Piramida e re e ushqimit - çfarë është, çfarë përmban dhe pse është e debatueshme
Udhëzimet e reja ushqimore rikthejnë piramidën me theks te ushqimi i vërtetë, proteina në çdo vakt dhe kufizimi i sheqerit. Por a janë këto rekomandime vërtet të shëndetshme dhe çfarë thonë kritikët për yndyrnat, fibrat dhe mjedisin?
Piramida e re e ushqimit Ă«shtĂ« njĂ« version i pĂ«rditĂ«suar i udhĂ«zuesit vizual pĂ«r njĂ« dietĂ« tĂ« shĂ«ndetshme, i prezantuar sĂ« fundmi nĂ« kuadĂ«r tĂ« Dietary Guidelines for Americans 2025â2030, udhĂ«zimet federale amerikane pĂ«r ushqyerje, tĂ« publikuara nĂ« fillim tĂ« janarit 2026. KĂ«to udhĂ«zime publikohen çdo pesĂ« vjet nga Departamenti i BujqĂ«sisĂ« (USDA) dhe Departamenti i ShĂ«ndetit dhe ShĂ«rbimeve NjerĂ«zore (HHS) dhe pĂ«rdoren si bazĂ« pĂ«r politikat e shĂ«ndetit publik, programet ushqimore dhe kĂ«shillat pĂ«r publikun e gjerĂ«, siç thekson edhe vetĂ« USDA.
Modeli i ri rikthen konceptin e piramidĂ«s ushqimore, e cila mĂ« herĂ«t ishte zĂ«vendĂ«suar nga sistemi MyPlate, por tani paraqitet me njĂ« grafik tĂ« rifreskuar dhe mesazhe tĂ« reja ushqimore. Komunikimi zyrtar i udhĂ«zimeve 2025â2030 e orienton publikun drejt qasjes sĂ« re dhe platformĂ«s RealFood.gov, transmeton Telegrafi.
ĂfarĂ« pĂ«rmban piramida e re e ushqimit?
1. Fokus në ushqime të plota, jo të përpunuara
Modeli i ri thekson domosdoshmĂ«rinĂ« e ngrĂ«nies sĂ« ushqimeve tĂ« plota dhe minimalisht tĂ« pĂ«rpunuara, si baza e njĂ« diete tĂ« shĂ«ndetshme; HHS nĂ«nvizon se udhĂ«zimet e reja kĂ«rkojnĂ« reduktim tĂ« fortĂ« tĂ« ushqimeve shumĂ« tĂ« pĂ«rpunuara dhe karbohidrateve tĂ« rafinuara. Kjo nĂ«nkupton fruta, perime, drithĂ«ra integrale, proteina cilĂ«sore dhe yndyra tĂ« shĂ«ndetshme si pjesĂ« kryesore e ushqyerjes ditore, siç e pĂ«rmbledh edhe RealFood.gov me mesazhin âhani ushqim tĂ« vĂ«rtetĂ«â. Si informacion shtesĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, dokumenti DGA pĂ«rmend edhe mikrobiomĂ«n dhe shpjegon se perimet, frutat, ushqimet e fermentuara (p.sh. kefir) dhe ushqimet me fibra mund tĂ« mbĂ«shtesin shĂ«ndetin e zorrĂ«ve.
2. Proteinë si shtyllë qendrore
Ndryshe nga piramida tradicionale ushqimore, ku baza e rekomandimeve pĂ«rbĂ«hej nga drithĂ«rat dhe karbohidratet, versioni i ri vendos proteina dhe yndyrna tĂ« shĂ«ndetshme nĂ« zonĂ«n mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« grafikut duke sugjeruar qĂ« ato duhet tĂ« jenĂ« ushqimi kryesor nĂ« çdo vakt; dokumenti DGA e formulon drejtpĂ«rdrejt: âJepni pĂ«rparĂ«si ushqimeve proteinike nĂ« çdo vaktâ. Kjo pĂ«rfshin:
Autoritetet gjithashtu rekomandojnë një nivel më të lartë të konsumit të proteinave (rreth 1.2 deri në 1.6 g për kilogram peshë trupore në ditë) për të siguruar mjaftueshmëri të aminoacideve, sidomos te fëmijët dhe të gjithë që kërkojnë forcë dhe rigjenerim muskulor; këtë objektiv e publikon si RealFood.gov, ashtu edhe dokumenti DGA.
3. Frutat dhe perimet
NĂ« modelin e ri, frutat dhe perimet janĂ« pjesĂ« e rĂ«ndĂ«sishme e njĂ« diete tĂ« shĂ«ndetshme, por shpesh nuk janĂ« nĂ« bazĂ« tĂ« grafikut, si nĂ« modelet tradicionale; DGA thekson rĂ«ndĂ«sinĂ« e shumĂ«llojshmĂ«risĂ« dhe ângjyraveâ nĂ« pjatĂ«.
DrithĂ«rat integrale, si buka me grurĂ« tĂ« plotĂ« dhe orizi integral, janĂ« ende tĂ« rekomanduar, por nĂ« njĂ« pozicion mĂ« tĂ« vogĂ«l nĂ« piramidĂ« krahasuar me proteina dhe yndyrna tĂ« shĂ«ndetshme. Ky Ă«shtĂ« njĂ« ndryshim i dukshĂ«m nga versionet e mĂ«parshme, ku drithĂ«rat ishin baza e rekomandimeve ditore; DGA kĂ«rkon me prioritet âdrithĂ«ra integrale tĂ« pasura me fibraâ dhe tĂ« ulen tĂ« rafinuarat.
Dokumenti zyrtar vendos edhe objektivin 2-4 shërbime drithëra të plota në ditë dhe jep shembuj të rafinuarash që duhen kufizuar.
5. Yndyrnat e shëndetshme
Piramida e re përfshin yndyrna të shëndetshme si element të rëndësishëm të dietës, përfshirë vaj ulliri, arrorë, avokado etj., duke theksuar se ato duhet të bëjnë pjesë në çdo vakt; DGA liston burime të tilla si ullinj, avokado, arra, fara dhe peshq të pasur me omega-3. Në të njëjtën kohë, DGA përmend edhe opsione si gjalpi ose dhjamë viçi për gatim, ndërsa mban kufirin që yndyrat e ngopura në përgjithësi të mos kalojnë 10% të kalorive ditore.
6. Kufizim i sheqerit të shtuar dhe ushqimeve ultra-të përpunuara
Udhëzimet e reja apelojnë që konsumatorët të:
shmangin ushqimet shumë të përpunuara,
reduktojnë sheqerin e shtuar në minimum (veçanërisht te fëmijët),
shmangin pijet e gazuara me sheqer,
DGA shton edhe njĂ« sinjal tĂ« fortĂ«: âasnjĂ« sasiâ e sheqerit tĂ« shtuar nuk rekomandohet si pjesĂ« e njĂ« diete tĂ« shĂ«ndetshme dhe vendos prag praktik deri 10 g sheqer tĂ« shtuar pĂ«r vakt.
Kjo lidhet me shqetësimet e rritjes së shkallës së sëmundjeve kronike që lidhen me konsum të tepërt të produkteve industriale ultra-të përpunuara, çka theksohet edhe në raportimet e medias për udhëzimet e reja.
ĂfarĂ« thonĂ« mbĂ«shtetĂ«sit e modelit tĂ« ri?
MbĂ«shtetja e ushqimeve tĂ« plota: ShumĂ« ekspertĂ« ushqyerjeje e pĂ«rgĂ«zojnĂ« fokusin nĂ« ushqimet âe vĂ«rtetaâ, duke argumentuar se ngrĂ«nia e ushqimeve tĂ« papĂ«rpunuara rrit marrjen e lĂ«ndĂ«ve ushqyese dhe e bĂ«n mĂ« tĂ« lehtĂ« kontrollin e kalorive âbosheâ; kjo Ă«shtĂ« edhe linja qĂ« promovon RealFood.gov dhe komunikimi i USDA/HHS.
Reduktimi i sheqerit dhe i produkteve të përpunuara: Kjo konsiderohet një nxitje e rëndësishme për shëndet publik, duke pasur parasysh lidhjen e diskutuar gjerësisht midis sheqerit të shtuar, obezitetit dhe rrezikut metabolik; vetë DGA e bën këtë të prekshme edhe me pragun 10 g sheqer të shtuar për vakt.
Përqendrim te proteina cilësore: Përkrahësit argumentojnë se shumë persona nën-vlerësojnë proteinat, veçanërisht gjatë rritjes, moshës së vjetër, ose aktivitetit fizik, dhe se ky model i rikthen fokusin e duhur te to; këtë e përmbledh edhe raportimi i AP për synimin e ri të proteinës, transmeton Telegrafi.
Kritikat dhe pikëpyetjet e ekspertëve
Ndryshimi i peshës së karbohidrateve dhe fibrave: Disa dietologë kanë shqetësime se piramida e re vendos më pak theks mbi drithërat integrale, bishtajoret dhe fibrat, gjë që mund të ulë marrjen e fibrave, një element kyç për shëndetin e zorrëve, kontrollin e kolesterolit dhe peshës trupore; EatingWell raporton se kjo është një nga pikat që ngre më shpesh debat në interpretimin publik të modelit të ri.
Qëndrueshmëria dhe mjedisi: Ekspertë të tjerë paralajmërojnë se rritja e konsumit të mishit mund të ketë pasoja mjedisore dhe etike, pasi prodhimi i mishit lidhet me emetime më të larta dhe përdorim më të madh të burimeve; IPCC thekson rolin e bujqësisë dhe përdorimit të tokës në emetimet globale, përfshirë metanin nga ruminantët.
Kontradiktat mes yndyrnave dhe kufizimit tĂ« tyre: PĂ«rqendrimi te yndyrnat e shĂ«ndetshme dhe qumĂ«shti i plotĂ« ngre pikĂ«pyetje nĂ« lidhje me kufizimet tradicionale tĂ« yndyrnave tĂ« ngopura, si dhe mĂ«nyrĂ«n se si kĂ«to rekomandime lidhen me mirĂ«qenien kardiovaskulare; CSPI vĂ« nĂ« pikĂ«pyetje pĂ«rfshirjen e gjalpit dhe dhjamit tĂ« viçit nĂ« grupin e âyndyrnave tĂ« shĂ«ndetshmeâ, duke theksuar pĂ«rmbajtjen e lartĂ« tĂ« yndyrave tĂ« ngopura, ndĂ«rsa WHO mban kufirin â€10% tĂ« energjisĂ« pĂ«r yndyrat e ngopura. Edhe American Heart Association thekson se dietat e dietĂ« e shĂ«ndetshme pĂ«r zemrĂ«n, kĂ«rkojnĂ« kufizim tĂ« yndyrave tĂ« ngopura dhe tĂ« natriumit, duke paralajmĂ«ruar se interpretimet e gabuara mund tĂ« rrisin rrezikun kardiovaskular.
Interesi i industrisë ushqimore: Disa kritikë theksojnë se përfaqësues të industrisë së mishit dhe qumështit janë përfshirë në proceset e këshillimit ushqimor, gjë që mund të ndikojë në përmbajtje dhe drejtime të rekomandimeve; raportimet për udhëzimet e reja përmendin pikërisht këto dyshime si pjesë e reagimeve publike.
ĂfarĂ« na mĂ«son kjo dietĂ«
Piramida e re ushqimore përfaqëson një përpjekje për të ringjallur udhëzime të qarta dhe të orientuara nga realiteti i sotëm, duke theksuar ushqimet e plota, proteinat cilësore, yndyrnat e shëndetshme dhe reduktimin e sheqerit dhe produkteve të përpunuara, siç e përmbledhin edhe materialet zyrtare të USDA/HHS.
Megjithatë, ajo sjell ndryshime të mëdha krahasuar me modelet tradicionale dhe shpesh ngjall pikëpyetje në komunitetin profesional të ushqyerjes, sidomos rreth balancës së makronutrienteve, sasisë së drithërave dhe faktorit mjedisor, ndaj edhe sot mbetet një model që kërkon lexim të kujdesshëm dhe interpretim të matur. /Telegrafi/
Koncepti i hapur është trend dominues, por pa planifikim shndërrohet shpejt në kaos vizual
Koncepti i hapur Ă«shtĂ« prej vitesh trend dominues nĂ« apartamentet e reja, sidomos nĂ« zonat bregdetare dhe qytetet e mĂ«dha. TĂ« gjithĂ« duan dritĂ«, ajĂ«r dhe njĂ« hapĂ«sirĂ« qĂ« âmerr frymĂ«â, por realiteti Ă«shtĂ« i ashpĂ«r: bashkimi i dhomĂ«s sĂ« ndenjĂ«s me tryezarinĂ« duket i lehtĂ« vetĂ«m nĂ« letĂ«r. NĂ«se nuk bĂ«het me mend, rezultati Ă«shtĂ« kaos. NĂ«se bĂ«het siç duhet, pĂ«rfitoni njĂ« komoditet qĂ« duket mĂ« luksoz sesa kushton realisht.
