❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Një teknologji normale

Po sikur Inteligjenca Artificiale tĂ« jetĂ« thjesht njĂ« teknologji “normale”? Rritja e saj mund tĂ« ndjekĂ« rrugĂ«n e revolucioneve tĂ« mĂ«parshme teknologjike, shkruan The Economist

 

Opinioneve pĂ«r InteligjencĂ«n Artificiale (IA) u mungon njĂ« qasje e mesme. NĂ« njĂ« ekstrem Ă«shtĂ« vizioni utopik se IA do tĂ« shkaktojĂ« rritje tĂ« pakufizuar ekonomike, do tĂ« pĂ«rshpejtojĂ« kĂ«rkimin shkencor dhe ndoshta do t’i bĂ«jĂ« njerĂ«zit tĂ« pavdekshĂ«m.

Në ekstrem tjetër është vizioni distopik se IA do të shkaktojë humbje të menjëhershme të vendeve të punës dhe tronditje ekonomike, dhe ndoshta do të dalë jashtë kontrollit duke zhdukur njerëzimin.

Prandaj njĂ« artikull i botuar mĂ« herĂ«t kĂ«tĂ« vit nga Arvind Narayanan dhe Sayash Kapoor, dy shkencĂ«tarĂ« kompjuterikĂ« nĂ« Universitetin Princeton, bie nĂ« sy pĂ«r mĂ«nyrĂ«n e matur dhe tĂ« pazakontĂ« me tĂ« cilĂ«n e trajton IA: si njĂ« “teknologji normale”. Ky punim ka nxitur shumĂ« debat mes studiuesve tĂ« IA-sĂ« dhe ekonomistĂ«ve.

Të dyja qasjet, utopike dhe distopike, shkruajnë autorët, e trajtojnë IA-në si një Inteligjencë të paprecedentë me aftësi për të përcaktuar të ardhmen e vet, që do të thotë se analogjitë me shpikjet e mëparshme dështojnë.

Narayanan dhe Kapoor e hedhin poshtë këtë dhe përcaktojnë atë që ata e shohin si skenarin më të mundshëm: që IA do të ndjekë trajektoren e revolucioneve të kaluara teknologjike.

Ata mĂ« pas shqyrtojnĂ« se çfarĂ« do tĂ« nĂ«nkuptonte kjo pĂ«r adoptimin e IA-sĂ«, punĂ«simin, rreziqet dhe politikat. “Trajtimi i IA-sĂ« si teknologji normale çon nĂ« pĂ«rfundime tejet tĂ« ndryshme rreth masave mbrojtĂ«se krahasuar me trajtimin e IA-sĂ« si tĂ« ishte njerĂ«zore”, vĂ«rejnĂ« ata.

Ritmi i adoptimit të IA-së, argumentojnë autorët, ka qenë më i ngadaltë se ai i inovacionit. Shumë njerëz përdorin mjete IA herë pas here, por me një intensitet të lartë në SHBA (në orë përdorimi në ditë) që mbetet ende i ulët si pjesë e orëve të përgjithshme të punës.

QĂ« adoptimi tĂ« mbetet pas inovacionit nuk Ă«shtĂ« pĂ«r t’u habitur, sepse u duhet kohĂ« njerĂ«zve dhe kompanive tĂ« pĂ«rshtatin zakonet dhe proceset e punĂ«s me teknologji tĂ« reja.

Adoptimi pengohet gjithashtu nga fakti se shumë njohuri janë të pashkruara dhe specifike për organizatën, të dhënat mund të mos jenë në formatin e duhur dhe përdorimi i tyre mund të kufizohet nga rregulloret.

Kufizime të ngjashme ishin në vend një shekull më parë, kur fabrikat po elektrifikoheshin: ky proces zgjati disa dekada, sepse kërkonte rikonceptim total të strukturës së ambienteve, proceseve dhe organizimit.

Për më tepër, kufizimet mbi ritmin e vetë inovacionit të IA-së mund të jenë më domethënëse nga sa duken, argumenton artikulli, sepse shumë teknologji të reja (si zhvillimi i barnave, makinat pa shofer apo edhe thjesht rezervimi i një pushimi) kërkojnë testime të gjera në botën reale.

Kjo mund tĂ« jetĂ« e ngadaltĂ« dhe e kushtueshme, veçanĂ«risht nĂ« fusha kritike pĂ«r sigurinĂ« qĂ« janĂ« tĂ« rregulluara rreptĂ«sisht. Si rezultat, ndikimet ekonomike “ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« jenĂ« graduale”, pĂ«rfundojnĂ« autorĂ«t, nĂ« vend qĂ« tĂ« pĂ«rfshijnĂ« automatizimin e menjĂ«hershĂ«m tĂ« njĂ« pjese tĂ« madhe tĂ« ekonomisĂ«.

