Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani gjatë qëndrimit në Emiratet e Bashkuara Arabe është takuar me presidentin e Emirateve, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan.
E para e shtetit theksoi se Kosova është e bekuar me mbështetjen e vazhdueshme të Presidentit Mohamed bin Zayed dhe të të gjithë popullit të Emirateve.
âE nderuar me mikpritjen dhe diskutimet gjithnjĂ« pĂ«rmbajtĂ«sore me Presidentin e Emirateve, LartmadhĂ«rinĂ« e Tij, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, tĂ« cilin e falĂ«nderova pĂ«r lidershipin e tij vizionar dhe pĂ«r mbĂ«shtetjen e vazhdueshme pĂ«r KosovĂ«n, qĂ« nga ditĂ«t mĂ« tĂ« vĂ«shtira e deri mĂ« sot. PĂ«rgjatĂ« viteve, kemi hapur njĂ« epokĂ« tĂ« re tĂ« partneritetit ndĂ«rmjet dy vendeve tona, nga liberalizimi i vizave e deri te kontributet e çmuara tĂ« Emirateve nĂ« fusha konkrete tĂ« zhvillimitâ, theksoi Osmani.
Presidentja Osmani: Kosova është e bekuar me mbështetjen e Emirateve të Bashkuara Arabe telegrafi.com
Presidentja e vendit tha tutje se ka shprehur mirënjohjen e popullit të Kosovës për kontributin e Emirateve në fushën e shëndetësisë, si dhe për vijimin me projektin e rëndësishëm të ndërtimit të spitalit të ri të gjinekologjisë, i mbështetur në dakordimin tonë të mëhershëm.
âPo ashtu, e vlerĂ«soj lart mirĂ«kuptimin e plotĂ« dhe mbĂ«shtetjen e Presidentit pĂ«r projektet e reja nĂ« fushĂ«n e shĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe nĂ« fusha tĂ« tjera zhvillimore qĂ« i prezantuam dje. Kosova Ă«shtĂ« e bekuar me mbĂ«shtetjen e vazhdueshme tĂ« Presidentit Mohamed bin Zayed dhe tĂ« tĂ« gjithĂ« popullit tĂ« Emirateveâ, tha ajo. /Telegrafi/
PRISHTINĂ, 5 shkurt /ATSh/ Presidentja e RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, Vjosa Osmani gjatĂ« qĂ«ndrimit nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe Ă«shtĂ« takuar me gra lidere, me kryetaren e e Autoritetit tĂ« KulturĂ«s dhe Arteve, Sheikha Latifa bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum.
âNjĂ« pasdite nĂ« shoqĂ«rinĂ« e grave lidere, me nikoqire LartmadhĂ«rinĂ« e Saj, Sheikha Latifa bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum, kryetare e Autoritetit tĂ« KulturĂ«s dhe Arteve. Kosova dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanĂ« mĂ« shumĂ« sesa miqĂ«si: kanĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r tĂ« hapur kapituj tĂ« rinj bashkĂ«punimi edhe nĂ« kulturĂ«, krijimtari, art dhe inovacionâ, ka shkruar Osmani nĂ« Facebook.
Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, gjatë qëndrimit të saj në Emiratet e Bashkuara Arabe, është takuar me gra lidere, me nikoqire Lartmadhërinë e Saj, Sheikha Latifa bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Kryetare e Autoritetit të Kulturës dhe Arteve.
Në një postim, Presidentja Osmani ka theksuar rëndësinë e këtij takimi dhe potencialin për thellimin e bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve.
âNjĂ« pasdite nĂ« shoqĂ«rinĂ« e grave lidere, me nikoqire LartmadhĂ«rinĂ« e Saj, Sheikha Latifa bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Kryetare e Autoritetit tĂ« KulturĂ«s dhe Arteve", ka shkruar Osmani.
Ajo ka vĂ«nĂ« nĂ« pah se marrĂ«dhĂ«niet ndĂ«rmjet KosovĂ«s dhe Emirateve tĂ« Bashkuara Arabe shkojnĂ« pĂ«rtej miqĂ«sisĂ« tradicionale. âKosova dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanĂ« mĂ« shumĂ« sesa miqĂ«si: kanĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r tĂ« hapur kapituj tĂ« rinj bashkĂ«punimi edhe nĂ« kulturĂ«, krijimtari, art dhe inovacionâ, ka theksuar Presidentja.
Takimi u vlerësua si një hap i rëndësishëm drejt forcimit të bashkëpunimit ndërmjet Kosovës dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, veçanërisht në fushat e kulturës, artit dhe inovacionit, me fokus të veçantë në rolin e grave lidere në këto procese. /Telegrafi/
Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova, në kuadër të pjesëmarrjes në Samitin Botëror të Qeverive në Dubai, ka takuar presidentin e Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikun Mohammed bin Zayed Al-Nahyan.
Nga Presidenca thonë se gjatë takimit, Siljanovska-Davkova shprehu falënderim për mikpritjen dhe mundësinë për të marrë pjesë në samit, duke e vlerësuar atë si një platformë jashtëzakonisht të rëndësishme për përballimin e sfidave globale dhe rajonale dhe për zhvillimin e një dialogu të rëndësishëm me udhëheqës dhe partnerë të shquar nga e gjithë bota. Në fokus të bisedës, siç njoftoi Kabineti i Siljanovska-Davkovës, ishin perspektivat për thellimin e bashkëpunimit bilateral dhe u theksua nevoja për përmirësimin e kornizës ligjore.
âPresidentja pĂ«rshĂ«ndeti vendosjen e regjimit pa viza mes dy vendeve, duke e vlerĂ«suar kĂ«tĂ« si njĂ« mundĂ«si tĂ« shkĂ«lqyer pĂ«r lehtĂ«simin e komunikimit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m midis dy shoqĂ«rive. Ajo shprehu bindjen se takimi, i cili realizohet para 30-vjetorit tĂ« vendosjes sĂ« marrĂ«dhĂ«nieve diplomatike mes dy shteteve, do tĂ« japĂ« njĂ« impuls tĂ« fortĂ« nĂ« zhvillimin e mĂ«tejshĂ«m tĂ« bashkĂ«punimit ndĂ«rmjet tyre. TĂ« dy bashkĂ«biseduesit shkĂ«mbyen mendime mbi çështjet globale aktuale dhe rĂ«ndĂ«sinĂ« e pĂ«rpjekjeve pĂ«r zgjidhjen e konflikteve ekzistuese. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, presidentja pĂ«rshĂ«ndeti rolin konstruktiv dhe tĂ« pĂ«rgjegjshĂ«m tĂ« Emirateve tĂ« Bashkuara Arabe, i cili bazohet nĂ« parimet e paqes dhe tolerancĂ«sâ, thonĂ« nga Presidenca.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka deklaruar se Kosova po i qaset inteligjencës artificiale me vizion të qartë dhe vendosmëri, duke theksuar se shteti është i gatshëm ta përqafojë plotësisht këtë teknologji përmes investimeve në aftësi, modernizimit të arsimit dhe krijimit të një mjedisi rregullator që inkurajon inovacionin, duke ruajtur njëkohësisht dinjitetin njerëzor.
NĂ« fjalimin e saj, nĂ« kuadĂ«r tĂ« Samitit BotĂ«ror tĂ« Qeverisjes, nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, Osmani theksoi se teknologjia pa vlera pĂ«rfaqĂ«son fuqi pa pĂ«rgjegjĂ«si dhe se inteligjenca artificiale, nĂ«se nuk udhĂ«hiqet siç duhet, mund tâi thellojĂ« ndarjet shoqĂ«rore. Sipas saj, qeverisja e mençur e kĂ«saj teknologjie mund tĂ« zgjerojĂ« mundĂ«sitĂ«, tĂ« demokratizojĂ« dijen dhe tĂ« rrisĂ« potencialin njerĂ«zor.