Prandaj, nĂ« kĂ«tĂ« tekst shkojmĂ« drejt e nĂ« thelb: si tĂ« funksionojnĂ« vĂ«rtet sĂ« bashku dhoma e ndenjĂ«s dhe tryezaria. Si tĂ« duket hapĂ«sira si njĂ« e tĂ«rĂ«, por qĂ« çdo zonĂ« tĂ« ketĂ« identitetin e vet. Si tĂ« zgjidhni tryezĂ«n qĂ« nuk e ngufat ambientin, si ta âqetĂ«soniâ njĂ« garniturĂ« kĂ«ndore dhe pse kolltukĂ«t janĂ« element i nĂ«nvlerĂ«suar e hapĂ«sirave tĂ« hapura.
PĂ«rcaktimi i zonave pa barriera fizike
Gabimi mĂ« i madh Ă«shtĂ« pĂ«rpjekja qĂ« gjithçka tĂ« ketĂ« njĂ« âkoncept i hapurâ, por nĂ« fund askush nuk orientohet nĂ« hapĂ«sirĂ«. Zonat duhet tĂ« jenĂ« qartĂ« tĂ« pĂ«rcaktuara, por me delikatesĂ«, pa mure dhe pengesa artificiale qĂ« vrasin dritĂ«n. HapĂ«sira duhet tĂ« marrĂ« frymĂ« si njĂ« vazhdimĂ«si.
Një qilim nën garniturë e përcakton automatikisht zonën e ndenjës. Tryeza e ngrënies e shënon natyrshëm zonën e ushqimit. Rendi i mobileve duhet të diktojë lëvizjen, jo anasjelltas. Kur njerëzit lëvizin pa u përplasur me karrige, e dini që keni fituar, transmeton Telegrafi.
shutterstock
Lidhja e stileve dhe materialeve
KĂ«tu shumĂ«kush âbieâ. Dhoma e ndenjĂ«s duket si Pinterest, tryezaria si e blerĂ« nĂ«n stres dhe gjithçka duket sikur janĂ« dy botĂ« qĂ« nuk njihen. Sekreti Ă«shtĂ« pĂ«rsĂ«ritja. Nuk duhet tĂ« jetĂ« gjithçka njĂ«soj, por duhet tĂ« ketĂ« njĂ« urĂ« lidhĂ«se.
Nëse zona e ndenjës ka dru me tone të ngrohta, le të shfaqet i njëjti dru qoftë edhe te këmbët e tryezës. Nëse keni një garniturë neutrale, le të kalojë e njëjta paletë te karriget. Teksturat janë çelësi: tekstile, dru, sipërfaqe mat, pak shkëlqim. Hapësira fiton thellësi dhe karakter.
Stili modern le të mbetet modern në të dy zonat; stili rustik le të mbetet rustik. Përzierja e shumë stileve në një hapësirë të hapur është rruga më e shpejtë drejt kaosit vizual.
Unsplash
Rendi i mobileve që e bën jetën më të lehtë
NĂ« hapĂ«sirat e hapura, lĂ«vizja Ă«shtĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme se estetika. Tryeza duhet tĂ« lejojĂ« nxjerrjen e karrigeve pa âakrobaciâ. Garnitura duhet tĂ« orientohet drejt qendrĂ«s sĂ« hapĂ«sirĂ«s, jo nga korridori. NjerĂ«zit e vĂ«rejnĂ« fillimisht logjikĂ«n, pastaj bukurinĂ«.
Garnitura këndore si kufi natyror
Garnitura kĂ«ndore nĂ« hapĂ«sira tĂ« hapura bĂ«n punĂ« mĂ« mirĂ« se çdo ndarĂ«se. Ajo e pĂ«rcakton qartĂ« zonĂ«n e ndenjĂ«s, pa e thyer hapĂ«sirĂ«n. E vetmja gjĂ« pĂ«r tâu shmangur janĂ« pĂ«rmasat e tepĂ«rta qĂ« âgĂ«lltisinâ dhomĂ«n. Ngjyrat neutrale janĂ« mĂ« falĂ«nderuese: lidhen lehtĂ« me mobilet e tjera dhe nuk bllokojnĂ« pamjen.
Tryezaria funksionale, por jo dominuese
Tryeza nuk duhet të luajë rolin e yllit kryesor. Ajo është aty për të shërbyer, jo për të dominuar. Modelet masive në apartamente të vogla duken sikur keni futur një anije në dhomë. Modelet shumë të lehta në hapësira të mëdha duken të humbura. Proporcioni është gjithçka.
Freepik
Kolltukët si lidhës të gjithë hapësirës
Kolltukët janë ndoshta elementi më i nënvlerësuar në enterier. Dy kolltukë të zgjedhur mirë mund ta zgjidhin gjithë rendin. Ato e mbyllin zonën e ndenjës pa krijuar barriera, shtojnë teksturë, ngrohtësi dhe lidhin hapësirën. Ideale janë në tone neutrale, me një aksent të lehtë.
Ndriçimi që ndan dhe lidh njëkohësisht
Në hapësira të hapura, një llambë e vetme tavani nuk mjafton. Nuk ekziston ndriçim universal. Tryezaria kërkon llambën e vet pezull, direkt mbi tryezë. Zona e ndenjës kërkon ndriçim të shtresuar: llambe dyshemeje, tavoline dhe tavani. Drita krijon atmosferë, fokus dhe funksion.
Pexels
Ngjyrat dhe detajet si vulë finale
Një bazë neutrale është zgjedhja më e mençur në hapësira të hapura: bezhë, gri, tone tokësore. Mbi to ndërtohen detajet, jastëkë, vazo, art muri. Më pak është më shumë, sepse një gabim i vetëm në ngjyrë apo motiv mund të rrëzojë gjithçka që keni bërë mirë.
Hapësirë që funksionon në jetën reale
Nuk ka kuptim njĂ« ambient perfekt pĂ«r Pinterest nĂ«se jeta juaj Ă«shtĂ« ndryshe. HapĂ«sira duhet tâu pĂ«rshtatet zakoneve reale. NĂ«se keni shpesh mysafirĂ«, tryeza duhet tĂ« jetĂ« mĂ« e madhe dhe stabile. NĂ«se e pĂ«rdorni rrallĂ«, le tĂ« jetĂ« mĂ« e vogĂ«l dhe praktike. NĂ«se punoni nga shtĂ«pia, lini njĂ« kĂ«nd pĂ«r kĂ«tĂ«.
Një shtëpi që merr frymë si e tërë
Qëllimi nuk është që gjithçka të jetë njësoj, por që gjithçka të jetë e lidhur. Kur dhoma e ndenjës dhe tryezaria funksionojnë si një, hapësira ndihet më e madhe, më e ngrohtë dhe më logjike. Kjo nuk arrihet me shpenzime të mëdha, por me planifikim të mirë dhe zgjedhje të elementeve kyçe që punojnë së bashku, jo kundër njëra-tjetrës. /Telegrafi/
Një liqen termal ku noti është i mundur edhe në mes të dimrit, mes avullit, zambakëve dhe ujit shërues. Fenomeni unik evropian që tërheq miliona vizitorë
Imagjinoni një skenë përrallore: ju në një liqen të ngrohtë, flokët ju mbulohen nga flokë bore, rreth jush lundrojnë zambakë rozë dhe vjollcë, ndërsa avulli i dendur e mbështjell gjithë zonën. Një fotografi që vlen për mijëra pëlqime, apo jo?
Uji ka temperaturĂ« tĂ« kĂ«ndshme gjatĂ« gjithĂ« vitit, ndaj sezoni i notit mes zambakĂ«ve nuk mbaron kurrĂ«. NĂ« verĂ«, temperatura e ujit arrin 33â36°C, ndĂ«rsa nĂ« dimĂ«r nuk bie nĂ«n 23°C, transmeton Telegrafi.
Uji ka njĂ« pĂ«rbĂ«rje unike falĂ« dy burimeve tĂ« ndryshme termale dhe baltĂ«s shĂ«ruese qĂ« mbulon fundin e liqenit. Burimet i japin ujit minerale tĂ« shumta (kalcium, magnez, squfurâŠ), duke i dhĂ«nĂ« veti tĂ« jashtĂ«zakonshme dhe pĂ«rdorim tĂ« shumĂ«fishtĂ«: nga parandalimi bazĂ«, wellness-i dhe relaksimi, te turizmi shĂ«ndetĂ«sor e banjor, e deri te rehabilitimi pas operacioneve dhe lĂ«ndimeve. GjatĂ« larjes, temperatura e ujit pĂ«rmirĂ«son qarkullimin e gjakut, mineralet depĂ«rtojnĂ« pĂ«rmes lĂ«kurĂ«s, ndĂ«rsa thithja e gazeve qĂ« avullojnĂ«, sidomos nĂ« dimĂ«r mund tĂ« ketĂ« edhe efekt anti-inflamator.
Uji termal shërues nuk është i disponueshëm vetëm në liqen, por edhe në shumë hotele përreth, të cilat, përveç saunave relaksuese dhe masazheve, ofrojnë edhe programe profesionale terapeutike.
Një kapelë mjafton për ta prishur frizurën, por zgjidhja është më afër se sa mendoni. Ja çfarë funksionon realisht kundër flokëve të elektrizuar
Dimri dhe veshjet me shumë shtresa që e karakterizojnë këtë stinë shpesh janë të pamëshirshme ndaj flokëve tanë. Me uljen e temperaturave, është koha të nxjerrim nga gardëroba kapelat prej leshi, beretat dhe shallet gjithnjë e më të preferuara. Megjithatë, këta aksesorë trendi sjellin me vete edhe një problem irritues.
FĂ«rkimi qĂ« krijohet mes leshit ose materialeve sintetike dhe fibrave tĂ« flokĂ«ve, i kombinuar me ajrin e ftohtĂ« dhe tĂ« thatĂ« tĂ« dimrit, çon nĂ« dehidratim tĂ« menjĂ«hershĂ«m. Rezultati Ă«shtĂ« i njohur pĂ«r tĂ« gjithĂ«: flokĂ«t elektrizohen, bĂ«hen tĂ« pabindur dhe âfluturojnĂ«â nĂ« tĂ« gjitha drejtimet.
PĂ«r fat tĂ« mirĂ«, ekziston njĂ« truk jashtĂ«zakonisht i thjeshtĂ« qĂ« ju lejon tâi pĂ«rballoni temperaturat e ulĂ«ta pa sakrifikuar stilin.
Nuk keni nevojë për produkte të shtrenjta, as për një rutinë të ndërlikuar me shumë hapa. Zgjidhja ka shumë gjasa të ndodhet tashmë në çantën tuaj.
Kur hyni në një ambient të mbyllur, hiqni kapelën dhe vini re se flokët janë bërë të pabindur, mjafton të merrni një sasi shumë të vogël kremi për duar, sa një kokërr bizele. Sekreti qëndron te aplikimi: fërkojeni kremin mes pëllëmbëve për ta ngrohur dhe shpërndarë njëtrajtshëm, pastaj kaloni lehtë duart mbi gjatësinë e flokëve dhe majat, pa i rënduar ato, transmeton Telegrafi.
Pse funksionon ky truk?
Kremi vepron në dy drejtime: siguron hidratimin e nevojshëm që zbut kutikulën e flokut dhe njëkohësisht redukton elektricitetin statik. Edhe pse kremi për duar është një zgjidhje e shkëlqyer SOS, ky truk funksionon po aq mirë, në mos edhe më mirë, me një pikë vaj për flokë, serum ose kujdes pa shpëlarje.
Thelbi Ă«shtĂ« krijimi i njĂ« shtrese shumĂ« tĂ« hollĂ« mbrojtĂ«se qĂ« âmbyllâ lagĂ«shtinĂ«, zvogĂ«lon fĂ«rkimin dhe parandalon qĂ« flokĂ«t tĂ« elektrizohen sĂ«rish. NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, modeli i flokĂ«ve mbetet i rregullt, i butĂ« dhe i kuruar, pavarĂ«sisht kapelave, shallit apo kushteve tĂ« motit. /Telegrafi/
Presidenti Trump tha tĂ« martĂ«n se po pĂ«rgatitet tĂ« ndalojĂ« financimin federal pĂ«r qytetet dhe shtetet âsanctuaryâ mĂ« 1 shkurt â duke kĂ«rcĂ«nuar tĂ« tĂ«rheqĂ« miliarda dollarĂ« tĂ« ardhura si reagim ndaj ligjeve qĂ« ndalojnĂ« bashkĂ«punimin me agjentĂ«t e imigracionit.
