❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Anastasi për ATSH-në: Ndryshimet Kushtetuese, moment për fuqizimin e demokracisë

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Maela Marini

TIRANË, 1 shkurt /ATSH-Maela Marini/ Konstitucionalistja Aurela Anastasi, anĂ«tare e AkademisĂ« sĂ« Shkencave, nĂ« njĂ« intervistĂ« dhĂ«nĂ« pĂ«r AgjencinĂ« Telegrafike Shqiptare (ATSH) deklaron se: “ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« shtet unitar dhe nuk e ka traditĂ« senatin si dhomĂ« e parlamentit, ndĂ«rkohĂ« qĂ« propozimi pĂ«r reduktimin nĂ« 100 deputetĂ« duhet tĂ« analizohet, pasi nga pikĂ«pamja kushtetuese lidhet veçanĂ«risht me normĂ«n e pĂ«rfaqĂ«simit tĂ« popullit nĂ« organin mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«rfaqĂ«sues”.

E pyetur lidhur me propozimin për ndryshimin e Kushtetutës për reduktimin e numrit të deputetëve në Kuvend, konstitucionalistja Anastasi shprehet se së pari, ndryshimet kushtetuese duket të shërbejnë si moment për fuqizimin e demokracisë.

Në këtë drejtim, ajo nënvizoi rëndësinë e pjesëmarrjes qytetare përmes diskutimit dhe konsultimit publik për ndryshimet kushtetuese.

“Njoftimi i nismĂ«s pĂ«r ndryshimin e KushtetutĂ«s kĂ«rkon qĂ« shoqĂ«ria tĂ« pĂ«rgatitet pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« fjalĂ«n e saj nĂ« kohĂ«n e duhur. IdetĂ« e propozuara lidhen vetĂ«m me njĂ« reformĂ« parlamentare. Konkretisht, nga pikĂ«pamja pĂ«rmbajtjesore, kĂ«rkohet pakĂ«simi i anĂ«tarĂ«ve tĂ« Kuvendit, nga 140 anĂ«tarĂ« nĂ« 100 anĂ«tarĂ« si dhe krijimi i njĂ« senati, si dhomĂ« e dytĂ« e parlamentit. Nga pikĂ«pamja e procesit, kemi vetĂ«m dy tĂ« dhĂ«na: krijimin e njĂ« komisioni qĂ« do tĂ« hartojĂ« ndryshimet dhe kohĂ«zgjatjen pĂ«r miratimin e tyre, pikĂ«risht, deri nĂ« fund tĂ« kĂ«saj legjislature”, tha Anastasi.

Kohëzgjatja në të cilën realizohen ndryshimet kushtetuese, për Anastasin, është shumë e rëndësishme për procesin e konsultimit qytetar të amendamenteve.

NĂ« kĂ«tĂ« rast, sipas saj, “duket sikur ka kohĂ«, por kjo kohĂ« merr vlerĂ« vetĂ«m nĂ«se nuk do tĂ« shpĂ«rdorohet”.

“Procesi pĂ«r ndryshimet kushtetuese ka nevojĂ« pĂ«r njĂ« kodifikim mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« rregullave pĂ«r pĂ«rgatitjen dhe miratimin e ndryshimeve. Ky Ă«shtĂ« njĂ« detyrim i rĂ«ndĂ«sishĂ«m kushtetues. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, qĂ« nga viti 2016, Kushtetuta ka vendosur se pĂ«r amendamentet e KushtetutĂ«s, Gjykata Kushtetuese mund tĂ« kontrollojĂ« respektimin e procedurĂ«s sĂ« parashikuar nga Kushtetuta. Deri tani, rregullat e procesit pĂ«r amendamentet kushtetuese, pĂ«rpos atyre tĂ« pĂ«rcaktuara nga Kushtetuta e RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« (neni 177), janĂ« vendosur edhe nga Rregullorja e Kuvendit”, tha Anastasi.

Ajo theksoi se Rregullorja e Kuvendit ka nevojë për rishikim dhe plotësime që sigurojnë krijimin e komisionit përgatitor, pjesëmarrjen e grupeve të interesit dhe të shoqërisë civile, si dhe kohëzgjatjen e mjaftueshme për të diskutuar projektin me ta.

“Nuk mjafton vetĂ«m rregulli pĂ«r transmetimin e hapur nĂ« media tĂ« punimeve parlamentare pĂ«r diskutimin e ndryshimeve kushtetuese. NĂ« Rregullore nevojiten edhe rregulla pĂ«r krijimin e komisionit pĂ«rgatitor, dĂ«gjimin e diskutimin e projektit me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« grupeve tĂ« ndryshme shoqĂ«rore, etj. PĂ«r kĂ«tĂ« ka nevojĂ« tĂ« pĂ«rcaktohen edhe afate efektive”, tha Anastasi, ndĂ«rsa vlerĂ«soi se aktualisht afatet e pĂ«rcaktuara nĂ« Rregullore janĂ« mjaft tĂ« ngushta.

NĂ« kuptimin e procesit kushtetues, Anastasi theksoi se “mjaft e rĂ«ndĂ«sishme mbetet edhe mbarĂ«vajtja e referendumit”.

“Neni 177 i KushtetutĂ«s ka parashikuar mundĂ«sinĂ« pĂ«r miratimin e ndryshimeve kushtetuese me referendum nĂ« dy raste. SĂ« pari, Kuvendi mund tĂ« vendosĂ« me dy tĂ« tretat e tĂ« gjithĂ« anĂ«tarĂ«ve tĂ« tij qĂ« projektamendamentet kushtetuese tĂ« votohen me referendum. SĂ« dyti, amendamenti kushtetues i miratuar i nĂ«nshtrohet referendumit, kur kĂ«tĂ« e kĂ«rkon njĂ« e pesta e tĂ« gjithĂ« anĂ«tarĂ«ve tĂ« Kuvendit”, tha ajo.

Nga ana tjetĂ«r, Anastasi theksoi se “dispozitat aktuale tĂ« Kodit Zgjedhor pĂ«r referendumet janĂ« shumĂ« tĂ« mangĂ«ta dhe kanĂ« nevojĂ« tĂ« rishikohen”.

“Kjo kĂ«rkohet pĂ«r tĂ« gjitha llojet e referendumeve, por veçanĂ«risht pĂ«r kĂ«to referendume. Mungesa e dispozitave ligjore mund tĂ« bĂ«het shkas pĂ«r pakushtetutshmĂ«ri tĂ« procedurave nĂ« bazĂ« tĂ« KushtetutĂ«s. Nga ana tjetĂ«r, nĂ« lidhje me pjesĂ«marrjen qytetare nĂ« vendime kaq tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r vendin, jemi shumĂ« mbrapa nĂ« kohĂ«. Kodifikimi i rregullave pĂ«r procesin e amendimit kushtetues do t’i shĂ«rbente konsolidimit tĂ« demokracisĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, sidomos nĂ« kuadrin e pjesĂ«marrjes sĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« popullore me referendum”, tha ajo.
NĂ« lidhje me krijimin e komisionit pĂ«r pĂ«rgatitjen e ndryshimeve kushtetuese, Anastasi u shpreh se Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« ai tĂ« ketĂ« njĂ« mandat tĂ« qartĂ«, i cili t’u bĂ«het i ditur edhe qytetarĂ«ve.

“Punimet e tij duhet tĂ« jenĂ« tĂ« hapura pĂ«r publikun. Kjo kĂ«rkesĂ« siguron jo vetĂ«m legjitimitetin e ndryshimeve, por edhe pĂ«rgjegjshmĂ«rinĂ« politike nĂ« lidhje me qĂ«llimin e ndryshimeve. KushtetutshmĂ«risht, qĂ«llimi i ndryshimeve Ă«shtĂ« shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« rastin e amendamenteve. NĂ«se ka ardhur njĂ« “moment kushtetues” pĂ«r ndryshime nĂ« ndĂ«rtimin e Kuvendit, kjo nuk do tĂ« thotĂ« qĂ« nismĂ«tarĂ«t apo komisioni tĂ« nxjerrin njĂ« produkt me ndryshime pĂ«r tĂ« tjera qĂ«llime”, tha Anastasi.

PĂ«r Anastasin, e drejta e qytetarĂ«ve pĂ«r tĂ« mos u ndjerĂ« tĂ« befasuar nga amendime tĂ« befta, sikurse ndodhi me ndryshimet kushtetuese nĂ« vitin 2008, Ă«shtĂ« njĂ« e drejtĂ« procedurale me rĂ«ndĂ«si kushtetuese. “Gjykata Kushtetuese mund ta shqyrtojĂ« kĂ«tĂ« nĂ« kuadrin e procedurĂ«s sĂ« parashikuar nga Kushtetuta”, theksoi ajo.

Duke u ndalur te pĂ«rmbajtja e propozimeve, Anastasi theksoi se “propozimi pĂ«r tĂ« pakĂ«suar numrin e deputetĂ«ve Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« ide qĂ« ka nevojĂ« tĂ« analizohet”.

“Nuk e kemi tĂ« qartĂ« shkakun apo arsyen e kĂ«tij ndryshimi, i cili ka nevojĂ« tĂ« shtjellohet. Nga pikĂ«pamja kushtetuese, numri i anĂ«tarĂ«ve tĂ« parlamentit, lidhet veçanĂ«risht me normĂ«n e pĂ«rfaqĂ«simit tĂ« popullit nĂ« organin mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«rfaqĂ«sues. Ky Ă«shtĂ« aspekti kryesor. Por mund tĂ« lidhet me cilĂ«sinĂ« dhe efektivitetin e ndĂ«rtimit tĂ« brendshĂ«m dhe tĂ« jashtĂ«m tĂ« Kuvendit. Lidhja me nevojat financiare nuk Ă«shtĂ« prioritare pĂ«r ndryshimet”, shtoi ajo.

NdĂ«rkohĂ«, Anastasi theksoi se “ideja pĂ«r krijimin e njĂ« senati si Dhoma e DytĂ« e Kuvendit tĂ« ShqipĂ«risĂ«, Ă«shtĂ« diskutuar gjerĂ«sisht pĂ«rgjatĂ« procesit pĂ«r KushtetutĂ«n e vitit 1998”.
“Komisioni pĂ«r hartimin e KushtetutĂ«s si dhe ekspertĂ« tĂ« Komisionit tĂ« Venecias kanĂ« zhvilluar analiza dhe bisedime tĂ« vyera pĂ«r kĂ«tĂ« çështje. NjĂ« pjesĂ« e tyre janĂ« botuar edhe nĂ« pĂ«rmbledhjen e diskutimeve pĂ«r KushtetutĂ«n nĂ« vitin 2006. Prandaj, njĂ« analizĂ« mbi kĂ«tĂ« propozim nuk ka pĂ«rse tĂ« fillojĂ« nga e para, por aty ku ka mbetur, pĂ«r tĂ« parĂ« nĂ«se ka ndryshuar diçka nga ato rrethana qĂ« u diskutuan atĂ«herĂ«â€, shtoi ajo.

Anastasi theksoi se “njĂ« senat nĂ« parlamentin e ShqipĂ«risĂ« nuk ka mbĂ«shtetje as nga tradita, as nga forma e organizimit tĂ« ShqipĂ«risĂ«, e cila Ă«shtĂ« njĂ« shtet unitar”.

NĂ« pĂ«rfundim, Anastasi theksoi se “procesi pĂ«r diskutimin dhe konsultimin e propozimeve pĂ«r amendamentet kushtetuese ka njĂ« rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« kushtetuese”.

“Nga njĂ«ra anĂ«, ai e bĂ«n mĂ« cilĂ«sor pĂ«rmbajtjen e amendamentit dhe nga ana tjetĂ«r, e bĂ«n mĂ« tĂ« kuptueshĂ«m dhe mĂ« tĂ« qartĂ« pĂ«r qytetarĂ«t, duke e rritur pjesĂ«marrjen e tyre nĂ« vendimmarrjen, mjaft e nevojshme pĂ«r legjitimitetin e amendamenteve”, tha ajo.

Ndaj, Anastasi theksoi se njĂ« “moment kushtetues” pĂ«r ndryshimin e KushtetutĂ«s duhet konsideruar i lidhur ngushtĂ« me “momentin kushtetues” pĂ«r forcimin e demokracisĂ«.

/r.e//a.g/

The post Anastasi për ATSH-në: Ndryshimet Kushtetuese, moment për fuqizimin e demokracisë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Eleana Zhako në kërkim të Itakës


✇Gazeta Si
By: Liridon Mulaj

Nga Liridon Mulaj- Ajo ka lindur nĂ« ShqipĂ«ri dhe i pĂ«rket minoritetit grek. NĂ« moshĂ«n 13-vjeçare viziton pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« GreqinĂ«, nĂ« vendin amĂ« pĂ«r tu zhvendosur mĂ« pas atje. ËshtĂ« si ligji qĂ« herĂ«t a vonĂ« gjithsecili kthehet nĂ« shtratin e vet. Por, siç duket, jeta e saj ishte e destinuar tĂ« ishte njĂ« udhĂ«tim me disa stacione.

Greqishtja e saj vjen autentike, e gjallĂ«, ashtu si edhe shqipja. Dhe nĂ«se kĂ«to dy vende lidhen me kujtimet dhe formimin e saj, Brukseli Ă«shtĂ« qyteti dhe vendi qĂ« i ka falur qetĂ«sinĂ« dhe paqen. PĂ«r njĂ« ballkanase, paqja mbetet gjithmonĂ« njĂ« utopi, por, siç duket, ajo,  edhe pse me “tensione” tĂ« brendshme tĂ« mbartura ndĂ«r vite  ka arritur t’i afrohet kĂ«saj paqeje.

Eleana Zhako është diplomuar për Studime Europiane e Ndërkombëtare në Universitetin Panteion të Shkencave Sociale e Politike të Athinës dhe për Gjuhë shqipe e Letërsi në Fakultetin e Historisë e të Filologjisë, në Universitetin e Tiranës. Ajo është specializuar për të Drejtën e Mjedisit e të Energjisë nga Universiteti Katolik i Leuven-it në Belgjikë dhe për Pedagogji Teatri nga Universiteti i Hapur i Qipros.

Ajo Ă«shtĂ« pĂ«rkthyese e dhjetĂ«ra librave nga shqipja nĂ« greqisht dhe anasjelltas. Gjithashtu shkruan poezi dhe prozĂ«. SĂ« fundmi, nĂ« Greqi Ă«shtĂ« botuar libri i saj me poezi “Ekstromitrio”, çka nĂ« njĂ«farĂ« mĂ«nyre vĂ«rteton edhe atĂ« qĂ« ajo vetĂ« shpreh: se Greqia Ă«shtĂ« vendi i saj, vendi amĂ«.

NĂ« kĂ«tĂ« intervistĂ« pĂ«r GazetaSi.al, Eleana Zhako rrĂ«fen gjithçka: pĂ«r “statusin” e tĂ« qenit minoritare nĂ« njĂ« vend si ShqipĂ«ria, por edhe pĂ«r rikthimin e saj nĂ« Greqi, fillimisht ende si e huaj. Flet pĂ«r pĂ«rkthimet e saj qĂ« kanĂ« lĂ«nĂ« gjurmĂ« te lexuesi, pĂ«r pĂ«rkatĂ«sinĂ« kombĂ«tare, por mbi tĂ« gjitha pĂ«r atĂ« shpirtĂ«rore, e cila pĂ«r njĂ« poete dhe pĂ«rkthyese tĂ« letĂ«rsisĂ« Ă«shtĂ« vendprehja ,  pasaporta e saj shpirtĂ«rore.

Ju keni lindur në Shqipëri, jeni nga minoriteti grek i Shqipërisë, ndërkohë jeta juaj ndahet mes Brukselit, Athinës dhe Tiranës. Gjithmonë kozmopolitizmi është avantazh, por në aspektin e shtëpisë dhe vendit , pra vendi që ju i përkisni, ku riktheheni gjithmonë kur kërkoni të gjeni veten, të sistemoni veten për një rinisje të re?

Po tĂ« ma drejtonit kĂ«tĂ« pyetje vite mĂ« parĂ«, do tĂ« thosha Athina, por pas 16 vitesh qĂ«ndrimi nĂ« Bruksel, besoj se i pĂ«rkas mĂ« tepĂ«r Brukselit, jo vetĂ«m nĂ« aspektin e kohĂ«zgjatjes, por ngaqĂ« gjithmonĂ« kur kthehem nga aeroporti pĂ«r nĂ« Bruksel, sapo i afrohem qytetit, gjithçka pĂ«r mua merr trajta shumĂ« familjare. NĂ« çdo stinĂ«. Por, besoj se kjo lidhet edhe me faktin, qĂ« asnjĂ«ra nga shtĂ«pitĂ«, as shtĂ«pia ku banoj nĂ« AthinĂ« dhe as shtĂ«pia e mĂ«vonshme e prindĂ«rve nĂ« ShqipĂ«ri, nuk kam mundur t’i jetoj gjatĂ« dhe t’i ndiej plotĂ«sisht si tĂ« miat. PĂ«r sa kohĂ« jetoja nĂ« ShqipĂ«ri, mĂ« shoqĂ«ronte gjithmonĂ« ndjenja e pĂ«rkohshmĂ«risĂ« nĂ« qytetin ku banonim dhe, qĂ« e vogĂ«l isha e ndarĂ« mes dy botĂ«ve, asaj shqipfolĂ«se dhe greqishtfolĂ«se tĂ« Dropullit, ku kalova fĂ«mijĂ«rinĂ« dhe krejt pushimet shkollore. PĂ«r mĂ« tepĂ«r nĂ« Bruksel, lindi ime bijĂ«, ajo tani Ă«shtĂ« nĂ« klasĂ« tĂ« gjashtĂ«, dhe kam pĂ«rvoja dhe ndijime mĂ« tĂ« prekshme. NdonĂ«se frĂ«ngjishten nuk e zotĂ«roj si vendasit, kam shumĂ« pak miq mirĂ«filli belgj, nuk i ndjek rregullisht lajmet dhe shtypin belg, kjo pĂ«rkatĂ«si brenda mospĂ«rkatĂ«sisĂ«, mĂ« ndihmon tĂ« zbuloj anĂ« tĂ« ndryshme tĂ« vetvetes dhe tĂ« njoh njerĂ«z e gjuhĂ«, qĂ« nĂ« ShqipĂ«ri e Greqi do ta kisha tĂ« pamundur.

Eleana Zhako

NĂ« Bruksel zbulova bukurinĂ« e natyrĂ«s brenda nĂ« qytet, tĂ« shĂ«titjeve kuturu, tĂ« ndĂ«rtesave dhe shtĂ«pive thuajse pa perde, ku mund tĂ« depĂ«rtosh me sy e mendje brenda dekorit tĂ« salloneve, gati si te filmi “Rear window” i Hitckock. NĂ« ShqipĂ«ri dhe nĂ« Greqi ngarkesa psikologjike dhe emocionale qĂ« ndiej Ă«shtĂ« shumĂ«fish mĂ« e madhe, ndaj dhe pĂ«r mua Brukseli Ă«shtĂ« njĂ« lloj arratisjeje nga “rĂ«ndesa e papĂ«rballueshme e qenies”. Te njĂ«ra nga poezitĂ« e mia, Itaka kthehet nĂ« numrin shumĂ«s dhe bĂ«het Itakat, por se cila ItakĂ« do tĂ« mbizotĂ«rojĂ«, kĂ«tĂ« do ta tregojĂ« koha dhe rrethanat.

NĂ« ç’gjuhĂ« ju ka ardhur tĂ« shkruani vargjet tuaja tĂ« para? Dhe kur them vargjet e para, kam parasysh mendimin tuaj tĂ« parĂ« qĂ« doje ta shkruaje, ato vargje qĂ« lindĂ«n nĂ« nĂ«nvetĂ«dije dhe mĂ« pas u konkretizuan.

PĂ«rçapjet e para nĂ« prozĂ«n e shkurtĂ«r, diku rreth tĂ« gjashtĂ«mbĂ«dhjetave, i kam bĂ«rĂ« nĂ« shqip, por edhe ajo ishte mĂ« afĂ«r prozĂ«s poetike, jo tregimit tĂ« mirĂ«filltĂ«. NdĂ«rkohĂ« qĂ« shoqet e mia shkruanin poezi, dhe poezi mjaft tĂ« mira, unĂ« kisha bindjen absolute qĂ« s’mĂ« jepej pĂ«r poezi. Poezi fillova tĂ« shkruaj krejt papritmas, dy vjet pas lindjes sĂ« vajzĂ«s nĂ« Bruksel, dhe vargjet e para qĂ« mĂ« erdhĂ«n, qenĂ« nĂ« greqisht. Poezia e parĂ« Ă«shtĂ« autobiografike, nisur nga njĂ« pĂ«rvojĂ« personale dhe i kushtohet Gjigantit tĂ« Madh tĂ« MirĂ« tĂ« Roald Dahl, qĂ« nĂ« poezi shndĂ«rrohet nĂ« heroin e njĂ« djaloshi nĂ«ntĂ«vjeçar. ËshtĂ« ndĂ«r tĂ« paktat libra qĂ« kanĂ« mbijetuar nga fĂ«mijĂ«ria ime dhe ka qenĂ« dhuratĂ« e gjyshit tim tĂ« ndjerĂ«. NjĂ« pjesĂ« e madhe e poezive tĂ« mia u kushtohet gjyshĂ«rve dhe nĂ« veçanti gjyshes, sepse ajo jetoi mĂ« gjatĂ« dhe e jetova edhe si e rritur, edhe si nĂ«nĂ« me fĂ«mijĂ«. Isha mbesa e fundit qĂ« arrita ta bĂ«ja stĂ«rgjyshe tĂ« njĂ« stĂ«rmbese mĂ« tepĂ«r. Jo mĂ« kot iu referova gjyshĂ«rve, pasi besoj qĂ« “mikrobin e letĂ«rsisĂ«â€ e kam fituar falĂ« viteve tĂ« fĂ«mijĂ«risĂ« me ta, qĂ« nĂ« pĂ«rfytyrimin tim ishin tĂ« magjishme. 

Ka njĂ« raport tĂ« tendosur mes shoqĂ«rive tona, perceptimeve, mendimeve, retorikave, dogmatizmave, tĂ« cilat shpesh krijojnĂ« njĂ« amulli mes marrĂ«dhĂ«nieve ShqipĂ«ri–Greqi dhe anasjelltas. Si ndihet dikush qĂ« nĂ« gjak ka helenizimin, por nĂ« kujtimet e saj ka edhe ShqipĂ«rinĂ«, tĂ« cilĂ«n e bart jo vetĂ«m si vendlindje, por edhe si gjuhĂ«?

NjĂ« pjesĂ« e madhe e njerĂ«zve qĂ« jetojnĂ« jashtĂ« apo qĂ« prindĂ«rit e tyre kanĂ« kombĂ«si tĂ« ndryshme, gati automatikisht kalojnĂ« nga njĂ« vetĂ«dije kombĂ«tare e gjuhĂ«sore nĂ« tjetrĂ«n, duke i parĂ« si plotĂ«suese mes tyre, jo si pĂ«rjashtuese. Kur jetoja nĂ« ShqipĂ«ri, e kisha mĂ« tĂ« lehtĂ« tĂ« mbartja helenizmin si diçka tĂ« dallueshme, sepse nĂ« qytetin ku jetoja, njerĂ«zit si unĂ« pĂ«rbĂ«nin pakicĂ«. Asokohe helenizmi pĂ«r mua reduktohej kryesisht nĂ« pjesĂ«n gjuhĂ«sore tĂ« tĂ« folurit greqisht nĂ« shtĂ«pi dhe me tĂ« afĂ«rmit. Por, ama kur ndodhesha jashtĂ« isha njĂ«soj me gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t. Me largimin nĂ« AthinĂ«, kjo ndryshoi kryekĂ«put, sepse aty shumica e shqiptarĂ«ve tĂ« brezave tĂ« rinj, duke pĂ«rfshirĂ« edhe minoritarĂ«t, e flisnin greqishten mĂ« mirĂ« se unĂ«, aq sa nuk dalloheshin nga grekĂ«t. LehtĂ«simi mĂ« i madh pĂ«r mua dhe familjet e tjera minoritare ka qenĂ« fakti, qĂ« nuk na u desh tĂ« kalonim nga e njĂ«jta procedurĂ« dokumentash si shqiptarĂ«t qĂ« s’kishin kombĂ«si greke, pĂ«rndryshe pĂ«r grekun e zakonshĂ«m nuk kishte ndonjĂ« rĂ«ndĂ«si ndryshimi shqiptar-minoritar grek. TĂ« gjithĂ« i pĂ«rkisnim njĂ« kategorie – asaj tĂ« emigrantit ekonomik. Nuk e di si do tĂ« ishte po tĂ« kisha jetuar nĂ« JaninĂ«, ku ndryshimet janĂ« mĂ« tĂ« vogla mes minoritarĂ«ve dhe janjiotĂ«ve nĂ« aspektin gjuhĂ«sor dhe zakonor, por nĂ« shumĂ« raste sa mĂ« tĂ« mĂ«dha janĂ« ngjashmĂ«ritĂ«, aq mĂ« e madhe Ă«shtĂ« prirja diferencuese. Si konstrukt social ndihem mĂ« afĂ«r shqiptarĂ«ve, por nĂ« njĂ« kuptim mĂ« vetjak, jam mĂ« tepĂ«r greke, kjo pĂ«r faktin se greqishtja dhe tĂ« vetĂ«ndjerit greke nuk janĂ« tĂ« pĂ«rftuara nga rrethana, si emigrimi i detyruar apo vullnetar, por janĂ« pjesĂ« e trashĂ«gimisĂ« familjare.

Krejt ndryshe nga reagimi masiv, kultura është një korsi që është krejt më vete. Këngët dhe letërsia greke janë adhuruar nga shqiptarët shumë e shumë vite më parë, e deri në ditët e sotme, ku edhe arti komercial grek i sotëm e gjen publikun shqiptar krahëhapur. Si mendoni se qëndrojnë këto dy vende në këtë raport? A është, sipas jush, arti ende në një gjendje transi në shoqëri, e cila na bën të harrojmë mëritë?

Arti na bën të harrojmë mëritë përkohësisht, funksionon si pompa e zjarrëfikëses. Shuhet një zjarr, ndizet një tjetër, rreziku i zjarrit është përherë aty. Në Shqipëri, arti dhe letërsia greke janë pritur me entuziazëm, pavarësisht se grekët shumë herë perceptohen si europianë të kategorisë së dytë në krahasim me vendet e tjera të Europës komunitare. Në Greqi, dekadën e fundit kryesisht, shumë artistë dhe më pak shkrimtarë me origjinë nga Shqipëria kanë bërë emër, çka solli një ndryshim të ndjeshëm në perceptimin kolektiv të imazhit të shqiptarit. Këta artistë e shkrimtarë, kanë mundur të afirmohen jo thjesht si individë me origjinë shqiptare, por përmes veprës së tyre kanë nxjerrë në pah tiparet, vlerat dhe origjinalitetin e kulturës shqiptare, kanë nxitur reagimin dhe pjesëmarrjen aktive të shoqërisë greke në problematikat e tyre. Në fushën e letërsisë, për shkak të natyrës më specifike të saj, sepse nuk bën pjesë në kategorinë e arteve vizuale dhe performative, ky dallim cilësor bëhet më i vështirë, por edhe në letërsi, shkrimtarë të brezit të dytë të shqiptarëve, bashkërenditen krahas emrave të njohur grekë të brezit të ri. Për shkrimtarët shqiptarë që përkthehen në greqisht, vështirësia është më e madhe, sepse mekanizmat aktualë të promovimit të tyre nuk mjaftojnë, duhet një përpjekje e shumëfishtë.

Nuk është vetëm çështje steriotipesh, por lidhet kryesisht me mënyrën e funksionimit të tregut të librit. Në Greqi ka një prodhimtari shumë të lartë shkrimtarësh e studiuesish vendas dhe përkthimesh autorësh të huaj, ku sikurse edhe në Shqipëri përparësi kanë veprat e nominuara dhe ato që janë bërë të njohura ndërkombëtarisht. 

Jam kurioz, duke qenë se ju i përkisni minoritetit grek në Shqipëri. Kjo pjesë e shoqërisë greke e mbetur jashtë kufijve, si është parë dhe gjykuar në Greqi, në shoqërinë atje? Cilat ishin mbresat tuaja të para kur shkuat për të studiuar në vendin amë?

MinoritarĂ«ve sikurse edhe shqiptarĂ«ve, u Ă«shtĂ« dashur tĂ« minimizojnĂ« lidhjen e tyre me ShqipĂ«rinĂ«, sepse as greqishtja e tyre, as vetĂ«dija e tyre greke ishin tĂ« mjaftueshme pĂ«r t’u pranuar si tĂ« njĂ«jtĂ« nga shoqĂ«ria greke. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, edhe ata i pĂ«rkisnin kategorisĂ« sĂ« emigrantit ekonomik dhe kjo kategori ndesh vĂ«shtirĂ«si integrimi e pranimi qoftĂ« dhe nĂ« vende me traditĂ« mĂ« tĂ« konsoliduar politikash emigracioni, jo mĂ« nĂ« njĂ« vend si Greqia, qĂ« pavarĂ«sisht anĂ«s perĂ«ndimore, ka njĂ« karakter tĂ« theksuar ballkanik. Siç e pĂ«rmenda dhe nĂ« njĂ« nga pyetjet mĂ« sipĂ«r, e vetmja anĂ« pozitive pĂ«r ne ishte pajisja me leje qĂ«ndrimi, diçka qĂ« ne e konsideronim si detyrim tĂ« atdheut apo mĂ«mĂ«dheut tonĂ« ndaj nesh. Por, pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« nĂ«nshtetĂ«sisĂ« greke, mundĂ«sitĂ« tona pĂ«r njĂ« vend mĂ« tĂ« mirĂ« pune nĂ« sektorin privat ishin shumĂ« tĂ« kufizuara, ndĂ«rsa nĂ« administratĂ«n publike akoma mĂ« pak, gati inekzistente deri vonĂ«. NĂ« Greqi kam shkuar pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« moshĂ«n 13 vjeçare si vizitore, sepse pĂ«r familjen time ishte e paimagjinueshme tĂ« emigronim nĂ« Greqi si punĂ«torĂ« krahu. Rrethana tĂ« tjera na shtynĂ« ta linim ShqipĂ«rinĂ«. Selaniku ishte qyteti i parĂ« qĂ« kam parĂ« nĂ« Greqi, dhe jo Janina, siç do pritej pĂ«r shkak tĂ« afĂ«rsisĂ«. AtĂ«herĂ« kontrastet ekonomike mes dy vendeve ishin tĂ« jashtĂ«zakonshme nĂ« tĂ« gjitha kuptimet. Mbaj mend qĂ« njĂ« gazetare mĂ« pyeti se po tĂ« fillonte lufta mes dy vendeve, cilĂ«n anĂ« do tĂ« mbaja. UnĂ« isha thuajse fĂ«mijĂ«, sa trashanike dhe jo-profesionale nga ana e saj! AthinĂ«n m’u desh kohĂ« qĂ« ta ndieja timen, por tashmĂ« ndihem shumĂ« e lidhur shpirtĂ«risht me AthinĂ«n. Kam pasur plot episode tĂ« pakĂ«ndshme, por pĂ«r mua Greqia ishte vendi im, me tĂ« mirat dhe tĂ« kĂ«qijat e saj. 

Ju sĂ« fundmi keni botuar nĂ« Greqi njĂ« libĂ«r me poezi. Pse keni preferuar tĂ« mos e prezantoni mĂ« shumĂ«? PĂ«r kĂ«do, njĂ« botim nĂ« Greqi, edhe pĂ«r ju qĂ« jeni greke do tĂ« ishte njĂ« ngjarje pĂ«r t’u gĂ«zuar. Si vazhdon pĂ«r lexuesin shqiptar tashmĂ« ky konkretizim?