âKosova nuk i qaset inteligjencĂ«s artificiale me frikĂ«, hezitim apo masa gjysmake. Ne i qasemi asaj me qartĂ«si dhe bindje. Jemi tĂ« gatshĂ«m ta pĂ«rqafojmĂ« plotĂ«sisht, tĂ« investojmĂ« nĂ« aftĂ«si, tĂ« modernizojmĂ« arsimin, tâi hapim institucionet tona ndaj inovacionit dhe tĂ« krijojmĂ« njĂ« mjedis rregullator tĂ« lirĂ« qĂ« inkurajon pĂ«rparimin, duke mbrojtur njĂ«kohĂ«sisht dinjitetin njerĂ«zor. Sepse teknologjia pa vlera Ă«shtĂ« fuqi pa pĂ«rgjegjĂ«si. Dhe inteligjenca artificiale, nĂ«se lihet pa udhĂ«zim, mund tâi thellojĂ« ndarjet. Por, nĂ«se qeveriset me mençuri, ajo mund tĂ« zgjerojĂ« mundĂ«sitĂ«, tĂ« demokratizojĂ« dijen dhe tĂ« ngrejĂ« potencialin njerĂ«zorâ, tha ajo.
Presidentja Osmani foli edhe pĂ«r ndĂ«rtimin e institucioneve tĂ« pavarura, profesionale dhe tĂ« qĂ«ndrueshme, duke theksuar se Kosova Ă«shtĂ« e vendosur tâi ruajĂ« dhe tâi forcojĂ« ato. Ajo shtoi se pĂ«rparimi i vendit nĂ« kĂ«to fusha po njihet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nĂ« nivel ndĂ«rkombĂ«tar.
Presidentja Osmani theksoi gjithashtu se Kosova sot është më e lidhur me botën se kurrë më parë, përmes zgjerimit të regjimeve bilaterale pa viza, përfshirë edhe me Emiratet e Bashkuara Arabe, si dhe përmes marrëveshjeve të tregtisë së lirë me Bashkimin Evropian, vendet e EFTA-s, Turqinë dhe tregje të tjera.
Presidentja e shtetit, Vjosa Osmani po merr pjesĂ« nĂ« âWorld Governments Summitâ, qĂ« po mbahet nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, gjersa ka folur pĂ«r vizionin e KosovĂ«s drejt sĂ« ardhmes.
E para e shtetit theksoi se ekonomia globale po kalon një nga transformimet më të thella ndër breza, ndërsa para rikujtoi se shteti i Kosovës doli nga një luftë gjenociale me vuajtje të mëdha dhe se çdo diskutim mbi rritjen e gjeneratës së ardhshme duhet të nisë me një kuptim të së kaluarës sonë.
âPĂ«r KosovĂ«n, çdo diskutim mbi rritjen e gjeneratĂ«s sĂ« ardhshme duhet tĂ« nisĂ« me njĂ« kuptim tĂ« sĂ« kaluarĂ«s sonĂ« dhe tĂ« qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« sĂ« jashtĂ«zakonshme tĂ« popullit tonĂ«. Sepse vetĂ«m 26 vite mĂ« parĂ«, kur ne ishim fĂ«mijĂ«, Kosova doli nga njĂ« luftĂ« gjenocidale me vuajtje tĂ« mĂ«dha, infrastrukturĂ« tĂ« shkatĂ«rruar dhe njĂ« ekonomi qĂ« duhej rindĂ«rtuar nga hiçi.
80% e popullsisë sonë u zhvendos dhe u bë refugjate, shtëpitë tona u rrafshuan me tokën, dhe njerëzit tanë vajtuan humbjen e të dashurve në një luftë që la pas aq shumë dhimbje. Megjithatë, Kosova u ringrit nga hiri. Ne të gjithë u kthyem në atdhe, edhe pse shtëpitë tona ishin shkatërruar plotësisht.
Ne rindĂ«rtuam gjithçka. RindĂ«rtuam shtĂ«pitĂ« tona, por rindĂ«rtuam edhe shpirtin tonĂ« me njĂ« qĂ«ndrueshmĂ«ri tĂ« palĂ«kundur. Dhe brenda njĂ« brezi tĂ« vetĂ«m, Kosova Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« ekonominĂ« me rritjen mĂ« tĂ« shpejtĂ« nĂ« rajonin tonĂ«, njĂ« rezultat i njohur vazhdimisht nga Banka BotĂ«rore dhe institucione tĂ« tjera financiare ndĂ«rkombĂ«tareâ, tha ajo.
Osmani potencoi para të pranishmeve se Kosova nuk është më një histori rreziku, por një vend me potencial të jashtëzakonshëm.
âKosova sot nuk Ă«shtĂ« mĂ« njĂ« histori rreziku... Nuk Ă«shtĂ« mĂ« njĂ« vend i brishtĂ« apo i prekur nga konflikti, por njĂ« vend me potencial tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m. Kosova, pa shumĂ« zhurmĂ« ka kaluar njĂ« prag historik. Themelet janĂ« tĂ« forta, trajektorja Ă«shtĂ« e qartĂ« dhe mundĂ«sia Ă«shtĂ« reale.
Ky transformim nuk ndodhi rastĂ«sisht. Ai ndodhi si rezultat i zgjedhjeve qĂ« bĂ«mĂ«. Ne zgjodhĂ«m hapjen, zgjodhĂ«m partneritetet dhe zgjodhĂ«m ta ankorojmĂ« tĂ« ardhmen tonĂ« nĂ« njĂ« botĂ« bashkĂ«punimi dhe aleancash tĂ« qĂ«ndrueshme. Por, mbi tĂ« gjitha, ky transformim ndodhi falĂ« qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« sĂ« popullit tonĂ«. Sepse, nĂ« fund tĂ« fundit, suksesi ekonomik i çdo vendi varet nĂ« masĂ« tĂ« madhe nga kapitali i tij njerĂ«zor, nga njerĂ«zit e tijâ, tha ajo.
Osmani tregoi më tej se Kosova është vendi me popullsinë më të re në Evropë dhe kjo është një avantazh strategjik.
âNga themelues qĂ« kanĂ« ndĂ«rtuar platforma teknologjike rajonale dhe ndĂ«rkombĂ«tare, te inxhinierĂ« tĂ« rinj softuerĂ«sh dhe dizajnerĂ« produktesh qĂ« punojnĂ« pĂ«r tregje globale nga qytetet e KosovĂ«s, talenti ynĂ« nĂ« fushĂ«n e TIK-ut tashmĂ« po konkurron nĂ« nivel ndĂ«rkombĂ«tar. Ata na frymĂ«zojnĂ« vazhdimisht. JanĂ« tĂ« guximshĂ«m, kureshtarĂ« dhe tĂ« lidhur globalisht.
Po aq të rëndësishme janë gratë që po udhëheqin ndryshimin në teknologji dhe inovacion. Nismat e themeluara për të fuqizuar vajzat dhe gratë e reja në programim dhe aftësi digjitale kanë ndihmuar në hapjen e dyerve për një brez të ri zhvilluese, inxhiniere dhe lidere teknologjie, të cilat sot janë pjesë e forcës në rritje të sektorit të TIK-ut.
Ne po investojmĂ« nĂ« njĂ« brez qĂ« Ă«shtĂ« i sigurt nĂ« vetvete, i aftĂ« dhe i pajisur me shkathtĂ«si; njĂ« brez qĂ« mendon nĂ« mĂ«nyrĂ« kritike, pĂ«rshtatet shpejt dhe i shndĂ«rron idetĂ« nĂ« ndikim real. QĂ«llimi ynĂ« Ă«shtĂ« tĂ« sigurojmĂ« qĂ« tĂ« rinjtĂ« nĂ« KosovĂ« tĂ« mos pĂ«rgatiten vetĂ«m pĂ«r vendet e punĂ«s sĂ« sotme, por tĂ« fuqizohen pĂ«r tĂ« formĂ«suar mundĂ«sitĂ« e sĂ« nesĂ«rmesâ, tha ajo.
âPĂ«rgjegjĂ«sia jonĂ«, veçanĂ«risht si ekonomi tĂ« gjeneratĂ«s sĂ« ardhshme, nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m tĂ« pĂ«rshtatemi apo tĂ« adoptojmĂ« inteligjencĂ«n artificiale, por ta bĂ«jmĂ« atĂ« tĂ« funksionojĂ« pĂ«r njerĂ«zit, jo nĂ« vend tĂ« tyre. TĂ« sigurohemi qĂ« ajo ta forcojĂ« gjykimin njerĂ«zor, jo ta zĂ«vendĂ«sojĂ« atĂ«. TĂ« sigurohemi qĂ« ajo tâi shĂ«rbejĂ« shoqĂ«risĂ«, jo ta kontrollojĂ« atĂ«.