âDuke filluar nga 1 shkurti, nuk do tĂ« bĂ«jmĂ« asnjĂ« pagesĂ« pĂ«r qytetet ose shtetet âsanctuaryâ, sepse ato bĂ«jnĂ« gjithçka pĂ«r tĂ« mbrojtur kriminelĂ«t nĂ« kurriz tĂ« qytetarĂ«ve amerikanĂ«,â tha Trump gjatĂ« njĂ« fjalimi nĂ« Detroit, raporton NYP, transmeton Sinjali.
âKjo gjeneron mashtrime, krim dhe tĂ« gjitha problemet e tjera qĂ« vijnĂ« prej tyre. Prandaj, nuk do tĂ« bĂ«jmĂ« asnjĂ« pagesĂ« pĂ«r askĂ«nd qĂ« mbĂ«shtet qytetet âsanctuaryâ.â
NjĂ« listĂ« e publikuar nĂ« gusht nga Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« identifikon 12 shtete â pĂ«rfshirĂ« KaliforninĂ«, Illinois dhe New York â dhe pesĂ« nga 10 qytetet mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« vendit, siç Ă«shtĂ« New York, si juridiksione âsanctuaryâ.
âDo ta shihni. Do tĂ« jetĂ« domethĂ«nĂ«se,â shtoi mĂ« vonĂ« Trump pĂ«r gazetarĂ«t kur u pyet pĂ«r kĂ«to prerje fondesh.
Deputetët ukrainas të martën nuk e miratuan emërimin e ministrit në largim të Mbrojtjes, Denys Shmyhal, për ministër të Energjisë, një qortim i befasishëm në kohë lufte për presidentin Volodymyr Zelensky, kur ai po përpiqet që të riformatojë sektorë kyçë në një moment kritik të konfliktit.
Shmyhal, i cili kishte shĂ«rbyer si kryeministĂ«r pĂ«r pesĂ« vjet para se tĂ« emĂ«rohej ministĂ«r i Mbrojtjes vitin e kaluar, ishte pĂ«rzgjedhur nga Zelensky pĂ«r ta drejtuar sektorin e energjisĂ« qĂ« Ă«shtĂ« goditur nga akuzat pĂ«r korrupsion dhe sulmet ruse ndaj infrastrukturĂ«s, raporton agjencia e lajmeve âReutersâ.
Ministri i mëparshëm i Energjisë ishte shkarkuar në fundin e vitit të kaluar pas shpërthimit të një skandali të korrupsionit, ku gjithashtu përfshihej paraardhësja e tij.
Kjo pozitë ka mbetur boshe për gati dy muaj, përderisa Moska e përshkallëzoi fushatën e sulmeve ajrore masive ndaj sektorit të enerjgisë, duke lënë miliona njerëz pa rrymë dhe ngrohje në temperatura të ulëta.
Emërimi i Shmyhalit nuk i mori 226 votat e nevojshme të deputetëve, por vetëm 210. Tri partitë opozitare abstenuan.
MĂ« shumĂ« se 20 deputetĂ« tĂ« partisĂ« sĂ« Zelenskyt nuk votuan. âKjo Ă«shtĂ« njĂ« shenjĂ« se ai po e humb kontrollin mbi Kuvendinâ â tha analisti politik, Volodymyr Fesenko, duke iu referuar Zelenskyt.
Ai shtoi se mospajtimet brenda partisĂ« sĂ« presidentit nuk janĂ« tĂ« reja, por udhĂ«heqĂ«sit nĂ« tĂ« kaluarĂ«n ia kishin dalĂ« qĂ« tâi grumbullonin votat e nevojshme.
Kryenegociatori i Donald Trump, Steve Witkoff thuhet se fundjavën e kaluar pati një takim sekret me ish-princin e kurorës së Iranit në mërgim, Reza Pahlavi.
Një zyrtar i lartë amerikan i tha Axios se takimi u përqendrua në protestat e përgjakshme që kanë shpërthyer në Iran prej dy javësh, në të cilat vlerësohet se më shumë se 1,850 protestues janë vrarë nga regjimi.
Kjo ngjarje shĂ«non takimin e parĂ« tĂ« nivelit tĂ« lartĂ« midis opozitĂ«s iraniane dhe administratĂ«s Trump qĂ« nga fillimi i protestave. Djali i Shahut tĂ« fundit tĂ«Â Iranit, Reza Pahlavi, nuk i fsheh qĂ«llimet e tij pĂ«r tâu kthyer nĂ« Iran, ndĂ«rsa nuk mungojnĂ« deklaratat e tij nĂ« rrjetet amerikane me mesazhe drejtuar Donald Trump.
âZ. President, ju tashmĂ« keni krijuar njĂ« trashĂ«gimi si njeri i paqes. FjalĂ«t tuaja tĂ« solidaritetit u kanĂ« dhĂ«nĂ« iranianĂ«ve forcĂ«n pĂ«r tĂ« luftuar pĂ«r liri. Dhe ndĂ«rsa Khamenei dhe banditĂ«t e tij bĂ«jnĂ« thirrje pĂ«r âVdekje AmerikĂ«sâ, populli iranian po riemĂ«rton rrugĂ«t sipas jushâ, tha ai.
Pahlavi u bën thirrje nëpunësve civilë dhe forcave të sigurisë të qëndrojnë pranë protestuesve, ndërsa thekson se liria e Iranit është afër.
Sipas Kombeve të Bashkuara, viti që shkoi ishte më vdekjeprurësi për civilët në Ukrainë që nga viti 2022.
Të paktën 2.514 civilë u vranë nga dhuna e ndërlidhur me luftën vitin e kaluar, tha Misioni Vëzhgues për të Drejtat e Njeriut, në krahasim me 2.088 në vitin 2024 dhe 1.974 më 2023. Edhe numri i civilëve të lënduar u rrit dukshëm secilin vit, raporton televizioni BBC.
Nga sulmi më vdekjeprurës në vitin 2025 u vranë të paktën 38 civilë në qytetin Ternopil në nëntor, sipas këtij misioni. Në mesin e viktimave ishin tetë fëmijë.
Të martën, presidenti Volodymyr Zelensky tha se nga sulmet ruse gjatë natës ishin vrarë katër njerëz në Kharkiv dhe disa qindra mijëra amvisëri kishin mbetur pa furnizim me rrymë përreth kryeqytetit Kiev, në mot të ftohtë dimëror.
Sipas misionit të OKB-së, numri i përgjithshëm i civilëve të vrarë dhe të lënduar më 2025 paraqet rritje prej 31 për qind në krahasim me vitin 2024 dhe 70 për qind më shumë se më 2023.
Më parë, ky mision kishte thënë se të paktën 8.006 civilë ishin vrarë e 13.287 ishin lënduar në 12 muajt e parë të luftës, ndërsa në nëntorin e vitit të kaluar raportoi për më shumë se 14.534 civilë të vrarë që nga fillimi i konfliktit.
Shefja e misionit tĂ« OKB-sĂ«, Danielle Bell, tha se numrat pĂ«r vitin 2025 pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« ânjĂ« pĂ«rkeqĂ«sim tĂ« shĂ«nuar nĂ« mbrojtjen e civilĂ«veâ.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ishte nĂ« pritje tĂ« pĂ«rfundimit tĂ« shqyrtimit tĂ« ankesave lidhur me administrimin e numĂ«rimit nĂ« QendrĂ«n e NumĂ«rimit dhe Rezultateve, pĂ«r tâi shpallur rezultatet pĂ«rfundimtare tĂ« zgjedhjeve tĂ« jashtĂ«zakonshme parlamentare tĂ« 28 dhjetorit.
Megjithatë, vendimi i KQZ-së për rinumërimin e 914 vendvotimeve ka shtyrë këtë proces, duke ndikuar në rrjedhën e afatit ligjor për formimin e institucioneve të reja. Vendimi për rinumërim përfshin të gjitha komunat e Kosovës.
Në 10 komuna do të rinumërohen 100% e vendvotimeve: Dragash, Kaçanik, Lespoaviq, Prizren, Skënderaj, Shtime, Ferizaj, Vushtrri, Mamushë dhe Ranillug.
Në 28 komuna të tjera, do të rinumërohen nga 10% e vendvotimeve, përfshirë: Deçan, Gjakovë, Gllogoc, Gjilan, Istog, Klinë, Fushë Kosovë, Kamenicë, Mitrovicë e Jugut, Lipjan, Novobërdë, Obiliq, Rahovec, Pejë, Podujevë, Prishtinë, Shtërpcë, Suharekë, Viti, Zubin Potok, Zveçan, Malishevë, Junik, Hani i Elezit, Graçanicë, Partesh, Kllokot dhe Mitrovicë e Veriut.
Rinumërimi nisi të martën pasdite. Sipas zëdhënësit të KQZ-së, Valmir Elezi, procesi pritet të zgjasë 12 deri në 14 ditë.
Pse po rinumërohen votat?
Sipas kryetarit të KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, vendimi për rinumërim u mor pas analizimit të trendit të mospërputhjeve gjatë vlerësimit fillestar të rezultateve.
âFillimisht Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« vlerĂ«simi i 2 pĂ«r qind tĂ« tĂ« gjitha vendvotimeve nĂ« nivel vendi, ku janĂ« evidentuar dallime tĂ« theksuara nĂ« disa komuna krahasuar me tĂ« tjerat. NĂ« komunat ku trendi i mospĂ«rputhjeve ka qenĂ« shumĂ« mĂ« i madh, kemi vendosur tĂ« shkojmĂ« me rinumĂ«rim 100 pĂ«r qind tĂ« votaveâ, tha Radoniqi.
Sipas tij, në komunat ku mospërputhjet kanë qenë më të ulëta, ato janë konsideruar si gabime të mundshme njerëzore, dhe për këtë arsye është vendosur të rritet përqindja e rinumërimit nga 2 në 10 për qind për verifikim shtesë.
Kryetari i KQZ-së theksoi se këto masa synojnë të garantojnë integritetin e procesit zgjedhor, saktësinë e rezultateve dhe të rrisin besimin e qytetarëve në numërimin e votave.
Një djalë 13-vjeçar humbi jetën pasi u përfshi nga një ortek në vendpushimin e skive Sportgastein në Alpet austriake. Viktima, shtetas çek, po bënte ski së bashku me një fëmijë tjetër kur u mor nga bora.
Ky nuk është rasti i vetëm në zonë, pasi disa kilometra më në lindje, në Untertauern të Austrisë qendrore, një skiatore dhe partneri i saj u përfshinë gjithashtu nga një ortek. Burri arriti të shpëtonte dhe të nxirrte gruan, e cila pësoi vetëm lëndime të lehta.
Gjatë të dielës pasdite, disa ortekë u regjistruan në rajonin Virberg pranë Tirolit, ku një skiator 58-vjeçar humbi jetën dhe të tjerë pësuan lëndime të ndryshme.
Ndërsa gjatë fundjavës, në Alpet Franceze, orteqet shkaktuan vdekjen e gjashtë skiatorëve të tjerë, duke e bërë situatën në Alpe të rrezikshme për sportet dimërore.
Kosova ka shpenzuar plot 259 milionë euro për blerje (import) të energjisë elektrike.
Kjo e rendit rrymën si produktin e tretë më të importuar në vend gjatë vitit 2025, pas veturave (651 milionë euri) dhe derivateve (560 milionë euro), sipas të dhënave nga Dogana e Kosovës.
Në anën tjetër, shitja (eksporti) e energjisë elektrike kapi vlerën e 55 milionë eurove. Kjo diferencë tregon se Kosova ka importuar rreth 4.7 herë më shumë energji sesa ka arritur të eksportojë, duke krijuar një deficit tregtar prej rreth 204 milionë eurosh vetëm në këtë sektor.
Rruga DrenasâShtrubullovĂ«âKrajkovĂ« Ă«shtĂ« mbyllur pĂ«rkohĂ«sisht pĂ«r shkak tĂ« dĂ«meve tĂ« shkaktuara nga vĂ«rshimet e fundit, ka njoftuar Komuna e Drenasit, raporton Gazeta Sinjali.
Sipas njoftimit, ura në afërsi të varrezave të Drenasit ka pësuar dëmtime serioze dhe paraqet rrezik për qarkullim.
âPĂ«r arsye sigurie, qarkullimi mbi urĂ« ndalohet pĂ«rkohĂ«sisht deri nĂ« njĂ« njoftim tĂ« radhĂ«s,â thuhet mĂ« tej.