Nuk jam gati ende pĂ«r njĂ« prezantim mĂ« tĂ« gjerĂ«, kjo do vijĂ« gradualisht. VetĂ« fakti qĂ« u botua nga njĂ« shtĂ«pi me traditĂ« tĂ« njohur nĂ« botimet poetike, mĂ« jep kĂ«naqĂ«si tĂ« brendshme. PĂ«r mua ka rĂ«ndĂ«si nĂ« kĂ«tĂ« fazĂ«, qĂ« disa prej atyre qĂ« do e lexojnĂ« librin, t’u shijojĂ« poezia ime dhe ta vlerĂ«sojnĂ«, qoftĂ« nĂ« formĂ« private, qoftĂ« publike. Disa herĂ« mbireklamimi mund tĂ« ketĂ« efekt tĂ« kundĂ«rt, kur nuk mbĂ«shtetet nga njĂ« grup i sprovuar lexuesish dhe kritikĂ«sh me ndikim nĂ« rrjetet sociale dhe nĂ« gazetat a revistat pĂ«rkatĂ«se. Duke qenĂ« se jetoj nĂ« Bruksel prej shumĂ« vitesh dhe qĂ«ndrimet e mia nĂ« AthinĂ« janĂ« tĂ« shkurtra, nuk kam mundĂ«si qĂ« t’i ndjek nga afĂ«r zhvillimet letrare e kulturore tĂ« vendit.

Kjo vetvetiu më kufizon disi. Nuk mjaftojnë vetëm rrjetet sociale, janë një sërë faktorësh që duhet të bashkëveprojnë për të dalluar sadopak në morinë e poetëve vendas dhe atyre të përkthyer. Përsa i përket mundësisë së përkthimit e botimit të librit në shqip, vetëm një pjesë të tyre do mundesha të përktheja, sepse disa poezi janë language-poetry dhe më shumë se përkthimit, sjellja e tyre në shqip i shërben rikrijimit. 

Pse “Ekstromitrio”? ÇfarĂ« nĂ«nkupton ky titull?

Eksomitrio Ă«shtĂ« fjalĂ« e pĂ«rbĂ«rĂ« dhe term mjekĂ«sor, qĂ« do tĂ« thotĂ« “jashtĂ« mitre”, “extra utero” nĂ« latinisht. Nuk kisha menduar kĂ«tĂ« si titull fillestar, por tituj mĂ« tĂ« zakonshĂ«m, si “Genesis” (qĂ« do tĂ« thotĂ« lindje), “Terr i lagĂ«sht”, etj., por kur pĂ«rpos titujve tĂ« tjerĂ«, i dĂ«rgova “Eksomitrio” botuesit, ai zgjodhi kĂ«tĂ«. I referohet shtatzanisĂ« jashtĂ« mitre, fetusi nuk zhvillohet brenda mitrĂ«s sipas procesit biologjik, dhe rrjedhimisht Ă«shtĂ« e pamundur tĂ« mbijetojĂ«, edhe ai, edhe nĂ«na. Libri e merr titullin nga njĂ« poezi brenda librit me tĂ« njĂ«jtin titull, ku flitet pĂ«r poezinĂ« e tretĂ« tĂ« pashkruar tĂ« trilogjisĂ« mbi njĂ« pemĂ«, e cila dĂ«shtoi, sepse u ngjiz jashtĂ« mitrĂ«s (poetike). Kisha shkruar dy poezi paarardhĂ«se mbi pemĂ«t nĂ« raport me njeriun, por qĂ« nuk i pĂ«rfshiva nĂ« librin pĂ«rfundimtar, ndaj dhe nĂ« njĂ«farĂ« mĂ«nyre kjo poezi e pangjizur Ă«shtĂ« homazh ndaj dy poezive tĂ« mĂ«parshme tĂ« ngjizura. Libri pĂ«rbĂ«het nga dyzetĂ« e pesĂ« poezi, tĂ« shkruara gjatĂ« periudhĂ«s 2016- 2020 dhe shumĂ« prej poezive tĂ« papĂ«rfshira mbetĂ«n nĂ« shĂ«nimet e mia ose humbĂ«n, por kjo nuk mĂ« trishton. 

Edhe pse ju keni qenë krijuese që më herët, për ambientin publik shqiptar njiheni si përkthyese, mbase ndër të vetmet që kanë aftësinë të përkthejnë nga të dyja gjuhët. A ka qenë kjo që në krye të herës rruga që keni dashur të vini drejt lexuesit ose publikut për një masë më të gjerë?

NdĂ«r tĂ« paktat tashmĂ«, por jo ndĂ«r tĂ« vetmet sepse jam mĂ« e re nĂ« raport me pĂ«rkthyes tĂ« tjerĂ«, qĂ« prej shumĂ« vitesh pĂ«rkthejnĂ« nga tĂ« dyja gjuhĂ«t, si: Arqile Garo, Andrea Zarballa, Petro Çerkezi, Telemak Koça, Niko Kacalidha, Stavri Dajo, Aristotel Spiro, Vangjel Zafirati, etj. E vĂ«rteta Ă«shtĂ« se si profeson, pĂ«rkthimi hyri disi aksidentalisht nĂ« jetĂ«n time, ngaqĂ« studimet e mia bazĂ« i pĂ«rkasin disiplinave tĂ« tjera. Ishte nevoja pĂ«r tĂ« mbajtur gjallĂ« nĂ« formĂ« aktive marrĂ«dhĂ«nien time me letĂ«rsinĂ« dhe tĂ« dyja vendet, ShqipĂ«rinĂ« e GreqinĂ«, qĂ« mĂ« shtyu drejt pĂ«rkthimit. Ndoshta po tĂ« mos jetoja nĂ« BelgjikĂ« dhe tĂ« vazhdoja tĂ« isha nĂ« Greqi, mos t’i isha futur rrugĂ«s sĂ« pĂ«rkthimit dhe as tĂ« shkruaja poezi, tĂ« merresha mĂ« tepĂ«r me fushĂ«n e marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«rkombĂ«tare. MegjithatĂ«, gjatĂ« kohĂ«s qĂ« isha studente nĂ« AthinĂ«, kur studioja nĂ« bibliotekĂ«, frymĂ«n e mbaja te letĂ«rsia; edhe kur blija gazeta, rubrika e parĂ« qĂ« lexoja ishte ajo e kulturĂ«s. HerĂ«t a vonĂ«, qoftĂ« edhe si lexuese e ethshme, do drejtohesha kah letĂ«rsisĂ«. Po tĂ« mos studioja disiplina tĂ« tjera dhe po tĂ« mos mbaja ndezur flakĂ«n e letĂ«rsisĂ«, dyshoj se do isha bĂ«rĂ« pĂ«rkthyese nĂ« tĂ« dyja gjuhĂ«t. 

Sa e vështirë është për një autor shqiptar të botojë në greqisht? Si është perceptimi i botuesve grekë për autorët shqiptarë? A ka një marrëdhënie metafizike që e krijon, deri diku, letërsia, apo ata e shohin ende si ekzotike?

Vështirësia nuk qëndron aq te botimi që mund të financohet edhe me mjete të pjesshme, sesa te promovimi i autorëve shqiptarë. Shumë botues grekë mund të jenë të interesuar të botojnë autorë shqiptarë, por duhet të marrin parasysh dështimin a suksesin relativ të kësaj ndërmarrjeje. Pyetja që shtrohet në këtë rast është a ia vlen të botohet një libër, qoftë edhe nëse e lexojnë njëzetë lexues? Roli i Institucioneve shtetërore dhe jo-shtetërore që mbështesin financiarisht kulturën, është shumë i rëndësishëm në këtë drejtim dhe nuk duhet të kufizohet vetëm në aspektin financiar,  që është shumë modest në shumicën e rasteve, por në bashkëpunim me shtëpitë e huaja botuese dhe ambasadat përkatëse, të angazhohen edhe në promovimin e autorëve, të cilët kanë nevojë për mbështetje më të gjerë. Shumë autorë shqiptarë janë botuar në greqisht, por përtej ndonjë jehone sporadike, letërsia shqiptare në Greqi, vazhdon të jetë kryesisht kadareane. 

Ndërkohë ju shkruani edhe prozë të shkurtër, edhe poezi, siç e cekëm. Gjithashtu përktheni. Keni studiuar edhe teatër. Zotëroni disa gjuhë. Ku gjendet Eleana e plotë dhe vetja ?

PĂ«r momentin do desha tĂ« pĂ«rktheja mĂ« pak dhe tĂ« lexoja mĂ« shumĂ«, e kam shumĂ« nevojĂ«. ShumĂ« herĂ« pĂ«rfytyroj udhĂ«time tĂ« gjata me tren, shumorĂ«she, qĂ« tĂ« kem mundĂ«si tĂ« lexoj e tĂ« pĂ«rfundoj librat qĂ« dua dhe qĂ« janĂ« bĂ«rĂ« aq shumĂ« sa mĂ« duket sikur do mĂ« zĂ«nĂ« pĂ«rposhtĂ«. Sepse pĂ«rkthyesi do s’do, Ă«shtĂ« i detyruar t’u kthehet e t’u rikthehet disa herĂ« librave qĂ« pĂ«rkthen dhe ka detyrime kontraktuale dhe shumĂ« herĂ« nuk arrin tĂ« lexojĂ« nĂ« kohĂ« reale prurjet e reja apo pengje tĂ« vjetra. BĂ«het lexuesi ideal i librave qĂ« pĂ«rkthen, sepse duhet tĂ« pĂ«rkujdeset pĂ«r detajin mĂ« tĂ« vogĂ« nĂ« lexim e pĂ«rkthim. Idealisht do desha tĂ« eksploroja mĂ« shumĂ« botĂ«n e teatrit, tĂ« ndiqja mĂ« tepĂ«r shfaqje dhe zhvillimet rreth teatrit, por mĂ« kufizon edhe koha, edhe detyrimet e tjera profesoniale dhe familjare. PoezitĂ« nĂ« greqisht, i kam nisur gjatĂ« kohĂ«s qĂ« fillova masterin e teatrit. Leximet dhe papers qĂ« duhej tĂ« dorĂ«zonim gjatĂ« vitit, krijuan njĂ« terren frymĂ«zues dhe e kam shijuar shumĂ« periudhĂ«n e fillimit. E plotĂ« nuk gjendem askund, plotĂ«sohem nga bashkimi i interesave dhe angazhimeve tĂ« ndryshme. Por, tundimi t’i lĂ« tĂ« gjitha e tĂ« merrem me diçka mĂ« neutrale, shumĂ« herĂ« ngre krye.

The post Eleana Zhako në kërkim të Itakës
 appeared first on Gazeta Si.

↗

Banka e parë digjitale në Shqipëri, risi teknologjike dhe test për sigurinë kibernetike

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Etleva Xhajanka

TIRANË, 24 janar /ATSh/ Hyrja e bankĂ«s sĂ« parĂ« digjitale nĂ« tregun financiar shqiptar pĂ«rbĂ«n njĂ« risi tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r sistemin bankar, duke shĂ«nuar njĂ« hap drejt modernizimit tĂ« shĂ«rbimeve financiare dhe pĂ«rafrimit me standardet evropiane.

Ky zhvillim pritet të sjellë një model të ri operimi, të bazuar tërësisht në teknologji digjitale, si dhe të rrisë konkurrencën në treg.

Ekspertja e ekonomisë, Romina Radonshiqi, në një intervistë për Agjencinë Telegrafike Shqiptare, vlerësoi se Shqipëria ka treguar gatishmëri për të përqafuar risitë, edhe pse përballet ende me sfida infrastrukturore dhe informuese.

“Hyrja e bankĂ«s digjitale do tĂ« na afrojĂ« mĂ« shumĂ« me tregjet bankare evropiane dhe do tĂ« rrisĂ« konkurrueshmĂ«rinĂ« e sistemit financiar”, u shpreh Radonshiqi.

Sipas saj, përvoja pozitive e qytetarëve me shërbimet online ka treguar se digjitalizimi sjell përfitime konkrete, duke reduktuar kohën dhe kostot si për individët, ashtu edhe për bizneset, përfshirë zonat rurale. E njëjta prirje pritet të reflektohet edhe në sistemin bankar, përmes rritjes së efikasitetit dhe aksesit në shërbime financiare.

“Banka digjitale nĂ«nkupton kosto mĂ« tĂ« ulĂ«ta transaksionesh, kursim kohe dhe rritje tĂ« konkurrueshmĂ«risĂ«, si nĂ« aspektin e tĂ« bĂ«rit biznes, ashtu edhe nĂ« realizimin e operacioneve financiare”, tha ajo.

Radonshiqi theksoi se banka e re digjitale pritet të shërbejë si model për bankat e tjera tregtare, duke nxitur digjitalizimin e mëtejshëm të shërbimeve dhe orientimin e tregut bankar drejt inovacionit teknologjik.

Megjithatë, krahas risive që sjell, digjitalizimi i plotë i shërbimeve bankare shoqërohet edhe me sfida të rëndësishme, ku kryesorja mbetet siguria kibernetike. Sipas ekspertes, rritja e përdorimit të platformave digjitale ekspozon sistemin financiar ndaj rreziqeve të reja, përfshirë sulmet kibernetike, të cilat mbeten një shqetësim për qytetarët dhe bizneset.

“PavarĂ«sisht lehtĂ«sive dhe efikasitetit qĂ« ofron banka digjitale, sfida kryesore lidhet me garantimin e sigurisĂ« sĂ« tĂ« dhĂ«nave dhe transaksioneve financiare. Kjo kĂ«rkon masa tĂ« shtuara sigurie dhe bashkĂ«punim tĂ« ngushtĂ« mes bankave dhe institucioneve rregullatore”, theksoi Radonshiqi.

Sipas saj, adresimi i sfidës së sigurisë kibernetike do të jetë vendimtar për ndërtimin e besimit të publikut dhe për suksesin afatgjatë të modelit të bankës digjitale në Shqipëri, duke e kthyer këtë risi në një faktor pozitiv për zhvillimin e gjithë sistemit bankar.

Banka e parë digjitale, e cila ka marrë miratimin nga Banka e Shqipërisë, do të operojë pa degë fizike, duke ofruar shërbime bankare përmes platformave digjitale. Modeli i saj synon të kombinojë teknologjinë e avancuar me procedura të thjeshtuara, kosto më të ulëta transaksionesh dhe një qasje të përqendruar te klienti, duke ndryshuar mënyrën tradicionale të ndërveprimit me bankën.

/e.xh/r.e/ /a.g/

The post Banka e parë digjitale në Shqipëri, risi teknologjike dhe test për sigurinë kibernetike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Berisha: Në 24 janar do të tregojmë fuqinë e opozitës

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Klotilda Saracini

TIRANË, 22 janar/ATSH/ Kryetari i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha deklaroi sot se nĂ« situatĂ«n aktuale kauza e protestĂ«s sĂ« opozitĂ«s Ă«shtĂ« mĂ« e ligjshme se nĂ« çdo protestĂ« tjetĂ«r.

Në një intervistë televizive, Berisha theksoi se arsyeja e parë është se qeveria nuk ka legjitimitetin për shkak të farsës elektorale, kjo, sipas tij, është faktuar nga raportet ndërkombëtare dhe nga Departamenti i Shtetit.

Së dyti, sipas kreut të PD, një qeveri që del nga zgjedhje të ndershme, por vjedh qytetarët humbet legjitimitetin.

“Efekti mĂ« i tmerrshĂ«m i censurĂ«s Ă«shtĂ« se i bĂ«n njerĂ«zit qĂ« tĂ« mos dinĂ« se çfarĂ« tĂ« besojnĂ«. Jep 40 rroga analistĂ«sh qĂ« nĂ« çdo studio mashtrojnĂ« qytetarĂ«t”, theksoi Berisha duke iu referuar klimĂ«s aktuale.

Kreu i PD-së u shpreh se Rama nuk është alternativë dhe duhet të largohet.

“NĂ« datĂ«n 24 do tĂ« tregojmĂ« fuqinĂ« e opozitĂ«s, kreativitetin e saj.Opozita do tĂ« qĂ«ndrojĂ« deri nĂ« pikĂ«n e fundit tĂ« saj se kĂ«ta kanĂ« zero legjitimitet”, deklaroi Berisha.

Berisha foli edhe në lidhje me votimin në parim në parlament për aderimin e Shqipërisë në Bordin e Paqes për Gazën, ku përfaqësues do të jetë kryeministri Edi Rama.

Berisha tha se PD votoi pro për të treguar partneritetin e vendit dhe të PD-së me SHBA.

“U votua nĂ« parim sepse unĂ« dua ta them kĂ«tu, gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s nĂ« pushtet, porosi e prerĂ« e pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« tĂ« gjitha institucionet ndĂ«rkombĂ«tare, ka qenĂ« do tĂ« votoni siç votojnĂ« Shtetet e Bashkuara, pĂ«r çështje sigurie. SĂ« dyti, u detyrohemi pavarĂ«sinĂ« e KosovĂ«s, betejĂ«n ajrore kundĂ«r Beogradit dhe mbĂ«shtetjen e fuqishme ndaj KosovĂ«s”, tha Berisha.

Ne, vijoi Berisha, dokumentin nuk e votuam nen për nen, ne votuam në parim.

Sa i pĂ«rket projektit tĂ« dhĂ«ndrit tĂ« Donald Trump, Jared Kushner pĂ«r ishullin e Sazanit, Berisha tha se edhe ai kur ishte kryeministĂ«r ka tentuar qĂ« Sazanin t’ia jepte ish-kryeministrit italian Silvio Berlusconi pĂ«r zhvillim, por diçka e tillĂ« nuk u realizua.

“ZvĂ«rneci Ă«shtĂ« investim kryekĂ«put privat. Nuk kam parĂ« qĂ« Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« tokĂ« publike. Si mund tĂ« jem kundĂ«r kur ka njĂ« ujdi mes privatĂ«ve. JanĂ« tĂ« mirĂ«pritur. VijmĂ« te Sazani, tokĂ« publike. Si ta kundĂ«rshtoja unĂ« kur unĂ« vet isha pĂ«rpjekur qĂ« tĂ« jepej pĂ«r zhvillim”, tha Berisha.
/k.s/j.p/

The post Berisha: Në 24 janar do të tregojmë fuqinë e opozitës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

RrĂ«fimi i Linda RamĂ«s: Jeta me Edin mĂ« ka bĂ«rĂ« t’i them vetes “ti nuk i di tĂ« gjitha”

✇Albeu
By: V K

GjatĂ« njĂ« interviste nĂ« emisionin “AromĂ« gruaje” nĂ« RTSH, Linda Rama, ka rrĂ«fyer copĂ«za nga marrĂ«dhĂ«nia e saj me bashkĂ«shortin e saj kryeministĂ«r.

Gjithashtu, ajo ka rrëfyer edhe reflektime mbi mungesën e njerëzve më të dashur, kuptimin e saj për lirinë, apo edhe një ide të qartë mbi integritetin njerëzor.

INTERVISTA:

Ina Kollçaku: MirĂ«mbrĂ«ma, tĂ« nderuar teleshikues. Sot, pĂ«rveçse shumĂ« e privilegjuar ndiej njĂ« pĂ«rgjegjĂ«si shumĂ« tĂ« madhe pĂ«r ju pĂ«r tĂ« prezantuar kĂ«tĂ« emision. TĂ« them tĂ« drejtĂ«n, kjo Ă«shtĂ« intervista mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme e jetĂ«s sime dhe unĂ« nuk kam turp tĂ« them tĂ« vĂ«rteta nĂ« ekran dhe kisha nevojĂ« qĂ« ta ndaja me ju, pĂ«r tĂ« kuptuar dhe mĂ«nyrĂ«n se si unĂ« ndihem tani dhe gjithĂ« pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«, siç e thashĂ« dhe mĂ« pĂ«rpara, ndiej. Nuk kam njĂ« femĂ«r tĂ« zakontĂ«, nuk kam njĂ« grua tĂ« zakontĂ« sot dhe kjo jo pĂ«r arsye pozicionimi, po pĂ«r njĂ« karrierĂ« qĂ« personalisht e kam kĂ«rkuar dhe e kam admiruar prej shumĂ« vitesh nga larg. NĂ« fakt qĂ« nĂ« ngjizje, nĂ« “AromĂ« gruaje’’, emri i saj ka qenĂ« njĂ« dĂ«shirĂ« dhe njĂ« fantazi qĂ« unĂ« dhe regjisorja ime shpresonim, Ă«ndĂ«rronim dhe donim tĂ« ndodhte dhe siç ndodhin gjĂ«rat e mĂ«dha, kur ti do qĂ« tĂ« ndodhin, ti nuk di si tĂ« sillesh dhe nuk je gati pĂ«r t’i pĂ«rballuar ato. UnĂ« do t’ju kĂ«rkoj ndjesĂ« paraprakisht nĂ«se bĂ«j ndonjĂ« lapsus apo nuk Ă«shtĂ« performanca ime mĂ« e mirĂ« dhe pse do doja qĂ« tĂ« shkĂ«lqeja dhe unĂ« sot, po po i lĂ« kĂ«to momentet egoiste personale, sepse ky emision Ă«shtĂ« shumĂ« herĂ« mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m se mua dhe Ă«shtĂ« i gjithĂ« mesazhi frymĂ«zues qĂ« “AromĂ« gruaje’’ synon qĂ« nga ngjizja e saj qĂ« tĂ« japĂ«. NjĂ« nga vĂ«shtirĂ«sitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha qĂ« do tĂ« kem sot, Ă«shtĂ« sepse pĂ«rballĂ« kam njĂ« grua qĂ« ka njĂ« etikĂ« komunikimi qĂ« nuk Ă«shtĂ« e kĂ«saj bote, le ta themi, jam gojĂ«hapur nĂ« shumicĂ«n e deklaratave, sidomos nĂ« mediat e huaja, tĂ« cilat i kam ndjekur me shumĂ« kuriozitet, sepse Ă«shtĂ« shumĂ« e rrallĂ« dhe çmuar qĂ« njĂ« grua shqiptare tĂ« japĂ« kĂ«to lloj informacionesh pĂ«r botĂ«n mbarĂ«, me njĂ« pĂ«rfaqĂ«sim dinjitoz pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«. Ajo ka njĂ« karrierĂ« personale, tĂ« frikshme mĂ« vjen ta them, sepse bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« nga gratĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« ekonomi. Dhe bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« kĂ«rkuese mbi 50 kĂ«rkime nĂ« fushĂ«n e ekonomisĂ«. ËshtĂ« njĂ« nga aktivistet e para dhe mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« shoqĂ«risĂ« civile dhe ka njĂ« kontribut tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m nĂ« edukim dhe nĂ« arsim si pedagoge. Ndihem qĂ« do ju lĂ« dhe ju atĂ« shije qĂ« ajo mĂ« ka lĂ«nĂ« mua, sepse fjalĂ«t e saj nĂ« fakt janĂ« si njĂ« testament. PĂ«rpara jush, zonja dhe zotĂ«rinj Linda Rama. Faleminderit shumĂ« qĂ« erdhĂ«t nĂ« “AromĂ« gruaje”.

Linda Rama: Kënaqësi, Ina! Një parashtrim kaq të gjatë nuk e kisha as pritur dhe as dëgjuar më parë. Po kjo tregon që portat e shpirtit i ke të hapura, të mendjes gjithashtu dhe për mua, ky është momenti që vlerësoj, sepse bota është shumë e madhe. Dhe me portat e shpirtit hapur dhe mendjen e hapur, njeriu përfiton, përfiton shumë kështu që, po. Më pëlqeu kjo hapje.

Ina Kollcaku: Ndjej tĂ« nevojshme qĂ« tĂ« dyja bashkĂ« tĂ« vendosim njĂ« etikĂ« komunikimi. ËshtĂ« njĂ« nga gjĂ«rat qĂ« unĂ« vlerĂ«soj mĂ« shumĂ« te ju. Dhe do doja tĂ« dija nĂ«se do doni t’ju drejtohesha gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s me ‘’ju’’, ashtu si dhe e ndjej pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«, apo do tĂ« preferonit qĂ« gjatĂ« intervistĂ«s t’ju thĂ«rras Linda.

Linda Rama: Po, Linda. NĂ«se nuk do ishte opsioni Linda, do doja tĂ« mĂ« drejtoheshit me “ju”. MeqĂ«nĂ«se Ă«shtĂ« Linda, gjithmonĂ« unĂ« dua LindĂ«n.

Ina Kollcaku: NdĂ«rkohĂ«, mua paraprakisht mund tĂ« mĂ« shpĂ«tojĂ« dhe ndonjĂ« “ju” gjatĂ« intervistĂ«s.

Linda Rama: “Ju” mund tĂ« jetĂ«. Pastaj e treta mĂ«nyrĂ« Ă«shtĂ« ‘’ti’’. ‘’Ti’’ nuk e preferoj. Ky, pĂ«r shembull, Ă«shtĂ« njĂ« mjedis ku “ju”-ja shkon. Ka mjedise ku ‘’ju’’-ja nuk qĂ«ndron. KĂ«shtu qĂ« mendoj qĂ« tĂ« dyjave ne dhe publikut i bĂ«n mĂ« mirĂ«. Po Linda, Linda Ă«shtĂ« e pakonkurrueshme nĂ« mĂ«nyrĂ«n e tĂ« drejtuarit.

 Ina Kollcaku: Do tĂ« doja qĂ« tĂ« vlerĂ«soja ndĂ«rkohĂ« edhe njĂ« nga, patjetĂ«r, gratĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme qĂ« ne kemi nĂ« media, siç Ă«shtĂ« Ilva Tare, qĂ« bĂ«ri njĂ« gjetje qĂ« jam xheloze tĂ« them tĂ« drejtĂ«n, do doja ta kisha bĂ«rĂ« unĂ«. Ilva thotĂ« nĂ« intervistĂ«n me ju, nuk ju drejtohet ju si zonja e parĂ«, por drejtohet ‘’e para zonjë’’. Dhe mĂ« lind njĂ« pyetje, zonjĂ«, lind apo bĂ«hesh sipas jush?

Linda Rama: Nuk e ka thĂ«nĂ« Ilva. Ilva e ka pĂ«rdorur, mendoj unĂ«, sepse bukuria e kĂ«saj shprehjeje, pĂ«rtej meje Ă«shtĂ« fakti qĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« kĂ«tĂ« e ka artikuluar njĂ« burrĂ« pĂ«r mua. Dhe sigurisht, Ilva ka patur dĂ«shirĂ«n qĂ« ta citojĂ« dhe e ka risjellĂ«. Tani ju po e risillni pĂ«rsĂ«ri. Dhe kjo e bĂ«n edhe mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m faktin qĂ« njĂ« burrĂ« njĂ« ditĂ« e tha kĂ«tĂ« dhe mbase gjatĂ« intervistĂ«s edhe mund tĂ« mund ta shtjellojmĂ«. Edhe nĂ«se ju nuk do dilni me njĂ« pyetje, mund tĂ« dal unĂ« tek kjo, sepse Ă«shtĂ« njĂ« moment qĂ« pĂ«rbĂ«n njĂ« lloj interesi tĂ« caktuar publik. NdĂ«rkohĂ«, mĂ« lejo para se t’i jap pĂ«rgjigje pyetjes, tĂ« ndaj njĂ« emocion shumĂ« tĂ« fortĂ« qĂ« pata para se tĂ« vija kĂ«tu, qĂ« mbase ma lehtĂ«son pozitĂ«n e intervistĂ«s me ju nĂ« kuptimin emocional. UnĂ« futem nĂ« godinĂ«n e Televizionit Publik Shqiptar, Radio Televizioni Publik Shqiptar, pas 3 dekadave. Mund tĂ« jetĂ« fiks 3 dekada me njĂ« diferencĂ« muajsh. Kam qenĂ« kĂ«tu nĂ« vitin 1995 pĂ«r tĂ« shpjeguar skemĂ«n e privatizimit masiv, e cila drejtohej nga unĂ«, nĂ« njĂ« komunikim me gazetarin qĂ« mbulonte çështjet e ekonomisĂ«. Komunikimi ishte live, sepse kishte edhe ndĂ«rhyrje nga publiku, tĂ« themi, populli i interesuar pĂ«r procesin e privatizimit, sepse ishte masiv si proces. UnĂ« vajta vizitova edhe studion. E mbaja mend shumĂ« mirĂ«. Mbaja mend korridorin, mbaja mend hollin e vogĂ«l. Mbaja mend dhe studion qĂ« ishte njĂ« studio e madhe. Dhe regjisorja Vasilika mĂ« shoqĂ«roi deri aty dhe kjo godinĂ« Ă«shtĂ« njĂ« godinĂ« sipas meje, e mbushur me emocione. Ato e dominojnĂ«. NdĂ«rkohĂ« qĂ« mendoj qĂ« prezenca e Radio-Televizionit, nĂ« jetĂ«n time Ă«shtĂ« shumĂ« e hershme. ËshtĂ« mbase qĂ« pĂ«rpara se unĂ« tĂ« filloja shkollĂ«n, mbase 5 vjeç, 6 vjeç, pĂ«r shkak tĂ« xhaxhait tim, Hasan Basha, qĂ« ishte nĂ« ekipet e para tĂ« televizionit, radio televizionit, teknik zĂ«ri, sĂ« bashku me grupin e tjetĂ«r tĂ« çunave, siç i njihnim ne nĂ« shtĂ«pinĂ« time; Petraqi, Shefki Petrela, tĂ« gjithĂ« tironca. GĂ«zim Kallfa, Lul Balla kameramani, Besnik Shima, njĂ« pjesĂ« e tĂ« cilĂ«ve nĂ« fakt kanĂ« lĂ«nĂ« kujtimet mes nesh. M’u zgjuan tĂ« gjitha ato figura qĂ« ishin nĂ« oborrin tonĂ«, qĂ« komunikonim. Televizioni ishte aty tek ne, me tĂ« gjithĂ« ngjarjet qĂ« ndodhnin, dhe ne kishim edhe shtĂ«pinĂ« shumĂ« afĂ«r televizionit. ShtĂ«pia e prindĂ«rve tĂ« mi, e gjyshĂ«rve tĂ« mi, Ă«shtĂ« tek Liceu Artistik. KĂ«shtu qĂ« televizioni Ă«shtĂ« pjesĂ« e jetĂ«s time dhe unĂ« isha shumĂ« e emocionuar kur shkela kĂ«tu pas kaq shumĂ« viteve, edhe kur preka atĂ« momentin tim tĂ« parĂ«. ZonjĂ« lind apo bĂ«hesh? SĂ« pari tĂ« definojmĂ« ç’do tĂ« thotĂ« ‘’zonjë’’ dhe mendoj qĂ« biem dakord qĂ« bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« grua apo burrĂ«, zonjĂ« apo zotĂ«ri, qĂ« karakterizohet nga njĂ« shkallĂ« e lartĂ« dinjiteti dhe integriteti, nga njĂ« edukatĂ« po dhe nga sjellje dhe prezencĂ« e hijshme dhe fisnike, qĂ« pĂ«rsĂ«ri Ă«shtĂ« njĂ« karakteristikĂ« qĂ« mund ta dallojĂ« disi nga jeta e shpenguar qĂ« mund tĂ« jetĂ« pĂ«rreth. Dhe mendoj qĂ« njeriu duhet tĂ« ketĂ« njĂ« premisĂ« fillestare pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar nĂ« kĂ«tĂ« drejtim. Po vetĂ«m si premisĂ« fillestare. MĂ« pas mendoj qĂ« Ă«shtĂ« proces kultivimi, Ă«shtĂ« proces formimi. BĂ«hesh domethĂ«nĂ«, pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« pĂ«rgjigje. Mendoj qĂ« fillon hershĂ«m. Fillon qysh atĂ«herĂ« kur pĂ«rpiqesh qĂ« tĂ« kuptosh çfarĂ« tĂ« pĂ«lqen e çfarĂ« s’tĂ« pĂ«lqen; çfarĂ« Ă«shtĂ« e tolerueshme, çfarĂ« s’ështĂ«; si duhet tĂ« komunikosh; çfarĂ« tĂ« tĂ«rheq; çfarĂ« tĂ« bĂ«n qĂ« tĂ« mos e afrosh tek vetja? Dhe kĂ«to nĂ« fillim vijnĂ« si shije nga mjedisi, pastaj gradualisht kĂ«to tĂ« kthehen nĂ« prezenca, prezenca konkrete, tĂ« formĂ«suara tek individĂ« tĂ« caktuar, burra dhe gra. Sepse cilĂ«si tĂ« veçanta i gjen nĂ« njerĂ«z tĂ« ndryshĂ«m. Çdo njeri ka cilĂ«sitĂ« e veta, çdo njeri ka segmentin e “zonjĂ«s” dhe tĂ« ‘’zotĂ«risë’’. Tek secili individ i gjen kĂ«to. PĂ«rpjekja Ă«shtĂ« pĂ«r t’i bĂ«rĂ« bashkĂ«, dhe kur ti i shikon kĂ«to prezencat, atĂ«herĂ« mund tĂ« lindĂ« dĂ«shira dhe nxitja pĂ«r tĂ« qenĂ« dhe ti njĂ« si ato dhe fillon edhe e kultivon kĂ«tĂ«, e kultivon, e kultivon. Dhe Ă«shtĂ« njĂ« proces i gjatĂ« ky, i cili besoj, pas njĂ« momenti tĂ« caktuar, kur ti ke arritur tĂ« definohesh, pĂ«rpjekja mĂ« e madhe Ă«shtĂ« ta mbash. Se jeta ka tĂ« papritura shumĂ« tĂ« mĂ«dha dhe mundet qĂ« tĂ« tĂ« ushtrojĂ« presione tĂ« caktuara, qĂ« Ă«shtĂ« fare normale qĂ« nĂ« njĂ« moment edhe mund tĂ« mos t’i pĂ«rballosh dot. Dhe nuk je e gjykueshme. Sepse Ă«shtĂ« njĂ« kĂ«rkesĂ« personale. Por gjithsesi do pĂ«rpjekje qĂ« ta mbash kĂ«tĂ« investim tĂ«ndin tĂ« bĂ«rĂ« nĂ« vite. Dhe mendoj qĂ« (unĂ« e kam parĂ« kĂ«tĂ« tek njerĂ«z tĂ« caktuar) Ă«shtĂ« si njĂ« proces qĂ« pĂ«rfundon atĂ« moment kur shpirti shkĂ«putet nga trupi. Dhe pastaj gjithĂ« ajo qĂ« ke jetuar kĂ«tu, Ă«shtĂ« pronĂ« e kujtimit kĂ«tu, por Ă«shtĂ« pronĂ« edhe e shpirtit tĂ«nd nĂ« njĂ« univers tjetĂ«r.

