Çfarë do të ndodhë pas sulmit në Venezuelë dhe kapjes së Maduros është ende e paqartë. A do të instalojë SHBA-ja një drejtues atje apo do të tërhiqet. A do të pranohet Machado si liderja e re e Venezuelës? Nëse këto ndodhin, çfarë do të thonë për naftën?
Duke ardhur pas fundjaës së së gjatë të pushimeve, tregjet e naftës pritet të jenë të qetë. Zakonisht, në rastet e ndërprerjeve politike në një prodhues kryesor të naftës, çmimet rriten edhe nëse vetëm për disa orë apo ditë. Roli i Venezuelës në tregun botëror të naftës është vetëm hije e asaj që ka qenë më parë, me eksporte në rreth 500 mijë fuçi në ditë. Duke marrë parasysh mbisundimin aktual në treg prej rreth katër herë më shumë, humbja e ketij furnizimi do të ketë vetëm një efekt minimal përtej orëve të para.
Maduro kishte mbështetje të konsiderueshme në ushtri dhe në disa pjesë të qeverisë, kryesisht duke blerë mbështetje me të ardhurat e naftës që i kishte ende. Ai dhe paraardhësi i tij, Hugo Chavez, gjithashtu gëzonin mbështetje nga klasat më të varfra, të cilave përpiqeshin t’u përmirësonin gjendjen përmes programeve sociale bujare. Ndërsa kjo ishte një faktor për qëndrueshmërinë e tyre në pushtet, duke marrë parasysh shkatërrimin e pjesës më të madhe të ekonomisë përmes politikave agresive shtetërore, kjo mbështetje ka dobësuar ndoshta, që do të thotë se rezistenca e gjerë nuk pritet të ndodhë.
Duke supozuar se qeveria ndryshohet në një regjim të udhëhequr nga Machado, çfarë mund të ndodhë?
Kërcënimi më i madh për furnizimin me naftë do të ishte që punonjësit e sektorit të naftës ose të refuzonin të punonin, ose të sabotonin në mënyrë aktive operacionet, gjë që do të thoshte se ndërprerja e furnizimit do të zgjaste me muaj dhe jo me ditë. Megjithatë, ndonëse regjimi ishte përpjekur të ruante mbështetjen e këtij sektori, raportet anekdotike për varfërinë e punëtorëve sugjerojnë se shumica e tyre, të paktën, do të reagojnë në mënyrë pasive ndaj rrëzimit të Maduros. Dhe edhe nëse një pjesë e punonjësve kyç do të ndjente ende besnikëri ndaj qeverisë, ata nuk janë të verbër ndaj shkatërrimit të gjerë që ka ndodhur. Nëse opozita (tani kundërshtare e regjimit të ri) arrin të organizojë rezistencë të përgjithshme dhe protesta, punëtorët mund të ndërpresin aktivisht operacionet, por kjo duket pak e mundshme.
Është e rëndësishme të kuptohet se industria ka vuajtur nga mungesa e investimeve dhe se rënia e prodhimit mund të përmbyset. Edhe mirëmbajtja bazë mund të shtojë deri në 500 mijë fuçi në ditë brenda katër deri në gjashtë muajve, sapo të nisë procesi i mirëmbajtjes. Nëse zonja Machado dhe aleatët e saj vendosin kontroll politik të qëndrueshëm relativisht shpejt, kjo punë mund të fillojë brenda disa muajsh. Por nëse opozita arrin të pengojë përpjekjet e qeverisë së re për të vendosur kontroll të plotë dhe për të ecur përpara, procesi mund të zgjasë shumë më tepër.
Një afat kohor për industrinë e naftës ka të ngjarë të përfshijë të paktën një ndërprerje të shkurtër të operacioneve, me furnizimin që pothuajse ndalet për disa ditë. Pas kësaj, qeveria e re duhet ta rikthejë prodhimin në nivelet para rrëzimit të regjimit, rreth 500 mijë fuçi në ditë eksporte. Nafta që ka qenë e bllokuar jashtë tregut ka gjasa të lejohet të qarkullojë nga SHBA-ja, por sasia nuk mendohet të jetë e madhe.
Ka gjasa të mira që deri këtë verë prodhimi të jetë kthyer në nivelet para rrëzimit dhe të vijojë rritjen, duke shtuar potencialisht edhe 500 mijë fuçi në ditë deri në fund të vitit. Kjo nuk do të mjaftonte për të ushtruar presion të madh mbi tregun, por duke ndodhur në një periudhë kur ka një tepricë gjithnjë e më të madhe, do ta përkeqësonte më tej situatën. Një regjim i ri venezuelian me siguri do të kërkojë të rrisë prodhimin sa më shpejt të jetë e mundur dhe nuk do të jetë i gatshëm t’u përgjigjet kërkesave të OPEC+ për vetëpërmbajtje.
Në planin afatgjatë, Venezuela ka rezerva gjigante dhe shumë kapacitet prodhimi të pashfrytëzuar për shkak të mirëmbajtjes së dobët. Rikthimi i këtij prodhimi do të ishte shumë më i lehtë sesa shtimi i kapaciteteve të reja në shumicën e vendeve të botës, por kërkon një qeveri që mund të nënshkruajë kontrata dhe të tërheqë investime. Në rastin e Irakut pas rrëzimit të Huseinit, u deshën vite që qeveria të rishikonte legjislacionin e naftës; një skenar i tillë është më pak i mundshëm në Venezuelën pas rrëzimit të regjimit, por jo i pamundur.
Tregu i naftës këtë vit është tashmë nën presion serioz, dhe vetëm mundësia e sanksioneve më të ashpra ndaj Iranit dhe/ose Rusisë nga një administratë Trump më e vendosur mund të mbështesë çmimet. Për OPEC+, dhe veçanërisht për Arabinë Saudite, nafta e re nga Venezuela sidomos nëse shihet se prodhimi do të rritet gjatë vitit mund të shërbejë si justifikim për uljen e kuotave, madje përtej kompensimit të furnizimit venezuelian. Situata aktuale duket se e bën këtë të domosdoshme./Forbes
The post Rrëzimi i Maduros do të ketë efekt negativ për çmimet e naftës appeared first on Gazeta Si.
Login
