❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Before yesterdayMain stream

Shanset që po digjen me Inteligjencën Artificiale

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
9 February 2026 at 08:00

Në momentin kur bota po hyn në një garë të re industriale, atë të Inteligjencës Artificiale, Europa ka zgjedhur të mos mbetet pas.

Përkundrazi, ajo po përpiqet të ndërtojë një bazë reale teknologjike. Në thelb të kësaj strategjie janë të ashtuquajturat fabrikat e Inteligjencës Artificiale (AI factories), struktura që bashkojnë superkompjuterë, qendra të dhënash, universitete, start-up-e, SME dhe kapital financiar për të krijuar ekosisteme të plota zhvillimi të IA.

KĂ«to “fabrika” nuk janĂ« thjesht servera, por nyje ekonomike ku lidhen talenti, infrastruktura dhe kapitali pĂ«r tĂ« prodhuar teknologji qĂ« mĂ« pas kthehet nĂ« fuqi ekonomike globale.

Ambicia financiare është po aq e madhe sa ajo teknologjike. Bashkimi Europian ka vendosur të mobilizojë deri në 200 miliardë euro investime në IA, ku vetëm 20 miliardë euro synojnë ndërtimin e 18 AI gigafactories, struktura gjigante për trajnimin e modeleve më komplekse të Inteligjencës Artificiale dhe 13 të ashtuquajtura AI Factory Antennas (porta rajonale drejt infrastrukturës europiane të Inteligjencës Artificiale).

Paralelisht, rrjeti i AI factories do të mbështesë start-up-et, industrinë dhe kërkimin shkencor në të gjithë kontinentin.

Përmes kësaj lëvizjeje, Europa kërkon të krijojë sovranitet teknologjik, të reduktojë varësinë nga SHBA dhe Kina dhe të ndërtojë një ekonomi ku inovacioni prodhohet brenda kontinentit. Në praktikë, kjo do të thotë akses i SME-ve dhe start-up-eve në superkompjuterë, qendra të dhënash dhe ekspertizë, pra një nivel infrastrukture që zakonisht vetëm gjigantët globalë mund ta përballojnë.

Në rrjetin europian të infrastrukturës së IA, nga Ballkani Perëndimor janë përfshirë vetëm VEZILKA në Maqedoninë e Veriut dhe SAIFA në Serbi, si pjesë e ekosistemit që lidhet me infrastrukturën europiane të AI factories dhe kapacitetet e superkompjuterit (AI Factory Antennas).

Shqipëria, pavarësisht retorikës për ambicie në Inteligjencën Artificiale, nuk figuron në këtë hartë. Kjo nuk është thjesht çështje prestigji apo imazhi, por akses në infrastrukturë, në financim kërkimi, në rrjete ekspertize dhe në mundësi reale për bizneset dhe start-up-et që do të operojnë në ekonominë e ardhshme të IA. Dhe kjo ndodh në një moment kur vendimet strategjike për këto rrjete janë marrë tashmë.

NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, spektakli politik me “DiellĂ«n”, ministren e InteligjencĂ«s Artificiale, duket mĂ« shumĂ« si njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« prodhuar simbolikĂ« sesa pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar realisht kapacitete. Sidomos nĂ«se shihet nĂ« dritĂ«n e vendimeve europiane tĂ« marra nĂ« vitin 2025 pĂ«r arkitekturĂ«n reale tĂ« investimeve nĂ« IA. Kur infrastruktura globale po projektohet, ShqipĂ«ria duket se Ă«shtĂ« pĂ«rqendruar tek imazhi, jo te ndĂ«rtimi i bazĂ«s teknologjike.

Tani fokusi duket se është zhvendosur te partneritete të reja, përfshirë nisma të promovuara me partnerë ndërkombëtarë si Izraeli, për ndërtimin e qendrave të të dhënave. Por problemi themelor mbetet: pa ekosistem lokal kërkimi, pa qendra të forta të të dhënave, pa financim real për inovacion dhe pa lidhje organike mes universiteteve dhe industrisë, çdo bashkëpunim ndërkombëtar rrezikon të mbetet episodik, jo transformues.

Ironia mĂ« e madhe Ă«shtĂ« se ndĂ«rkohĂ« qĂ« Europa po investon miliarda pĂ«r t’u siguruar qĂ« SME-tĂ« dhe start-up-et tĂ« kenĂ« “oksigjen teknologjik”, nĂ« ShqipĂ«ri bizneset vazhdojnĂ« tĂ« luftojnĂ« pĂ«r akses elementar nĂ« shĂ«rbime digjitale funksionale.

Problemet me sistemet si SelfCare apo vetë e-Albania nuk janë thjesht defekte teknike. Janë simptomë e mungesës së një arkitekture të qëndrueshme teknologjike dhe të investimeve të shpejta e që po rezultojnë me probleme të shumta, duke rrezikuar deri sigurinë e të dhënave.

NĂ« vend qĂ« tĂ« fokusohet te marketingu institucional apo te dhĂ«nia e çmimeve ndĂ«rkombĂ«tare simbolike pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar imazhin “e djegur” tĂ« “DiellĂ«s”, ShqipĂ«ria ka nevojĂ« pĂ«r diçka shumĂ« mĂ« tĂ« thjeshtĂ« dhe shumĂ« mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« njĂ«kohĂ«sisht: njĂ« strategji reale pĂ«r zhvillimin e sektorit tĂ« teknologjisĂ« dhe InteligjencĂ«s Artificiale.

Një strategji që të krijojë vende pune me vlerë të shtuar, të mbajë të rinjtë në vend dhe ndoshta, një ditë, të rikthejë edhe ata që janë larguar.

Inteligjenca Artificiale nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m teknologji. ËshtĂ« ekonomi, Ă«shtĂ« punĂ«sim, Ă«shtĂ« gjeopolitikĂ« dhe Ă«shtĂ« talent. Dhe nĂ«se njĂ« vend nuk ndĂ«rton terrenin ku talenti mund tĂ« lulĂ«zojĂ«, nuk ka rĂ«ndĂ«si sa konferenca bĂ«n, si e shet si risi globale, shanset do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« digjen, njĂ«soj si sot dhe talentet do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« largohen e as qĂ« mund tĂ« bĂ«het fjalĂ« pĂ«r kthimin e tyre.

Dhe ndoshta ironia më e hidhur është kjo: në përpjekje për të treguar se po hyn në epokën e Inteligjencës Artificiale, Shqipëria rrezikon të mbetet thjesht spektatore në epokën që tashmë ka filluar të ndërtohet pa të.

 

 

 

The post Shanset që po digjen me Inteligjencën Artificiale appeared first on Revista Monitor.

Mijëra hektarë tokë nën ujë/ Monitor: Fatura e dëmeve të përmbytjeve mund të arrijë deri në 300 milionë euro

✇Albeu
By: V K
26 January 2026 at 08:22

Me rreth 12 mijë hektarë tokë të përmbytur, vlera e dëmit në bujqësi nga prodhimi me shumicë te çmimet e tregut varion nga 14 deri në 30 miliardë lekë (300 milionë euro), sipas vlerësimeve paraprake të ekspertëve.

Të dhënat e posaçme nga burimet brenda Ministrisë së Bujqësisë tregojnë se përmbytjet e fundit në nivel kombëtar kanë dëmtuar rreth 3,598 hektarë drithëra, foragjere rreth 3,148 hektarë, kultura të tjera bujqësore rreth 4,151 hektarë perime dhe luleshtrydhe 480 hektarë, kryesisht në serra, ndërsa pemë frutore, vreshta dhe ullinj, rreth 790 hektarë. Mbi 1570 banesa janë dëmtuar dhe infrastruktura e transportit ka pësuar shumë dëme.

Si po rritet fatura nga mungesa e përgjegjësisë institucionale, për të frenuar kostot nga ndryshimi i motit

Dy hektarë serra të shkatërruara. Rreth 40 mijë euro investime të humbura dhe mbi 100 mijë euro mall që nuk do të dalë kurrë në treg, është fatura e fermës me serra perimesh të Mirlind Saraçit në Kosovë të Vogël të Lushnjes.

Përmbytjet e ditëve të fundit i kanë shkaktuar dëme rreth 150 mijë euro, për rikuperimin e të cilave duhen vite punë, pasi uji dhe llumi kanë prishur edhe cilësinë tokës dhe ndikojnë negativisht për mbjelljet e ardhshme.

Zhgënjimi i tij shkon përtej dëmit material. Pas 15 vitesh emigracion në Itali, ai u kthye në Shqipëri rreth 12 vite më parë, me bindjen se përvoja dhe kursimet do të mjaftonin për të ndërtuar një fermë funksionale.

Sot, kthimin e quan “gabimin e jetĂ«s”, jo sepse bujqĂ«sia nuk funksionon, por sepse rreziku mbetet i pambuluar dhe pĂ«rgjegjĂ«sia shpesh mbetet pa adresĂ«.

Shqetësimi i Mirlindit nuk është vetëm me motin ekstrem, por edhe me funksionimin e shtetit.
“Askush nuk njofton? As pĂ«r reshjet e pritshme, as pĂ«r hapjen e portave tĂ« HEC-eve”.
Mirlindi thotë se nuk pati asnjë paralajmërim për hapjen e portave të digës.

Humbja nuk erdhi nga mungesa e informacionit dhe e koordinimit, që në zona të tilla shpesh rezulton po aq shkatërruese sa vetë përmbytja.

Historia e Mirlindit është e qindra fermerëve në zonë. Gentian Ziu, fermer nga Samatica e Beratit, thotë se dëmet janë përhapur në disa fshatra dhe përfshijnë serra, kultura në fushë dhe pemëtore, ndërsa një bilanc i saktë financiar mbetet ende i pamundur.

Në Samaticë, sipas tij, janë dëmtuar rreth 8 hektarë serra të sapombjella, ndërsa 3.5 hektarë lakër, gati për treg, janë shkatërruar plotësisht.

Krahas tyre, dĂ«me tĂ« konsiderueshme janĂ« raportuar edhe nĂ« pemĂ«tore, ku pjeshka, ulliri, mandarinat dhe portokajtĂ« janĂ« prekur nĂ« shkallĂ« tĂ« ndryshme, pa mundĂ«si pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« ende njĂ« shifĂ«r pĂ«rfundimtare. “JanĂ« shumĂ«â€, thotĂ« ai, duke theksuar se situata nĂ« terren ndryshon nga dita nĂ« ditĂ«.

NĂ« tĂ« gjithĂ« Beratin, panorama Ă«shtĂ« po aq e rĂ«ndĂ«. “DĂ«met nĂ« serra janĂ« tĂ« pallogaritshme”, shprehet z. Ziu, duke shtuar se fermerĂ«t janĂ« pĂ«rballur jo vetĂ«m me pĂ«rmbytjet, por edhe me ngrica, me temperatura qĂ« kanĂ« zbritur deri nĂ« minus 5 gradĂ«.

“Problem me ngricat, problem me pĂ«rmbytjet”, pĂ«rmbledh ai situatĂ«n, duke e cilĂ«suar si njĂ« goditje tĂ« dyfishtĂ« pĂ«r prodhimin bujqĂ«sor.

Ilir Pilku, analist i të dhënave mbi bujqësinë, tha së dëmet e shkaktuara nga përmbytjet e fundit në bujqësi janë rreth 150 milionë euro vetëm për prodhuesit.

Ai e ka bërë këtë përllogaritje bazuar në sipërfaqen e përmbytur dhe llojet e kulturave të mbjella me çmimet e tyre të prodhimit.

Duke përllogaritur vlerën në tregun me pakicë dhe eksport, humbjet dyfishohen në 30 miliardë lekë dhe shpërndahen në të gjithë zinxhirin e bujqësisë nga fermeri, qendra e grumbullimit, eksporti dhe konsumatorët, të cilët do të paguajnë çmime më të larta dhe të investimeve të humbura në serra.

Ruzhdi Koni, i cili eksporton fruta dhe perime tĂ« freskĂ«ta nga serrat, me kompaninĂ« e tij “Agrokoni”, tha se, pĂ«rmbytjet kanĂ« dĂ«mtuar rĂ«ndĂ« fermat e specializuara pĂ«r eksport qĂ« janĂ« tĂ« pĂ«rqendruara nĂ« zonĂ«n e Beratit, Lushnjes dhe Fierit.

Zoti Koni, parashikon se këto dëme kanë efekte të gjëra në ekonomi dhe pritet të ndikojnë në uljen e eksporteve deri në 30%.

Përveç të mbjellave, dëme janë krijuar edhe në blegtori, në ushqimin e kafshëve, shpendë dhe pemëtari, banesa, rrugë dhe infrastruktura të tjera.

Fondet që qeveria ka në dispozicion nëpërmjet emergjencave civile nuk plotësojnë as 5% të dëmeve të deklaruara deri më tani në bazë të sipërfaqes së përmbytur.

Kryeministri Rama tha se fermerët do të dëmshpërblehen nga përmbytjet e fundit, por Ministria e Bujqësisë ende nuk e ka një faturë finale rreth dëmeve, kostove, pasi të dhënat janë në përditësim.

Në Shqipëri, humbjet për shkak të klimës përballohen tërësisht nga fermerët pasi nuk funksionojnë skemat e sigurimeve, teksa qeveria jonë ofron mbështetje shumë të ulët për prodhuesit e cila nuk mjafton as në kohë normale për kostot e larta që përballet sektori.

Kulturat e dëmtuara në 12 mijë ha sipas qarqeve, 5791 fermerë të prekur

Për momentin nuk ka një vlerësim zyrtar kombëtar total për humbjet monetare, por sipas të dhënave nga operativë nga dikasteri i Bujqësisë, deri më datë 16 janar reshjet, përmbytjet dhe ngricat e janarit kanë prekur rreth 5,791 fermerë dhe rreth 12,172 hektarë sipërfaqe bujqësore, si dhe 5,551 krerë bagëti dhe 147 koshere bletësh. Të dhënat janë provizore dhe pritet të përditësohen.

Në Fier janë dëmtuar gjerësisht perimet 151 ha, drithërat 1,250 ha dhe foragjeret 1,700 ha. Janë raportuar edhe dëme shumë të mëdha në pemë frutore (rreth 300,000 rrënjë), si dhe sipërfaqe me vreshta dhe ullinj. Fieri është një nga qarqet me goditjen më të fortë në bujqësi.

Qarku i Beratit, ka dĂ«me tĂ« shpĂ«rndara nĂ« disa kultura – 247 ha drithĂ«ra, 368 ha foragjere, 270 ha kultura tĂ« tjera dhe 192 ha pemĂ« frutore.

Korça ka një nga sipërfaqet më të mëdha të prekura me drithëra 1,360 ha dhe foragjere 415 ha, duke u renditur ndër qarqet më të goditura për këto kultura.

Në Gjirokastër, dëmet janë më të kufizuara me rreth 85 ha drithëra, 9 ha foragjere, si dhe dëme në pemë frutore 5,700 rrënjë dhe vreshta 24,000 rrënjë.

Në Vlorë janë prekur kryesisht drithërat 80 ha, foragjeret (25 ha) dhe një sipërfaqe e vogël me perime 2 ha, si dhe pemë frutore 12,000 rrënjë.

Në Elbasan janë raportuar dëme më të kufizuara 36 ha drithëra, 23 ha foragjere, si dhe dëme në pemë frutore 1,600 rrënjë dhe vreshta 280 rrënjë.

Në Shkodër dhe Lezhë dëmet janë përqendruar kryesisht në drithëra, foragjere dhe perime dimërore, për shkak të përmbytjeve. Shumë sipërfaqe kanë qenë nën ujë për disa ditë, duke rritur rrezikun e humbjes së prodhimit.

Në Tiranë dhe Durrës janë dëmtuar drithëra, foragjere dhe perime, si dhe pemë frutore dhe vreshta.

Në disa zona të Durrësit, dëmi ka arritur deri në 96% për disa kultura.

Një nivel kombëtar, drithërat janë dëmtuar në rreth 3,598 ha, foragjeret rreth 3,148 ha, kultura të tjera bujqësore rreth 4,151 ha, perime dhe luleshtrydhe rreth 480 hektarë, kryesisht në serra, ndërsa pemë frutore, vreshta dhe ullinj, rreth 790 hektarë.

Me rreth 12 mijë hektarë tokë të përmbytur, vlera e dëmit në bujqësi nga prodhimi me shumicë te çmimet e tregut varion nga 14 deri në 30 miliardë lekë (300 milionë euro), sipas vlerësimeve paraprake të ekspertëve.

Të dhënat e posaçme nga burimet brenda Ministrisë së Bujqësisë tregojnë se përmbytjet e fundit në nivel kombëtar kanë dëmtuar rreth 3,598 hektarë drithëra, foragjere rreth 3,148 hektarë, kultura të tjera bujqësore rreth 4,151 hektarë perime dhe luleshtrydhe 480 hektarë, kryesisht në serra, ndërsa pemë frutore, vreshta dhe ullinj, rreth 790 hektarë.