Komuna ka bërë të ditur se në ditët në vazhdim do të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për sanimin e dëmeve dhe rikthimin sa më të shpejtë të qarkullimit normal.
Njësitet e Policisë dhe të Zjarrfikësve janë të pranishme në vendin e ngjarjes dhe po monitorojnë situatën.
Klubi i futbollit FC Prishtina ka njoftuar me pikëllim të thellë ndarjen nga jeta të ish-futbollistit të saj, Agim Zymi, një nga emrat e shquar të gjeneratës së viteve të 70-ta. Ai ka ndërruar jetë në moshën shtatëdhjetë e pesë vjeçare.
âMe pikĂ«llim tĂ« thellĂ« e morĂ«m lajmin pĂ«r ndarjen nga jeta tĂ« Agim Zymit, ish-futbollistit tonĂ« dhe njĂ«rit prej emrave tĂ« shquar tĂ« gjeneratĂ«s sĂ« FC PrishtinĂ«s nĂ« vitet e 70-ta, i cili u nda nga jeta nĂ« moshĂ«n 75-vjeçare. Agim Zymi ishte pjesĂ« e rĂ«ndĂ«sishme e historisĂ« sĂ« klubit tonĂ«, duke u dalluar me fanellĂ«n bardhekaltĂ«r nĂ« kohĂ«n kur FC Prishtina garonte nĂ« LigĂ«n e DytĂ« tĂ« Ish-JugosllavisĂ«. Kontributi, pĂ«rkushtimi dhe dashuria e tij pĂ«r klubin do tĂ« mbeten gjithmonĂ« pjesĂ« e kujtesĂ«s sonĂ« kolektive. FC Prishtina i shpreh ngushĂ«llimet mĂ« tĂ« sinqerta familjes Zymi, miqve, bashkĂ«lojtarĂ«ve dhe gjithĂ« komunitetit sportiv. Kujtimi pĂ«r Agim Zymin do tĂ« jetojĂ« pĂ«rherĂ« nĂ« historinĂ« e klubit tonĂ«. U prehtĂ« nĂ« paqeâ, thuhet nĂ« Telegramin e klubit kryeqytetas.Â
Largimi i papritur i Xabi Alonsos nga Real Madridi ka surprizuar lojtarët, të cilët e mësuan lajmin nga njoftimi zyrtar i klubit dhe jo nga komunikimi i brendshëm.
âIshte e shkurtĂ«r, por ishte kĂ«naqĂ«si tĂ« luaja pĂ«r ty dhe tĂ« mĂ«soja prej teje. Faleminderit qĂ« mĂ« dhe besim qĂ« nga dita e parĂ«. Do tĂ« tĂ« kujtoj si njĂ« trajner me ide tĂ« qarta dhe njĂ« kuptim tĂ« thellĂ« tĂ« futbollit. Fat tĂ« mbarĂ« nĂ« kapitullin tĂ«nd tĂ« ri,â shkroi francezi nĂ« Instagram.
GjatĂ« gjithĂ« pasdites sĂ« hĂ«nĂ«s, mesazhe mbĂ«shtetĂ«se kanĂ« vĂ«rshuar nga lojtarĂ«t e tjerĂ« tĂ« ekipit. VinĂcius JĂșnior, Trent Alexander-Arnold dhe Mastantuono janĂ« tĂ« vetmit qĂ« nuk kanĂ« publikuar mesazhe deri tani.
Endrick, i huazuar te Olympique Lyonnais, nuk ishte më nën komandën e tij, ndërsa Jude Bellingham ishte i fundit që shprehu respekt për trajnerin.
Largimi i Alonsos reflekton sfidat e brendshme që ai ka pasur me lojtarët dhe klubin, por mbështetja e lojtarëve të tij të afërt tregon lidhjen e fortë që krijoi gjatë kohës së tij te Real Madridi.
Imagjinoni sikur në telefonin tuaj vjen një mesazh nga një prej njerëzve më të fuqishëm të politikës. Fotografia e profilit? E tij. Emri? I tij. Të përshëndet miqësisht dhe të bën një kërkesë urgjente.
"Më ndihmo me disa mijëra euro. Po dërgoj një njeriun tim t'i marrë paratë".
Duket si skenar filmi. Nuk Ă«shtĂ« i tillĂ«. ĂshtĂ« realitet i ftohtĂ« i dosjeve hetimore.
Një skemë mirëfilli mashtrimi, që vitet e fundit ka goditur disa nga biznesmenët më të njohur në vend.
Sipas hetimeve, truri i kĂ«saj makinerie kriminal shpesh fshihet jashtĂ« ShqipĂ«risĂ«. Emra si Florian Gjergji kanĂ« âvjedhurâ identitetet e ministrave, deputetĂ«ve a kryebashkiakĂ«ve pĂ«r tĂ« zhvatur shuma qĂ« kapin shifra qĂ« shkojnĂ« deri nĂ« 100 mijĂ« euro.
âNewsroomâ ekspozon disa episode tĂ« kĂ«tij krimi nga distanca.
E gjitha e bazuar nĂ« dokumente hetimore dhe gjyqĂ«sore tĂ« harkut kohor 2023-2025, nĂ« dĂ«shmitĂ« e vetĂ« viktimave, apo personave tĂ« pĂ«rfshirĂ«. Do tĂ« zbĂ«rthejmĂ« kĂ«tĂ« âModus Operandiâ tĂ« njĂ« rrjeti qĂ« nuk njeh kufij. Ku besimi tradhtohet nga teknologjia dhe etja e njerĂ«zve tĂ« biznesit pĂ«r tĂ« qenĂ« mik me pushtetin.
Shkurt 2023. MesditĂ«. Behar Ăukajt, njĂ« biznesmeni tĂ« hidrokarbureve nĂ« TiranĂ« i mbĂ«rrin njĂ« mesazh nĂ« aplikacionin âSignalâ. Numri i personit qĂ« i shkruan i shfaqet me emrin Erion Veliaj. KĂ«rkesa, njĂ« sasi vlerash monetare. Biznesmeni nuhat pavĂ«rtetĂ«si. NĂ«n dyshimet pĂ«r njĂ« mashtrim lajmĂ«ron policinĂ«.
I udhëzuar prej tyre, vijon bisedën. I thotë tjetrit se nuk ishte në Tiranë dhe se mund të takoheshin të nesërmen. I kishin shkruar ngjashëm edhe më herët, madje dy persona kishin shkuar tek një nga karburantet në pronësi të tij, ku i kishin shfaqur të njëjtin pretendim administratorit të kompanisë.
Nga dosjet gjyqësore
âNa erdhi njĂ« sms te aplikacioni âSignalâ me emrin ErionVeliaj. PavarĂ«sisht se na
kishin ardhur dhe herë të tjera, nuk i kam vënë re herën e parë dhe i thashë pronarit.
Me 27 shkurt kemi njoftuar policinĂ« dhe kemi pritur tĂ« vinte personi dhe nuk ka ardhurâ.
Edhe pse nuk janĂ« kthyer tĂ« marrin paratĂ« e kĂ«rkuara, hetimi i rastit ka identifikuar dy personat qĂ« kishin takuar administratorin. Ata ishin babĂ« e bir, Bedri e Albert Vodha. NĂ« takimin pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar para, nĂ« njĂ« ambient tĂ« mbuluar nga kamerat e sigurisĂ«, kishin shkuar me automjetet e regjistruara nĂ« emĂ«r tĂ« tyre, njĂ« âRange Roveâ e njĂ« âVolsvagenâ. TĂ« njĂ«jtin âRange Roverâ Bedri Vodha e mbante edhe nĂ« foton e profilit tĂ« kontaktit me tĂ« cilin kĂ«rkonte paratĂ«.
Por skema nuk ishte krijuar prej tyre.
Ata ishin marioneta të Florian Gjergjit, një 39 vjeçari, që koordinonte gjithcka nga jashtë vendit. Ishte Gjergji që kronometronte lëvizjet e tyre, instruktonte veprimet dhe premtuar edhe shpërblimin që do merrnin për punën.
Teksa ishin vĂ«nĂ« nĂ«n lupĂ«n e policisĂ«, babĂ« e bir, bĂ«jnĂ« âgolinâ e radhĂ«s. KĂ«tĂ« herĂ«, nĂ« shĂ«njestĂ«r tĂ« tyre u vu njĂ« biznesmen shumĂ« i njohur nĂ« fushĂ«n e ndĂ«rtimit dhe tĂ« hotelerisĂ« nĂ« TiranĂ«, Ram Geci.
Biznesmeni kallĂ«zoi tentativĂ«n e zhvatjes sĂ« tij nĂ« maj 2023. Ai i tha oficerĂ«ve tĂ« policisĂ« gjyqĂ«sore se njĂ« numĂ«r i prezantuar si Erion Veliaj i kishte kĂ«rkuar 100 mijĂ« euro. NĂ« kĂ«tĂ« rast skema ishte zhvendosur nĂ« aplikacionin âViberâ.
Nga dosjet gjyqësore
âSms e parĂ« Ă«shtĂ« dĂ«rguar nĂ« 09:30 me pĂ«rmbajtje âMirĂ«mĂ«ngjes! Si je?â. KallĂ«zuesi i pĂ«rgjigjet me sms me pĂ«rmbajtje âMgjes. NgelĂ«m pa pirĂ« kafe? Kur tĂ« kesh pak hapĂ«sirĂ« ndalo pĂ«r kafeâ. PĂ«rdoruesi i numrit tĂ« huaj telefonik i thotĂ« âJam shumĂ« i ngarkuar kĂ«tĂ« periudhĂ«â. Komunikimi vazhdon dhe nĂ« orĂ«n 10:19 minuta. PĂ«rdoruesi i numrit telefonik i huaj i shkruan dhe i thotĂ« âFaleminderit shumĂ«, po ashtu do tĂ« dĂ«rgoj dikĂ« tjetĂ«r qĂ« ta takosh". NĂ« orĂ«n 11:16 pĂ«rdoruesii numrit tĂ« huaj i ka dĂ«rguar njĂ« numĂ«r telefoni â068xxxx336 me emrin Nazmi".
Të nesërmen, personi i prezantuar me emrin Nazmi i thotë biznesmenit se ishte nisur drejt tij për të marrë paratë. Geci e pret në zyrë në hotelin pranë qendrës së Tiranës. Shkëmben disa sms me të dhe madje e orienton se nga ishte parkimi i hotelit. Teksa shkonte drejt tij, i prezantuari me emrin Nazmi, që në të vërtetë ishte Bedri Vodha, nuk e dinte se e priste një veprim i simuluar, i autorizuar nga prokuroria.
Ndodhet edhe ekonomisti i biznesmenit dhe mes të treve ndodh kjo bisedë:
PĂ«rgjimi ambiental
Biznesmeni: Hajde!
Nazmiu: A jeni mirë?
Ekonomisti: ĂfarĂ« bĂ«re?
Biznesmeni: A more ti në telefon, se po na vjen ndonjë tjetër...
Biznesmeni: Edhe unë rri në Tiranë. Punon tek Erioni apo...
Nazmiu: Po.
Biznesmeni: Mirë, ky është ekonomist. E çova i mori në bankë shtatëdhjetë. Do me i numuru?
Nazmiu: Jo.
Ekonomisti: O shef, lene se merem unë.
Biznesmeni: Shtatëdhjetë dhe ndihmoje pak deri aty tek makina.
Nazmiu: Po po.
Biznesmeni: Më tutje nuk të ndihmoj, të fala kryetarit.
Nazmiu: Ok, gjith të mirat.
I prezantuari me emrin Nazmi nuk mundi të çojë të fala askund. Jashtë zyrës qëndronin agjentët e policisë, që e shoqëruan. Në gjykatë biznesmeni ka dëshmuar se e kishte zbuluar mashtrimin, pasi kishte kontaktuar direkt me kryebashkiakun Veliaj, para së te sinjalizonte policinë.
Nga dëshmia e Gecit
âMora nĂ« telefon Erjonin dhe i thashĂ« eja pĂ«r kafe, se sâkam kohĂ«, por po çoj H.... I shkruaj Erjonit, pse po fshihesh. Ai me tha, nuk jam unĂ« duhet tĂ« jenĂ« mashtruese.
Shtatorin e viti 2023 shĂ«njestĂ«r e njĂ« mashtrimi u nĂ« njĂ« tjetĂ«r biznesmen i ndĂ«rtimit. NĂ« telefonin e tij, nĂ« aplikacionin telegram mbĂ«rriti njĂ« tekst nga njĂ« numĂ«r i panjohur, por qĂ« i prezantohej si kryebashkiaku Erion Veliaj. Teksi ishte ânjĂ« mikut tim i nevojiten 70 mijĂ« euro. Rregullohemi bashkĂ« diku tjetĂ«râ.