KĂ«shtu do tĂ« formĂ«sohet e ardhmja: jo nga ata qĂ« shpikin makinat mĂ« tĂ« shpejta, por nga ata qĂ« mendojnĂ« edhe pĂ«r pĂ«rafrimin e inteligjencĂ«s, qoftĂ« artificiale apo njerĂ«zore, me qĂ«llimin, me etikĂ«n dhe me tĂ« mirĂ«n e pĂ«rbashkĂ«tâ, tha ajo.
Presidentja e Kosovës më tej tha se Kosova po pozicionohet si një vend i besueshëm për të investuar.,
âPrandaj po mbĂ«shtesim krijimin e njĂ« mjedisi ku bizneset tona janĂ« tĂ« sigurta nĂ« vetvete, tĂ« orientuara drejt tregjeve tĂ« jashtme dhe tĂ« gatshme tĂ« konkurrojnĂ« dhe tĂ« bashkĂ«punojnĂ« me botĂ«nâ, tha ajo.
E para e shtetit tha se asnjë ekonomi në zhvillim nuk e ndërton e vetme këtë të ardhme dhe se partneritetet strategjike janë thelbësore për rritjen e gjeneratës së ardhshme.
âPĂ«r KosovĂ«n, partneritetet nĂ«nkuptojnĂ« pĂ«rafrim me partnerĂ«t globalĂ«, integrim nĂ« tregjet globale dhe bashkĂ«punim tĂ« thellĂ« me aleatĂ«t nĂ« tĂ« gjitha sektorĂ«t. Ato nĂ«nkuptojnĂ« ndĂ«rtimin e urave mes sipĂ«rmarrĂ«sve tanĂ« dhe botĂ«s. Ato nĂ«nkuptojnĂ« rritje tĂ« pĂ«rbashkĂ«t.
Sepse, nĂ« fund tĂ« fundit, ekonomitĂ« e gjeneratĂ«s sĂ« ardhshme nuk pĂ«rcaktohen nga vendi ku nisin, por nga drejtimi qĂ« zgjedhin tĂ« ndjekin. Dhe Kosova ka vendosur. Ne zgjedhim reformĂ«n. Ne zgjedhim inovacionin. Ne zgjedhim partneritetin. Dhe ne zgjedhim tĂ« ardhmen. Dhe presim me padurim ta ndĂ«rtojmĂ« kĂ«tĂ« tĂ« ardhme sĂ« bashku me ju. Dhe jemi gati ta ndĂ«rtojmĂ« atĂ« taniâ, u shpreh e para e shtetit. /Telegrafi/
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani po qëndron në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku gjatë qëndrimit atje është takuar me Presidentin e Sierra Leones, Julius Maada Bio.
Në këtë takim, Osmani dhe Presidenti Bio diskutuan për mundësitë e thellimit të bashkëpunimit ndërmjet dy shteteve, me fokus në përfitimet për qytetarët dhe adresimin e sfidave të përbashkëta.
Osmani theksoi se Kosova mbetet e përkushtuar për ndërtimin e partneriteteve të forta dhe të qëndrueshme me vende në mbarë botën, duke forcuar bashkëpunimin ndërkombëtar në fusha me interes të përbashkët. /Telegrafi/
Lindja e Mesme nuk ka nevojë për një tjetër përballje midis SHBA-së dhe Iranit, dhe Teherani duhet të arrijë një marrëveshje bërthamore me Uashingtonin.
Kjo ka qenë thirrja e Anwar Gargash, këshilltari diplomatik i presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, në një panel të Samitit të Qeverive Botërore në Dubai të martën.
"Mendoj se rajoni ka kaluar nëpër disa përballje katastrofike. Nuk mendoj se kemi nevojë për një tjetër, por do të doja të shihja negociata të drejtpërdrejta iraniano-amerikane që çojnë në një mirëkuptim...", tha ai.
Reagimi i tij pasi Irani dhe Shtetet e Bashkuara do të rifillojnë bisedimet bërthamore të premten në Turqi, thanë zyrtarë iranianë dhe amerikanë të hënën.
I dërguari special i SHBA-së, Steve Witkoff, dhe ministri i jashtëm iranian, Abbas Araqchi, thuhet se do të takohen në Stamboll në një përpjekje për të ringjallur diplomacinë mbi një mosmarrëveshje të gjatë rreth programit bërthamor të Iranit dhe për të shpërndarë frikën e një lufte të re rajonale, ndërsa një diplomat rajonal tha se përfaqësues nga vende si Arabia Saudite dhe Egjipti do të merrnin pjesë gjithashtu.
Bisedimet e planifikuara po zhvillohen pasi Trump tha javën e kaluar se një "armadë" masive po shkonte drejt Iranit, ndërsa i kërkoi Teheranit të hynte menjëherë në negociata.
MĂ« vonĂ« ai theksoi se Irani po âbisedonte seriozishtâ me SHBA-nĂ«.
Presidenti amerikan ka kërcënuar me veprime ushtarake kundër Iranit mes tensioneve në rritje pas protestave antiqeveritare në Iran që filluan në fund të dhjetorit pas rënies së rialit, rritjes së inflacionit dhe përkeqësimit të kushteve të jetesës.
Dhe zyrtarĂ«t iranianĂ« kanĂ« paralajmĂ«ruar se çdo sulm i SHBA-sĂ« do tĂ« shkaktonte njĂ« pĂ«rgjigje âtĂ« shpejtĂ« dhe gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«seâ. /Telegrafi/
Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka udhëtuar zyrtarisht në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku do të marrë pjesë në Samitin Botëror të Qeverisjes, për të forcuar bashkëpunimin ndërkombëtar dhe për të promovuar vizionin e Kosovës për zhvillim dhe inovacion.
Presidentja Osmani në këtë Samit është ftuar nga Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan.
Në Samit do të marrin pjesë edhe shumë liderë nga mbarë bota, me të cilët presidentja do të ketë takime bilaterale për të diskutuar mundësi bashkëpunimi dhe projekte të përbashkëta strategjike.
Gjatë vizitës, presidentja Osmani do të marrë pjesë në sesione kyçe të Samitit, ku do të mbajë ndër fjalimet kryesore.
Ajo gjithashtu do të marrë pjesë në sesione të ndryshme të forumit dhe tryeza tematike.
Samiti Botëror i Qeverisjes shërben si një platformë globale që bashkon liderë, organizata ndërkombëtare e kompani për të diskutuar të ardhmen e qeverisjes dhe bashkëpunimit ndërkombëtar. /Telegrafi/
Nga: Ali Shihabi / Newsweek PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
NĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« medias amerikane, kohĂ«t e fundit Ă«shtĂ« pĂ«rhapur njĂ« narrativĂ« qĂ« sugjeron se Arabia Saudite po bĂ«het aleat mĂ« pak i vlefshĂ«m pĂ«r Shtetet e Bashkuara. Ky argument mbĂ«shtetet nĂ« dy faktorĂ«: sĂ« pari, se Riadi ka vonuar normalizimin me Izraelin pas luftĂ«s nĂ« GazĂ«; sĂ« dyti, se ka dallime tĂ« thella politike - lidhur me Jemenin - me tĂ« preferuarin e ri tĂ« Izraelit nĂ« rajon, Emiratet e Bashkuara Arabe. Nga kĂ«to premisa, kritikĂ«t nxjerrin njĂ« pĂ«rfundim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, por thellĂ«sisht tĂ« gabuar: se Arabia Saudite po largohet nga ShBA-ja dhe madje po rikthehet te zakonet e vjetra tĂ« eksportimit tĂ« islamit radikal apo tĂ« aleancĂ«s me âislamistĂ«â si strategji rajonale.
Kjo narrativë është e gabuar - si në fakte, ashtu edhe në strategji.