Mbi 1570 banesa janë dëmtuar dhe infrastruktura e transportit ka pësuar shumë dëme. Si po rritet fatura nga mungesa e përgjegjësisë institucionale për të frenuar kostot nga ndryshimi i motit

Blerina Hoxha

Dy hektarë serra të shkatërruara. Rreth 40 mijë euro investime të humbura dhe mbi 100 mijë euro mall që nuk do të dalë kurrë në treg është fatura e fermës me serra perimesh të Mirlind Saraçit në Kosovë të Vogël të Lushnjes.

Përmbytjet e ditëve të fundit i kanë shkaktuar dëme rreth 150 mijë euro, për rikuperimin e të cilave duhen vite punë, pasi uji dhe llumi kanë prishur edhe cilësinë tokës dhe ndikojnë negativisht për mbjelljet e ardhshme.

Zhgënjimi i tij shkon përtej dëmit material. Pas 15 vitesh emigracion në Itali, ai u kthye në Shqipëri rreth 12 vite më parë, me bindjen se përvoja dhe kursimet do të mjaftonin për të ndërtuar një fermë funksionale.

Sot, kthimin e quan “gabimin e jetĂ«s”, jo sepse bujqĂ«sia nuk funksionon, por sepse rreziku mbetet i pambuluar dhe pĂ«rgjegjĂ«sia shpesh mbetet pa adresĂ«.

Shqetësimi i Mirlindit nuk është vetëm me motin ekstrem, por edhe me funksionimin e shtetit.

“Askush nuk njofton? As pĂ«r reshjet e pritshme, as pĂ«r hapjen e portave tĂ« HEC-eve”. Mirlindi thotĂ« se nuk pati asnjĂ« paralajmĂ«rim pĂ«r hapjen e portave tĂ« digĂ«s.

Humbja nuk erdhi nga mungesa e informacionit dhe e koordinimit, që në zona të tilla shpesh rezulton po aq shkatërruese sa vetë përmbytja.

Historia e Mirlindit është e qindra fermerëve në zonë. Gentian Ziu, fermer nga Samatica e Beratit, thotë se dëmet janë përhapur në disa fshatra dhe përfshijnë serra, kultura në fushë dhe pemëtore, ndërsa një bilanc i saktë financiar mbetet ende i pamundur.

Në Samaticë, sipas tij, janë dëmtuar rreth 8 hektarë serra të sapombjella, ndërsa 3.5 hektarë lakër, gati për treg, janë shkatërruar plotësisht.

Krahas tyre, dëme të konsiderueshme janë raportuar edhe në pemëtore, ku pjeshka, ulliri, mandarinat dhe portokajtë janë prekur në shkallë të ndryshme, pa mundësi për të dhënë ende një shifër përfundimtare.

“JanĂ« shumĂ«â€, thotĂ« ai, duke theksuar se situata nĂ« terren ndryshon nga dita nĂ« ditĂ«.

NĂ« tĂ« gjithĂ« Beratin, panorama Ă«shtĂ« po aq e rĂ«ndĂ«. “DĂ«met nĂ« serra janĂ« tĂ« pallogaritshme”, shprehet z. Ziu, duke shtuar se fermerĂ«t janĂ« pĂ«rballur jo vetĂ«m me pĂ«rmbytjet, por edhe me ngrica, me temperatura qĂ« kanĂ« zbritur deri nĂ« minus 5 gradĂ«.

“Problem me ngricat, problem me pĂ«rmbytjet”, pĂ«rmbledh ai situatĂ«n, duke e cilĂ«suar si njĂ« goditje tĂ« dyfishtĂ« pĂ«r prodhimin bujqĂ«sor.

Ilir Pilku, analist i të dhënave mbi bujqësinë, tha së dëmet e shkaktuara nga përmbytjet e fundit në bujqësi janë rreth 150 milionë euro vetëm për prodhuesit.

Ai e ka bërë këtë përllogaritje bazuar në sipërfaqen e përmbytur dhe llojet e kulturave të mbjella me çmimet e tyre të prodhimit.

Duke përllogaritur vlerën në tregun me pakicë dhe eksport, humbjet dyfishohen në 30 miliardë lekë dhe shpërndahen në të gjithë zinxhirin e bujqësisë nga fermeri, qendra e grumbullimit, eksporti dhe konsumatorët, të cilët do të paguajnë çmime më të larta dhe të investimeve të humbura në serra.

Ruzhdi Koni, i cili eksporton fruta dhe perime tĂ« freskĂ«ta nga serrat, me kompaninĂ« e tij “Agrokoni”, tha se, pĂ«rmbytjet kanĂ« dĂ«mtuar rĂ«ndĂ« fermat e specializuara pĂ«r eksport qĂ« janĂ« tĂ« pĂ«rqendruara nĂ« zonĂ«n e Beratit, Lushnjes dhe Fierit.

Zoti Koni parashikon se këto dëme kanë efekte të gjëra në ekonomi dhe pritet të ndikojnë në uljen e eksporteve deri në 30%.

Përveç të mbjellave, dëme janë krijuar edhe në blegtori, në ushqimin e kafshëve, shpendë dhe pemëtari, banesa, rrugë dhe infrastruktura të tjera.

Fondet që qeveria ka në dispozicion nëpërmjet emergjencave civile nuk plotësojnë as 5% të dëmeve të deklaruara deri më tani në bazë të sipërfaqes së përmbytur.

Kryeministri Rama, tha se fermerët do të dëmshpërblehen nga përmbytjet e fundit, por Ministria e Bujqësisë ende nuk e ka një faturë finale rreth dëmeve, kostove, pasi të dhënat janë në përditësim.

Në Shqipëri, humbjet për shkak të klimës përballohen tërësisht nga fermerët pasi nuk funksionojnë skemat e sigurimeve, teksa qeveria jonë ofron mbështetje shumë të ulët për prodhuesit e cila nuk mjafton as në kohë normale për kostot e larta që përballet sektori.

Kulturat e dëmtuara në 12 mijë ha sipas qarqeve, 5791 fermerë të prekur

Për momentin nuk ka një vlerësim zyrtar kombëtar total për humbjet monetare, por sipas të dhënave nga operativë nga dikasteri i Bujqësisë, deri më datë 16 janar reshjet, përmbytjet dhe ngricat e janarit kanë prekur rreth 5,791 fermerë dhe rreth 12,172 hektarë sipërfaqe bujqësore, si dhe 5,551 krerë bagëti dhe 147 koshere bletësh. Të dhënat janë provizore dhe pritet të përditësohen.

Në Fier janë dëmtuar gjerësisht perimet 151 ha, drithërat 1,250 ha dhe foragjeret 1,700 ha. Janë raportuar edhe dëme shumë të mëdha në pemë frutore (rreth 300,000 rrënjë), si dhe sipërfaqe me vreshta dhe ullinj. Fieri është një nga qarqet me goditjen më të fortë në bujqësi.

Qarku i Beratit ka dĂ«me tĂ« shpĂ«rndara nĂ« disa kultura – 247 ha drithĂ«ra, 368 ha foragjere, 270 ha kultura tĂ« tjera dhe 192 ha pemĂ« frutore.

Korça ka një nga sipërfaqet më të mëdha të prekura me drithëra 1,360 ha dhe foragjere 415 ha, duke u renditur ndër qarqet më të goditura për këto kultura.

Në Gjirokastër, dëmet janë më të kufizuara me rreth 85 ha drithëra, 9 ha foragjere, si dhe dëme në pemë frutore 5,700 rrënjë dhe vreshta 24,000 rrënjë.

Në Vlorë janë prekur kryesisht drithërat 80 ha, foragjeret (25 ha) dhe një sipërfaqe e vogël me perime 2 ha, si dhe pemë frutore 12,000 rrënjë.

Në Elbasan janë raportuar dëme më të kufizuara 36 ha drithëra, 23 ha foragjere, si dhe dëme në pemë frutore 1,600 rrënjë dhe vreshta 280 rrënjë.

Në Shkodër dhe Lezhë dëmet janë përqendruar kryesisht në drithëra, foragjere dhe perime dimërore, për shkak të përmbytjeve.

Shumë sipërfaqe kanë qenë nën ujë për disa ditë, duke rritur rrezikun e humbjes së prodhimit.

Në Tiranë dhe Durrës janë dëmtuar drithëra, foragjere dhe perime, si dhe pemë frutore dhe vreshta.

Në disa zona të Durrësit, dëmi ka arritur deri në 96% për disa kultura.

Një nivel kombëtar, drithërat janë dëmtuar në rreth 3,598 ha, foragjeret rreth 3,148 ha, kultura të tjera bujqësore rreth 4,151 ha, perime dhe luleshtrydhe rreth 480 hektarë, kryesisht në serra, ndërsa pemë frutore, vreshta dhe ullinj, rreth 790 hektarë.

Blegtoria, 5551 krerë të prekur

Përmbytjet dhe ngricat e janarit 2026 kanë goditur rëndë jo vetëm kulturat bujqësore, por edhe blegtorinë dhe bletarinë.

Drithërat, foragjeret dhe pemëtaria janë ndër sektorët më të prekur, ndërsa në blegtori, problemi kryesor mbetet humbja e ushqimit dhe dëmtimi i stallave.

Në bletari, dëmet janë më të kufizuara në numër, por me ndikim të madh ekonomik për fermerët e vegjël. Situata mbetet dinamike dhe pritet që shifrat të rishikohen me raportime të reja nga terreni.

Të dhëna operative nga Ministria e Bujqësisë, tregojnë se janë raportuar edhe dëme në blegtori, me rreth 5,551 krerë të prekur në rang vendi. Dëmet përfshijnë humbje të pjesshme të bagëtive nga përmbytjet ose shembja e stallave në disa zona.

Dëmtim të bazës ushqimore për bagëtinë, sidomos në qarqet ku janë përmbytur foragjeret dhe drithërat (si Fier, Korçë, Berat, Lezhë dhe Shkodër) dhe rrezik për shëndetin e gjësë së gjallë nga lagështia, të ftohtit dhe mungesa e ushqimit.

Gjithashtu, në rang vendi, janë raportuar 147 koshere të dëmtuara. Dëmet në bletari lidhen kryesisht me përmbytjen e zonave ku ndodheshin kosheret, si dhe të ftohtin dhe ngricat, që dobësojnë kolonitë e bletëve.

Nga prodhimi në treg, 14-30 miliardë lekë dëm në bujqësi

Duke e bazuar në sipërfaqet dhe llojet e prodhimeve të dëmtuara dëmet financiare për prodhuesit, duke përfshirë xhiron e humbur nga prodhimet që nuk arritën të dalin në treg dhe humbjet e mundshme në eksport, luhaten nga 14 deri në 30 miliardë lekë, sipas vlerësimeve paraprake.

NĂ« nivele specifike drithĂ«rat, tĂ« kultivuara nĂ« 3 598 hektarĂ«, kanĂ« humbur vlera qĂ« llogariten nga 2.88 deri nĂ« 4.32 miliardĂ« lekĂ«.

Foragjeret, nĂ« 3 148 hektarĂ« tokĂ«, pĂ«rbĂ«jnĂ« njĂ« humbje prej 1.57 deri nĂ« 3.15 miliardĂ« lekĂ«. NĂ« rastin e kultivimeve tĂ« tjera bujqĂ«sore, qĂ« zĂ«nĂ« 4 151 hektarĂ«, dĂ«met llogariten nga 3.32 deri nĂ« 6.23 miliardĂ« lekĂ«.

Humbjet për perimet dhe luleshtrydhet, kryesisht në 480 hektarë serrash intensive, arrijnë 4.8 deri në 12 miliardë lekë, ndërsa pemët frutore, vreshtat dhe ullinjtë, që zënë 790 hektarë, përfaqësojnë një humbje prej 1.58 deri në 3.95 miliardë lekë.

Ekspertët kanë kategorizuar sipërfaqet e dëmtuara sipas kulturës dhe kanë përdorur rendimentet mesatare për hektar, të dhëna nga statistikat e Ministrisë së Bujqësisë dhe nga përvojat konkrete të fermerëve.

Për drithërat dhe foragjeret janë përdorur rendimente relativisht të ulëta, ndërsa perimet intensive dhe serrat japin fitime shumë herë më të larta.

Humbja për secilën kategori është llogaritur duke shumëzuar sipërfaqen e dëmtuar me xhiron bruto mesatare për hektar, duke marrë parasysh një gamë skenarësh nga pesimistë deri tek optimistë.

Humbjet për fermerët prodhues përllogariten deri në 140-150 milionë euro, por vlera në treg e këtyre prodhimeve është rreth 300 milionë euro, duke përfshirë edhe produktet që nuk arritën të shiteshin dhe të ardhurat e humbura nga eksporti.

Një hektar serrash që nuk ka mundur të dalë në treg përkthehet në dhjetëra milionë lekë të humbura, ndërsa humbjet në drithëra dhe foragjeret ndikojnë në furnizimin e bagëtisë dhe zinxhirin e ushqimit.

Në blegtori dhe në bujqësi, dëmet variojnë nga 280-570 milionë lekë. Për të vlerësuar humbjen ekonomike, është përdorur një metodë e bazuar në praktikën e përditshme të fermave dhe të dhënat e Ministrisë së Bujqësisë.

Çdo krerĂ« ka njĂ« kosto mesatare prej 50 000 deri 100 000 lekĂ«sh pĂ«r njĂ« sezon pĂ«r ushqimin dhe shĂ«rbimin. Bazuar nĂ« kĂ«tĂ« vlerĂ«sim, dĂ«met nga bagĂ«tia arrijnĂ« nĂ« total rreth 280–570 milionĂ« lekĂ«, duke reflektuar humbjet pĂ«r fermerĂ«t dhe investimet e shpenzuara pĂ«r pĂ«rkujdesjen e kafshĂ«ve.

Në bletari, situata është më e kufizuar në numër, por me ndikim të madh ekonomik për fermerët e vegjël.

Janë raportuar 147 koshere të dëmtuara, kryesisht nga përmbytjet dhe ngricat që dobësuan kolonitë e bletëve dhe shkatërruan prodhimin e mjaltit.

Vlera mesatare e njĂ« koshere Ă«shtĂ« llogaritur rreth 50 000–100 000 lekĂ«, duke dhĂ«nĂ« njĂ« humbje totale pĂ«r bletarinĂ« prej rreth 7–15 milionĂ« lekĂ«.

Por sipas ekspertëve, humbjet shkojnë përtej familjeve fermere, pasi ato godasin tregjet e grumbullimit, përpunimit dhe eksportit, duke ulur sasinë e mallrave në treg dhe duke rritur presionin mbi çmimet e brendshme.

Çdo hektar i dĂ«mtuar Ă«shtĂ« mijĂ«ra kilogramĂ« perimesh, drithĂ«rash dhe frutash qĂ« nuk arrijnĂ« nĂ« treg, njĂ« kosto qĂ« ndikon nĂ« ekonominĂ« kombĂ«tare dhe nĂ« sigurimin e ushqimit pĂ«r qytetarĂ«t.

Me rreth 12 mijë hektarë tokë të përmbytur, vlera e dëmit në bujqësi nga prodhimi me shumicë te çmimet e tregut varion nga 14 deri në 30 miliardë lekë (300 milionë euro), sipas vlerësimeve paraprake të ekspertëve.

Të dhënat e posaçme nga burimet brenda Ministrisë së Bujqësisë tregojnë se përmbytjet e fundit në nivel kombëtar kanë dëmtuar rreth 3,598 hektarë drithëra, foragjere rreth 3,148 hektarë, kultura të tjera bujqësore rreth 4,151 hektarë perime dhe luleshtrydhe 480 hektarë, kryesisht në serra, ndërsa pemë frutore, vreshta dhe ullinj, rreth 790 hektarë.

Mbi 1570 banesa janë dëmtuar dhe infrastruktura e transportit ka pësuar shumë dëme. Si po rritet fatura nga mungesa e përgjegjësisë institucionale për të frenuar kostot nga ndryshimi i motit

Blerina Hoxha

Dy hektarë serra të shkatërruara. Rreth 40 mijë euro investime të humbura dhe mbi 100 mijë euro mall që nuk do të dalë kurrë në treg është fatura e fermës me serra perimesh të Mirlind Saraçit në Kosovë të Vogël të Lushnjes.

Përmbytjet e ditëve të fundit i kanë shkaktuar dëme rreth 150 mijë euro, për rikuperimin e të cilave duhen vite punë, pasi uji dhe llumi kanë prishur edhe cilësinë tokës dhe ndikojnë negativisht për mbjelljet e ardhshme.

