihet ndryshe tĂ« provigjioneve, pĂ«r kreditĂ« me probleme, konform kĂ«rkesave regullatore tĂ« BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«.
Banka e Shqipërisë bëri të ditur se, gjendja e provigjioneve në fund të tremujorit të tretë të vitit 2025 ishte 30 miliardë lekë, në rënie me 3,3% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Shpenzimet e provigjioneve janë të lidhura direkt me cilësinë e portofolit të aseteve të sektorit bankar.
Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, raporti i kredive me probleme ka qenë në stanjacion gjatë vitit 2025. Në fund të nëntorit kredia me probleme zbriti në 4,19%, nga 4,48% që kishte qenë në nëntor të vitit 2024.
Për kreditë standarde bankat duhet të llogarisin provigjione në masën 1%, ndërsa për ato në vonesë nga 30 deri në 60 ditë, provigjionimi kërkohet në masën 5%.
Shkalla e provigjionimit rritet kur fillon klasifikimi si kredi me probleme (me vonesĂ« nĂ« shlyerje prej mĂ« shumĂ« se 60 ditĂ«). PĂ«r kĂ«tĂ« kategori (nĂ«n standarde) kĂ«rkohet provigjionim jo mĂ« pak se 20%, pĂ«r kategorinĂ« âe dyshimtĂ«â (me vonesĂ« mĂ« shumĂ« se 90 ditĂ«) jo mĂ« pak se 50% dhe pĂ«r kategorinĂ« âe humburâ (me vonesĂ« mbi 180 ditĂ«) kĂ«rkohet provigjionim i plotĂ«, nĂ« masĂ«n 100%.
TIRANĂ, 26 janar /ATSH/ Autoriteti pĂ«r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit tĂ« Shtetit (AIDSSH), nĂ« bashkĂ«punim me MinistrinĂ« e Turizmit, KulturĂ«s dhe Sportit dhe Fondacionin âBesaâ, organizoi Klubin e Librit âMĂ«sojmĂ« nga e kaluaraâ, me diskutimin e romanit âRrufeja nĂ« shtĂ«pinĂ« e mikpritĂ«sitâ tĂ« shkrimtarit Marçel Hila, nĂ« kuadĂ«r tĂ« DitĂ«s NdĂ«rkombĂ«tare tĂ« PĂ«rkujtimit tĂ« Holokaustit.
NĂ« aktivitet morĂ«n pjesĂ« mĂ«sues tĂ« historisĂ« dhe edukimit qytetar, studentĂ« tĂ« masterit âMĂ«sues nĂ« Historiâ, pedagogĂ«, pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« institucionit, gazetarĂ« dhe studiues tĂ« fushĂ«s sĂ« historisĂ« dhe kujtesĂ«s. Diskutimet u fokusuan te kujtesa historike, edukimi qytetar dhe pĂ«rgjegjĂ«sia morale e shoqĂ«risĂ«.
Kryetarja e Autoritetit, dr. Gentiana Sula, theksoi rëndësinë e kujtesës aktive dhe rolin e saj në edukimin qytetar.
âDita NdĂ«rkombĂ«tare e PĂ«rkujtimit tĂ« Holokaustit nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« datĂ« kalendarike, por njĂ« provĂ« morale pĂ«r shoqĂ«ritĂ« dhe njĂ« thirrje pĂ«r kujtesĂ« aktive. ShqipĂ«ria, nĂ« njĂ« EvropĂ« tĂ« pĂ«rkulur nga frika dhe urrejtja racore, vendosi njeriun mbi politikĂ«n dhe jetĂ«n mbi urdhrin. Rezultati Ă«shtĂ« i pakontestueshĂ«m: ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« i vetmi vend nĂ« EvropĂ« qĂ« doli nga Lufta e DytĂ« BotĂ«rore me mĂ« shumĂ« hebrenj tĂ« shpĂ«tuar sesa kishte pĂ«rpara luftĂ«s. Kjo nuk ishte rastĂ«si, por kulturĂ« morale dhe zgjedhje njerĂ«zore â ishte Besaâ, tha Sula.
Drejtori ekzekutiv i Fondacionit âBesaâ, Albi Greva, vlerĂ«soi bashkĂ«punimin me Autoritetin e Dosjeve dhe nĂ«nvizoi rĂ«ndĂ«sinĂ« e edukimit mbi Holokaustin dhe historinĂ« e shpĂ«timit tĂ« hebrenjve.
âKy muze do tĂ« dokumentojĂ« dhe pĂ«rcjellĂ« ndĂ«r breza historinĂ« e mikpritjes, solidaritetit dhe shpĂ«timit tĂ« hebrenjve nĂ« ShqipĂ«ri, jo si narrativĂ« mitizuese, por si dĂ«shmi tĂ« bazuar nĂ« fakte, dokumente dhe histori njerĂ«zore. Ruajtja dhe transmetimi i kĂ«saj historie Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar rezistencĂ« shoqĂ«rore ndaj ideologjive tĂ« urrejtjes dhe pĂ«r tĂ« forcuar kulturĂ«n e bashkĂ«jetesĂ«sâ, tha Greva.
Ndërsa Skënder Vrioni, anëtar i Autoritetit, vuri në dukje rolin e veçantë të qytetit të Beratit dhe komunitetit të tij në strehimin e hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke përmendur veprën heroike të Kadri Cakranit.
âKadri Cakrani udhĂ«hoqi mbrojtjen dhe shpĂ«timin e qindra hebrenjve nĂ« qytetin e Beratit, duke rrezikuar jetĂ«n e tij dhe tĂ« familjes. Berati u shndĂ«rrua nĂ« njĂ« strehĂ« shpĂ«timi nĂ« njĂ« nga periudhat mĂ« tĂ« errĂ«ta tĂ« historisĂ« evropiane. Sot, Kadri Cakrani nderohet ndĂ«rkombĂ«tarisht si simbol i besĂ«s dhe solidaritetit shqiptarâ, u shpreh Vrioni.
Autori Marçel Hila prezantoi librin âRrufeja nĂ« shtĂ«pinĂ« e mikpritĂ«sitâ, qĂ« sjell histori konkrete dhe dĂ«shmi njerĂ«zore tĂ« familjeve hebreje tĂ« strehuara nĂ« ShqipĂ«ri, ndĂ«rsa gazetarja Monika Stafa, autore e librit âHebrenjtĂ« nĂ« ShqipĂ«riâ, theksoi se bashkĂ«jetesa mes hebrenjve dhe shqiptarĂ«ve nuk ishte rastĂ«sore, por e ndĂ«rtuar mbi vlera tĂ« thella si mikpritja, toleranca dhe respekti pĂ«r tjetrin.
Simon Mirakaj, ish-i pĂ«rndjekur politik dhe ish-anĂ«tar i Autoritetit, shtoi se aktet pozitive tĂ« administratĂ«s shqiptare gjatĂ« luftĂ«s pĂ«r shpĂ«timin e hebrenjve janĂ« njĂ« mĂ«sim i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r brezat e rinj: âKjo datĂ« na vĂ« pĂ«rballĂ« kujtesĂ«s historike dhe ideologjive tĂ« çmendura qĂ« plagosĂ«n hebrenjtĂ« dhe mbarĂ« njerĂ«zimin. Akti i Kadri Cakranit, qĂ« strehoi rreth 200 hebrenj, si dhe kontributi i KolĂ« BibĂ« MirakĂ«s, Mustafa KrujĂ«s, Eqerem Bej LibohovĂ«s dhe Zef Kadarjes, dĂ«shmojnĂ« guximin dhe pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« morale tĂ« shqiptarĂ«veâ, tha Mirakaj.
Diskutimi në klubin e librit nxiti reflektime mbi mënyrat se si letërsia, dëshmitë personale dhe dokumentet arkivore mund të përdoren si mjete edukative për të nxitur mendimin kritik dhe për të shmangur banalizimin e së shkuarës.
NĂ« pĂ«rfundim u theksua se Klubi i Librit âMĂ«sojmĂ« nga e kaluaraâ synon tĂ« lidhĂ« letĂ«rsinĂ« me historinĂ«, arkivat me edukimin qytetar dhe pĂ«rkujtimin me pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«, duke e kthyer kujtesĂ«n e Holokaustit nĂ« njĂ« instrument aktiv pĂ«r formimin e brezave tĂ« rinj dhe ndĂ«rtimin e njĂ« shoqĂ«rie mĂ« humane dhe mĂ« tĂ« ndĂ«rgjegjshme.
TIRANĂ, 26 janar/ATSH/ Kryeministri Edi Rama iu adresua sot Knessetit, Parlamentit tĂ« Izraelit me njĂ« fjalim historik sipas protokollit tĂ« posaçëm qĂ« Knesseti u ka rezervuar njĂ« numri tĂ« kufizuar udhĂ«heqĂ«sish tĂ« huaj dhe sĂ« fundmi presidentit tĂ« SHBA, Donald J. Trump.
Në nisje të seancës së posaçme përshëndetën kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu, kryetari i Knessetit Amir Ohana dhe lideri i opozitës Yair Lapid.
Kryeministri Edi Rama:
Ende nuk jam plotësisht i sigurt që ndodhem vërtetë duke qëndruar pikërisht mbi dyshemenë nën këmbët e mia, dyshemeja prej ku mysafirët më të nderuar të këtij Shteti i janë drejtuar kësaj Dhome. Dhe ndonëse modestia nuk ka qenë kurrë virtyti im më i palëkundshëm, më duhet ta them që e kam të vështirë të besoj se e meritoj një vlerësim kaq të jashtëzakonshëm.
