The post Importet e ushqimeve, viti 2025 appeared first on Revista Monitor.

Europa duket se po i vlerëson talentet shqiptare, teksa po jep gjithnjë e më shumë karta blu, që është një leje pune dhe qëndrimi për persona me kualifikime të larta nga vendet jo anëtare të Bashkimit Europian (BE).

Eurostat raportoi se që nga viti 2014 janë dhënë gjithsej 5405 karta blu për shtetasit shqiptarë. Rritja ka qenë e fortë nga viti 2019, kur nisi dhe një cikël masiv emigracioni, po këtë herë i personave me kualifikim të lartë.

Në vitin 2023 u dhanë 825 karta, ndërsa në 2024-n, ra në 592. Në krahasim me vitet e mëparshme rritja është e fortë. Në vitin 2012 ishin dhënë vetëm 15 karta të tilla, ndërsa në 2021-n, që është rekordi i deritanishëm, shifra arriti në 882.

Rritja e dhënies së kartës blu për shqiptarët ka ardhur për shkak të hyrjes në lojë të Gjermanisë. Në vitin 2021 ky shtet dha 823 karta blu për shtetasit shqiptarë, ose 93% të totalit të shteteve të BE-së. Në 2023-n u dhanë 716 leje, ose 87% e totalit dhe në 2024-n numri i tyre zbriti në 513, ose 87% e totalit. Ata që kanë përfituar këtë kartë në Gjermani paguhen me të paktë 43 mijë euro në vit (rreth 3,600 euro në muaj), që është dhe kriteri minimal për të aplikuar për kartë blu.

Në vend të dytë për kartat blu është Italia, por me nivele shumë më të ulëta në raport me Gjermaninë (23 në 2022, 41 në 2023 dhe 20 në 2024-n). Pas saj renditet Austria (11 në 2022, 30 në 2023 dhe 18 në 2024-n). një shtet tjetër që po tërheq talentet shqiptare është dhe Polonia, që dha 11 karta blu për shtetas shqiptarë në 2023-n dhe 13 në 2024-n.

Gjermania ka qenë vitet e fundit një magnet për profesionistët nga Shqipëria, kryesisht nga fusha e teknologjisë së informacionit dhe mjekësisë, që u nxitën të punonin në ekonominë më të madhe të Europës, të joshur nga pagat e larta dhe zbutja e kritereve në shtetin që po vuante mungesën e fuqisë punëtore si rrjedhojë e plakjes së popullsisë.

Ndërsa talentet largohen, Shqipëria po e ndjen gjithnjë e më shumë ikjen e tyre. Raporti i fundit i Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) “Një botë e vjetër, por më e guximshme”, tregon se rreth 23% e të arsimuarve nga vendi ynë tashmë kanë emigruar.

Shqipëria ka nivel të lartë të emigracionit në popullsinë e arsimuar në vitet 2023-2024 dhe kthime shumë më të ulëta të tyre krahasuar me 38 vende të Rajonit të BERZH.

Raporti i BERZH me fokus tek emigrimi: një e katërta e shqiptarëve me arsim të lartë janë larguar

 

Edhe në Indeksin Global të Konkurrueshmërisë së Talenteve 2025, vendi ka rënë me 7 pozicione, në vendin e 63-të, duke treguar përkeqësim në zhvillimin e aftësive, cilësinë e arsimit dhe mbajtjen e profesionistëve.

Shqipëria nuk i mban dot talentet, përkeqësohet në indeksin global

Kartat blu në BE

Sipas të dhënave më të fundit të disponueshme nga Eurostat, në vitin 2023 u dhanë rreth 89 mijë Karta Blu në nivel BE-je dhe struktura e shpërndarjes mbeti e përqendruar në disa shtete kryesore.

Gjermania mbeti vendi dominues, duke lëshuar rreth 69 mijë leje, ose rreth 78% të totalit, e ndjekur nga Polonia me rreth 7 mijë dhe Franca me rreth 4 mijë.

Për sa i përket shtetësive përfituese, shtetasit e Indisë vijuan të jenë përfituesit kryesorë të Kartës Blu, të ndjekur nga shtetas nga Rusia, Turqia dhe Bjellorusia, duke reflektuar kërkesën e lartë të tregut europian për profesionistë në sektorë teknikë dhe me kualifikim të lartë.

Çfarë është Karta blu

Karta Blu e BE-së është një leje pune dhe qëndrimi që u jepet shtetasve jo të Bashkimit Europian me kualifikime të larta profesionale, për të punuar në një vend anëtar të BE-së.

Ajo synon të tërheqë specialistë të huaj në profesione të kërkuara, duke u ofruar atyre kushte të favorshme pune, përfshirë të drejtën e qëndrimit familjar, mobilitet brenda BE-së dhe mundësi për qëndrim afatgjatë. Karta Blu jepet mbi bazën e një kontrate pune me pagë minimale të përcaktuar dhe kualifikime universitare.

Për të përfituar nga Karta Blu e BE-së, aplikantët duhet të plotësojnë një prag minimal page, i cili ndryshon sipas vendit anëtar dhe sektorit të punës. Këto pragje përcaktohen nga autoritetet kombëtare dhe zakonisht përfaqësojnë një përqindje të caktuar të pagës mesatare bruto në vendin përkatës. Për shembull, në Gjermani për vitin 2025, paga minimale vjetore bruto për Kartën Blu është 48,300 euro për profesionet e përgjithshme dhe 43,759.80 euro për profesionet me mungesë të theksuar, si IT, inxhinieri dhe kujdes shëndetësor.

Profesionet me prioritet të lartë për Kartën Blu të BE-së janë Teknologjia e Informacionit dhe Komunikimit (TIK); Inxhinieri; Mjekësi dhe kujdes shëndetësor; Shkencat natyrore dhe matematika;  Arsimi i lartë dhe kërkimi shkencor; Financa dhe kontabiliteti.

The post Talentet po i merr Europa, dha 5400 karta blu për shqiptarët në dekadën e fundit, rekord Gjermania appeared first on Revista Monitor.