Zhgënjimi i tij shkon përtej dëmit material. Pas 15 vitesh emigracion në Itali, ai u kthye në Shqipëri rreth 12 vite më parë, me bindjen se përvoja dhe kursimet do të mjaftonin për të ndërtuar një fermë funksionale.

Sot, kthimin e quan “gabimin e jetĂ«s”, jo sepse bujqĂ«sia nuk funksionon, por sepse rreziku mbetet i pambuluar dhe pĂ«rgjegjĂ«sia shpesh mbetet pa adresĂ«.

Shqetësimi i Mirlindit nuk është vetëm me motin ekstrem, por edhe me funksionimin e shtetit.

“Askush nuk njofton? As pĂ«r reshjet e pritshme, as pĂ«r hapjen e portave tĂ« HEC-eve”. Mirlindi thotĂ« se nuk pati asnjĂ« paralajmĂ«rim pĂ«r hapjen e portave tĂ« digĂ«s.

Humbja nuk erdhi nga mungesa e informacionit dhe e koordinimit, që në zona të tilla shpesh rezulton po aq shkatërruese sa vetë përmbytja.

Historia e Mirlindit, është e qindra fermerëve në zonë. Gentian Ziu, fermer nga Samatica e Beratit, thotë se dëmet janë përhapur në disa fshatra dhe përfshijnë serra, kultura në fushë dhe pemëtore, ndërsa një bilanc i saktë financiar mbetet ende i pamundur.

NĂ« SamaticĂ«, sipas tij, janĂ« dĂ«mtuar rreth 8 hektarĂ« serra tĂ« sapombjella, ndĂ«rsa 3.5 hektarĂ« lakĂ«r, gati pĂ«r treg, janĂ« shkatĂ«rruar plotĂ«sisht. Krahas tyre, dĂ«me tĂ« konsiderueshme janĂ« raportuar edhe nĂ« pemĂ«tore, ku pjeshka, ulliri, mandarinat dhe portokajtĂ« janĂ« prekur nĂ« shkallĂ« tĂ« ndryshme, pa mundĂ«si pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« ende njĂ« shifĂ«r pĂ«rfundimtare. “JanĂ« shumĂ«â€, thotĂ« ai, duke theksuar se situata nĂ« terren ndryshon nga dita nĂ« ditĂ«.

NĂ« tĂ« gjithĂ« Beratin, panorama Ă«shtĂ« po aq e rĂ«ndĂ«. “DĂ«met nĂ« serra janĂ« tĂ« pallogaritshme”, shprehet z. Ziu, duke shtuar se fermerĂ«t janĂ« pĂ«rballur jo vetĂ«m me pĂ«rmbytjet, por edhe me ngrica, me temperatura qĂ« kanĂ« zbritur deri nĂ« minus 5 gradĂ«.

“Problem me ngricat, problem me pĂ«rmbytjet”, pĂ«rmbledh ai situatĂ«n, duke e cilĂ«suar si njĂ« goditje tĂ« dyfishtĂ« pĂ«r prodhimin bujqĂ«sor.

Ilir Pilku, analist i të dhënave mbi bujqësinë, tha së dëmet e shkaktuara nga përmbytjet e fundit në bujqësi janë rreth 150 milionë euro vetëm për prodhuesit.

Ai e ka bërë këtë përllogaritje bazuar në sipërfaqen e përmbytur dhe llojet e kulturave të mbjella me çmimet e tyre të prodhimit.

Duke përllogaritur vlerën në tregun me pakicë dhe eksport, humbjet dyfishohen në 30 miliardë lekë dhe shpërndahen në të gjithë zinxhirin e bujqësisë nga fermeri, qendra e grumbullimit, eksporti dhe konsumatorët, të cilët do të paguajnë çmime më të larta dhe të investimeve të humbura në serra.

Ruzhdi Koni, i cili eksporton fruta dhe perime tĂ« freskĂ«ta nga serrat, me kompaninĂ« e tij “Agrokoni”, tha se, pĂ«rmbytjet kanĂ« dĂ«mtuar rĂ«ndĂ« fermat e specializuara pĂ«r eksport qĂ« janĂ« tĂ« pĂ«rqendruara nĂ« zonĂ«n e Beratit, Lushnjes dhe Fierit. Zoti Koni parashikon se kĂ«to dĂ«me kanĂ« efekte tĂ« gjĂ«ra nĂ« ekonomi dhe pritet tĂ« ndikojnĂ« nĂ« uljen e eksporteve deri nĂ« 30%.

Përveç të mbjellave, dëme janë krijuar edhe në blegtori, në ushqimin e kafshëve, shpendë dhe pemëtari, banesa, rrugë dhe infrastruktura të tjera.

Fondet që qeveria ka në dispozicion nëpërmjet emergjencave civile nuk plotësojnë as 5% të dëmeve të deklaruara deri më tani në bazë të sipërfaqes së përmbytur.

Kryeministri Rama, tha se fermerët do të dëmshpërblehen nga përmbytjet e fundit, por Ministria e Bujqësisë ende nuk e ka një faturë finale rreth dëmeve, kostove, pasi të dhënat janë në përditësim.

Në Shqipëri, humbjet për shkak të klimës përballohen tërësisht nga fermerët pasi nuk funksionojnë skemat e sigurimeve, teksa qeveria jonë ofron mbështetje shumë të ulët për prodhuesit e cila nuk mjafton as në kohë normale për kostot e larta që përballet sektori.

Kulturat e dëmtuara në 12 mijë ha sipas qarqeve, 5791 fermerë të prekur

Për momentin nuk ka një vlerësim zyrtar kombëtar total për humbjet monetare, por sipas të dhënave nga operativë nga dikasteri i Bujqësisë, deri më datë 16 janar reshjet, përmbytjet dhe ngricat e janarit kanë prekur rreth 5,791 fermerë dhe rreth 12,172 hektarë sipërfaqe bujqësore, si dhe 5,551 krerë bagëti dhe 147 koshere bletësh. Të dhënat janë provizore dhe pritet të përditësohen.

Në Fier janë dëmtuar gjerësisht perimet 151 ha, drithërat 1,250 ha dhe foragjeret 1,700 ha. Janë raportuar edhe dëme shumë të mëdha në pemë frutore (rreth 300,000 rrënjë), si dhe sipërfaqe me vreshta dhe ullinj. Fieri është një nga qarqet me goditjen më të fortë në bujqësi.

Qarku i Beratit ka dĂ«me tĂ« shpĂ«rndara nĂ« disa kultura – 247 ha drithĂ«ra, 368 ha foragjere, 270 ha kultura tĂ« tjera dhe 192 ha pemĂ« frutore.

Korça ka një nga sipërfaqet më të mëdha të prekura me drithëra 1,360 ha dhe foragjere 415 ha, duke u renditur ndër qarqet më të goditura për këto kultura.

Në Gjirokastër, dëmet janë më të kufizuara me rreth 85 ha drithëra, 9 ha foragjere, si dhe dëme në pemë frutore 5,700 rrënjë dhe vreshta 24,000 rrënjë.

Në Vlorë janë prekur kryesisht drithërat 80 ha, foragjeret (25 ha) dhe një sipërfaqe e vogël me perime 2 ha, si dhe pemë frutore 12,000 rrënjë.

Në Elbasan janë raportuar dëme më të kufizuara 36 ha drithëra, 23 ha foragjere, si dhe dëme në pemë frutore 1,600 rrënjë dhe vreshta 280 rrënjë.

Në Shkodër dhe Lezhë dëmet janë përqendruar kryesisht në drithëra, foragjere dhe perime dimërore, për shkak të përmbytjeve.

Shumë sipërfaqe kanë qenë nën ujë për disa ditë, duke rritur rrezikun e humbjes së prodhimit.

Në Tiranë dhe Durrës janë dëmtuar drithëra, foragjere dhe perime, si dhe pemë frutore dhe vreshta.

Në disa zona të Durrësit, dëmi ka arritur deri në 96% për disa kultura.

Një nivel kombëtar, drithërat janë dëmtuar në rreth 3,598 ha, foragjeret rreth 3,148 ha, kultura të tjera bujqësore rreth 4,151 ha, perime dhe luleshtrydhe rreth 480 hektarë, kryesisht në serra, ndërsa pemë frutore, vreshta dhe ullinj, rreth 790 hektarë.

Blegtoria, 5551 krerë të prekur

Përmbytjet dhe ngricat e janarit 2026 kanë goditur rëndë jo vetëm kulturat bujqësore, por edhe blegtorinë dhe bletarinë.

Drithërat, foragjeret dhe pemëtaria janë ndër sektorët më të prekur, ndërsa në blegtori, problemi kryesor mbetet humbja e ushqimit dhe dëmtimi i stallave.

Në bletari, dëmet janë më të kufizuara në numër, por me ndikim të madh ekonomik për fermerët e vegjël. Situata mbetet dinamike dhe pritet që shifrat të rishikohen me raportime të reja nga terreni.

Të dhëna operative nga Ministria e Bujqësisë, tregojnë se janë raportuar edhe dëme në blegtori, me rreth 5,551 krerë të prekur në rang vendi. Dëmet përfshijnë humbje të pjesshme të bagëtive nga përmbytjet ose shembja e stallave në disa zona.

Dëmtim të bazës ushqimore për bagëtinë, sidomos në qarqet ku janë përmbytur foragjeret dhe drithërat (si Fier, Korçë, Berat, Lezhë dhe Shkodër) dhe rrezik për shëndetin e gjësë së gjallë nga lagështia, të ftohtit dhe mungesa e ushqimit.

Gjithashtu, në rang vendi, janë raportuar 147 koshere të dëmtuara. Dëmet në bletari lidhen kryesisht me përmbytjen e zonave ku ndodheshin kosheret, si dhe të ftohtin dhe ngricat, që dobësojnë kolonitë e bletëve.

Nga prodhimi në treg, 14-30 miliardë lekë dëm në bujqësi

Duke e bazuar në sipërfaqet dhe llojet e prodhimeve të dëmtuara dëmet financiare për prodhuesit, duke përfshirë xhiron e humbur nga prodhimet që nuk arritën të dalin në treg dhe humbjet e mundshme në eksport, luhaten nga 14 deri në 30 miliardë lekë, sipas vlerësimeve paraprake.

NĂ« nivele specifike drithĂ«rat, tĂ« kultivuara nĂ« 3 598 hektarĂ«, kanĂ« humbur vlera qĂ« llogariten nga 2.88 deri nĂ« 4.32 miliardĂ« lekĂ«.

Foragjeret, nĂ« 3 148 hektarĂ« tokĂ«, pĂ«rbĂ«jnĂ« njĂ« humbje prej 1.57 deri nĂ« 3.15 miliardĂ« lekĂ«. NĂ« rastin e kultivimeve tĂ« tjera bujqĂ«sore, qĂ« zĂ«nĂ« 4 151 hektarĂ«, dĂ«met llogariten nga 3.32 deri nĂ« 6.23 miliardĂ« lekĂ«.

Humbjet për perimet dhe luleshtrydhet, kryesisht në 480 hektarë serrash intensive, arrijnë 4.8 deri në 12 miliardë lekë, ndërsa pemët frutore, vreshtat dhe ullinjtë, që zënë 790 hektarë, përfaqësojnë një humbje prej 1.58 deri në 3.95 miliardë lekë.

Ekspertët kanë kategorizuar sipërfaqet e dëmtuara sipas kulturës dhe kanë përdorur rendimentet mesatare për hektar, të dhëna nga statistikat e Ministrisë së Bujqësisë dhe nga përvojat konkrete të fermerëve.

Për drithërat dhe foragjeret janë përdorur rendimente relativisht të ulëta, ndërsa perimet intensive dhe serrat japin fitime shumë herë më të larta.

Humbja për secilën kategori është llogaritur duke shumëzuar sipërfaqen e dëmtuar me xhiron bruto mesatare për hektar, duke marrë parasysh një gamë skenarësh nga pesimistë deri tek optimistë.

Humbjet për fermerët prodhues përllogariten deri në 140-150 milionë euro, por vlera në treg e këtyre prodhimeve është rreth 300 milionë euro, duke përfshirë edhe produktet që nuk arritën të shiteshin dhe të ardhurat e humbura nga eksporti.

Një hektar serrash që nuk ka mundur të dalë në treg përkthehet në dhjetëra milionë lekë të humbura, ndërsa humbjet në drithëra dhe foragjeret ndikojnë në furnizimin e bagëtisë dhe zinxhirin e ushqimit.

Në blegtori dhe në bujqësi, dëmet variojnë nga 280-570 milionë lekë. Për të vlerësuar humbjen ekonomike, është përdorur një metodë e bazuar në praktikën e përditshme të fermave dhe të dhënat e Ministrisë së Bujqësisë.

Çdo krerĂ« ka njĂ« kosto mesatare prej 50 000 deri 100 000 lekĂ«sh pĂ«r njĂ« sezon pĂ«r ushqimin dhe shĂ«rbimin.

Bazuar nĂ« kĂ«tĂ« vlerĂ«sim, dĂ«met nga bagĂ«tia arrijnĂ« nĂ« total rreth 280–570 milionĂ« lekĂ«, duke reflektuar humbjet pĂ«r fermerĂ«t dhe investimet e shpenzuara pĂ«r pĂ«rkujdesjen e kafshĂ«ve.

Në bletari, situata është më e kufizuar në numër, por me ndikim të madh ekonomik për fermerët e vegjël.

Janë raportuar 147 koshere të dëmtuara, kryesisht nga përmbytjet dhe ngricat që dobësuan kolonitë e bletëve dhe shkatërruan prodhimin e mjaltit.

Vlera mesatare e njĂ« koshere Ă«shtĂ« llogaritur rreth 50 000–100 000 lekĂ«, duke dhĂ«nĂ« njĂ« humbje totale pĂ«r bletarinĂ« prej rreth 7–15 milionĂ« lekĂ«.

Por sipas ekspertëve, humbjet shkojnë përtej familjeve fermere, pasi ato godasin tregjet e grumbullimit, përpunimit dhe eksportit, duke ulur sasinë e mallrave në treg dhe duke rritur presionin mbi çmimet e brendshme.

Çdo hektar i dĂ«mtuar Ă«shtĂ« mijĂ«ra kilogramĂ« perimesh, drithĂ«rash dhe frutash qĂ« nuk arrijnĂ« nĂ« treg, njĂ« kosto qĂ« ndikon nĂ« ekonominĂ« kombĂ«tare dhe nĂ« sigurimin e ushqimit pĂ«r qytetarĂ«t.

Burimi: INSTAT, vlerësime të Monitor për tendencën, bazuar në intervistat me operatorët e tregut

Miliona të tjera dëme, nga rrugët te shtëpitë

Përmbytjet e janarit 2026 nuk shkatërruan vetëm tokën bujqësore dhe fermat, por kanë përfshirë edhe komunitetet urbane dhe infrastrukturën e vendit, duke nxjerrë në pah dobësitë strukturore të menaxhimit të ujit dhe planifikimit urban në Shqipëri.

Sipas raportimeve nga emergjencat civile tĂ« paktĂ«n 1 587 banesa janĂ« pĂ«rmbytur nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin, ndĂ«rsa mijĂ«ra tĂ« tjera janĂ« ndikuar nga ujĂ«rat qĂ« kanĂ« hyrĂ« brenda shtĂ«pive, kanĂ« dĂ«mtuar mobilie, pajisje dhe infrastrukturĂ« tĂ« brendshme.

Në disa zona, banorët raportojnë dëme që tejkalojnë dhjetëra miliona lekë për familje, me pajisje shtëpiake, mobilie dhe struktura të brendshme të papërdorshme pasi uji ka depërtuar thellë në hapësirat jetësore.

Këto humbje, të shpërndara në mijëra shtëpi, përbëjnë një ngarkesë të rëndë financiare për familjet e prekura dhe tregojnë një pamje të qartë se sa i cenueshëm është strehimi vendas ndaj motit ekstrem dhe mungesës së sistemeve efektive të parandalimit të përmbytjeve.

Në anën tjetër, rrjetet e transportit, arteriet që lidhin qytetet dhe fshatrat u goditën në mënyrë të konsiderueshme.

Rrugët kryesore u bllokuan për shkak të ujit dhe rrëshqitjeve, duke shkaktuar ndërprerje të qarkullimit dhe izolim të disa komuniteteve rurale. Janë raportuar edhe shembje të pjesshme të segmenteve të rrugëve dhe dëmtime të mbikalimeve.

Ekspertët kanë përllogaritur se vetëm shkatërrimi dhe riparimi i segmenteve rrugore kryesore mund të arrijë dhjetëra deri në qindra milionë euro në një vit normal, për shkak të nevojës për rivendosje të shtresave rrugore, urave etj.

Eksportet e frutave dhe zarzavateve pritet të bien me 20-30%

Eksportet frutave dhe perimeve arritën një vlerë prej 19 miliardë lekësh në 11-mujorin e vitit 2025, sipas të dhënave zyrtare të INSTAT, por për të gjithë vitin 2025, vlera e tyre pritet të kalojë mbi 210 milionë euro.