Por jam plotësisht i sigurt se Shqipëria, të cilën e përfaqësoj me krenari, dhe populli im, që i qëndroi si pakkush tjetër pranë popullit hebre, e meritojnë me të vërtetë çdo respekt nga Shteti i Izraelit. Ashtu siç e meritonin edhe Medaljen e rrallë Presidenciale të Nderit, që Shkëlqesia e Tij, Presidenti Herzog, mik fisnik dhe besnik i Shqipërisë, akordoi për mua.
âPaqja dhe mĂ«shira e Zotit tĂ« PlotfuqishĂ«m qofshin mbi ju dhe paqja qoftĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ« ne, me dĂ«shirĂ«n e Zotit.â
Këto ishin fjalët me të cilat një far njerëzor i kurajos dhe pajtimit, një udhëheqës jeta dhe vdekja e të cilit u shenjuan nga ndjekja e pareshtur e paqes, Presidenti Anwar Sadat i Egjiptit, i bekuar qoftë kujtimi i tij, hapi pikërisht nga ky vend fjalimin e vet historik përpara Knessetit.
Ai vazhdoi:
âPaqe pĂ«r ne tĂ« gjithĂ« ne nĂ« tokat arabe dhe nĂ« Izrael, dhe nĂ« çdo cep tĂ« kĂ«tij globi tĂ« gjerĂ«, kaq tĂ« rĂ«nduar nga konflikte tĂ« pĂ«rgjakshme, tĂ« copĂ«tuar nga kundĂ«rshti tĂ« mprehta dhe tĂ« kĂ«rcĂ«nuar herĂ« pas here nga luftĂ«ra shkatĂ«rrimtare, tĂ« nisura nga njeriu pĂ«r tĂ« asgjĂ«suar tĂ« ngjashmin e vet. Sepse mes rrĂ«nojave tĂ« atyre qĂ« ka ndĂ«rtuar njerĂ«zimi dhe eshtrave tĂ« viktimave tĂ« tij, nuk ka as fitues dhe as tĂ« mundur. I vetmi i mundur Ă«shtĂ« njeriu, krijesa mĂ« sublime e Zotit.â
Fjalë të thëna nën këtë çati, të dala nga zemra e një gjenerali të rritur luftërash, i cili, pasi bëri edhe luftën e tij, tronditi botën duke e udhëhequr vendin e vet drejt një marrëveshjeje paqeje me Izraelin.
Gati gjysmë shekulli më vonë, ato tingëllojnë me të njëjtën urgjencë si në ditën kur u shqiptuan për herë të parë.
I nderuar Zoti President,
Zoti Kryetar i Kuvendit,
Zoti Kryeministër,
Zoti Kryetar i Opozitës,
zonja dhe zotërinj deputetë të Knessetit,
Nuk mund të gjeja fjalë më të përshtatshme për të nisur fjalimin tim dhe për të qetësuar frymëmarrjen prej emocionit të thellë që e dija se do më pushtonte në këtë vend kaq të veçantë.
E në qoftë se Mossad-i nuk ju ka informuar plotësisht, po ju informoj unë që po më dridhen gjunjët. Ka dhe një arsye tjetër që po më dridhen gjunjët.
E dija â pĂ«r tĂ« qenĂ« plotĂ«sisht i sinqertĂ« me ju, â e dija gjithashtu se kur tĂ« flisja kĂ«tu do tĂ« ndihesha si nĂ« njĂ« provim oratorie, duke pasur pĂ«rballĂ« njĂ« nga pesĂ« oratorĂ«t mĂ« tĂ« mirĂ« nĂ« botĂ«, tĂ« paktĂ«n sipas renditjes sime personale â Kryeministrin Netanyahu.
Do tĂ« bĂ«j çmos, i dashur Bibi, tâi mbijetoj gjykimin tĂ«nd, plotĂ«sisht i vetĂ«dijshĂ«m se jam thjesht folĂ«si i dytĂ« nĂ« botĂ« pas Presidentit Trump, tĂ« cilit ti thjesht nuk mund tâi shmangesh pa e dĂ«gjuar.
MĂ« lejoni tani, me njĂ« frymĂ«marrje mĂ« tĂ« qetĂ«, tâi shpreh Kryetarit tĂ« kĂ«tij kuvendi tĂ« Izraelit vlerĂ«simin tim mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r praninĂ« e tij domethĂ«nĂ«se, Kryeministrit dhe UdhĂ«heqĂ«sit tĂ« OpozitĂ«s respektin tim mĂ« tĂ« thellĂ« dhe falĂ«nderimet mĂ« tĂ« pĂ«rzemĂ«rta pĂ«r fjalĂ«t qĂ« ndanĂ« bujarisht ndanĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« dhe pĂ«r mua, dhe kĂ«saj Dhome mirĂ«njohjen time mĂ« tĂ« thellĂ« pĂ«r mikpritjen qĂ« mĂ« bĂ«ri sot.
Ju faleminderit të gjithëve. Nuk mund të jem më mirënjohës se kaq.
Dhe duke u kthyer te fjala ime dhe zgjedhja pĂ«r tâu prezantuar pĂ«rmes fjalĂ«ve tĂ« njĂ« udhĂ«heqĂ«si tĂ« madh arab, mĂ« lejoni tĂ« shtoj diçka personale, sepse kam mĂ«suar se mes hebrenjve gjithçka bĂ«het personale mjaft shpejt.
Unë nuk jam mysliman. Gjysma ime më e mirë është myslimane. Unë jam katolik. Dy fëmijët tanë më të rritur, nga kapituj të mëparshëm të jetës sonë janë të krishterë ortodoksë. Dhe më i vogli, djali ynë njëmbëdhjetëvjeçar, do të vendosë vetë një ditë, por duke parë entuziazmin e tij të papërmbajtshëm sa herë i thuhet se mund të lemë dëshirat tek Muri i Lotëve, ideja se një ditë ai mund të zgjedhë të bëhet hebre nuk është aspak e pabesueshme. Për ne do të ishte krejt në rregull, njësoj siç do të ishte fare në rregull nëse do të zgjidhte të ishte mysliman apo i krishterë.
Megjithatë, mos u gaboni. Ky portret i vogël familjar i yni nuk është një veçanti ekscentrike.
ĂshtĂ«, nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, njĂ« histori normale shqiptare. E njĂ«jta gjĂ« vlen pĂ«r katĂ«r komunitetet tona tradicionale fetare, tĂ« cilat festojnĂ« ditĂ«t e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« njĂ«ri-tjetrit, dhe pĂ«r krerĂ«t e tyre, tĂ« cilĂ«t mblidhen rregullisht, ashtu siç u mblodhĂ«n pĂ«r tĂ« shoqĂ«ruar Presidentin Herzog kur ai vendosi njĂ« kurorĂ« nĂ« memorialin tonĂ« tĂ« Holokaustit nĂ« TiranĂ«, gjatĂ« vizitĂ«s sĂ« tij historike, si kreu i parĂ« i shtetit izraelit qĂ« ka zbritur nĂ« tokĂ«n shqiptare.
ĂshtĂ« njĂ« shpirt i farkĂ«tuar pĂ«rgjatĂ« shekuj vĂ«shtirĂ«sish, pushtimesh dhe varfĂ«rie.
Ishte i njëjti shpirt që i nxori shqiptarët e të gjitha besimeve në rrugë, për të pritur dhe përshëndetur Papa Françeskun kur ai vizitoi vendin tonë dhe, me zërin e tij magjepsës dhe shenjtëror, e korrigjoi termin që ne përdorim shpesh. Jo, tha Ati i Shenjtë, kjo nuk është tolerancë fetare. Kjo është vëllazëri fetare, sepse nuk mbështetet tek durimi, por te bindja e qetë se besimi nuk dobësohet nga prania e një besimi tjetër, por hapet prej tij.
Atij shpirti, ne ia detyrojme krenarinë e njerit prej nderimeve më të mëdha morale: shtatëdhjetë e tre shqiptarë të të gjitha besimeve të njohur si Të Drejtë midis Kombeve, kujtimi i të cilëve ndriçon brenda mureve të dinjitetit njerëzor në Yad Vashem.
Dhe me po kete krenari, së shpejti do të hapim muzeun tonë të parë, kushtuar mbrojtjes dhe shpëtimit të hebrenjve në qytetin e Vlorës; dikur qyteti më i madh mesjetar i Shqipërisë, ku në shekullin e gjashtëmbëdhjetë hebrenjtë që iknin nga persekutimi në Perëndim përbënin më shumë se gjysmën e popullsisë së tij.
Të rinjtë tanë dhe vizitorët e shumtë nga e gjithë bota që vijnë në vendin tonë të bukur, ku numri i turistëve izraelitë vitin e kaluar u rrit shumë më shpejt se nga çdo vend tjetër, do të shohin atje me sytë e tyre dhe do të dëgjojnë me veshët e tyre se si, Shqipëria e vogël ka qenë gjithmonë një strehë e sigurt për hebrenjtë, qysh shumë kohë më parë dhe se si shqiptarët e zakonshëm e bënë këtë vend shumë të vogël, të vetmin në hartën e Europës që doli nga Lufta e Dytë Botërore me më shumë hebrenj sesa kishte kur hyri në të.
Askush tjetër në Europë nuk mund të pretendojë një faqe kaq të pastër historie, pa asnjë hebre, pa as edhe një, të dorëzuar te nazistët.
Askush më mirë se Shqipëria nuk mund të dëshmojë një të vërtetë të thjeshtë, se qenia mysliman dhe antihebre njëkohësisht, nuk vjen nga besimi në Zot, por nga tradhtia më e neveritshme ndaj Zotit.
Dhe nuk ka nder më të madh, as përgjegjësi më të rëndë, sesa ta dëshmosh këtë të vërtetë këtu, në zemër të Izraelit, në një moment kur lufta e dhimbshme në Gaza, përmes vuajtjes së padurueshme të familjeve të pafajshme, izraelite dhe palestineze, ka hapur një dritare të re mundësie që përpjekjet për ndërtimin e paqes të kenë sukses.