Dallimet e Arabisë Saudite me Emiratet dhe Izraelin nuk burojnë nga ndonjë rikthim ideologjik apo armiqësi ndaj Perëndimit. Ato burojnë nga një mosmarrëveshje themelore për mënyrën se si duhet vepruar me disa nga shtetet më të brishta në botë. Qëndrimi i Riadit është i qartë: shtetet e dobëta mund të stabilizohen dhe të reformohen; shtetet e dështuara bëhen terren pjellor për terrorizëm, krim dhe konflikte të pafundme. Prandaj, prioriteti i Mbretërisë ka qenë mbështetja për qeveritë e njohura ndërkombëtarisht në Jemen, Sudan, Somali dhe Libi, dhe parandalimi i fragmentimit të këtyre vendeve në mini-shtete të drejtuara prej milicive dhe komandantëve të luftës.
Për dallim, Emiratet, shpeshherë me mbështetjen e heshtur të qeverisë aktuale izraelite, kanë ndjekur një qasje tjetër: mbështetjen për forcat separatiste dhe udhëheqës lokalë në përpjekje për të fituar ndikim afatshkurtër apo suksese të menjëhershme diplomatike. Në disa raste, këto fraksione të armatosura e paraqesin veten haptazi si nënshkruese të ardhshme të Marrëveshjeve të Abrahamit, nëse marrin pushtet mbi një pjesë territori. Ato kërkojnë njohje nga ShBA-ja në këmbim të këtyre premtimeve - me Somalilandin si shembullin më të fundit. Kjo taktikë mund të prodhojë tituj gazetash apo ceremoni nënshkrimi, por nuk do të sjellë stabilitet.
Kjo është çështja themelore që injorohet në shumicën e komenteve aktuale. Në parim, Arabia Saudite nuk e kundërshton normalizimin me Izraelin. Ajo e kundërshton një model normalizimi që anashkalon çështjen palestineze, shpërblen fragmentimin e shteteve, legjitimon milicitë dhe përshpejton shpërbërjen e shtetit. Ky qëndrim nuk është antiamerikan; ai përputhet me interesat afatgjata të ShBA-së.
ShBA-ja është një fuqi që mbështet status quo-në. Ajo përfiton nga kufijtë e parashikueshëm, qeveritë funksionale, tregjet e sigurta të energjisë dhe rrugët e hapura detare. Ajo nuk përfiton nga një Lindje e Mesme e ndarë në mini-shtete rivale të drejtuara nga grupe të armatosura që mbështeten në armë, kontrabandë dhe patronazh të huaj. Historia është e qartë për këtë çështje. Terrorizmi lulëzon jo në shtete të forta, por në ato të dështuara. Krimi transnacional, trafiku i drogës dhe kontrabanda e qenieve njerëzore përhapen atje ku bie në kolaps autoriteti qendror.
Amerikanëve nuk u duhet të kujtohen gjatë për ta kuptuar këtë. Sulmet e 11 shtatorit nuk dolën nga një shtet i fortë dhe autoritar. Ato erdhën nga Afganistani, një vend aq i dobët dhe i fragmentuar saqë nuk mundi të ndalonte al-Kaidën të vepronte lirshëm në territorin e tij. Kostoja e atij dështimi nuk u pagua vetëm nga fqinjët e Afganistanit, por edhe nga vetë ShBA-ja.
MegjithatĂ«, sot, disa zĂ«ra nĂ« Uashington duken çuditĂ«risht tĂ« qetĂ« pĂ«r politikat qĂ« shtyjnĂ« Jemenin, Sudanin, SomalinĂ« dhe LibinĂ« drejt tĂ« njĂ«jtĂ«s rrugĂ«. Fragmentimi shihet si i menaxhueshĂ«m. MilicitĂ« trajtohen si partnerĂ« tĂ« mundshĂ«m. ShkĂ«putja paraqitet si âvetĂ«vendosjeâ. KĂ«to janĂ« fjalĂ« ngushĂ«llimi, por realitetet qĂ« fshehin janĂ« tĂ« vrazhda. Sapo vendet fillojnĂ« tĂ« copĂ«tohen, dhuna bĂ«het normale, ekonomitĂ« e luftĂ«s marrin hov dhe grupet ekstremiste gjejnĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r tĂ« vepruar. Ta ndalosh kĂ«tĂ« proces Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e lehtĂ« sesa ta kthesh pas.
Qeveria aktuale izraelite, e dominuar nga e djathta ekstreme, duket veçanërisht e verbër ndaj këtyre pasojave afatgjata. Fitoret taktike, si bindja e ndonjë komandanti lokal apo mini-shteti të supozuar për të përqafuar Marrëveshjet e Abrahamit, paraqiten si triumfe strategjike edhe kur ato rrisin destabilitetin në të gjithë rajonin. Kjo është një llogaritje e shkurtër. Siguria afatgjate e Izraelit, si edhe e Amerikës, do të përfitonte jo nga një mozaik fqinjësh të dobët, por nga një rajon i qeverisur nga shtete legjitime, funksionale dhe i ankoruar në një zgjidhje të besueshme të çështjes palestineze.
Arabia Saudite e kupton kĂ«tĂ«. Ajo ka kaluar vite tĂ« tĂ«ra duke u pĂ«rpjekur, shpesh nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« heshtur dhe jo tĂ« pĂ«rsosur, pĂ«r tĂ« forcuar institucionet shtetĂ«rore, pĂ«r tĂ« mbajtur kufijtĂ« tĂ« paprekur dhe pĂ«r tĂ« parandaluar kolapsin total nĂ« disa nga mjediset mĂ« tĂ« vĂ«shtira tĂ« botĂ«s. Kjo punĂ« nuk Ă«shtĂ« as e lavdishme dhe as menjĂ«herĂ« shpĂ«rblyese, por Ă«shtĂ« thelbĂ«sore. ĂshtĂ« gjithashtu pikĂ«risht lloji i ndarjes sĂ« barrĂ«s qĂ« Uashingtoni duhet ta kĂ«rkojĂ« nga njĂ« aleat serioz.
Në veçanti është absurd pretendimi se Arabia Saudite po eksporton sërish islam radikal apo se për strategji po bashkëpunon me lëvizje islamiste. Mbretëria ka kaluar dekadën e fundit duke shpërbërë ato rrjete brenda vendit, duke reformuar institucionet fetare dhe duke bashkëpunuar ngushtë me ShBA-në në fushën e antiterrorizmit. Mbështetja për qeveritë e njohura kundër milicive nuk e bën Riadin aleat të islamistëve. E bën atë mbrojtës të rendit bazik shtetëror.
Amerikës nuk i duhen aleatë që ndjekin kaosin për hir të kaosit. I duhen aleatë që kuptojnë se stabiliteti, sado i papërsosur, është më i mirë se kaosi, dhe se reformat janë të mundshme vetëm aty ku ekziston ende shteti. Arabia Saudite është aleat i tillë.
MosmarrĂ«veshjet taktike me disa nga aleatĂ«t e tjerĂ« tĂ« AmerikĂ«s nĂ« rajon nuk duhet tĂ« keqinterpretohen si njĂ« largim strategjik nga vetĂ« ShBA-ja. NjĂ« supozim i tillĂ« rrezikon tĂ« minojĂ« vetĂ« partnerĂ«t qĂ« po pĂ«rpiqen tĂ« parandalojnĂ« gjeneratĂ«n tjetĂ«r tĂ« shteteve tĂ« dĂ«shtuara dhe kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« reja. Kjo nuk do tâu shĂ«rbente interesave amerikane. Do tâi tradhtonte ato. /Telegrafi/
Emiratet e Bashkuara Arabe nuk do të lejojnë që hapësira e tyre ajrore, territori ose ujërat territoriale të përdoren për ndonjë veprim ushtarak armiqësor kundër Iranit, tha të hënën ministria e Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe, duke riafirmuar angazhimin e saj për neutralitet dhe stabilitet rajonal.
Pasiguria mbi mundësinë e veprimeve ushtarake në Iran ka mbetur pasi presidenti i SHBA-së, Donald Trump tha javën e kaluar se një "armatë" po shkonte drejt vendit, por se shpresonte se nuk do të duhej ta përdorte atë.
Paralajmërimet e Trump ndaj Teheranit ishin kundër vrasjes së protestuesve ose rinisjes së programit të tij bërthamor, transmeton Telegrafi.