Eksportuesit paralajmĂ«rojnĂ« se dĂ«met e shkaktuara nga pĂ«rmbytjet dhe ngricat nĂ« serrat e vendit mund tĂ« ulin volumin e prodhimit qĂ« shkon nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare deri nĂ« 10–30%, duke çuar nĂ« njĂ« humbje tĂ« pritshme nĂ« vlerĂ« midis 21 dhe 63 milionĂ« eurosh tĂ« vlerĂ«s sĂ« eksporteve bujqĂ«sore, grupi mĂ« i qĂ«ndrueshĂ«m nĂ« rritje, si nĂ« volum dhe nĂ« vlerĂ«, nĂ« vitin 2025.

Ruzhdi Koni, eksportues i njohur, nĂ«nvizon se; “serrat e specializuara pĂ«r eksport janĂ« goditur rĂ«ndĂ« dhe njĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e prodhimit nuk mund tĂ« shkojĂ« nĂ« eksport. Kjo do tĂ« ndikojĂ« menjĂ«herĂ« nĂ« marrĂ«dhĂ«niet tona me partnerĂ«t dhe nĂ« planifikimin pĂ«r sezonet e ardhshme”.

Përtej humbjes direkte të volumit të eksportit, prodhuesit përballen edhe me shpenzime shtesë për riparimin e serrave dhe për sigurimin e cilësisë së perimeve që mbeten, duke rritur presionin financiar mbi fermerët.

Humbja e një pjese të konsiderueshme të eksporteve nuk është vetëm një sfidë për bizneset, por ka edhe efekt zinxhir mbi ekonominë kombëtare, duke ndikuar në punësimin rural, stabilitetin e çmimeve dhe konkurrencën e Shqipërisë në tregjet ndërkombëtare.

Ekspertët e sektorit bujqësor dhe përfaqësuesit e fermerëve këmbëngulin se duhet një qasje e integruar, që përfshin investime në infrastrukturën e serrave, sisteme paralajmëruese dhe siguri klimatike, si dhe mbështetje financiare për eksportuesit që përballen me humbje të papritura.

Pa këto ndërhyrje, vlerat e eksportit që u deshën të shënonin rritje të qëndrueshme rrezikojnë të tkurren, duke e kthyer progresin e arritur në sektorin bujqësor në një fitim të pasigurt dhe të cenueshëm ndaj kapriçiove të natyrës./Monitor

The post Mijëra hektarë tokë nën ujë/ Monitor: Fatura e dëmeve të përmbytjeve mund të arrijë deri në 300 milionë euro appeared first on Albeu.com.

Misteri i monitorit që ndizet çdo vit në spitalin e braktisur

✇Icon Style
By: gaze tare
25 September 2025 at 18:45

NjĂ« histori e pazakontĂ« ka vite qĂ« qarkullon rreth ish-Spitalit tĂ« FĂ«mijĂ«ve “Oakbridge” nĂ« Shtetet e Bashkuara. Protagoniste Ă«shtĂ« Emily Holloway, njĂ« vajzĂ« 9-vjeçare qĂ« humbi jetĂ«n nĂ« vitin 1999 pas njĂ« arresti kardiak nĂ« dhomĂ«n nr. 12 tĂ« kĂ«tij spitali. Sipas tĂ« dhĂ«nave, monitori i zemrĂ«s ku ishte e lidhur Emily shĂ«noi vijĂ« tĂ« drejtĂ« nĂ« orĂ«n 03:17 tĂ« mĂ«ngjesit, çasti kur u shpall edhe vdekja e saj. Pajisja u shkĂ«put nga energjia, dhoma u pastrua dhe sendet personale iu dorĂ«zuan familjes.

Por fenomeni qĂ« ka mbetur i pashpjeguar lidhet me faktin se çdo vit, mĂ« 11 prill, nĂ« ditĂ«lindjen e saj, monitori i zemrĂ«s ndizet sĂ«rish nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n orĂ« – 03:17. Fillimisht, personeli i spitalit e konsideroi si defekt teknik. MegjithatĂ«, kur pajisja u hoq pĂ«rfundimisht nĂ« vitin 2001, tingulli i “bipit” vazhdoi tĂ« dĂ«gjohej lehtĂ« nĂ«pĂ«r korridoret e katit ku ndodhej dhoma 12.

Ngjarja mori edhe mĂ« shumĂ« mister vitin e kaluar, kur njĂ« infermiere e regjistroi tingullin. NĂ« audio nuk dĂ«gjohej mĂ« bipi karakteristik i monitorit, por njĂ« zĂ« fĂ«mije qĂ« thoshte: “Ju lutem, mos e boshatisni dhomĂ«n. UnĂ« jam ende kĂ«tu.”

Rasti i Emily Holloway është kthyer tashmë në një prej legjendave urbane më të frikshme të spitalit, i cili pas mbylljes vazhdon të tërheqë vëmendjen e atyre që kërkojnë shpjegime për dukuritë paranormale. Deri sot, askush nuk ka dhënë një shpjegim shkencor për atë që ndodh çdo vit në orën e njëjtë.

The post Misteri i monitorit që ndizet çdo vit në spitalin e braktisur appeared first on iconstyle.al.

Shqipëria po plaket, grup-mosha mbi 60-vjeç zuri 1/3 e popullsisë

✇Lapsi
By: user7
10 July 2025 at 07:51

Trendet demografike po përkeqësohen nga viti në vit, me rënie të fortë të popullsisë së re në moshe dhe rritje të numrit të pensionistëve. Të dhënat më të fundit nga INSTAT për vitin 2024 tregojnë një rritje të konsiderueshme të numrit të qytetarëve mbi moshën 60 vjeç, ndërkohë që numri i përgjithshëm i popullsisë është me rënie.

Grup-mosha mbi 60 vjeç ka arritur në 691,788 persona, ose 30% e popullsisë totale prej 2.36 milionësh më 2024. Vetëm një vit më parë, në vitin 2023, kjo përqindje ishte 28.15%, ndërsa popullsia mbi 60 vjeç përbëhej nga 673,037 persona. Në vitin 2011 popullsia mbi 60 vjeç ishte sa 15% e totalit të popullsisë.

NĂ« grup- moshĂ«n 65–69 vjeç, janĂ« shtuar me mbi 5,800 persona nĂ« vitin 2024 nĂ« krahasim me 2023. NĂ« grup-moshĂ«n 75–79 vjeç, ka rritje prej mĂ« shumĂ« se 7,300 personash. Grup-mosha mbi 85 Ă«shtĂ« rritur nga 36,840 mijĂ« nĂ« 2023 nĂ« 39,996 mijĂ«, njĂ« tregues i rritjes sĂ« jetĂ«gjatĂ«sisĂ«.

Në të kundërt, popullsia e përgjithshme u tkurr me mbi 27 mijë banorë në vetëm një vit, nga 2,390,942 në 2,363,314 me rënie 1.2 %, ndërsa grup-mosha 0-29 vjeç u tkurr tre herë më shumë me 30 mijë persona ose mbi 4%.

Me një numër më të madh pensionistësh dhe një numër potencialisht më të ulët kontribuesish (për shkak të emigrimit dhe rënies së lindshmërisë), qëndrueshmëria financiare e skemave të pensioneve është në pikëpyetje, ndërsa sistemi shëndetësor do të përballet me ngarkesë.

Ekspertët paralajmërojnë se në mungesë të politikave të qarta për përballimin e plakjes, Shqipëria mund të përballet me pasoja të pakthyeshme në zhvillimin e saj ekonomik dhe social. Ndër masat që rekomandohen janë nxitja e lindshmërisë përmes mbështetjes për familjet, kthimi i emigrantëve të rinj dhe investime në teknologji dhe kujdes për të moshuarit.

Shqipëria është tashmë në fazën e tranzicionit demografik drejt një shoqërie me përqindje të lartë të të moshuarve. Politikat publike duhet të përshtaten me këtë realitet të ri, duke garantuar mbrojtje sociale për të moshuarit dhe një sistem ekonomik që e përballon këtë tranzicion./ Monitor

The post Shqipëria po plaket, grup-mosha mbi 60-vjeç zuri 1/3 e popullsisë appeared first on Lapsi.al.

52% e pensionistëve nuk morën pension të plotë në 2024-n

✇Lapsi
By: user7
2 July 2025 at 07:28

totalin e pensioneve të pleqërisë më shumë e gjysma e tyre, rreth 52 për qind, morën pagesa të pjesshme në vitin 2024 sipas të dhënave zyrtare më 2024. Kjo përqindje u zgjerua me tej nga niveli 49.7% në vitin 2023.

Rritja e personave me pagesa të pjesshme tregon se gjithnjë e më shumë ata që dalin në pension aktualisht nuk përmbushin kriteret për shkak të emigrimit, informalitetit apo ndërprerjes së periudhave të sigurimit.

Të dhënat tregojnë se numri total i pensioneve të pleqërisë arriti në 607,567 në vitin 2024 me rritje vjetore 2.9%, ndërsa numri i pensioneve të pjesshme arriti në 316,781 mijë me zgjerim 7.8% në krahasim me vitin 2023. Për herë të parë vitin e kaluar më shumë se gjysma e pensionistëve marrin pension të pjesshëm.

Shumë prej përfituesve nuk po arrijnë të plotësojnë periudhën minimale të sigurimit të kërkuar për pension të plotë. Reforma, për të cilën u punua një dekadë dhe nisi të zbatohej në fillim të vitit 2015, pati në themel rritjen e viteve të kontributit për sigurimin shoqëror nga 35 në 40 vjet deri në vitin 2032 dhe rritjen graduale të moshës së daljes në pension për gratë me dy muaj në vit, për të arritur në 63 vjeç në vitin 2032 dhe për të arritur 67 vjeç për të dy sekset në vitin 2056.

Vitin e kaluar duheshin më shumë se 38 vite me sigurime për të përfituar pension të plotë, por të dhënat zyrtare tregojnë se më 2024 vitet mesatare të sigurimit për pensionet e reja ishin 26.7, shumë më poshtë kriterit për pension të plotë.

Punësimi informal, ku punonjësit nuk regjistrohen ose nuk paguajnë kontributet e sigurimeve shoqërore, ndikon drejtpërdrejt në uljen e periudhave të sigurimit të mbledhura nga individët, duke bërë që më shumë persona të marrin pension të pjesshëm. Të dhënat zyrtare sugjerojnë s ende gati një e treta e punonjësve në Shqipëri punojnë në informalitet. Ko shifër është më e lartë sipas Organizatës Ndërkombëtare të punës (ILO).

Migrimi i përkohshëm apo i përhershëm i punëtorëve, sidomos i të rinjve, shkakton ndërprerje në kontributet e sigurimeve shoqërore. Kur ata të kthehen ose kërkojnë pensionin kanë periudha të paplota sigurimi dhe marrin pension të pjesshëm.

Rritja e pensioneve të pjesshme ka një ndikim të drejtpërdrejtë dhe shpesh sfidues në cilësinë e jetës së pensionistëve. Pensionet e pjesshme janë më të ulëta se ato të plota, prandaj pensionistët përfitojnë një shumë më të vogël mujore, duke ulur aftësinë e tyre për të përmbushur nevojat bazë si ushqimi, strehimi, shëndetësia dhe shpenzimet e tjera të përditshme.

Për shkak të të ardhurave të ulëta nga pensioni, shumë pensionistë të cilët marrin pension të pjesshëm përballen me rrezikun e varfërisë ose gjendjes sociale të rënduar, veçanërisht ata që nuk kanë ndihmë familjare ose burime të tjera të financimit./ Monitor

The post 52% e pensionistëve nuk morën pension të plotë në 2024-n appeared first on Lapsi.al.

Bie besimi në ekonomi në qershor nga përkeqësimi i shërbimeve

✇Lapsi
By: user7
1 July 2025 at 12:16

Ndonëse po i afrohemi kulmit të sezonit turistik, besimi në ekonomi besimi në ekonomi ka rënë në muajin qershor, i ndikuar kryesisht nga sektori i shërbimeve, që ka pësuar një tkurrje të thellë.

Banka e Shqipërisë bëri të ditur se Treguesi i ndjesisë ekonomike (TNE) ra me 2.2 pikë në muajin qershor. Megjithatë, niveli aktual i TNE-së qëndron 6.4 pikë përqindje mbi mesataren historike. Rënia e TNE-së këtë muaj u ndikua kryesisht nga dobësimi i treguesve në sektorët e shërbimeve dhe të industrisë. Treguesi i besimit në sektorin e tregtisë dhe ai i besimit të konsumatorit mbetën pothuajse të pandryshuar. Rritje të lehtë regjistroi treguesi i besimit në sektorin e ndërtimit.

Industria pesimiste

Treguesi i besimit të industrisë (TBI) ra me 2.3 pikë përqindje në muajin qershor, i ndikuar nga vlerësimet më pak optimiste për prodhimin industrial si dhe pritje në rënie për porositë nga eksportet. Niveli i TBI-së aktualisht qëndron 6 pikë përqindje mbi mesataren historike. Pritjet e bizneseve të këtij sektori për punësimin në të ardhmen kanë regjistruar rënie në qershor, ndërkohë që çmimet e produkteve që do të prodhojnë në të ardhmen priten të mbeten të njëjta.

Ndërtuesit presin rritje

Treguesi i besimit në ndërtim (TBN) u rrit me 1.6 pikë përqindje në qershor. Ky tregues qëndron 15.4 pikë përqindje mbi mesataren afatgjatë. Rritja e TBN-së u përcaktua kryesisht nga vlerësimet më të larta për aktivitetin aktual ndërtues. Pritjet për çmimet dhe për punësimin në të ardhmen janë vlerësuar me rënie.

Shërbimet me rënie të fortë

Treguesi i besimit në shërbime (TBSH) ra me 5 pikë përqindje në qershor. Megjithatë, niveli i TBSH-së qëndron rreth 11 pikë përqindje mbi mesataren afatgjatë. Në rënien e TBSH-së kontribuuan vlerësimet më pak optimiste të bizneseve për ecurinë aktuale të aktivitetit të tyre, dhe për nivelin aktual të kërkesës. Pritjet për nivelin e punësimit në të ardhmen janë rishikuar për poshtë, ndërkohë që janë rishikuar për lart çmimet në të ardhmen.

Tregtia pa ndryshime

Treguesi i besimit në tregti (TBT) regjistroi një vlerë pothuajse të njëjtë me atë të muajit të kaluar. Niveli i TBT-së qëndron rreth 6 pikë përqindje mbi mesataren historike. Vlera aktuale e TBT-së u ndikua nga vlerësimet në rritje të ecurisë aktuale të biznesit dhe në rënie të pritjeve për punësimin. Pritjet për ecurinë e biznesit dhe për çmimet në të ardhmen regjistruan gjithashtu rënie.

Konsumatorët pesimistë për situatën financiare

Treguesi i besimit konsumator (TBK) regjistroi një vlerë thuajse të njëjtë me atë të një muaji më parë, duke qëndruar 2.5 pikë përqindje mbi nivelin e mesatares historik. Ndikimet në drejtime të kundërta të balancave përbërëse të TBK-së u kompensuan, duke mos e ndryshuar nivelin e treguesit të agreguar. Vlerësimi për situatën ekonomike në të ardhmen dhe blerjet aktuale në shuma të mëdha u rritën këtë muaj, ndërkohë, në kahun tjetër, pritjet për situatën financiare dhe blerjet e mëdha ishin më pak optimiste. Pritjet për nivelin e përgjithshëm të çmimeve në të ardhmen janë rishikuar lehtësisht për lart./MONITOR

The post Bie besimi në ekonomi në qershor nga përkeqësimi i shërbimeve appeared first on Lapsi.al.

Rritet ndjeshëm numri i udhëtimeve të shqiptarëve në 2024, dominojnë Tirana e Italia

✇Lapsi
By: user7
30 June 2025 at 14:07

NĂ« vitin 2024, shqiptarĂ«t kanĂ« udhĂ«tuar mĂ« shumĂ« se kurrĂ« mĂ« parĂ«, me mbi 4.4 milionĂ« udhĂ«time tĂ« kryera brenda dhe jashtĂ« vendit nga individĂ« mbi 15 vjeç. Pjesa dĂ«rrmuese e kĂ«tyre udhĂ«timeve – plot 97,9% – janĂ« kryer pĂ«r qĂ«llime personale, ndĂ«rsa vetĂ«m 2,1% pĂ«r arsye biznesi.

Udhëtimet jashtë vendit janë rritur ndjeshëm me 43,4% krahasuar me vitin 2023, duke reflektuar një rritje të dukshme të kërkesës për turizëm dhe lëvizshmëri ndërkombëtare. Shqipëria vazhdon të mbetet një destinacion i preferuar, sidomos për pushime dhe kohë të lirë, që përbëjnë qëllimin kryesor të udhëtimeve si brenda ashtu edhe jashtë vendit.