Duke mos i shfaqur dyshime, biznesmeni me iniciale A. G. ka treguar gatishmĂ«ri tâia dĂ«rgonte paratĂ« te zyra nĂ« bashki. Por bashkĂ«biseduesi ka refuzuar duke sugjeruar fillimisht qĂ« paratĂ« tĂ« dorĂ«zoheshin nĂ« njĂ« restorant pranĂ« Lushnjes e mĂ« pas nĂ« njĂ« vend nĂ« TiranĂ«.
Referuar dosjes gjyqĂ«sore, ky ishte njĂ« film i parĂ« pĂ«r biznesmenin, pasi tĂ« tjerĂ« mĂ« herĂ«t kishin provuar me tĂ« njĂ«jtĂ«n metodĂ«. KĂ«sisoj, ai ka vĂ«nĂ« nĂ« dijeni policinĂ«, para se tĂ« priste nĂ« parkimin e njĂ« qendre tregtare pranĂ« KthesĂ«s sĂ« KamzĂ«s personin, qĂ« do tâi merrte paratĂ«.
Nga dosjet gjyqësore
âShtetasi A. G. ka qenĂ« aty duke pritur pĂ«r personin qĂ« e mori nĂ« celular, nĂ« shoqĂ«rinĂ« e mikut tĂ« tij K. Ă. NĂ« njĂ« moment afrohet njĂ« person. Ky i fundit i ka folur, duke i thĂ«nĂ« se kishte ardhur pĂ«r tĂ« marrĂ« porosinĂ«, ndĂ«rsa ai i ka thĂ«nĂ« se porosia ndodhej nĂ« makinĂ«. NĂ« pjesĂ«n e pasme tĂ« makinĂ«s kishte njĂ« çantĂ«, tĂ« cilĂ«n e kishte mbushur me letra. NĂ« kĂ«tĂ« moment ka zgjatur dorĂ«n pĂ«r ta marrĂ« dhe miku i tij e ka kapur pĂ«r dore duke e ndalur dhe thĂ«nĂ« tĂ« futej brenda tĂ« numĂ«ronte lekĂ«t. NĂ« kĂ«tĂ« moment, personi nĂ« fjalĂ« ka zgjatur edhe njĂ«herĂ« dorĂ«n pĂ«r tĂ« marrĂ« çantĂ«n dhe tĂ« largohej, por A. G. dhe K. Ă. e kanĂ« mbajtur qĂ« tĂ« mos largohejâ.
Rezultoi se i riu ishte Leonard Xhixha. Edhe pas ndalimit nga policia, që po vëzhgonte nga distanca dorëzimin e parave, ai u instruktuar të vijojë komunikimin me porositësin, duke pretenduar se paratë u morën. Kjo çoi më pas në identifikimin e katër personave të tjerë të përfshirë.
Sipas vendimit gjyqĂ«sor tĂ« çështjes, âtruriâ i pĂ«rpjekjes sĂ« mashtrimit ishte i pandehuri Xhensil Qefa-Hida, njĂ« 28 vjeçar qĂ« jetonte jashtĂ« vendit.
Rasti tjetër, që do të sjellin në këtë Newsroom, i katërti në radhë, ka në thelb sërish përdorimin e emrit të kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj.
Viktimë ka qenë një ndërtues dhe përpjekja mashtruese edhe këtë radhë, e guximshme. Shuma e kërkuar ka qenë 50 mijë euro.
Nga dosjet gjyqësore
âNga kĂ«qyrja e telefonit tĂ« shtetasit Sh. B. rezulton se nĂ« aplikacionin âSignalâ, mĂ« datĂ«n 24.09.2024, ora 12:14 PM i ka shkuar njĂ« mesazh nga numĂ«r i regjistruar me emrin âErion Veliajâ, me pĂ«rmbajtje âNga ndodheshâ. Shtetasi Sh. B. i ka kthyer pĂ«rgjigje âFlet dot? Jam nĂ« VlorĂ« njĂ« vakiâ. NdĂ«rsa personi i ka shkruar âMa mbaro njĂ« porsi kur tĂ« kthehesh!â. Shtetasi Sh. B. i Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjur âPo patjetĂ«râ. Personi tjetĂ«r i i ka shkruar âJepi 50! 068...404 Tani. Po tĂ« marr nga darka, hajde tek Padam".
Pasi ka vĂ«nĂ« nĂ« dijeni policinĂ«, pĂ«r vazhdimin e veprimit simulues, dorĂ«zimit tĂ« parave, biznesmeni ka lejuar shoqĂ«ruesin e tij tĂ« vijonte kontaktin telefonik me personat qĂ« do tĂ« merrnin paratĂ«. DorĂ«zimi i kontrolluar i parave Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« njĂ« lokal nĂ« bulevardin âZogu Iâ. NĂ« momentin e takimit, personi i prezantuar me emrin Tani ishte i shoqĂ«ruar nga njĂ« tjetĂ«r person. PritĂ«si, shoqĂ«ruesi i biznesmenit, ju ka dorĂ«zuar brenda nĂ« njĂ« qese shumĂ«n e parave, qĂ« u mor nga âTaniâ. Ai rezultoi mĂ« pas tĂ« ishte ShkĂ«lqim Saraçi. NĂ« largim e sipĂ«r, pak metra mĂ« tutje, tĂ« dy janĂ« mbĂ«rthyer nga agjentĂ«t e policisĂ«.
Biznesmeni i futur në kurth në rastin e radhës ndodhej jashtë Tiranës, por skema është e njëjta. Dëmi i madh, pasi me bindjen se po ndihmonte deputetin Taulant Balla, me të cilin pretendonte se kishte miqësi familjare, dorëzoi 100 mijë euro tek persona të panjohur.
Edhe këtë herë, në prapaskenë qëndronte Florian Gjergji.
Referuar dosjes hetimore, biznesmeni nga PĂ«rrenjasi nĂ« maj 2024 Ă«shtĂ« kontaktuar nĂ« aplikacionin âViberâ nga njĂ« numĂ«r qĂ« mbante emrin e deputetit socialist. âJam nĂ« njĂ« drekĂ«", "ma mbaron njĂ« porosi", "do kaloj njĂ« miku andej jepja 100 mije euro dhe rregullohemi". Kaq ka mjaftuar qĂ« biznesmeni tĂ« aktivizohej.
Sipas dosjes hetimore, kontakti qĂ« mbante emrin Taulant Balla i ka thĂ«nĂ« biznesmenit se dikush do tĂ« telefononte pas pak. NjĂ« tjetĂ«r numĂ«r Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« nĂ« kontakt mĂ« vonĂ« me biznesmenin. Pasi dĂ«shtojnĂ« tĂ« lĂ«nĂ« njĂ« takim, biznesmeni vetofrohet tĂ« shkonte nĂ« TiranĂ« pĂ«r tĂ« dorĂ«zuar shumĂ«n. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ai ka qĂ«ndruar nĂ« lidhje me kontaktin, qĂ« mendonte se i pĂ«rkiste deputetit, ku ky i fundit i jepte instruksione se ku duhet tĂ« dorĂ«zonte shumĂ«n e parave. PĂ«r kĂ«tĂ« ânderâ nga numri i prezantuar si deputeti socialist mori pĂ«rgĂ«zimin âFaleminderit, nga e diela tĂ« bĂ«jĂ« telefon, hamĂ« ndonjĂ« drekĂ«".
Të nesërmen, pasi mbërrin në Tiranë biznesmeni e pyet se ku mund ta takojë njeriun e tij.
Bashkëbiseduesi e orienton drejt një spitali privat.
Sipas direktivave, biznesmeni shquan njĂ« automjet âMercedez Benzâ, qĂ« kishte mbishkrimin âTaxiâ. Ai afrohet tek mjeti ku ndodhej vetĂ«m drejtuesi i cili nuk zbriti, dorĂ«zon shumĂ«n e 100 mijĂ« eurove tĂ« cilat i kishte futur nĂ« njĂ« kuti kartoni dhe kutin e kartonit nĂ« njĂ« qese tĂ« bardhĂ«.
Disa ditë më vonë, kupton se kishte rënë pre e një mashtrimi.
Emri i Florian Gjergjit qëndron edhe pas një tentative mashtrimi, që ka pasur në shënjestër kryebashkiakun e kohës në Vlorë, Ermal Dredha. Ideatori i mashtrimi ishte kujdesur që kërkesa për para e kryebashkiakut të qytetit bregdetar të shkonte tek një mik i tij i fëmijërisë, një biznesmen i njohur i hidro-sanitarëve në kryeqytetet.
Personi qĂ« hiqej si kryebashkiak e ka kontaktuar âmikunâ e tij tĂ« vjetĂ«r mes aplikacionit âSignalâ. Ashtu si ndodh mes miqve qĂ« kishin kohĂ« pa u dĂ«gjuar, fillimisht ka bĂ«rĂ« njĂ« bisedĂ« tĂ« pĂ«rzemĂ«rt me tĂ«. I ka thĂ«nĂ« se tĂ« nesĂ«rmen do tĂ« ishte nĂ« TiranĂ« dhe i ka bĂ«rĂ« ftesĂ« tĂ« takohen pĂ«r njĂ« kafe.
Nga dosja gjyqësore
âNĂ« datĂ«n 02.08.2023, nĂ« telefonin e tij celular i ka shkruar sĂ«rish ky person dhe i ka kĂ«rkuar qĂ« t'i jap njĂ« njeriut tĂ« tij shumĂ«n prej 35.000 Euro dhe mĂ« pas do tĂ« rregulloheshin bashkĂ« kur ai tĂ« vinte nĂ« TiranĂ« duke i thĂ«nĂ« se do tĂ« vinte nĂ« TiranĂ« ditĂ«n e hĂ«nĂ«. KallĂ«zuesit i Ă«shtĂ« dukur e dyshimtĂ« kjo bisedĂ«, pasi me Ermalin nuk kanĂ« pasur ndonjĂ«herĂ« kaq konfidencĂ« dhe marrĂ«dhĂ«nie lekĂ«sh me njĂ«ri-tjetrin, NĂ« kĂ«to kushte sĂ«rish ka kontrolluar numrin telefonik qĂ« e mori dhe ka konstatuar se numri qĂ« e mori nuk ishte i shtetasit Ermal Dredha. MĂ« datĂ« 03.08.2023, kallĂ«zuesi ka kontaktuar dhe me fĂ«mijĂ«t e tij, tĂ« cilĂ«t e kanĂ« kĂ«shilluar qĂ« tĂ« tregohet i kujdesshĂ«m, pasi mund tĂ« bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r ndonjĂ« skemĂ« mashtrimiâ.
Arrestimi i dy personave qĂ« do tĂ« takonin biznesmenin pĂ«r tĂ« marrĂ« paratĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« kushtet e flagrancĂ«s, pranĂ« njĂ« qendre tregtare nĂ« periferi tĂ« TiranĂ«s. QĂ« nĂ« momentin e parĂ« tĂ« ndalimit, GĂ«zim Ăelani ka pohuara para agjentĂ«ve se porosia ishte pĂ«r Florian Gjergjin. MĂ« tej, me ndalimin e tĂ« dytit Afrim Radiqit, policia i ka orientuar tĂ« vijonin komunikimin telefonik, duke pretenduar se i morĂ«n paratĂ«. PĂ«rmes mesazheve, Gjergji i ka drejtuar pĂ«r tek njĂ« person i tretĂ«, qĂ« i priste tek âZogu i Ziâ nĂ« kryeqytet, qĂ« po ashtu Ă«shtĂ« prangosur.
TepĂ«r interesante nĂ« kĂ«tĂ« rast ka qenĂ« edhe njĂ« komunikim i âtruritâ tĂ« mashtrimit, Florian Gjergjit, me efektivĂ«t e policisĂ« sĂ« TiranĂ«s. Pasi ka kuptuar se âushtarĂ«tâ e tij ishin arrestuar, Gjergji nuk i ka kursyer sms-te edhe nĂ« drejtim tĂ« policisĂ«. Ai ka deklaruar se ishte ai âbossiâ dhe ka sfiduar hapuar autoritetet.