Nuk ka dyshim se njĂ« pjesĂ« e kĂ«tij nderi tĂ« madh pĂ«r mua lidhet edhe me faktin se vij kĂ«tu, pak ditĂ« pasi Parlamenti shqiptar ratifikoi vendimin pĂ«r tâiu bashkuar Presidentit Trump nĂ« pĂ«rpjekjet e tij pĂ«r paqe dhe zgjidhje konfliktesh, dhe pĂ«r ta bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« anĂ«tare themeluese tĂ« Bordit tĂ« tij tĂ« Paqes, ku do kontribuojmĂ« me pĂ«rulĂ«si nĂ« detyrĂ«n monumentale pĂ«r ta kthyer kĂ«tĂ« dritare tĂ« re mundĂ«sie nĂ« njĂ« horizont tĂ« ri shprese dhe begatie pĂ«r popullin e GazĂ«s e pĂ«r rajonin.
MĂ« lejoni tâju çoj pĂ«r njĂ« çast larg Jeruzalemit, nĂ« qendrĂ«n e kryeqytetit tonĂ«, TiranĂ«.
Në zemrën e saj ndodhet një tunel.
Ai u ndĂ«rtua pĂ«r tĂ« torturuar te ashtuquajtur armiq te popullit dhe mĂ« sĂ« fundi pĂ«r tâi bĂ«rĂ« ballĂ« njĂ« sulmi nga Shtetet e Bashkuara ose Bashkimi Sovjetik; paranojĂ« e derdhur nĂ« beton nga njĂ« regjim qĂ« kishte frikĂ« çdo rreze lirie dhe e mbante popullin e vet peng nĂ« njĂ« burg nĂ« qiell tĂ« hapur. Kjo kujtesĂ« e gjallĂ« mĂ« ka bĂ«rĂ« gjithmonĂ« tĂ« ndiej keqardhje pĂ«r figura apo organizata ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« respektuara dhe me qĂ«llime tĂ« mira, qĂ« me tĂ« drejtĂ« e kanĂ« pĂ«rshkruar GazĂ«n si njĂ« burg nĂ« qiell tĂ« hapur, por kane dĂ«shtuar tĂ« identifikojne autorin e vĂ«rtetĂ« tĂ« burgosjes se popullit tĂ« GazĂ«s.
Ata ngatĂ«rruan gishtin me atĂ« çka gishti tregonte dhe kesisoj dĂ«shtuan tĂ« kuptojne se xhelati i GazĂ«s Ă«shtĂ« Hamasi, askush tjetĂ«r pĂ«rveç Hamasit: ideologjia e tij e terrorit kundĂ«r popullit tĂ« vet mĂ« sĂ« pari dhe kundĂ«r kombit hebre, dogma e tij totalitare se âasnjĂ« jetĂ« palestineze nuk vlen tĂ« jetohet derisa Shteti i Izraelit tĂ« asgjĂ«sohet dhe hebreu i fundit tĂ« zhduket nga Toka e ShenjtĂ«â. Prandaj, derisa Hamasi tĂ« çmontohet e shpĂ«rbĂ«het plotĂ«sisht, dy milionĂ« tĂ« burgosurit e tij nuk do tĂ« jenĂ« kurrĂ« vĂ«rtet tĂ« lirĂ« dhe asnjĂ« paqe nuk do tĂ« jete dot jetĂ«gjate.
Sot, ai tuneli në Tiranë është shndërruar në një hapësirë kushtuar viktimave të atyre që e ndërtuan fillimisht. Dhe uroj me gjithë zemër që disa nga tunelët e panumërt të terrorit që Hamasi ndërtoi, ku pengjet e rrëmbyera më 7 tetor u vranë, u përdhunuan, u torturuan dhe u katandisën në kopje njerëzore të shekullit XXI të të burgosurve në kampet naziste të shfarosjes, të ruhen si pjesë e planit të ri të rindërtimit të Gazës dhe më pas si dëshmi përcaktuese në favor të paqes së qëndrueshme mes Dy Shteteve të ardhme.
Ato duhet të qëndrojnë si tunele të kujtesës kolektive dhe të shërimit të përbashkët, ku si vuajtja prej ferri e pengjeve, ashtu edhe humbja e madhe e jetëve palestineze, të shndërruara në lëndë e parë trupash njerëzorë per sistemin më djallezor mbrojtës të ndërtuar ndonjëherë, nga mendja e ligë njerëzore, si një lëndë e parë, gurët e të cilëve kanë qenë trupat njërëzorë, të shërbejnë si qirinj të ndezur përjetësisht të faljes pa harrim dhe si thirrje e përhershme për të gjithë, që tmerre te tilla të mos ndodhin më kurrë. E që kjo të ndodhë shkaqet që çuan këtu duhet të zhduken nga rrënjët.
Teksa zbret shkallët e tunelit të Tiranës, një fjali me dritë neoni nga Primo Levi të vështron: Ata që harrojnë të kaluarën janë të dënuar ta rijetojnë atë.
Ne e gdhendĂ«m kĂ«tĂ« emĂ«r kaq tĂ« njohur nĂ« dritĂ« mbi mur dhe une shqiptova kĂ«tu jo pĂ«r tĂ« krijuar ndonjĂ« paralelizĂ«m tĂ« pamundur mes shfarosjes industriale tĂ« popullit hebre, njĂ« krim i pashembullt nĂ« historinĂ« e njerĂ«zimit, dhe vuajtjeve tragjike tĂ« shkaktuara nga regjimi ynĂ« brutal komunist ndaj shqiptarĂ«ve tĂ« pafajshĂ«m tĂ« shpallur âarmiq tĂ« popullitâ.Jo
E sjell Primo Levin bashkĂ« me tunelin tonĂ« tĂ« kujtesĂ«s pĂ«r tâju siguruar se ne shqiptarĂ«t e njohim dhimbjen e plagĂ«ve tĂ« rĂ«nda tĂ« historisĂ«, dhe pĂ«r tâi siguruar ata qĂ« kanĂ« njĂ« kĂ«ndvĂ«shtrim shumĂ« tĂ« ndryshĂ«m nga imi mbi GazĂ«n si njĂ« burg nĂ« qiell tĂ« hapur, se ne shqiptarĂ«t kemi mĂ«suar, nĂ« mĂ«nyra tĂ« vĂ«shtira pĂ«r tâu imagjinuar, çfarĂ« ndodh kur ideologjia bĂ«het zot, kur shteti bĂ«het altar, dhe kur njerĂ«zit shndĂ«rrohen nĂ« kope pĂ«r tâu shfrytĂ«zuar ose nĂ« individĂ« tĂ« zhveshur nga njerĂ«zorja e tyre pĂ«r tĂ« mbjellĂ« frikĂ«.
Ekziston një histori e thellë që i lidh popujt tanë.
Kapitulli kulmor, natyrisht, është koha e errët e Holokaustit.
Por trashëgimia jonë e përbashkët shtrihet përtej shekujve: hebrenj që mbërritën në brigjet tona pas shkatërrimit të Tempullit, sefardë që ikën nga Rekonkuista, familje hebreje që gjetën strehë në tokën tonë herë pas here, sa herë Europa zhytej sërish në një nga impulset e saj më të vjetra dhe më të errëta: urrejtja ndaj hebrenjve.
Në vitet 1930, një hebre amerikan i dërguar në Europë si pjesë e një misioni vëzhgimi, Leo Eton, shkroi në një raport drejtuar Kongresit të Shteteve të Bashkuara se Shqipëria spikaste në Europë, duke e dokumentuar vendin tone si vendvendosje e mundshme për hebrenjtë që iknin nga Europa Qendrore dhe Lindore. Ai vuri në dukje se pluralizmi fetar në Shqipëri funksiononte praktikisht, jo simbolikisht: myslimanët, ortodoksët, katolikët dhe hebrenjtë jetonin brenda një kuadri ku feja nuk përcaktonte besimin mes qytetareve, dhe Shqipëria theksonte ai mund të konsiderohej si një vend i përshtatshëm për vendstrehim hebre, ku nuk ekzistonin barriera ligjore apo shoqërore për jetën hebreje.
Pikërisht në ato vite, përpara lufte, ndërsa antisemitizmi po rritej në mbarë Europën, Shqipëria shkoi aq larg sa të njihte respektimin e Shabatit si një të drejtë njerëzore të komunitetit hebre, duke u bërë një vend i veçantë në anën tonë të botës që lidhi ligjërisht si punëdhënësit publikë, ashtu edhe ata privatë me detyrimin për ta respektuar atë të drejte.
Gjatë Holokaustit, kur i dërguari nazist Hermann Neubacher kërkoi lista të hebrenjve dhe arin e tyre, përfaqësuesit tanë iu përgjigjën me një fjali që meriton të gdhendet në gur: Mund ta merrni arin. Jo hebrenjtë.
Ari ishte i tyre pĂ«r ta marrĂ«. HebrenjtĂ« ishin tanĂ«t pĂ«r tâi mbrojtur.
Kjo nuk Ă«shtĂ« legjendĂ«. Kjo Ă«shtĂ« ShqipĂ«ria, ku hebrenjtĂ« nuk iâu fshehĂ«n shoqĂ«risĂ«, por shoqĂ«ria i fshehu ata.
Dhe nĂ«se doni shpjegimin e kĂ«saj mrekullie, nuk ju duhet njĂ« teori politike apo njĂ« rabin, ndonĂ«se e di qĂ« rabinĂ«t dinĂ« tâi shpjegojnĂ« gjĂ«rat mĂ« tĂ« vĂ«shtira me fjalĂ«t mĂ« tĂ« thjeshta dhe madje edhe mund tĂ« parashikojnĂ« mrekullirat.