Përdorimi i akomodimit në hotele dhe rritja e fluturimeve me avion kanë shënuar gjithashtu rritje, duke treguar një orientim gjithnjë e më të madh drejt turizmit të strukturuar dhe ndërkombëtar.

Brenda vendit, preferenca kryesore është Tirana, e ndjekur nga Vlora dhe jashtë vendit Italia e ndjekur nga Greqia

Sipas Instat në vitin 2024, numri i udhëtimeve për qëllime personale apo biznesi (brenda apo jashtë Shqipërisë), të kryera nga individët banues në Shqipëri të moshës mbi 15 vjeç ishte 4.426.074.

Udhëtimet për qëllime personale përbëjnë 97,9% të udhëtimeve gjithsej, ndërsa udhëtimet për qëllime biznesi 2,1% të tyre. Përqendrimet më të larta të udhëtimeve të kryera janë regjistruar në muajt:

Në Shqipëri janë shënuar udhëtime për qëllime personale 3,0 milionë, ndërsa ato për qëllime biznesi 0,05 milionë.

“Pushime dhe kohĂ« e lirĂ«â€ pĂ«rbĂ«n qĂ«llimin mĂ« kryesor tĂ« udhĂ«timeve tĂ« kryera si nĂ« ShqipĂ«ri (54,1%) ashtu dhe jashtĂ« saj (47,2%).

Udhëtimet e kryera jashtë Shqipërisë, kanë shënuar një rritje të konsiderueshme me 43,4 përqind, krahasuar me vitin 2023.

NĂ« vitin 2024, akomodimi nĂ« “Hotel” shĂ«non njĂ« rritje me rreth 8,4 pikĂ« pĂ«rqindje, krahasuar me udhĂ«timet e kryera nĂ« vitin 2023. Rritja mĂ« e lartĂ« Ă«shtĂ« regjistruar nĂ« transportin ajror me rreth 8,8 pikĂ« pĂ«rqindje. Numri mesatar i netĂ«ve tĂ« qĂ«ndrimit pĂ«r udhĂ«time tĂ« kryera (nĂ« ShqipĂ«ri dhe jashtĂ« saj) Ă«shtĂ« 4,2 netĂ«.

Vlerat mĂ« tĂ« larta tĂ« shumĂ«s sĂ« netĂ«ve tĂ« qĂ«ndrimit (nĂ« milionĂ«) janĂ« regjistruar nĂ« muajt Gusht, Korrik, Dhjetor dhe Qershor. NĂ« 2024, udhĂ«timet e kryera brenda dhe jashtĂ« ShqipĂ«risĂ« pĂ«r “Pushime dhe kohĂ« e lirĂ«â€ zĂ«nĂ« peshĂ«n mĂ« tĂ« madhe, ndjekur nga udhĂ«timet e kryera jashtĂ« ShqipĂ«risĂ« pĂ«r qĂ«llime “Vizita te tĂ« afĂ«rm dhe miq”.

Udhëtimet sipas destinacioneve Në vitin 2024, destinacionet më të preferuara për udhëtime për qëllime personale apo biznesi në Shqipëri janë qarqet: Tiranë (15,4%), Vlorë (12,3%), Korçë (10,9%), Durrës (8,6%) dhe jashtë saj: Itali (8,6%) Greqi (7,4%), Gjermani (3,8%) dhe shtete të tjera (Angli, Francë etj.) (3,0%)./ Monitor

The post Rritet ndjeshëm numri i udhëtimeve të shqiptarëve në 2024, dominojnë Tirana e Italia appeared first on Lapsi.al.

Çmimi i banesave nĂ« PrishtinĂ« arrin deri nĂ« 2,500 euro pĂ«r metĂ«r katror

✇Lapsi
By: user7
30 June 2025 at 13:33

Çmimi i njĂ« metri katror tĂ« banesave nĂ« PrishtinĂ« aktualisht luhatet nga 1,200 deri nĂ« 2,500 euro, nĂ« varĂ«si tĂ« lokacionit, ndĂ«rtimit dhe cilĂ«sisĂ« sĂ« objektit. Ky nivel i çmimeve po konsiderohet i lartĂ« dhe i paqĂ«ndrueshĂ«m pĂ«r shumicĂ«n e qytetarĂ«ve.

Çmimi i banesave nĂ« PrishtinĂ« vazhdon tĂ« jetĂ« i lartĂ« dhe i paqĂ«ndrueshĂ«m pĂ«r shumĂ« qytetarĂ«. Sipas tĂ« dhĂ«nave nga agjencitĂ« imobiliare, njĂ« metĂ«r katror nĂ« kryeqytet kushton nga 1,200 euro deri nĂ« 2,500 euro, nĂ« varĂ«si tĂ« lokacionit, ndĂ«rtimit dhe cilĂ«sisĂ« sĂ« objektit.

Zonat mĂ« tĂ« shtrenjta mbeten qendra e qytetit, lagjja “ArbĂ«ria” dhe “Pejton”, ku çmimet shpesh e tejkalojnĂ« kufirin prej 2,000 euro pĂ«r metĂ«r katror.

Në Zonën e Prishtinës së Re çmimi i një metri katror të banesave aktualisht është 1,200 euro. Në rrugën C, metri katror i një banese luhatet nga 1,400 deri në 1,500 euro, ndërsa në rrugën B për ta blerë aktualisht një banesë duhet paguar 1,500 deri në 1,700 euro për metër katror. Dhe, pastaj vjen pjesa e kryeqytetit me zona ndjeshëm më të shtrenjta të banesave.

Zonat më të shtrenjta në kryeqytet janë qendra e qytetit, lagjja Arbëria dhe Pejtoni, ku çmimet shpesh tejkalojnë 2,000 euro për metër katror.

Në zona të tjera, çmimet janë si më poshtë: Megjithatë, mungesa e kontrollit institucional mbi tregun dhe kërkesa e lartë po e shtyjnë vazhdimisht çmimin për lart, duke e bërë të vështirë për shumë qytetarë, sidomos të rinjtë, që të sigurojnë një banesë me të ardhura të zakonshme.

Ekspertët e ndërtimit kanë paralajmëruar edhe më herët se çmimet pritet të mbesin të larta edhe gjatë muajve në vijim, për shkak të mungesës së ofertës së qëndrueshme dhe rritjes së kostove të ndërtimit.

Sipas të dhënave statistikore të Agjencisë së Statistikave edhe sipas ndërtuesve është evidente ngritja e kostos së ndërtimit në muajt e deritashëm të 2025-tës.

Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« publikuara nga ASK-ja tĂ« Indeksit tĂ« Kostos sĂ« NdĂ«rtimit (IKN) pĂ«r tremujorin e parĂ« (TM1) 2025, “kostoja e ndĂ«rtimit nĂ« KosovĂ« pati rritje pĂ«r 1,7 pĂ«r qind nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« 2025-tĂ«s, krahasuar me tremujorin e fundit tĂ« 2024 -tĂ«s”. NdĂ«rsa krahasuar me tremujorin e parĂ« tĂ« sivjetshĂ«m me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« vitit paraprak, Indeksi i Kostos sĂ« NdĂ«rtimit pati rritje pĂ«r 6,5 pĂ«r qind.

ASK-ja ka evidencuar se në këtë periudhë, pagat e punonjësve në sektorin e ndërtimtarisë janë rritur 2,4 për qind, ndërsa materialet e ndërtimit prej 1,9 për qind ishin ndikim në rritjen e kostos së ndërtimit, dhe shpenzimet e tjera në këtë sektor në tremujorin e parë janë rritur për 1,8 për qind.

Kostoja e ndërtimit në rritje. Sipas të dhënave të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) për tremujorin e parë të vitit 2025:

Por, ajo qĂ« Ă«shtĂ« paradoksale Ă«shtĂ« se mbi 180 mijĂ« banesa janĂ« tĂ« zbrazĂ«ta nĂ« KosovĂ« PĂ«r 13 vjet – nga 2011-ta deri mĂ« 2024 – numri i banesave dhe shtĂ«pive nĂ« KosovĂ« Ă«shtĂ« rritur pĂ«r 43 pĂ«r qind.

Të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës tregojnë se vendi, me rreth 1.6 milion banorë, ka 590 mijë banesa apo shtëpi të banueshme.

Të dhënat e dala nga regjistrimi i popullsisë, vitin e kaluar, tregojnë po ashtu se mbi 96 për qind e familjeve janë pronare të shtëpive ku jetojnë. Vëzhguesit e këtij trendi thonë se mentaliteti i qytetarëve është që investimi në objekte banimi, siguron zgjidhje afatgjate për mirëqenien e familjes.

Por, një shifër që ai e konsideron shqetësuese, është ajo e banesave të zbrazëta. Sipas ASK-së, në Kosovë janë mbi 182 mijë të tilla, që përfshijnë banesat ende në ndërtim, të blera dhe të destinuara për shitje.

Paradoksi: mbi 180 mijë banesa të zbrazëta. Pavarësisht çmimeve të larta, në Kosovë janë mbi 182 mijë banesa të zbrazëta, përfshirë ato në ndërtim, të blera për investim ose të destinuara për shitje.

Ndërmjet viteve 2011 dhe 2024, numri i banesave dhe shtëpive në Kosovë u rrit për 43%, duke arritur në rreth 590 mijë njësi banimi për një popullsi prej 1.6 milionë banorësh.

Për më tepër, 96% e familjeve në Kosovë janë pronare të shtëpive ku jetojnë. Ky trend tregon një mentalitet të përhapur investimi në pasuri të paluajtshme, si formë sigurie për të ardhmen.

Çmimet e banesave nĂ« KosovĂ« nisĂ«n tĂ« rriten nĂ« vitin 2021, pĂ«r shkak tĂ« çrregullimeve nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« shkaktuara nga pandemia COVID-19. Me rritjen e çmimeve tĂ« materialeve ndĂ«rtimore, banesat u shtrenjtuan mbi 20%./ Monitor

The post Çmimi i banesave nĂ« PrishtinĂ« arrin deri nĂ« 2,500 euro pĂ«r metĂ«r katror appeared first on Lapsi.al.

Vlera e rezervave të arit të BSH arrin nivelin më të lartë historik

✇Lapsi
By: user7
30 June 2025 at 08:31

Vlera e rezervave të arit të Bankës së Shqipërisë ka arritur nivelin më të lartë historik këtë vit. Sipas informacionit nga Banka Qendrore, në fund të muajit prill rezervat e arit monetar arritën vlerën e 313 milionë eurove, në rritje me 34% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Sipas të dhënave më të fundit, në 31 dhjetor 2024, sasia e rezervave të arit të Bankës së Shqipërisë ishte afërsisht 109 mijë onz ose rreth 3.4 tonë. Sasia e rezervës ka ngelur e pandryshuar në raport me vitin 2023. Rritja e vlerës së arit monetar i detyrohet rrjedhimisht ecurisë së çmimit të tij në tregjet ndërkombëtare, që kanë shfaqur një tendencë në qartë rritëse në vitin e fundit.

Sipas kursit zyrtar të Bankës së Shqipërisë, në fund të muajit prill një onz ar këmbehej afërsisht me 285 mijë lekë, ndërsa në mesin e muajit qershor vlera e kursit të arit ka arritur në 289 mijë lekë, në rritje me 32% krahasuar me një vit më parë. Ky ndryshim përkon afërsisht me rritjen e vlerës së arit monetar brenda rezervës valutore të vendit.

Blerja e fundit e rezervave të arit, sipas informacionit publik të disponueshëm nga banka e Shqipërisë, është kryer në vitin 2023. Në kuadër të rivlerësimit periodik të peshës së arit monetar në rezervën valutore, në shkurt 2023, Këshilli Mbikëqyrës mori vendim për blerjen e 28 lingotave ar, në sa si 11,200 onz ose rreth 0.35 tonë.

Rezervat e arit përbëjnë një pjesë relativisht të vogël të rezervës valutore të vendit, me rreth 4.7% të vlerës së aseteve totale të kësaj rezerve. Megjithatë, pesha e arit në strukturën e rezervës valutore është në rritje në vitet e fundit. Një vit më parë, ai përbënte 4.3% të vlerës së mjeteve të rezervës, ndërsa dy vjet më parë më pak se 4%.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, vlera e mjeteve të rezervës në fund të muajit shkurt arriti në 6.73 miliardë euro, në rritje me 7.4% që nga fillimi i vitit dhe me 23.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Vitin e kaluar, rritja e rezervës valutore u ndikua nga blerjet e mëdha të valutës nga Banka e Shqipërisë në tregun e brendshëm valutor. Sipas informacionit zyrtar të publikuar në fund të marsit, Banka e Shqipërisë bleu afërsisht 933 milionë euro në tregun e brendshëm valutor në 2024. Sasia e valutës së blerë është rritur me 249% krahasuar me një vit më parë.

Banka e Shqipërisë ka planifikuar një rritje të mëtejshme të blerjeve të valutës në vitin 2025, të paktën në pjesën që lidhet me rezervën valutore, megjithëse, siç kanë treguar të dhënat e deritanishme të vitit të kaluar, blerjet më të mëdha kanë qenë ato direkte, me objektiv kontrollin e kursit të këmbimit.

Ndërsa në pjesën e parë të këtij viti vlera e rezervës u ndikua pozitivisht nga emetimi i Eurobondit të radhës nga qeveria shqiptare. Në përfundim të procesit, u emetuan 650 milionë euro Eurobonde me maturim 10-vjeçar dhe fondet e siguruara prej tyre u transferuan në llogaritë e qeverisë shqiptare pranë Bankës së Shqipërisë. Kjo i ka dhënë një shtysë të mëtejshme rritjes së rezervës valutore./ Monitor

The post Vlera e rezervave të arit të BSH arrin nivelin më të lartë historik appeared first on Lapsi.al.

Bie ndjeshëm rreziku sovran për Shqipërinë nga tregjet ndërkombëtare

✇Lapsi
By: user7
30 June 2025 at 07:37

Në gjysmën e parë të vitit 2025, Shqipëria ka shënuar një përmirësim të dukshëm në perceptimin e rrezikut sovran nga tregjet ndërkombëtare. Sipas të dhënave të përditësuara më 23 qershor 2025, dhe të publikuara në një dokument pune të Komisionit Europian diferenca e bonove sovrane të Shqipërisë në euro ndaj bonove të Thesarit të SHBA ka rënë në mënyrë të ndjeshme, krahasuar me fundin e vitit të kaluar,.

Grafiku tregon se në 31 dhjetor 2024, diferenca për Shqipërinë ishte më e lartë, ndërsa në qershor 2025 është ulur ndjeshëm, duke zbritur në rreth 200 pikë bazë (shiko grafikun e mëposhtëm), duke sinjalizuar një përmirësim të besueshmërisë financiare dhe ulje të perceptimit të rrezikut nga investitorët ndërkombëtarë.

Shqipëria renditet më mirë se Egjipti, Turqia, Rumania, Maqedonia e Veriut dhe Serbia, duke lënë pas një grup vendesh me nivele më të larta të riskut sovran. Ky zhvillim reflekton një kombinim faktorësh pozitivë, përfshirë përmirësimin e indikatorëve fiskalë, stabilitetin makroekonomik dhe një perceptim më të mirë të stabilitetit politik dhe perspektivës për integrim evropian.

Rënia e diferencës (spred-it) do të thotë se Shqipëria mund të ketë akses më të favorshëm në tregjet ndërkombëtare të kapitalit dhe të financojë borxhin publik me kosto më të ulët.

Në krahasim me fundin e vitit 2024, përmirësime të ngjashme janë shënuar edhe nga vende si Serbia dhe Bullgaria, ndërsa Egjipti dhe Turqia vazhdojnë të mbeten në krye të listës me riskun më të lartë, siç tregon spredi më i lartë në raport me bonot amerikane.

Spredi ndaj bonove të Thesarit të SHBA tregon sa interes shtesë kërkojnë investitorët për ti huazuar një vendi, krahasuar me një investim të sigurt si bonot amerikane. Spred i lartë tregon perceptim më të lartë rreziku, dhe si rrjedhojë kosto më të lartë huamarrjeje. Spred i ulët tregon besim më të madh nga tregjet, që shoqërohet me kosto më të ulët të borxhit.

Në rastin e Shqipërisë, rënia e spread-it në 2025 tregon përmirësim të besueshmërisë financiare dhe ulje të perceptimit të rrezikut. Në fillim të muajit shkurt, Republika e Shqipërisë doli për herë të 7-të në tregjet e kapitalit, duke emetuar me sukses një Eurobond me vlerë 650 milionë euro.