Nga dosjet gjyqësore
âNga ana e policisĂ« gjyqĂ«sore janĂ« bĂ«rĂ« kĂ«qyrjet e telefonatave, nga ku karezultuar se nĂ« telefonin e tĂ« pandehurit GĂ«zim Ăelanji ka patur njĂ« bisedĂ« me emrin âErmali VlorĂ«". Nga deklarimi i tĂ« pandehurit GĂ«zim Celanji ky numĂ«r Ă«shtĂ« i shtetasit Florian Gjergji. NĂ« kĂ«tĂ« bisedĂ« Floriani i tregon GĂ«zimit se si duhet tĂ« veprojĂ« dhe nĂ« fund i thotĂ« se do tĂ« rregullohen bashkĂ« nĂ« lidhje me pagesat. NĂ« momentin qĂ« shtetasi Florian Gjergji mĂ«son se nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« dorĂ«zimi i lekĂ«ve dhe se plani i tij ka dĂ«shtuar, nĂ«pĂ«rmjet sms ai ofendon PolicinĂ« dhe shprehet se policia nuk Ă«shtĂ« e aftĂ« ta kapĂ«, pasi ai Ă«shtĂ« koka e grupit. Nga kqyrja e telefonit tĂ« tĂ« pandehurit Afrim Radiçi rezulton njĂ« bisedĂ« mes tij dhe Florianit ku ky i fundit i thotĂ« tĂ« rrijĂ« larg dhe mos afrohet ndĂ«rsa bisedat e tjera rezultojnĂ« tĂ« fshiraâ.
Rastet që ndoqët deri tani nuk janë të izoluara. Ato janë disa ndër dhjetra raste të ngjashme, ku biznesmenët bëhen pre e personave që shiten si politikanë apo njerëz me pushtet për të zhvatur miliona.
Por këto hetime dhe gjykime, kanë zbërthyer mekanizmin e ndërmarrjeve të tilla kriminale, që edhe kur kanë aktorë të ndryshëm, zbatojnë me përpikëri të njëjtin skenar.
Referuar dosjeve gjyqĂ«sore, gjithçka niste nga platforma komunikimi digjitale tĂ« konsideruara tĂ« sigurta, si âSignalâ, âTelegramâ ose âViberâ. Filozofia e mashtrimit ka qenĂ« thuajse identike: njĂ« mesazh pĂ«rshĂ«ndetĂ«s, njĂ« bisedĂ« miqĂ«sore dhe mĂ« pas kĂ«rkesa pĂ«r njĂ« "favor" monetar, me premtimin se shuma do tĂ« kthehej shpejt ose do tĂ« "rregullohej" nĂ« njĂ« takim tjetĂ«r.
Të përfshirët në mashtrim përdornin numra të huaj ose numra shqiptarë, por me karta sim të blera në tregun e zi. Shumë prej tyre të blera në tregun famoz të Dollarit, toponimi popullor i pas viteve 90 i një rrugice në Tiranë, hallkë në zinxhirin e qindra ngjarjeve kriminale, që ndodhet paradoksalisht 30 hapa larg Bankës së Shqipërisë dhe 300 metra larg Drejtorisë Vendore të Policisë së Tiranës.
âMesa mbaj mend personit qĂ« i mora porosinĂ« mĂ« ka marrĂ« nĂ« telegram dhe pasi e kam marrĂ« porosinĂ« e kam dĂ«rguar tek njĂ« person tjetĂ«r i cili dhe ky mĂ« mori nĂ« telegram nĂ« afĂ«rsi tĂ« RrugĂ«s sĂ« Elbasanit. Rreth dy ditĂ« mĂ« parĂ« babi im i cili quhet Bedri mĂ« tha pĂ«r tĂ« blerĂ« njĂ« numĂ«r telefoni nĂ« treg tĂ« zi, kam shkuar bashkĂ« me tĂ« dhe e kemi blerĂ« nĂ« vĂ«ndin e quajtur âkryqĂ«zimii dollaritâ, tek njĂ« person i cili qĂ«ndronte nĂ« rrugĂ« nĂ« vlerĂ« 2000 lekĂ«. Telefonin e kam pasur nĂ« shpi. Babai mĂ« ka thĂ«nĂ« qĂ« kĂ«tĂ« numĂ«r do ta pĂ«rdorim pĂ«r njĂ« porosiâ.
Albert Vodha, i pandehur
âMe qĂ«llim realizimin e kĂ«saj porosie dhe sipas udhĂ«zimeve tĂ« shtetasit Lulzim Delishi, i pandehuri ShkĂ«lqim Saraçi ka blerĂ« njĂ« telefon tĂ« markĂ«s âNokiaâ, si dhe numrin e telefonit 068 xxxx404, i cili Ă«shtĂ« i paregjistruar. Pasi ka siguruar numrin e telefonit tĂ« paragjistruar, ai ka komunikuar me numrin 069 xxxx861 dhe kanĂ« rĂ«nĂ« dakord qĂ« tĂ« takoheshin me qĂ«llim marrjen e paraveâ.
Shkëlqim Saraçi, i pandehur
ĂshtĂ« e qartĂ« se kĂ«to ndĂ«rmarrje kriminale nuk ishin punĂ« e njĂ« njeriu tĂ« vetĂ«m. NĂ« krye tĂ« piramidĂ«s, nĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« rasteve qĂ« prezantuam prokuroria identifikon Florian Gjergjin. Ai ia ka dalĂ« nĂ« vijimĂ«si tâi drejtojĂ« fijet nga distanca, me shumĂ« gjasĂ« nga njĂ« vend i Bashkimit Europian. NĂ« rastet qĂ« ka dirigjuar, prokuroria thotĂ« se Gjergji ka krijuar profilet e rreme dhe se bisedat fillestare me biznesmenĂ«t mbajnĂ« firmĂ«n e tij.
Nga ana tjetĂ«r, Florian Gjergji, ka mbajtur vetĂ«m kontakte telefonike me âushtarĂ«tâ e tij, qĂ« nĂ« disa raste, as nuk njiheshin dhe as nuk ishin takuar ndonjĂ«herĂ«.
âUnĂ« e dija se porosia ishte pĂ«r tĂ« pandehurin Florian Gjergji. UnĂ« dua tĂ« ju sqaroj se Florian Gjergjin nuk e kam takuar asnjĂ«herĂ«, por ju them se i kam dĂ«rguar disa herĂ« para nĂ«pĂ«rmjet Wester Union, nĂ« shtetin e GjermanisĂ« unĂ« dhe vĂ«llai im, i cili quhet Ervinâ.
Albert Vodha, i pandehur
âDisa ditĂ« pĂ«rpara kam kontaktuar me shtetasin Florian Gjergji, me tĂ« cilin jam njohur nĂ« Burgun e DrenovĂ«s gjatĂ« kohĂ«s sĂ« pandemisĂ«. Me kĂ«tĂ« shtetas kam mbajtur komunikime tĂ« vazhdueshme dhe pas daljes nga burgu. Tre ditĂ« pĂ«rpara ngjarjes Floriani mĂ« ka kontaktuar dhe mĂ« ka kĂ«rkuar nĂ«se kisha ndonjĂ« shok, qĂ« tĂ« shkonte deri nĂ« TiranĂ«, pĂ«r tĂ« marrĂ« disa lekĂ« pĂ«r tĂ«.
Afrim Radiçi, i pandehur
âDitĂ«n e ngjarjes ka shkuar pranĂ« subjektit âL... H...â pasi kishte pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« porosi nĂ« emĂ«r tĂ« shtetasit Florian Gjergji, te njĂ« shtetas tĂ« cilin nuk e njihte. Ai ka deklaruar se shtetasin Florian Gjergji e ka dĂ«gjuar fillimisht nga shoku i tij Afrim Radiçi, i cili ka thĂ«nĂ« se Florianin e ka njohur nĂ« burgun e DrenovĂ«s dhe se ditĂ«n e ngjarjes do merrnin njĂ« porosi pĂ«r llogaritĂ« kĂ«tij shtetasiâ
GĂ«zim Ăelani, i pandehur
Referuar hetimit, jashtĂ« ShqipĂ«risĂ« rezulton tĂ« ketĂ« qenĂ« edhe i akuzuar si âtruriâ i tentativĂ«s sĂ« mashtrimit tĂ« njĂ« prej biznesmenĂ«ve tĂ« ndĂ«rtimit mes emrit tĂ« Veliajt, Xhensil Qefa, si edhe âkokaâ e pĂ«rpjekjes sĂ« futjes nĂ« kurth tĂ« biznesmenit tĂ« hidrosanitarĂ«ve mes emrit tĂ« DredhĂ«s, ishte LulĂ«zim D.
Nga dosjet gjyqësore
âPara rreth 2 muajsh, Xhensili nĂ« dijeninĂ« e tij ikĂ«n nĂ« Gjermani, por ata vazhdonin kontaktet nĂ« rrjetin social Instagram dhe konkretisht me adresĂ«n âdonvitoâ. Para rreth 3-4 ditĂ«sh Xhensili i thotĂ« nĂ«se kishte mundĂ«si ti bĂ«nte njĂ« nder dhe ti marrte njĂ« porosi nĂ« TiranĂ«, pasi ai e kishte tĂ« pamundur tĂ« vinte nĂ« ShqipĂ«ri, dhe ai i ka thĂ«nĂ« nĂ« rregull. NjĂ« ditĂ« mĂ« vonĂ« i ka sjellĂ« njĂ« djalĂ« tĂ« vogĂ«l i cili kishte njĂ« celular pĂ«r ti dhĂ«nĂ« nga i cili ka kontaktuar me personin qĂ« do merrte porosinĂ«â
Nga dosjet gjyqësore
âShkĂ«lqim Saraçi ka deklaruar se Ă«shtĂ« telefonuar rreth tre ditĂ« mĂ« parĂ« nga shoku i tij Lulzim D., i cili banon nĂ« Itali. Ai Ă«shtĂ« telefonuar pĂ«rmes aplikacionit ĂhatsApp nga numri +39 348 178 0424. GjatĂ« bisedĂ«s shtetasi Lulzim D., i ka kĂ«rkuar qĂ« tĂ« shkonte dhe t'i merrte njĂ« porosi, konkretisht njĂ« shumĂ« prej 50.000 (pesĂ«dhjetĂ«mijĂ«) Euro, tek njĂ« person i cili posedonte numrin e telefonit 069xxxx861, me premtimin se do i jepte njĂ« pjesĂ« tĂ« paraveâ.
Florian Gjergji
Këta individë kanë vepruar si "koka" të skemës duke qëndruar shpesh në hije ose jashtë shtetit. Ata kanë përdorur persona të tjerë si korrierë apo ekzekutorë për të marrë fizikisht paratë. Secili merrte pagesa që varionin nga 2-3 mijë euro.
Për ta thjeshtuar, këta organizatorë mund të krahasohen me regjisorët e një shfaqjeje, të cilët qëndrojnë pas skenës dhe u tregojnë "aktorëve" (ekzekutorëve) se çfarë të thonë e ku të shkojnë, me qëllimin e vetëm për të vjelë përfitimet në fund.
NjĂ« nga garancitĂ« e paprekshmĂ«risĂ« sĂ« tyre Ă«shtĂ« segmentimi i ndĂ«rmarrjes kriminale. Referuar akteve gjyqĂ«sore, shpesh âaktorĂ«tâ ose korrierĂ«t nuk e dinĂ« identitetin e vĂ«rtetĂ« tĂ« regjisorit. Kjo Ă«shtĂ« garanci pĂ«r ta. NĂ«se kapet korrieri, ai nuk ka informacion pĂ«r tĂ« zbĂ«rthyer kokĂ«n e grupit.
Nga ana tjetër, ata janë kujdesur që paratë të kalonin në disa duar, derisa të niseshin drejt tyre.
Drejtësia ka dhënë dënime të rënda për këto vepra. Florian Gjergji është dënuar në mungesë me 9 vite burgim për mashtrim me pasoja të rënda, ndërsa është i pandehur në procese të tjera gjyqësore të hapura. Të tjerë bashkëpunëtorë, si korrierët, kanë marrë dënime që variojnë nga 2 deri në 3 vite burg, shpesh duke përfituar nga gjykimi i shkurtuar ose pezullimi i dënimit në provë për shkak të rrezikshmërisë së paktë ose bashkëpunimit me hetimin.
Këto janë vetëm disa nga rastet e biznesmenëve të bërë pre e kësaj lloj skeme mashtrimi. Le të themi ndër më faltumët, për shkak se kanë mundur të nuhasin të vërtetën dhe të sinjalizojnë autoritetet.
Në një botë ku një fotografi profili mund të vidhet me një klikim, mesazhi i këtyre dosjeve gjyqësore është i qartë: Nëse një mik, apo njeri i pushtetshëm ju kërkon një nder financiar përmes aplikacioneve celulare, jini pak dyshues! (A2 Televizion)
Legjenda e Arsenalit, Robert Pires, ka lĂ«vduar mesfushorin Declan Rice, duke theksuar se ai Ă«shtĂ« nĂ« âtĂ« njĂ«jtĂ«n ligĂ«â me ikonat e klubit, Thierry Henry dhe Patrick Vieira.