Më shumë se gjysma e familjeve shqiptare nuk janë në gjendje të përballojnë një shpenzim emergjent që kërkon kursime 1000 euro.

Sipas të dhënave nga anketa Security Meter 2025 e Anketa e Këshillit të Bashkëpunimit Rajonal (RÇ), Shqipëria kishte përqindjen më të lartë të familjeve që nuk përballojnë një emergjencë.

Shqipëria raporton shkallën më të lartë të pasigurisë financiare në Rajon në vitin 2025, me 54.5% e të anketuarve që deklarojnë se nuk mund ta mbulonin një shpenzim të tillë në mënyrë të pavarur, një rritje e lehtë nga 53.3% në 2024.

Ngjashëm, Maqedonia e Veriut tregon një nivel të lartë, me pothuajse gjysmën (48.1%) të popullsisë të paaftë për të menaxhuar një kosto të tillë emergjente në vitin 2025.

Në të kundërt, Kosova spikat me nivele relativisht më të larta të përballimit të emergjencave, ku 50.1% e të anketuarve ranë dakord se mund ta mbulonin shpenzimin, një përmirësim i dukshëm nga 38.2% në vitin 2024.

Bosnja dhe Mali i Zi shfaqen përmirësime në 2025 me rreth një të tretën e popullsisë që bien dakord se mund ta menaxhonin koston në vitin 2025.

Serbia paraqet një trend me shqetësues. Në vitin 2025, vetëm 25.2% e të anketuarve thanë se mund ta përballonin një shpenzim prej 1,000 euro, një rënie e ndjeshme nga 35.0% në vitin 2024. Për më tepër, Serbia kishte një përqindje të lartë të të anketuarve që u përgjigjën “vështirë të thuhet” në vitin 2025, me 38.7%, duke treguar pasiguri në rritje ose mungesë qartësie mbi financat e familjes.

Të dhënat e vitit 2025 zbulojnë se vetëm një e treta (33.1%) e të anketuarve në të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor ndihen të sigurte se familja e tyre mund të menaxhojë një shpenzim të papritur prej 1,000 euro pa marrë hua ose pa u mbështetur tek të tjerët. Kjo shënon një rënie të lehtë nga 36.7% që ishte në vitin 2024, çka sugjeron një përkeqësim të perceptimit mbi qëndrueshmërinë financiare.

Të dhënat tregojnë se, situata është përkeqësuar në shumë vende të Ballkanit Perëndimor midis viteve 2024 dhe 2025, duke reflektuar brishtësinë ekonomike të vazhdueshme dhe presionet që mund të nxisin emigrimin ose të kufizojnë mirëqenien në rajon.

 

The post 54.5% e shqiptarëve nuk përballojnë 1000 euro shpenzim të papritur, niveli më i lartë në rajon appeared first on Revista Monitor.

The post Kërkesat për azil, 10-mujori 2025 appeared first on Revista Monitor.

Në Shqipëri, në fund të vitit 2025 qarkullonin në vend mbi 1 milion mjete rrugore, duke shënuar një rekord historik. Nga këto, 847 mijë ishin autovetura.

Sipas të dhënave të INSTAT, në tremujorin e katërt 2025, numri i mjeteve rrugore në qarkullim në territorin e Shqipërisë ishte 1.048.092. Ndër to, autoveturat përbëjnë 80,8% të mjeteve gjithsej, të ndjekura nga motorët me 6,1% dhe automjetet për transport të përzier me 5,8%.

Tirana zë peshën më të madhe me 34,7 % të mjeteve gjithsej, ndjekur nga Durrësi me 13,6%.

Ndërkohë, Gjirokastra dhe Kukësi kanë numrin më të ulët të mjeteve, përkatësisht me 2,1% dhe 2,4%.

Gjatë këtij tremujori janë regjistruar për herë të parë 24.854 mjete, nga të cilat 81,2% ishin autovetura. Sërish, qarku i Tiranës udhëheq me 40,3% të regjistrimeve të reja.

Ndryshimet krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2024:

-Numri total i mjeteve është rritur me 9,3%.
-Regjistrimet e reja kanë shënuar rritje prej 8,5%.

Sipas INSTAT, Në mjetet e regjistruara për herë të parë, Volkswagen mban vendin e parë me 18,6 %, e ndjekur nga Mercedes Benz me 17,5%.

Në Shqipëri, numri i automjeteve për 1 000 banorë është rritur në 358, nga më pak se 200 që ishte disa vjet më parë.

Megjithatë, ky nivel mbetet nën mesataren europiane prej 550 autovetura për 1 000 banorë sipas Eurostat dhe ndër më të ulëtat në Europë, duke ia kaluar vetëm Turqisë dhe Maqedonisë së Veriut.

The post Për herë të parë në Shqipëri, numri i makinave e kalon 1 milion më 2025 appeared first on Revista Monitor.

Shqiptarët po martohet gjithnjë e më pak dhe po ndahen gjithnjë e më shumë. Shifrat më të fundit të INSTAT tregojnë se numri i martesave ka rënë në nivelin më të ulët historik, ndërsa divorcet kanë marrë drejtim të kundërt, duke arritur kulme që nuk janë parë kurrë më parë.

Një në tre martesa kanë përfunduar në divorc në vitin 2024, sipas shifrave të Drejtorisë së Përgjithshme të Gjendjes Civile.

Të dhënat për martesat konfirmojnë se Shqipëria nuk po përballet vetëm me një valë ndarjesh, por edhe me një tkurrje të fortë të vetë institucionit të martesës.

Nga rreth 29 mijë martesa në vitin 1990, niveli mbetet relativisht i qëndrueshëm gjatë viteve ’90 dhe fillimit të viteve 2000, me luhatje rreth 25–27 mijë në vit, përpara se të nisë një rënie strukturore pas vitit 2004.

Një ndërprerje e fortë vihet re që nga mesi i viteve 2000, kur martesat bien nën 22 mijë dhe nuk arrijnë më të rikuperojnë nivelet e mëparshme, pavarësisht disa rikthimeve të përkohshme.