Por jo, ju duhet vetëm një fjali nga ligji ynë i parë i shkruar në mesjete, Kanuni, kodi shqiptar i nderit: Shtëpia e shqiptarit i përket Zotit dhe mikut. Jo thjesht mikut që ti fton, sigurisht edhe atij, por mikut që të troket në derë, të huajit që ka nevojë për ndihmë. Tradhtia ndaj atij miku është një krim i pafalshëm. Ajo njollos emrin tënd me turp dhe ndëshkon familje të tjera me përjashtim nga jeta e komunitetit.
Kështu më mirë të vdesësh sesa të dorëzosh mikun tënd. Dhe meqenëse hebrenjtë ishin mysafirët e Shqipërisë kur makineria më e frikshme e vdekjes që njerëzimi ka krijuar ndonjëherë mbërriti në tokën tonë, për shqiptarët, dhe mbi të gjitha për shqiptarët myslimanë që atëherë përbënin shumicën dërrmuese, zgjedhja ishte brutalisht e thjeshtë: më mirë të vdesim sesa të dorëzojme hebrenjtë tanë.
Ky kapitull i ndritur i historisë shqiptare mbart një mesazh me rëndësi të ngutshme për botën e sotme, e cila duhet të kujtohet vazhdimisht për atë që Hannah Arendt na mësoi me qartësi të pamëshirshme. E keqja shpesh nuk është djallëzore apo spektakolare, por e zakonshme deri në rrezikun e të qenit e tillë. E keqja është thjesht banale.
Tragjedia e Holokaustit nuk ishte vetëm mizoria e pak vetëve, po pasiviteti i shumëkujt. Por në një vend të vogël, në vendin tonë, ndodhi e kundërta. Populli ynë ishte i varfër, nuk kishte pushtet, nuk kishte ushtri apo kufij strategjikë. Por zotëronte diçka pafundësisht më të çmuar për atë moment të historisë: aftësinë për të parë një fytyrë njerëzore dhe për të njohur në të, një detyrim moral.
Kur të tjerët dorëzonin fqinjët e tyre hebrenj te autoritetet, shqiptarët i ruanin në siguri. Kur nënshtrimi u bë aleati i heshtur i së keqes, gjyshërit tanë zgjodhën rrugën e rrezikshme të përgjegjësisë.
Dhe duke bërë këtë, ata e ruajtën këtë cep të Europës njerëzor, në një kohë kur njerëzorja po zhdukej dita-ditës.
Kjo histori nuk Ă«shtĂ« njĂ« dekor pĂ«r pĂ«r tĂ« mbresuar tĂ« tjerĂ«t. ĂshtĂ« busula qĂ« duhet ndjekur nĂ«se duam tĂ« mbetemi tĂ« denjĂ« pĂ«r dhuratĂ«n e jetĂ«s qĂ« na Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« nga i njĂ«jti Zot, dhe pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« diçka tĂ« denjĂ« me atĂ« dhuratĂ« nĂ« kĂ«tĂ« tokĂ«, qĂ« fĂ«mijĂ«t tanĂ« dhe fĂ«mijĂ«t e fĂ«mijĂ«ve tanĂ« tĂ« mos vuajnĂ« nesĂ«r pĂ«r shkak tĂ« asaj qĂ« nuk patĂ«m guximin ta pĂ«rballim sot apo nuk e nxorrĂ«m mĂ«sim nga dje.
Prandaj Shqipëria ishte ndër vendet e para në Europë që miratoi legjislacion të ri kundër antisemitizmit, prandaj kemi integruar edukimin për Holokaustin në kurrikulat tona shkollore, dhe prandaj po ndërtojmë në këtë moment, në zemër të Europës, dy hapësira të veçanta kulturore të frymëzuara nga forca tërheqëse e shembujve ndriçues të gjyshërve tanë myslimanë dhe të krishterë, që rrezikuan jetët e tyre për të shpëtuar jetë hebreje.
Por kjo nuk ka të bëjë vetëm me hebrenjtë. Ka të bëjë me njerëzimin.
Dhe jo me njerëzimin si një fjalë e përgjithshme, po me njerëzillëkun tonë.
Për këtë arsye, prej shumë vitesh tashmë, Shqipëria ka ofruar mbrojtje për disa mijëra qytetarë iranianë, opozita e të cilëve ndaj kasapëve të Teheranit ua vuri jetën në rrezik të madh.
Nuk ishte pa rrezik as për ne, dhe nuk është pa rrezik as edhe sot. Të mbetesh njerëzor kur e njerëzishmja jote vihet nën presion nuk është kurrë pa rrezik. Përkundrazi. Dhe pikërisht sepse e morëm përsipër atë rrezik, disa vite më parë Shqipëria pësoi një sulm masiv kibernetik të drejtuar nga Irani, që synonte shkatërrimin e gjithë infrastrukturës sonë publike digjitale.
Ne rezistuam. Ata nuk ia dolën.
Na u tha nga miq të fuqishëm të mos reagonim shumë ndaj Iranit, sepse ata janë të mëdhenj dhe të rrezikshëm. Por ne i dhamë personelit të ambasadës iraniane njëzet e katër orë për të lënë vendin dhe e këputëm edhe fijen krejt të hollë të lidhjes që kishim me Republikën Khomeiniste, të cilën nuk do ta quaj kurrë islamike, sepse Islami është dashuri dhe përulësi, ndërsa khomeinizmi është urrejtje dhe vdekje.
Dhe nuk është e shkruar këtu, por thjeshtë dua të bëj atë çfarë Bibi bën gjatë gjithë kohës, të dalë nga fjala e shkruar dhe të them sa vijon: Një mike e jona, bashkëshorti i të cilës është iranian, më tha që pak ditë më parë në një treg në Teheran, njerëzit ishin të pranishëm dhe ndërkohë u vu zjarri dhe tregu u rrethua nga vrasësit. Njerëzit kishin dy zgjedhje, ose të digjeshin nga flakët brenda tregut, ose të vriteshin në dyert e tregut. Por pyetja ime është kjo: Si është e mundur?! Që ndërkohë që media globale flet për 30 mijë njerëz të vrarë për tre ditë, nuk ka mbledhje në asnjë shesh të botës kundra Ayatollahëve për të bërë thirrje për fundin e këtij regjimi. Natyrisht është një pyetje që nuk kërkon përgjigje prej jush. Ju e dini përgjigjen.
Dhe siç ofruam mbrojtje për ata që u vunë në shënjestër nga mullahët e Teheranit, Shqipëria u bë gjithashtu strehë për disa mijëra të tjerë të shënjestruar nga mullahët e Kabulit, gjatë kaosit qe krijoi tërheqja e çrregullt e forcave të koalicionit nga Afganistani,
Kur shumë të tjerë, më të mëdhenj dhe më të pasur, kthyen shpinën, pasi kishin qenë atje, pasi i kishin premtuar atyre njerëzve liri, demokraci, të drejta për të gjithë e pasi i kishin marrë që të pastronin makinat e tyre, shtëpitë e tyre u zhdukën, ndoshta sepse më të mirët dhe më të ndriturit e shoqërisë së Kabulit nuk ishin mjaftueshëm të bardhë apo ishin tepër myslimanë për ta, por ne patëm bekimin të përfshihemi në rrjetin më të jashtëzakonshëm të solidaritetit që kam parë ndonjëherë.
Financimi, logjistika dhe lidhjet u mblodhën jashtë vendit si uragan. Dhe nuk ishte qeveria e SHBA që e organizoi. Ishin qytetarë amerikanë nga çdo shtresë e fushë e jetës dhe përtej ndarjeve politike, të cilët mobilizuan njerëzillëkun e tyre për të shpëtuar jetë përmes një zinxhiri të jashtëzakonshëm duarsh, që formuan një trekëndësh mes Shteteve të Bashkuara, Shqipërisë dhe Katarit, ku ministri i jashtëm i Katarit i asaj kohe, sot Kryeministër, Mohammed bin Abdulrahman, u shndërrua në një lloj kulle kontrolli të shpresës dhe e ktheu aeroportin e Dohas në një rrugë shpëtimi drejt jetës, për mijëra njerëz që u pritën me dhembshuri në Shqipëri.
MĂ« lini tâJu siguroj se nuk jam kĂ«tu, larg qoftĂ«, pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« leksione kujt. Jo vetĂ«m sepse vende tĂ« vogla si i imi nuk japin leksione, por marrin leksione gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s, por edhe sepse besoj se ata qĂ« i japin leksione Izraelit nga larg, rrezikojnĂ« seriozisht tĂ« jenĂ«, jo vetĂ«m tĂ« jenĂ« pa drejtpeshuar, por thelbĂ«sisht tĂ« padrejtĂ«.
Megjithatë, besoj fort se kërkimi i paqes nuk ka të bëjë kurrë me sa e keqe apo jo e besueshme ka qenë ana tjetër, por me sa besnik zgjedh të mbetesh ndaj vlerave të tua.
Marrëveshja mahnitëse e paqes mes Izraelit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, në të cilën një udhëheqës botëror i rrallë si Sheikh Mohammed bin Zayed theu epoka të gjata konflikti dhe i mësoi botës me shembull se, nëse kujtojmë se Zoti është në anën tone, por gjithashtu edhe në anën e tjetrit, dhe jemi mjaftueshëm të guximshëm për të kuptuar se nën syrin e qiellit jemi të gjithë në të njëjtën anë të paqes, atëherë paqja nuk është thjesht një rrugë e mundshme drejt së ardhmes, por e vetmja rrugë e mundshme e së ardhmes.
Më shumë se kaq, besoj fort se ajo që e bën unike këtë dritare të re mundësie është momenti i Firences në Lindjen e Mesme.
Ajo që po ndodh këtu pranë në rajonin tuaj ngjan, në sytë e mi, me atë që ndodhi në Europë kur udhëheqje vizionare, të frymëzuara nga moderniteti dhe bukuria, e shndërruan Firencen në djepin e Rilindjes.