Ina Kollcaku: Kam një gjë shumë të rëndësishme që ndjej ta them, kur ju zyrtarisht ishit gruaja e kryeministrit, për herë të parë, unë si një vajzë shqiptare ndjeva një lloj krenarie, sepse rëndom ne nuk kishim parë gruan e dikujt që të vlerësohej jashtëzakonisht e ndarë nga fakti që u bë grua e dikujt dhe unë personalisht, me gjithë kauzat feministe që i kam ndjerë gjithë kohës, të rrënjosura brenda meje, ndjeja një krenari të jashtëzakonshme që kjo grua nuk po bëhej më, qoftë edhe mediatikisht, thjeshtë gruaja e dikujt, si ne kemi parë, po ishte një grua me vlera të çmuara individuale, vetë me atë që përfaqëson. Jam kurioze, ju besoni në destin, në fat, që gjërat janë shkruar, që të frymëzosh, të inspirohesh, pastaj të pozicionohesh, etj., etj, apo besoni në gjëra që ne i bëjmë vetë të ndodhin?

Linda Rama: Ajo që mund të them lidhur me atë moment është që ka qenë një mister në rastin më të mirë se kush është gruaja që po martohet me Edi Ramën. Ka qenë një mister i madh, ka qenë një bisedë e madhe që ndodhte në javën tonë të martesës dhe unë nuk isha një njeri që më njihte publiku. Mua më njihnin komunitetet lokale, më njihnin kolegët e mi, më njihnin studentët. Më njihnin, po përsëri ishin numra të vegjël. Për shkak të Edit, unë u prezantova me publikun dhe aleati më i madh që kam patur në atë moment kanë qenë ato, që thatë më parë, studimet e mia. Kanë qenë arsimimi im, diplomat e mia. Kanë qenë pikërisht ata kolegët, komunitetet lokale, një sy dhe një mëndje që mua më njihte, më shihte, më kishte parë më parë dhe unë e dija që ata në atë moment ishin me mua.

Ina Kollcaku: Sepse edhe të donin.

Linda Rama: PikĂ«risht. Dhe ato ishin me mua. KĂ«ta ishin aleatĂ«t e mi publik. StudentĂ«t e mi, kudo qĂ« ata ishin, kĂ«shtu qĂ« kjo lloj aleance nĂ« atĂ« moment ishte siguruese. PĂ«rtej kĂ«saj, pastaj ka qenĂ« njĂ« histori e gjatĂ«, historia e prezantimit tĂ« njĂ« njeriu publik tĂ« ekspozuar publikisht me publikun vetĂ«. Ai do kohĂ«n e vet, do qetĂ«sinĂ« e vet, do durimin e vet, edhe nga publiku nĂ« raport me figurĂ«n publike, por edhe nga vetĂ« ti, nĂ« raport me publikun. ËshtĂ« njĂ« raport shumĂ« interesant, por mbase nĂ« njĂ« bisedĂ« tjetĂ«r mund ta zhvilloj. NdĂ«rkohĂ«, a janĂ« destin gjĂ«rat? UnĂ« jam njĂ« njeri qĂ« besoj nĂ« njĂ« energji qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« energji e pĂ«rtejme. Jam rritur me kĂ«tĂ« lloj fryme nga gjyshĂ«rit e mi, nga prindĂ«rit e mi. KĂ«tĂ« e kemi patur njĂ« kod tĂ« dakordĂ«suar brenda familjes, kodin fetar dhe sigurisht unĂ« e besoj kĂ«tĂ«, e kam bĂ«rĂ« timen kĂ«tĂ«. Edhe me kuptimin qĂ« kĂ«rkoj t’i gjej apo t’i jap botĂ«s. NdĂ«rkohĂ« qĂ« mendoj qĂ« ne tĂ« gjithĂ«, jemi kĂ«tu, kemi ardhur nĂ« kĂ«tĂ« botĂ«, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« vullneti hyjnor dhe Ă«shtĂ« njĂ« vullnet hyjnor qĂ« na ka sjellĂ« kĂ«tu pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« rol, çfarĂ«dolloj qĂ« roli tĂ« jetĂ« ky. Rolin ne e formĂ«sojmĂ« vetĂ«, sepse kjo bota ku jemi, Ă«shtĂ« njĂ« botĂ« kaq e larmishme, Ă«shtĂ« njĂ« botĂ« e larmishme nĂ« kuptimin e natyrĂ«s, nĂ« kuptimin e njerĂ«zve, nĂ« kuptimin e marrĂ«dhĂ«nieve, saqĂ« po kaq e larmishme dhe e pafundme Ă«shtĂ« mĂ«nyra qĂ« ti zgjedh. GjithmonĂ« e kam parĂ« si njĂ« moment tĂ« adhurueshĂ«m faktin, qĂ« si ka mundĂ«si qĂ« natyra Ă«shtĂ« kaq perfekte? Natyra Ă«shtĂ« perfekte. E keni vĂ«nĂ« re sa perfekte Ă«shtĂ« natyra, sa perfekte janĂ« kafshĂ«t dhe insektet nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si e ndĂ«rtojnĂ« ekzistencĂ«n e tyre? E keni parĂ« sa tĂ« bukur janĂ«? PĂ«r shembull, sa i bukur Ă«shtĂ« gjeli? E keni parĂ«? UnĂ« tani jam dhe nĂ« fshat dhe kam edhe gjela dhe pula nĂ« shtĂ«pi; E keni parĂ«, pĂ«r shembull, se sa i bukur Ă«shtĂ« gjeli? sa i bukur Ă«shtĂ« palloi? Kur i shikon ato, ti thua, po si Ă«shtĂ« e mundur? Po edhe njĂ« insekt qĂ« nuk tĂ« pĂ«lqen, ose njĂ« kafshĂ« qĂ« nuk tĂ« pĂ«lqen prapĂ« ka atĂ« misterin e vet, ndĂ«rkohĂ« kur futen nĂ« raporte me njĂ«ri-tjetrin edhe njerĂ«zit, edhe kafshĂ«t, edhe natyra, aty pastaj egĂ«rsohen. Aty ndodh njĂ« gjĂ« tjetĂ«r, qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rsĂ«ri shumĂ« interesante. Mendo qĂ« ky perfeksioni tĂ« ishte dhe nĂ« raporte. Do tĂ« ishte njĂ« tmerr. Dhe mua mĂ« duket qĂ« kjo Ă«shtĂ« bukuria qĂ« ne jetojmĂ«. ËshtĂ« njĂ« bukuri e jashtĂ«zakonshme dhe kjo na bĂ«n edhe tĂ« dallueshĂ«m, kjo na bĂ«n edhe tĂ« vlefshĂ«m, kjo na jep mundĂ«sinĂ« qĂ« ne nga gabimet tĂ« pĂ«rfitojmĂ«, tĂ« mĂ«sojmĂ«. Eksperiencat janĂ« po aq tĂ« larmishme gjithashtu. KĂ«shtu qĂ« vullneti hyjnor Ă«shtĂ« i kombinuar me kĂ«tĂ«, me rolin qĂ« ne gjejmĂ« vetĂ«. JanĂ« ca shenja qĂ« tĂ« vijnĂ« herĂ« pas here. Telepatia, pĂ«r shembull, njĂ« prezencĂ« nĂ« Ă«ndĂ«rr ose tĂ« tjera momente, ngjarje qĂ« ndodhin dhe duket sikur i ka thurur njĂ« fuqi e pĂ«rtejme, se tĂ« çudisin, tĂ« befasojnĂ«.

Ina Kollcaku: Ndoshta tani është dhe intuita ndonjëherë.

Linda Rama: Po si erdhi ajo intuita? Dhe mĂ« pas tĂ« duhet ty tĂ« orientohesh nĂ« to, por ato mund tĂ« tĂ« definojnĂ« nĂ« njĂ« moment dhe jetĂ«n, sigurisht, nĂ« funksion tĂ« asaj se çfarĂ« ke bĂ«rĂ« ti me to. Dhe pastaj Ă«shtĂ« ajo mrekullia e madhe fare qĂ« tĂ« bĂ«n tĂ« jesh shumĂ« realist nĂ« kĂ«tĂ« lloj bisede, qĂ« nuk kemi njĂ« vizitor tĂ« kthyer nga bota e pĂ«rtejme, nuk kemi njĂ« shpirt tĂ« kthyer. Kemi shpirtrat e vjetĂ«r, qĂ« edhe kĂ«tĂ« e besojmĂ«. Zaho ishte shumĂ« i vogĂ«l, mund tĂ« ishte 3- javĂ«sh kur reagonte ndaj komunikimeve tona nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« si i rritur dhe ne thonim, çfarĂ« Ă«shtĂ«? Ka qĂ«nĂ« kĂ«tu? NĂ« qoftĂ« se unĂ« bĂ«ja sikur mĂ«rzitesha, mĂ«rzitej dhe ai. Me mĂ«nyrĂ«n e vet shprehte mĂ«rzinĂ« e tij. UnĂ« rrudhesha, rrudhej edhe ai; Edi rrudhej, rrudhej edhe ai. AtĂ«herĂ«, ku ishte kjo? Si ndodh kjo nĂ« muajin e parĂ«? Si mund tĂ« ndodhĂ« kjo? Dhe ti fillon edhe mendon, mos ka jetuar njĂ«herĂ«? Dhe janĂ« kĂ«to kuriozitetet. Dhe pĂ«r shkak se s’kemi tĂ« tjerĂ« vizitorĂ« tĂ« kthyer kĂ«tu, kemi dhe kuriozitetin, duam ta besojmĂ« dhe kemi dhe nevojĂ«n e surprizĂ«s, tĂ« jemi tĂ« surprizuar edhe kur ikim.

 Ina Kollcaku: Na bën mirë ndërkohë.

Linda Rama: Po le tĂ« ikim me njĂ« surprizĂ« tĂ« madhe dhe t’shohim pastaj se çfarĂ« Ă«shtĂ«. KĂ«shtu thotĂ« njĂ« mikesha ime: “Nuk tĂ« garantoj- thotĂ«, se çfarĂ« do jetĂ« andej, po do jesh shumĂ« e surprizuar’’. ËshtĂ« njĂ« mikesha ime qĂ« i ka kaluar tĂ« 80-at tani, e huaj nga vendet nordike dhe njĂ«herĂ« ma ka thĂ«nĂ« kĂ«tĂ«.

Ina Kollcaku: Jam tmerrësisht kurioze të di, nuk dua të di dhe do të pyes një, çfarë peshe ka të jesh gruaja e kryeministrit, sepse dua të di çfarë peshe ka të jesh burri Linda Ramës, me gjithë ngjyrat që ju ofroni, me gjithë dinamikat, me gjithë luftën, me gjithë karrierën, me gjithë arritjet. Sa e rëndë është kjo?

Linda Rama: Ka njĂ« dimension nĂ« jetĂ«n e njĂ« çifti apo tĂ« dy njerĂ«zve qĂ« kanĂ« vendosur tĂ« jetojnĂ« bashkĂ«, i cili Ă«shtĂ« njĂ« dimension njerĂ«zor. Kush Ă«shtĂ« ky sipas meje? EshtĂ« ai qĂ« nĂ« fakt shoqĂ«ron vendimmarrjen e çdo njeriu qĂ« nĂ« njĂ« moment tĂ« caktuar thotĂ« “unĂ« nuk do jetoj vetĂ«m, unĂ« do bĂ«hem dy me personin tjetĂ«r’’. Flasim kĂ«tu jo pĂ«r kohĂ«n kur ishin martesat e ndĂ«rmjetĂ«suara, por pĂ«r njĂ« martesĂ«, e cila Ă«shtĂ« vullneti i njĂ« dashurie midis dy njerĂ«zve. NĂ« momentin kur ti vendos tĂ« marrĂ«sh kĂ«tĂ« hap prevalon dashuria, apo jo? Dhe sigurisht, edhe disa vlerĂ«sime qĂ« ti arrin tĂ« kesh ndaj njeriut me tĂ« cilin vendos, ose ai pĂ«r ty. Por gjithsesi janĂ« vlerĂ«sime pothuajse nĂ« distancĂ«, ndonjĂ«herĂ« intuitive, ndonjĂ«herĂ« edhe tĂ« bazuara, po tĂ« paprovuara nĂ« planin personal. Ti asnjĂ«herĂ« nuk e di nĂ«n tĂ« njĂ«jtĂ«n çati si do tĂ« zhvillohet e gjithĂ« ngjarja, domethĂ«nĂ«, mungesa e njohjes Ă«shtĂ« nĂ« njĂ« shkallĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r atĂ« qĂ« vjen. MegjithatĂ«, merret njĂ« vendim. Pse merret ai vendim? Sepse ti nĂ« atĂ« moment e di, qĂ« jeta pa tĂ« nuk Ă«shtĂ« aq e bukur sa me tĂ«. ËshtĂ« kaq e thjeshtĂ«. PĂ«r shkak tĂ« njĂ« dashurie. Dashuria s’mund tĂ« arsyetohet nĂ« atĂ« moment, nuk mund tĂ« jetĂ« e kritikueshme. Dhe çfarĂ« bĂ«n, mendoj unĂ«? NĂ« momentin e parĂ« ky Ă«shtĂ« njĂ« bast i madh. Ti vendos njĂ« bast tĂ« madh, mbase Ă«shtĂ« basti mĂ« i madh i jetĂ«s tĂ«nde. Kush Ă«shtĂ« basti? Basti Ă«shtĂ« qĂ« ti nĂ« atĂ« moment beson tek gjĂ«ra tĂ« cilat s’kanĂ« ndodhur. Ti thua qĂ« “do ndodhĂ« kĂ«shtu dhe unĂ« e besoj kĂ«tĂ«â€. Pra e jep besimin nĂ« avancĂ«. Dhe mĂ« pas, çfarĂ« tĂ« duhet tĂ« bĂ«sh? ÇfarĂ« duhet tĂ« bĂ«jnĂ« tĂ« dy? Kush Ă«shtĂ« pesha e tĂ« dyve? Pesha e tĂ« dyve Ă«shtĂ« tĂ« provojnĂ« qĂ« janĂ« nĂ« nivelin e bastit. Dhe janĂ« nivelin e asaj dashurie, atij besimi reciprok, tĂ« asaj dashurie tĂ« madhe qĂ« ka qenĂ« nxitĂ«sja pĂ«r tĂ« marrĂ« vendimin pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar sĂ« bashku. NdonjĂ«herĂ«, pesha e bastit Ă«shtĂ« mĂ« e madhe se pesha individuale e tĂ« dyve. Nuk duket bukur apo jo? KĂ«shtu basti fillon dhe zbehet. Ka raste kur pesha shtohet. Madje Ă«shtĂ« mĂ« e madhe sesa ajo qĂ« ti ke menduar nĂ« fillim, ditĂ«n kur e more kĂ«tĂ« vendim, pra se basti i vĂ«nĂ«. Dhe kjo jo vetĂ«m e bĂ«n bastin tĂ« bukur, tĂ« sigurtĂ«, po qĂ«ndron mĂ« bukur. TĂ« dy peshat qĂ«ndrojnĂ« bukur.

 Ina Kollcaku: Je si tĂ« jesh gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s emocionuar
.

Linda Rama: ËshtĂ« shumĂ« mĂ« shumĂ«, sepse jeta t’i ofron tĂ« gjitha. Ama, ti i mban. Dhe kjo Ă«shtĂ« pesha, Ă«shtĂ« ajo qĂ« mban. Nuk Ă«shtĂ« pesha sa rĂ«ndon, Ă«shtĂ« pesha qĂ« mban. JanĂ« bashkĂ«, janĂ« rezultante. AtĂ«herĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e madhe. Dhe jeta t’i jep tĂ« gjitha. TĂ« jep emocionin, tĂ« jep rrĂ«zimin, tĂ« jep ankthin, tĂ« jep frikĂ«n, tĂ« jep ngadhĂ«njimin, tĂ« jep shkĂ«lqimin, t’i jep tĂ« gjitha.

 Ina Kollcaku: NdonjĂ«herĂ« ‘’pesha qĂ« mban gruaja e pilotit thonĂ« qĂ« Ă«shtĂ« dhe mĂ« i rĂ«ndĂ« se e pilotit’’. A ekziston edhe kjo ndĂ«rkohĂ« mes rreshtave tĂ« asaj qĂ« po thoni ju?

Linda Rama: Kjo e pilotit, Ă«shtĂ« njĂ« peshĂ« e njĂ« lloji tjetĂ«r. Mos t’i vĂ«mĂ« nĂ« kandar, se nuk mund tĂ« jenĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin kandar. Kush Ă«shtĂ« kandari i pĂ«rbashkĂ«t? ËshtĂ« qĂ« piloti t’ia dalĂ«, tĂ« kapĂ« tokĂ«n. TĂ« fluturojĂ« lart kur Ă«shtĂ« pĂ«r tĂ« fluturuar lart, po tĂ« arrijĂ« nĂ« destinacion. Dhe ky Ă«shtĂ« njĂ« ankth shumĂ« i madh nĂ« rastin e jetĂ«s sĂ« tij dhe kĂ«to ankthe e shoqĂ«rojnĂ« edhe mbĂ«shtetĂ«sen ose njeriun qĂ« zhvillon jetĂ«n sĂ« bashku me njeriun kryesor. Ndryshimi Ă«shtĂ« qĂ« piloti e ka nĂ« dorĂ« vetĂ« qĂ« tĂ« shkojĂ« lart dhe tĂ« kapĂ« tokĂ«n, ndĂ«rsa ai qĂ« e pret nga larg nuk ka asgjĂ« nĂ« dorĂ«. Ai vetĂ«m duhet tĂ« lutet qĂ« piloti t’ia dalĂ«.

Ina Kollcaku: Ka vetëm dashuri.

Linda Rama: Ka dashurinë, ka mbështetjen që piloti të jetë i qetë kur të vijë në shtëpi. Ka të gjithë pjesën tjetër, por nuk e ka timonin e pilotit në dorë apo pajisjen e madhe që kanë pilotët përpara. Në rastin e peshës të Edit për mua apo times për Edin ka një dimension tjetër pastaj, që dallon nga dimensioni i njerëzve, të cilët zhvillojnë jetën e tyre të zakonshme.

 Ina Kollcaku: Me mĂ« pak pĂ«rgjegjĂ«si, le tĂ« themi


Linda Rama: Në rastin tim dhe të Edit, pesha jonë nuk matet më se çfarë bën Edi për mua dhe unë për Edin. Pesha jonë matet me një peshë tjetër, me një dimension tjetër dhe është pesha e besimit të njerëzve, të cilën ti duhet ta mbash. Si? Duke qënë çdo ditë koshient për peshën e vendimeve të tua tek kombi dhe tek vendi. Kjo është një peshë që e definon raportin tonë në kuptimin e një dimensioni të shtuar.

Ina Kollcaku: ThashĂ« qĂ« janĂ« fjalĂ« qĂ« tingĂ«llojnĂ« si testament kĂ«shtu qĂ« mund tĂ« mĂ« shohĂ«sh ndonjĂ«herĂ« dhe qĂ« jam pĂ«rhumbur duke dĂ«gjuar fjalĂ«t tuaja. Por ju keni njĂ« pĂ«rgjigje brilante televizive tĂ« njĂ« shprehje qĂ« personalisht nuk mĂ« pĂ«lqen fare, qĂ« Ă«shtĂ« “burrĂ« i fuqishĂ«m, grua e fortë’’. GjithmonĂ« kam pas njĂ« lloj irritimi me kĂ«tĂ«, me kĂ«tĂ« shprehje, ama ju publikisht jeni pĂ«rgjigjur ashtu si thashĂ«, nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« brilante, duke thĂ«nĂ« qĂ« njĂ« burrĂ« i fuqishĂ«m ka nga mbrapa njĂ« nĂ«nĂ« tĂ« fortĂ«. NdĂ«rkohĂ«, ne gazetarĂ«t kemi qejf qĂ« tĂ« marrim pak edhe vesh lart e poshtĂ« çfarĂ« ndodh. Si mund tĂ« jetĂ« Linda nĂ« jetĂ«n e saj tĂ« pĂ«rditshme? Si mund tĂ« jetĂ« e tĂ« tjerĂ«, e tĂ« tjerĂ«? Dhe gojĂ«dhĂ«nat dhe fjalĂ«t kanĂ« qenĂ« gjithmonĂ« qĂ« ju, pĂ«rveçse keni qenĂ« shumĂ« e dedikuar ndaj vjehrrĂ«s tuaj ose teta NetĂ«s, siç njihet nĂ« lagjen e saj, keni qenĂ« pranĂ« saj çdo ditĂ« deri ditĂ«n e saj tĂ« fundit, qĂ« tregon shumĂ« pĂ«r njĂ« grua, sidomos pĂ«r njĂ« grua kaq shumĂ« tĂ« suksesshme, qĂ« tradicionalen dhe avangardĂ«n e shkrijnĂ« kaq bukur sa ju. Ju mungonte teta Neta? A bĂ«het ndonjĂ«herĂ« mĂ« e lehtĂ« me kohĂ«n njĂ« marrĂ«dhĂ«nie si ajo qĂ« ju e ndĂ«rtuat me tĂ«, me shumĂ« dashuri, si tĂ« ishte njĂ« nĂ«nĂ« pĂ«r ju?

Linda Rama: MĂ« rikthyet tek ajo intervistĂ«, pĂ«r ta thĂ«nĂ« mĂ« gjatĂ«. UnĂ« aty kam thĂ«nĂ« qĂ« “njĂ« njeri i madh Ă«shtĂ« produkt i njĂ« babai tĂ« madh dhe e njĂ« nĂ«ne tĂ« madhe”. Dhe unĂ« e besoj kĂ«tĂ«. TĂ« madh nĂ« dimensione. TĂ« cilat ne i gjejmĂ« edhe nĂ« jetĂ«n e pĂ«rditshme, pra pasqyrimin e dimensioneve tĂ« prindit tek fĂ«mija. UnĂ« e kam prekur vdekjen kur kam qenĂ« adoleshente, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«. Kam humbur xhaxhain tim nĂ« moshĂ« shumĂ« tĂ« re. Xhaxhai im ishte, 29 vjeç, kur aksidentalisht u largua nga ne. Dhe unĂ« e mbaj mend dhe Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« flas pĂ«r kĂ«tĂ«. S’kam folur kurrĂ« as nĂ« shtĂ«pi pĂ«r kĂ«tĂ« moment. Por Ă«shtĂ« njĂ« moment qĂ« mĂ« konfirmohet. UnĂ« e mbaj mĂ«nd kur kjo ndodhi dhe ka qenĂ« njĂ« segment kohe i caktuar me atĂ« rast ku pĂ«r mua, edhe adoleshente, bota e humbi kuptimin, nuk kishte mĂ« kuptim. Ishte njĂ« moment ku unĂ« thashĂ«, jeta s’ka mĂ« kuptim. Dhe po ai moment kur mu duk sikur bota ndaloi. Literalisht, mua mu duk sikur ndaloi. Dhe kam kuptuar me kalimin e kohĂ«s qĂ« ai kuptim, ai segment kuptimi, nuk vjen mĂ«. Ti nuk je mĂ« kuptimplotĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si e zhvillon jetĂ«n. Ti e ke tĂ« cunguar. UnĂ« kam humbur gjyshĂ«rit e Reas. Ata kanĂ« qenĂ« njĂ« prezencĂ« e jashtĂ«zakonshme nĂ« jetĂ«n time gjithashtu. UnĂ« kam humbur kolegun me tĂ« cilin themelova zyrĂ«n para disa viteve. Ka humbur njĂ« pjesĂ« e kuptimit pĂ«r mua me largimin e tij dhe duhet ta gjej mĂ«nyrĂ«n si ta plotĂ«soj kĂ«tĂ« humbje, por nuk Ă«shtĂ« e njĂ«jta gjĂ«. Kam humbur gjyshĂ«rit e mi, tĂ« gjithĂ« gjyshĂ«rit e mi. Nuk e ka bota mĂ« tĂ« njĂ«jtin kuptim sesa kur i ke tĂ« gjithĂ« ata qĂ« janĂ« prezenca tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« jetĂ«n tĂ«nde. Me mamanĂ« e Edit, unĂ« bisedoja shumĂ« gjatĂ«. Kuptoheshim mirĂ«, ishim nĂ« procesin e njohjes sĂ« njĂ«ra-tjetrĂ«s. E kemi marrĂ« kohĂ«n pĂ«r ta njohur njĂ«ra-tjetrĂ«n. Dhe pĂ«r kĂ«tĂ« shkak dhe arrinim tĂ« kishim njĂ« raport intensiv dhe kur themi intensiv, nuk Ă«shtĂ« thjeshtĂ« kohĂ«, po kohĂ« e jetuar, kohĂ« e jetuar me bisedĂ«, me mendim, me emocione, me kujdes. Kur ne ishim tĂ« dyja me mamanĂ« e Edit, ishte shumĂ« e habitshme, gjithkush tjetĂ«r bĂ«hej i tepĂ«rt dhe ajo e kishte tĂ« rĂ«ndĂ«sishme kĂ«tĂ«. NĂ« momentin qĂ« ne ishim tĂ« dyja, megjithĂ«se mund t’i donte qĂ« tĂ« gjithĂ« njerĂ«zit qĂ« mund tĂ« ndodhnin aty, ishte shumĂ« e natyrshme qĂ« gjithkush tĂ« ishte i tepĂ«rt. Sepse aty ishim ne, tĂ« dyja. Dhe biseda dhe koha dhe momenti ishte pĂ«r ne tĂ« dyja. NĂ« fillim Ă«shtĂ« dhimbja. Kur e humbet kĂ«tĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« dhimbje e madhe. UnĂ« nuk do ta bĂ«ja kĂ«tĂ« rrĂ«fim dhe nuk e kam bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« rrĂ«fim kur ishte viti i parĂ« kur kjo ndodhi. Tani jam pak mĂ« e qartĂ«, nĂ« kuptimin se si pĂ«rballohet. EshtĂ« njĂ« dhimbje e madhe dhe ke nevojĂ« tĂ« luftosh me dhimbjen qĂ« shkakton largimi. Duhet tĂ« pĂ«rcaktoje njĂ« rutinĂ« tĂ« re. Sepse ti kishe humbur njĂ« pjesĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« rutinĂ«s tĂ«nde. Duhet tĂ« mbaje nĂ« ekuilibĂ«r njerĂ«zit e tjerĂ«, Edin. Ishte njĂ« humbje shumĂ« e madhe pĂ«r Edin dhe tĂ« gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t nĂ« familje. Pastaj, fillon dhe ballafaqohesh me mungesĂ«n. ËshtĂ« dhimbja nĂ« fillim. Nuk tĂ« lĂ« dhimbja tĂ« ndjesh mungesĂ«n. Dhimbja dhe nevoja pĂ«r tĂ« rivendosur njĂ« rutinĂ« tĂ« re. Pastaj tĂ« vjen mungesa. Ty tĂ« mungon. AtĂ«herĂ« çfarĂ« do tĂ« bĂ«sh? Do tĂ« fillosh, do tĂ« merresh, do tĂ« gjesh mĂ«nyrĂ«n tĂ«nde si ta sjellĂ«sh. Duhet tĂ« lexosh shenjat se si vjen ajo tek ti. KĂ«tĂ« do ta gjesh vetĂ«. ËshtĂ« puna jote. Po ama Ă«shtĂ« njĂ« punĂ« e pĂ«rditshme qĂ« duhet ta bĂ«sh, ose sa herĂ« qĂ« ti e ndjen kĂ«tĂ« pjesĂ« tĂ« nevojĂ«s tĂ«nde. PĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur pyetjes tuaj, a tĂ« mungon mamaja e Edit? Mua mĂ« mungon jashtĂ«zakonisht shumĂ«. NĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pazĂ«vendĂ«sueshme mĂ« mungon mamaja e Edit. Por unĂ« e kam gjetur dhe gjej tĂ«rĂ« kohĂ«n mĂ«nyrĂ«n, pĂ«r ta sjellĂ« nĂ« çdo lloj forme mamanĂ« e Edit nĂ« tĂ« pĂ«rditshmen time. Kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« unĂ« nĂ« fakt, e kam bĂ«rĂ« pĂ«r mamanĂ« e Edit, e bĂ«j pĂ«r gjyshĂ«rit e Reas, e bĂ«j pĂ«r gjyshĂ«rit e mi. UnĂ« e gjej mĂ«nyrĂ«n, e kĂ«rkoj. E mendoj se si t’i risjell. Me njĂ« shije, me njĂ« ushqim, me njĂ« bisedĂ«, me njĂ« send, me njĂ« kujtim, me njĂ« rrĂ«fim. E gjej. Po ata janĂ« tĂ«rĂ« kohĂ«n pjesĂ« e tĂ« jetuarit.

 

Ina Kollcaku: UnĂ« falenderoj shumĂ« qĂ« e ndatĂ« kĂ«tĂ« pyetje me mua dhe dua t’ju kĂ«rkoj ndjesĂ« nĂ«se ishte pa vend ose e ngacmova njĂ« gjĂ«.

Linda Rama: ËshtĂ« ok. UnĂ« e kam kaluar atĂ« pengesĂ«, dhe ja, kjo Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r ta ri sjellĂ«. Dhe me atĂ« rast, unĂ« risolla dhe mungesa tĂ« tjera qĂ« kam pĂ«suar nĂ« jetĂ«.