Pas vitit 2015, trendi bëhet qartësisht negativ, me një përshpejtim të rënies pas vitit 2019. Pandemia e thellon më tej këtë prirje, por rënia nuk ndalet as pas saj.

Viti 2024 shënon minimumin historik me vetëm 16 120 martesa, gati gjysma e nivelit të fillimit të viteve ’90, duke reflektuar jo thjesht një efekt demografik apo ekonomik, por një ndryshim të thellë në zgjedhjet sociale, emigracionin e të rinjve dhe hezitimin gjithnjë e më të madh për të formalizuar lidhjet në martesë.

Sakaq edhe treguesi i divorceve për 1 000 martesa, i cili në vitin 1990 ishte 9.2, ka ndjekur një trajektore rritëse për më shumë se tri dekada, por vitet e fundit kanë thyer çdo rekord të mëparshëm.

Nga fundi i viteve ’90, kur treguesi zbriti në minimumin historik prej 5.9 në vitin 1997, divorci nisi një ngjitje të pandalshme gjatë viteve 2000 dhe 2010, duke kaluar mbi 20 ndarje për 1 000 martesa që pas vitit 2018.Raportimi më i fundit tregon se viti 2024 shënon një rekord absolut prej 29.8 divorceve për 1 000 martesa, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë në vend.

Analistë të fushës socio-demografike shohin në këto shifra jo vetëm një ndryshim statistikor, por një transformim të thellë të strukturave sociale.

Gëzim Tushi, sociolog shprehet se, në vitet pas tranzicionit, kur mungesa e perspektivës dhe krizat ekonomike mbajtën bashkë familje të tëra, divorci shpesh shihej si luks ose dështim. Sipas tij, sot, shqiptarët, të ekspozuar ndaj ndikimeve ndërkombëtare, më të pavarur ekonomikisht dhe më të vetëdijshëm për standardet e mirëqenies personale, po bëjnë zgjedhje të reja për jetën në çift.

Ekspertë të familjes dhe politikave sociale vlerësojnë se rritja e divorceve është ndikim i drejtpërdrejtë i disa faktorëve kryesorë: urbanizimit të shpejtë, emigracionit masiv të brezave të rinj, presionit ekonomik mbi familjet e reja dhe një normë sociale që ka evoluar drejt mirëqenies individuale, mbi mbijetesën kolektive.

Nga ana tjetër, sistemi gjyqësor dhe shërbimet sociale po përballen me një volum gjithnjë e më të madh çështjesh familjare, që kërkojnë reagim politik dhe mbështetje institucionale, sipas komunikimeve të marra nga psikologët socialë në gjykata.

Z.Tusha thekson se, një rritje e divorceve sjell sfida të reja për kujdesin ndaj fëmijëve, për çështjet e pronës dhe për mbështetjen sociale të prindërve të vetëm.

Avokate Nexhi Beqiri shton se divorcet vitet e fundit vijnë kryesisht nga çifte në të 40at, të cilët nuk bëjnë kompromise si dikur. Problematika që ndjekin këto divorce, sipas avokates, janë ndarjet e pasurive dhe kujdestaritë e fëmijëve, të cilët marrin muaj e vite në dyert e gjykatave. / Deada Hyka

The post Martesat në rënie historike, rriten divorcet; Një rekord prej një në tre çiftesh po ndahen appeared first on Revista Monitor.

The post Statistika / Të rinjtë, tendencat appeared first on Revista Monitor.

TIRANË, 13 janar/ATSH/ Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, i cilësoi sot shifrat e fundit mbi ekonominë e vendit jo thjesht statistika, por paralajmërim se kapacitetet prodhuese po përdoren gjithnjë e më pak.

Sipas saj, të dhënat e publikuara nga Banka e Shqipërisë dhe INSTAT tregojnë se ekonomia shqiptare vazhdon të rritet në letër.

“Industria dhe bujqësia janë në rënie, ndërsa rritja mbahet pothuajse ekskluzivisht nga turizmi, ndërtimi dhe shpenzimi publik”, u shpreh Tabaku.

Kjo, sipas saj, nuk është një fazë kalimtare e padëmshme por shenjë e një modeli ekonomik të pabalancuar.

“Ajo që po ndodh sot është zhvendosje e burimeve nga prodhimi drejt fitimit të shpejtë. Sektorët që po rriten më shpejt po thithin kapitalin, fuqinë punëtore dhe vëmendjen e politikave publike. Si pasojë, prodhimi vendas, industria dhe bujqësia, po mbetet pa investime, pa punëtorë dhe pa perspektivë”, deklaroi Tabaku.

Deputetja shtoi se kostot në ekonomi rriten, eksportet dobësohen dhe mallrat e importuara zëvendësojnë gjithnjë e më shumë prodhimin vendas.

“Një rritje që duket pozitive në sipërfaqe, në fakt po gërryen themelet e ekonomisë”, nënvizoi Tabaku.

Në këto kushte, theksoi ajo, Shqipëria nuk po ndërton një ekonomi prodhimi.

“Po ndërton një “ekonomi hoteli”. Një ekonomi që nuk prodhon mallra, nuk krijon zinxhirë vlere dhe nuk eksporton dije apo industri. Një ekonomi që shet shërbime, shfrytëzon tokën dhe ndërton beton. Një ekonomi që jeton nga sezoni, moti dhe flukset e momentit”, deklaroi Tabaku.

Industria dhe bujqësia, sipas saj, po tkurren jo sepse janë të paafta, por sepse mjedisi ekonomik i ndërtuar sot nuk i shpërblen ato.

“Pasojat po i ndjejmë çdo ditë. Kostoja e jetesës rritet më shpejt se mirëqenia reale. Pagat rriten jo nga produktiviteti, por nga mungesa e punëtorëve për shkak të emigracionit dhe demografisë. Fitues janë pronarët e tokës dhe pasurive të paluajtshme. Humbëse është shtresa e mesme, bizneset prodhuese dhe të rinjtë që nuk shohin perspektivë afatgjatë”, tha Tabaku.