Grupet e të drejtave të njeriut i përshkruajnë trazirat si shtypjen më të madhe që kur klerikët myslimanë shiitë morën pushtetin në revolucionin e vitit 1979. /Telegrafi/
Përvetësimi i inteligjencës artificiale ka qenë në rritje në nivel global, por të dhënat e reja tregojnë se disa vende e tejkalojnë ndjeshëm të tjerat, ndërsa hendeku midis vendeve të përparuara dhe atyre në zhvillim po zgjerohet.
Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Singapori dallohen dukshëm, me mbi 60 për qind të popullsisë që përdor ndonjë mjet të inteligjencës artificiale gjeneruese gjatë vitit të kaluar, sipas një raporti të kohëve të fundit nga Microsoft, i cili vlerëson përhapjen e inteligjencës artificiale në të gjithë botën.
Të dy vendet po ashtu po rrisin numrin e qendrave të të dhënave, pavarësisht temperaturave të larta që e bëjnë funksionimin e tyre më sfidues, raporton theeconomist.
Në kontrast, në Amerikën Jugore dhe Qendrore, 14 nga 24 vendet kanë norma adoptimi nën 20 për qind, përfshirë Meksikën, Venezuelën dhe Brazilin.
Sipas raportit, pjesa më e madhe e përdorimit të inteligjencës artificiale në rajon vjen nga agjencitë qeveritare, ndërsa kompanitë private mbeten pas për shkak të kostove të larta dhe mungesës së aftësive teknike.
Ndërsa Koreja e Jugut renditet e 18-ta për përdorimin e inteligjencës artificiale, ajo regjistroi rritjen më të madhe vitin e kaluar, kryesisht falë përdorimit në rritje në vendin e punës.
Shkalla e përhapjes në vend u rrit nga gati 26 për qind në gjysmën e parë të vitit 2025 në 30 për qind deri në fund të vitit. I inkurajuar nga ky ritëm i shpejtë, OpenAI hapi një zyrë në Seul në shtator.
Deri në fund të vitit 2025, ChatGPT u bë aplikacioni më i popullarizuar për telefonat inteligjentë në vend.
Vende të tjera në rajon, si India, Filipinet dhe Malajzia, panë rritje të lehta në përdorimin e inteligjencës artificiale, me mjete si ChatGPT dhe Gemini ndër më të përdorurat.
Megjithatë, përvetësimi i përgjithshëm i inteligjencës artificiale në vendet aziatike dhe afrikane mbetet ende pas homologëve të tyre në Perëndim.
Pavarësisht dominimit të ChatGPT, DeepSeek ka arritur të përfitojë nga tregjet ku mjetet e bazuara në SHBA mund të jenë të kufizuara.
Ai ka siguruar një pjesë të konsiderueshme të tregut në vende të ndryshme, përfshirë tregun e saj vendas në Kinë (89 për qind), si dhe Bjellorusinë (56 për qind), Rusinë (43 për qind), Kubën (49 për qind) dhe disa vende afrikane, ku përvetësimi i përgjithshëm i inteligjencës artificiale mbetet ende i ulët. /Telegrafi/
TIRANĂ, 15 janar/ATSH/- Kryeministri Edi Rama zhvilloi njĂ« vizitĂ« nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe me ftesĂ« tĂ« Presidenti Sheikh Mohammed Bin Zayed Al Nahyan, nĂ« kuadĂ«r tĂ« âJavĂ«s sĂ« QĂ«ndrueshmĂ«risĂ« 2026â.
NĂ« rrjetet sociale, Rama publikoi foto nga kjo vizitĂ« e cila nisi me pritjen nĂ« Pallatin Presidencial tĂ« Abu Dhabit ku u nderua me medaljen âZayedâ nga presidenti i Emirateve tĂ« Bashkuara.
Ky nderim i jashtëzakonshëm vjen si shprehje e marrëdhënieve të shkëlqyera mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, si dhe e vlerësimit për rolin dhe angazhimin e Kryeministrit Rama në promovimin e bashkëpunimit dypalësh dhe vizionit të përbashkët për zhvillim të qëndrueshëm.
Rama e cilĂ«soi kĂ«tĂ« vizitĂ« si ânjĂ« mikpritje e paharrueshme nĂ« Emiratet e Bashkuaraâ duke theksuar se vendosĂ«n piketa tĂ« reja tĂ« bashkĂ«punimit kuptimplotĂ« qĂ« po forcohet dita-ditĂ«s.
NĂ« kuadĂ«r tĂ« pjesĂ«marrjes nĂ« JavĂ«n e QĂ«ndrueshmĂ«risĂ« 2026, Kreu i Ekzekutivit ishte pjesĂ« e panelit âKorridoret e EnergjisĂ« pĂ«r njĂ« tĂ« Ardhme tĂ« QĂ«ndrueshmeâ.
Gjatë diskutimit, Rama vuri theksin tek investimet e mëdha të dekadës së fundit në energjinë diellore dhe të erës, me synimin që deri në fund të vitit 2028 Shqipëria të arrijë sovranitet të plotë energjetik dhe të mos ketë më nevojë për importe.
Kryeministri nënvizoi gjithashtu rëndësinë e bashkëpunimit strategjik me Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Italinë, duke e cilësuar këtë partneritet si një model vizionar që synon, jo vetëm sigurinë energjetike të rajonit, por edhe eksportin e energjisë së gjelbër drejt Bashkimit Europian përmes projekteve të mëdha ndërlidhëse. A
i vlerĂ«soi rolin dhe vizionin e lidershipit tĂ« Emirateve, si dhe kontributin e Dr. Sultan Al Jaber nĂ« nxitjen e projekteve ambicioze tĂ« tranzicionit energjetik. âAmbicia jonĂ« Ă«shtĂ« qĂ« sĂ« bashku me Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ItalinĂ« tĂ« kemi njĂ« bashkĂ«punim trepalĂ«sh, tĂ« krijojmĂ« njĂ« bazĂ« tĂ« ngarkesĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri. Doktor Sulltani, Zoti e bekoftĂ«, po synon qĂ« tĂ« mbĂ«rrijmĂ« nĂ« tre giga dhe pĂ«rmes kabullit ndĂ«rlidhĂ«s me ItalinĂ«, tâi shĂ«rbejmĂ« EvropĂ«s me energji tĂ« gjelbĂ«râ  u shpreh Kryeministri Rama.
Ndër të tjera, kreu i qeverisë foli edhe për përdorimin e teknologjisë digjitale dhe inteligjencës artificiale në Shqipëri, duke theksuar se 95% e shërbimeve publike ofrohen tashmë online.
Kryeministri konfirmoi angazhimin e Shqipërisë për tranzicionin e gjelbër, inovacionin teknologjik dhe forcimin e partneriteteve strategjike ndërkombëtare, në funksion të zhvillimit të qëndrueshëm dhe integrimit europian. /a.g/
Irani ka paralajmëruar vendet fqinje se do të synojë bazat amerikane në shenjë hakmarrjeje për çdo sulm nga Uashingtoni.
Agjencia e lajmeve Reuters citon njĂ« zyrtar tĂ« lartĂ« qĂ« ka thĂ«nĂ« se âTeherani u ka bĂ«rĂ« tĂ« ditur vendeve tĂ« rajonit, nga Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe deri te Turqia, se bazat amerikane nĂ« kĂ«to vende do tĂ« sulmohen nĂ«se SHBA sulmon Iranin⊠duke u kĂ«rkuar kĂ«tyre vendeve tĂ« parandalojnĂ« Uashingtonin qĂ« tĂ« sulmojĂ« Iraninâ.
NdĂ«rkohĂ«, presidenti amerikan, Donald Trump ka inkurajuar protestuesit iranian qĂ« tĂ« vazhdojnĂ« protestat dhe tĂ« marrin nĂ«n kontroll institucionet e vendit, duke thĂ«nĂ« se ândihma Ă«shtĂ« nĂ« rrugĂ«â dhe se ata duhet tĂ« âruajnĂ« emrat e vrasĂ«sve dhe abuzuesve, sepse do tĂ« paguajnĂ« njĂ« çmim tĂ« madhâ.