 Ina Kollcaku: Duhet tĂ« kaloj pak nĂ« publicitet, por dua qĂ« gjatĂ« publicitetit tĂ« mendoni filozofinĂ« e bukur qĂ« solli dhuroj Linda pĂ«r ju mbi jetĂ«n dhe vdekjen dhe mungesĂ«n e njerĂ«zve qĂ« ne i duam shumĂ«. Jemi rikthyer sĂ«rish nĂ« studio dhe unĂ« dua tĂ« eksploroj disa role tĂ« tjera sociale qĂ« nĂ« fakt Linda Rama ka. Dhe pĂ«rpara se tĂ« kaloj tek Linda si nĂ«nĂ«, si gjyshe dhe dimensione tĂ« tjera, dua ta rikthej nĂ« vajzĂ«n e vogĂ«l. GjithmonĂ« jam kurioze pĂ«r fĂ«mijĂ«n e brendshĂ«m, ndoshta edhe nga formimi dhe shkollimi im, dhe ne psikologĂ«t tĂ« vdesim pĂ«r inner child –in dhe fĂ«mijĂ«n e brendshĂ«m. Dhe mĂ« ndodh shpesh nĂ« ditĂ« tĂ« vĂ«shtira, sidomos nĂ« ditĂ« kur jeta nuk Ă«shtĂ« aq e mirĂ« me mua, kam nevojĂ« pĂ«r mamanĂ« time dhe dua tĂ« iki te mami im dhe ta pĂ«rqafoj. Ju çfarĂ« ju kthen te nĂ«na juaj pĂ«r ta pĂ«rqafuar atĂ« nevojĂ«n qĂ« nuk di ndoshta si ta shpjegoj me fjalĂ« ekzaktĂ«sisht momentin e nevojĂ«s pĂ«r tĂ« ndjerĂ« pĂ«rqafimin e mamasĂ« tĂ«nde.

Linda Rama: Unë dua të jem me mamin tim kur lëndohem padrejtësisht. Eshtë e vetmja strehë ku dua të shkoj. Te mami dhe te babi. Shkoj atje sepse edhe heshtja nuk ka nevojë të shpjegohet Edhe në qoftë se unë nuk flas asnjë fjalë, mami dhe babi mua më kuptojnë shumë mirë, më njohin plotësisht, nuk më gjykojnë. Ata e dinë energjinë time kur ajo është në nota të ulëta, ata e ndiejnë dhe jam e bindur që nuk më dyshojnë, i kam aleatë të pakushtëzuar. Shkoj atje tek prezenca siguruese e mamit. Mami im është një grua me një inteligjencë dhe me një energji shumë të posaçme. Unë strukem te babi dhe kam proteksionin e mamit. Kështu ka qenë gjithmonë. Strukja ime ka qenë te babi. Unë babin kam patur mbështetësin tim shumë të madh. Mami ka qenë kërkuesja e madhe për mua. E luanin shumë bukur këtë dyshe, këtë tango në raport me mua. Dhe është si rikthim në gjendje ekuilibri. Kur dal që andej, unë jam në një ekuilibër tjetër, me të cilin mund të vazhdoj qetësisht. Po, ai është momenti, lëndimi i padrejtë që më çon menjëherë atje. Edhe kur lëndimi ndonjëherë ndodh edhe nga fëmija yt, pa dashje. Ndodh që të kalojë kufiri e ti lëndohesh, se nuk të përgjigjet, nuk të kupton, nuk do të të kuptojë në atë moment. Dhe më ka ndodhur në një moment, i kam thënë Zahos, për shembull. Stop! U bë shumë që unë të them një gjë, dhe ti insiston. Dua të jem tek mami im në këtë moment. Unë jam mamaja e tij, që në atë moment dua të shkoj te mami im dhe kjo më duket plotësisht legjitime. Dhe çudi, kjo ka kaq shumë fuqi. Aty dhe ai ndalon. Nuk e kërkon më, se dhe ai e di që mami për të është një gjë shumë e rëndësishme. Aty vjen edhe koshienca e tij në një ekuilibër të drejtë dhe kjo është fuqi shumë e madhe. Fuqia e nënës është një fuqi e jashtëzakonshme, mendoj unë.

Ina Kollcaku: Ndërkohë, paralelisht te vetja juaj, shihni të pasqyruar një sjellje tipike të nënës tuaj, që ju e bëni me fëmijët dhe do donit që edhe Rea ta bënte me fëmijët e saj dhe Zaho, pra si të themi një sjellje që dhe ju bën ju krenar dhe atribuoni arritjet.

 Linda Rama: AftĂ«sia pĂ«r t’ia dalĂ« me dinjitet dhe duke e bĂ«rĂ« veten mĂ« tĂ« mirĂ«. Mamaja ime ia ka dalĂ« tĂ« jetĂ« njĂ« grua qĂ« ia del, ia del me dinjitet. E gjen mĂ«nyrĂ«n. Ia del duke u bĂ«rĂ« njĂ« vetĂ« mĂ« e mirĂ«. PrindĂ«rit e mi tĂ« dy janĂ« tĂ« tillĂ«. Ata ia kanĂ« dalĂ«. Ata ia kanĂ« dalĂ« me dinjitet dhe me njĂ« vete mĂ« tĂ« mirĂ« dhe mendoj qĂ« kĂ«tĂ« medalje ata nuk kanĂ« nevojĂ« qĂ« tĂ« vijojnĂ« tĂ« pĂ«rpiqen pĂ«r ta marrĂ«. Ata kĂ«tĂ« e kanĂ« marrĂ«. Dhe tĂ« shohĂ«sh qĂ« njĂ« medalje tĂ« tillĂ« tĂ« ta japin fĂ«mijĂ«t e tu nĂ«pĂ«rmjet gjithĂ« adhurimit qĂ« kanĂ«, kujdesit qĂ« kanĂ« nĂ« tĂ« gjallĂ« mendoj, qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« arritje shumĂ« e madhe. Ka njerĂ«z qĂ« luftojnĂ« tĂ«rĂ« kohĂ«n pĂ«r ta patur. PrindĂ«rit e mi e kanĂ« marrĂ«. Dhe unĂ« jam shumĂ« e lumtur pĂ«r kĂ«tĂ«, qĂ« ato kĂ«tĂ« e kanĂ« parĂ« ketĂ« nĂ« tĂ« gjallĂ«.

 Ina Kollcaku: MĂ« vjen shumĂ« mirĂ«, ndĂ«rkohĂ« jeta juaj tani Ă«shtĂ« e pĂ«rzier me politikĂ«n. Duam apo nuk duam ne dhe nuk i shpĂ«tojmĂ« dot kĂ«saj. Ka disa pyetje qĂ« unĂ« do t’i jap dy-tre shije dhe do pres rrĂ«fimin tuaj, ashtu si vetĂ«m ju mund ta shpjegoni nĂ« nivel filozofik. ÇfarĂ« ndryshimi ka politika nĂ« filozofi dhe nĂ« praktikĂ«? Si mund tĂ« jetojĂ« shoqĂ«ria civile me pushtetin dhe me kryeministrin? Dhe si ndikon politika nĂ« dinjitet dhe liri? Dhe a ndikon?

Linda Rama: Pjesa e filozofisĂ« politike dhe e politikĂ«s, si instrumenti i ndryshimit tĂ« pĂ«rditshĂ«m tĂ« realiteteve me vendimmarrjet e saj. Filozofia jep ligjshmĂ«ritĂ«. Pra cilat janĂ« ligjĂ«sitĂ« qĂ« kanĂ« dalĂ« nga barku i mijĂ«vjeçarĂ«ve, nga barku i kohĂ«s, nga tĂ« gjitha eksperiencat dhe tĂ« gjitha rrahjet e mendimeve dhe tĂ« praktikave qeverisĂ«se, drejtuese, politike, e keshtu me radhĂ«. Kurse politika Ă«shtĂ« arti i tĂ« pĂ«rditshmes, ndryshimi i realitetit nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rditshme. Jo vetĂ«m me fuqinĂ« e mendimit, po me fuqinĂ« e veprimit. ËshtĂ« njĂ« dinamikĂ« plotĂ«sisht tjetĂ«r, dinamika e politikĂ«s si praktikĂ« me dinamikĂ«n e filozofisĂ«, nĂ« tĂ« cilĂ«n duhet tĂ« mbĂ«shtetet qasja politike. Po aq i larmishĂ«m sa ç â€˜Ă«shtĂ« realiteti, aq tĂ« larmishme janĂ« vendimmarrjet dhe mĂ«nyrat qĂ« politika gjen pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur nevojave. Filozofia nuk e ka kĂ«tĂ« dinamikĂ«. Ajo ka kohĂ«, filozofia ka kohĂ«n e vet.

Ina Kollcaku: Duket shumë e thjeshtë të japësh mendje se si mund të bëhet diçka.

 Linda Rama: Ka dhe ajo sfidat e veta, kur do, kur kĂ«rkon ti pĂ«rdori. Sepse duhet ta vendosi nĂ« pamundĂ«si politikĂ«n, nĂ« rastet kur filozofia mendon qĂ« politika ka shmangie tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nga pikĂ«risht ato ligjĂ«sitĂ« qĂ« koha i ka provuar. Dhe ky Ă«shtĂ« roli i filozofĂ«ve. EshtĂ« njĂ« rol shumĂ« i shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Ti ke dĂ«shirĂ« tĂ« ulesh me njĂ« filozof, e di sa bukur Ă«shtĂ« tĂ« flasĂ«sh me njĂ« filozof? ËshtĂ« njĂ« kohĂ« e shpenzuar shumĂ« cilĂ«sisht. Dhe unĂ« i shoh me shumĂ« vlerĂ«sim filozofĂ«t, sepse ata janĂ« ndriçues, janĂ« shumĂ« ndriçues pĂ«rgjithĂ«sisht. Edhe kanĂ« njĂ« lloj diskomforti me veten e tyre. MĂ« duket si puna ime njĂ« filozof. UnĂ« jam me njĂ« politikan vendimmarrĂ«s, po unĂ« nuk marr dot vendime nĂ« vend tĂ« tij. Po mendoj qĂ« ca gjĂ«ra mund t’i bĂ«ja ndryshe, po s’kam gjĂ« nĂ« dorĂ«. KĂ«shtu janĂ« dhe filozofĂ«t. JanĂ« nĂ« kĂ«tĂ« diskomfort. MendojnĂ« qĂ« mund t’i bĂ«jnĂ« mĂ« mirĂ«, por nuk i kanĂ« nĂ« dorĂ« pĂ«r t’i bĂ«rĂ« mĂ« mirĂ« edhe kjo Ă«shtĂ« e bukur, Ă«shtĂ« e bukur si gjendje e tyre.

Por nga ana tjetër, unë kam parë për shembull në vetë të parë, filozofë, të cilët janë futur në politikë dhe kanë marrë formën e enës politike. Nuk kanë arritur dot të identifikohen me ligjësitë. Ato mund të bëjnë lehtë filozofin në tavolinë, por aty brenda unë nuk e di si qëndrojnë në petkun e filozofit, ndërkohë që janë të detyruar.

 Ina Kollcaku: Duhet tĂ« bĂ«sh gjĂ«ra tĂ« ndodhin nĂ« fund tĂ« fundit


Linda Rama: Jo, po edhe duhet të pranojnë deformimin. Pranojnë një padrejtësi për hir të politikës. Mbase e justifikojnë për hir të një të mire të madhe. Unë nuk e besoj shumë këtë.

Ina Kollcaku: Ama, politika ta jep apo ta merr dinjitetin?

Linda Rama: Nuk Ă«shtĂ« dhe nuk mund tĂ« jetĂ« o ta merr, o ta jep. Nuk ka lidhje. Dinjiteti Ă«shtĂ« shumĂ« personal, e ke vetĂ« nĂ« dorĂ«. Dhe patjetĂ«r, politika Ă«shtĂ« investim edhe nĂ« dinjitet. Sepse tĂ« ballafaqon. ËshtĂ« shumĂ« lehtĂ« kur nuk je brenda nĂ« politikĂ«, tĂ« kritikosh atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« politikĂ«. Jeta pranĂ« Edit politikan dhe kryeministĂ«r, mĂ« ka mĂ«suar shumĂ« gradualisht, dhe tani e kam bĂ«rĂ« gjithnjĂ« dhe mĂ« shumĂ« timen qĂ« t’i them vetes, ti nuk i di tĂ« gjitha. Kjo Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. NjĂ« njeri duhet t’i japĂ« vetes mundĂ«sinĂ« tĂ« mos ta çojĂ« diskutimin deri nĂ« ekstrem, gjykimin deri nĂ« ekstrem, se ke nevojĂ« tĂ« dĂ«gjosh dhe tjetrin, dhe pastaj diskutimi mund tĂ« bĂ«het mĂ« cilĂ«sor, mĂ« realist dhe mĂ« i dobishĂ«m. Ti nuk i di tĂ« gjitha. Dhe kĂ«tĂ« unĂ« e kam mĂ«suar gradualisht. Derisa tani e kam bĂ«rĂ« timen. Dhe unĂ« pres, jo qĂ« ti di tĂ« gjitha, tĂ« di mĂ« shumĂ« dhe duke ditur mĂ« shumĂ« nĂ« njĂ« farĂ« mĂ«nyre, kuroj edhe atĂ« diskutimin tim, edhe mendimin tim, po edhe kontributin, po edhe gjykimin. Se gjykimi i padrejtĂ« Ă«shtĂ« njĂ« ngarkesĂ« negative pĂ«r tĂ« gjithĂ«. Edhe pĂ«r veten tĂ«nde. A mund tĂ« rri shoqĂ«ria civile si rri shoqĂ«ria civile me pushtetin? Po varet. EshtĂ« si ajo qĂ« dimĂ« nĂ« tĂ« pĂ«rgjithshmen. ShtrĂ«ngo dhe lĂ«sho. NĂ«se tĂ« dy krahet e kanĂ« premisĂ«n pĂ«r tĂ« komunikuar dhe kuptuar njĂ«ri-tjetrin, tĂ« dy kanĂ« premisĂ«n pĂ«r t’u pĂ«rmirĂ«suar. ShumĂ« e thjeshtĂ«. Dhe mos tĂ« harrojmĂ« qĂ« shoqĂ«ria civile Ă«shtĂ« nĂ« nevojĂ« pĂ«r aleatĂ«. Pushteti pĂ«rgjithĂ«sisht Ă«shtĂ« i fuqishĂ«m. EshtĂ« shoqĂ«ria civile nĂ« nevojĂ«. ShoqĂ«ria civile Ă«shtĂ« njĂ« ndjeshmĂ«ri e shtuar pĂ«r kauza tĂ« pĂ«rgjithshme, Ă«shtĂ« e zhveshur nga egot. Pushteti Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i veshur me ego. ShoqĂ«ria civile nuk i ka kĂ«to ego. Ajo Ă«shtĂ« njĂ« kambanĂ«, ajo i bie njĂ« zileje dhe thotĂ«, dĂ«gjo, dĂ«gjoje edhe kĂ«tĂ« zilen, se kjo Ă«shtĂ« njĂ« zile e rĂ«ndĂ«sishme. Dhe unĂ« mendoj qĂ« Ă«shtĂ« fuqia e pushtetit ajo qĂ« hap veshin, duhet tĂ« hapi veshin dhe ta dĂ«gjojĂ« atĂ« zile. Se Ă«shtĂ« pĂ«r njĂ« qĂ«llim mĂ« tĂ« mirĂ« dhe kĂ«to qĂ«llime mundet edhe tĂ« integrohen me njĂ«ra-tjetrĂ«n. AtĂ«herĂ«, si mund tĂ« qĂ«ndrojmĂ« bashkĂ«? Ja pra, duke e mĂ«suar njĂ«ri-tjetrin, duke u mĂ«suar qĂ« ta marrĂ«sh nĂ« konsideratĂ« tjetrin, ta dĂ«gjosh. Pastaj, sigurisht tĂ« bĂ«sh mĂ« tĂ« mirĂ«n me atĂ« qĂ« ke nĂ« dorĂ«. PĂ«r median, nuk mund tĂ« them tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«. Media nuk Ă«shtĂ« e zhveshur nga ego apo jo?

Ina Kollcaku: Nuk e di, ma thoni ju


 Linda Rama: Jo unë mendoj që nuk është. Ne e shohim në të përditshmen tonë median si pushtet. Shoqëria civile është një lloj tjetër pushteti, është pushteti i shpirtrave, i mendjeve të hapura, i njerëzve që duan të kenë një dobi përtej vetes, njerëz që kujdesen për planetin, njerëz që kujdesen për pabarazinë. Janë kauza shumë fisnike, kauzat për të drejtat, për liritë. Janë kauza shumë fisnike kauzat e shoqërisë civile. Media e ka raportin me të vërtetën apo jo?

 Ina Kollcaku: Me lirinĂ« e fjalĂ«s 


 Linda Rama: Liria vjen me përgjegjësitë. E diskutojmë edhe këtë nëse jeni të interesuar. Vjen në momentin që i ke përballuar të gjitha peshat e përgjegjësive. Dhe kjo vlen edhe për median. Dhe kush janë përgjegjësitë? Përgjegjësitë janë që ti të gjithë gamën e kodeve ta zbatosh. Dhe kush është gama e kodeve? Kodet janë kodi në raport me ligjin, kodi në raport me mjedisin, kodi në raport me të drejtën, kodi në raport me lirinë, kodi në raport me familjen. Nëse ti i ke plotësuar të gjithë kodet atëherë, liria të bën sens. Shpalosi të gjitha këto dhe pastaj shijo lirinë tënde.

Ina Kollcaku: Te liria do ndaloj! Nuk do marrĂ« absolutisht asnjĂ« minutĂ« televizive tĂ« japĂ« mendimin tim pĂ«r median, por ama gjatĂ« kohĂ«s qĂ« unĂ« ju Ă«ndĂ«rroja, juve ju mori Anila Basha nĂ« njĂ« super intervistĂ« nĂ« fakt. Dhe duke cituar njĂ« titull fantastik, qĂ« ishte “Liria Ă«shtĂ« pushteti im”. ÇfarĂ« mendon qĂ« donte tĂ« thoshte Anila me kĂ«tĂ«?

 Linda Rama: AtĂ« titull, mbas pĂ«rgjigjeve tĂ« pyetjeve tĂ« mia, e ka nxjerrĂ« vetĂ« Anila. Dhe unĂ« kĂ«tĂ« e kam shijuar personalisht. Ti mund tĂ« mendosh njĂ« gjĂ« pĂ«r veten tĂ«nde, por nĂ«se nuk perceptohet, atĂ«herĂ« nuk ke arritur akoma qĂ« ta transmetosh nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« tillĂ« qĂ« ajo tĂ« jetĂ« e perceptueshme. Kur Anila e nxori atĂ« titull, unĂ« u impresionova shumĂ« pozitivisht. Nga ana tjetĂ«r, po. MĂ« kanĂ« pyetur edhe mikesha tĂ« miat pĂ«r shkak tĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre qĂ« kanĂ« parĂ« kopertinĂ«n. ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo? Nuk e kupton fĂ«mija kĂ«tĂ«. Dhe mua mĂ« ka ardhur shumĂ« mirĂ« qĂ« mikeshat e mia mĂ« kanĂ« thĂ«nĂ« “mĂ« pyeti djali, po kjo mami çfarĂ« do tĂ« thotĂ«? ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« Linda me kĂ«tĂ«? PashĂ« teta LindĂ«n atje tek Billboardi. Kishte shkruar kĂ«shtu. Ç’ishte ajo? Dhe ky diskutimi im tani Ă«shtĂ« pĂ«r fĂ«mijĂ«t. Liria vjen gjithmonĂ« me pĂ«rgjegjĂ«si. KĂ«to tĂ« dyja nuk i ndan dot. NĂ«se ti nuk merr pĂ«rgjegjĂ«si, ti nuk mund tĂ« ushtrosh lirinĂ«, sepse liria e njĂ« njeriu qĂ« nuk merr pĂ«rgjegjĂ«si mund tĂ« jetĂ« dhe e dĂ«mshme, jo vetĂ«m pĂ«r tĂ«, mund tĂ« jetĂ« e dĂ«mshme edhe pĂ«r tĂ« tjerĂ«t.

Ina Kollcaku: Për lirinë e dikujt tjetër.

Linda Rama: Jo, mund tĂ« jetĂ« e dĂ«mshme pĂ«r gjithçka. NĂ«se ti je njĂ« njeri qĂ« thua unĂ« do bĂ«j kĂ«tĂ«, sepse kĂ«shtu mendoj unĂ«, kjo mund tĂ« jetĂ« shumĂ« e rrezikshme, madje ndonjĂ«herĂ« shumĂ« e rrezikshme. AtĂ«herĂ« ti ke nevojĂ« tĂ« marrĂ«sh disa pĂ«rgjegjĂ«si dhe kush janĂ« kĂ«to pĂ«rgjegjĂ«si? PĂ«rgjegjĂ«sitĂ« krijohen me kalimin e kohĂ«s. JanĂ« peshat qĂ« merr. Dhe kĂ«tu janĂ« ato qĂ« permenda edhe nĂ« rastin e paraleles me median. JanĂ« kodet. QĂ« tĂ« gjitha sĂ« bashku janĂ« kodiku jot. Kush janĂ«? Kodi ndaj punĂ«s. Ti do ta respektosh kĂ«tĂ«. ÇfarĂ« kodi ke me punĂ«n? ÇfarĂ« kodi ke me familjen? ÇfarĂ« kodi ke me mjedisin? ÇfarĂ« kodi ke me shoqĂ«rinĂ«? ÇfarĂ« kodi ke me ligjin? ÇfarĂ« kodi ke me etikĂ«n? TĂ« gjitha kĂ«to i shpalos, dhe nĂ« momentin qĂ« ti i shpalos, nĂ« fakt, tĂ« gjitha kĂ«to, atĂ«herĂ« ke mundĂ«si qĂ« tĂ« fillosh tĂ« ndjesh shijen e lirisĂ« sĂ« mendimit, tĂ« veprimit dhe tĂ« fjalĂ«s. Sepse vetĂ«m atĂ«herĂ« liria e mendimit, veprimit dhe fjalĂ«s tĂ« merret seriozisht. Dhe mendoj qĂ« unĂ« sensin e lirisĂ« e kam patur premisĂ« tĂ« brendshme. UnĂ« lirinĂ« nuk e negocioj me asgjĂ«. Mund mos ta shoh te vetja ime, por unĂ« nuk resht sĂ« thĂ«ni atĂ« qĂ« dua, qĂ« mendoj, qĂ« Ă«ndĂ«rroj. I shoh shumĂ« gjĂ«ra tek vajza ime tani dhe jam e lumtur, e kam arritur. UnĂ« lirinĂ« nuk dua ta shoh te vetja, dua ta shoh te tĂ« tjerĂ«t, aq mĂ« shumĂ« te fĂ«mija, qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« siguri e jashtĂ«zakonshme dhe konfirmimi i asaj qĂ« ti ke bĂ«rĂ«. Babai im them unĂ« ka qenĂ« i pari qĂ« kuptoi sensin, prirjen e lirisĂ«, kĂ«rkesĂ«n e panegociueshme qysh kur isha e vogĂ«l. “Ti i jep krahĂ« LindĂ«s”. Kjo ishte shprehja nĂ« shtĂ«pinĂ« time, nĂ« familjen time. Ti i jep krahĂ«, qĂ« do tĂ« thotĂ«, ti i jep besim dhe liri LindĂ«s. Kjo e ka shoqĂ«ruar gjithĂ« fĂ«mijĂ«rinĂ« time. VonĂ« e kam menduar kĂ«tĂ«, ku e gjeti babi im kĂ«tĂ« garanci qĂ« mĂ« vuri mua kaq shumĂ« krahĂ«. Ku e gjeti? Babai im mendoj unĂ« ka patur njĂ« intuitĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme. Ai ka kuptuar qĂ« unĂ« kam njĂ« vullnet tĂ« pĂ«rditshĂ«m dhe insistim tĂ« pĂ«rditshĂ«m pĂ«r tĂ« qenĂ« njĂ« fĂ«mijĂ« i mirĂ«. Ai ka kuptuar kĂ«tĂ« dhe kjo i ka dhĂ«nĂ« sigurinĂ« qĂ« unĂ« nuk abuzoj me atĂ« qĂ« mĂ« jepte ai. PĂ«rndryshe, Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« ta marrĂ«sh lirinĂ« qĂ« kur je e vogĂ«l. UnĂ« e kam marrĂ« qĂ« kur kam qenĂ« e vogĂ«l dhe unĂ« jam shumĂ« mirĂ«njohĂ«se babait tim pĂ«r kĂ«tĂ«, sepse kjo mĂ« ka dhĂ«nĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« jem kjo qĂ« jam, tĂ« eksploroj e pa frikĂ«suar botĂ«n dhe tĂ« kĂ«rkoj atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e mirĂ« pĂ«r veten time dhe pĂ«r tĂ«. KĂ«shtu qĂ«, kjo Ă«shtĂ«, besoj unĂ«, edhe kuptimi i atij titulli. Liria Ă«shtĂ« pushteti im, Ă«shtĂ« njĂ« zemĂ«r e trimĂ«ruar. Po si Ă«shtĂ« e trimĂ«ruar? ËshtĂ« e trimĂ«ruar me pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« qĂ« ka marrĂ« pĂ«rsipĂ«r mbi kĂ«mbĂ«. Dhe ato kĂ«mbĂ«t dhe peshat qĂ« merr pĂ«rsipĂ«r, si çlirohen ato? Duke tĂ« dhĂ«nĂ« komoditetin pĂ«r tĂ« shijuar lirinĂ«. Dhe ia vlen t’i marrĂ«sh ato pesha pĂ«r tĂ« qenĂ« njĂ« njeri i lirĂ« nĂ« mendim, njĂ« njeri i lirĂ« nĂ« veprim dhe njĂ« njeri i lirĂ« nĂ« fjalĂ«, duke thĂ«nĂ« atĂ« qĂ« mendon.

Ina Kollcaku: Më bëri shumë përshtypje që the më morën mikeshat në telefon dhe gjithmonë kam qenë kurioze, a keni shumë mikesha dhe cilat janë temat e diskutimit me to në një gjendje ku Linda është Linda, shoqja e tyre.

Linda Rama: UnĂ« s’e ndaj asnjĂ«herĂ« kĂ«tĂ«. Miq, mikesha, zonjĂ«, zotĂ«ri. UnĂ« kam miq qĂ« janĂ« edhe burra, dhe djem, dhe gra, dhe vajza. Dhe njĂ«kohĂ«sisht nĂ« tĂ« gjithĂ« jetĂ«n time janĂ« ato aleatĂ«t qĂ« ju thashĂ«. UnĂ« dhe njĂ« bisedĂ« me njĂ« njeri, tĂ« cilin nuk e kam mik, nuk e kam madje as tĂ« njohur e marr. E kam marr gjithĂ« jetĂ«n time mundĂ«sinĂ« qĂ« nĂ«se kam dĂ«shirĂ« tĂ« zhvilloj njĂ« bisedĂ« me tĂ«, e kam zhvilluar dhe çdo njeri ka diçka pĂ«r tĂ« shtuar nĂ« bisedĂ«. Edhe njeriu mĂ« i thjeshtĂ« qĂ« mund tĂ« ekzistojĂ«. PĂ«r shembull, para pak ditĂ«sh takova dikĂ« nĂ« njĂ« kurs ku çoja Zahon. Nuk e njihja. Ma ka dhĂ«nĂ« babai porosi, tha “nĂ«se je faqebardhĂ«, ballafaqohu pa frikĂ«.” Kjo Ă«shtĂ« njĂ« gjĂ« shumĂ« e madhe. NĂ«se je faqebardhĂ«, pasi nĂ«se nuk je, fuqinĂ« e ballafaqimit duhet ta ri vizitosh. Dhe nga njerĂ«z tĂ« thjeshtĂ«, merr shumĂ«. NĂ« ndĂ«rkohĂ«, nĂ« shtĂ«pi kur kemi qenĂ« tĂ« vegjĂ«l pĂ«rsĂ«ri tĂ« dy, edhe mamaja edhe babai, veçanĂ«risht babai qĂ« ishte artist dhe mĂ« i ndjeshĂ«m, na e thonin gjithmonĂ« dhe besoj aty e kam marrĂ« unĂ« rĂ«ndĂ«sinĂ« e bisedĂ«s. Na thonin: “Mos fol pĂ«r punĂ«n e njĂ« njeriu tjetĂ«r, merru me punĂ«n tĂ«nde”, “mos e gjyko tjetrin nga pamja e jashtme” ose “ mos iu qas, sherri vetĂ«m sherr sjell”. KanĂ« qenĂ« porosi qĂ« babai im nuk t’i impononte. Babi Ă«shtĂ« njĂ« rrĂ«fimtar i jashtĂ«zakonshĂ«m. Mendoj dĂ«gjuesi dhe rrĂ«fyesi mĂ« i bukur, mĂ« i mirĂ« qĂ« unĂ« kam patur qĂ« nĂ« vogĂ«li. Dhe babi, pĂ«r shembull, nuk e mbaronte kĂ«tu. Babi vijonte me sepse. Dhe ose i referohej njĂ« libri, ose njĂ« ngjarjeje ose njĂ« rrĂ«fimi fetar qĂ« tek babi ishte shumĂ« prezent pĂ«r shkak tĂ« bisedave qĂ« bĂ«heshin nĂ« komunizĂ«m nĂ« ato tryezat familjare ose tĂ« njĂ« eksperiencĂ« qĂ« ai kishte patur. Por gjithmonĂ« ta çonte deri nĂ« fund bisedĂ«n nĂ«pĂ«rmjet njĂ« ngjarje konkrete, e cila tĂ« tregonte dhe konsekuencĂ«n. GjithmonĂ« na thoshte: – FukarallĂ«ku Ă«shtĂ« njĂ« gjendje qĂ« edhe ndodh, por janĂ« dy komponentĂ«, dy gjĂ«ra qĂ« njeriu i ka nĂ« dorĂ«, tĂ« mos bien nĂ« fukarallĂ«k. Kjo Ă«shtĂ« koha, edhe fjala. TĂ« dyja mund t’i pĂ«rdorĂ«sh pĂ«r tĂ« pasuruar veten, edhe kur nuk ke ca gjĂ«ra tĂ« tjera. Dhe unĂ« e kam kuptuar shumĂ« herĂ«t qĂ« fjala dhe koha janĂ« elementĂ« qĂ« e pasurojnĂ« njeriun. KĂ«shtu qĂ« bisedĂ«s i jap njĂ« rĂ«ndĂ«si tĂ« posaçme. NĂ« jetĂ«n time kam patur edhe fatin qĂ« nĂ« punĂ«rat qĂ« kam bĂ«rĂ«, nĂ« mjediset qĂ« kam frekuentuar tĂ« jem ndeshur me shumĂ« njerĂ«z, me tĂ« cilĂ«t kam qĂ«ndruar nĂ« harmoni, dhe shkĂ«mbimi gjithmonĂ« ka sjellĂ« diçka reciproke.