Izraeli nuk është më i vetëm në kërkimin e transformimit, inovacionit dhe lidershipit global të së ardhmes në këtë pjesë të botës.
Nga rrugët e Riadit tek oazet e gjelbra të Abu Dhabit dhe brigjet plot jetë të Dohas, ndihet një erë magjepsëse ndryshimi, që ka pak të bëjë me karikaturën e vjetër të spektaklit të ngjyer me ar në shkretëtirë.
Arabia Saudite, nën udhëheqjen e udhëheqësit të ri me iniciativë, të vendosur dhe vizionar, tiparet e së cilës kujtojnë Lorencon e Madhërishëm të Firences, po ndryshon me një shpejtësi marramendëse.
Emiratet e Bashkuara Arabe janë vendosur në pararojë të lidershipit global në axhendën e gjelbër, e gjithashtu të përgjegjësisë sociale përtej kufijve, përtej ngjyrës së lëkurës, përtej dallimeve, ndërkohe qe Katari, i udhëhequr për më shumë se një dekadë nga Emiri i tij i ri dhe largpamës, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, ka bërë një kapërcim të jashtëzakonshëm në skenën botërore dhe, falë po kështu edhe një gruaje aktive, motrës së tij, Sheikha Al Mayassa, po shndërrohet në një laborator të madh të transformimit urban dhe të stilit të jetesës së nje rruge te re.
Emëruesi i përbashkët sot mes fqinjëve tuaj arabë është një shtysë për modernizim në çdo drejtim dhe për zbukurim në çdo hap, dhe së bashku ata po e bëjnë këndin e vjetër dhe të mrekullueshëm të Europës të duket papritur i zymtë dhe i zbehtë. Po ka një pikëpyetje që kokëfortë ngrihet mbi gjithë këtë.
Si mund të bashkëjetojë kjo histori e jashtëzakonshme e një të ardhmeje të ndritur, e shkruar me fuqinë e çliruar të shpresave dhe ëndrrave në shkretëtirë, me plagën e madhe të hapur të një konflikti që ka sjellë vuajtje dhe shkatërrim kaq të zgjatur, një plagë që ende qëndron në zemër të Lindjes së Mesme si një kurth i aftë të përpijë në errësirën e vet çdo ëndërr madhështie që po ndërtohet përreth këtij rajoni.
ĂshtĂ« e pamundur, nuk ka sasnjĂ« shans qĂ« tĂ« dyja tĂ« rrinĂ« sĂ« bashku pĂ«r gjatĂ«. Ndaj uroj fort qĂ« marrĂ«veshjet abrahamike do tĂ« vbazhdojnĂ« dhe uroj qĂ« ndodhta duke hedhur sytĂ« nga e shkuara e pĂ«rgjakshme me sytĂ« e njĂ« ardhmeje tĂ« shndritshme dhe jo anasjelltas, ky rajon nĂ« tĂ«rĂ«si mundet, ashtu siç Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ndonje tjeter, ka bĂ«rĂ« tashmĂ« tĂ« zbulojĂ« jo vetĂ«m se paqja Ă«shtĂ« e mundur, por se paqja mund tâi ngreje tĂ« gjitha vendet paqebĂ«rĂ«se pothuajse si njĂ« mrekulli, lart ne hapesiren e besimeve abrahamike.
ShqipĂ«ria nuk mund tĂ« ndihet mĂ« e bekuar sesa kur i numĂ«ron si Izraelin ashtu edhe vendet arabe, ndĂ«r miqtĂ« e saj tĂ« ngushtĂ«. Edhe TurqinĂ« meqĂ« ra fjala. Ne synojmĂ« tâi thellojmĂ« kĂ«to marrĂ«dhĂ«nie dhe qĂ«ndrojmĂ« tĂ« vendosur nĂ« gatishmĂ«rinĂ« tonĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ«, sĂ« bashku me vĂ«llezĂ«rit tanĂ« arabĂ«, turq dhe tĂ« tjerĂ«, nĂ« forcĂ«n e ardhshme ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« stabilizimit nĂ« Gaza.
Zoti kryetar i Parlamentit, ju e dini, ju thatë këtu që hebrenjtë flasin gjatë, por nuk e dini që ne ballkanasit flasim edhe më gjatë.
Premtoj që Kohës bujare që më keni lejuar per të zëne këtë vend kaq të veçantë po i vjen tani fundit. Dhe ashtu siç e hapa fjalimin me fjalët e një martiri arab të paqes, fjalët me të cilat dua ta mbyll, vijnë nga një martir hebre i paqes, Kryeministrit Yitzhak Rabin të Izraelit, i bekuar qoftë kujtimi i tij, të thëna per izraelitët dhe palestinezët pikërisht tridhjetë vjet më parë nga ky vend, ku qëndroj sot:
âNga thellĂ«sia e zemrave tona, u bĂ«jmĂ« thirrje tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«ve tĂ« Shtetit tĂ« Izraelit, sigurisht atyre qĂ« jetojnĂ« nĂ« Jude, Samari dhe Rripin e GazĂ«s, si edhe banorĂ«ve palestinezĂ«, tâi japin vĂ«nies sĂ« paqes njĂ« shans, tâi japin njĂ« shans dhĂ«nies fund tĂ« akteve tĂ« armiqĂ«sisĂ«, tâi japin njĂ« jete tjetĂ«r njĂ« shans, njĂ« jete tĂ« re. U bĂ«jmĂ« thirrje hebrenjve dhe palestinezĂ«ve njĂ«soj tĂ« tregojnĂ« vetĂ«pĂ«rmbajtje, tĂ« ruajnĂ« dinjitetin njerĂ«zor, tĂ« sillen nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« denjĂ« dhe tĂ« jetojnĂ« nĂ« paqe dhe siguri. Ne po nisim njĂ« rrugĂ« tĂ« re qĂ« mund tĂ« na çojĂ« drejt njĂ« epoke paqeje, drejt pĂ«rfundimit tĂ« luftĂ«rave.â
Amen.
I bekuar qoftë kujtimi i atyre që u flijuan.
Le të mbetet si busull, guximi i atyre që refuzuan të binden.
Le të lulëzojë Shteti i Izraelit dhe të jetë i sigurt përjetësisht.
Le të jenë palestinezët të lirë dhe të jetojnë me dinjitet në shtetin e tyre.
Dhe le të mbeten dy kombet tona të vogla, por të mëdha në shpirt, të lidhura përjetë, jo vetëm nga historia, por edhe nga përkushtimi i përbashkët për ta mbajtur njerëzimin njerëzor.
Faleminderit.
Kryeministri Edi Rama në Parlamentin e Izraelit
1 nga 11
Kryeministri Edi Rama në parlamentin e Izraelit - Foto: Kryeministria
TIRANĂ, 26 janar /ATSh/ Kryeministri Edi Rama, mbajtoi sot njĂ« fjalim historik nĂ« Knesset, parlamenti i Izraelit, nĂ« njĂ« seancĂ«n plenare speciale.
GjatĂ« fjalĂ«s sĂ« tij, kreu i qeverisĂ« u ndal tek situata nĂ« Gaza, ku theksoi se Hamasi Ă«shtĂ« âxhelati i GazĂ«sâ dhe se deri âsa tĂ« çmontohet plotĂ«sisht, 2 milionĂ« tĂ« burgosurit e tij nuk do tĂ« jenĂ« kurrĂ« tĂ« lirĂ« dhe asnjĂ« paqe nuk do tĂ« jetĂ« dot jetĂ«gjatĂ«â.
Rama deklaroi më tej se Shqipëria është bërë Anëtare Themeluese e Bordit të Paqes, një nismë e mbështetur nga presidenti amerikan Donald Trump, me synim arritjen e paqes dhe zgjidhjen e konflikteve në vendet e përfshira nga lufta.
âAskush mĂ« mirĂ« sesa ShqipĂ«ria nuk mund tĂ« dĂ«shmojĂ« njĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« thjeshtĂ«, se qenia mysliman dhe antihebre njĂ«kohĂ«sisht, nuk vjen nga besimi nĂ« Zot, por nga tradhtia mĂ« neveritshme ndaj Zotit. Nuk ka nder mĂ« tĂ« madh dhe as pĂ«rgjegjĂ«si mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«, sesa tĂ« dĂ«shmosh kĂ«tĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, kĂ«tu nĂ« zemĂ«r tĂ« Izraelit, nĂ« njĂ« moment kur lufta e dhimbshme nĂ« GazĂ«, pĂ«rmes vuajtjes sĂ« padurueshme tĂ« familjeve tĂ« pafajshĂ«m si izraelite ashtu dhe palestineze ka hapur njĂ« dritare tĂ« re mundĂ«sie qĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r ndĂ«rtimin e paqes tĂ« kenĂ« sukses.
âNuk ka dyshim, njĂ« pjesĂ« e kĂ«tij nderi tĂ« madh pĂ«r mua lidhet me faktin se vij pak ditĂ« pasi parlamenti shqiptar ratifikoi vendimin pĂ«r tâiu bashkuar presidentit Trump, nĂ« pĂ«rpjekjen e tij pĂ«r paqen dhe zgjidhjen e konflikteve dhe pĂ«r ta bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« AnĂ«tare Themeluese tĂ« Bordit tĂ« Paqes, ku do tĂ« kontribuojmĂ« me pĂ«rulĂ«si nĂ« detyrĂ«n monumentale pĂ«r ta kthyer kĂ«tĂ« dritare tĂ« re mundĂ«sie nĂ« njĂ« horizont tĂ« ri shprese e begatie pĂ«r popullin e GazĂ«s dhe Rajonitâ, tha Rama.