Ai ka paralajmĂ«ruar se SHBA-ja do tĂ« merrte âveprime shumĂ« tĂ« fortaâ nĂ«se autoritetet iraniane vendosin tĂ« ekzekutojnĂ« protestues, pĂ«rfshirĂ« kĂ«rcĂ«nimin me masa tĂ« paparashikuara nĂ«se varja e tyre realizohet, raporton skynews.
Gjithashtu lideri amerikan ka anuluar të gjitha takimet me zyrtarë iranianë deri sa të ndalet vrasja e protestuesve, duke nënkuptuar ndëshkim për Teheranin nëse dhuna ndaj civilëve vazhdon.
Ndryshe, iranianët po protestojnë tash e disa javë shkaku i problemeve ekonomike dhe sociale. /Telegrafi/
TIRANĂ, 13 janar /ATSh/ Kryeministri Edi Rama mori pjesĂ« nĂ« samitin e JavĂ«s sĂ« Zhvillimit tĂ« QĂ«ndrueshĂ«m nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, i cili organizohet nĂ«n kujdesin e veçantĂ« tĂ« presidentit Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan.
Kreu i qeverisĂ« ndau pamjet nĂ« rrjetet sociale nga pjesĂ«marrja nĂ« ceremoninĂ« e ndarjes sĂ« çmimeve âZayedâ, tĂ« cilat nderojnĂ« iniciativat humanitare tĂ« atyre qĂ« kontribuojnĂ« nĂ« vendet nĂ« zhvillim.
Ămimet u akorduan pĂ«r projekte dhe organizata qĂ« kanĂ« punuar lidhur me pĂ«rmirĂ«simin e arsimit dhe shkollimit, sigurimin e ujit tĂ« pijshĂ«m, mbĂ«shtetjen e ushqimit pĂ«r komunitetet nĂ« nevojĂ« si dhe pĂ«r nisma qĂ« adresojnĂ« ndryshimet klimatike dhe mbrojtjen e mjedisit.
NdĂ«rkaq, kryeministrit Edi Rama iu akordua medalja âZayedâ nga presidenti i Emirateve tĂ« Bashkuara, Sheikh Mohammed bin Zayed al Nayan. Rama theksoi se ky Ă«shtĂ« respekti dhe vlerĂ«simi mĂ« i madh pĂ«r njĂ« kryeministĂ«r shqiptar.
Kreu i Ekzekutivit ishte i pranishëm në këtë event me ftesë të presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe.
Ky forum ndërkombëtar bën bashkë kryetarë shtetesh dhe qeverish, liderë të biznesit dhe shoqërisë civile, për të diskutuar sfidat dhe perspektivat e zhvillimit të qëndrueshëm në nivel global.
TIRANĂ, 12 janar /ATSH/ Kryeministri Edi Rama ndodhet nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« JavĂ«n e QĂ«ndrueshmĂ«risĂ« âAbu Dhabi Sustainability Week 2026â (ADSW).
âSi gjithnjĂ« tĂ« mikpritur vĂ«llazĂ«risht nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, kĂ«tĂ« herĂ« me ftesĂ« tĂ« Presidentit Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, pĂ«r tĂ« diskutuar projektet e pĂ«rbashkĂ«ta nĂ« JavĂ«n e Zhvillimit tĂ« QĂ«ndrueshĂ«mâ, shkruan Rama.
Kreu i qeverisë është shoqëruar edhe nga disa ministra e kryetarë bashkish.
Ky forum ndërkombëtar sjell së bashku kryetarë shtetesh dhe qeverish, liderë të biznesit dhe shoqërisë civile, për të diskutuar sfidat dhe perspektivat e zhvillimit të qëndrueshëm në nivel global.
Nga: Daniel R. DePetris / Newsweek PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Lindja e Mesme ka mjaft probleme edhe ashtu siç është.
Lufta në Gazë mund të jetë pezulluar përkohësisht, por përpjekja e administratës Trump për të ndërtuar një koalicion ndërkombëtar për çarmatosjen e Hamasit, do të thotë se plani i paqes me 20 pika i presidentit Trump është, në rastin më të mirë, i brishtë. Programet bërthamore dhe të raketave të Iranit pësuan goditje pas luftës 12-ditore në qershor, megjithatë, përpjekjet e Teheranit për të rindërtuar kapacitetin e tij ushtarak kanë shtyrë Trumpin të kërcënojë me një tjetër sulm. Ndërkohë, Siria mbetet në një periudhë të vështirë tranzicioni, në të cilën qeveria e re e udhëhequr nga ish-komandanti i Al-Kaedës, Ahmed al-Sharaa, po përpiqet të konsolidojë autoritetin e vet.
TashmĂ« mund tâia shtojmĂ« kĂ«saj pĂ«rzierje edhe njĂ« krizĂ« nĂ« Gjirin Persik, njĂ« krizĂ« qĂ« mund tĂ« komplikojĂ« mĂ« tej agjendĂ«n mĂ« tĂ« gjerĂ« diplomatike tĂ« administratĂ«s Trump nĂ« rajon. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, dy nga partnerĂ«t mĂ« tĂ« afĂ«rt tĂ« Uashingtonit nĂ« Lindjen e Mesme, janĂ« tashmĂ« nĂ« pĂ«rplasje tĂ« hapur mes tyre nĂ« Jemen, njĂ« vend vazhdimisht i trazuar i cili nĂ« dekadĂ«n e fundit ka qenĂ« nĂ« gjendje tĂ« luftĂ«s civile.
Arabia Saudite dhe Emiratet zakonisht përshkruhen si partnerë strategjikë, në mos aleatë.
Kjo nuk është krejtësisht e pasaktë; dy fuqitë e Gjirit bashkëpunojnë në një sërë çështjesh të sigurisë. Të dyja vendet duan që qeveria e re e Sirisë të ketë sukses dhe ishin të shpejta në ofrimin e mbështetjes politike dhe ekonomike për Sharaan - pasi forcat e tij përmbysën regjimin e Assadit. Të dyja janë historikisht dyshuese ndaj qëllimeve të Iranit. Si sauditët ashtu edhe emiratasit janë të lumtura që trupat amerikane ndodhen në tokat e tyre. Dhe, të dyja do të donin të shihnin shkatërrimin e Hezbollahut në Liban.
Megjithatë, interesat e dy vendeve nuk janë identike. Teksa ekonomitë dhe ndikimi i tyre gjeopolitik janë rritur, princi i kurorës i Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman [MBS], dhe presidenti i Emirateve, Mohammed Bin Zayed [MBZ], janë përpjekur ta shndërrojnë këtë kapital në fuqi. Për MBS-në, kjo lidhet me sigurimin e stabilitetit politik në rajon në mënyrë që mbretëria të ketë kohë të modernizojë ekonominë e saj. MBZ-ja, nga ana tjetër, duket se ka një perceptim tjetër për mënyrën si duhet ushtruar fuqia. Në Sudan, për shembull, Emiratet janë mbështetësi kryesor i huaj i Forcave të Mbështetjes së Shpejtë, një milici që ka ndihmuar në zhytjen e këtij vendi të madh afrikan në një nga luftërat më të këqija civile në botë. Sauditët, për dallim, janë në anën tjetër të këtij konflikti dhe janë përfshirë më shumë në zgjidhje diplomatike.
Megjithatë, Jemeni është vendi ku interesat saudite dhe emiratase përplasen më dhunshëm. Dikur, Riadi dhe Abu Dabi ishin organizatorët kryesorë të një koalicioni ushtarak që kishte për qëllim rrëzimin me forcë të Lëvizjes Huti të mbështetur nga Irani. Por, me kalimin e kohës dhe me ngërçin që u krijua në luftë, Emiratet vendosën të tërhiqeshin, hoqën shumicën e forcave të tyre nga vendi në vitin 2019 dhe që atëherë janë përqendruar në krijimin e përfaqësuesve të besueshëm në pjesën jugore të vendit. Sauditët gjithashtu janë tërhequr ushtarakisht, por ende e shohin stabilitetin e Jemenit si të pandashëm nga interesi i tyre.
