Dialogu Kosovë-Serbi në ngërç: Pse viti 2025 kaloi pa progres?
PRISHTINĂ, 5 janar /ATSH/ Dialogu ndĂ«rmjet KosovĂ«s dhe SerbisĂ« gjatĂ« vitit 2025 ka mbetur i bllokuar, pa ndonjĂ« progres tĂ« dukshĂ«m, siç thonĂ« njohĂ«sit e kĂ«tij procesi, pĂ«r shkak tĂ« zhvillimeve tĂ« brendshme politike nĂ« tĂ« dyja vendet dhe mungesĂ«s sĂ« njĂ« angazhimi mĂ« tĂ« fuqishĂ«m nga Bashkimi Evropian.
Mungesa e formimit të institucioneve në Kosovë dhe trazirat politike në Serbi, sipas tyre, kanë bërë që ky proces të ngecë. Ndërkohë i kërkohet Bashkimit Evropian që të adresojë disa parakushte ndaj Serbisë, si për përgjegjësit e saj për sulmin terrorist në Banjskë, e po ashtu lobimin intensiv kundër anëtarësimit të Kosovës në organizata ndërkombëtare.
Megjithatë, dialogu në nivel të kryenegociatorëve është zhvilluar, ku Besnik Bislimi dhe homologu i tij serb, Petar Petkoviç, janë takuar dy herë në Bruksel gjatë këtij viti, por pa u dakorduar për hapat konkret drejt zbatimit të Marrëveshjes Bazë të Brukselit dhe aneksit të Ohrit të arritur mes palëve në vitin 2023.
Ndërkohë i kërkohet Bashkimit Evropian që të adresojë disa parakushte ndaj Serbisë, si për përgjegjësit e saj për sulmin terrorist në Banjskë, e po ashtu lobimin intensiv kundër anëtarësimit të Kosovës në organizata ndërkombëtare.
Ish-kryenegociatori i KosovĂ«s nĂ« dialog, Avni Arifi, thotĂ« pĂ«r KosovaPress se progres nĂ« dialog sâka mundur tĂ« ketĂ« gjatĂ« vitit 2025. Kjo, sipas tij, vjen pĂ«r shkak se qeveria qĂ« ka qenĂ« nĂ« detyrĂ«, sâka pasur legjitimitet.
âKur sâke qeveri, sâka legjitimitet me marrĂ« pjesĂ« dikush nĂ« dialog, prandaj sâka pasur dialog. Problemi kryesor qĂ« e kam Ă«shtĂ« se fajĂ«sia pse sâka pasur dialog ka qenĂ« Kosova. DomethĂ«nĂ«, arsyeja pse sâka pasur dialog Ă«shtĂ« sepse Kosova ka qenĂ« e paaftĂ« tâi krijojĂ« institucionet. KĂ«to takimet qĂ« kanĂ« qenĂ«, takime sociale, me mbajtur shpirtin gjallĂ« Sorensen-i nĂ« mandatin e tij, me biseduar me palĂ«t çka mendojnĂ«, qysh Ă«shtĂ« vizioni i tyre. Po tĂ«rĂ«sisht, domethĂ«nĂ«, takime tĂ« papĂ«rfillshme. Sorensen-i edhe Kaja Kallas nuk e kanĂ« provuar veten nĂ« dialogun KosovĂ«-Serbi. DomethĂ«nĂ«, kjo iu pamundĂ«sua pĂ«r shkak tĂ« zhvillimeve tona tĂ« brendshmeâ, thotĂ« ai.
NdĂ«rkaq, hulumtuesja nĂ« GLPS, ArbĂ«reshe Loxha, thotĂ« pĂ«r KosovaPress se Bashkimi Evropian duhet tâi analizojĂ« mirĂ« sjelljet e SerbisĂ« pĂ«r tĂ« pasur progres nĂ« dialog. Ajo pĂ«rmend qasjen refuzuese tĂ« SerbisĂ« dhe lobimin e saj kundĂ«r anĂ«tarĂ«simit tĂ« KosovĂ«s nĂ« organizata ndĂ«rkombĂ«tare, si dhe sulmin terrorist nĂ« BanjskĂ« si shkelje e marrĂ«veshjes sĂ« Ohrit.
âNuk mund tĂ« shohim ndonjĂ« progres nĂ« kuptimin e hapave tĂ« rinj nĂ« kuadĂ«r tĂ« dialogut KosovĂ«-Serbi pĂ«r faktin qĂ« nuk kemi pasur njĂ« qeveri e cila ka mandat tĂ« plotĂ«, por kemi pasur njĂ« qeveri nĂ« detyrĂ«. NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, trazirat politike nĂ« Serbi kanĂ« qenĂ« tĂ« vazhdueshme dhe nuk kanĂ« lejuar vĂ«mendje nga qeveria e SerbisĂ« nĂ« procese siç Ă«shtĂ« dialogu.