NĂ« fjalimin e tij, Rama bĂ«ri njĂ« paralelizĂ«m mes GazĂ«s dhe historisĂ« sĂ« diktaturĂ«s komuniste nĂ« ShqipĂ«ri, duke pĂ«rmendur tunelet e ndĂ«rtuara nga sistemi komunist nĂ« TiranĂ« pĂ«r tĂ« âtorturuar armiqtĂ«â, qĂ« sot janĂ« kthyer nĂ« muze. Kryeministri tha se Hamasi mban peng popullin palestinez.
âKa njĂ« tunel nĂ« zemĂ«r tĂ« TiranĂ«s. U ndĂ«rtua pĂ«r tĂ« torturuar tĂ« ashtuquajturit âarmiqtĂ« e popullitâ dhe mĂ« sĂ« fundmi pĂ«r tâi bĂ«rĂ« ballĂ« njĂ« sulmi nga ShBA apo Bashkimi Sovjetik, paranoja e derdhur nga njĂ« regjim qĂ« kishte frikĂ« nga çdo rreze lirie dhe e mbante popullin e vet peng nĂ« njĂ« burg nĂ« qiell tĂ« hapur. Kjo kujtesĂ« e gjallĂ« mĂ« ka bĂ«rĂ« gjithmonĂ« tĂ« ndjej keqardhje pĂ«r figura apo organizata ndĂ«rkombĂ«tare, tĂ« respektuara me qĂ«llime tĂ« mira qĂ« me tĂ« drejtĂ« e kanĂ« pĂ«rshkruar GazĂ«n si njĂ« burg nĂ« qiell tĂ« hapur, por kanĂ« dĂ«shtuar qĂ« tĂ« identifikojnĂ« autorin e vĂ«rtetĂ« tĂ« burgosjes sĂ« popullit tĂ« GazĂ«s.
âAta kanĂ« ngatĂ«rruar gishtin me atĂ« qĂ« gishti tregon, dhe kĂ«sisoj, duke bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, dĂ«shtuan qĂ« tĂ« thonĂ« se xhelati i GazĂ«s Ă«shtĂ« Hamasi, askush tjetĂ«r pĂ«rveç Hamasit. Ideologjia e tij e terrorit kundĂ«r vetĂ« popullit tĂ« vet, mĂ« sĂ« pari, dhe kundĂ«r kombit hebre, dogma e tij totalitare se asnjĂ« jetĂ« palestineze nuk vlen tĂ« jetohet derisa shteti i Izraelit tĂ« asgjĂ«sohet, derisa hebreu i fundit tĂ« zhduket nga Toka e ShenjtĂ«, derisa Hamasi tĂ« çmontohet e shpĂ«rbĂ«het plotĂ«sisht, 2 milionĂ« tĂ« burgosurit e tij, nuk do tĂ« jenĂ« kurrĂ« tĂ« lirĂ« dhe asnjĂ« paqe nuk do tĂ« jetĂ« dot jetĂ«gjatĂ«â, tha Rama.
Rama iu referua tuneleve të ndërtuara nga Hamasi dhe krimeve të 7 tetorit 2023, duke propozuar që disa prej tyre të ruhen si dëshmi historike. Kreu i qeverisë shtoi se vetëm duke zhdukur në rrënjë shkaqet e terrorit, mund të parandalohet përsëritja e tmerreve të tilla.
âSot ai tunel nĂ« TiranĂ« Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« njĂ« hapĂ«sirĂ« qĂ« u kushtohet viktimave tĂ« atyre qĂ« e ndĂ«rtuan fillimisht kĂ«tĂ« tunel dhe uroj me gjithĂ« zemĂ«r qĂ« disa nga tunelet e panumĂ«rta tĂ« terrorit qĂ« Hamasi ndĂ«rtoi, ku pengjet e rrĂ«mbyera tĂ« 7 tetorit u vranĂ«, u pĂ«rdhunuan, u torturuan dhe u katandisĂ«n nĂ« kapje njerĂ«zore tĂ« shekullit tĂ« 21-tĂ« tĂ« burgosurve tĂ« kampeve naziste shfarosĂ«se, tĂ« ruhen si pjesĂ« e planit tĂ« ri tĂ« rindĂ«rtimit tĂ« GazĂ«s dhe mĂ« pas si njĂ« dĂ«shmi pĂ«rcaktuese nĂ« favor tĂ« paqes sĂ« qĂ«ndrueshme midis dy shteteve nĂ« tĂ« ardhmen.
âAto duhet tĂ« qĂ«ndrojnĂ« si tunele tĂ« kujtesĂ«s kolektive dhe tĂ« shĂ«rimit tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, ku si vuajtja prej ferrit e pengjeve, ashtu edhe humbja e jashtĂ«zakonshme e jetĂ«ve palestineze, tĂ« shndĂ«rruara nĂ« lĂ«ndĂ«n e parĂ« tĂ« trupave njerĂ«zore pĂ«r sistemin mĂ« djallĂ«zor tĂ« mbrojtjes tĂ« ndĂ«rtuar ndonjĂ«herĂ« nga mendja e ligĂ« njerĂ«zore, si njĂ« lĂ«ndĂ« e parĂ«, gurĂ«t e tĂ« cilĂ«ve kanĂ« qenĂ« trupat njerĂ«zorĂ«, tĂ« shĂ«rbejnĂ« si qirinj tĂ« ndezur pĂ«rjetĂ«sisht tĂ« faljes pa harrim dhe si thirrje e pĂ«rhershme pĂ«r tĂ« gjithĂ«, qĂ« tmerre tĂ« tilla tĂ« mos ndodhin mĂ« kurrĂ« e qĂ« kjo tĂ« ndodhĂ«, shkaqet qĂ« çojnĂ« kĂ«tu duhet tĂ« zhduken nga rrĂ«njĂ«tâ, tha Rama.
Kryeministri Edi Rama në Parlamentin e Izraelit
1 nga 11
Kryeministri Edi Rama në parlamentin e Izraelit - Foto: Kryeministria
UASHINGTON, 26 janar /ATSH-AFP/ â AeroplanmbajtĂ«sja amerikan âAbraham Lincolnâ dhe eskorta e saj kanĂ« mbĂ«rritur nĂ« Lindjen e Mesme, njoftoi sot ushtria amerikane, duke forcuar kĂ«shtu praninĂ« e saj nĂ« rajon nĂ« njĂ« periudhĂ« tensionesh tĂ« forta me Iranin.
Donald Trump kishte siguruar javën e kaluar se një armatë amerikane po nisej drejt Gjirit dhe se Uashingtoni po monitoronte me kujdes Iranin, ku pushteti kishte shtypur me gjak protesta masive.
Presidenti amerikan disa herĂ« ka kĂ«rcĂ«nuar se mund tĂ« godasĂ« Iranin pĂ«r tâiu pĂ«rgjigjur kĂ«tij shtypjeje, por dukej se ishte tĂ«rhequr nga ky kĂ«rcĂ«nim, pasi kishte siguruar se Teherani kishte pezulluar ekzekutimet e planifikuara tĂ« protestuesve.
âAnija, qĂ« deri mĂ« tani ndodhej nĂ« Detin e KinĂ«s Jugore, Ă«shtĂ« aktualisht e vendosur nĂ« Lindjen e Mesme pĂ«r tĂ« promovuar sigurinĂ« dhe stabilitetin rajonalâ, deklaroi nĂ« X komanda ushtarake amerikane pĂ«r Lindjen e Mesme (Centcom).
Që përpara njoftimit të Centcom-it, regjimi iranian kishte paralajmëruar sot për çdo ndërhyrje amerikane.
âMbĂ«rritja e njĂ« anijeje tĂ« tillĂ« lufte nuk do tĂ« ndikojĂ« nĂ« vendosmĂ«rinĂ« e Iranit (âŠ) pĂ«r tĂ« mbrojtur kombinâ, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si i MinistrisĂ« sĂ« Jashtme, Esmail Baghai duke iu referuar dukshĂ«m anijes.
âRepublika Islamike e Iranit ka besim nĂ« kapacitetet e sajâ, shtoi ai.
Irani dhe Izraeli zhvilluan në qershor 2025 një luftë 12-ditore, e shkaktuar nga një sulm pa precedent i Izraelit kundër objekteve ushtarake dhe bërthamore në territorin iranian dhe zona të banuara.
Shtetet e Bashkuara iu bashkuan ofensivës së aleatit të tyre izraelit duke goditur tre site bërthamore.
Të dobësuar tashmë nga kjo luftë, Irani ka shtypur me dhunë protestat e fundit, me bilancin që tani arrin afërsisht 6 000 të vdekur sipas një organizate për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, e cila po heton mijëra vdekje të tjera të mundshme./ /Ad.Ab./ a.jor.
TIRANĂ, 26 janar /ATSH/ Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu vlerĂ«soi rolin historik dhe unik tĂ« ShqipĂ«risĂ« gjatĂ« LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, duke theksuar se shpĂ«timi i hebrenjve nga shqiptarĂ«t pĂ«rbĂ«n njĂ« shembull tĂ« rrallĂ« humanizmi dhe guximi qĂ« nuk do tĂ« harrohet kurrĂ«.
NĂ« fjalĂ«n e mbajtur sot nĂ« njĂ« seancĂ« plenare tĂ« veçantĂ« tĂ« parlamentit tĂ« Izraelit, ku ishte i ftuar kryeministri Edi Rama, Netanyahu, tha se âai kapitull i historisĂ« sonĂ« nuk do tĂ« harrohet kurrĂ« ndĂ«r breza. Por ajo qĂ« nuk do tĂ« harrohet po kĂ«shtu Ă«shtĂ« edhe shembulli i atyre njerĂ«zve qĂ« shpĂ«tuan hebrenjtĂ« dhe i ndihmuan tĂ« iknin nga persekutimiâ.