Problemi është se qeveria e Jemenit, e njohur ndërkombëtarisht, kalon po aq kohë duke luftuar veten sa edhe hutët. Këshilli Presidencial i Udhëheqjes, që supozohej të bashkonte elementët anti-Huti në një administratë të unifikuar, në realitet është një përzierje interesash konkurruese; sauditët kanë të preferuarit e tyre dhe emiratasit të vetët. Rastësisht, i preferuari i Emirateve, Këshilli Tranzitor Jugor (STC), është forca më e fuqishme në terren dhe ka humbur durimin me procesin normal. STC-ja, që ka për synim afatgjatë krijimin e një shteti të pavarur në Jugun e Jemenit, ka kaluar javën e fundit duke marrë territore, përfshirë zona pranë kufirit jugor të Arabisë Saudite.
SauditĂ«t reaguan me shpejtĂ«si. TĂ« martĂ«n, mĂ« 30 dhjetor, Riadi ndĂ«rmori sulme ajrore kundĂ«r njĂ« autokolone qĂ« sipas tyre po furnizonte STC-nĂ« me armĂ« nga Emiratet. Ministria e Jashtme Saudite gjithashtu publikoi njĂ« deklaratĂ« ku praktikisht fajĂ«sonte Emiratet pĂ«r destabilizimin e Jemenit. MĂ« 2 janar, sulme tĂ« tjera ajrore saudite goditĂ«n pozicionet e STC-sĂ« dhe forcat jemenase, tĂ« mbĂ«shtetura nga sauditĂ«t, nisĂ«n njĂ« operacion pĂ«r rimarrjen e territorit. Emiratet janĂ« pĂ«rpjekur tĂ« ruajnĂ« ekuilibrin mes shprehjes sĂ« kundĂ«rshtimeve, mbrojtjes sĂ« interesave tĂ« tyre dhe shpalljes sĂ« tĂ«rheqjes sĂ« tĂ« gjitha forcave tĂ« tyre. NĂ«se MBS-ja do tâi shohĂ« kĂ«to shpallje si njĂ« mundĂ«si pĂ«r shpĂ«rshkallĂ«zim, kjo mbetet pĂ«r tâu parĂ«.
Si do të ndikojë kjo përçarje në Gjirin Persik, në iniciativat e Trumpit në rajon? Në planin afatshkurtër, ndoshta nuk do të ketë ndonjë ndikim. Përplasja Saudite-Emiratase është e kufizuar kryesisht në Jemen, një vend të cilin administrata Trump e sheh me interes vetëm për aq kohë sa Lëvizja Huti vazhdojnë të sulmojnë cisternat civile në Detin e Kuq. Sulmet e hutëve janë zbehur kohët e fundit. Shtëpia e Bardhë ka gjasa të mos shpenzojë shumë kapital politik për Jemenin, pavarësisht luftimeve të fundit.
Megjithatë, nëse Riadi dhe Abu Dabi nuk arrijnë një kompromis për mënyrën se si duhet qeverisur Jemeni, si duhet strukturuar milicitë anti-Huti dhe çfarë marrëveshjesh sigurie duhet të zbatohen përgjatë kufirit të përshkueshëm të Jemenit, rivaliteti mund të përhapet edhe në fusha të tjera të politikës. Rindërtimi i Gazës mund të bëhet edhe më i ndërlikuar nëse sauditët dhe emiratasit fillojnë të punojnë në kahe të kundërta. E njëjta vlen për Sirinë, ku forcimi i shtetit të ri mund të bëhet i pamundur nëse MBS-ja dhe MBZ-ja fillojnë ta shohin Levantin si një arenë rivaliteti dhe jo bashkëpunimi.
Për Trumpin, asnjë nga këto nuk do të ishte në veçanti e dobishme. /Telegrafi/
Lëvizja separatiste e jugut të Jemenit ka njoftuar një kushtetutë dhe synon të mbajë një referendum për pavarësi nga veriu.
Nuk është menjëherë e qartë nëse masa e Këshillit Kalimtar Jugor (STC), e mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), mund të zbatohet apo ishte kryesisht simbolike.
Por ky është një përshkallëzim i një konfrontimi që i ka vënë përballë njëra-tjetrës Arabinë Saudite , e cila mbështet qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit , dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Emiratet e Bashkuara Arabe njoftuan se po tërhiqnin trupat e tyre nga Jemeni menjëherë pas deklaratës së separatistëve.
Muajin e kaluar, luftëtarë të lidhur me STC-në morën kontrollin e dy provincave jugore nga forcat e mbështetura nga Arabia Saudite dhe morën pallatin presidencial në qytetin kryesor të jugut, Aden, duke e detyruar qeverinë atje të ikte në kryeqytetin saudit, Riad.
Të premten, aeroplanët luftarakë sauditë bombarduan kampet dhe pozicionet ushtarake të mbajtura nga STC në provincën Hadramout, ndërsa luftëtarët e mbështetur nga Arabia Saudite u përpoqën të pushtonin objektet.
Ishte ndërhyrja e fundit nga Arabia Saudite, e cila në javët e fundit ka bombarduar forcat e STC-së dhe ka goditur atë që e quajti një dërgesë me armë emirate të destinuara për separatistët.
Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe aleatët e tyre në Jemen kanë qenë të gjithë pjesë e një koalicioni të udhëhequr nga Arabia Saudite që lufton kundër rebelëve Houthi të mbështetur nga Irani që kontrollojnë veriun.
Lufta civile dhjetëvjeçare ka shkatërruar vendin më të varfër të botës arabe.
Qëllimi i koalicionit është të rivendosë qeverinë e njohur ndërkombëtarisht, e cila u dëbua nga veriu nga rebelët Houthi.
Por tensionet midis fraksioneve dhe dy vendeve të Gjirit duket se po e shpërbëjnë koalicionin.
Kreu i STC-së, Aidarous al Zoubeidi, lëshoi një deklaratë video duke thënë se kushtetuta do të jetë në fuqi për dy vjet, pas së cilës do të mbahet një referendum mbi "ushtrimin e të drejtës së vetëvendosjes për popullin e Jugut".
Gjatë këtyre dy viteve, tha ai, "palët përkatëse" në Jemenin verior dhe jugor duhet të zhvillojnë një dialog mbi "një rrugë dhe mekanizma që garantojnë të drejtën e popullit të Jugut".
Kushtetuta me 30 nene përshkruan krijimin e "Shtetit të Arabisë Jugore", që mbulon të njëjtin territor si ish-Republika Demokratike Popullore e Jemenit, shteti i pavarur jugor që ekzistonte nga viti 1967 deri në vitin 1990.
Nuk ishte e qartë se çfarë ndikimi praktik do të kishte.
Por deklarata mund të pengojë përpjekjet për të shmangur një konflikt të hapur midis separatistëve dhe pjesës tjetër të koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite.
Ministria e Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe tha në një deklaratë se vendi po e trajtonte situatën "me përmbajtje, koordinim dhe një angazhim të qëllimshëm për uljen e tensioneve, të udhëhequr nga një politikë e jashtme që vazhdimisht i jep përparësi stabilitetit rajonal mbi veprimin impulsiv". /Telegrafi/
Arabia Saudite ka kërkuar që Emiratet të tërheqin trupat e tyre nga Jemeni dhe të ndalojnë mbështetjen ndaj separatistëve jugorë.
Forcat separatiste të lidhura me EBA morën shpejt nën kontroll zona të mëdha në jug të Jemenit në muajin dhjetor, përfshirë rajonin e pasur me naftë Hadhramaut.
Hadhramaut është jashtëzakonisht i ndjeshëm për Arabinë Saudite: kufizohet me mbretërinë dhe humbja e ndikimit aty dobëson kontrollin saudit.
Rijadi i sheh veprimet e EBA-së si kërcënim për sigurinë e saj dhe tashmë ka bombarduar pajisje ushtarake që raportohet se Abu Dabi i ka furnizuar separatistëve.
Emiratet duan të rivendosin një shtet të pavarur në jug - Jemeni Jugor - gjë që kërkon kontroll mbi naftën dhe portet kyçe tregtare.
Arabia Saudite, nga ana tjetër, synon të mbajë Jemenin të bashkuar.
Nëse tensionet nuk ulen, luftimet mund të shpërthejnë së shpejti jo vetëm midis fraksioneve lokale, por edhe midis fuqive rajonale që i mbështesin ato - Arabia Saudite dhe EBA.