Sipas saj, kjo është një ekonomi që polarizon shoqërinë dhe dobëson themelet e saj.

“Një vend nuk mund të bëhet i pasur duke i shërbyer turistëve dhe duke ndërtuar pafund. Pa industri, pa bujqësi konkurruese dhe pa dije teknike, Shqipëria rrezikon të mbetet përgjithmonë një ekonomi e të ardhurave të mesme, një vend pushimi për të tjerët, por jo një vend me fuqi reale ekonomike për qytetarët e vet”, shtoi Tabaku.

Deputetja theksoi se kjo nuk është rrugë zhvillimi, por rrugë varësie. /j.p/

The post Tabaku: Shqipëria po ndërton ekonomi që nuk prodhon, tkurrje e industrisë dhe bujqësisë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

The post Prodhimi i birrës, 9-mujori 2025 appeared first on Revista Monitor.

Statistikat e 8 viteve/ Durrësi pati më shumë reshje dhe më pak përmbytje. Çfarë e ndryshoi situatën që solli katastrofën? IGJEUM e përjashtoi Durrësin nga zona e rrezikut për datat 5 dhe 6 janar 2026.

Sebi Alla

Instituti i Gjeoshkencës në datat 5 dhe 6 janar nuk e kishte të përfshirë Durrësin në hartën e rrezikut të përmbytjeve, pasi edhe në parashikimet meteorologjike, ky qark cilësohej me reshje me intesitet mesatar. “Sot pasdite (e hënë, dt. 05) dhe nesër (e martë, dt. 06) priten reshje me intensitet të lartë kryesisht në veri dhe jug të vendit. Në qarqet Shkodër, Kukës, Lezhë, Vlorë dhe Gjirokastër mund të ketë vërshime të shpejta të lumenjve të vegjël malorë dhe rrëshqitje të dherave. Në zonat urbane, në këto qarqe mund të shfaqen probleme me përmbytje të lokalizuara, në varësi të gjëndjes së kanalizimeve”, përshkruan IGJEUM, në buletinin “mbi rreziqet natyrore”.

Përmbytje e befasishme

Durrësi, krejt befasisht në mbrëmjen e 5 janarit dhe më datë 6 përfshihet nga përmbytjet masive, nga zona e Porto-Romanos, Ish-këneta, Spitalla dhe mbi 80 % e pjesës urbane  përfundoi nën ujë.

“Shirat patën kapacitet të lartë dhe kohëzgjatje të lartë”, tha kryebashkiakja e Durrësit, Emiriana Sako, mbrëmjen e 6 janarit, ndërsa Ministri i Mbrojtjes Pirro Vëngu justifikoi situatëm me reshjet e dendura. Ai tha: “…që në orët e para të mëngjesit situata meteorologjike në Durrës dhe Lezhë ka qenë mjaft intensive, mbi 110 mm rënie vetëm në zonën e Durrësit”.

Meteorologët japin një tjetër shifër, disa herë më të ulët se deklarimet e ministrit. “Durrësi e përligj ujin e ditës së djeshme (shënim; data 6) nëpër rrugë për shkak të intesitetit të lartë të reshjeve. Pati diku tek 23 mm në 15 minuta, që përligj për këtë kohë praninë e ujit nëpër rrugë, por nuk përligj vijimin e ujit nëpër rrugë. Uji nuk kullon sepse diçka dhe dikush e ka bllokuar”, tha meteorologia Tanja Porja.  

Sasia nuk justifikojnë përmbytjen

Durrësi është rasti për t’u marrë në studim. Arsyet e përmbytjeve të mëdha, sidomos në dy zona ish-Këneta dhe Spitalla, sipas ekspertëve nuk lidhet me sasinë e reshjeve me intesitet të lartë, por nga bllokimi i dy kanaleve kryesore kulluese dhe zhvendosja e hidrovorit të ri në një kuotë të lartë, që bën të pamundur tëheqjen e ujit në sasi dhe kohë. Faktoje.al krahasoi të dhënat ndër vite të reshjeve të shiut për Durrësin dhe nëse në periudha me intesitet të lartë reshjesh ka pasur ose jo përmbytje. Në referim të faqes së njohur të shërbimit meteorologjik www.weatherandclimate.eu, e cila mbledh të dhëna statistikore për shumë qytete nga shtete të ndryshme në Europë, Durrësi nuk renditet ndër qarqet me intesisitet shumë të lartë reshjesh.

Në vitin 2018 rezulton se në datat 5 dhe 6 mars 2018 Durrësi u përfshi nga reshje shumë të dendura shiu, duke shënuar 44 mm shi në një ditë dhe në total brenda këtij muaj 175 mm shi.

Përmbytje pati vetëm në zonën qytetase për disa orë në lagje të ndryshme në Durrës, me prani uji në rrugë. Zona e Spitallës dhe ish-Kënetës nuk rezulton e përmbytur, raportohet për prani uji, por jo për dëme nëpër banesa.

Gjithashtu në katër muaj të vitit 2024, veçanërisht në prill-maj dhe shtator-tetor, Durrësi ka pasur reshje me intesitet të lartë, duke shkaktuar përmbytje të përkohëshme në zonën qytetase, ndërsa nuk u konstatuan dëme dhe përmbytje masive në Spitallë e ish-Kënetë.

Nga krahasimi i të dhënave nga viti 2028-2025, përmbytjet në Durrës kanë njohur ndryshim. Nëse më parë kishte prani uji në qytet në rrugë të ndryshme për disa orë, tashmë në përmbytjet e fundit ka ndryshuar shumëçka dhe arsyet sipas eskeprtëve lidhen si me funksionimin jo të plotë të hidrovorit ashtu edhe me bllokimin e dy kanaleve kulluese. Referuar të dhënave, për disa ditë në vitet 2018, 2019 dhe 2024 ka pasur reshje me intesiitet shumë më të lartë sesa datat 5-6 dhe 7 janar të këtij viti, por përmbytjet nuk kanë qenë masive.