Dy gjĂ«ra dua tĂ« them: E para pĂ«r miqtĂ« dhe tĂ« njohurit e mi. Periudha me Edin kryeministĂ«r, pĂ«r shembull, Ă«shtĂ« njĂ« periudhĂ« sprove qĂ« vazhdon, Ă«shtĂ« njĂ« periudhĂ« sprove e madhe, ku nuk je vetĂ«m ti nĂ« sprovĂ«, Ă«shtĂ« i gjithĂ« mjedisi nĂ« sprovĂ«. NjĂ« gjĂ« qĂ« mua mĂ« ka impresionuar shumĂ« dhe mĂ« emocionon shumĂ« Ă«shtĂ« fakti qĂ« miqtĂ« e mi tĂ« rinj apo jo tĂ« rinj, tĂ« hershĂ«m dhe shumĂ« tĂ« hershĂ«m i kanĂ« qĂ«ndruar me njĂ« elegancĂ« kaq tĂ« madhe pozicionit tim, saqĂ« kurrĂ« nuk ka qenĂ«, me raste shumĂ« tĂ« rralla, e nevojshme t’ia kujtosh. AtĂ« qĂ« unĂ« mund tĂ« kem transmetuar si pjesĂ« tĂ« profilit tim, apo vetĂ« unĂ« nĂ« tĂ« pĂ«rditshmen time, po edhe nĂ«pĂ«rmjet komunikimit publik nĂ« intervista, ata e kanĂ« besuar plotĂ«sisht. Dhe pĂ«rkundrazi, unĂ« jam e bindur qĂ« ata janĂ« njerĂ«z, tĂ« cilĂ«t kanĂ« nevoja nĂ« tĂ« pĂ«rditshmen e tyre, qĂ« unĂ« mund t’jua zgjidhja shumĂ« lehtĂ«. Po si nuk trokasin ata? Si janĂ« kaq elegantĂ«? Si janĂ« kaq mirĂ«kuptues? Po janĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« pra. Ata kĂ«shtu kanĂ« kaluar njĂ« sprovĂ« shumĂ« tĂ« madhe. Ato dinĂ« mĂ«nyrĂ«n se si tĂ« jenĂ« prezent nĂ« jetĂ«n time. NĂ« njĂ« moment unĂ« marr njĂ« zemĂ«r nga njĂ« shok i shkollĂ«s fillore nĂ« celularin tim. Aq, vetĂ«m aq. NjĂ« shenjĂ« qĂ« nĂ« atĂ« moment, mendimi atĂ« person e ka çuar tek unĂ«. Ata janĂ« atje dhe unĂ« e di qĂ« ata janĂ« mbrojtĂ«sit e mi dhe ata e kanĂ« mbajtur me elegancĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme kĂ«tĂ« lloj gjĂ«je. Dhe ky, mendoj unĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« kulmim. Siç e kanĂ« mbajtur me njĂ« elegancĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme miqtĂ« qĂ« unĂ« konsumoj tĂ« pĂ«rditshmen. Po unĂ« kam njĂ« mikeshĂ« qĂ« konsumoj ritualin e kafesĂ« sĂ« mĂ«ngjesit, kam prej dekadash. Kam patur gjithmonĂ« dy-tre njerĂ«z tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« mĂ«ngjesin tim me radhĂ« ose sĂ« bashku. Kafja Ă«shtĂ« edhe ftuese, po Ă«shtĂ« dhe shoqĂ«ruese e bisedĂ«s. Aty t’i ndan gjithmonĂ«, nuk e di, kuriozitete, ngjarje, dilema, emocione, futesh thellĂ«, ngjitesh lart. Ai gjysmĂ« orĂ«sh, tre çerek orĂ«sh, i qĂ«ndruar pĂ«rtej pozicionit, Ă«shtĂ« i motivuar nga dĂ«shira pĂ«r tĂ« shkĂ«mbyer, pĂ«r t’u pĂ«rmirĂ«suar, pĂ«r t’u paqĂ«tuar, pĂ«r t’u qetĂ«suar, pĂ«r tĂ« gjitha shijet e jetĂ«s. Dhe nĂ«se ti e arrin kĂ«tĂ« lloj gjendje, mendoj, atĂ«herĂ«, kjo Ă«shtĂ« njĂ« nga ato stolitĂ«, qĂ« janĂ« stoli tĂ« jashtĂ«zakonshme tĂ« jetĂ«s dhe shije qĂ« ti nuk mund t’i ndĂ«rrosh me shumĂ« gjĂ«ra tĂ« tjera qĂ« mund tĂ« tĂ« ofrohen. PĂ«rfshirĂ« dhe pushtetin qĂ« nuk dua t’i vĂ« fare epitete. QĂ« mua mĂ« duket mĂ« i varfĂ«r se kjo qĂ« jetoj. Ai gjysmĂ« orĂ«sh, ku i kam brenda tĂ« gjitha bisedat, edhe ato biseda tĂ« mĂ«dha qĂ« bĂ«hen krijon edhe njĂ« kulturĂ« tolerance tĂ« caktuar qĂ« pozicione tĂ« tjera nuk ta japin dhe tĂ« ndihmon pastaj pĂ«r energjinĂ« e gjithĂ« ditĂ«s. Nuk e di, e kam zgjedhur fatin, mĂ« ka gjetur fati, mĂ« kanĂ« gjetur ata mua apo i kam zgjedhur unĂ« si tĂ« tillĂ« . UnĂ« kĂ«tĂ« nuk di ta them. Po unĂ« di tĂ« them qĂ« nĂ« tavolina apo njĂ« nga njĂ«, me pĂ«rjashtime, sigurisht me pĂ«rjashtime, qĂ« galeria e miqĂ«sive t’i ofron e nuk tĂ« shpĂ«ton dot nĂ« njĂ« jetĂ« kaq shumĂ« dekadash sa jam unĂ«, e konsideroj veten me shumĂ« fat pĂ«r tĂ« njohurit, pĂ«r miqtĂ« e mi, edhe pĂ«r tĂ« gjithĂ« ata njerĂ«z tĂ« zakonshĂ«m, tĂ« cilĂ«t nĂ« njĂ« moment kanĂ« ditur apo unĂ« kam gjetur mĂ«nyrĂ«n se si tĂ« marrĂ« nga ato mĂ« tĂ« mirĂ«n e tyre.

 Ina Kollcaku: Si ndiheni nga njerëzit që e di që duan patjetër të marrin një copë nga ju? Si mund të bëni një balancë kaq të mirë dhe kaq të qetë dhe kaq të paqtë, pa një protestë të zëshme, si për shembull, unë që dua të nxjerr shpatën zakonisht. Si arrini përpos mençurisë të jetoni në këto balanca dhe cila është përgjigja juaj ndaj njerëzve abuzues përfitues që nuk e di nëse është vetëm përshtypja ime, po janë aq të dukshëm.

Linda Rama: PĂ«rgjigja kryesore Ă«shtĂ« raporti me tĂ« vĂ«rtetĂ«n. E vĂ«rteta Ă«shtĂ« brenda teje, kjo Ă«shtĂ« pĂ«rgjigja. DomethĂ«nĂ«, ajo e vĂ«rteta brenda teje, Ă«shtĂ« ajo qĂ« ty tĂ« vendos nĂ« njĂ« ekuilibĂ«r tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m. MĂ« pas, sigurisht, kjo Ă«shtĂ« njĂ« premisĂ« e domosdoshme, por ti ke nevojĂ« edhe ta transmetosh tĂ« vĂ«rtetĂ«n tĂ«nde dhe gjen forma tĂ« ndryshme. UnĂ« e kam shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme brenda vetes time, mirĂ«qenien e tjetrit, unĂ« e kam tĂ« rĂ«ndĂ«sishme kohĂ«n e tjetrit, unĂ« e kam tĂ« rĂ«ndĂ«sishme radhĂ«n e problemeve. Problemet e tjetrit mund tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha se halli im pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n time. UnĂ« e respektoj jashtĂ« mase vĂ«mendjen e tjetrit. UnĂ« arrij tĂ« futem tek lĂ«kura e tjetrit, bĂ«j pĂ«rpjekje pĂ«r kĂ«tĂ«. PĂ«r ta kuptuar nga se u motivua, pse e bĂ«ri? Si Ă«shtĂ« kjo? Duhet ta them tani apo jo, Ă«shtĂ« vĂ«mendja kĂ«tu apo s’ështĂ«? ËshtĂ« e dobishme apo s’ështĂ«? JanĂ« tĂ« gjitha kĂ«to pyetje qĂ« tĂ« shoqĂ«rojnĂ« dhe sigurisht, unĂ« gjej mĂ«nyrĂ«n, gjithkush qĂ« mund tĂ« cenohet nĂ« njĂ« moment padrejtĂ«sisht e gjen mĂ«nyrĂ«n. UnĂ« e kam gjetur mĂ«nyrĂ«n dhe jam ballafaquar nĂ« momentin qĂ« kam menduar, qĂ« e vĂ«rteta ime ka rĂ«ndĂ«si tĂ« komunikohet. Kaq. UnĂ« nuk pĂ«rpiqem tĂ« bind njerĂ«zit me domosdo, sepse jeta e krijon vetĂ« bindjen e vet, kĂ«rkon rrugĂ«timin e vet, kĂ«rkon kohĂ«n e vet dhe tjetri. Ama, unĂ« nĂ« njĂ« moment e kam ndjerĂ«, unĂ« dua ta them tĂ« vĂ«rtetĂ«n time dhe kam dalĂ« e kam thĂ«nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n time, ashtu siç e mendoj. NdĂ«rkohĂ« qĂ«, atĂ« moment kur unĂ« kam dalĂ«, kam thĂ«nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n time, kam thĂ«nĂ« vĂ«mendja e tjetrit duhet tek unĂ« tani, sepse unĂ« dua ta them kĂ«tĂ« dhe unĂ« mendoj e kam merituar, se kam pritur gjatĂ«. Dhe e kam thĂ«nĂ«. PĂ«r shembull, unĂ« jam njĂ« figurĂ« publike sot pĂ«r shkak tĂ« Edit qĂ« mund ta marrĂ« vĂ«mendjen e televizionit, e njĂ« interviste pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« njĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« timen, ose pĂ«r tĂ« marrĂ« vĂ«mendjen e medias sĂ« shkruar, qĂ« njĂ« shkrim timin ta botojĂ« ose intervista tĂ« cilat mĂ« bĂ«hen herĂ« pas here. DomethĂ«nĂ«, unĂ« e marr vĂ«mendjen dhe e them, por fjala vjen, Rea vajza ime, kur i kanĂ« rĂ«nĂ« nĂ« qafĂ« padrejtĂ«sisht, dhe nuk i kanĂ« rĂ«nĂ« pak Reas pĂ«r llogari tĂ« caktuara, Rea ka duruar, gjatĂ« ose shkurt, aq sa e ka menduar ajo, dhe ka gjetur mĂ«nyrĂ«n institucionale pĂ«r t’u ballafaquar, me padi nĂ« gjykatĂ«. ShumĂ« e thjeshtĂ«. Rea ka pĂ«rballuar tetĂ« vite me radhĂ« fyerjen politike. TetĂ« vite. TetĂ« vite janĂ« shumĂ« pĂ«r njĂ« vajzĂ« qĂ« ka qenĂ«, tĂ« themi, nĂ« atĂ« momentin kur ka filluar kjo fyerje 25 vjeç dhe duron deri nĂ« 33 vjeç. Pse duron? E para Ă«shtĂ« e vĂ«rteta qĂ« e mban. Ajo nuk e ka fare problem tĂ« vĂ«rtetĂ«n pĂ«r aq sa ajo e di. Po, pse duron? Duron sepse mendon qĂ« janĂ« ca gjĂ«ra tĂ« tjera mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, qĂ« kanĂ« ca njerĂ«z tĂ« tjerĂ« gjĂ«ra mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ«. Deri nĂ« momentin kur mendon qĂ« jo, se kjo mund tĂ« jetĂ« njĂ« dĂ«m i madh publik. NĂ« kuptimin e njerĂ«zve, tĂ« cilĂ«t ushtrojnĂ« vendimmarrje publike dhe e kanĂ« kaq lehtĂ« tĂ« cenojnĂ« jetĂ«t e njerĂ«zve pĂ«r llogaritĂ« e tyre tĂ« vogla, do thoja unĂ«, se nuk tĂ« çojnĂ« asnjĂ«herĂ« nĂ« llogari tĂ« mĂ«dha kĂ«to. Dhe ajo çon nĂ« gjyq burra dhe gra, qĂ« padrejtĂ«sisht vihen nĂ« dispozicion kundĂ«r saj, qĂ« nuk gjendet fare nĂ« arenĂ«n e tyre, tĂ« cilĂ«t janĂ« tĂ« strehuar nĂ« shtĂ«pinĂ« mĂ« tĂ« madhe tĂ« ligjeve tĂ« popullit shqiptar, qĂ« Ă«shtĂ« parlamenti. Apo jo? I çon atje. Pse i çon atje? I çon atje, se atĂ« mĂ«nyrĂ« gjen ajo pĂ«r tĂ« protestuar dhe beson qĂ« gjykimi do tĂ« shkojĂ« nĂ« nivelin e tĂ« vĂ«rtetĂ«s sĂ« saj. E ka fituar Rea gjyqin me median. 7 burra tĂ« medias Rea i hodhi nĂ« gjyq. E fitoi ajo betejĂ«n me ta, pse? Sepse shpifĂ«n pĂ«r tĂ«. E fitoi me 7 burra, dhe unĂ« jam ndjerĂ« shumĂ« mirĂ« kur vajza ime vuri 7 burra nĂ« akt padi dhe i çoi nĂ« gjykatĂ«. Ky Ă«shtĂ« moment i madh sigurie, kontributi, durimi, gjithashtu edhe kurajoje.

Ina Kollcaku: Dhe mençurie


Linda Rama: Po patjetër janë të kombinuara.

Ina Kollcaku: Pashë që Kreshnik Spahiu deklaronte që po lë ndeshjen e futbollit për të parë Linda Ramën, ndërkohë, kujtoi dhe momentin kur Baton Haxhia plasi një bombë në ekran dhe thotë Presidenti i Shqipërisë, Linda Rama.

Linda Rama: KĂ«to janĂ« burrat qĂ« flasin mirĂ« pĂ«r gratĂ«. “Linda nuk Ă«shtĂ« zonjĂ« e parĂ«, por Ă«shtĂ« e para zonjĂ«â€ e ka thĂ«nĂ« Kreshnik Spahiu, dhe unĂ« jam surprizuar shumĂ«. NjĂ« ditĂ« pas intervistĂ«s, apo atĂ« ditĂ«, nuk mbaj mend kur ma dĂ«rgoi mikesha ime, e surprizuar dhe e lumtur gjithashtu, qĂ« ishte ai reagim. Dhe ai e shpjegon vetĂ«. Po pse ka rĂ«ndĂ«si kjo e thĂ«nĂ« nga Kreshnik Spahiu, qĂ« nuk e njihja, nuk mĂ« njihte dhe papritur ishte shprehur. Dhe Batoni sigurisht futet nĂ« kĂ«tĂ« logjike, mendoj unĂ« nĂ« kĂ«tĂ« kurajo. E para, Kreshniku qĂ« nuk mĂ« njihte mua, dhe kjo mĂ« ka surprizuar, kishte patur kuriozitetin pĂ«r tĂ« mĂ« njohur dhe pĂ«r tĂ« mĂ« dĂ«gjuar. Nuk Ă«shtĂ« e shpeshtĂ« qĂ« kurioziteti tĂ« ndalojĂ« te bashkĂ«shortja. Te bashkĂ«shortja ndalon vetĂ«m gabimi, faji. Kur duan tĂ« gjejnĂ« fajin, shkojnĂ« te bashkĂ«shortja. Por kurioziteti pĂ«r tĂ« parĂ« se kush Ă«shtĂ« bashkĂ«shortja, qĂ« nuk Ă«shtĂ« nĂ« jetĂ«n aktive politike dhe publike, nuk ndodh. Ai e pati kuriozitetin dhe mua kjo mĂ« surprizoi. Aq mĂ« shumĂ« qĂ« ka qenĂ« edhe njĂ« aktor politik mĂ« parĂ«, se ka patur lĂ«vizjen “Kuq e Zi”, pra Ă«shtĂ« ballafaquar politikisht me Edin. E dyta, ai jo vetĂ«m qĂ« pati kuriozitetin, po ai nuk dyshoi nĂ« rrĂ«fimin tim. Kjo Ă«shtĂ« fuqi shumĂ« e madhe. TĂ« kesh fuqinĂ« pĂ«r tĂ« besuar, Ă«shtĂ« po aq e madhe sa tĂ« kesh dobĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« dyshuar pa prova. Besimi nĂ« distancĂ« Ă«shtĂ« shumĂ« i fuqishĂ«m dhe unĂ« kam parĂ« gazetarĂ«, tĂ« cilĂ«t tĂ« thonĂ« qĂ« nuk ka mundĂ«si qĂ« tĂ« jetĂ« kĂ«shtu. I them, po mĂ« jep njĂ« provĂ«. NdĂ«rkohĂ« qĂ« unĂ« kam provuar gjithĂ« jetĂ«n time tĂ« kundĂ«rtĂ«n, “unĂ« provĂ« nuk kam”-thotĂ«, “por unĂ« nuk tĂ« besoj”. Por kjo Ă«shtĂ« dobĂ«si shumĂ« e madhe e njĂ« burri, veçanĂ«risht qĂ« tĂ« mos besoj fjalĂ«n e gruas, kur ajo e thotĂ« kaq prerĂ«. E treta pastaj nĂ« rastin e Kreshnikut ishte fuqia e tij, kurajo pĂ«r t’u shprehur, pĂ«r tĂ« mos ta mbajtur pĂ«r vete, po pĂ«r t’u shprehur nĂ« publik. KĂ«tu Ă«shtĂ« edhe Batoni. Pse? Sepse burrat nĂ« kĂ«tĂ« rast japin nga domain- i i tyre. Apo jo? Ai ka dhĂ«nĂ« diçka dhe ky Ă«shtĂ« moment i rĂ«ndĂ«sishĂ«m emancipimi. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja qĂ« Ilva iu kthye juve, ju ka mbetur nĂ« mĂ«ndje dhe mĂ« ndodh edhe herĂ« pas here qĂ« kjo ka qĂ«ndruar nĂ« mendjen e njerĂ«zve. Pse ka qĂ«ndruar nĂ« mendjen e njerĂ«zve? Ka qenĂ« kuraja e njeriut qĂ« e tha dhe tha njĂ« gjĂ« qĂ« nuk Ă«shtĂ« e zakonshme.

Ina Kollcaku: Ose ka thënë një gjë që e mendojmë te ne të tjerët.

Linda Rama: Po mua më njohin shumë njerëz në jetë, më njohin. Unë jam një njeri që kam miqtë e mi, kam kolegët e mi, kam aleatët e mi. Unë jam në një farë mënyre shumë e privilegjuar, sepse në momente kur ka qenë një diskutim i lidhur me mua, mua më janë bërë krahë, në fakt. Unë e kam marrë këtë kënaqësi, burra dhe gra kanë qenë aleatët e mi, edhe në mënyrë të shprehur publikisht. Ama në atë moment ai zgjodhi, ai që nuk më njihte zgjodhi, dhe ky është moment emancipues. Edhe diskutimi për presidentin nuk ka rëndësi, është Linda, është një vajzë tjetër. Diskutimi për presidentin, për kryetarin, kur futet në domain-n e një gruaje dhe artikulohet nga një burrë, këta janë burra të civilizuar, të cilët janë gati të japin nga domain-i i burrave, edhe tek një grua, sepse kështu mendojnë që mund të jetë më e dobishme.

Ina Kollcaku: Kishte dhe zëra që e aprovonin atë kohën.

Linda Rama: Mos tĂ« harrojmĂ« qĂ« ka burra politikanĂ« qĂ« dalin sot nĂ« televizor, kĂ«rkojnĂ« 20 herĂ« falje pse po pĂ«rmendin gruan e tyre. KĂ«rkojnĂ« ndjesĂ«n e parĂ«, se burrave nuk i takon tĂ« flasin pĂ«r gratĂ«. KĂ«rkon ndjesĂ«n e dytĂ«, mos ma keqkuptoni. KĂ«rkon ndjesĂ«n e tretë  Po çfarĂ« Ă«shtĂ« kjo? Pse ke nevojĂ« tĂ« bĂ«sh kaq ndjesa. PĂ«r çfarĂ«? PĂ«r njĂ« meritĂ« tĂ« gruas tĂ«nde. Po gruaja ka investuar tĂ«rĂ« jetĂ«n pĂ«r tĂ«, pse e dashka me kaq falje dhe me kaq ndjesa nga burri i saj, tĂ« ketĂ« konfirmimin e njĂ« gjĂ«je qĂ« ai e jeton. Dhe kĂ«to momente emancipuese janĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r mjediset tona, jo pĂ«r ato qĂ« pĂ«rmenden, janĂ« pĂ«r tĂ« tjerĂ«t. Krijon njĂ« mindset tjetĂ«r, ashtu sikundĂ«r pesha e paragjykimit nĂ« vite pĂ«r figurĂ«n femĂ«rore, pĂ«r vajzat dhe pĂ«r gratĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« peshĂ« qĂ« ne vajzat dhe gratĂ« e mbajmĂ« pĂ«rditĂ«. “Kulaçin e shtrembĂ«r e bĂ«n nusja”, vazhdon dhe e ka nusja nĂ« kurriz, si element paragjykimi. Ende qĂ«ndron si barrĂ« mbi ne dhe Ă«shtĂ« njĂ« barrĂ« fare e padrejtĂ«. Se “kulaçin e shtrembĂ«r” nĂ« shumĂ« raste e bĂ«n burri. Apo jo? Nuk e bĂ«n nusja “kulaçin e shtrembĂ«r”, madje, nusja bĂ«n ca kuleçër, tĂ« cilat burrat e kanĂ« shumĂ« tĂ« pamundur t’i bejnĂ«. JanĂ« domain-e qĂ« burrat nuk duan fare tĂ« futen dhe Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rpjekje shumĂ« e madhe qĂ« t’i bĂ«sh aleatĂ« nĂ« kĂ«tĂ« drejtim, qĂ« ne gratĂ« te vajzat nuk lodhemi, nuk jemi lodhur nĂ« shekuj gradualisht. Do bĂ«jnĂ« dhe ata kuleçërit tanĂ«, aq sa lejojnĂ« ligjĂ«sitĂ« natyrore dhe ne do tĂ« marrim gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nga domeni qĂ« na takon, jo nga i tyre, nga ai qĂ« na takon.

Ina Kollcaku: Nga ai që na kanë hequr.

Linda Rama: Jo na kanë hequr, ai që na takon, na përket. Koha kështu vjen, duke evoluar. Rëndësi ka që të jetë në përmirësim.

Ina Kollcaku: Nëse do përfytyroja një moment ju dhe kryeministrin Edi Ramën në shtëpi, në një moment të relaksuar, duke lexuar një libër, çfarë libri do të ishit duke lexuar ju dhe çfarë libri do të ishte duke lexuar Edi?

Linda Rama: E para, koncepti i leximit ka ndryshuar. Le tĂ« fillojmĂ« nga kjo. Sepse libri nuk lexohet mĂ« vetĂ«m nĂ« letĂ«r, libri lexohet nĂ« ekran, tĂ« vjen edhe me dĂ«gjim nga veshi herĂ« pas here dhe sigurisht, e pĂ«rditshmja jonĂ« nuk na bashkon shpesh nĂ« kĂ«to momente, qĂ« juve imagjinoni. Se Ă«shtĂ« e pamundur. Me librin, nĂ« çfarĂ«do lloj forme qĂ« vjen leximi, nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t kontaktin e kemi nĂ« avion, kur jemi nĂ« ndonjĂ« udhĂ«tim. GjithmonĂ«, Edi ka librin e vet, unĂ« kam librin tim. Dhe nĂ« pushime. NĂ« pushime e kemi kĂ«tĂ« lloj komoditeti. Pra Ă«shtĂ« me episode shumĂ« tĂ« vogla. NdĂ«rkohĂ« filmi Ă«shtĂ« mĂ« prezent kur kemi mundĂ«si, kuptohet, po mundĂ«sia Ă«shtĂ« nĂ« darkĂ«qĂ« tĂ« mund ta kesh syrin nĂ« ekran. Mund tĂ« na imagjinoni duke parĂ« njĂ« film sĂ« bashku. PĂ«r shembull, kush Ă«shtĂ« filmi i fundit qĂ« kemi parĂ«? SĂ« pari, leximi Ă«shtĂ« pjesĂ« edhe punĂ«ve qĂ« ne bĂ«jmĂ«, por Edi Ă«shtĂ« njĂ« lexues qĂ« tĂ« impresion. TĂ« impresionon nĂ« sistemacitetin qĂ« ka me atĂ« peshĂ« tĂ« punĂ«s sĂ« pĂ«rditshme, pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar nĂ« kontakt me librin, me leximin nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, me lajmin, me botĂ«n, me momentet avangard tĂ« shkencĂ«s, me momentet avangard tĂ« politikĂ«s, me debatet. ËshtĂ« impresionues sistematiciteti i Edit nĂ« kĂ«tĂ« drejtim. NdĂ«rkohĂ« qĂ« filmi, njĂ« nga filmat e fundit, mbase i fundit Ă«shtĂ« ky qĂ« kemi parĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« serial, “Little Disasters” me Diane Kruger, njĂ« serial 6-7 shtatĂ« seri. Nuk e mbaj mĂ«nd sa ishin nĂ« total, po e mbarova, e pĂ«rthitha, e pĂ«rthithĂ«m. Kemi ndenjur deri vonĂ« e kemi parĂ«. Pse mĂ« pĂ«lqeu ky film pĂ«r shembull? MĂ« pĂ«lqeu sepse tregonte se ku tĂ« çon njĂ« dyshim, qoftĂ« dhe i arsyetuar. Ishte njĂ« mĂ«nyrĂ« e jashtĂ«zakonshme pĂ«r ta parĂ« kĂ«tĂ« lloj skenari, njĂ« person i dyshuar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« arsyetuar dhe i futur nĂ« morsĂ«n e njĂ« protokolli mjekĂ«sor qĂ« kĂ«rkonte shpjegim pĂ«r njĂ« ngjarje qĂ« i kishte ndodhur fĂ«mijĂ«s. Si u dyshua deri nĂ« ekstrem ky person nga institucionet? Nuk kishte bĂ«rĂ« gjĂ«, thoshte nuk e di. Dyshimi i arsyetuar gjithkĂ«nd e çoi nĂ« arrogancĂ«, e çoi nĂ« paragjykim, e çoi nĂ« gjykim, e çoi nĂ« cinizĂ«m. Secili pĂ«rdorte mĂ«nyrĂ«n e vet pĂ«r tĂ« shprehur atĂ«, qĂ« ti nuk po mĂ« thua mua, atĂ« qĂ« nĂ« fakt Ă«shtĂ« kĂ«shtu. Dhe ti aty e kupton sa e rrezikshme Ă«shtĂ« kjo dhe nĂ« fund se si mund tĂ« mbetet dinjiteti prindĂ«ror, i nĂ«nĂ«s qĂ« thoshte “nuk di gjĂ«se si ka ndodhur”, dinjiteti i institucioneve si policia, gjykata, shĂ«rbimet sociale, shoqĂ«ria, tĂ« gjitha institucionet, mjekĂ«sia, mjeku, tek njĂ« fĂ«mijĂ« i vogĂ«l, fĂ«mija i shtĂ«pisĂ«, i cili dinte tĂ« vĂ«rtetĂ«n. Ai shpĂ«toi dinjitetin e tĂ« gjithĂ«ve nga dyshimi i arsyetuar, sepse ai foli. Dhe si? Si nevojĂ« e mbrojtjes sĂ« motrĂ«s sĂ« tij nga nĂ« fakt, ai qĂ« kishte shkaktuar dĂ«min. NĂ« njĂ« moment, ai preku motrĂ«n, atij iu rikthye ngjarja dhe ai i shpĂ«rtheu gjithĂ« frikĂ«rat e veta. FĂ«mija i vogĂ«l, nĂ« klasĂ« tĂ« dytĂ« a tĂ« tretĂ« tha jo, – mos e prek. Donte tĂ« mbronte motrĂ«n dhe nĂ« fakt kishte nĂ« dorĂ« nĂ«nĂ«n qĂ« ia futĂ«n nĂ« burg, babain qĂ« ishte nĂ« dramĂ« se kishte tre fĂ«mijĂ« pĂ«r tĂ« mbajtur, kushtet e nĂ«nĂ«s qĂ« nuk e besonte njeri, policinĂ«, gjykatĂ«n, gjithkĂ«nd. Aty ti e kupton se sa durim duhet tĂ« kesh, se sa fuqi duhet tĂ« kesh qĂ« mos tĂ« jesh cinik, mos tĂ« jesh paragjykues, mos tĂ« jesh gjykues fundor. Se ja, kaq e thjeshtĂ« Ă«shtĂ«. Mund tĂ« bĂ«sh njĂ« dĂ«m shumĂ« tĂ« madh dhe njĂ« dĂ«m tĂ« pariparueshĂ«m. Ka shumĂ« sot mĂ«nyra pĂ«r tĂ« parĂ« eksperiencat, pĂ«r tĂ« parĂ« edhe fantazinĂ« krijuese, pasi janĂ« fiction njĂ« pjesĂ« shumĂ« e madhe e filmave. Po pse tĂ« çon fantazia aty? Se ato perceptohen nga regjisorĂ«t, nga skenaristĂ«t si rreziqe tĂ« botĂ«s qĂ« jetojmĂ«. Pra, Edi nĂ« kolltukun e vet, unĂ« kolltukun tim. Jo duke lexuar. Ajo ka qenĂ« shumĂ« herĂ«t. Po mund tĂ« jetĂ« me film, mund tĂ« jetĂ« nĂ« forma tĂ« tjera. Duke shijuar atĂ« pjatĂ«n e ushqimit qĂ« e gatuaj unĂ« vetĂ« çdo darkĂ«, duke bĂ«rĂ« njĂ« bisedĂ«, qoftĂ« edhe tĂ« vogĂ«l, duke qĂ«ndruar me presionin. Ne duke bĂ«rĂ« presion mbi Zahon, Zaho mbi ne. Ai pĂ«r t’i shpĂ«tuar pĂ«rgjegjĂ«sive, ne pĂ«r t’i venĂ« ca mĂ« shumĂ« pĂ«rgjegjĂ«si mbi shpatulla. KĂ«shtu qĂ« ja, kĂ«to janĂ« dinamikat, si nĂ« çdo shtĂ«pi tjetĂ«r, mendoj unĂ«. Edhe nĂ« shpinĂ« tuaj kĂ«shtu Ă«shtĂ« me siguri.

Ina Kollcaku: Ndërkohë këtë vit u zgjuam tmerrshëm, le të themi, me çdo gjë që po ndodh, me situata globale që të them të drejtën, për një vajzë si unë, unë jam 31 vjeç. Kam vite që luftoj, kam vite që dua të luftoj dhe shpresoj që të bëj gjëra gjithmonë edhe më të mira dhe të bën të diskutosh pak, a që është gjithmonë politika ajo që e çon botën para apo jo? Në opinionin tuaj çfarë do të ishte tjetër e nevojshme përveç politikës që ne të garantojmë këtë paqen?