Ky Eurobond u emetua me një kupon 4.75% dhe me një normë interesi (yield) 5%. Instrumenti ka një jetëgjatësi 10-vjeçare dhe do të maturohet në Shkurt 2035. Interesi i investitorëve ishte i lartë duke ndikuar në uljen e interesit.

Ky Ă«shtĂ« emetimi mĂ« i suksesshĂ«m i RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, qĂ« prej emetimit tĂ« parĂ« nĂ« vitin 2010. ShqipĂ«ria ka shĂ«nuar njĂ« ulje tĂ« ndjeshme tĂ« borxhit publik dy vitet e fundit duke nxitur pĂ«rmirĂ«simin e renditjes nga agjencitĂ« vlerĂ«suese ndĂ«rkombĂ«tare, si Moody’s ashtu dhe Standards&Poors.

Në fund të vitit 2024, borxhi publik i vendit arriti në 54,74% e PBB-së, me një rënie prej 2,7 pikësh në raport me vitin 2023. Ky ishte niveli më i ulët i borxhit publik në raport me PBB-së që nga viti 2008.

Rënia e rrezikut ka nxitur dhe diversifikimin e tregut të borxhit. Që prej vitit të kaluar, investitorë të huaj kanë nisur të investojnë në instrumentet e borxhit në Lek të qeverisë shqiptare. Të dhënat e Bankës së Shqipërisë treguan se për vitin 2024, investitorët jorezidentë investuan afërsisht 14 miliardë lekë në instrumente borxhi në Lek.

Kjo shumë përbënte afërsisht 28% të shtesës së huamarrjes së qeverisë shqiptare në tregun e brendshëm financiar. Pjesëmarrja e investitorëve të huaj është një zhvillim i rëndësishëm, sepse ka rritur kërkesën dhe likuiditetin në tregun e titujve qeveritarë, duke ndikuar në uljen e yield-eve./ Monitor

The post Bie ndjeshëm rreziku sovran për Shqipërinë nga tregjet ndërkombëtare appeared first on Lapsi.al.

Punësimi sezonal në bregdet/ Kërkohen punonjës me paga deri në 250 mijë lekë

✇Lapsi
By: user7
27 June 2025 at 07:35

Nga Shkëmbi i Kavajës, në Vlorë, Qeparo, Dhërmi e deri në Ksamil nga bizneset po ofrohen punë për pozicione të ndryshme në sektorin e shërbimit me paga që arrijnë deri në 250 mijë lekë në muaj, sipas një sërë njoftimesh të publikuar online nga Agjencia e Punësimit Interest Motivation Power (IPM).

Epiqendra e ofertës me rrogat më të larta për punësimin sezonal është Dhërmiu. Nga bizneset po kërkohen punëtore për pozicione të ndryshme me paga nga 120 mijë lekë deri në 250 mijë lekë në muaj.

Pozicioni më i paguar është për kuzhinierin e përgjithshëm dhe për kuzhinier sushi, me pagë maksimale nga 220 mijë deri në 250 mijë lekë në muaj. Më pak i paguari krahasuar me pozicionet e tjera në Dhërmi është shefi i sallës me pagë mujore nga 120 mijë lekë deri 150 mijë lekë.

Oferta zgjerohet edhe më tej nga bizneset në Vlorë, Qeparo, Sarandë deri te Shkëmbi i Kavajës. Në Qeparo, një nga pagat më të larta është për picier, ku ofrohen 1,800 deri në 2,000 euro në muaj, ndërsa baristët përfitojnë deri në 150,000 lekë në muaj.

Në Vlorë, pagat për picierë arrijnë deri në 200,000 lekë në muaj, ndërsa në Sarandë, kuzhinierët përfitojnë deri në 200,000 lekë në muaj.

Në Ksamil dhe zona të tjera bregdetare si Himarë, Qerret apo Shkëmbi i Kavajës, pozicionet për kamarierë, sanitare dhe menaxherë hotelesh kanë gjithashtu pagesa që variojnë nga 60,000 deri në 200,000 lekë në muaj.

Për të gjitha pozicionet e punës përveç pagës ofrohet akomodim dhe ushqim.

Përfaqësues të Agjencisë së Punësimit IMP, prezentë prej disa vitesh në treg pohuan se pagat e ofruara këtë sezon turistik për punësime sezonale janë më të larta krahasuar me vjet.

Rritja e pagave sipas tyre është ndikuar nga oferta e larta për punësime sezonale krahasuar me kërkesën që është më e kufizuar.

“Ka interesim jo vetĂ«m nga tĂ« rinjtĂ«, por edhe nga persona nĂ« moshĂ« mĂ« tĂ« madhe deri nĂ« 58 vjeç. Aplikimet janĂ« tĂ« hapura dhe punĂ«simi mund tĂ« ndodhĂ« brenda 2 ditĂ«ve,” theksojnĂ« nga agjencia IPM.

Edhe Enri Jahja, kryetari i Shoqatës së Bareve dhe Restoranteve, më herët tha për Monitor se rritja e pagave për punonjësit e sektorit të shërbimeve në bare dhe restorante në bregdet ka vijuar edhe gjatë këtij viti, me një mesatare prej 10 deri në 20%.

Sipas tij pagat në jug për pozicione pune si kamarier, banakier apo profesionist për përgatitje koktejesh variojnë nga 120 mijë deri 200 mijë lekë në muaj.

Jahja tha se kjo rritje pagash është pasojë e një ekuilibri të prishur midis kërkesës dhe ofertës në tregun e punës, ku kërkesa është e ulët dhe në shumë raste pa trajnim profesional, ndërsa oferta është e lartë.

Po ashtu pagat e ofruara nga bizneset e zonave bregdetare janë më të larta se referencat e publikuara nga administrata tatimore.

Sipas listës së publikuar nga Tatimet paga minimale për kamerierët në restorante, bare dhe hotele nuk duhet të jetë më pak se 70,000 lekë në muaj. Për pozicionin e kuzhinierit/kryekuzhinierit paga referencë është 140 mijë lekë. Për menaxher restorante paga referencë është 100 mijë lekë dhe menaxher hoteli 110 mijë lekë.

Megjithëse rritjen e pagave, sektori i bareve dhe restoranteve vijon të vuajë mungesën e fuqisë punëtore. Shumë prej bizneseve po shohin si zgjidhje punësimet e huaja, me punonjës nga Filipinet, Bangladeshi, Mianmari dhe Pakistani, edhe pse shumë prej tyre e shohin Shqipërinë si vend tranzit kalimit drejt vendeve të BE-së.

NĂ« 2 -3 vitet e fundit sektori i bareve dhe restoranteve rezulton ndĂ«r mĂ« tĂ« prekurit nga mungesa e fuqisĂ« punĂ«tore, referuar edhe tĂ« dhĂ«nave tĂ« indeksit tĂ« ÇelĂ«si pĂ«r njoftimet e punĂ«s. NĂ« 2022 rezultoi se pati 45,670 njoftime pĂ«r vende tĂ« lira puna. Krahasuar me 2021 numri i tyre u rrit 14%.

Ndërsa në 2023 sipas Shoqatës së Bareve dhe Restoranteve industrisë i munguan përgjatë sezonit turistik 15 mijë punonjës. Kjo industri shënoi numrin më të lartë të vendeve vakante, pas sektorit fason për shkak të emigracionit./ D.Azo

Pagat e ofruara nga biznesi për punësime sezonale në bregdet

-Kuzhinier pĂ«r sushi: 200,000 – 220,000 lekĂ«/muaj

-Picier: 150,000 – 200,000 lekĂ«/muaj

-Shef salle: 120,000 – 150,000 lekĂ«/muaj

-Kuzhinier: 150,000 – 250,000 lekĂ«/muaj

Kamarier: 80,000 – 120,000 lekĂ«/muaj

Barist: 120,000 – 150,000 lekĂ«/muaj

Picier: 1,800 – 2,000 euro/muaj

Kuzhinier: 200,000 lekë/muaj

Sanitare: 80,000 – 100,000 lekĂ«/muaj

Kamarier bari: 60,000 – 70,000 lekĂ«/muaj

Menaxher hoteli: 150,000 – 200,000 lekĂ«/muaj./MONITOR

The post Punësimi sezonal në bregdet/ Kërkohen punonjës me paga deri në 250 mijë lekë appeared first on Lapsi.al.

Konsumi i ulët, turistët nuk e mbulojnë tkurrjen e popullsisë në 3-mujorin e parë

✇Lapsi
By: user7
26 June 2025 at 14:02

Konsumi final i popullatës u rrit me vetëm 2.45% në tremujorin e parë të vitit 2025, ky është niveli më i ulët që nga i njëjti tremujor i vitit 2021. Turistët në rritje duket se nuk po mbulojnë efektin që jep zbrazja e vendit nga emigrimi i lartë i të rinjve. Në janar të vitit 2025 popullsia e vendit u tkurr me më shumë se 27 mijë persona vetëm në një vit.

Konsumi final i popullatës përfaqëson një komponent kyç të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), pasi pasqyron jo vetëm fuqinë blerëse të popullatës, por edhe gjendjen e përgjithshme ekonomike të vendit dhe ndikimet e faktorëve të jashtëm si emigracioni dhe turizmi.

Emigracion i lartĂ« i moshave tĂ« reja ka dobĂ«suar ritmet e rritjes sĂ« konsumit sidomos nĂ« tremujorĂ«t e parĂ«, kur ende nuk ndjehet efekti i turizmit. Çdo vit, mijĂ«ra qytetarĂ« largohen pĂ«r arsye ekonomike, pjesa dĂ«rrmuese tĂ« rinj duke sjellĂ« njĂ« tkurrje tĂ« bazĂ«s konsumatorĂ« brenda vendit. Kjo ka ndikim direkt nĂ« shpenzimet pĂ«r ushqim, shĂ«rbime, arsim e banim. Ikja e tĂ« rinjve ka ndikim edhe mĂ« tĂ« fortĂ« pasi ato janĂ« konsumator mĂ« tĂ« mĂ«dhenj tĂ« ushqimeve, pijeve dhe veshjeve.

Ndërsa emigrimi ka një efekt konstant, turizmi ndikon më shumë në mënyrë sezonale. Zakonisht konsumi ka përmirësim dhe shënon kulmet e rritje në tre-mujorët e dytë.

Të dhënat e zyrtare nga PBB tregojnë e konsumi final i popullatës në Shqipëri është i ndjeshëm ndaj zhvillimeve të jashtëm të tilla si ardhja e turistëve dhe inflacioni i importuar dhe tendencave të brendshëm demografike. Ndërkohë që turizmi mund të sjellë efekte sezonale pozitive, emigrimi nga ana tjetër po gërryen themelet e qëndrueshmërisë ekonomike dhe jo vetëm të konsumit.

Ritmet rënies së popullsisë janë rritur vitet e fundit sidomos pa pandemisë. Nga viti 2019 më 2025 sipas të dhënave zyrtare popullsia u tkurr me 17 për qind, rënia ka qenë shumë më e fortë të popullsia e re në moshë deri në 29 vjeç.

Pas pandemisë Shqipëria përjetoi zhvillime pozitive sidomos në turizëm ku numri i vizitorëve u rrit me ritme të larta. Më 2025 flukset e ardhjeve janë stabilizuar, teksa të dhënat e 5 mujorit -2025 tregojnë se rritja tyre nuk ka qenë më shumë se 3 %. Vitin e kaluar në këtë periudhë numri i vizitorëve ishte 40 për qind më i lartë se më 2023.

Ekspozimi i ekonomisë tek turizmi dhe shërbimet është rritur vitet e fundit, por mungesa e qëndrueshmërisë mund të ekspozojë ekonominë në të gjithë treguesit e saj. Një ditë më parë INSTAT raportoi se treguesit e punësimit u përkeqësuan në tremujorin e parë të 2025./ Monitor

The post Konsumi i ulët, turistët nuk e mbulojnë tkurrjen e popullsisë në 3-mujorin e parë appeared first on Lapsi.al.

Ngritja e Sistemit të të Dhënave në Turizëm, bizneset që do raportojnë

✇Lapsi
By: user7
26 June 2025 at 07:51

Ministria e Turizmit dhe Mjedisit do të ngrejë dhe administrojë një Sistem të Dhënash mbi Turizmin i cili do të jetë produkt i raportimeve direkte të një sërë palëve dhe që do të përmbajë të dhëna parësore ndërkohë që pjesë plotësuese do të jenë edhe të dhënat indirekte të cilësuara dytësore.

NjĂ« projektvendim i nxjerrĂ« pĂ«r konsultim nga Ministria e Turizmit dhe Mjedisit “PĂ«r pĂ«rcaktimin e tĂ« dhĂ«nave parĂ«sore dhe dytĂ«sore tĂ« sistemit tĂ« tĂ« dhĂ«nave nĂ« turizĂ«m” parashikon specikisht çfarĂ« synohet tĂ« arrihet, kush do raportojĂ« dhe kush mund tĂ« pĂ«rdorĂ« kĂ«to tĂ« dhĂ«na.

“Konkretisht Baza e tĂ« dhĂ«nave shtetĂ«rore nĂ« Sistemin e tĂ« DhĂ«nave nĂ« TurizĂ«m, nĂ« vijim, baza e tĂ« dhĂ«nave, pĂ«rbĂ«het nga:

a) të dhënat mbi subjektet që ushtrojnë veprimtari si agjenci turistike;

b) të dhënat mbi subjektet që ushtrojnë veprimtari si udhërrëfyes turistik;

c) të dhënat mbi subjektet që ushtrojnë veprimtari si struktura akomoduese;

d) të dhënat mbi subjektet që ushtrojnë veprimtari si operator i turizmit detar;

e) të dhënat mbi subjektet që ushtrojnë veprimtari si agroturizëm;

f) të dhënat mbi subjektet që ushtrojnë veprimtari si operator turistik;

g) te dhënat e ardhura nga Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura;

h) të dhënat e ardhura nga Njësitë e Vetëqeverisjes Vendore;

i) të dhënat e ardhura nga Instituti i Statistikave;

j) të dhënat e ardhura nga Drejtoria e Përgjithshme e Policisë së Shtetit;

tĂ« dhĂ«nat e ardhura nga Drejtoria e PĂ«rgjithshme e Kufirit” thuhet nĂ« draft.

Ndërkohë ky dokument specifikon se të dhëna parësore konsiderohen informacionet specifike, të mbledhura nga institucioni administrues ndërsa dytësore konsiderohen informacionet që merren nga një bazë tjetër të dhënash, ku ato janë parësore.

Të dhënat do të përdoren nga një sërë institucionesh përfshirë këtu edhe Tatimet.

“DhĂ«nĂ«s tĂ« informacionit nĂ« bazĂ«n e tĂ« dhĂ«nave shtetĂ«rore parĂ«sore dhe dytĂ«sore nĂ« sistemin e tĂ« dhĂ«nave nĂ« turizĂ«m janĂ«:

a) Agjencitë turistike dhe operatorët turstike;

d) Banka e Shqipërisë;

dh) Drejtoria e PĂ«rgjithshme e Kufirit;

e) Drejtoria e Përgjithshme e Policisë së Shtetit;

f) Ministria e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit.

Subjekte të interesuara për të dhënat parësore dhe dytësore janë:

a) njësitë e vetëqeverisjes vendore;

b) Agjencia Kombëtare e Bregdetit;

c) Drejtoria e PĂ«rgjithshme e Tatimeve;

Subjekte private qĂ« ushtrojnĂ« veprimtari nĂ« fushĂ«n e turizmit” vlerĂ«son drafti.

Ky sistem pritet që të ngrihet nga Agjencia Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit./ Monitor

The post Ngritja e Sistemit të të Dhënave në Turizëm, bizneset që do raportojnë appeared first on Lapsi.al.

Bizneset e vogla, në rënie në 8 qarqe më 2024, shkak, tkurrja e popullsisë

✇Lapsi
By: user7
26 June 2025 at 07:33

Ekonomia e vendit është dukje ndjekur trendët demografike me përqendrim më të lartë të bizneseve të vogla drejt qendrave të mëdha urbane si Tirana dhe Durrësi dhe tkurrje ne qarqet e tjera. Numri i bizneseve me 1 deri në 4 punonjës në Shqipëri është rritur lehtë në vitin 2024 me vetëm 1% në krahasim me një vit më parë, por shpërndarja sipas qarqeve ishte me rënie në shumicën e tyre në sinkron më lëvizjet e popullsisë.

Sipas tĂ« dhĂ«nave zyrtare tĂ« INSTAT nga 12 qarqe tĂ« vendit nĂ« 8 prej tyre numri i bizneseve me 1–4 punonjĂ«s ka shĂ«nuar rĂ«nie. Reduktimi nĂ« 2024 ishte mĂ« i theksuar nĂ« Korçë me 312 biznese mĂ« pak ose −5.21% nĂ« raport me 2023. Pas saj vijnĂ« Elbasani me minus 302 biznese ose −4.07% dhe Gjirokastra me minus 48 biznese ose me rĂ«nie 2%.