Përfundimi

Në kulmin e përmbytjeve, në mbrëmjen e 6 janarit 2026, Ministri i Mbrojtjes Pirro Vëngu dhe kryebashkiakja e Durrësit Emirjana Sako deklaruan për reshje me kapacitet dhe intesitet me jashtazakonisht të lartë. Deklaratat e tyre do i klasifikojmë si të pavërteta, bazuar në verifikimit e të dhënat zyrtare të IGJEUM dhe qëndrimeve të meteorologëve mbi intesitetin e reshjeve, se këto data reshjet kanë qenë në intensitet mesatar.

The post Durrësi 2026, të mbytesh me “një lugë ujë”! appeared first on Faktoje.al.

Dërgesat e emigrantëve janë një financues i rëndësishëm i konsumit në vend, por shumica e tyre vijnë në rrugë informale.

Të dhënat e fundit nga Anketa e Emigracionit tregojnë se 70% e dërgesave të parave drejt Shqipërisë realizohen jashtë kanaleve zyrtare financiare. Konkretisht, 43% e remitancave vijnë përmes miqve ose të afërmve që sjellin paratë fizikisht në Shqipëri, 15% përmes sjelljes personale të parave në dorë (cash) pas kthimit, ndërsa 12% kalojnë përmes ndërmjetësuesve informalë.

Vetëm 30% e dërgesave kryhen përmes kanaleve formale, ku 20% realizohen nga shërbimet bankare dhe 10% përmes operatorëve të transferimit të parave (OTP). Kjo strukturë nënvizon peshën ende të lartë të ekonomisë informale në remitanca dhe sfidat për formalizimin e plotë të flukseve financiare nga emigrantët.

Remitancat mbeten një burim jetësor mbështetjeje për shumë familje, duke përfaqësuar një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave totale, madje edhe midis disa familjeve jo-migrante, duke theksuar shtrirjen e gjerë të rrjeteve të migracionit.

Pothuajse gjysma e emigrantëve transferojnë një pjesë të të ardhurave të tyre në Shqipëri përmes remitancave. Vendimi për të dërguar remitanca është i lidhur pozitivisht me suksesin e emigrantëve në gjenerimin e të ardhurave dhe kursimeve jashtë vendit.

Remitancat përbëjnë një burim të rëndësishëm ekonomik, por potenciali i tyre zhvillimor mbetet kryesisht i pashfrytëzuar për shkak të mbështetjes te kanalet informale të transferimit dhe përdorimit të përqendruar te konsumi.

Sipas anketës, rreth gjysma e familjeve të emigrantëve kanë marrë remitanca brenda 12 muajve para anketës. Për këto familje përfituese, transfertat nga jashtë përfaqësojnë 41 për qind të të ardhurave totale. Emigrantët meshkuj dhe ata më të moshuar kanë dukshëm më shumë gjasa të dërgojnë remitanca në vendlindje sesa migrantet femra dhe ata më të rinj, duke reflektuar norma më të larta punësimi dhe aftësi më të mëdha për të gjeneruar të ardhura.

Për më tepër, përdorimi i remitancave është i përqendruar kryesisht te konsumi bazë, ku 90 për qind e familjeve i përdorin këto fonde për ushqim dhe nevoja të përditshme, 36 për qind për shpenzime mjekësore dhe 30 për qind për arsim, ndërsa investimet prodhuese mbeten minimale (më pak se 2 për qind për zgjerim biznesi ose inpute bujqësore).

Edhe pse një pjesë e madhe e dërgesave të emigrantëve drejt Shqipërisë realizohet jashtë kanaleve zyrtare, Banka e Shqipërisë i përfshin këto flukse në treguesit zyrtarë të remitancave. Matja bëhet sipas standardeve të Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe mbështetet në një kombinim burimesh./ B.Hoxha

The post Anketa: 70% e remitancave vijnë jashtë kanaleve zyrtare appeared first on Revista Monitor.

Edhe pse gjatë vitit 2025 politikanët promovuan statistika që e nxirrnin Kosovën si vend që kryesonte matjet globale për përmirësim të mirëqenies dhe si një nga vendet më të sigurta në Evropë, të dhëna të tjera nxjerrin në pah një realitet krejt tjetër. Për shembull, sipas statistikave të mbledhura nga platforma Coverge2EU, e cila ndjek […]

The post Analiza: Ku e la viti 2025 Kosovën sipas statistikave appeared first on BoldNews.al.

The post Statistika / Bimët mjekësore, eksportet appeared first on Revista Monitor.

Maqedonia e ka gjetur veten lart në listën e zezë evropiane kur bëhet fjalë për femicidin, vrasjen e grave nga partnerët e tyre, përcjell Telegrafi Maqedoni.

Sipas të dhënave të vitit 2023 nga Eurostat, shërbimi statistikor i Komisionit Evropian, vendi renditet i treti në Evropë për sa i përket shkallës së vrasjeve të tilla, pas Letonisë dhe Lituanisë.

Shkalla më e lartë u regjistrua në Letoni, ku 17 gra për milion banorë u vranë në vitin 2023.

Në Lituani, shifra ishte 10 gra për milion banorë. Në Maqedoni, gjatë së njëjtës periudhë, u raportuan gjashtë vrasje për një milion banorë.

Pas Maqedonisë pason Bosnja dhe Hercegovina me pesë vrasje për një milion banorë, ndjekur nga Austria, Mbretëria e Bashkuar dhe Ukraina me nga katër secila.

Në anën tjetër të listës është Malta, ku nuk u regjistrua asnjë rast femicide në vitin 2023, ndërsa Greqia dhe Mali i Zi kanë nga një rast për një milion banorë secila.

Të dhënat e Eurostat tregojnë se brenda Bashkimit Evropian, mesatarisht, katër gra për një milion banorë vriten nga partnerët e tyre, ndërsa shkalla për burrat është dukshëm më e ulët, 2.2 burra për një milion banorë./Telegrafi/

Mosha e 2,2 milionë shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit është mjaft e re sipas të dhënave nga Ces Hub i Bashkimit Europian.