Linda Rama: Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m politika qĂ« e çon botĂ«n para. Absolutisht jo. Sigurisht politika Ă«shtĂ« njĂ« instrument i jashtĂ«zakonshĂ«m dhe njĂ« domain i jashtĂ«zakonshĂ«m pĂ«r vendimmarrje tĂ« mĂ«dha, tĂ« cilat kanĂ« rezonancĂ« shumĂ« tĂ« fuqishme publike. Por janĂ« shumĂ« aktorĂ« qĂ« e çojnĂ« botĂ«n pĂ«rpara. Avancimi teknologjik nuk Ă«shtĂ« politik. Avancimi teknologjik Ă«shtĂ« avancimi i mendjeve brilante, i biznesit, i korporatave, fantazia e tĂ« cilĂ«ve me talentin qĂ« kanĂ« i çon nĂ« hĂ«nĂ« sot, pĂ«r tĂ« zhvilluar realitetin industrial nĂ« univers, jo nĂ« botĂ«n ku jetojnĂ« njerĂ«zit. DomethĂ«nĂ«, fantazia dhe talenti shkojnĂ« shumĂ« larg dhe kĂ«to e çojnĂ« botĂ«n, sigurisht, pĂ«rpara. ShoqĂ«ria civile, kontributi dhe reflektimi i saj. NĂ« momente traumash tĂ« mĂ«dha pĂ«r botĂ«n, siç janĂ« luftĂ«rat, janĂ« ato qĂ« kanĂ« nxitur krijimin e institucioneve tĂ« mĂ«dha, siç Ă«shtĂ« institucioni i UN, pĂ«r shembull dhe ndĂ«rmarrja e axhendave tĂ« dakordĂ«suara pĂ«rtej kufijve. PĂ«rveç shoqĂ«risĂ« civile, Ă«shtĂ« media, janĂ« shumĂ« faktorĂ« tĂ« tjerĂ« qĂ« e çojnĂ« botĂ«n nĂ« fakt pĂ«rpara. JanĂ« institucionet fetare, janĂ« tĂ« gjitha qĂ« kontribuojnĂ« sĂ« bashku. ËshtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« bota sot pĂ«r shkak tĂ« tĂ« gjitha avancimeve qĂ« kanĂ« ndodhur nĂ« çdo lloj fushe apo drejtimi, gjendet nĂ« presione tĂ« mĂ«dha. KĂ«tĂ« ndjejmĂ« ne sot, ne ndjejmĂ« njĂ« presion. Globalizmi Ă«shtĂ« njĂ« presion, apo jo? ShpejtĂ«sia e komunikimit me tĂ« cilin ne ballafaqohemi me lajmin, Ă«shtĂ« shumĂ« e shpejtĂ«. ShpejtĂ«sia Ă«shtĂ« njĂ« presion tjetĂ«r. MirĂ«qenia, konsumizmi Ă«shtĂ« njĂ« presion tjetĂ«r, apo jo? DĂ«shira pĂ«r mĂ« shumĂ« balancĂ« midis jetĂ«s dhe punĂ«s. Ky Ă«shtĂ« njĂ« presion tjetĂ«r qĂ« brezi i ri me tĂ« drejtĂ« e synon. JanĂ« shumĂ« presione sot pĂ«r shkak tĂ« gjithĂ« kĂ«tyre avancimeve tĂ« mĂ«dha. Bota gjendet nĂ« presion. JanĂ« edhe konfliktet, janĂ« rizgjuar ca tĂ« vjetra ose ka konflikte tĂ« reja. KĂ«to e fusin botĂ«n nĂ« njĂ« lloj tensioni, qĂ« sigurisht duhet tĂ« marri vĂ«mendjen e duhur. Por qĂ« Ă«shtĂ« evoluim dhe jam e bindur qĂ« njerĂ«zimi do ta gjejĂ« rrugĂ«n e vet pĂ«r t’i vendosur nĂ« trasetĂ« minimalisht tĂ« eliminimit tĂ« rreziqeve tĂ« mĂ«dha. Çështja e eliminimit tĂ« rreziqeve tĂ« mĂ«dha Ă«shtĂ« kryesore. ÇfarĂ« do bĂ«ja unĂ«? Mua, pĂ«r shembull, dy gjĂ«ra mĂ« lĂ«ndojnĂ«. E para, Ă«shtĂ« mungesa e paqes sĂ« pĂ«rgjithshme. UnĂ« luftĂ«n nuk e dua, lufta nuk sjell asgjĂ«, asgjĂ« tĂ« mirĂ« nuk sjell lufta dhe Ă«shtĂ« e padrejtĂ«. Lufta nuk ka fitues. NĂ«se ju dĂ«gjoni, “unĂ« e fitova”. Jo, nuk ka. AsnjĂ« luftĂ« nuk ka fitues. Po sikur edhe njĂ« jetĂ« tĂ« humbi, Ă«shtĂ« humbje. Ajo Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme, ajo jeta Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. Ka ardhur si pjesĂ« e njĂ« vullneti pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« gjĂ« tjetĂ«r, jo pĂ«r tĂ« ikur. NĂ«se nuk ka arsye pĂ«r tĂ« ikur. Nga njeriu, jo, jo. Dhe diskriminimi! ËshtĂ« varfĂ«ri e madhe diskriminimi. Nuk e dua njĂ« botĂ« me diskriminim. Dua njĂ« botĂ« me paqe dhe me dashamirĂ«si mbi bazĂ«n e asaj qĂ« siç thoni ju, emĂ«ruesit tĂ« pĂ«rbashkĂ«t qĂ« kemi tĂ« gjithĂ«, mbi atĂ« emĂ«ruesin e pĂ«rbashkĂ«t, tĂ« cilin ne nuk duhet ta negociojmĂ«. Pastaj, le tĂ« vazhdojmĂ« tĂ« shpalosim vullnetet tona, talentet tona, mendimet tona, gjithçka tjetĂ«r, kontributet tona, po qĂ« ngrihet mbi atĂ« emĂ«rues, atĂ« emĂ«rues qĂ« i vendos njerĂ«zit nĂ« atĂ« nivel qĂ« i ka sjellĂ« vullneti hyjnor, pavarĂ«sisht rrethanave.

Ina Kollcaku: TĂ« them tĂ« drejtĂ«n, nuk e prisja qĂ« nĂ« njĂ« pyetje ku nĂ« imagjinatĂ«n time kishte luftĂ«ra dhe problematika globale. Mua pĂ«rgjigja juaj t’mĂ« jepte kaq shumĂ« shpresĂ« dhe shpresa Ă«shtĂ« njĂ« emocion jo shumĂ« i njohur pĂ«r mua. Pyetja mĂ« interesante qĂ« ju keni marrĂ« jashtĂ« intervistave?

 Linda Rama: Më bën Zaho për ditë, pyetje interesante.

Ina Kollcaku: Po një për publikun.

Linda Rama: Po ja pĂ«r publikun, pardje mĂ« pyeti ç’do tĂ« thotĂ« fjala “sedĂ«r”? Dhe unĂ« i thashĂ« do mendohem edhe qĂ« tĂ« ta bĂ«j njĂ« çik mĂ« tĂ« plotĂ« shpjegimin. Ai nuk e kishte dĂ«gjuar si fjalĂ« ndonjĂ«herĂ« dhe e hasi nĂ« njĂ« bisedĂ« dhe ai pyet gjithmonĂ« pĂ«r fjalĂ«t e reja, e ka njĂ« kuriozitet. I thashĂ«, unĂ« nuk ta shpjegoj menjĂ«herĂ«. E marr me Zahon, kohĂ«n qĂ« gjĂ«ra tĂ« caktuara qĂ« dua t’i jap. PĂ«rdor fjalĂ«n pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« leksionin. Po, fĂ«mijĂ«t kanĂ« shumĂ« pyetje interesante, jashtĂ«zakonisht interesante. KanĂ« nevojĂ« pĂ«r mendim, sepse edhe mĂ«nyra se si ia transmeton duhet tĂ« jetĂ« pak mĂ« e veçantĂ« sesa mĂ«nyra se si kuptohemi ne tĂ« rriturit.

Ina Kollcaku: UnĂ« dua t’ju falĂ«nderoj shumĂ« qĂ« erdhĂ«t nĂ« AromĂ« Gruaje. Mendoj qĂ« Ă«shtĂ« momenti mĂ« dinjitoz i emisionit tim dhe tĂ« bashkautores time VasilikĂ«s, por mendoj qĂ« Ă«shtĂ« ndonjĂ« moment shumĂ« dinjitoz pĂ«r Radio -Televizionin Publik Shqiptar tashmĂ« ne kemi edhe njĂ« drejtoreshĂ« grua, kĂ«shtu qĂ« “AromĂ« Gruaje” merr kuptim gjithandej nĂ« Radio Televizioni Publik Shqiptar dhe na duhej edhe e para zonjĂ« pĂ«r t’u kurorĂ«zuar nĂ« fund tĂ« fundit atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« misioni jonĂ«, faleminderit nga zemra.

Linda Rama: Faleminderit shumë, Ina.

The post RrĂ«fimi i Linda RamĂ«s: Jeta me Edin mĂ« ka bĂ«rĂ« t’i them vetes “ti nuk i di tĂ« gjitha” appeared first on Albeu.com.

↗

Linda Rama: Liria e panegociueshme, mbetet një vlerë e shenjtë

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Klotilda Saracini

TIRANË, 19 janar/ATSH/ Liria Ă«shtĂ« e panegociueshme, por ajo nuk mund tĂ« ekzistojĂ« pa themelin e fortĂ« tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ«.

Ky Ă«shtĂ« mesazhi qĂ« pĂ«rcolli bashkĂ«shortja e kryeministrit Edi Rama, Linda Rama, e ftuar nĂ« emisionin “AromĂ« gruaje” nĂ« RTSH. Ajo u shpreh se hyrja nĂ« godinĂ«n e RTSH-sĂ« nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« intervistĂ« e radhĂ«s, por njĂ« udhĂ«tim pas nĂ« kohĂ«.

Ajo kujtoi daljen e saj të fundit në këtë ekran në vitin 1995, një periudhë tranzicioni të vrullshëm për Shqipërinë.

“UnĂ« futem nĂ« RTSH pas 3 dekadash. Kam qenĂ« nĂ« vitin 1995 pĂ«r tĂ« shpjeguar skemĂ«n  e privatizimit masiv qĂ« drejtohej nga unĂ« me gazetarin e ekonomisĂ« dhe ishim live. Kjo godinĂ« Ă«shtĂ« e mbushur me emocione. Prezenca e RTSH-sĂ« nĂ« jetĂ«n time Ă«shtĂ« shumĂ« e hershme pĂ«r shkak tĂ« xhaxhait tim Hasan Basha, pjesĂ« e teknikĂ«ve tĂ« parĂ« tĂ« televizionit. Isha e emocionuar kur shkela”, u shpreh Linda Rama nĂ« nisje tĂ« intervistĂ«s.

Ekspertja Rama vijoi se “liria e vĂ«rtetĂ«, ajo e mendimit dhe e fjalĂ«s. Fitohet vetĂ«m kur individi respekton kodet e shoqĂ«risĂ« – qofshin ato tĂ« punĂ«s, familjes apo ligjit. LirinĂ« nuk e negocioj me asgjĂ« mund tĂ« mos e shikoj tek vetja ime, por nuk resht sĂ« thĂ«ni atĂ« qĂ« dua, mendoj e Ă«ndĂ«rroj”.

“E shoh kĂ«tĂ« te vajza ime dhe jam e lumtur”, tha Linda Rama, duke nĂ«nvizuar se liria e tĂ« menduarit dhe tĂ« folurit mbetet njĂ« vlerĂ« e shenjtĂ« nĂ« familjen e tyre.

“Babai mĂ« ushqeu qĂ« e vogĂ«l qĂ« liria Ă«shtĂ« e panegociueshme. Ai kishte intuitĂ« pĂ«r tĂ« kuptuar vullnetin tim tĂ« fortĂ« pĂ«r tĂ« qenĂ« njĂ« njeri i mirĂ« dhe se unĂ« nuk do abuzoja me lirinĂ«â€, rrĂ«feu Linda duke shprehur mirĂ«njohje tĂ« thellĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« besim.

Më tej, Linda Rama bëri një ndarje të qartë mes filozofisë, që kërkon kohë dhe jep ligjshmëri, dhe politikës, që është arti i të përditshmes dhe veprimit.

“Dinamika e politikĂ«s Ă«shtĂ« tjetĂ«r nga ajo filozofike. Aq i larmishĂ«m sa Ă«shtĂ« realiteti, aq tĂ« larmishme janĂ« edhe vendimmarrjet apo mĂ«nyrat qĂ« politika gjen pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur nevojave. Filozofia ka kohĂ«n e vet dhe sfidat e veta. Duhet ta vendosim nĂ« pamundĂ«si politikĂ«n kur filozofia mendon se ka shmangie nga ligjĂ«sitĂ« qĂ« koha i ka provuar. Dhe ky Ă«shtĂ« roli i filozofĂ«ve”, tha Linda Rama duke shtuar se filozofĂ«t janĂ« shumĂ« ndriçues.

“ËshtĂ« si puna ime njĂ« filozof unĂ« jam me njĂ« politikan vendimmarrĂ«s, por unĂ« nuk marr dot vendime nĂ« vend tĂ« tij, mendoj se disa gjĂ«ra mund t’i bĂ«ja ndryshe, por nuk kam gjĂ« nĂ« dorĂ«. ËshtĂ« kollaj tĂ« kritikosh nga jashtĂ«â€, tha Linda Rama.

MĂ« tej Linda Rama tha se “jeta pranĂ« Edit kryeministĂ«r dhe politikan mĂ« ka mĂ«suar gradualisht se vĂ«rtet nuk i di tĂ« gjitha, kjo Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. NjĂ« njeri duhet t’i japĂ« mundĂ«si vetes tĂ« mendojĂ« qĂ« tĂ« mos e çojĂ« diskutimin deri nĂ« ekstrem, gjykimin deri nĂ« ekstrem se ke nevojĂ« tĂ« dĂ«gjosh edhe tjetrin Pastaj diskutimi mund tĂ« bĂ«het mĂ« cilĂ«sor, mĂ« realist dhe mĂ« i dobishĂ«m. Thjesht e kam mĂ«suar: ti nuk i di tĂ« gjitha. Tani e kam bĂ«rĂ« timen. Gjykimi i padrejtĂ« Ă«shtĂ« ngarkesĂ« negative“.

Linda Rama u shpreh se “kam parĂ« filozofĂ« qĂ« kanĂ« hyrĂ« nĂ« politikĂ«, por qĂ« janĂ« zhveshur si filozofĂ«. Ata pranojnĂ« deformimin pĂ«r hir tĂ« politikĂ«s. Personalisht nuk e justifikoj kĂ«tĂ« qasje as pĂ«r njĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« madhe”.

Gjatë kësaj interviste, Linda Rama prekur edhe një nga temat më të ndjeshme të ekzistencës njerëzore: humbjen e njerëzve të dashur dhe mënyrën se si ata vazhdojnë të jenë pjesë e jetës sonë.

“NjĂ« njeri i madh Ă«shtĂ« produkt i njĂ« babai dhe nĂ«ne tĂ« madhe”, tha ajo, duke theksuar se prindĂ«rit vazhdojnĂ« tĂ« jetojnĂ« pĂ«rmes pasqyrimit te fĂ«mijĂ«t e tyre.

Rama rrëfeu mbi raportin e ngushtë që kishte ndërtuar me vjehrrën e saj, të ndjerën Aneta Rama, nënën e Edi Ramës duke theksuar se raporti mes tyre ka qenë i veçantë dhe intensiv në dimensione të ndryshme.

“Me mamanĂ« e Edit gjithkush tjetĂ«r bĂ«hej i tepĂ«rt kur ishim ne tĂ« dyja. Koha dhe momenti ishte pĂ«r ne tĂ« dyja”, tha ajo, duke shtuar se largimi i saj ishte njĂ« dhimbje e madhe, pas sĂ« cilĂ«s u desh tĂ« pĂ«rcaktohej njĂ« rutinĂ« e re jetĂ«sore.

“Kishim njĂ« raport intensiv; njĂ« kohĂ« e jetuar me biseda, mendime, emocione dhe kujdes. Kur isha me mamanĂ« e Edit, ndonĂ«se ajo i donte tĂ« gjithĂ«, çdokush tjetĂ«r bĂ«hej i tepĂ«rt. Ai moment dhe ajo kohĂ« ishin vetĂ«m pĂ«r ne tĂ« dyja. Kur e humbet njĂ« njeri tĂ« tillĂ«, dhimbja Ă«shtĂ« e madhe. E them kĂ«tĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«. Ishte dhimbje e madhe largimi i njĂ« njeriu, pas tĂ« cilit do tĂ« duhej tĂ« vendosej njĂ« rutinĂ« e re. Ishte njĂ« humbje e madhe edhe pĂ«r Edin. Dhimbja fillimisht e zĂ«vendĂ«son mungesĂ«n, por mĂ« pas nis e ndihet mungesa. Mua mĂ« mungon mamaja e Edit nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pazĂ«vendĂ«sueshme, por pĂ«rpiqem ta sjell nĂ« pĂ«rditshmĂ«rinĂ« time nĂ« çdo lloj forme”, tha ajo.

Duke u ndalur tek shoqĂ«ria civile Linda Rama tha se “ka nevojĂ« pĂ«r aleat, pushteti Ă«shtĂ« i fuqishĂ«m Ă«shtĂ« shoqĂ«ri civile nĂ« nevojĂ«. Ajo Ă«shtĂ« ndjeshmĂ«ri e shtuar pĂ«r kauza tĂ« pĂ«rgjithshme. Kurse pushteti Ă«shtĂ« i veshur nga egoja. ShoqĂ«ria civile nuk i ka kĂ«to ego, ajo Ă«shtĂ« njĂ« zile qĂ« duhet ta dĂ«gjojĂ« pushteti. Ata mund tĂ« bashkĂ«jetojnĂ« duke u dĂ«gjuar njĂ«ri me tjetrin”.

“Nuk mund ta them kĂ«tĂ« pĂ«r median. Media, si pushtet, nuk Ă«shtĂ« e zhveshur nga egoja. Media e ka raportin me tĂ« vĂ«rtetĂ«n. Por janĂ« edhe pĂ«rgjegjĂ«sitĂ«, si kodi nĂ« raport me ligjin, mjedisin, lirinĂ«; dhe nĂ«se ti i ke plotĂ«suar kĂ«to, liria ka kuptim”, tha Linda Rama.

/k.s/ /a.g/

The post Linda Rama: Liria e panegociueshme, mbetet një vlerë e shenjtë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Biznesi kërkon mbi pesë mijë punonjës, kërkesat më të larta në shërbim, ndërtim dhe industri

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Arlinda Gjonaj

TIRANË, 18 janar/ATSH/ Tregu i punĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri po shfaq shenja tĂ« qĂ«ndrueshme gjallĂ«rimi, ku kĂ«rkesa pĂ«r punonjĂ«s vijon tĂ« mbetet e lartĂ« nĂ« shumĂ« sektorĂ« tĂ« ekonomisĂ«.

Portali zyrtar i punĂ«simit “puna.gov.al”, po pĂ«rdoret gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nga bizneset dhe qytetarĂ«t si kanali kryesor pĂ«r shpalljen dhe kĂ«rkimin e vendeve tĂ« lira tĂ« punĂ«s.

Në portal shpallen mesatarisht rreth 5500 vende të lira pune çdo muaj, çka dëshmon jo vetëm nevojën e tregut për fuqi punëtore, por edhe rritjen e besimit të punëdhënësve te ky instrument publik ndërmjetësimi.

Drejtorja e DrejtorisĂ« sĂ« ShĂ«rbimeve tĂ« Tregut tĂ« PunĂ«s nĂ« AgjencinĂ« KombĂ«tare tĂ« PunĂ«simit dhe AftĂ«sive, Gertiola Çepani, nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r ATSH-nĂ« bĂ«n tĂ« ditur se gjatĂ« vitit 2025 sektorĂ«t me numrin mĂ« tĂ« madh tĂ« ofertave janĂ« akomodimi dhe shĂ«rbimi ushqimor, tregtia me shumicĂ« dhe pakicĂ«, ndĂ«rtimi dhe shĂ«rbimet, industria pĂ«rpunuese, telekomunikacioni, si edhe aktivitete tĂ« tjera profesionale dhe shĂ«rbime mbĂ«shtetĂ«se.

Çepani tha se bashkĂ«punimi mes portalit “puna.gov.al” dhe Zyrave tĂ« PunĂ«simit ka dhĂ«nĂ« rezultate konkrete, pasi mbi 25 mijĂ« punĂ«kĂ«rkues janĂ« punĂ«suar me mbĂ«shtetjen e shĂ«rbimeve publike tĂ« punĂ«simit, duke lehtĂ«suar lidhjen mes ofertĂ«s dhe kĂ«rkesĂ«s nĂ« treg.

Çepani shpjegon se edhe shpĂ«rndarja e vendeve tĂ« lira tĂ« punĂ«s pasqyron zhvillimin ekonomik tĂ« vendit, ku pjesa mĂ« e madhe e ofertave janĂ« pĂ«rqendruar nĂ« qytetet kryesore si Tirana, DurrĂ«si, Vlora, Shkodra, Korça, Elbasani dhe Fieri, tĂ« cilat mbeten qendrat mĂ« aktive tĂ« punĂ«simit.

“Nga tĂ« dhĂ«nat rezulton punĂ«dhĂ«nĂ«sit po kĂ«rkojnĂ« kandidatĂ« me pĂ«rvojĂ« pune dhe me arsim tĂ« lartĂ«, nĂ« nivelet Bachelor dhe Master”, shtoi ajo.

Profesionet mĂ« tĂ« kĂ«rkuara, pĂ«r kĂ«tĂ« kategori, tha Çepani, janĂ« ekonomistĂ«, menaxherĂ«, specialistĂ« komunikimi, zhvillues softuerĂ«sh, inxhinierĂ« dhe juristĂ«.

Në të njëjtën kohë, vijoi ajo, kërkesa mbetet e lartë edhe për punonjës me arsim të mesëm, sidomos në profesione si kamerierë, shitës në dyqane, shoferë mjetesh të rënda, kuzhinierë, banakierë dhe recepsionistë.

Ndërsa për personat me arsim të ulët, ofertat përqendrohen kryesisht në profesione si punonjës pastrimi, ndihmëskuzhinierë, punëtorë ndërtimi, rrobaqepës dhe prodhues këpucësh.

Sipas Çepanit, portali “puna.gov.al” po luan njĂ« rol gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« funksionimin e tregut tĂ« punĂ«s, duke ndihmuar qytetarĂ«t tĂ« gjejnĂ« punĂ« dhe bizneset tĂ« plotĂ«sojnĂ« nevojat e tyre pĂ«r fuqi punĂ«tore.

/r.e/ /a.g/

The post Biznesi kërkon mbi pesë mijë punonjës, kërkesat më të larta në shërbim, ndërtim dhe industri appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Taulant Xhaka rrëfen emocionet me fanellën kuq e zi: Jam fans i Shqipërisë dhe i skuadrës

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Gjergji Mima

TIRANË, 17 janar /ATSH/ Ish-mesfushori i KombĂ«tares shqiptare tĂ« futbollit, Taulant Xhaka ka rrĂ«fyer nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r rubrikĂ«n e re tĂ« Federats Shqiptare tĂ« Futbollit “Legjendat Flasin”, emocionet dhe marrĂ«dhĂ«niet e tij me fanellĂ«n kuqezi.

Ai u ndal tek debutimi historik me fitore ndaj Portugalisë, momentet më të bukura dhe më të vështira me Kombëtaren, si dhe te vlerësimi për ekipin aktual.

“Jam fans i ShqipĂ«risĂ« dhe i skuadrĂ«s. ËshtĂ« nder dhe besoj se Ă«shtĂ« fanella mĂ« e bukur nĂ« botĂ«â€, shprehet Xhaka, duke theksuar krenarinĂ« qĂ« i ka dhĂ«nĂ« gjithmonĂ« pĂ«rfaqĂ«simi i vendit.

Ai rikujton debutimin e tij me Kombëtaren si një ëndërr të bërë realitet, ndërsa ndeshjen kundër Serbisë e cilëson si momentin më të trishtuar.

PĂ«r sakrificat personale, ish-mesfushori  thekson se gjithmonĂ« ka dhĂ«nĂ« maksimumin, duke shtuar se “kisha vdekur pĂ«r kĂ«tĂ« fanellĂ«â€.

Duke folur për Kombëtaren aktuale, Xhaka vlerëson progresin e bërë ndër vite, talentin e lojtarëve të rinj dhe besimin se ekipi ka mentalitetin dhe kualitetin për të përballuar ndeshjet e play-off-it.

Ai veçon Qazim Laçin si lojtar që i kujton veten, si për stilin e lojës ashtu edhe për fanellën me numrin 14.

Në fund, mesazhi i tij për tifozët është i qartë: mbështetja e tyre ka qenë dhe mbetet vendimtare.

“TifozĂ«t janĂ« lojtari i 12-tĂ«â€, shprehet Xhaka, duke i ftuar tĂ« jenĂ« pranĂ« ekipit nĂ« momentet kyçe.

/gj.m/a.f/

The post Taulant Xhaka rrëfen emocionet me fanellën kuq e zi: Jam fans i Shqipërisë dhe i skuadrës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Gustavo Petro: Trump po mendonte për një operacion ushtarak në Kolumbi


✇Gazeta Si
By: Liridon Mulaj

Gazeta “SI”- Gustavo Petro mendoi javĂ«n e kaluar se nĂ« çdo moment njĂ« forcĂ« sulmuese mund tĂ« zbarkonte mbi çatinĂ« e Casa de Nariño, rezidencĂ«s presidenciale kolumbiane, dhe tĂ« futej me forcĂ« nĂ« zyrĂ«n e tij. Ai nuk ka njĂ« bunker ku tĂ« vrapojĂ«, siç u pĂ«rpoq tĂ« bĂ«nte NicolĂĄs Maduro njĂ« javĂ« mĂ« parĂ«, pĂ«rpara se tĂ« kapej dhe tĂ« transportohej nĂ« njĂ« helikopter drejt Shteteve tĂ« Bashkuara.

Presidenti 65-vjeçar kolumbian ndihej i kĂ«rcĂ«nuar nga aludimet e Donald Trump se diçka e ngjashme mund t’i ndodhte. Presidenti amerikan e ka quajtur Petron disa herĂ« drogaxhi, bandit, trafikant droge dhe njĂ« njeri fasadĂ« pĂ«r Maduron. Ai e ka shtuar atĂ« nĂ« ListĂ«n Clinton – njĂ« listĂ« e kuqe individĂ«sh dhe kompanish tĂ« lidhura nga Uashingtoni me trafikun e drogĂ«s – dhe i ka revokuar vizĂ«n.

NdĂ«rkohĂ«, Petro thotĂ« se iu pĂ«rkushtua “popullit” si mburojĂ« kundĂ«r ushtrisĂ« me fuqinĂ« mĂ« tĂ« madhe tĂ« zjarrit nĂ« histori, dhe shpatĂ«s sĂ« SimĂłn BolĂ­var , tĂ« mbajtur si njĂ« relike pranĂ« tij.

NjĂ« telefonatĂ« ndryshoi gjithçka. Petro dhe Trump folĂ«n pĂ«r njĂ« orĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ«n dhe nĂ« fund tĂ« saj, ata shprehĂ«n kĂ«naqĂ«si pĂ«r bisedĂ«n dhe u ndanĂ« miqĂ«sisht. Ishte nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n frymĂ« qĂ« Petro u shfaq pĂ«r intervistĂ«n me EL PAÍS tĂ« enjten vonĂ« pasdite, nĂ« njĂ« nga dhomat nĂ« Pallatin Nariño.

Retorika e tij anti-imperialiste është zbutur. Ai madje shkon aq larg sa thotë se qëndrimet e tij në luftën kundër trafikut të drogës ose nevojën për një tranzicion në Venezuelë që kulmon me zgjedhje nuk janë shumë larg atyre të Trump. Petro madje gjen disa ngjashmëri midis tyre.

“Ai bĂ«n atĂ« qĂ« mendon, njĂ«soj si unĂ«. Ai Ă«shtĂ« gjithashtu pragmatist, megjithĂ«se mĂ« shumĂ« se unĂ«. MĂ« pĂ«lqen tĂ« flas”, bĂ«n shaka ai. Petro nuk dĂ«shiron mĂ« konflikt me Trumpin, pĂ«r momentin.

A kishit vërtet frikë se mos do të vuanit të njëjtin fat si Maduro?

Pa dyshim. Nicolås Maduro ose çdo president në botë mund të shkarkohet nëse nuk përputhet me interesa të caktuara.

A e përforcuat sigurinë tuaj në ndonjë mënyrë?

Këtu nuk ka asnjë mbrojtje ajrore. Nuk është blerë kurrë sepse luftimet janë të brendshme. Guerilët nuk kanë avionë luftarakë F-16 dhe ushtria nuk e ka atë lloj mbrojtjeje.

A ju paralajmëruan shërbimet tuaja të inteligjencës për ndonjë rrezik real?

Nuk ka qenë e nevojshme. Trump e ka thënë këtë për muaj të tërë. Por ajo që ne përdorim këtu është mbrojtja popullore, dhe kjo është arsyeja pse bëra thirrje për rezistencë popullore të mërkurën [në tubime që mbushën sheshet në të gjithë Kolumbinë.

A është zvogëluar kërcënimi?

Mendoj se ishte pezulluar, por mund të gabohem. Nuk e dinim se çfarë veprimi ushtarak po planifikohej, vetëm se ai ishte duke u zhvilluar.

Si e dini?

Trump më tha gjatë telefonatës se po mendonte të bënte gjëra të këqija në Kolumbi. Mesazhi ishte se ata tashmë po përgatisnin diçka, po e planifikonin atë, një operacion ushtarak.

Si ishte ajo bisedë?

Biseda konsistoi nĂ« mundĂ«sinĂ« time pĂ«r tĂ« shprehur mendimin tim. Ai kishte marrĂ« informacion nga opozita vetĂ«m nĂ«pĂ«rmjet shtetit tĂ« FloridĂ«s – ku ndodhet krahu mĂ« radikal republikan. Ajo opozitĂ« gĂ«njen nĂ« lidhje me luftĂ«n tonĂ« kundĂ«r trafikut tĂ« drogĂ«s. Lexoni çfarĂ« thotĂ« (ish-presidenti kolumbian) Álvaro Uribe, dhe ai praktikisht duket sikur po mbron sulmet kundĂ«r nesh.

Presidenti i Kolumbisë ,Gustavo Petro.

ÇfarĂ« pĂ«rshtypjeje ju la Trump si person?

Ai bĂ«n atĂ« qĂ« mendon, njĂ«soj si unĂ«. ËshtĂ« gjithashtu pragmatist, megjithĂ«se mĂ« shumĂ« se unĂ«. MĂ« pĂ«lqen tĂ« flas. PikĂ«pamjet e tij pĂ«r shumĂ« çështje janĂ« shumĂ« tĂ« ndryshme nga tĂ« miat. Por pĂ«r shembull, pĂ«r trafikun e drogĂ«s, nuk kemi dallime. Ai mĂ« tha diçka qĂ« mĂ« pĂ«lqeu: ‘E di qĂ« janĂ« shpikur shumĂ« gĂ«njeshtra pĂ«r ty, ashtu siç janĂ« shpikur pĂ«r mua.’

Ju keni folur gjithashtu me Delcy RodrĂ­guez , presidenten e re tĂ« VenezuelĂ«s nĂ« mungesĂ« tĂ« Maduros. ÇfarĂ« hapĂ«sire manovrimi keni, me Trumpin qĂ« ju flet dhe thotĂ« se Ă«shtĂ« “nĂ« krye” tĂ« VenezuelĂ«s?

UnĂ« jam njĂ« mik i saj. Ajo Ă«shtĂ« nĂ«n presion si nga brenda ashtu edhe nga jashtĂ«. ËshtĂ« akuzuar si tradhtare. Ajo sheh nevojĂ«n pĂ«r tĂ« forcuar unitetin e AmerikĂ«s Latine, por detyra e saj qendrore duhet tĂ« jetĂ« bashkimi i popullit tĂ« VenezuelĂ«s. NĂ«se populli Ă«shtĂ« i ndarĂ«, do tĂ« ketĂ« kolonizim . NĂ«se ata bashkohen dhe kĂ«rkojnĂ« njĂ« zgjidhje politike pĂ«r problemin e dukshĂ«m, ata mund tĂ« ecin pĂ«rpara.

A ju ka kërkuar ndihmë? Ministri juaj i Brendshëm, Armando Benedetti, ka thënë se kur ju u ofruat të ndërmjetësoni, Trump e ndryshoi temën.

Benedetti ishte dëshmitar, por nuk e di nëse i dëgjoi fjalët e Trumpit. Mua nuk më dukej kështu. Biseda në thelb konsistoi në prezantimin e argumenteve të mia për 40 minuta, dhe ai, për 15 minuta, duke folur për mënyrën se si komunikojmë. E gjithë kjo po ndodh sepse ne nuk komunikojmë.

A keni frikë tani se Diosdado Cabello mund të jetë një element destabilizues brenda vetë qeverisë?

Të gjitha forcat politike që ekzistojnë sot në Venezuelë duhet të ekzistojnë. Eliminimi i disa prej tyre me mjete të dhunshme do të sjellë më shumë dhunë.

Midis këtyre forcave është María Corina Machado, udhëheqësja e opozitës.

Ajo duhet tĂ« ndryshojĂ« retorikĂ«n e saj. Çdo gjĂ« qĂ« ka bĂ«rĂ« kohĂ«t e fundit Ă«shtĂ« e gabuar, pĂ«rfshirĂ« edhe fitimin e Çmimit Nobel ndaj Trump.

Le të themi se nuk jeni një mbështetës i madh i saj, por si e pranoni veten me idenë se nuk do të jetë ajo ose Edmundo Gonzålez që do të qeverisin kur janë ata që fituan zgjedhjet?

Unë nuk i konsideroj ato si zgjedhje të lira.