Sipas tij, ajo qĂ« ndodhi nĂ« ShqipĂ«ri gjatĂ« pushtimit italian dhe nazist ishte unike. âDhjetĂ«ra e qindra shqiptarĂ« myslimanĂ« rrezikuan jetĂ«n pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar hebrenjtĂ«. Ata i fshehĂ«n, ndanĂ« bukĂ«n me ta dhe vunĂ« nĂ« rrezik jo vetĂ«m veten, por edhe anĂ«tarĂ«t e fundit tĂ« familjeve tĂ« tyre pĂ«r tâi mbrojturâ, tha Kryeministri izraelit.
Netanyahu theksoi se ShqipĂ«ria pĂ«rfaqĂ«sonte njĂ« shembull tĂ« rrallĂ« nĂ« EvropĂ«n e asaj kohe. âShqipĂ«ria ishte ishulli i paqes nĂ« oqeanin e sĂ« keqes dhe kĂ«to akte heroike tregojnĂ« vlerat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« njĂ« vendi qĂ« nderonte miqtĂ«â, deklaroi ai.
Duke iu referuar marrĂ«dhĂ«nieve dypalĂ«she pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, Netanyahu kujtoi se ShqipĂ«ria kaloi dekada tĂ« vĂ«shtira nĂ«n regjimin komunist, ndĂ«rsa Izraeli u njoh zyrtarisht nga ShqipĂ«ria nĂ« vitin 1969. âPas ndryshimeve politike 35 vite mĂ« parĂ«, ShqipĂ«ria dhe Izraeli forcuan marrĂ«dhĂ«niet diplomatikeâ, u shpreh ai.
Kryeministri izraelit vlerĂ«soi gjithashtu reformat e ndĂ«rmarra nga ShqipĂ«ria vitet e fundit. âNĂ«n drejtimin tuaj, ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« kopsht tĂ« gjallĂ« tĂ« EvropĂ«s qĂ« ka sukses. UnĂ« i vlerĂ«soj reformat qĂ« keni ndĂ«rmarrĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar situatĂ«n e tregut nĂ« ShqipĂ«ri dhe kĂ«tĂ« e vlerĂ«sojnĂ« edhe investitorĂ«t izraelitĂ« qĂ« po vijnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri. Ne jemi tĂ« gatshĂ«m tâju ndihmojmĂ« me çdo gjĂ«: mbĂ«shtetje pĂ«r siguri, nĂ« luftĂ«n kundĂ«r terrorit, novacion, teknologji, tregti e kulturĂ«â, deklaroi Netanyahu.
TIRANĂ, 26 janar /ATSh/ Kryeministri Edi Rama mbajtoi sot njĂ« fjalim historik nĂ« Knesset, parlamenti i Izraelit, nĂ« njĂ« seancĂ«n plenare tĂ« veçantĂ«.
Në qendër të fjalës së tij kryeministri Rama vuri marrëdhëniet mes dy vendeve, harmoninë fetare shqiptare dhe rolin unik të Shqipërisë në shpëtimin e hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Kreu i qeverisë bëri të ditur se në Vlorë do të hapet muzeu i parë kushtuar mbrojtjes së hebrenjve.
Kryeministri kujtoi edhe vizitën historike të presidentit izraelit Isaac Herzog në Tiranë, si kreu i parë i shtetit izraelit që vizitoi Shqipërinë, gjatë së cilës vendosi një kurorë në Memorialin e Holokaustit.
Duke u ndalur te toleranca fetare, Rama theksoi se në shumë familje shqiptare ndodh që të jenë edhe të feve të ndryshme, ndërsa bëhen së bashku për të festuar ditët e tyre të rëndësishme.
âE njĂ«jta gjĂ« vlen pĂ«r tĂ« katĂ«r komunitet tona fetare, tĂ« cilĂ«t festojnĂ« ditĂ«t e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« njĂ«ri-tjetrit dhe pĂ«r krerĂ«t e tyre tĂ« cilĂ«t mblidhen rregullisht, ashtu siç u mblodhĂ«n pĂ«r tĂ« shoqĂ«ruar presidentin Herzog, kur ai vendosi njĂ« kurorĂ« nĂ« Memorialin tonĂ« tĂ« Holokasutit nĂ« TiranĂ« gjatĂ« vizitĂ«s sĂ« tij historike si kreu i parĂ« i shtetit izraelit qĂ« zbriti nĂ« tokĂ«n shqiptareâ, tha Rama.
Rama theksoi se ShqipĂ«ria krenohet me 73 shqiptarĂ« tĂ« tĂ« gjitha besimeve, tĂ« njohur si âTĂ« drejtĂ« midis kombeveâ, emrat e tĂ« cilĂ«ve janĂ« pĂ«rjetĂ«suar nĂ« Yad Vashem.
âĂshtĂ« njĂ« shpirt i farkĂ«tuar pĂ«rgjatĂ« shekujsh vĂ«shtirĂ«sish, pushtimesh e varfĂ«rie. Ishte i njĂ«jti shpirt qĂ« i nxori shqiptarĂ«t e tĂ« gjitha besimeve nĂ« rrugĂ«, pĂ«r tĂ« pritur e pĂ«rshĂ«ndetur papa Françeskun dhe me zĂ«rin tij korrigjoi termin qĂ« ne pĂ«rdorim shpesh: âJo, â tha Ati i ShenjtĂ«, â juaja nuk Ă«shtĂ« tolerancĂ« fetare, Ă«shtĂ« vĂ«llazĂ«ri fetare, sepse nuk mbĂ«shtetet te durimi, por te bindja e qetĂ« se besimi nuk dobĂ«sohet nga prania e njĂ« besimi tjetĂ«r, por hapet prej tijâ. Atij shpirti ne i detyrojmĂ« krenarinĂ« e njĂ«rit prej nderimeve mĂ« tĂ« mĂ«dha morale, 73 shqiptarĂ« tĂ« tĂ« gjitha besimeve, tĂ« njohur si âTĂ« drejtĂ« mes kombeshâ, kujtimi i tĂ« cilĂ«ve ndriçon brenda mureve tĂ« dinjitetit njerĂ«zor nĂ« Yad Vashemâ.
âMe tĂ« njĂ«jtĂ«n krenari sĂ« shpejti do tĂ« hapim muzeun tonĂ« tĂ« parĂ« kushtuar mbrojtjes e shpĂ«timit tĂ« hebrenjve, nĂ« qytetin e VlorĂ«s, dikur qyteti mĂ« i madh mesjetar nĂ« ShqipĂ«ri, ku, pa gjejeni, nĂ« shekullin e 16-tĂ« hebrenjtĂ« qĂ« iknin nga persekutimi nĂ« PerĂ«ndim pĂ«rbĂ«nin mĂ« shumĂ« se gjysmĂ«n e popullsisĂ« sĂ« tijâ, tha Rama.
Kreu i qeverisĂ« shtoi se âtĂ« rinjtĂ« tanĂ« dhe vizitorĂ«t e shumtĂ« qĂ« vijnĂ« nga e gjithĂ« bota tĂ« vizitojnĂ« vendin tonĂ«, ku numri i turistĂ«ve izraelitĂ« u rrit shumĂ« mĂ« shumĂ« se çdo vend tjetĂ«r, do tĂ« shohin me sytĂ« e tyre dhe do tĂ« dĂ«gjojnĂ« me veshĂ«t e tyre sesi ShqipĂ«ria e vogĂ«l ka qenĂ« njĂ« strehĂ« e sigurt pĂ«r hebrenjtĂ« shumĂ« kohĂ« mĂ« parĂ«, se si shqiptarĂ«t e zakonshĂ«m e bĂ«nĂ« kĂ«tĂ« vend shumĂ« tĂ« vogĂ«l tĂ« vetmin vend nĂ« hartĂ«n e EvropĂ«s qĂ« doli nga Lufta e DytĂ« BotĂ«rore me mĂ« shumĂ« hebrenj seç kishte kur hyri nĂ« tĂ«â.
Rama nĂ«nvizoi se âaskush tjetĂ«r nĂ« EvropĂ« nuk mund tĂ« pretendojĂ« njĂ« faqe kaq tĂ« pastĂ«r historie, pa asnjĂ« hebre, pa as edhe njĂ« hebre tĂ« dorĂ«zuarâ.
Kryeministri Edi Rama në Parlamentin e Izraelit
1 nga 11
Kryeministri Edi Rama në parlamentin e Izraelit - Foto: Kryeministria
TIRANĂ, 26 janar /ATSH/ NĂ« njĂ« seancĂ« plenare speciale tĂ« mbajtur nĂ« Knesset, parlamentin e Izraelit, kryeministri Benjamin Netanyahu nĂ« fjalĂ«n e rastit vlerĂ«soi si mjaft pozitive marrĂ«dhĂ«niet mes ShqipĂ«risĂ« dhe Izraelit, duke i cilĂ«suar ato si mĂ« tĂ« fortat ndonjĂ«herĂ« si nĂ« aspektin qeveritar, ashtu edhe nĂ« atĂ« personal.
âSot marrĂ«dhĂ«niet midis ShqipĂ«risĂ« dhe shtetit tĂ« Izraelit janĂ« mĂ« tĂ« mira se kurrĂ«, si nĂ« aspektin qeveritar, ashtu edhe nĂ« atĂ« personalâ, u shpreh Netanyahu, duke theksuar simbolikĂ«n e flamurit shqiptar. âKur shoh sot dy kokat e shqiponjĂ«s qĂ« shikojnĂ« nĂ« drejtime tĂ« ndryshme, shoh njĂ« shembull tĂ« sĂ« shkuarĂ«s dhe tĂ« sĂ« ardhmesâ.