Lexo edhe: Rritja e frikshme e emigracionit, 2,2 milionë shqiptarë jetojnë jashtë vendit

Shumica e vendeve të BE zhvilloi censet e popullsisë më 2021, nga të cilat u evidentua popullata e emigrantëve sipas vendeve të origjinës dhe mosha e saj.

Në total 70% e shqiptarëve që jetojnë në BE janë deri në 45 vjeç. Mbi 60% e emigrantëve shqiptarë janë në moshë pune aktive (15–49 vjeç), me grup-moshën 30–49 vjeç që dominon fort, me 40.7% të totalit.

Kjo peshë është pothuajse identike si për meshkujt, ashtu edhe për femrat, duke treguar se emigracioni nuk është më një fenomen i kufizuar kryesisht te meshkujt, por ka marrë një karakter familjar dhe më të balancuar gjinor.

Sakaq, struktura e popullsisë rezidente në Shqipëri është dukshëm më e plakur. Brenda vendit, pesha e grup-moshave mbi 50 vjeç është rritur ndjeshëm vitet e fundit, ndërsa grup-moshat e reja dhe ato në kulmin e produktivitetit ekonomik janë tkurrur.

Përkundrazi në emigracion, grup-moshat mbi 65 vjeç përbëjnë vetëm rreth 5%, ndërsa moshat mbi 85 vjeç janë pothuajse të papërfillshme (0.3%), çka tregon se emigracioni shqiptar është kryesisht një emigracion i moshave të reja dhe të mesme, jo i pensionistëve.

Edhe grup-mosha nën 15 vjeç ka një peshë të konsiderueshme në diasporë me 19%, çka tregon praninë e familjeve emigrante dhe një proces më të qëndrueshëm vendosjeje jashtë vendit. Ndërsa në Shqipëri rënia e lindshmërisë ka ulur ndjeshëm peshën e fëmijëve në strukturën e popullsisë.

Në terma ekonomikë dhe demografikë, grafiku konfirmon se Shqipëria ka “eksportuar” në mënyrë disproporcionale kapitalin njerëzor në moshë pune, duke lënë pas një popullsi gjithnjë e më të vjetër.

Ndërsa jashtë vendit shqiptarët janë kryesisht në moshat që kontribuojnë në rritje ekonomike, brenda vendit barra mbi sistemin e pensioneve, shëndetësisë dhe financave publike është në rritje.

Sipas të dhënave të fundit nga Cens Hub emigrimi në dekadën e fundit shënonte 56 % meshkuj në Gjermani, 53 % në Greqi dhe 51 % meshkuj në Itali. Shtetas shqiptarë që jetojnë në Evropë figurojnë të jenë të një moshe të re, edhe në raport me strukturën e popullssisë së vendeve pritëse.

Migrimi i shqiptarëve jashtë vendit nuk është një dukuri e re. Ai është i dokumentuar të paktën që në shekujt e pesëmbëdhjetë dhe të gjashtëmbëdhjetë, me largimin e një mase të madhe banorësh nga trevat shqiptare.

Akoma vazhdon të mbetet veprues dhe të japë impaktet e tij domethënëse, si në aspektet demografike, po ashtu edhe në ato sociale dhe ekonomike të vendit. / B.Hoxha

 

 

The post Të rinjtë kanë ikur; 70% e emigrantëve shqiptarë në Europë, nën 45 vjeç appeared first on Revista Monitor.

Diaspora shqiptare vijon të zgjerohet dhe të mbetet një nga fenomenet më të rëndësishme demografike dhe ekonomike të vendit.

Sipas vlerësimeve më të fundit të Institutit të Statistikave (INSTAT), në vitin 2025 numri i shtetasve shqiptarë që jetojnë jashtë territorit të Shqipërisë llogaritet në rreth 2.25 milionë persona, ose afro 49% e shtetasve shqiptarë gjithsej jetojnë jashtë sipas Botimit Diaspora në Shifra.

INSTAT thekson se, për shkak të mungesës së regjistrimeve të rregullta administrative për largimet nga vendi, diaspora nuk mund të përllogaritet me saktësi absolute. Për këtë arsye përdoren metoda të tërthorta, duke krahasuar të dhënat e regjistrit civil me popullsinë banuese në vend.

Ky vlerësim tregon se diaspora shqiptare ka një profil relativisht të ri dhe ekonomikisht aktiv, me rreth 77% të saj në grup-moshën 15–64 vjeç, ndërsa vetëm rreth 5% janë mbi 65 vjeç, çka e bën atë një burim të rëndësishëm potencial për tregjet e punës në vendet pritëse.

Historikisht, migrimi i shqiptarëve ka qenë i vazhdueshëm dhe i larmishëm, duke nisur që nga shekujt XV–XVI e deri te valët masive pas viteve ’90. Botimi dallon mes “diasporës së vjetër”, të formuar kryesisht para vitit 1944 dhe gjatë periudhës 1945–1990, dhe “diasporës së re”, e cila lidhet me migrimin masiv pas rënies së komunizmit. Në këtë fazë të fundit, destinacionet kryesore kanë qenë Greqia, Italia, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Zvicra dhe Franca.

Të dhënat nga censet ndërkombëtare tregojnë se rreth 1.1 milion persona të lindur në Shqipëri jetojnë sot në 31 vende të Evropës, ndërsa rreth 939 mijë shtetas shqiptarë figurojnë si rezidentë në këto vende. Italia dhe Greqia mbeten dy destinacionet kryesore historike dhe aktuale, të ndjekura nga Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar. Paralelisht, në vitet e fundit është rritur edhe numri i shqiptarëve që fitojnë shtetësinë e vendeve pritëse, veçanërisht në Itali, Greqi, Gjermani dhe Suedi, duke reflektuar një integrim më të qëndrueshëm afatgjatë.

Një kapitull i veçantë i botimit i kushtohet diasporës shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku jetojnë mbi 206 mijë persona me origjinë shqiptare, të ndarë mes gjeneratës së parë të emigrantëve dhe gjeneratës së dytë të lindur në SHBA. Ky komunitet paraqitet me norma të larta punësimi dhe me një strukturë arsimore të diversifikuar, duke përforcuar rolin e diasporës si faktor ekonomik dhe social me peshë.