Diçka e ngjashme me atĂ« qĂ« tha Sekretari i Shtetit i SHBA-sĂ«, Marco Rubio


Qëndrimi i Shteteve të Bashkuara në lidhje me Venezuelën nuk është shumë larg nga i imi. Ideja e një tranzicioni drejt zgjedhjeve të lira dhe një qeverie të përbashkët është ngritur nga të tjerë, si Rubio, dhe përkon me propozimin tim. Por nuk mund të imponohet nga jashtë; duhet të lindë nga dialogu venezuelian. Roli i Shteteve të Bashkuara duhet të jetë lehtësimi i këtij dialogu, së bashku me Amerikën Latine. Para zgjedhjeve në Venezuelë, unë propozova një qeveri të përbashkët, i frymëzuar nga përvoja e Frontit Kombëtar në Kolumbi. Në Venezuelë, kjo mund të zbatohej shkurtimisht për të krijuar kushte për zgjedhje vërtet të lira. Unë gjithashtu propozova një plebishit, por nuk u pranua nga Shtetet e Bashkuara dhe as nga Maduro. Tani mund të rishikohet.

Kjo është shumë larg asaj që ndodhi në të vërtetë.

UnĂ« isha njĂ« ndĂ«rmjetĂ«s de facto, sĂ« bashku me MeksikĂ«n, NorvegjinĂ« dhe vende tĂ« tjera. Para zgjedhjeve, ne kĂ«rkuam njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r tĂ« mbajtur zgjedhje tĂ« lira. Fola me ish-presidentin amerikan Joe Biden dhe me Maduron rreth kĂ«tij opsioni. Takimi i fundit me qeveritĂ« evropiane, Shtetet e Bashkuara, disa qeveri tĂ« AmerikĂ«s Latine dhe tonĂ«n u zhvillua nĂ« Bogota. Ideja ishte t’i jepej fund bllokadĂ«s dhe tĂ« ndalej shtypja, por Maduro tha: “Si mund tĂ« ketĂ« zgjedhje tĂ« lira nĂ«se ata kanĂ« vĂ«nĂ« njĂ« çmim pĂ«r kokĂ«n time ?” Shtetet e Bashkuara ranĂ« dakord, por shtypja nuk u çmontua, nuk pati amnisti, bllokada nuk u hoq dhe gjithçka dĂ«shtoi.

A çoi refuzimi i Maduros për të dhënë dorëheqjen pas akuzave për mashtrim në gjithçka që ka ndodhur që atëherë?

Unë nuk i njoha ato zgjedhje. As Brazili dhe as Meksika nuk i njohën. Dhe pas kësaj, nuk munda të shkoja në Venezuelë. Dhe me Trumpin, aq më pak; çdo mundësi ndërmjetësimi ka mbaruar. Administrata Trump donte ta bënte vetë.

Cila është ajo rrugë?

Çështja qendrore Ă«shtĂ« se ekziston njĂ« pĂ«rplasje vizionesh: ligji amerikan i lejon ata tĂ« hyjnĂ« nĂ« njĂ« vend tjetĂ«r nĂ«se ka aktivitet kriminal si trafiku i drogĂ«s, por ligji ndĂ«rkombĂ«tar jo. NĂ«se kjo pĂ«rhapet gjerĂ«sisht, mund tĂ« çojĂ« nĂ« njĂ« luftĂ« botĂ«rore. Çështja nuk Ă«shtĂ« Venezuela, çështja Ă«shtĂ« Kina : Shtetet e Bashkuara kanĂ« frikĂ« nga konkurrenca me KinĂ«n  dhe po kĂ«rkojnĂ« energji pĂ«r tĂ« konkurruar komercialisht, por kjo do tĂ« çojĂ« nĂ« luftĂ«.

Kur do të vijë Delcy Rodríguez në Bogota?

Ajo më ka kërkuar dy javë. Duhet të shohë se çfarë po ndodh në vendin e saj dhe të mos bëjë ndonjë gabim.

Dhe kur do të shkoni në Shtëpinë e Bardhë?

Së pari, ministrat e jashtëm do të shkojnë në Uashington për të përcaktuar datën.

Pavarësisht telefonatës me Trumpin, ka pasur lëshime dhe negociata për çështjet e sigurisë, të tilla si shpërthimet me bomba dhe ekstradimet. A ju ka kërkuar Trump të revokoni statusin politik të grupeve kriminale që tani po negociojnë paqen?

Në fakt, unë nuk ua njoh atë status sepse janë grupe të nxitura nga lakmia. Ka diçka me të cilën Trump mund të ndihmojë, dhe kjo është se prokuroria duhet të merret me negociatat, por ata nuk kanë dashur ta bëjnë këtë nga frika. Por Shtetet e Bashkuara negociojnë me grupet kriminale gjatë gjithë kohës. Shtetet e Bashkuara negociojnë me baronët e drogës që ne ekstradojmë.

A mendoni se IvĂĄn Cepeda , kandidati i krahut tĂ« majtĂ« pĂ«r zgjedhjet presidenciale tĂ« kĂ«tij viti, ka forcĂ«n e mjaftueshme pĂ«r t’ju pasuar?

Nuk mund tĂ« pĂ«rfshihem nĂ« politikĂ«. ËshtĂ« e ndaluar.

ÇfarĂ« lloj ish-presidenti do tĂ« jeni? A do tĂ« pĂ«rfshiheni aktivisht nĂ« politikĂ« si Álvaro Uribe?

Nuk jam njĂ« plak i lodhshĂ«m. Nuk jam aq i vjetĂ«r sa ai. Preferoj t’i pĂ«rkushtohem leximit dhe shkrimit tĂ« librave. Gjithçka ka shkuar keq pĂ«r Uriben.

Keni thënë se jeni ndjerë i vetmuar dhe i keqkuptuar si president. Tani që po fillon muzgu i presidencës suaj


ÇfarĂ« muzgu? Fakti qĂ« kaq shumĂ« njerĂ«z po dalin nĂ« sheshe nĂ« kaq pak kohĂ« qĂ« ka mbetur tregon forcĂ«. Ndihem shumĂ« i kĂ«naqur nga mbĂ«shtetja e njerĂ«zve.

Marrë nga El Pais

The post Gustavo Petro: Trump po mendonte për një operacion ushtarak në Kolumbi
 appeared first on Gazeta Si.

↗

Broja në formacionin e javës së Premier League: Jam më i fortë dhe me më shumë besim

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Gjergji Mima

TIRANË, 4 janar /ATSH/ Armando Broja zhvilloi njĂ« paraqitje shumĂ« pozitive kundĂ«r Newcastle, duke u pĂ«rzgjedhur nĂ« formacionin e javĂ«s sĂ« Premier League, pavarĂ«sisht humbjes 1-3 tĂ« skuadrĂ«s sĂ« tij.

Sulmuesi shqiptar ndjeu disa shqetësime në minutat e fundit të takimit, por situata nuk paraqiti asnjë problem serioz, teksa vetë lojtari ka konfirmuar se ndihet shumë mirë fizikisht.

Në një intervistë të fundit për faqen zyrtare të Burnley, Broja ka folur për rritjen e tij të dukshme dhe ndryshimet që ka bërë krahasuar me periudhën e mëparshme, duke theksuar vështirësitë dhe kërkesat e larta të Premier League.

“Kur kam luajtur pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, ishte shumĂ« e lodhshme, sepse e di sa kĂ«rkuese Ă«shtĂ« Premier League. ËshtĂ« njĂ« kampionat shumĂ« fizik dhe shumĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ« mbajtur ritmin nĂ« çdo ndeshje. MĂ« duhej kohĂ« qĂ« tĂ« ndĂ«rtohesha siç duhet fizikisht, ndaj u stĂ«rvita çdo ditĂ«, çdo javĂ«, pĂ«r t’u bĂ«rĂ« mĂ« i fuqishĂ«m. Tani jam edhe mĂ« i shpejtĂ«â€, u shpreh Broja.

Sulmuesi kuqezi theksoi gjithashtu rëndësinë e besimit që i ka dhënë trajneri, duke e aktivizuar rregullisht në fushë, çka ka ndikuar pozitivisht edhe në aspektin psikologjik.

“Trajneri mĂ« ka hedhur nĂ« fushĂ« dhe kjo mĂ« ka dhĂ«nĂ« shumĂ« besim. Tani jam shumĂ« mĂ« mirĂ« se mĂ« parĂ«. Jam gati edhe pĂ«r ndeshjen e radhĂ«s me Brighton. Jam tipi i sulmuesit qĂ« lumturohem kur shĂ«noj, si çdo lojtar tjetĂ«r, por dua tĂ« kontribuoj mĂ« shumĂ«: tĂ« dribloj, tĂ« krijoj raste pĂ«r tĂ« tjerĂ«t dhe pĂ«r veten, tĂ« jem pjesĂ« aktive e lojĂ«s dhe jo vetĂ«m tĂ« pres shansin pĂ«r gol. Kam bĂ«rĂ« njĂ« hap tĂ« madh pĂ«rpara dhe ndihem shumĂ« mirĂ«â€, pĂ«rfundoi Broja.

Paraqitjet e fundit konfirmojnë rritjen e sulmuesit shqiptar, i cili duket gjithnjë e më i përshtatur me ritmin dhe intensitetin e elitës së futbollit anglez.

/gj.m/a.f/

The post Broja në formacionin e javës së Premier League: Jam më i fortë dhe me më shumë besim appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Manjani: Reforma e pensioneve gati në 2026-ën, nuk preken kontributet

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Arlinda Gjonaj

TIRANË, 28 dhjetor/ATSH/ ShqipĂ«ria po hyn nĂ« njĂ« fazĂ« tĂ« re rishikimi tĂ« skemĂ«s sĂ« pensioneve, nĂ« njĂ« kontekst tĂ« shĂ«nuar nga plakja e popullsisĂ«, ndryshimet nĂ« tregun e punĂ«s dhe procesi i integrimit evropian.

Reforma e re synon të garantojë që sistemi i pensioneve të mbetet i qëndrueshëm financiarisht, i drejtë për brezat dhe i aftë të sigurojë të ardhura të mjaftueshme për një jetë dinjitoze.

Zëvendësministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Olta Manjani, në një intervistë për ATSH bëri të ditur se reforma e re e pensioneve do të jetë gati brenda vitit 2026 dhe se ajo nuk prek kontributet e derdhura nga qytetarët, por mënyrën se si sistemi i përgjigjet realiteteve të reja ekonomike dhe demografike.

Sipas Manjanit, reforma po ndërtohet mbi dy shtylla kryesore: ndryshimet parametrike dhe ndryshimet sistemike.

Në kuadër të ndryshimeve parametrike, vëmendja kryesore i kushtohet moshës së daljes në pension dhe formulës së përllogaritjes së përfitimeve.

Aktualisht, mosha e pensionit për gratë rritet me dy muaj çdo vit dhe në vitin 2026 do të arrijë 62 vjeç, ndërsa për burrat rritja e moshës nis në vitin 2032, me objektivin që mosha e daljes në pension për gratë dhe burrat të barazohet në vitin 2056.

Megjithatë, sipas Manjanit, ky afat po rishikohet në kuadër të përafrimit me direktivat e Bashkimit Evropian, të cilat parashikojnë barazimin e moshës së pensionit deri në vitin 2030.

“PĂ«rafrimi qĂ« do tĂ« bĂ«jmĂ« me direktivĂ«n na dikton nevojĂ«n pĂ«r rritje mĂ« tĂ« shpejtĂ«. Ne i kemi kĂ«rkuar periudhĂ« tranzitore Bashkimit Evropian, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mos krijojmĂ« deformime nĂ« tregun e punĂ«s, qĂ« kjo tĂ« ndodhĂ« pak mĂ« ngadalĂ« se sa kĂ«rkon BE, ku sipas direktivave deri nĂ« vitin 2030 moshat duhet tĂ« jenĂ« tĂ« barazuara. Kemi kĂ«rkuar 2035 apo 2040 dhe, nĂ« varĂ«si tĂ« vendimit, do tĂ« bĂ«jmĂ« edhe njĂ« rillogaritje”, u shpreh Manjani.

Ajo theksoi se ndryshimet në tërësi të skemës nuk synojnë të cenojnë të drejtat e përfituesve, por të sigurojnë që skema të ketë qëndrueshmëri financiare në terma afatgjatë dhe njëkohësisht të adresojë mjaftueshmërinë e të ardhurave të pensionistëve.

Në drejtimin e dytë, reforma parashikon ndryshime sistemike që lidhen me vetë strukturën e skemës së pensioneve. Në këtë kuadër, po diskutohet forcimi i skemave private vullnetare të pensioneve, të njohura si kolona e tretë, si dhe ndërtimi dhe konsolidimi i skemave private të detyrueshme, kolona e dytë.

Sipas Manjanit, këto ndërhyrje do të ndërmerren vetëm pas një procesi të gjerë konsultimi me biznesin dhe grupet e interesit, në mënyrë që sistemi të jetë i balancuar dhe i zbatueshëm.

Zëvendësministrja nënvizoi se qëllimi i reformës nuk është të ndryshojë mënyrën se si qytetarët kanë kontribuar apo përfitimet që kanë marrë, pasi parimi kontributiv mbetet themeli i sistemit.

“QĂ«llimi i reformĂ«s nuk Ă«shtĂ« tĂ« ndryshojmĂ« mĂ«nyrĂ«n se si Ă«shtĂ« kontribuar kundrejt skemĂ«s apo benefitet qĂ« janĂ« marrĂ«. QĂ«llimi Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjja ndaj ndryshimeve demografike, zhvillimeve nĂ« tregun e punĂ«s dhe pĂ«rafrimit me direktivat nĂ« kuadĂ«r tĂ« procesit tĂ« integrimit, duke ruajtur gjithmonĂ« parimin kontributiv, qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« fiskale tĂ« skemĂ«s, barazinĂ« mes kategorive dhe mjaftueshmĂ«rinĂ« e tĂ« ardhurave pĂ«r tĂ« garantuar njĂ« jetĂ« dinjitoze”, deklaroi Manjani.

Paralelisht me reformën, qeveria do të zbatojë edhe një politikë mbështetëse për rritjen graduale të të ardhurave të pensionistëve deri në vitin 2030. Kjo politikë nuk është pjesë e reformës strukturore, por synon përmirësimin e menjëhershëm të të ardhurave të pensionistëve.

Si rezultat i kësaj politike mbështetëse, pensioni mesatar urban me vite të plota të punës pritet të rritet nga 27 350 lekë aktualisht në 40 000 lekë. Pensioni urban i pjesshëm synohet të kalojë nga 15 850 lekë në 22 000 lekë, ndërsa pensioni rural nga 11 500 lekë në 18 000 lekë. Në të njëjtin nivel, nga 11 400 lekë në 18 000 lekë, parashikohet të rritet edhe pensioni familjar, ndërsa pensioni i invaliditetit pritet të arrijë nga 20 000 lekë në 30 000 lekë.

Për të realizuar këto nivele, duke nisur nga janari 2026 do të aplikohet një rritje mujore e të ardhurave të pensionistëve, pa përfshirë indeksimin vjetor.

Rritja mujore në 2026-ën për pensionin urban me vitet e plota të punës do të jetë 1 800 lekë, për pensionin urban të pjesshëm 800 lekë, për pensionin rural 1 000 lekë, për pensionin familjar 700 lekë dhe për pensionin e invaliditetit 600 lekë, rritje që do të vijojnë çdo vit deri në arritjen e objektivave të përcaktuara për vitin 2030.

“Shuma do tĂ« dyfishohet nĂ« janar 2027, do tĂ« trefishohet nĂ« janar 2028, do tĂ« katĂ«rfishohet nĂ« janar 2029, e do tĂ« pesĂ«fishohet nĂ« janar 2030”, u shpreh Manjani.

Sipas Manjanit, kjo qasje e dyfishtĂ« – reforma strukturore dhe mbĂ«shtetja afatshkurtĂ«r – synon tĂ« sigurojĂ« stabilitet pĂ«r pensionistĂ«t sot dhe njĂ« sistem pensioni tĂ« drejtĂ« e tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m pĂ«r brezat e ardhshĂ«m.

/a.f/r.e/

The post Manjani: Reforma e pensioneve gati në 2026-ën, nuk preken kontributet appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Musabelliu: Mbështetje biznesit për përmbushjen e standardeve për të operuar në tregun unik të BE-së

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Arlinda Gjonaj

TIRANË, 27 dhjetor/ATSH/ Integrimi i ShqipĂ«risĂ« nĂ« Bashkimin Europian nuk Ă«shtĂ« njĂ« proces qĂ« prek vetĂ«m institucionet, por mbi tĂ« gjitha kĂ«rkon pĂ«rgatitjen reale tĂ« biznesit shqiptar pĂ«r tĂ« operuar nĂ« tregun e vetĂ«m europian.

Zv.ministri i Ekonomisë dhe Inovacionit, Enkelejd Musabelliu në një intervistë për ATSH-në, u shpreh se anëtarësimi në BE duhet të shoqërohet domosdoshmërisht me një transformim strukturor të vetë biznesit, si kusht për konkurrencë dhe funksionim të qëndrueshëm në një treg me rregulla të unifikuara.

Sipas Musabelliut, elementi i parë thelbësor lidhet me kapacitetet e biznesit.

“Integrimi nĂ« BE do tĂ« thotĂ« qĂ« biznesi duhet tĂ« ketĂ« burimet e nevojshme pĂ«r tĂ« konkurruar dhe pĂ«r tĂ« vepruar nĂ« tregun e vetĂ«m europian”, thekson ai.

Kjo përfshin jo vetëm madhësinë apo kapitalin, por edhe mënyrën e organizimit, menaxhimit dhe qasjes ndaj tregut.

Po aq e rëndësishme, sipas zv.ministrit, është përmbushja e standardeve të prodhimit dhe operimit.

Bizneset shqiptare, veçanërisht ato që aktualisht nuk eksportojnë në BE, do të duhet të rrisin standardet e tyre në mënyrë që të jenë funksionale në tregun e përbashkët europian.

“Nuk do tĂ« ketĂ« dy realitete tĂ« ndryshme, njĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« dhe njĂ« pĂ«r BE-nĂ«. Rregullat e BE-sĂ« do tĂ« zbatohen edhe kĂ«tu”, shpjegon Musabelliu, duke nĂ«nvizuar se anĂ«tarĂ«simi nĂ«nkupton njĂ« treg tĂ« vetĂ«m, me tĂ« njĂ«jtat kĂ«rkesa.

Në këtë kuadër, Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit ka nisur punën për hartimin e një programi kombëtar për përgatitjen e biznesit shqiptar për tregun e vetëm europian. Aktualisht po zhvillohet një analizë e detajuar e gatishmërisë, për të vlerësuar se ku ndodhen sektorë të caktuar të ekonomisë shqiptare në raport me kërkesat e anëtarësimit dhe funksionimit në tregun e përbashkët.

Bazuar në këtë analizë, programi do të ndërtohet mbi tre shtylla kryesore.

Shtylla e parë është informimi.

Zv.ministri thekson se është thelbësore që biznesi të kuptojë qartë se çfarë do të thotë të operosh në një treg me rreth 450 milionë konsumatorë, me rregulla më të forta dhe praktika të ndryshme nga ato të tregut vendas.

Shtylla e dytë lidhet me ndërtimin e kapaciteteve.

Programi parashikon trajnimin e një numri të caktuar konsulentësh dhe biznesesh, të cilët do të punojnë drejtpërdrejt me sipërmarrjet për të rritur aftësitë e tyre operuese dhe konkurruese në tregun europian.

Shtylla e tretë është mbështetja financiare, e cila mund të realizohet përmes kredive sovrane, garancive sovrane, granteve të drejtpërdrejta apo skemave të tjera financimi.

Sipas Musabelliut, qëllimi është që të bashkohen të gjithë aktorët për të mbështetur biznesin në forma të ndryshme, në mënyrë që ai të jetë gati që ditën e anëtarësimit të mund të operojë normalisht në tregun e BE-së.

Zv.ministri thekson se Shqipëria nuk po e nis sot këtë proces.

Prej rreth tre dekadash, vendi ka punuar për përafrimin e legjislacionit me atë të BE-së. Në disa sektorë, ky përafrim arrin në 80% apo më shumë, ndërsa në të tjerë është më i ulët.

“NĂ« njĂ« vlerĂ«sim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, sot mund tĂ« jemi rreth 60–65% tĂ« pĂ«rafruar me legjislacionin e BE-sĂ«. Synimi Ă«shtĂ« qĂ« ditĂ«n e anĂ«tarĂ«simit tĂ« shkojmĂ« nĂ« rreth 90%, pasi disa elementĂ« plotĂ«sohen vetĂ«m pas anĂ«tarĂ«simit”, shpjegon ai.

Në këtë proces, një rol të rëndësishëm luan edhe CEFTA, të cilën Musabelliu e konsideron si një ushtrim parapërgatitor drejt tregut të përbashkët europian.

Aktet që zbatohen në kuadër të CEFTA-s janë në përputhje me ato të BE-së dhe në sektorë të caktuar, si tregtia e fruta-perimeve, Shqipëria operon lirshëm brenda rajonit me të njëjtat rregulla që zbatohen edhe në BE.

“NjĂ« nga çështjet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme qĂ« pritet tĂ« avancojĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« integrimit Ă«shtĂ« njohja e konformitetit tĂ« produkteve. Kjo nĂ«nkupton qĂ« njĂ« produkt i certifikuar nĂ« ShqipĂ«ri tĂ« mos ketĂ« nevojĂ« pĂ«r ricertifikim nĂ« tregun europian, proces qĂ« lidhet drejtpĂ«rdrejt me akreditimin, certifikimin dhe standardizimin”, deklaroi Musabelliu.

Sa i përket mbështetjes nga Bashkimi Europian, Musabelliu sqaron se BE ofron një sërë skemash financiare për biznesin, veçanërisht në sektorë që lidhen me digjitalizimin, inovacionin dhe eficiencën energjetike.

Megjithatë, këto fonde nuk jepen përmes shtetit, por aplikohen drejtpërdrejt nga vetë bizneset pranë institucioneve të BE-së. Për këtë arsye, Musabelliu vlerëson se rritja e kapaciteteve të biznesit shqiptar për të aplikuar dhe përthithur këto fonde mbetet një prioritet kyç i qeverisë në procesin e integrimit europian. /j.p/

The post Musabelliu: Mbështetje biznesit për përmbushjen e standardeve për të operuar në tregun unik të BE-së appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Karakaçi: Nuk ka asnjë sanksion nga Komuniteti i Energjisë i BE për Shqipërinë

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Klotilda Saracini

TIRANË, 24 dhjetor/ATSH/ Drejtuesi i Operatorit tĂ« ShpĂ«rndarjes sĂ« EnergjisĂ« Elektrike (OSHEE), Enea Karakaçi, sqaroi sot nĂ« njĂ« intervistĂ« televizive se nuk ka sanksione nga Komuniteti i EnergjisĂ« i BE-sĂ« ndaj ShqipĂ«risĂ«.

Ai vuri në dukje se Komuniteti i Energjisë i Bashkimit Europian ka qëllim jo të sanksionojë shtetet, ai është ndërtuar mbi baza vullnetare nga shtetet, të cilat kanë dëshirë të futen në BE.

Karakaçi informoi po ashtu edhe nĂ« lidhje me funksionimin e komunitetit. “PĂ«r t’u futur nĂ« BE ke nevojĂ« tĂ« marrĂ«sh disa masa ligjore, nĂ«nligjore vepruese dhe kjo Ă«shtĂ« krejtĂ«sisht normale. Çdo vit Sekretariati i EnergjisĂ« jep masa komanduese pĂ«r shtetet sepse edhe direktivat e BE-sĂ« miratohen nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme”, u shpreh ai.

“Ne kemi qenĂ« nĂ« pĂ«rputhje me kuadrin rregullator tĂ« BE-sĂ« deri para njĂ« viti sepse ligji jonĂ« ishte nĂ« pĂ«rputhje me direktivĂ«n e shkuar, tani ka dalĂ« njĂ« direktivĂ« e re dhe na kĂ«rkohet qĂ« tĂ« aprovohet njĂ« direktivĂ« e re”, tha Karakaçi.

I pyetur se kur pritet tĂ« miratohet pr/ligji i ri “PĂ«r sektorin e energjisĂ« elektrike”, zv/ministri tha se brenda 31 korrikut 2026 ligji Ă«shtĂ« i miratuar.

Karakaçi theksoi se projektligji Ă«shtĂ« publikuar nĂ« faqen e konsultimit publik, qĂ« Ă«shtĂ« detyrim ligjor. “Pr/ligji Ă«shtĂ« nĂ« formĂ«n pĂ«rfundimtare dhe shumĂ« shpejt do tĂ« fillojĂ« procedura e miratimit nĂ« qeveri dhe shumĂ« shpejt nĂ« parlament”, saktĂ«soi drejtuesi i OSHEE.

Sipas relacionit të projektligjit, qëllimi kryesor i këtyre ndryshimeve është harmonizimi i legjislacionit shqiptar me Paketën e Energjisë së Pastër të Bashkimit Evropian, duke përfshirë dispozitat e rëndësishme që lidhen me tregun e energjisë elektrike.

Kjo nismë vjen si pjesë e angazhimeve të Shqipërisë si palë kontraktuese e Komunitetit të Energjisë dhe në përputhje me detyrimet nga Marrëveshja e Stabilizim-Asociimit me BE-në, e cila kërkon përafrimin dhe zbatimin efektiv të legjislacionit europian.

Karakaçi foli edhe për çmimin e energjisë elektrike duke theksuar se nuk do të ketë rritje të saj në vitin 2026.

“Çmimi vazhdon tĂ« jetĂ« i ulur, patjetĂ«r qĂ« nuk do tĂ« ketĂ« rritje çmimi nĂ« vitin 2026, pra do jetĂ« i njĂ«jti çmim i miratuar me ulje nĂ« vitin 2025. E theksoj faktin se ne bĂ«mĂ« njĂ« ulje çmimi me 10.5 % nĂ« vitin 2025, qĂ« do vazhdojĂ« tĂ« jetĂ« i aplikueshĂ«m edhe nĂ« vitin 2026″, tha Karakaçi.

/k.s/j.p/

The post Karakaçi: Nuk ka asnjë sanksion nga Komuniteti i Energjisë i BE për Shqipërinë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

“Thuajse e kishim harruar ndjesinĂ«â€, Broja sheh gjĂ«rat ndryshe pas golit vendimtar: DĂ«shirĂ« dhe uri pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar nĂ« kampionatin mĂ« tĂ« mirĂ«

✇Albeu
By: M C

Armando Broja i sheh gjërat më me pozitivitet pas golit të tij të parë me fanellën e Bërnlit, të cilin e ndihmoi të merrte një barazim ndaj Bornmuthit. Sulmuesi, në një intervistë të dhënë për mediat e klubit, ka vlerësuar se ai dhe ekipi kanë dëshirën dhe urinë që duhet për të synuar mbijetesën në elitë.

“Bornmuth Ă«shtĂ« njĂ« skuadĂ«r shumĂ« e mirĂ«, e dimĂ« kĂ«tĂ«. JanĂ« shumĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u pĂ«rballur. I kemi parĂ« disa nga rezultatet e tyre nĂ« kĂ«tĂ« sezon, janĂ« gjithmonĂ« konkurrues edhe ndaj ekipeve tĂ« mĂ«dha. Ndaj padyshim janĂ« njĂ« ekip i vĂ«shtirĂ« dhe pĂ«r ne ishte ndeshje e vĂ«shtirĂ«.

Por siç e thashë, të marrësh një pikë, që është e mirë pas 7 humbjesh, është një ndjesi e mirë për ne si një grup pasi është diçka mbi të cilën të mund të ndërtojmë. Thuajse e harruam se si ndjehesh por ishte një ndjesi fantastike që të siguronim një pikë dhe të shihnim para si grup. Padyshim një ndjesi fantastike për mua, por edhe i gjithë ekipi ishte i kënaqur, të gjithë ishin të përfshirë. Ndaj ndoshta paraqitja nuk ishte më e mira që kishim, por sa i përket rezultatit, ishte i mirë për ne që të ndërtonim mbi të dhe krijonim një ecuri.

Kemi pasur shumĂ« vendosmĂ«ri nĂ« tĂ« gjithĂ« ndeshjet qĂ« kemi luajtur, jo vetĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« ndeshje. Ishte ndeshja nĂ« transfertĂ« ndaj Mançester Junajtid ku humbĂ«m me njĂ« gol diferencĂ«, ndeshja nĂ« shtĂ«pi ndaj Liverpulit ku humbĂ«m me njĂ« gol tĂ« vonĂ«. KanĂ« qenĂ« disa ndeshje. Edhe me Fullhemin humbĂ«m me njĂ« gol dhe mund ta shihje qĂ« ishim konkurrues, kishim cilĂ«si, dĂ«shirĂ«n, urinĂ«, bashkimin qĂ« tĂ« qĂ«ndrojmĂ« nĂ« Premier LigĂ«. Si njĂ« skuadĂ«r, si njĂ« grup, me djemtĂ« çdo ditĂ«, unĂ« mund ta shoh te çdokush, tĂ« gjithĂ« duan tĂ« mbijetojmĂ«. Ky Ă«shtĂ« kampionati mĂ« i mirĂ« dhe padyshim qĂ« tĂ« gjithĂ« duam qĂ« tĂ« jemi pjesĂ« e kĂ«tij kampionati dhe tĂ« luajmĂ«. Ndaj siç e thashĂ« do tĂ« luftojmĂ« nĂ« çdo ndeshje qĂ« tĂ« kemi mundĂ«si. Dhe shpresoj qĂ« tani, pas kĂ«tij barazimi dhe kĂ«saj pike, tĂ« ndĂ«rtojmĂ« vazhdimĂ«si. E kemi parĂ« se sa shpejt ndryshojnĂ« gjĂ«rat dhe ne do tĂ« qĂ«ndrojmĂ« tĂ« bashkuar duke shpresuar qĂ« tĂ« ndryshojmĂ« gjĂ«rat”, tha Broja nĂ« prononcimin e tij.

The post “Thuajse e kishim harruar ndjesinĂ«â€, Broja sheh gjĂ«rat ndryshe pas golit vendimtar: DĂ«shirĂ« dhe uri pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar nĂ« kampionatin mĂ« tĂ« mirĂ« appeared first on Albeu.com.

↗

Shkurov për ATSH: Bashkëpunimi Shqipëri-Ukrainë, nga ekonomia tek integrimi në BE

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Gjergji Mima

TIRANË, 24 dhjetor /ATSH-Gjergji Mima/ MarrĂ«dhĂ«niet mes ShqipĂ«risĂ« dhe UkrainĂ«s kanĂ« marrĂ« njĂ« dimension tĂ« veçantĂ« nĂ« vitet e fundit, tĂ« ndĂ«rtuara mbi miqĂ«si, solidaritet dhe orientim tĂ« pĂ«rbashkĂ«t drejt vlerave evropiane.

Në një kontekst të vështirë gjeopolitik, të diktuar nga lufta në Ukrainë dhe sfidat për sigurinë ndërkombëtare, bashkëpunimi mes dy vendeve është forcuar si në planin dypalësh, ashtu edhe në organizatat ndërkombëtare, teksa bashkëpunimi ka marrë edhe dimension ekonomik, duke u fokusuar tek investimet, tregtia
etj.

NĂ« njĂ« intervistĂ« ekskluzive pĂ«r AgjencinĂ« Telegrafike Shqiptare, ambasadori i UkrainĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri, Volodymyr Shkurov, flet pĂ«r gjendjen aktuale tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve ShqipĂ«ri–UkrainĂ«, duke theksuar dialogun politik aktiv, solidaritetin nĂ« çështjet e sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare dhe zhvillimin gradual tĂ« bazĂ«s ligjore qĂ« mbĂ«shtet bashkĂ«punimin dypalĂ«sh.

“BashkĂ«punimi ndĂ«rmjet ShqipĂ«risĂ« dhe UkrainĂ«s Ă«shtĂ« i qĂ«ndrueshĂ«m, miqĂ«sor dhe i mbĂ«shtetur nĂ« vlera tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta evropiane”, shprehet ai.