Qarqet si Shkodra, Dibra, Berati, Fieri dhe KukĂ«si shĂ«nuan ulje tĂ« lehta qĂ« variojnĂ« nga −0.55% deri nĂ« −1%.

Kryeqyteti vijon të jetë epiqendra e aktivitetit ekonomik. Tirana ka shtuar 1,489 biznese të vogla brenda një viti, duke shënuar një rritje vjetore prej 2.81%. Ky është kontributi më i madh në rritjen kombëtare dhe tregon një përqendrim të vazhdueshëm të zhvillimit ekonomik dhe sipërmarrjes në zonën metropolitane.

Edhe Durrësi dhe Vlora shënojnë rritje. Durrësi ka regjistruar 286 biznese më shumë (+2.46%), ndërsa Vlora 152 më shumë (+1.55%). Këto të dhëna përforcojnë tendencën e zhvillimit ekonomik nga turizmi në zonat bregdetare.

Lëvizjet e brendshme të popullsisë dhe emigrimi jashtë vendit po pakësojnë bazën e konsumatorëve dhe fuqinë punëtore në qarqet më pak të zhvilluara.

Bizneset e vogla 1–4 punonjĂ«s janĂ« njĂ« tregues i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i vitalitetit tĂ« ekonomik dhe social nĂ« komunitete, pasi ato janĂ« kryesisht familjare dhe tĂ« lidhura ngushtĂ« me kĂ«rkesĂ«n lokale. Kur kĂ«to biznese rriten, zakonisht ka rritje tĂ« konsumit lokal, rritje popullsie dhe optimizĂ«m ekonomik, e kundĂ«rta ndodh kur pakĂ«sohen pasi zakonisht ka tkurrje demografike, rĂ«nie te aktivitet ekonomik pasivitet ekonomik dhe varfĂ«rim social.

Sipas të dhënave të INSTAT, Tirana dhe Durrësi janë të vetmet që kanë shënuar rritje të ndjeshme të popullsisë përmes migrimit të brendshëm, duke tërhequr pjesën aktive nga qarqet si Dibra, Kukësi, Gjirokastra apo Elbasani. Kjo rritje e popullsisë urbane ndikon drejtpërdrejt në kërkesën për shërbime, dhe rritjen e nevojës për biznese të vogla në fushat si gastronomia, transporti, teknologjia dhe shërbimet për qytetarët./ Monitor

The post Bizneset e vogla, në rënie në 8 qarqe më 2024, shkak, tkurrja e popullsisë appeared first on Lapsi.al.

Turizmi/ Kosova “ikĂ«n” pas heqjes sĂ« vizave, “mĂ«rziten” polakĂ«t dhe spanjollĂ«t

✇Lapsi
By: user7
25 June 2025 at 07:33

Pavarësisht një rritjeje të qëndrueshme edhe pse modeste në raport me një vit më parë, turizmi po tregon tendenca interesante sa i takon grupeve që po na vizitojnë. Të dhënat zyrtare të Lëvizjes së Shtetasve nga Instituti i Statistikave konfirmojnë edhe një herë se grupi kryesor që po dominon për nga pesha sa i takon të huajve (përveç shqiptarëve të Kosovës) janë italianët. Këta të fundit zënë 11.6 për qind të totalit të vizitorëve për këtë vit në periudhën janar-maj.

Hyrjet e italianëve shënuan një rritje me 7.8 për qind në raport me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Italianët po preferojnë gjithmonë e më shumë Shqipërinë për turizmin e fundjavave, atë miks shëndetësor dhe argëtim si dhe biznes dhe argëtim. Kosova nga ana tjetër ka shënuar rënie me 6.9 për qind në raport me janar-maj 2024.

Që pas liberalizmit të vizave janarin e vitit të shkuar, shqiptarët e Kosovës kanë pasur mundësinë të udhëtojnë në destinacione të reja duke përdorur jo në pak raste Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës, teksa sa i takon fundjavave apo pushimeve të verës, një grup jo i vogël i tyre po preferojnë Greqinë. Pavarësisht kësaj tendence Kosova mbetet grupi më i rëndësishëm në vend, sa i takon peshës së vizitorëve 33.7 për qind të totalit.

Ndërkohë që grup tjetër që rezulton me rënie në 5 mujorin e parë të këtij viti janë polakët. Këta të fundit kanë shënuar një ulje me 8.6 për qind të hyrjeve, në raport me të njëjtën periudhë të vitit 2024. Polakët mbeten grupi më i rëndësishëm në vend sa i takon turizmit të organizuar në periudhën e verës. Turoperatorët kanë konfirmuar se agjencitë e huaja që sjellin polakët, kanë rritur kontratat me garanci në 2025 dhe se vera pritet të ketë më shumë vizitorë që preferojnë të vijnë të organizuar por vitin e shkuar, një pjesë e rëndësishme e tyre kanë ardhur në formë individuale.

Shtrenjtimi i vazhdueshĂ«m i paketave, nĂ«n argumentin e kostove dhe zhvlerĂ«simit tĂ« euros, bĂ«ri tĂ« vĂ«shtira negociatat vitin e shkuar mes agjencive dhe hoteleve. NĂ« atĂ« kohĂ« turoperatorĂ«t thanĂ« se ShqipĂ«ria duhet tĂ« vijojĂ« tĂ« mbetet konkurruese nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« jetĂ« atraktive pĂ«r kĂ«tĂ« grup vizitorĂ«sh qĂ« vijnĂ« me paketa “tĂ« gjitha tĂ« pĂ«rfshira, apo “vakte dhe hotel (pa pije)”.

KĂ«tĂ« vit polakĂ«t nĂ« formĂ« individuale duket se po preferojnĂ« desntinacione mĂ« afĂ«r tyre, ku Kroacia Ă«shtĂ« njĂ« ndĂ«r to duke shĂ«nuar pĂ«r janar-maj njĂ« rritje me 8 pĂ«r qind tĂ« kĂ«tij grupi nĂ« kĂ«tĂ« shtet. SpanjollĂ«t janĂ« gjithashtu “tĂ« zhgĂ«njyerit “e radhĂ«s qĂ« nĂ« janar-maj panĂ« njĂ« rĂ«nie me 7.5 pĂ«r qind tĂ« hyrjeve nĂ« raport me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« njĂ« viti mĂ« parĂ«.

Ashtu siç ka grupe në rënie, ka edhe të tjera me një rritje të dukshme një sinjal ky pozitiv gjithsesi për ecurinë e turizmit edhe këtë vit. Gjermania dhe Franca kanë shënuar rritje të dukshme në periudhën janar-maj 2025 me respektivisht 29% dhe 40% në raport me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Zvicra dhe Austria po kështu janë me rritje 21.6% dhe 22.8%. në total deri në fund të majit vendin e vizituan 3.4 milionë të huaj me një rritje 1.9 për qind në raport me një vit më parë.

Pritshmëria është që viti 2025 të shënojë një tjetër rekord historik sa i takon hyrjes së shtetasve të huaj në vend edhe pse ritmi i rritjes po shfaqet më i ngadalësuar se një vit më parë. INSTAT raportoi se në vend hynë gjithsej 987.077 shtetas të huaj në maj. Ky numër është rritur me 1,4 %, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024. Ritmet e rritjes së turistëve janë ngadalësuar ndjeshëm në muajt e parë të këtij viti. Në maj të një viti më parë, në vend kishin hyrë 38% më shumë të huaj.

Për 5 mujorin, në vend kanë hyrë gjithsej 3.4 milionë shtetas të huaj, më një rritje prej 3.9% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë, nga 38% që kishte qenë zgjerimi në janar-maj 2024./ Monitor

The post Turizmi/ Kosova “ikĂ«n” pas heqjes sĂ« vizave, “mĂ«rziten” polakĂ«t dhe spanjollĂ«t appeared first on Lapsi.al.

Si po “zhduken” lopĂ«t e qumĂ«shtit, nĂ« 10 vite tkurren me 37%

✇Lapsi
By: user7
24 June 2025 at 07:56

ShqipĂ«ria rrezikon tĂ« bĂ«het e varur nga importet e qumĂ«shtit dhe nĂ«nprodukteve dhe gjithashtu tĂ« humbasĂ« trashĂ«gimisĂ« rurale dhe tĂ« kulinarisĂ« tradicionale pĂ«r shkak tĂ« rĂ«nies sĂ« shpejtĂ« tĂ« numrit tĂ« lopĂ«ve tĂ« qumĂ«shtit. TĂ« dhĂ«nat zyrtare tĂ« INSTAT pĂ«r numrin e lopĂ«ve tĂ« qumĂ«shtit nĂ« ShqipĂ«ri gjatĂ« viteve 2014–2024 tregojnĂ« njĂ« rĂ«nie dramatike nĂ« tĂ« gjitha qarqet e vendit me mbi 35%.

Në të njëjtën kohë, Shqipëria po përjeton një nga nivelet më të larta të emigrimit në Europë, veçanërisht në zonat rurale dhe malore. Këto dy fenomene nuk janë të shkëputura përkundrazi, ato janë drejtpërdrejt të ndërlidhura. Fieri është dhe mbetet qarku me numrin më të madh të lopëve të qumështit, megjithëse rënia është e konsiderueshme, nga mbi 50 mijë krerë në 2014 në rreth 34,800 në 2024. Në krahasim me 2023 numri i lopëve në këtë qark u rrit me 0.5% për shkak të investimeve më të mëdha në ferma.

Në Elbasan, rënia është dramatike, më shumë se 59% në një dekadë. Dikur ndër qarqet me aktivitet të lartë blegtoral, tani ka humbur thuajse dy të tretat e tufës së lopëve të qumështit. Në 2024 numri i lopëve të qumështit ra me mbi 6,5 % në krahasim me 2023. Kjo lidhet drejtpërdrejt me largimin masiv të banorëve nga zonat malore të Librazhdit, Gramshit dhe Belshit drejt emigracionit ose qendrave urbane.

Edhe Berati ka përjetuar një rënie të ndjeshme, me përgjysmim të numrit të lopëve. Humbja e popullsisë në fshatrat e Skraparit, Poliçanit dhe Kuçovës ka çuar në tkurrjen e bujqësisë familjare. Vetëm me 2024 rënia e vjetore e lopëve të qumështit ishte 18 për qind më e larta në shkallë vendi. Blegtoria në këtë qark është kthyer në një aktivitet simbolik, pa potencial zhvillimi. Nga 2024-2024 rënie ishte 40%, teksa ndryshimi vjetor me 2024 ishte 7.4%

Një tjetër qark me rënie të theksuar është Gjirokastra. Shumë fshatra në Dropull, Libohovë janë boshatisur. Rënia e numrit të lopëve është indikator i drejtpërdrejtë i shpopullimit: nuk ka më njerëz që të kujdesen për blegtorinë. Megjithatë, disa iniciativa agro-turizmi kanë ruajtur gjurmë të aktivitetit në zonat përreth Tepelenës. Në 2024 lopët e qumështit shënuan rënie vjetore 6%, ndërsa për një dekadë 37%.

Edhe pse me potencial të madh blegtoral, Korça ka humbur më shumë se 11 mijë krerë lopë në një dekadë. Emigrimi i zonave malore si Kolonja dhe Maliqi, por edhe ikja e të rinjve drejt emigracionit, kanë prekur sektorin. Numri i krerëve ra me 15.7 % vetëm me 2024, ndërsa gjatë dekadës rënia ishte 20%

Në Dibër dhe Kukës, qarqe malore përjetojnë tkurrje të vazhdueshme. Në Dibër, ku bujqësia dhe blegtoria ishin jetike, numri i lopëve ka rënë me rreth një të tretën. Në Kukës, ndikimi është i ngjashëm.

Shkodra ka pasur gjithashtu një rënie të fortë të numrit të lopëve të qumështit. Fshatra si Puka, Fushë-Arrëzi dhe Malësia e Madhe kanë humbur popullsinë aktive që mund të mbante gjallë blegtorinë. Megjithatë, pranë zonave fushore të nën -Shkodrës, ende mbijetojnë disa ferma të mëdha. Numri i krerëve vetëm në 2024 u reduktua me 13 për qind , ndërsa gjatë dekadës me 37%

Lezha është ndër qarqet që kanë ruajtur njëfarë qëndrueshmërie relative në krahasim me të tjerat. Kjo lidhet me zhvillimin e bujqësisë intensive në zonat e ultësirës, por edhe me afërsinë me tregjet e mëdha të Tiranës. Gjithsesi, edhe këtu ka rënie dhe vështirësi për fermerët e vegjël. Në vitin 2024 numri i krerëve mbeti i njëjtë, ndërsa gjatë dekadës rënia ishte 20%.

Qarku i Durrësit ka përjetuar një rënie të ndjeshme, jo vetëm për shkak të emigrimit rural, por edhe për shkak të presionit të urbanizimit. Ndërtimi i madh dhe transformimi i tokës bujqësore për qëllime ndërtimi ka zhvendosur aktivitetin blegtoral në periferi, duke bërë që numri i lopëve të ulet me më shumë se 40% gjatë dekadës, ndërsa në 2024 u vu re një rritje e lehtë

Edhe në Tiranë, që përfshin zonat rurale të Kamzës, Vaqarrit Petrelës dhe Baldushkut, numri i lopëve është përgjysmuar. Në 2024 rënie ishte 3.5%, ndërsa në 10 vite 43%. Vlora është qarku i vetëm ku rënia është minimale, vetëm 2.8% në dhjetë vite.

Rënia e numrit të lopëve të qumështit është pasqyrim i drejtpërdrejtë i emigrimit të popullsisë rurale, emigracionit, mungesës së politikave bujqësore afatgjata, dhe orientimit gjithnjë e më shumë të Shqipërisë drejt urbanizimit të paqëndrueshëm./ Monitor

The post Si po “zhduken” lopĂ«t e qumĂ«shtit, nĂ« 10 vite tkurren me 37% appeared first on Lapsi.al.

Blegtoria në pikiatë, ulet numri i kafshëve dhe prodhimi!

✇Lapsi
By: user7
24 June 2025 at 07:36

Sektori i blegtorisë është në rënie të lirë si për nga numri i krerëve dhe nga sasia e prodhimit. Të dhënat e reja nga INSTAT treguan për rënie të krerëve në të gjitha llojet e kafshëve për mish dhe qumësht, duke përfshirë edhe pulat gjate vitit 2024 në krahasim me 2023.

Rënia e numrit të krerëve u reflektua edhe në nën-produktet mish dhe bulmet.

Vetëm numri i koshereve po vjen në rritje. Këto zhvillime rrisin presionin për çmime më të larta, pasi në një kohë që ulet prodhimi kërkesa po rritet nga turistët, pasi edhe kuzhina shqiptare ka në bazë të saj produktet blegtorale.

Sipas INSTAT numri i gjedhëve është rritur me 3,3%, nga 263 mijë krerë në vitin 2023 në 272 mijë krerë në vitin 2024. Megjithatë, numri i lopëve ka shënuar një rënie me 3,5%, duke zbritur nga 232 mijë në 224 mijë krerë.

Numri i përgjithshëm i të leshtave në vitin 2024 ka rënë me 2,5%, nga 1.206 mijë në 1.177 mijë krerë, krahasuar me 2023. Delet, si kategoria më përfaqësuese, kanë shënuar një rënie më të theksuar prej 3,8%, nga 1.006 mijë në 968 mijë krerë.

Në vitin 2024, janë regjistruar 615 mijë krerë të dhirta, me një rënie prej 3,9%, krahasuar me një vit më parë (640 mijë). Brenda kësaj kategorie, numri i dhive është ulur me 2,2%, nga 512 mijë në 501 mijë krerë.

Rënia më e madhe është regjistruar në kategorinë e derrave, me një ulje prej 9,4%, nga 115 mijë në 104 mijë krerë. Brenda kësaj kategorie, numri i dosave është reduktuar me 9,6%.

Edhe pse numri total i shpendëve ka shënuar një rënie të lehtë prej 0,6%, nga 7.031 mijë në 6.992 mijë, numri i pulave ka pësuar një ulje më të theksuar prej 6,6%, duke zbritur nga 4.877 mijë në 4.557 mijë.

Numri i njëthundrakëve ka zbritur nga 67 mijë në 58 mijë krerë, që përfaqëson një rënie me 12,2%.

Numri i koshereve të bletëve është rritur me 13,2%, nga 519 mijë koshere në vitin 2023 në 587 mijë koshere në vitin 2024.

Prodhimi i përgjithshëm i qumështit është ulur me 2,7%, duke kaluar nga 900.569 tonë në vitin 2023 në 876.688 tonë në vitin 2024.