INSTAT thekson se publikimi synon të shërbejë si instrument informues për politikëbërësit dhe institucionet, në funksion të hartimit të politikave më të mira për diasporën dhe forcimit të lidhjeve të saj me vendin e origjinës, në një kontekst ku migrimi mbetet një nga sfidat strukturore më të mëdha për Shqipërinë.

 

 

The post Rritja e frikshme e emigracionit, 2,2 milionë shqiptarë jetojnë jashtë vendit appeared first on Revista Monitor.

Shqiptarët renditen të dytët pas rumunëve për numrin më të lartë të komuniteteve të huaja që jetojnë në shtetin fqinj, Itali.

Janë 557 mijë persona të lindur fizikisht në Shqipëri, pavarësisht se çfarë shtetësie kanë, që janë të regjistruar në Itali, për vitin 2024. Në krahasim me një vit më parë, numri i shtetasve të lindur në Shqipëri që jetojnë në Itali është rritur me rreth 20 mijë persona.

Të dhënat janë bërë të ditura nga Eurostat në publikimin për emigracionin. Të lindur në Shqipëri përbëjnë 8.3% të komunitetit të huaj në Itali.

Në vend të parë janë të lindurit në Rumani, që janë rreth 900 mijë persona, ose 13.5% e totalit.

Një pjesë e shtetasve shqiptarë të lindur në Shqipëri janë bërë tashmë shtetas italianë. E dhëna tjetër e Eurostat për personat me shtetësi shqiptare është 419 mijë, që tregon, persona të lindur në Shqipëri që nuk e kanë ndryshuar shtetësinë, Persona të lindur jashtë Shqipërisë, por me shtetësi shqiptare, Emigrantë që jetojnë jashtë dhe nuk janë natyralizuar në vendin pritës. Diferenca mes tyre është rreth 141 mijë.

Italia është shteti i vetëm që sipas Eurostat rezulton që ka shtetas shqiptarë në tabelën e Eurostat ku jepen 5 shtetet kryesore sipas shtetësisë dhe vendit të lindjes së popullsisë së huaj / të lindur jashtë vendit. Ndërkohë mungojnë të dhënat për Greqinë, ku gjithashtu ka një komunitet të lartë të shqiptarëve. Nuk ka të dhëna as për Gjermaninë, Francën e Spanjën.

Nga shtetet e tjera ku ka të dhëna, në Belgjikë ka 15.6 mijë shtetas të lindur në Shqipëri, në Suedi rreth 10.4 mijë, në Austri rreth 7 mijë, në Holandë rreth 4 mijë, në Turqi rreth 3.5 mijë.

Në Slloveni, Kosova rezulton komuniteti i katërt më i madh i të huajve, me rreth 30 mijë shtetas që kanë lindur në Kosovë.

Emigrantët në Europë

Sipas Eurostat, më 1 janar 2024, 44.7 milionë persona të lindur jashtë Bashkimit Europian jetonin në një nga vendet e BE-së, duke përfaqësuar 9.9% të popullsisë së BE-së. Ky numër është 2.3 milionë më i lartë krahasuar me një vit më parë.

Ndërkohë, 17.9 milionë persona që jetonin në një nga vendet e BE-së ishin të lindur në një vend tjetër të Bashkimit Europian, shifër që përfaqëson një rritje prej 0.2 milionë personash krahasuar me vitin e kaluar.

Në terma absolutë, numri më i lartë i individëve të lindur jashtë vendit u regjistrua në Gjermani (16.9 milionë), Francë (9.3 milionë), Spanjë (8.8 milionë) dhe Itali (6.7 milionë). Së bashku, këto katër vende përqendronin 66.6% të të gjithë popullsisë së lindur jashtë vendit që jeton në BE, ndërkohë që ato përbëjnë 57.8% të popullsisë totale të Bashkimit Europian.

Pesha relative më e lartë e popullsisë së lindur jashtë vendit ndaj popullsisë totale u regjistrua në Luksemburg, ku ajo përbënte 51.0% të popullsisë rezidente, e ndjekur nga Malta (30.8%), Qipro (26.9%), Irlanda (22.6%), Austria (22.1%), Suedia (20.6%) dhe Gjermania (20.2%).

Në të kundërt, më pak se 5% e popullsisë ishte e lindur jashtë vendit në Poloni (2.6%), Rumani (3.1%), Bullgari (3.3%) dhe Sllovaki (3.9%).

The post Shqiptarët janë komuniteti i dytë më i madh i huaj në Itali, me 557 mijë persona appeared first on Revista Monitor.

Anketa e fundit e INSTAT që kishte qëllim matjen e aftësive teknologjike në popullatë, gjeti se vetëm 11,2% e popullsisë zotëron aftësinë për të shkruar kode në një gjuhë programimi në vitin 2025, nga 8,7% që ishte në 2024-ën.

Në një vit popullsia me aftësi të avancuara në teknologji është rritur ndjeshëm, por  niveli mbetet dukshëm më i ulët krahasuar me vendet e tjera të rajonit dhe më gjerë në Europën Qendrore dhe Lindore.

Në vendet e Ballkanit Perëndimor, sipas të dhënave të Eurostat dhe vlerësimeve të projekteve rajonale të TIK, pjesëmarrja në programim zakonisht luhatet midis 15–20% për Serbinë dhe Malin e Zi, me Serbinë që njihet për ekosistemin më të zhvilluar të TIK në rajon. Maqedonia e Veriut renditet me rreth 14–16%, ndërsa Bosnja dhe Kosova me 12 dhe 14% të popullsisë me aftësi programimi, por sërish mbi Shqipërinë. Edhe në këtë fushë Shqipëria mbetet pas rajonit për aftësitë e programimit në nivel popullsie.

Aftësitë e avancuara të TIK në Shqipëri në një pjesë të vogël të popullsisë kufizojnë potencialin për të ushqyer sektorin e teknologjisë dhe ekonominë digjitale. Rritja me afro 30 pikë % brenda një viti (nga 8,7% në 11,2%) tregon se ka një dinamikë pozitive, por nuk është e mjaftueshme për të kapur ritmin e rajonit.