Shkurov thekson se, “vendet tona zhvillojnĂ« njĂ« dialog politik aktiv, bashkĂ«punojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive nĂ« organizatat ndĂ«rkombĂ«tare dhe tregojnĂ« solidaritet nĂ« çështjet e sigurisĂ« dhe tĂ« sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare”.

Paralelisht, vijon ambasadori, “po zhvillohet gradualisht edhe baza kontraktuale dhe ligjore e marrĂ«dhĂ«nieve tona dypalĂ«she”.

Një vëmendje e posaçme i kushtohet edhe potencialit për zgjerimin e bashkëpunimit ekonomik dhe politik, në fusha si tregtia, investimet, energjia, bujqësia, turizmi dhe transformimi digjital, si dhe shkëmbimit të përvojave në procesin e integrimit evropian, veçanërisht në drejtim të reformave dhe sundimit të ligjit.

“Ekziston njĂ« potencial i konsiderueshĂ«m nĂ« fushat e tregtisĂ«, investimeve, sektorit bujqĂ«sor, energjetikĂ«s, turizmit dhe transformimit digjital”, shprehet ambasadori Shkurov pĂ«r ATSH-nĂ«.

Ai thekson se, “njĂ« drejtim me rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« politike Ă«shtĂ« shkĂ«mbimi i pĂ«rvojĂ«s nĂ« rrugĂ«n drejt integrimit evropian, veçanĂ«risht nĂ« fushĂ«n e reformave, sundimit tĂ« ligjit dhe pĂ«rshtatjes me standardet e Bashkimit Evropian”.

Ambasadori Shkurov ndalet gjithashtu te sfidat e mëdha me të cilat përballet Ukraina për shkak të luftës, situatës humanitare dhe shkatërrimit masiv të infrastrukturës.

“Ukraina po i reziston sfidave tĂ« mĂ«dha falĂ« qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« sĂ« shoqĂ«risĂ«, funksionimit efektiv tĂ« institucioneve shtetĂ«rore dhe mbĂ«shtetjes sĂ« gjerĂ« ndĂ«rkombĂ«tare”, nĂ«nvizon diplomati ukrainas.

PavarĂ«sisht luftĂ«s, ambasadori Shkurov shprehet se, “shteti siguron funksionimin e ekonomisĂ«, tĂ« sektorit social dhe tĂ« sistemit tĂ« ndihmĂ«s humanitare, duke vazhduar njĂ«kohĂ«sisht reformat dhe pĂ«rgatitjet pĂ«r rimĂ«kĂ«mbjen pasluftĂ«s”.

Sot, vijon Shkurov, “sfida mĂ« e rĂ«ndĂ« pĂ«r ne mbetet pa dyshim fronti dhe bombardimet e infrastrukturĂ«s civile, banesave dhe objekteve energjetike nga Rusia. Dimri, i cili kĂ«rkon shpenzime tĂ« mĂ«dha energjetike nĂ« kushtet kur rreth 80 %e infrastrukturĂ«s energjetike Ă«shtĂ« shkatĂ«rruar, kĂ«rkon pĂ«rpjekje tĂ« jashtĂ«zakonshme pĂ«r mbijetesĂ«â€.

Ambasadori i Ukrainës gjithashtu vlerëson mbështetjen e Shqipërisë për Ukrainën që nga ditët e para të nisjes së luftës, veçanërisht, qëndrimi parimor në Kombet e Bashkuara dhe në formate të tjera ndërkombëtare.

“QĂ« nga ditĂ«t e para tĂ« luftĂ«s, ShqipĂ«ria e ka mbĂ«shtetur nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme UkrainĂ«n: politikisht, humanitarisht dhe nĂ« arenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare”, thekson ai.

VeçanĂ«risht e rĂ«ndĂ«sishme, nĂ«nvizon ambasadori i UkrainĂ«s pĂ«r ATSH-nĂ«, â€œĂ«shtĂ« qĂ«ndrimi parimor i ShqipĂ«risĂ« nĂ« Kombet e Bashkuara dhe nĂ« formate tĂ« tjera ndĂ«rkombĂ«tare, si dhe solidariteti me popullin ukrainas nĂ« luftĂ«n pĂ«r liri dhe sovranitet”.

“GjatĂ« gjithĂ« periudhĂ«s sĂ« luftĂ«s, ShqipĂ«ria ka ofruar mbrojtje tĂ« pĂ«rkohshme pĂ«r qytetarĂ«t ukrainas. Ne e vlerĂ«sojmĂ« kjo gjĂ« shumĂ« dhe i jemi mirĂ«njohĂ«s QeverisĂ« sĂ« ShqipĂ«risĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« mbĂ«shtetje”, thekson Shkurov.

Ai shpreh bindjen se, pavarësisht vështirësive, marrëdhëniet mes dy vendeve do të thellohen më tej në vitet që vijnë, mbi bazën e objektivave të përbashkëta strategjike: integrimin evropian, sigurinë dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

“Sfidat e pĂ«rbashkĂ«ta dhe objektivat strategjikĂ«: integrimi evropian, siguria dhe zhvillimi i qĂ«ndrueshĂ«m, krijojnĂ« njĂ« bazĂ« tĂ« fortĂ« pĂ«r njĂ« partneritet afatgjatĂ«, zgjerimin e bashkĂ«punimit praktik dhe mbĂ«shtetjen reciproke”, pĂ«rfundon ambasadori i UkrainĂ«s, Volodymyr Shkurov nĂ« intervistĂ«n pĂ«r ATSH-nĂ«. /a.g/

The post Shkurov për ATSH: Bashkëpunimi Shqipëri-Ukrainë, nga ekonomia tek integrimi në BE appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Berisha intervistë për Washington Times: Shqipëria është kthyer në një narko-shtet! Rama përdor drejtësinë ndaj kundërshtarëve politikë

✇Albeu
By: M C

Një vrasje mafioze pranë aeroportit kryesor të Shqipërisë muajin e kaluar ka rritur shqetësimet se vendi po rrëshqet gjithnjë e më thellë nën ndikimin e krimit të organizuar, shkruan Washington Times. Sipas opozitës, Shqipëria ndodhet pranë shndërrimit në narco-shtetin e parë të Europës.

Më 11 nëntor, Gilmando Dani, i lidhur me rrjetin kriminal Shullazi, u vra me armë zjarri në mes të ditës, teksa kthehej nga Spanja. Pamjet filmike tregojnë atentatorë që dalin nga një automjet i parkuar, hapin zjarr ndaj makinës së viktimës dhe largohen nga vendngjarja.

Sipas kritikëve, ngjarje të tilla po bëhen gjithnjë e më të shpeshta. Rrjeti Shullazi dyshohet se është i përfshirë në trafikun e drogës, ndërsa ekspertë ndërkombëtarë paralajmërojnë se Shqipëria është kthyer në një pikë kyçe ballkanike për kartelet e drogës nga Amerika Latine dhe në një qendër të rëndësishme të tregut europian të kanabisit.

Ish-kryeministri Sali Berisha, në një intervistë për Washington Times, deklaroi se degët shqiptare të karteleve të Amerikës së Jugut janë sot transportuesit kryesorë të drogës drejt Europës.
“Ato kontrollojnĂ« çmimin e drogĂ«s nĂ« EuropĂ« dhe po forcojnĂ« ndikimin e tyre edhe nĂ« tregun amerikan,” u shpreh Berisha.

Berisha dhe Partia Demokratike kanë kërkuar që SHBA të shpallë kartelet shqiptare të drogës si organizata narco-terroriste. Ai akuzoi administratën e presidentit Joe Biden se ka mbyllur sytë ndaj trafikut të drogës gjatë qeverisjes së kryeministrit Edi Rama, në pushtet që prej vitit 2013.

NĂ« shkurt 2024, gjatĂ« njĂ« vizite nĂ« ShqipĂ«ri, Sekretari amerikan i Shtetit i asaj kohe, Antony Blinken, e cilĂ«soi RamĂ«n si “njĂ« partner tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m tĂ« SHBA-sĂ«â€, duke vlerĂ«suar rolin e tij nĂ« çështjet e refugjatĂ«ve afganĂ« dhe UkrainĂ«s. NdĂ«rkohĂ«, International Democrat Union, federatĂ« e partive tĂ« qendrĂ«s sĂ« djathtĂ«, miratoi kĂ«tĂ« muaj njĂ« rezolutĂ« ku akuzon PartinĂ« Socialiste pĂ«r infiltrim kriminal nĂ« kontrata publike, ndĂ«rtim dhe turizĂ«m.

VetĂ« Berisha Ă«shtĂ« shpallur “non grata” nga administrata Biden nĂ« vitin 2021 pĂ«r korrupsion, vendim qĂ« ai e konsideron politikisht tĂ« motivuar.

Sipas artikullit, krimi i organizuar dhe korrupsioni janĂ« probleme tĂ« hershme nĂ« ShqipĂ«ri, por nĂ« dekadĂ«n e fundit rrjetet kriminale shqiptare kanĂ« zgjeruar lidhjet me organizata kriminale nĂ« Itali, si ’Ndrangheta dhe Camorra, si dhe me grupe nĂ« AmerikĂ«n Latine. KĂ«to lidhje kanĂ« nxitur njĂ« valĂ« tĂ« re dhune nĂ« EuropĂ«.

NjĂ« shembull i pĂ«rmendur Ă«shtĂ« njĂ« ngjarje nĂ« Bruksel mĂ« 29 shtator, ku trupi i njĂ« personi tĂ« dyshuar si trafikant droge shqiptar mbeti pĂ«r orĂ« tĂ« tĂ«ra nĂ« njĂ« zonĂ« publike – njĂ« metodĂ« paralajmĂ«ruese e pĂ«rdorur nga kartelet latino-amerikane.

Artikulli ndalet edhe te bumi i ndërtimit në Tiranë, duke theksuar se sipas Eurostat, ndërtimi përbënte 14.4% të prodhimit ekonomik të Shqipërisë në vitin 2024, përqindja më e lartë në Europë. Media vendase dhe vëzhgues ndërkombëtarë dyshojnë se një pjesë e projekteve të mëdha po financohen nga pastrimi i parave të drogës.

NdĂ«rkohĂ«, rreth njĂ« e treta e popullsisĂ« jeton nĂ« varfĂ«ri, mbi 1 milion shqiptarĂ« kanĂ« emigruar qĂ« nga viti 1991, dhe rrjete kriminale dyshohet se shfrytĂ«zojnĂ« sistemin informal financiar “hawala” pĂ«r transferime tĂ« mĂ«dha parash.

Qeveria Rama ka ndërmarrë operacione kundër drogës, përfshirë aksionin e bujshëm në Lazarat në vitin 2014, por sipas kritikëve, industria e paligjshme jo vetëm ka mbijetuar, por është përshtatur. Legalizimi i kanabisit mjekësor në vitin 2023, sipas artikullit, ka nxitur një valë të re aktiviteti kriminal.

Opozita akuzon qeverinë se ka politizuar drejtësinë dhe ka goditur kundërshtarët politikë, duke përmendur edhe çështjen e kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, e cila ka ngjallur shqetësime në nivel europian për shtetin e së drejtës.

Ish-ministri i Brendshëm Dritan Demiraj paralajmëron se përfshirja e zyrtarëve të një vendi anëtar të NATO-s në krim të organizuar përbën rrezik serioz sigurie.
“NĂ«se kjo ndodh, vendi mund tĂ« kthehet nĂ« njĂ« hallkĂ« tĂ« dobĂ«t qĂ« mund tĂ« shfrytĂ«zohet nga aktorĂ« tĂ« jashtĂ«m pĂ«r destabilizim,” u shpreh ai.

Artikulli i “Washington Times”:

The post Berisha intervistë për Washington Times: Shqipëria është kthyer në një narko-shtet! Rama përdor drejtësinë ndaj kundërshtarëve politikë appeared first on Albeu.com.

↗

Rama: Misioni im është të çoj Shqipërinë në BE

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Gjergji Mima

TIRANË, 18 dhjetor /ATSH/ GjatĂ« njĂ« interviste televizive nĂ« “Opinion” kryeministri Edi Rama u pyet nĂ«se ka menduar ndonjĂ«herĂ« tĂ« largohet nga posti i kryeministrit.

Rama u pĂ«rgjigj qartĂ«, “jo, sepse ju shpeshherĂ« ose tĂ« gjitha herĂ«t e merrni nĂ« mĂ«nyra tĂ« ndryshme, por asnjĂ«herĂ« siç e them unĂ« atĂ« qĂ« them”.

Rama theksoi se angazhimi i tij është i përkushtuar dhe i vazhdueshëm, duke e parë detyrën e kryeministrit jo thjesht si një post, por si një përgjegjësi dhe mision ndaj vendit.

“UnĂ« nuk e kam parĂ« kurrĂ« kĂ«tĂ« as si njĂ« punĂ«, as si njĂ« profesion, as si njĂ« rastĂ«si, e kam parĂ« si mision”, tha Rama.

“Misioni im Ă«shtĂ« qĂ« ta çoj, me ndihmĂ«n e Zotit dhe shqiptarĂ«ve, ShqipĂ«rinĂ« nĂ« Bashkimin Evropian”, deklaroi kreu i qeverisĂ«.

(Intervistë e realizuar më 4 dhjetor 2025)

/gj.m/a.f/r.e/

The post Rama: Misioni im është të çoj Shqipërinë në BE appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Rama për marrëveshjen e 17 Majit: Basha mori çdo gjë që kërkoi me bekimin e Berishës

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Gjergji Mima

TIRANË, 18 dhjetor /ATSH/ Kryeministri Edi Rama ka zbuluar pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« se çfarĂ« ka ndodhur mes tij dhe Lulzim BashĂ«s, ish-kreut tĂ« PartisĂ« Demokratike nĂ« atĂ« qĂ« njihet si MarrĂ«veshja e 17 Majit.

NĂ« njĂ« intervistĂ« televizive pĂ«r emisionin “Opinion”, Rama tha se kishte biseduar me BashĂ«n vetĂ«m pĂ«r vetĂ«m nĂ« njĂ« prej sallave tĂ« Kuvendit.

Sipas tij, Basha mori çdo gjë që kërkoi dhe pati bekimin e Berishës.

Rama rrëfeu se takimi u nxit pas kontakteve me përfaqësues të SHBA-së për situatën politike në vend dhe rajon.

“Vjen Hoyt [Brian Yee] tek unĂ« dhe thotĂ«: s’kemi çfarĂ« themi, ti i bĂ«re tĂ« gjitha, fatkeqĂ«si e madhe pĂ«r PD-nĂ«, por zgjedhja e tyre. Tani, thotĂ«, ne po ikim, se do shkoj tĂ« takoj Lulzim BashĂ«n. PĂ«r çfarĂ« do e takosh? – i them unĂ«. Do e takoj, mĂ« tha, t’i japim njĂ« mundĂ«si tĂ« fundit. Ok. Shkon dhe pastaj doli ajo qĂ« i dhamĂ« njĂ« plan me pesĂ« pika”, tha Rama.

Sipas Ramës, vendimi për të shkuar në Kuvend dhe për ta takuar Bashën u mor pas konsultimeve brenda mazhorancës.

“Ne kishim njĂ« takim nĂ« Elbasan me gratĂ«. NdĂ«rkohĂ« qĂ« Luli mblodhi gjithĂ« partitĂ« nĂ« sallĂ«n e Kuvendit. Nisem pĂ«r Elbasan dhe rrugĂ«s marr Gramoz Ruçin. Gramoz, i thashĂ«, unĂ« do t’i shkoj atje atij. Do t’i shkoj atje nĂ« takim. MĂ« thotĂ« Gramozi: Ke ndonjĂ« merak ti? I thashĂ« unĂ«: ÇfarĂ« mendon nĂ« rast se unĂ« arrij ta ul atĂ«? Tha, dy gjĂ«ra kam merak unĂ«: data lĂ«viz, kryeministri s’lĂ«viz. Çdo gjĂ« tjetĂ«r lĂ«viz. Ok, them unĂ«, jemi nĂ« njĂ« mendje. Kthehem dhe shkoj atje”.

Rama tha se negociatat u zhvilluan në një takim kokë më kokë në ambientet e Kuvendit dhe se marrëveshja u arrit pasi Basha pranoi kushtet e vendosura, me bekimin e Sali Berishës.

“NĂ« njĂ« moment tĂ« caktuar i them: Hajde, se po tĂ« pres te salla tjetĂ«r
 U futĂ«m, Ă«shtĂ« njĂ« sallĂ« e madhe, aty ku bĂ«hen mbledhje. U ulĂ«m edhe folĂ«m gjerĂ« e gjatĂ«. NĂ« fund u morĂ«m vesh. PatĂ«m njĂ« diskutim nĂ« fund kush do flasĂ« i pari. Fol ti, i thashĂ«, s’dua tĂ« flas fare. Kishte merak: mos qesh ti kur tĂ« flas unĂ«. Jo mo, unĂ« nuk qesh fare. Mos qesh ti kur flas unĂ«, tha, se ti e ke kĂ«tĂ« zakonin qĂ« kur flas unĂ« do tĂ« tallesh me çdo gjĂ«, kjo Ă«shtĂ« gjĂ« serioze”.

“I thashĂ«: do marrĂ«sh tĂ« pyesĂ«sh? Merr pyet, i thashĂ«, se unĂ« e mora Gramozin para. Pyet edhe ti, se mos ke ndonjĂ« njeri me pyet. KĂ« tĂ« pyes? – tha. UnĂ« i thashĂ«: njĂ« tĂ« urtĂ«, ti e ke tĂ« urtin tĂ«nd. MĂ« zhgĂ«njen, tha, ku e pyes atĂ« unĂ«. Ai mĂ« tha: do japĂ« bekimin. Edhe e dha bekimin”, rrĂ«feu Rama.

(Intervistë e realizuar më 4 dhjetor 2025)

/gj.m/r.e/a.f/

The post Rama për marrëveshjen e 17 Majit: Basha mori çdo gjë që kërkoi me bekimin e Berishës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Rama kujton tubimet me Ardian Klosin: Ishte hera e parë që emri i Enver Hoxhës u shkrua si armiqësor

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Gjergji Mima

TIRANË, 18 dhjetor /ATSH/ Kryeministri Edi Rama, gjatĂ« njĂ« interviste pĂ«r emisionin “Opinion” kujtoi ngjarjet e 35 viteve mĂ« parĂ« ai sĂ« bashku me Ardian Klosin mbajtĂ«n tĂ« parat tubime tĂ« mĂ«dha qĂ« quheshin refleksione.

Rama tregoi vĂ«shtirĂ«sitĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rmendur emrin e diktatorit Enver Hoxha, frikĂ«n se çfarĂ« mund tĂ« ndodhte dhe faktin se kur emri u pĂ«rmend u duk sikur u “bĂ« gol”.

“UnĂ« e mbaj mend shumĂ« mirĂ«, kur ne kemi qenĂ« nĂ« shtĂ«pinĂ« e Ardianit natĂ«n, duke shkruar pĂ«r Enver HoxhĂ«n. Emrin Enver Hoxha qĂ« Ă«shtĂ« koha pĂ«r tĂ« rishikuar figurĂ«n e Enver HoxhĂ«s, emri Enver Hoxha nĂ« njĂ« ekran kompjuteri tĂ« shkruar si material armiqĂ«sor e kemi fshirĂ« disa herĂ«. Ishte njĂ« gjĂ« qĂ« nuk e di. Ishte e kombinuar. Nga njĂ« anĂ« ishte hera e parĂ« qĂ« e shikoje tĂ« shkruar si njĂ« material armiqĂ«sor, dilte nga ne dhe nĂ« fund fare, nĂ« mos gabohem, i them Ardianit qĂ« fshije dhe nesĂ«r kur ta printojmĂ« do ta shkruajmĂ«. E shkruajtĂ«m para se tĂ« vinim kĂ«tu. Ndoshta ishte edhe ideja kushedi çfarĂ« ndodh natĂ«n, mund tĂ« vijnĂ« tĂ« marrin kompjuterin”, tha Rama.

“Ajo qĂ« ka ndodhur atĂ« ditĂ«, kur unĂ« kam pĂ«rmendur emrin e Enver HoxhĂ«s ishte tamam si seancĂ« ekzorcizmi, kĂ«tu u ngritĂ«n tĂ« gjithĂ« njerĂ«zit nĂ« kĂ«mbĂ«. Jo reagoi, ishte sikur u bĂ« njĂ« gol dhe kapeshin njerĂ«zit pĂ«r qafe, hidhnin gjĂ«rat, shallet”, u shpreh kryeministri Rama.

Rama rrëfeu se, megjithë presionin dhe ndërhyrjet e asaj kohe, nuk ka ndjerë kurrë frikë.

“PĂ«rgjithĂ«sisht nuk ndjeja frikĂ«, por ka qenĂ« ndryshe kur u zhvillua njĂ« prej refleksioneve tĂ« mia nĂ« sallĂ«n e AkademisĂ« sĂ« Arteve”, tha Rama.

Duke kujtuar njĂ« episod me Sigurimin, ai shtoi “MĂ« tĂ«rhoqĂ«n pĂ«r flokĂ«sh, mĂ« vinin nga mbrapa i kisha dhe flokĂ«t mĂ« tĂ« gjata. Nuk kam pasur asnjĂ« moment asnjĂ« ndjesi tjetĂ«r. Edhe tallesha gjithĂ« kohĂ«s”.

Kryeministri tregoi momentin kur u nënshkrua peticioni për rishikimin e figurës së Enver Hoxhës dhe lirimin e të burgosurve politikë

“Momenti kur e kam ndjerĂ« njĂ« gjĂ« tĂ« ngjashme me kĂ«tĂ« qĂ« the ishte ekzaktĂ«sisht atĂ« ditĂ«, kĂ«tu. Kur u bĂ« gjĂ«ja e madhe, dhe pastaj doli edhe KasĂ«m Trebeshina e shpĂ«rtheu fare. Pastaj unĂ« isha aty ulur dhe fillova tĂ« mendoj qĂ« do dilja jashtĂ«. Ishte 11 janar, ishte njĂ« e diel, i ftohtĂ« i madh dhe rreth e rrotull ishin makinat e policisĂ«. Fillova tĂ« mendoj. Kjo do mbarojĂ«, kĂ«ta do ikim, ne do ikim, kĂ«tu televizor, gjĂ« s’ka. E censuroi RD-ja atĂ«. MĂ« lindi ideja, thashĂ«, pse mos t’i them unĂ« kĂ«tyre qĂ« hajde firmosni njĂ« peticion kĂ«tu, qĂ« tĂ« lĂ«nĂ« firmĂ«n njĂ« numĂ«r njerĂ«zish dhe t’ia lemĂ« kĂ«tu Ramiz AlisĂ«. Edhe dola edhe thashĂ« do ishte mirĂ« qĂ« kjo punĂ« tĂ« mos ishte thjesht tĂ« jetĂ« kĂ«tu. Filloi u shkrua ajo qĂ« tĂ« rishikohet figura e Enver HoxhĂ«s dhe tĂ« lirohen tĂ« burgosurit politikĂ«. Dy pika kishte. Aty pashĂ« qĂ« njĂ« pjesĂ« firmosĂ«n, njĂ« pjesĂ« filluan tĂ« ikin. Kur u firmos salla ishte pĂ«rgjysmĂ«â€, tha Rama.

/gj.m/a.f/

 

The post Rama kujton tubimet me Ardian Klosin: Ishte hera e parë që emri i Enver Hoxhës u shkrua si armiqësor appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Rama: NĂ« vitin ’90 na shtynte dĂ«shira pĂ«r liri, jo ambicia politike

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Gjergji Mima

TIRANË, 18 dhjetor /ATSH/ Kryeministri Edi Rama ka dhĂ«nĂ« njĂ« intervistĂ« televizive nĂ« emisionin “Opinion” mbi njĂ« refleksion pĂ«rgjatĂ« 35 viteve demokraci nĂ« vendin tonĂ«.

Pasi dëgjoi audion e një interviste të tij në vitin 1990, Rama u shpreh se nuk e kishte imagjinuar kurrë që mund të kthehej në Universitetin e Arteve, aty ku u zhvillua intervista, me funksionin që ka sot, si kryeministër.

“As nuk e kam imagjinuar kurrĂ« qĂ« mund tĂ« kthehesha kĂ«tu nĂ« kĂ«tĂ« podium nĂ« funksionin qĂ« jam sot. As nuk e kam imagjinuar kurrĂ« qĂ« do tĂ« merresha ndonjĂ«herĂ« me politikĂ« nĂ« kuptimin e pĂ«rditshĂ«m tĂ« fjalĂ«s”, tha Rama.

Kreu i qeverisë u shpreh se në vitin 1990 ai nuk kishte asnjë dëshirë që të angazhohej në një parti, por ka qenë liria, ajo që e futi në këtë rrugë.

“Ka qenĂ« liria nuk ka qenĂ« ambicia politike. UnĂ« nuk kisha absolutisht asnjĂ« dĂ«shirĂ« tĂ« merresha me politikĂ« tĂ« pĂ«rditshme nĂ« kuptimin qĂ« tĂ« angazhohesha nĂ« njĂ« parti. Natyrisht po tĂ« doja e kisha mundĂ«sinĂ«, por s’kisha asnjĂ« dĂ«shirĂ« qĂ« tĂ« angazhohesha drejtpĂ«rdrejt dhe tĂ« merresha me politikĂ« tĂ« pĂ«rditshme. E shihja vetĂ«m si njĂ« pĂ«rmasĂ« lirie pĂ«r tĂ« cilĂ«n kisha nevojĂ« dhe jo rastĂ«sisht ajo fara e parĂ« e njĂ« procesi qĂ« pastaj u pĂ«rshkallĂ«zua jashtĂ« mureve ose jashtĂ« oborrit tĂ« kĂ«saj akademie, ose e Institutit, sot i thonĂ« Universiteti i Arteve, u hodh kĂ«tu. Sepse kĂ«tu dhe posaçërisht nĂ« pjesĂ«n qĂ« kishte tĂ« bĂ«nte me artet pamore, apo me pjesĂ«n qĂ« kishte tĂ« bĂ«nte me teatrin muret e censurĂ«s, muret e izolimit, muret qĂ« kufizonin lirinĂ« ndiheshin shumĂ« konkretisht dhe ndiheshin çdo ditĂ«â€, tha Rama.

GjatĂ« emisionit, u publikuan edhe disa pamje si pedagog nĂ« Universitetin e Arteve, tĂ« cilat i komentoi kĂ«shtu: “KĂ«to lloj kronikash ishin tĂ« lidhura me sukseset e klasĂ«s punĂ«tore dhe kooperativave bujqĂ«sore. Kishte filluar ai proces dhe kishte edhe njĂ« lloj hapje tĂ« lehtĂ« nga ana e kĂ«tyre gazetave, televizionit tĂ« vetĂ«m tĂ« kohĂ«s, nĂ« sensin qĂ« hajde t’i pyesim njĂ«herĂ« dhe kĂ«ta.”

Rama rrëfen lidhjen me të atin dhe gjyshen: Im atë kishte autoritet, por nuk ndikonte në mendime

Gjatë intervistës Kryeministri foli edhe për raportin e tij me të atin. Rama u shpreh se pavarësisht se i ati kishte autoritet, nuk e kishte ndikuar asnjëherë në mendime.

“Tim eti i detyrohem njĂ« gjĂ« shumĂ« tĂ« madhe qĂ« pavarĂ«sisht se ishte njĂ« njeri me autoritet nuk e ushtronte asnjĂ«herĂ« autoritetin e tij pĂ«r tĂ« tĂ« thĂ«nĂ« qĂ« ‘mendo si mendoj unĂ«â€™â€, tha Rama.

Ai rrëfeu se ishte rritur edhe me gjyshen dhe se ka qenë shumë i lidhur me të.

“Ne ishim nĂ« njĂ« shtĂ«pi ku unĂ« dhe gjyshja faktikisht flinim nĂ« njĂ« dhomĂ«. Ishte njĂ« dhomĂ« e vogĂ«l dhe kishim dy krevatĂ«. UnĂ« zgjohesha me gjyshen, flija me gjyshen. DĂ«gjoja gjyshen nga mĂ«ngjesi”, tha Rama.

Rama kujtoi dhe një nga gjërat që i ka thënë gjyshja dhe që e mban si pikë referimi për veten e tij.

“PrindĂ«rit ishin shumĂ« kĂ«rkues, por unĂ« isha pak mĂ« ndryshe dhe isha pak nĂ« hall. Pasi zhvillohej njĂ« konflikt mes meje dhe prindĂ«rve, siç i ndodh tĂ« gjithĂ« fĂ«mijĂ«ve kĂ«rkoja strehĂ« te gjyshja, sepse me gjyshen ishim shumĂ« tĂ« afĂ«rt. Dhe gjyshja ime thoshte dhe kishte njĂ« mĂ«nyrĂ« shumĂ« origjinale pĂ«r tĂ« mĂ« ngushĂ«lluar. MĂ« thoshte: “Shiko, mos u mĂ«rzit, prindĂ«rit bĂ«jnĂ« detyrĂ«n e tyre, kjo Ă«shtĂ« detyra e tyre dhe duhet ta bĂ«jnĂ«. Duhet tĂ« tĂ« thonĂ« ty çfarĂ« bĂ«re gabim. Nga ana tjetĂ«r ti do bĂ«hesh burrĂ« dhe burrat tĂ« gjithĂ« bĂ«jnĂ« gabime, kĂ«shtu qĂ« do bĂ«sh gabime, do bĂ«sh gjĂ«ra pĂ«r tĂ« cilat tĂ« tjerĂ«t nuk do jenĂ« tĂ« kĂ«naqur vetĂ«m tĂ« lutem, – thoshte, – mos harro asnjĂ«herĂ« qĂ« shumĂ« njerĂ«z do takosh nĂ« jetĂ«, shumĂ« gjĂ«ra do tĂ« tĂ« thonĂ«, por takimi mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m Ă«shtĂ« ai qĂ« do bĂ«sh tĂ« fundit. Takimi i fundit Ă«shtĂ« me dikĂ« qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« plak shumĂ« i vjetĂ«r me flokĂ« tĂ« bardha, tĂ« gjata, me mjekĂ«r tĂ« bardhĂ« qĂ« quhet ShĂ«n PjetĂ«r, – thoshte. – Dhe kur tĂ« shkosh te ai
” Kjo lidhej me faktin qĂ« prindĂ«rit e kishin bezdi qĂ« shoqĂ«rohesha me djem mĂ« tĂ« mĂ«dhenj se vetja. Natyrisht ata me tĂ« drejtĂ« thoshin: ç’punĂ« ka ky 10 vjeç me 15-vjeçar, 15 vjeç me njĂ« 25-vjeçar dhe ajo thoshte: ky Ă«shtĂ« njeriu mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m qĂ« do tĂ« takosh, sepse ai ka biletat pĂ«r tĂ« shkuar nĂ« parajsĂ«, ose nĂ« ferr. Dhe do tĂ« tĂ« pyesĂ«: Po hĂ«, mĂ« thuaj, çfarĂ« ke bĂ«rĂ« deri tani? Si e ke kaluar jetĂ«n? Ti do thuash: kam bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, kam bĂ«rĂ« atĂ«, kam punuar. AsgjĂ« nga kĂ«to nuk mjafton, sepse do thotĂ«: tĂ« gjitha kĂ«to pĂ«r veten tĂ«nde i ke bĂ«rĂ«, po pĂ«r tĂ« tjerĂ«t çfarĂ« ke bĂ«rĂ«? Kjo mĂ« rivjen sidomos nĂ« rastet kur ndjehem i ngarkuar nga ndonjĂ« gjĂ«, nga ndonjĂ« situatĂ«. Ose kur vjen njĂ« moment qĂ« ajo sasia e baltĂ«s bĂ«het e madhe dhe njeriu thotĂ«: po çfarĂ« merrem unĂ« me kĂ«tĂ« histori?! Pastaj mĂ« vjen kjo si njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« kujtuar qĂ« kam bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« e atĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« kuptim Ă«shtĂ« njĂ« balancĂ« qĂ« anon nga kjo anĂ«â€, tha Rama.

/gj.m/a.f/r.e/

The post Rama: NĂ« vitin ’90 na shtynte dĂ«shira pĂ«r liri, jo ambicia politike appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