Qumështi i lopës mbetet burimi kryesor, duke përbërë 84,9% të totalit, ndjekur nga qumështi i dhisë me 7,7% dhe ai i deles me 7,4%.

Prodhimi i mishit nĂ« peshĂ« tĂ« gjallĂ« ka pĂ«suar njĂ« rĂ«nie prej 3,8%, nga 135.483 tonĂ« nĂ« 130.334 tonĂ«. Edhe pse nĂ« vitin 2023 u prodhuan 894 milionĂ« vezĂ«, nĂ« vitin 2024 prodhimi ka rĂ«nĂ« lehtĂ« nĂ« 888 milionĂ«, me njĂ« ndryshim prej −0,7%.

Prodhimi i mjaltit është rritur me 5,4%, nga 5.633 tonë në 5.940 tonë.

Qarqet me numrin më të lartë për mbarështimin e gjedhit për vitin 2024, janë Fieri me 14,8% dhe Korça me 11,3%, ndaj numrit gjithsej të gjedhëve. Përqendrimi më i madh i numrit të të leshtave është në qarkun e Vlorës me 29,3% dhe në qarkun e Gjirokastrës me 14,5%, ndaj numrit gjithsej të krerëve.

Gjithashtu, në qarkun Vlorë dhe Gjirokastër është përqendrimi më i madh i numrit të të dhirtave me 25,6% me 14,0%, ndaj numrit gjithsej të krerëve.

Numri më i lartë i kategorisë së derrave është shënuar në qarkun Lezhë me 51,6% dhe në qarkun Shkodër me 24,2%, ndaj numrit gjithsej të krerëve./MONITOR

The post Blegtoria në pikiatë, ulet numri i kafshëve dhe prodhimi! appeared first on Lapsi.al.

A ia vlen të blesh një apartament për ta dhënë me qira?

✇Lapsi
By: user7
22 June 2025 at 07:35

Vitet e fundit është shtuar numri i individëve që po investojnë në blerjen e pasurive të paluajtshme. Të dhënat e sakta mungojnë, por agjencitë real estate vlerësojnë që 10-15% e blerjeve bëhen për qëllime investimi. Pronën mund ta japësh me qira, ose të presësh të rritet çmimi e ta shesësh sërish.

Rritja e shpejtĂ« e çmimeve tĂ« apartamenteve vitet e fundit, ndĂ«rsa qiratĂ« mbeten tĂ« ulĂ«ta, po e bĂ«n gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« paleverdishĂ«m blerjen me synimin pĂ«r ta dhĂ«nĂ« me qira. Stela Dhami, e “Colliers International”, thotĂ« se nuk ka asnjĂ« leverdi qĂ« tĂ« tĂ« blesh njĂ« apartament si mjet investimi pĂ«r tĂ« marrĂ« qira.

“NdonĂ«se varet nga zona, kthimi Ă«shtĂ« shumĂ« i ngadaltĂ« dhe luhatet midis 15-20 vjet”. Kjo periudhĂ« konsiderohet shumĂ« e lartĂ«, teksa mesatarja pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar tĂ« leverdishĂ«m kĂ«tĂ« lloj investimi Ă«shtĂ« 10-12 vjet.

Ajo shton se i vetmi investimi që ia vlen është rishitja. Banka e Shqipërisë raportoi se çmimi mesatar i banesave të shitura gjatë gjashtëmujorit të dytë 2024 u rrit me 23.6% në krahasim me gjashtëmujorin e kaluar, dhe me 44.5% në krahasim me një vit më parë.

NjĂ« apartament nĂ« njĂ« zonĂ« relativisht tĂ« mirĂ« tĂ« kryeqytetit e blen mesatarisht 2000-2500 euro/mÂČ, ose 180-225 mijĂ« euro pĂ«r njĂ« sipĂ«rfaqe prej 90 mÂČ.

NĂ« VlorĂ«, çmimi mĂ« i lirĂ« pĂ«r blerje Ă«shtĂ« 1300 euro/mÂČ nĂ« Orikum, deri nĂ« 3500 euro/m2 nĂ« vijĂ«n e parĂ« tĂ« qytetit. Qiraja mĂ« e shtrenjtĂ« ditore sipas AirDNA Ă«shtĂ« 80-95 euro nĂ« qershor – gusht, e mĂ« pas zbret nĂ« 50 – 60 euro.

NĂ« DurrĂ«s, nĂ« zonĂ«n e Golemit, çmimet nĂ« vijĂ«n e parĂ« kanĂ« arritur deri nĂ« 2000 euro/m2ÂČ dhe 900-1300 euro/mÂČ nĂ« vijĂ«n e dytĂ«, sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« agjencive tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme tĂ« bregdetit.

NĂ« Golem, sipas AirDNA, qiraja mĂ« e lartĂ« ditore arrin nĂ« 80 euro nĂ« qershor – gusht e mĂ« pas luhatet nĂ« 40-70 euro.

PĂ«r tĂ« vlerĂ«suar nĂ«se blerja e pasurive tĂ« paluajtshme Ă«shtĂ« njĂ« investim i mirĂ« pĂ«r qiradhĂ«nie, ka disa faktorĂ« qĂ« duhen parĂ«, sipas Jonian Antonit, drejtor ekzekutiv i “Century 21 Albania”, duke filluar qĂ« nga zona.

“NĂ«se qiraja vjetore Ă«shtĂ« mbi 5% e vlerĂ«s sĂ« pronĂ«s atĂ«herĂ« ka logjikĂ« investimi”.

NĂ«n 5% nuk konsiderohet si njĂ« biznes i mirĂ«. PĂ«rfitimi tjetĂ«r lidhet dhe me vlerĂ«n e pronĂ«s nĂ« kohĂ«. “NĂ«se nga ana tjetĂ«r, prona ka kushtuar pĂ«r supozim 100 lekĂ«, dhe i ke marrĂ« 3% nĂ« vit qira, atĂ«herĂ« pas 10 vitesh ke mbledhur 30%.

NdĂ«rkohĂ«, nĂ«se p.sh. çmimi Ă«shtĂ« rritur me 30%, atĂ«herĂ« pas 10 vitesh ke marrĂ« 30% vlerĂ« prone dhe 30% qira dhe mund tĂ« quhet investimi i mirĂ«â€, pohon z.Antoni.

Sipas kĂ«tyre llogarive, nĂ«se blen njĂ« apartament 90 mÂČ nĂ« VlorĂ«, me njĂ« çmim rreth 300 mijĂ« euro, e ardhura mesatare vjetore, nĂ«se e jep me qira ditore nuk i kalon 10 mijĂ« euro nĂ« vit (nga 40 0/ euro nĂ« muaj nĂ« fillimviti deri nĂ« 1800 euro nĂ« muaj nĂ« verĂ«, kur çmimi ditor arrin deri nĂ« 90 euro, sipas AirDNA), ose rreth 3% e vlerĂ«s sĂ« pronĂ«s.

Ky është fitim bruto, pa llogaritur shpenzimet si ujë, drita, amortizim e mirëmbajtje, që heqin të paktën 10% të vlerës së fituar nga qiraja. Nuk merret në konsideratë as blerja e shtëpisë me kredi afatgjatë, që rrit më tej shpenzimet.

Në Tiranë, për një apartament afër qendrës, duhen mesatarisht 225 mijë euro, ndërsa nga qiradhënia ditore, të ardhurat janë më pak se 9 mijë euro (460-900 euro/ muaj, në varësi të sezonit), me një normë bruto prej rreth 4%. Sërish këtu nuk merren në konsideratë shpenzimet e drita, ujë e mirëmbajtje dhe kredia për blerjen e apartamentit./ Monitor

The post A ia vlen të blesh një apartament për ta dhënë me qira? appeared first on Lapsi.al.

Kush jep shtëpinë me qira ditore do paguajë taksat e Bashkisë Tiranë si biznes

✇Lapsi
By: user7
17 June 2025 at 07:57

Të gjitha struktura akomoduese që funksionojnë me regjim ditor (B&B, bujtina) do të duhet të paguajnë taksën e infrastrukturës arsimore dhe tarifën e pastrimit, në varësi të qarkullimit vjetor.

NjĂ« projektvendim “PĂ«r disa shtesa dhe ndryshime nĂ« sistemin e taksave dhe tarifave vendore nĂ« qytetin e TiranĂ«â€ propozon shtimin pĂ«r kategori tĂ« tjera biznesesh me qĂ«llim llogaritjen e taksĂ«s sĂ« infrastrukturĂ«s arsimore dhe tarifĂ«n e pastrimit.

“NĂ« zĂ«rin Hotele, motele tĂ« shtohet zĂ«ri “B&B”, bujtinĂ« si strukturĂ« akomoduese qĂ« funksionojnĂ« me regjim ditor”, thuhet ne relacion. MĂ« herĂ«t nĂ« kĂ«tĂ« taksĂ« pĂ«rfshiheshin vetĂ«m Hotelet e motelet (lekĂ«/dhomĂ« nĂ« vit).

Po si do të llogaritet detyrimi për tarifën vendore të pastrimit dhe taksën për Infrastrukturën Arsimore sipas ndarjes së xhiros për strukturat e qirasë ditore?

Sipas vendimit nr.158, datĂ« 26.12.2019 “PĂ«r miratimin e sistemit tĂ« taksave dhe tarifave vendore nĂ« qytetin e TiranĂ«s” taksa pĂ«r InfrastrukturĂ«n Arsimore dhe Tarifa e Pastrimit llogaritet si detyrim fiks vjetor, por ndryshon sipas kategorisĂ« sĂ« xhiros sĂ« biznesit.

Deri tani për njësitë e shërbimit tarifa e pastrimit paguhet vetëm nga hotelet dhe motelet. Psh. Tarifa e pastrimit, për një biznes në kategorinë e njësisë së shërbimit hotele dhe motele me xhiro vjetore nga 0 deri 2 milionë lekë tarifa e pastrimit është 5,750 lekë në vit.

Me propozimin e Bashkisë së Tiranës kjo taksë do të paguhet edhe nga strukturat e qirasë ditore Bed and Breakfest, apo siç njihen ndryshe B&B (ndryshe nga hotelet, B&B-të janë zakonisht biznese familjare ose private me pak dhoma) dhe nga bujtinat. Pra nëse xhiroja e tyre vjetore do të jetë deri në 2 milionë lekë detyrimi për tarifën e pastrimit do të 5,750 lekë në vit. Detyrimi do të jetë i njëjtë sa moteli dhe hoteli me xhiro vjetore 2 milionë lekë.

Për bizneset me xhiro nga 2 deri 8 milionë lekë tarifa e pastrimit fikse vjetore është 11,500 lekë. Plus tarifës fikse biznesi në këtë fashë xhiro, paguan plus edhe 1,150 lekë për dhomë. Pra nëse një hotel apo motel ka 5 dhoma ai paguan detyrimin vjetor prej 11,500 lekë si tarifa fikse vjetore + 5 dhoma x 1,150 tarifa/dhome =17,250 lekë në vit.

Edhe për bizneset e shërbimit, të përfshirë në kategorinë e xhiros mbi 8 milionë lekë tarifa e pastrimit llogaritet në të njëjtën formulë. Për këtë kategori taksa fikse vjetore është 34,500 lekë në vit. Ndërsa për dhomë është 1,725 lekë që i shtohet detyrimit prej 34,500 lekë. Dhe për bizneset VIP tarifa e pastrimit për dhomë është 2,900 lekë plus tarifa fikse vjetore prej 69,000 në vit.

Ndërsa taksa e përkohshme e infrastrukturës arsimore për njësitë e shërbimit, me xhiro vjetore nga 0 deri 2 milionë lekë është 2,500 lekë në vit. Për bizneset me xhiro nga 2 deri 8 milionë lekë është 4,000 lekë në vit. Për biznesi të kategorizuar në xhiro mbi 8 milionë lekë tarifa llogaritet 17,000 lekë në vit. Dhe për bizneset VIP taksa llogaritet 32,000.

Projektvendimi propozon gjithashtu ndryshime tĂ« tjera nĂ« aneksin 6, pĂ«rkatĂ«sisht nĂ« kategorinĂ« “Shitje me pakicĂ«â€ nĂ«n zĂ«rin Shitje produktesh farmaceutike dhe tĂ« ngjashme me to (depo farmaceutike tĂ« regjistruara si biznes i vogĂ«l), tĂ« hiqet togfjalĂ«shi (depo farmaceutike tĂ« regjistruara si biznes i vogĂ«l).

Depot farmaceutike, pĂ«r shkak tĂ« volumit dhe tipologjisĂ« sĂ« aktivitetit nuk mund tĂ« jenĂ« tĂ« regjistruara nĂ« ndarjen e shitjes me pakicĂ«. Propozohet heqjen nga ky zĂ« duke e pĂ«rfshirĂ« nĂ« zĂ«rin: “Magazina, dyqane, depo farmaceutike etj., tĂ« cilat realizojnĂ« shitje me shumicĂ«â€

Gjithashtu propozohet qĂ« te njĂ«sitĂ« shĂ«rbimi marangoz, rrobaqepĂ«s, kĂ«pucar, floktore, orĂ«ndreqĂ«s etj tĂ« shtohen pĂ«r saktĂ«sim edhe “bojaxhi dhe punime hidraulike tĂ« ngjashme me to” duke qenĂ« se kjo kategori nuk mund tĂ« klasifikohet si subjekte ndĂ«rtimi.

Ndërsa në zërin: Institucionet jopublike të edukimit (shkollat, kopshtet apo çerdhet),shërbimet në klinikat e specialiteteve të ndryshme mjekësore, shërbimet në laboratorë diagnostifikimi etj në rastet kur nuk e kalojnë kufirin e regjistrimit në TVSH të hiqet pjesa e fundit pasi ndarja sipas xhiros dhe kategorisë VIP bie ndesh me këtë lloj formulimi./ Monitor

The post Kush jep shtëpinë me qira ditore do paguajë taksat e Bashkisë Tiranë si biznes appeared first on Lapsi.al.

Të ardhurat nga puna jashtë vendit arritën një rekord të ri

✇Lapsi
By: user7
16 June 2025 at 07:28

Të ardhurat e ekonomisë shqiptare nga puna jashtë vendit u rritën përsëri në tremujorin e parë të këtij viti. Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, të ardhurat nga puna arritën vlerën e 155 milionë eurove, 13% më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Në terma neto, duke zbritur të ardhurat e shtetasve të huaj nga puna në Shqipëri, të ardhurat nga puna arritën në 144 milionë euro, në rritje gjithashtu me 13% krahasuar me tremujorin e parë të vitit të kaluar. Së në terma neto, ashtu edhe në ato bruto, të ardhurat e ekonomisë shqiptare nga puna kanë arritur nivelin më të lartë historik për tremujorin e parë të vitit.

Sipas metodikës së Bilancit të Pagesave, të ardhura nga puna jashtë vendit klasifikohen kompensimi i punonjësve, që përfshin pagën, shpërblimet dhe përfitime të tjera, të fituara nga individët jorezidentë në një ekonomi, për punën e kryer për rezidentët e kësaj ekonomie.

Në këtë kategori punonjësish, përfshihen punonjësit sezonalë apo ata që punësohen për një periudhë afatshkurtër, më pak se një vit, si dhe punëtorët kufitarë të cilët e kanë qendrën e interesit të tyre ekonomik në vendin e tyre të origjinës.

Në analizat e flukseve hyrëse nga jashtë, shpesh të ardhurat nga puna jashtë vendit i bashkëngjiten dërgesave të emigrantëve dhe klasifikohen si pjesë e të ardhurave totale nga remitancat në ekonomi. Për 3-mujorin e parë, dërgesat e emigrantëve kishin vlerën e 251 milionë eurove, në rritje me 3.7% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Të marra së bashku, remitancat dhe të ardhurat nga puna kontribuuan me 406 milionë euro në bilancin e pagesave, shifër kjo 7% më e lartë krahasuar me 3-mujorin e parë të vitit të kaluar. Të ardhurat nga puna dhe remitancat së bashku mbulonin rreth 35% të deficitit tregtar në mallra për 3-mujorin e parë të këtij viti.

Deri në ngritjen e shpejtë të sektorit të turizmit, veçanërisht pas pandemisë së vitit 2020, puna ka qenë faktori dominues ku janë mbështetur eksportet e ekonomisë shqiptare. Përveç të ardhurave direkte nga puna jashtë vendit, një kontribut të rëndësishëm ka dhënë historikisht jep edhe regjimi i përpunimit aktiv të mallrave (fasoneria).

Për 3-mujorin 2025, ato arritën në 199 milionë euro, 4.7% më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Fasoneria në vitet e fundit ka marrë një goditje të rëndë nga forcimi i Lekut në kursin e këmbimit valutor dhe perspektivat e saj duken të zymta./ Monitor

The post Të ardhurat nga puna jashtë vendit arritën një rekord të ri appeared first on Lapsi.al.

❌
❌