Ai shtoi se kjo simbolikĂ« pĂ«rfaqĂ«son njĂ« vizion tĂ« pĂ«rbashkĂ«t drejt sĂ« ardhmes, tĂ« bazuar nĂ« forcimin e mirĂ«qenies dhe sigurisĂ« mes dy vendeve. âShoh diçka qĂ« simbolizon njĂ« shikim drejt sĂ« ardhmes, qĂ« bĂ«het mĂ« i fortĂ«, me mĂ« shumĂ« mirĂ«qenie dhe mĂ« shumĂ« siguri midis dy vendeve tonaâ, tha ai.
Kryeministri izraelit vlerĂ«soi gjithashtu rolin e ShqipĂ«risĂ« nĂ« arenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare, duke theksuar mbĂ«shtetjen e saj tĂ« hapur pĂ«r Izraelin. âQeveria juaj po hap krahĂ«t, ashtu si shqiponja nĂ« flamurin tuaj. PĂ«rpjekjet qĂ« po bĂ«ni pĂ«r ta çuar ShqipĂ«rinĂ« pĂ«rpara dhe miqĂ«sia e thellĂ« pĂ«r Izraelin, e shfaqur hapur nĂ« forume ndĂ«rkombĂ«tare, duke qĂ«ndruar nĂ« anĂ«n e sĂ« vĂ«rtetĂ«s dhe kundĂ«r gĂ«njeshtrĂ«s, janĂ« tĂ« çmuara pĂ«r neâ, u shpreh Netanyahu.
Duke folur pĂ«r situatĂ«n e sigurisĂ«, Netanyahu iu referua sulmit tĂ« 7 tetorit 2023 nga Hamasi, duke e cilĂ«suar atĂ« si njĂ« akt terrorist çnjerĂ«zor. âAjo qĂ« pamĂ« ishte çnjerĂ«zore. TerroristĂ«t vranĂ«, pĂ«rdhunuan dhe dogjĂ«n njerĂ«z tĂ« pafajshĂ«m. Ky ishte akti hapĂ«s i njĂ« lufte qĂ« synonte tĂ« na fshinte nga faqja e dheutâ, tha ai.
Netanyahu theksoi se Izraeli do tĂ« vijojĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« garantuar sigurinĂ« e tij. âNe do tĂ« luftojmĂ« kundĂ«r kujtdo qĂ« na sulmon. UshtarĂ«t tanĂ« do tĂ« mbrojnĂ« shtĂ«pitĂ« tona dhe vlerat tonaâ, u shpreh ai, duke shtuar se Izraeli ka arritur tĂ« kthejĂ« tĂ« gjithĂ« pengjet, si ata tĂ« gjallĂ«, ashtu edhe ata qĂ« kanĂ« humbur jetĂ«n.
Sipas tij, faza e radhĂ«s Ă«shtĂ« çarmatimi dhe shpĂ«rbĂ«rja e Hamasit. âFaza tjetĂ«r Ă«shtĂ« shpĂ«rbĂ«rja e Hamasit dhe çarmatimi i GazĂ«s, dhe ne duam ta pĂ«rshpejtojmĂ« kĂ«tĂ« procesâ, deklaroi Netanyahu.
NĂ« fjalĂ«n e tij, Kryeministri izraelit vlerĂ«soi edhe rolin e ShqipĂ«risĂ« si njĂ« vend me shumicĂ« myslimane qĂ« promovon bashkĂ«jetesĂ«n dhe paqen. âShqipĂ«ria Ă«shtĂ« shembull i bashkĂ«jetesĂ«s. Ky Ă«shtĂ« islam i moderuar, krejtĂ«sisht kundĂ«r ekstremizmit dhe xhihaditâ, tha ai.
âJu, Edi, keni shumĂ« vlera. Shkalla juaj morale Ă«shtĂ« e lartĂ«. Por, fatkeqĂ«sisht, disa shtete janĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e propagandĂ«s qĂ« mbĂ«shtesin islamin nĂ« vend tĂ« liberalizmit. Shohim urrejtje nĂ« vendet europiane duke mbĂ«shtetur terrorin. Heshtja e shumĂ« vendeve europiane teksa shohin terrorin nĂ« Iran Ă«shtĂ« standard i dyfishtĂ« i politikĂ«s sĂ« tyre. Pra nĂ«se do tĂ« sulmohej Izraeli atĂ«herĂ« nuk do flisnin pĂ«r gjenocid, por nĂ«se do tĂ« sulmojĂ« Izraeli do tĂ« flitej pĂ«r gjenocidâ, tha kryeministri izraelit Netanyahu.
GJENEVĂ, 26 janar /ATSH-AFP/ â Qindra emigrantĂ« besohet se kanĂ« humbur jetĂ«n ose janĂ« zhdukur nĂ« Mesdhe gjatĂ« janarit, njoftoi sot  Organizata NdĂ«rkombĂ«tare pĂ«r Migracionin (IOM ) e Kombeve tĂ« Bashkuara.
âIOM-i Ă«shtĂ« thellĂ«sisht i shqetĂ«suar nga raportet pĂ«r disa anije mbytura. Kushtet e kĂ«qija tĂ« motit kanĂ« penguar fort operacionet e kĂ«rkim-shpĂ«timitâ, thuhet nĂ« njĂ« komunikatĂ« tĂ« organizatĂ«s, e cila po verifikon informacionet.
âVetĂ«m gjatĂ« javĂ«ve tĂ« para tĂ« 2026-Ă«s, kemi frikĂ« se qindra persona mund tĂ« jenĂ« zhdukurâ, shtoi organizata.
GjatĂ« 10 ditĂ«ve tĂ« fundit janĂ« raportuar tre anije tĂ« mbytura, dy mĂ« 23 janar dhe njĂ« mĂ« 25 janar, tĂ« cilat besohet se shkaktuan 104 viktimaâ, tha Jorge Galindo, zĂ«dhĂ«nĂ«s i IOM-it.
Sipas IOM-it, anijet ishin nisur nga Libia dhe Tunizia.
âIOM gjithashtu po heton zhdukjet e anijeve qĂ« dolĂ«n nga Tunizia, me rreth 380 personaâ, shtoi ai.
âKĂ«ta persona ndodheshin nĂ« nĂ«ntĂ« anije tĂ« ndryshme, tĂ« cilat besohet se u mbytĂ«n midis 14 dhe 21 janaritâ, tha Merna Abdelazim, analiste e tĂ« dhĂ«nave nĂ« projektin âMissing Migrantsâ tĂ« IOM.
Agjencia e OKB-së ka mundur të konfirmojë vetëm tre vdekje lidhur me incidentin e 23 janarit.
âNĂ« Lampedusa, Itali, tre persona kanĂ« vdekur gjatĂ« njĂ« operacioni kĂ«rkim-shpĂ«timi qĂ« pĂ«rfshinte njĂ« anije nisur nga Tuniziaâ, njofton IOM-i./ /Ad.Ab./ a.jor.
PRISHTINĂ, 26 janar /ATSh/ Presidentja e KosovĂ«s, Vjosa Osmani ka vlerĂ«suar avancimin e Aktit tĂ« VlerĂ«simit tĂ« Diskriminimit nĂ« LuginĂ«n e PreshevĂ«s nĂ« Komitetin e PunĂ«ve tĂ« Jashtme tĂ« DhomĂ«s sĂ« PĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« ShBA-sĂ«, duke thĂ«nĂ« se kjo dĂ«rgon njĂ« mesazh tĂ« qartĂ« se diskriminimi sistematik ndaj komunitetit shqiptar nĂ« Serbi nuk do tĂ« mbetet mĂ« i padukshĂ«m apo i toleruar.
Ajo ka theksuar se Serbia, sipas saj, ka kryer vazhdimisht shkelje tĂ« rĂ«nda ndaj tĂ« drejtave tĂ« pakicave, duke pĂ«rmendur: pasivizimin e adresave si mjet pĂ«r âspastrim etnikâ administrativ, shtypjen e gjuhĂ«s shqipe, pĂ«rjashtimin nga institucionet publike, diskriminimin nĂ« arsim, margjinalizimin ekonomik dhe frikĂ«simin nga autoritetet qendrore.
Osmani ka përgëzuar kongresistin amerikan Keith Self për prezantimin dhe mbështetjen e këtij akti, si dhe kryetarin e komitetit Brian Mast dhe anëtarin kryesor Gregory Meeks për udhëheqjen, ndërsa ka falënderuar edhe të gjithë deputetët që votuan pro me mbështetje dypartiake.
âSerbia ka kryer vazhdimisht shkelje autoritare tĂ« tĂ« drejtave tĂ« pakicave, duke pĂ«rfshirĂ« fushatĂ«n e qĂ«llimshme tĂ« pasivizimit pĂ«r spastrim etnik pĂ«rmes mjeteve administrative, shtypjen e gjuhĂ«s shqipe, pĂ«rjashtimin nga institucionet publike, diskriminimin nĂ« arsim, margjinalizimin ekonomik dhe frikĂ«simin nga autoritetet qendroreâ, shkruan Osmani.
Po ashtu, ajo ka shprehur mirĂ«njohje pĂ«r organizatĂ«n âAlbanians4USAâ, duke thĂ«nĂ« se ka ndihmuar qĂ« zĂ«ri i shqiptarĂ«ve tĂ« LuginĂ«s sĂ« PreshevĂ«s tĂ« dĂ«gjohet nĂ« nivelet mĂ« tĂ« larta tĂ« politikĂ«bĂ«rjes nĂ« SHBA.
Katër ditë më parë, kongresmeni amerikan Keith Self ka prezantuar në Kongres Aktin për Vlerësimin e Diskriminimit në Luginën e Preshevës, një nismë ligjore që synon të adresojë trajtimin e shqiptarëve nga autoritetet serbe.
Për këtë pati reaguar, edhe deputeti i vetëm shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi.
Ai shprehu mirënjohje për kongresmenin Keith Self.
Login