âKonsideroj se edhe BE-ja pĂ«r kĂ«to dy arsye kryesore nuk Ă«shtĂ« se ka ndĂ«rmarrĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« pasur diçka konkrete nĂ« kuptim tĂ« dialogut⊠Ajo çka Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« bĂ«het nĂ« kuptim tĂ« dialogut KosovĂ«-Serbi Ă«shtĂ« tĂ« kemi implementim tĂ« plotĂ« tĂ« marrĂ«veshjeve tĂ« kaluara. Gjithashtu tĂ« kemi zbardhje tĂ« plotĂ« edhe vĂ«nien para drejtĂ«sisĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ« ata qĂ« kanĂ« qenĂ« pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r sulmin terrorist nĂ« BanjskĂ«. MarrĂ«veshja e Ohrit Ă«shtĂ« shkelur fillimisht me lobimin e SerbisĂ« kundĂ«r anĂ«tarĂ«simit tĂ« KosovĂ«s nĂ« organizata ndĂ«rkombĂ«tare dhe pastaj me sulmin terrorist nĂ« BanjskĂ«. PĂ«r tĂ« njĂ«jtin nuk kemi vĂ«nĂ« para drejtĂ«sisĂ« ose ndihmesĂ« pĂ«r vĂ«nien e tyre para drejtĂ«sisĂ« as nga pala serbeâ, thekson ajo.
NdĂ«rkohĂ« dje, kryeministri nĂ« detyrĂ« Albin Kurti tha gjatĂ« njĂ« interviste pĂ«r KosovaPress se pĂ«r tĂ« vazhduar dialogu duhet qĂ« kryeterroristi Milan Radoiçiç tâu dorĂ«zohet organeve tĂ« sigurisĂ« nĂ« KosovĂ«.
âPĂ«r tĂ« vazhduar dialogu, ne duhet tâi zbatojmĂ« marrĂ«veshjet. Por pĂ«r tĂ« vazhduar dialogu, natyrisht, ne kemi nevojĂ« qĂ« Milan Radoiçiç, kryeterroristi qĂ« na e vrau rreshterin policor, heroin e KosovĂ«s, Afrim Bunjakun, tâu dorĂ«zohet organeve tĂ« sigurisĂ« nĂ« KosovĂ«, meqenĂ«se ka aktakuzĂ« me 160 faqe nga Prokuroria Speciale, sĂ« bashku me 44 paramilitarĂ« tĂ« tjerĂ«, tĂ« cilĂ«t deshĂ«n qĂ« nĂ« BanjskĂ« tĂ« Zveçanit ta fillojnĂ« njĂ« konflikt tĂ« pĂ«rmasave tĂ« gjera, nga i cili ata shpresonin se do tĂ« mund tĂ« provokohej ndĂ«rhyrja e SerbisĂ« pĂ«r ta aneksuar veriun e KosovĂ«s. DĂ«shtuan. DĂ«shtuan edhe me hedhjen nĂ« erĂ« mĂ« pas tĂ« kanalit IbĂ«r-Lepenc, pĂ«r tĂ« cilin po ashtu ka aktakuzĂ«, dhe do tĂ« dĂ«shtojnĂ« secilĂ«n herĂ«. Veçse, marrĂ«veshja pĂ«r fqinjĂ«si tĂ« mirĂ«, evropiane, bazuar nĂ« marrĂ«veshjen bazĂ« tĂ« Brukselit dhe nĂ« aneksin e zbatimit nga Ohri, nuk mund tĂ« ecĂ« pĂ«rpara pĂ«rderisa Milan Radojçiç, sot qĂ« po flasim, Ă«shtĂ« mĂ« i afĂ«rt me presidentin Vuçiç sesa edhe mbrojtja e tij e afĂ«rtâ, thekson ai.
KosovaPress ka dërguar pyetje edhe Bashkimin Evropian për të ardhmen e dialogut, mirëpo nuk ka marrë përgjigje.
Kosova ka mbajtur zgjedhjet e parakohshme parlamentare më 28 dhjetor. Në bazë të rezultateve preliminare, Lëvizja Vetëvendosje ka fituar mbi 49 për qind dhe e njëjta pritet të formojë qeveri në koalicion vetëm me komunitet joshumicë.
Kosova dhe Serbia kanë rritur dakordësimin për marrëveshjen e Brukselit dhe Aneksin e Ohrit në vitin 2023, por deri më tani kjo marrëveshjeje nuk ka gjetur zbatim.
Gjatë mandatit të Qeverisë Kurti, Kosova dhe Serbia zhvilluan një sërë takimesh në nivel të liderëve si dhe në atë të kryenegociatorëve, mirëpo palët nuk u pajtuan për zbatimin e marrëveshjes.
PjesĂ« e kĂ«saj marrĂ«veshjeje Ă«shtĂ« edhe themelimi i Asociacionit tĂ« Komunave me ShumicĂ« Serbe, por Qeveria e KosovĂ«s ende nuk ka bĂ«rĂ« ndonjĂ« hap pĂ«r zbatimin e tij. Me gjithĂ« kĂ«rkesĂ«n e faktorit ndĂ«rkombĂ«tar qĂ« drafti i BE-sĂ« tĂ« dĂ«rgohet nĂ« GjykatĂ« Kushtetuese, Qeveria ka thĂ«nĂ« se ai draft Ă«shtĂ« njĂ« dokument ânon paperâ dhe si i tillĂ« nuk do tĂ« dĂ«rgohet nĂ« Kushtetuese.
/KosovaPress//r.e/
The post Dialogu Kosovë-Serbi në ngërç: Pse viti 2025 kaloi pa progres? appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.