Me Topçinjtë që aktualisht kryesojnë Ligën Premier me gjashtë pikë epërsi dhe synim për të fituar titullin e parë në mbi dy dekada, Pires beson se Rice është një element kyç për suksesin e skuadrës, raporton Goal.com.
Krahasimi me legjendat e epokës Highbury-t
Pires, pjesĂ« e skuadrĂ«s historike tĂ« Arsenalit âTĂ« Pamposhturâ nĂ« sezonin 2003/04, beson se Rice do tĂ« qĂ«ndronte nĂ« kĂ«mbĂ« pĂ«rballĂ« ish-yjeve tĂ« Highburyt.
NdĂ«rsa skuadra e Mikel Artetas synon tĂ« pĂ«rfundojĂ« njĂ« sezon historik dhe tâi japĂ« fund pritjes 22-vjeçare pĂ«r titull, miratimi i legjendĂ«s franceze nĂ«nvizon ndikimin transformues tĂ« Rice qĂ« nga mbĂ«rritja e tij nĂ« LondrĂ«n veriore.
âJu nevojiten Patrick Vieira, Thierry Henry, Tony Adams⊠dhe Declan Rice Ă«shtĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin rreth, poâ, tha Pires pĂ«r Sky Sports.
Talisman në mesfushë
Që nga transferimi prej 115 milionë eurosh nga West Ham verën e vitit 2023, Rice është bërë një lojtar i domosdoshëm për skuadrën e Artetas.
Ai u shpall lojtari i sezonit tĂ« Arsenalit pĂ«r sezonin 2024/25 dhe vazhdon tĂ« jetĂ« figurĂ« kyçe kĂ«tĂ« sezon. Sipas Pires, ndikimi i tij nĂ« mesfushĂ« Ă«shtĂ« i qartĂ«: ashtu si Vieira u ofroi forcĂ« dhe lidership âTĂ« Pamposhturveâ, Rice ofron bazĂ«n pĂ«r suksesin e gjeneratĂ«s aktuale tĂ« Arsenalit.
LĂ«vdata edhe nga Roy Keane
Rice nuk është vetëm i vlerësuar nga legjenda e Arsenalit. Ish-kapiteni i Manchester United, Roy Keane, gjithashtu ka lavdëruar performancën e mesfushorit anglez. Para barazimit 0-0 të Arsenalit me Liverpoolin, Keane theksoi se Rice ka ngritur lojën e tij në nivel botëror.
âAi duket si njĂ« djalĂ« i pĂ«rulur, por ka edhe vetĂ«besim â pak ego ju duhet pĂ«r tĂ« luajtur pĂ«r njĂ« klub tĂ« madh. Shikoni karrierĂ«n e tij: ka bĂ«rĂ« njĂ« punĂ« tĂ« shkĂ«lqyer te West Ham dhe tani te Arsenali Ă«shtĂ« i rrethuar nga lojtarĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«â, tha Keane pĂ«r Sky Sports. /Telegrafi/
Një nga momentet më prekëse të këtij edicioni të Big Brother VIP Albania 5 ndodhi mbrëmjen e së martës, duke emocionuar jo vetëm banorët, por edhe mijëra shikues para ekranit.
Ndërsa pjesa tjetër e shtëpisë ishte drejtuar për të fjetur, në dhomën e ndenjës mbeti i vetëm këngëtari Stenaldo Mëhilli, i cili është i verbër, duke krijuar një atmosferë të qetë dhe intime për një bisedë të thellë me moderatorin Ledion Liço.
Teksa Ledioni po e pyeste për historinë e tij të jetës, për sfidat dhe rrugëtimin personal, në shtëpi hyri pa u vënë re nëna e tij, Flutura. Ajo u ul në një qoshe të sallonit, duke u përpjekur të mos e prishte momentin dhe të mos zbulohej, ndërsa shikonte të birin nga afër pas një kohe të gjatë.
MegjithatĂ«, nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« krejt instinktive, Stenaldo e ndjeu praninĂ« e saj. Pa e parĂ«, ai ndaloi pĂ«r njĂ« çast dhe tha me bindje tĂ« plotĂ«: âAjo Ă«shtĂ« kĂ«tu, jam 100 pĂ«r qind i sigurtâ. Ky reagim i menjĂ«hershĂ«m la tĂ« shtangur Ledionin, i cili i befasuar e pyeti se si arriti ta kuptojĂ« njĂ« gjĂ« tĂ« tillĂ«.
PĂ«rgjigjja e Stenaldos ishte po aq prekĂ«se sa edhe momenti vetĂ«. Ai u shpreh se mes tij dhe nĂ«nĂ«s ekziston diçka mĂ« e fortĂ« se shqisat e zakonshme, njĂ« lidhje qĂ« ai e quajti âhyjnoreâ, e cila i lejon ta ndiejĂ« praninĂ« e saj edhe pa e parĂ«.
Ky çast i mbushur me emocion solli një nga skenat më të bukura të këtij sezoni, duke treguar fuqinë e lidhjes mes një nëne dhe një djali, përtej çdo pengese fizike. /Telegrafi/
Me tensionet në rritje përgjatë kufijve të Evropës, Bashkimi Evropian ka deklaruar se masat e tij të reja mbrojtëse do të ndihmojnë bllokun të përballet me Rusinë dhe kërcënimet e tjera deri në vitin 2030. Por, a është ky një realitet i besueshëm? Dhe sa të përgatitur janë evropianët për një konflikt të mundshëm?
Pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia, i kombinuar me presionin e vazhdueshëm nga Shtetet e Bashkuara, ka lënë Bashkimin Evropian me një zgjedhje të pakëndshme: të përqendrohet seriozisht në kapacitetin e tij të mbrojtjes dhe sigurisë.
Rreziqet mbeten të larta, pasi nuk ka shenja që lufta në Ukrainë të jetë pranë përfundimit. Në të njëjtën kohë, besimi në aftësitë e Evropës është i ulët, pasi kontinenti duket i cenueshëm dhe jo i përgatitur, si ushtarakisht ashtu edhe diplomatikisht, transmeton Telegrafi.
Angazhimi kryesor i Evropës është mbrojtja e vetvetes, duke vazhduar të mbështesë Ukrainën. Në muajin dhjetor të vitit të kaluar, udhëheqësit e BE-së ranë dakord për një kredi të re prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, ndërsa presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, njoftoi iniciativa të reja mbrojtëse në muajin tetor, të cilat i prezantoi si hapa për të forcuar mbrojtjen e Evropës ndaj Rusisë dhe kundërshtarëve të tjerë deri në vitin 2030.
Duke shtuar tensionin, presidenti rus, Vladimir Putin deklaroi mĂ« 2 dhjetor se Rusia Ă«shtĂ« e gatshme tĂ« luftojĂ« nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme dhe nuk do tĂ« lĂ«rĂ« âaskĂ«nd me tĂ« cilin tĂ« negociojĂ«â.
Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte, paralajmĂ«roi se âne jemi objektivi i radhĂ«s i RusisĂ«â dhe se njĂ« sulm ndaj aleancĂ«s mund tĂ« ndodhĂ« brenda pesĂ« viteve tĂ« ardhshme.
Strategjia e sigurisĂ« kombĂ«tare e SHBA-sĂ« kritikoi EvropĂ«n dhe agjendĂ«n e saj, duke e etiketuar si njĂ« aleat tĂ« dobĂ«t. Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, i bĂ«ri jehonĂ« paralajmĂ«rimeve tĂ« historianĂ«ve ushtarakĂ« nĂ« nĂ«ntor, duke deklaruar se âtashmĂ« e patĂ«m verĂ«n tonĂ« tĂ« fundit tĂ« paqesâ.
Shqetësimi kryesor është i qartë: evropianët tani besojnë se një sulm rus ndaj NATO-s ose vendeve fqinje është gjithnjë e më i mundshëm, duke krijuar një ndjenjë të fortë urgjence për veprim.
A janë evropianët gati për luftë?
NjĂ« sondazh i fundit i Euronewspyeti se âA do tĂ« luftonit pĂ«r kufijtĂ« e BE-sĂ«?â. Rezultatet treguan hezitim tĂ« madh pĂ«rballĂ« perspektivĂ«s sĂ« luftĂ«s. Nga 9950 pjesĂ«marrĂ«s, tre nga katĂ«r (75 pĂ«r qind) thanĂ« se nuk do tĂ« ishin tĂ« gatshĂ«m tĂ« merrnin armĂ«t. NĂ«ntĂ«mbĂ«dhjetĂ« pĂ«r qind u shprehĂ«n tĂ« gatshĂ«m pĂ«r tĂ« luftuar, ndĂ«rsa 8% mbetĂ«n tĂ« pasigurt, duke reflektuar pasiguri pĂ«r gatishmĂ«rinĂ« personale dhe pĂ«r nivelin e pĂ«rgatitjes sĂ« vendit tĂ« tyre pĂ«r njĂ« konflikt tĂ« mundshĂ«m.
NjĂ« sondazh i YouGov nxori nĂ« pah se agresioni rus perceptohet si njĂ« nga kĂ«rcĂ«nimet mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r EvropĂ«n, me 51 pĂ«r qind nĂ« Poloni, 57 pĂ«r qind nĂ« Lituani dhe 62 pĂ«r qind nĂ« DanimarkĂ« qĂ« e identifikuan si shqetĂ«simin kryesor. Po ashtu, âkonfliktet e armatosuraâ u renditĂ«n si shqetĂ«simi i tretĂ« mĂ« i madh mes evropianĂ«ve.
Megjithatë, ndërsa udhëheqësit evropianë ndajnë këto shqetësime, janë kryesisht vendet baltike - Lituania, Estonia dhe Letonia - që kanë ndërmarrë hapa më të vendosur. Këto shtete ndodhen në kufirin lindor të NATO-s dhe BE-së dhe kanë një vijë kufitare me Rusinë dhe Bjellorusinë më shumë se 1000 kilometra.
Lituania ka filluar tĂ« ndĂ«rtojĂ« âmure kundĂ«r dronĂ«veâ dhe, duke bashkĂ«punuar me LetoninĂ«, po restaurojnĂ« kĂ«netat si mbrojtje natyrore. Ata kanĂ« nisur gjithashtu fushata kombĂ«tare ndĂ«rgjegjĂ«simi, ushtrime pĂ«r qĂ«ndrueshmĂ«ri dhe stĂ«rvitje televizive pĂ«r tĂ« ndihmuar qytetarĂ«t tĂ« pĂ«rgatiten mendĂ«risht pĂ«r njĂ« konflikt tĂ« mundshĂ«m.
Vitin e kaluar, Ministria e Brendshme e Lituanisë publikoi harta për strehimore dhe linja emergjence, ndërsa Letonia shtoi një kurs të detyrueshëm kombëtar të mbrojtjes në kurrikulën e arsimit publik. Polonia ndërtoi barriera përgjatë kufijve me Bjellorusinë dhe futi kurse sigurie në shkolla, përfshirë stërvitje në përdorimin e armëve për të rinjtë nga mosha 14 vjeç.
Finlanda dhe Estonia u dĂ«rguan familjeve broshura udhĂ«zuese mbi veprimet gjatĂ« luftĂ«s, duke rikthyer praktika tĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«. Suedia nisi njĂ« iniciativĂ« kombĂ«tare nĂ« vitin 2025 pĂ«r tĂ« shpĂ«rndarĂ« broshura tĂ« pĂ«rditĂ«suara âNĂ«se Vjen Kriza ose Luftaâ nĂ« çdo familje. TĂ« tre vendet integruan gjithashtu mbrojtjen nĂ« kurrikulat arsimore, me Estonin qĂ« prezantoi njĂ« kurs tĂ« posaçëm kombĂ«tar tĂ« mbrojtjes nĂ« shkollat e mesme nĂ« vitin 2023.
Paralelisht, ka njĂ« rritje tĂ« dukshme tĂ« interesit tĂ« qytetarĂ«ve pĂ«r gatishmĂ«rinĂ« civile. NĂ« vendet pranĂ« RusisĂ«, si Finlanda, Estonia, Polonia, Lituania dhe Suedia, kĂ«rkimet nĂ« Google gjatĂ« pesĂ« viteve tĂ« fundit pĂ«r tema si âçfarĂ« tĂ« marr me vete pĂ«r luftĂ« ose evakuimâ dhe âku janĂ« strehimoret kundĂ«r bombave pranĂ« meje?â janĂ« rritur ndjeshĂ«m, duke arritur kulmin nĂ« vitin 2025.
Buxhetet e mbrojtjes në Evropë janë rritur mbi 300 miliardë euro në vitin 2024. Propozimi i KFSH 2028-2034 i prezantuar nga Ursula von der Leyen ndan 131 miliardë euro shtesë për hapësirën ajrore dhe mbrojtjen - pesë herë më shumë se buxheti paraprak.