Të dhënat e tjera nga anketa tregojnë se aftësitë më bazike, si instalimi i programeve, përdorimi i Word, prezantimet apo transferimi i materialeve janë me të popullarizuara në mesin e popullsisë, duke treguar se rritja e aftësive digjitale po ndodh, por më ngadalë në nivelet që kërkojnë njohuri teknike më të thelluara.

Kjo situatë është reflektuar shpesh edhe në raportet europiane për konkurrues mërinë digjitale, ku Shqipëria renditet mirë në përdorim të përgjithshëm të teknologjisë, por dobët në përgatitjen e fuqisë punëtore për profesione të specializuara në sektorin TIK.

Në krahasim me vendet lindore të BE-së si Polonia, Hungaria apo Rumania,– hendeku është edhe më i thellë. Për shembull, pjesa e individëve që dinë programim në këto vende shkon nga 18% deri në 25%, të nxitur nga një treg pune më i zhvilluar, paga më konkurruese dhe një traditë më e gjatë në arsimin teknik.

Shqipëria ka bërë progres, por mbetet në pozicionin e fundit në rajon për sa i përket zotërimit të aftësive të programimit. Ekspertët e arsimit sugjerojnë ndërmarrjen e politikave më të forta për nxitjen e arsimit profesional, programeve të posaçme teknologjikë dhe zhvillimit të talenteve të reja, përndryshe tregu i punës do të vazhdojë të vuajë mungesën e profesionistëve të TIK-ut, ndërkohë që vendet e tjera të Ballkanit avancojnë më shpejt./ B.Hoxha

The post 11.2% e popullsisë ka aftësi në programim, por jemi të fundit në Rajon appeared first on Revista Monitor.

Rreth 2.1 miliardë euro janë dërguar në Shqipëri gjatë vitit 2024 nga transfertat personale dhe kompensimi i punonjësve, sipas të dhënave të publikuara nga Eurostat.

Nga kjo shumë, rreth 1.4 miliardë euro kanë ardhur nga vendet e Bashkimit Europian, ndërsa afërsisht 670 milionë euro nga vende jashtë BE-së.

Në krahasim me 2023-n, shuma totale e dërguar në Shqipëri është rritur ndjeshëm me 12%, ose 224 milionë euro më shumë, ndërsa në raport me 2022-n janë rreth 430 milionë euro më shumë.

Sipas Eurostat, këto flukse përfshijnë kryesisht dërgesat e emigrantëve drejt familjeve të tyre, (Transfertat personale janë kryesisht paratë që emigrantët dërgojnë te familjet e tyre, zakonisht pa kundërshpërblim) si dhe të ardhurat e punonjësve shqiptarë që punojnë përkohësisht jashtë vendit (Kompensimi i punonjësve përfshin paga dhe të ardhura që rezidentë të një vendi fitojnë duke punuar përkohësisht jashtë shtetit, p.sh. punë sezonale, përpara se të zbriten taksat dhe kontributet).

Në raport me madhësinë e ekonomisë, Shqipëria renditet e treta në Europë për peshën e këtyre transfertave ndaj Prodhimit të Brendshëm Bruto, me rreth 5.1% të PBB-së, pas Bosnjë-Hercegovinës me 7.6% dhe Serbisë me 5.4%.

Të dhënat tregojnë se rritja e transfertave lidhet me valën e re të emigracionit të viteve të fundit. Sipas statistikave të Bashkimit Europian, vetëm gjatë viteve 2023–2024, shtetet e BE-së kanë dhënë rreth 150 mijë leje qëndrimi për shtetasit shqiptarë, ose mbi 70 mijë në vit, duke reflektuar një rritje të numrit të emigrantëve aktivë në tregun europian të punës dhe, rrjedhimisht, të dërgesave financiare drejt Shqipërisë. Vetëm për punë, gjatë 2022-2024 janë dhënë rreth 20 mijë leje qëndrimi në vit, nga vetëm 3-4 mijë lejë që jepeshin një dekadë më parë.

Rreth 20 mijë shqiptarë në vit morën leje pune në BE; Në tre vjet ikën 13% e të punësuarve në vend

OECD llogarit që mbi 40% e popullsisë shqiptare tashmë jeton jashtë vendit, duke qenë një burim i madh të ardhurash për të afërmit e tyre në Shqipëri.

Europa

Sipas njoftimit më të fundit të Eurostat, vendet e Bashkimit Europian kanë regjistruar edhe në vitin 2024 flukse të larta të transfertave personale dhe kompensimit të punonjësve, duke reflektuar lëvizjet e fuqisë punëtore brenda dhe jashtë BE-së. Në nivel të BE-së, totali i këtyre hyrjeve arriti rreth 155.6 miliardë euro, nga të cilat 87 miliardë euro erdhën nga vende brenda Unionit dhe 68.6 miliardë euro nga vende jashtë BE-së.

Të dhënat tregojnë se ekonomitë e mëdha mbeten përfitueset kryesore në vlerë absolute. Franca, Gjermania, Italia dhe Spanja kryesojnë listën për nga shumat totale të transfertave dhe të ardhurave nga punonjësit, duke reflektuar rolin e tyre si destinacione kryesore për emigrantët dhe punëtorët ndërkufitarë.

Eurostat sqaron se treguesi përfshin kryesisht dërgesat e emigrantëve drejt familjeve të tyre, si dhe pagat e punonjësve që punojnë përkohësisht jashtë vendit të rezidencës, duke e bërë këtë statistikë një pasqyrë të rëndësishme të lëvizjes së punës dhe të lidhjeve ekonomike mes vendeve europiane dhe pjesës tjetër të botës.

 

The post Emigrantët dhe ata që punojnë përkohësisht jashtë dërguan 2.1 miliardë euro në Shqipëri në 2024-n appeared first on Revista Monitor.

The post Statistika / Të rinjtë, demografia appeared first on Revista Monitor.