Kjo do të ringjallë luftën në Lindjen e Mesme me forcë të re. /Telegrafi/
Kryeministria britanike [Downing Street] është tërësisht e preokupuar me stuhinë e brendshme të krijuar nga mikpritja e një nxitësi trazirash nga Lindja e Mesme [Alaa Abd el-Fattah], prandaj nuk ka asgjë për të thënë - e aq më pak për të kontribuar në qetësimin e krizës - teksa dy partnerët kryesorë të Britanisë në Gjirin Persik janë papritur në përplasje të hapur mes vete.
Vendimi i Arabisë Saudite për të bombarduar atë që ajo pretendoi se ishte një ngarkesë armësh për kryengritësit jemenas, dërguar nga Emiratet e Bashkuara Arabe, nxori në pah tensionin e rrezikshëm mes shteteve kryesore sunite të pasura me naftë në Lindjen e Mesme.
Vetëm kohët e fundit, princat e kurorës që qeverisin Arabinë Saudite dhe Emiratet - Mohammed bin Salman [MBS] në Riad dhe Mohammed bin Zayed [MBZ] në Abu Dabi - dukeshin si vëllezër gjaku në aleancën kundër Lëvizjes Huti të mbështetur nga Irani në Jemen. Por, në fakt, ndërhyrja e tyre e përbashkët dhe e dështuar kundër hutëve në Jemen - e braktisur nga Emiratet në vitin 2019 - helmoj marrëdhëniet e tyre.
Emiratet nuk u tërhoqën plotësisht nga Jemeni, por konsoliduan praninë e tyre në jugun e vendit të përçarë nga fraksionet - aty ku ndodhet nafta. Dominimi i Jugut të pasur me energji dhe vijës bregdetare që ndjek rrugën drejt Kanalit të Suezit dhe një kufi të gjatë me Arabinë Saudite, ia japin Emirateve mundësinë për kërcënim të mundshëm të drejtpërdrejtë të territorit saudit nga Jugu.
Dikur gjithçka ishte ndryshe, kur MBS-ja dukej sikur donte ta kthente Arabinë Saudite në një version gjigant të Emirateve. Sauditët ishin gati të ndiqnin modelin e tyre për të inkurajuar të huajt nga vendet jomyslimane, si Britania, që të sillnin aftësitë e tyre të biznesit dhe paratë për të investuar në Dubai, ndërkohë që linin pas politikën e tyre demokratike perëndimore. Tani, qendra multi-miliardë dollarëshe turistike e planifikuar nga MBS-ja në Neom, në Detin e Kuq, mund të jetë objektiv në një luftë të armatosur. Hutët ngacmues kanë pretenduar se Emiratet u ofruan atyre miliona dollarë që të ndalnin sulmet e tyre me dronë mbi anijet në Detin e Kuq, që shkojnë drejt Kanalit të Suezit dhe portit izraelit në Eilat, dhe në vend të tyre të godisnin punimet ndërtimore në Neom!
Emiratet janë të vogla krahasuar me Arabinë Saudite, por pasuria e tyre për frymë është shumë më e madhe. Emiratet kanë një popullsi të bindur, të mbajtur nën kontroll nga suksesi ekonomik dhe nga një polici vigjilente. Ushtria e tyre, e përbërë nga shumë mercenarë, ka performuar më mirë në ndërhyrjet rajonale sesa forcat e Mbretërisë.
Popullsia shumë më e madhe e Arabisë Saudite ka përjetuar rënie të standardeve të jetesës, pasi çmimet e energjisë nuk kanë ndjekur ritmin e rritjes demografike. Ndërsa MBZ-ja ka para për të financuar aventurat e tij gjeopolitike në një brez territori që shkon nga Jugu i Jemenit përtej Detit të Kuq e thellë në shtete të shkatërruara nga lufta, si Sudani dhe Libia, Arabia Saudite e MBS-së ka deficit buxhetor dhe po përpiqet të tërheqë investime në bregdetin e saj të Detit të Kuq. Sauditët kanë nevojë për qetësi te fqinjët si Sudani, që të mos trembin turistët dhe investitorët e mundshëm.
Kaosi nga Sudani në Libi dhe Mali ka lënë vakume të mbushura me ar dhe gurë të çmuar të eksportuar nën sytë vigjilentë të mercenarëve emiratas për të furnizuar bursat e Dubait. E njëjta rrëmujë e ndjek MBS-në dhe planet e tij për një Arabi të re Saudite.
Shkaqet klasike të konflikteve në Lindjen e Mesme, si qëndrimet ndaj Izraelit, janë aspekt i vogël i kësaj krize të re. Po, Emiratet kanë marrëdhënie diplomatike me Izraelin dhe sauditët kanë marrë nën mbrojtje çështjen e shtetësisë palestineze, por antagonizmi mes princave të kurorës bazohet në pretendimet e klaneve rivale për epërsi në Arabinë.
Por, një konflikt lokal midis dy shteteve që qëndrojnë në zemër të furnizimit botëror me energji dhe shtrihen mbi rrugë kryesore tregtare, nuk do të mbetet lokal për shumë kohë.
PĂ«r fat tĂ« keq, roli historik i BritanisĂ« nĂ« rajon tani ndodhet nĂ« duart e princit tĂ« kurorĂ«s tĂ« vet LaburistĂ«ve tĂ« Ri - ministrit tĂ« JashtĂ«m pĂ«r Lindjen e Mesme, Hamish Falconer, djali i Charlie Falconerit, kĂ«shilltarit veteran tĂ« Tony Blairit dhe ish-Lord Kancelarit - kĂ«shtu qĂ« kush beson se Sir Keir Starmer do tâi kushtojĂ« kĂ«saj krize vĂ«mendjen qĂ« e shpĂ«rdoroi pĂ«r njĂ« delinkuent egjiptian [Alaa Abd el-Fattah]? TĂ« paktĂ«n brezat e mĂ«parshĂ«m tĂ« arabistĂ«ve tĂ« pĂ«rçmuar tĂ« QeverisĂ« [Whitehall] do tĂ« kishin ditur se ku qĂ«ndronin prioritetet e vĂ«rteta tĂ« BritanisĂ«.
Amerika ka ende rëndësi, por Donald Trumpit është joshur nga të gjithë despotët e Gjirit dhe mund ta ketë të vështirë të ndërmjetësojë pa armiqësuar njërin ose të gjithë.
Irani do të gëzohet duke parë fqinjët e tij sunitë që përplasen mes vete. Nëse ShBA-ja dhe aleatët e saj evropianë marrin anë - duke supozuar se marrin të njëjtën anë (që nuk është e garantuar për Francën e Macronit) - edhe Rusia do të jetë e lumtur të mbështesë cilëndo monarki të Gjirit që përjashtohet nga Uashingtoni dhe të tjerët.
Kina Ă«shtĂ« e shqetĂ«suar pĂ«r paqen nĂ« rajon, ku ka interesa tĂ« mĂ«dha tregtare dhe i nevojitet pĂ«r rrugĂ« tĂ« sigurta tregtare drejt EvropĂ«s pĂ«r eksportet e saj dhe pĂ«r tĂ« kthyer energjinĂ« nĂ« KinĂ«. Pekini ka arsyet e veta pĂ«r tĂ« hedhur âvaj mbi ujĂ«rat e trazuaraâ nĂ« Gjirin Persik. Por, siç paralajmĂ«roi dikur ministri i JashtĂ«m veteran i Mao Zedongut, Zhou Enlai, âUjĂ«rat e largĂ«ta nuk shuajnĂ« zjarret lokaleâ.
Viti 2025 ka qenë një vit krizash dramatike të politikës së jashtme, veçanërisht në Lindjen e Mesme. Fatkeqësisht, viti 2026 duket se do të nisë me ngatërrimin më të keq deri tani. Një konflikt saudo-emirat që përhapet në rajon dhe thellohet në Afrikë do të godasë rëndë ekonominë botërore - pa marrë parasysh se kush do të triumfojë. /Telegrafi/
Login
Presidentja Osmani: Kosova është e bekuar me mbështetjen e Emirateve të Bashkuara Arabe telegrafi.com 