Plani âGatishmĂ«ria 2030â, i miratuar nga tĂ« 27 shtetet anĂ«tare, synon tĂ« mbyllĂ« boshllĂ«qet nĂ« aftĂ«si dhe tĂ« pĂ«rshpejtojĂ« reagimin ushtarak, duke mundĂ«suar lĂ«vizjen e trupave dhe pajisjeve brenda tre ditĂ«ve nĂ« kohĂ« paqeje dhe brenda gjashtĂ« orĂ«ve gjatĂ« emergjencave, pĂ«rmes krijimit tĂ« njĂ« kuadri âShengen Ushtarakâ.
BE-ja po zhvillon rrjet korridoresh të transportit ushtarak, duke përfshirë rrugë, hekurudha dhe porte të përforcuara për automjete të rënda. Rreth 500 pika infrastrukturore kritike, si ura dhe tunele, janë identifikuar për përmirësim, për të përballuar automjete mbi 60 ton.
Plani synon gjithashtu standardizimin e pajisjeve dhe procedurave logjistike tĂ« forcave tĂ« armatosura tĂ« BE-sĂ«, tĂ« cilat aktualisht funksionojnĂ« nĂ« sisteme tĂ« papajtueshme. Kostoja e kĂ«tyre pĂ«rmirĂ«simeve vlerĂ«sohet midis 70 dhe 100 miliardĂ« euro, me fonde nga buxhetet kombĂ«tare dhe programet e BE-sĂ«, si Programi âConnecting Europe Facilityâ.
Një nga mjetet kryesore është ReArm Europe, prezantuar në 2025, një platformë qendrore për koordinimin e kapacitetit industrial dhe gatishmërisë së mbrojtjes. Dy mekanizma nën këtë ombrellë janë EDIP, Programi Evropian i Industrisë së Mbrojtjes, dhe SAFE, Zarfi i Financimit të Armatimeve Strategjike.
EDIP ofron 1.5 miliard euro bashkëfinancim për projekte që përfshijnë të paktën tre shtete të BE-së ose dy plus Ukrainën. SAFE ofron një strukturë kredie prej 150 miliardë eurosh për blerje të përbashkëta armësh, duke ulur kostot dhe duke përshpejtuar prokurimin.
Këto iniciativa synojnë bashkimin e burimeve, përmirësimin e negocimeve dhe sigurinë e ndërveprueshmërisë së sistemeve të reja mbrojtëse.
Pse SHBA-të e shtyjnë Evropën drejt riarmatosjes?
Strategjia e sigurisë e administratës së presidentit amerikan, Donald Trump në muajin dhjetor të vitit 2025 kritikoi Evropën si një partner të dobët, duke i kërkuar kontinenti të marrë përsipër pjesën më të madhe të përgjegjësive të NATO-s deri në vitin 2027, përfshirë inteligjencën dhe sistemet raketore.
Strategjia e SHBA-së kritikonte gjithashtu politikat evropiane mbi migracionin, lindshmërinë, lirinë e fjalës dhe mbështetjen ndaj Ukrainës.
QĂ«llimi i Uashingtonit Ă«shtĂ« normalizimi i marrĂ«dhĂ«nieve me RusinĂ« ose ârivendosja e stabilitetit strategjikâ, duke e paraqitur RusinĂ« jo si njĂ« aleat, por as si kundĂ«rshtar tĂ« qartĂ«.
Zyrtarët evropianë, si Valdis Dombrovskis, Antonio Costa dhe Kaja Kallas, refuzuan këtë kritikë, duke theksuar vendosmërinë e BE-së për të vepruar pavarësisht paralajmërimeve të SHBA-së dhe duke mbrojtur vendimet demokratike të brendshme.
Megjithëse Evropa po riarmatoset, ekspertët paralajmërojnë se urgjenca politike nuk mjafton. Seamus Boland, president i Komitetit Ekonomik dhe Social Evropian, vuri në dukje se Evropa mbetet një objektiv i lehtë për diktaturat, pasi nuk është e detyruar të jetojë sipas të njëjtave standarde si vendet autokratike.
Pengesat strukturore vazhdojnĂ« tĂ« kufizojnĂ« pĂ«rpjekjet mbrojtĂ«se, siç theksoi Thomas Regnier nga Sovraniteti i TeknologjisĂ« dhe Mbrojtjes. Komisioni po pĂ«rshpejton ndryshimet me rregullore âmini-omnibusâ dhe plane mĂ« tĂ« gjera, pĂ«r tĂ« shkurtuar vonesat nĂ« prodhim dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rshpejtuar prokurimin.
Industria e mbrojtjes nĂ« EvropĂ« Ă«shtĂ« konkurruese, por e fragmentuar. Koordinimi mĂ« i thellĂ« Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r financimin, zhvillimin, prodhimin dhe mirĂ«mbajtjen e kapaciteteve mbrojtĂ«se. SAFE dhe mekanizma tĂ« tjerĂ« synojnĂ« tĂ« pĂ«rshpejtojnĂ« prokurimin e pĂ«rbashkĂ«t dhe tĂ« zvogĂ«lojnĂ« varĂ«sinĂ« nga furnizuesit jashtĂ« BE-sĂ«, duke siguruar âpĂ«rdorim tĂ« pavarurâ tĂ« pajisjeve mbrojtĂ«se evropiane.
Planet e SAFE përfshijnë 691 projekte, me fokus kryesor prokurimin e përbashkët për mbrojtjen ajrore, raketore, dronët, sistemet anti-dronë dhe aftësitë detare, me një financim paraprak prej deri në 22.5 miliardë euro që mund të lirohet në mars 2026.
Afatet kohore janë të ngushta. Evropa duhet të modernizojë industrinë e mbrojtjes, të mbështesë Ukrainën dhe të përgjigjet ndaj paralajmërimeve të sigurisë nga NATO dhe SHBA.
Suksesi do të varet nga bashkëpunimi i thellë, mbyllja e boshllëqeve në aftësi dhe ruajtja e mbështetjes për Ukrainën. Në këtë mjedis të definuar nga urgjenca, sfida për Evropën nuk është nëse duhet të veprojë, por nëse mund të veprojë mjaftueshëm shpejt. /Telegrafi/
Rruga DrenasâShtrubullovĂ«âKrajkovĂ« Ă«shtĂ« mbyllur pĂ«rkohĂ«sisht pĂ«r shkak tĂ« dĂ«meve tĂ« shkaktuara nga vĂ«rshimet.
Sipas njoftimit nga Komuna e Drenasit, ura në afërsi të varrezave të Drenasit ka pësuar dëmtime serioze dhe paraqet rrezik për qarkullim.
âPĂ«r arsye sigurie, qarkullimi mbi urĂ« ndalohet pĂ«rkohĂ«sisht deri nĂ« njĂ« njoftim tĂ« radhĂ«s,â thuhet nĂ« njoftim.
Tutje në këtë njoftim, thuhet se në ditët në vazhdim do të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për sanimin e dëmeve dhe rikthimin sa më të shpejtë të qarkullimit normal.
âNjĂ«sitet e PolicisĂ« dhe tĂ« ZjarrfikĂ«sve janĂ« tĂ« pranishme nĂ« vendin e ngjarjes dhe po monitorojnĂ« situatĂ«nâ.
Sekreti për rroba më të freskëta, më të buta dhe me aromë më të gjatë
Përdorimi i rregullt i zbutësit gjatë larjes u jep rrobave freski dhe aromë të këndshme, si dhe i mbron nga procesi i plakjes. Në këtë mënyrë, veshjet tuaja të preferuara duken si të reja dhe zgjasin shumë më gjatë.
Zbutësi i rrobave është një tretësirë ujore e substancave sipërfaqësore kationike, me përbërës organikë dhe inorganikë. Substancat kationike përdoren në sasi të vogla dhe kanë funksionin e zbutjes. Ato dallohen sipas aromës dhe përqendrimit.
Zbutësi i jep tekstilit freski, aromë të këndshme dhe butësi në prekje. Përveç kësaj, mbron materialin nga humbja e formës dhe zbehja e ngjyrës. Ka edhe efekt antistatik dhe e lehtëson hekurosjen.
Si vepron zbutësi?
Parimi i veprimit tĂ« zbutĂ«sit Ă«shtĂ« i ngjashĂ«m me balsamin pĂ«r flokĂ«. PĂ«rbĂ«rĂ«sit kryesorĂ«, substancat kationike dhe silikoni, pas larjes âfiksohenâ nĂ« fijet e tekstilit dhe formojnĂ« njĂ« shtresĂ« mbrojtĂ«se.
Kjo shtresĂ« parandalon grumbullimin e gĂ«lqeres, zbehjen e ngjyrĂ«s, si dhe degradimin e fibrave si pasojĂ« e ujit tĂ« fortĂ«, fĂ«rkimit mekanik nĂ« rrobalarĂ«se apo pĂ«rdorimit gjatĂ« veshjes. Si rezultat, rrobat ruajnĂ« mĂ« gjatĂ« pamjen fillestare, janĂ« mĂ« tĂ« lehta pĂ«r tâu hekurosur dhe nuk grumbullojnĂ« elektricitet statik, transmeton Telegrafi.
Zbutës i koncentruar apo i zakonshëm?
Zbutësi i koncentruar është një version më i avancuar që dozohet në sasi më të vogla, por ofron mbrojtje më të mirë për tekstilet dhe është më ekonomik për të njëjtën sasi rrobash.
Nga këndvështrimi ekologjik, zbutësi i koncentruar është gjithashtu zgjedhje më e mirë, sepse për prodhimin e tij shpenzohen më pak burime natyrore, veçanërisht ujë. Transporti i produkteve të koncentruara kërkon më pak logjistikë, duke ulur emetimin e dioksidit të karbonit. Për shkak të konsumit më të vogël, përdoret edhe më pak ambalazh plastik, çka kontribuon shtesë në mbrojtjen e mjedisit.
ĂshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« theksohet se zbutĂ«si duhet pĂ«rdorur edhe gjatĂ« larjes nĂ« temperatura tĂ« ulĂ«ta. Larja nĂ« 30 °C dhe mĂ« poshtĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e butĂ« pĂ«r tekstilet dhe ndihmon nĂ« ruajtjen e shtresĂ«s sĂ« ozonit, sepse kursen energjinĂ« qĂ« do tĂ« shpenzohej pĂ«r ngrohjen e ujit, duke reduktuar emetimin e gazrave serrĂ«.
Si të përdoret saktë zbutësi?
Zbutësi fillon të veprojë vetëm në fazën e shpëlarjes, në fund të ciklit të larjes, prandaj është e rëndësishme ta hidhni në ndarjen e posaçme të sirtarit të rrobalarëses.
Rregulli i artĂ« Ă«shtĂ« tâi pĂ«rmbaheni udhĂ«zimeve nĂ« paketim dhe dozimit tĂ« saktĂ«. PĂ«r shembull, pĂ«r 4â5 kg rroba rekomandohen 35 ml zbutĂ«s - njĂ« kapak. NĂ«se vendosni shumĂ« pak, efekti do tĂ« mungojĂ«; nĂ«se vendosni tepĂ«r, zbutĂ«si nuk do tĂ« shpĂ«lahet plotĂ«sisht dhe rrobat mund tĂ« mbeten tĂ« pakĂ«ndshme nĂ« prekje.
Zbutësi është i përshtatshëm për një gamë të gjerë materialesh moderne. Përjashtim bëjnë materialet prej leshi, si flisi, kadifeja, shenili dhe frotiri.
A është e sigurt përdorimi i zbutësit nëse jeni alergjik?
NĂ«se vuani nga alergjitĂ«, zgjidhni zbutĂ«s me shenjĂ«n âdermatologjikisht i testuarâ dhe kombinojini me detergjent hipoalergjik, mundĂ«sisht tĂ« certifikuar nga Qendra Evropiane pĂ«r KĂ«rkimin e Alergjive (ECARF).
Për personat me lëkurë të ndjeshme, përdorimi i zbutësit është veçanërisht i rëndësishëm, sepse zvogëlon parehatinë gjatë veshjes dhe e bën tekstilin më të butë.
Megjithatë, mbani parasysh se mund të ketë intolerancë individuale ndaj disa përbërësve. Kjo vlen për gjithçka me të cilën biem në kontakt, përfshirë edhe zbutësit. Nëse, për shembull, jeni të ndjeshëm ndaj një aromë të caktuar, lexoni me kujdes përbërjen e produktit dhe sigurohuni që të mos përmbajë komponentë problematikë. /Telegrafi/
Login
shutterstock
Unsplash
Freepik
Pexels