Edhe njĂ« pĂ«rhapje e ngadaltĂ« e IA-sĂ« do tĂ« ndryshonte natyrĂ«n e punĂ«s. MeqenĂ«se mĂ« shumĂ« detyra bĂ«hen tĂ« pĂ«rshtatshme pĂ«r automatizim, “njĂ« pĂ«rqindje gjithnjĂ« e mĂ« e madhe e punĂ«ve dhe detyrave njerĂ«zore do tĂ« lidhen me kontrollin e IA-sĂ«â€.

KĂ«tu ka njĂ« analogji me Revolucionin Industrial, nĂ« tĂ« cilin punĂ«torĂ«t kaluan nga kryerja e detyrave manuale, si thurja, nĂ« mbikĂ«qyrjen e makinave qĂ« bĂ«nin ato detyra, si dhe trajtimin e situatave qĂ« makinat nuk mund t’i zgjidhnin (si ndĂ«rhyrja kur ato ngecnin).

NĂ« vend qĂ« IA tĂ« vjedhĂ« punĂ«t nĂ« tĂ«rĂ«si, punĂ«t mund tĂ« pĂ«rfshijnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« konfigurimin, monitorimin dhe kontrollin e sistemeve tĂ« bazuara nĂ« IA. Pa mbikĂ«qyrjen njerĂ«zore, spekulojnĂ« Narayanan dhe Kapoor, IA mund tĂ« “priret mĂ« tepĂ«r pĂ«r gabime pĂ«r t’u konsideruar me vlerĂ« ekonomike”.

Pasojat

Kjo, nga ana tjetĂ«r, ka pasoja pĂ«r rrezikun e IA-sĂ«. Vlen tĂ« pĂ«rmendet se autorĂ«t kritikojnĂ« theksin mbi “pĂ«rshtatjen” e modeleve tĂ« IA-sĂ«, qĂ« do tĂ« thotĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« rezultatet tĂ« pĂ«rputhen me synimet e krijuesve tĂ« tyre njerĂ«zorĂ«. NĂ«se njĂ« rezultat i caktuar Ă«shtĂ« i dĂ«mshĂ«m shpesh varet nga konteksti qĂ« njerĂ«zit mund ta kuptojnĂ«, por modeli nuk e zotĂ«ron, argumentojnĂ« ata.

NjĂ« model i kĂ«rkuar tĂ« shkruajĂ« njĂ« email bindĂ«s, pĂ«r shembull, nuk mund tĂ« dallojĂ« nĂ«se mesazhi do tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r marketing i ligjshĂ«m apo email mashtrues (phishing). TĂ« pĂ«rpiqesh tĂ« bĂ«sh njĂ« model IA qĂ« nuk mund tĂ« keqpĂ«rdoret â€œĂ«shtĂ« si tĂ« pĂ«rpiqesh tĂ« bĂ«sh njĂ« kompjuter qĂ« nuk mund tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r gjĂ«ra tĂ« kĂ«qija”, shkruajnĂ« autorĂ«t.

Në vend të kësaj, ata sugjerojnë që mbrojtjet kundër keqpërdorimit të IA-së, për shembull për të krijuar viruse kompjuterike (malware) ose armë biologjike, duhet të fokusohen më tej, duke forcuar masat ekzistuese mbrojtëse në kibernetikë dhe biosiguri. Kjo gjithashtu rrit qëndrueshmërinë ndaj formave të këtyre kërcënimeve që nuk përfshijnë IA.

Skenarët à la Terminator i përkasin fantazisë, jo realitetit

Një mendim i tillë sugjeron një sërë politikash për të ulur rrezikun dhe për të rritur qëndrueshmërinë. Këto përfshijnë mbrojtjen e sinjalizuesve (siç shihet në shumë industri të tjera), detyrimin për të zbuluar përdorimin e IA-së (siç ndodh me mbrojtjen e të dhënave), regjistrimin për të gjurmuar shpërndarjen (si me makinat dhe dronët) dhe raportimin e detyrueshëm të incidenteve (si me sulmet kibernetike).

Me pak fjalĂ«, artikulli pĂ«rfundon se mĂ«simet nga teknologjitĂ« e mĂ«parshme mund tĂ« zbatohen me sukses tek IA, dhe trajtimi i saj si “normale” çon nĂ« politika mĂ« tĂ« arsyeshme sesa trajtimi i saj si superinteligjencĂ« e afĂ«rt.

Artikulli nuk Ă«shtĂ« pa tĂ« meta. NĂ« disa raste, ai lexohet si njĂ« polemikĂ« kundĂ«r hiperbolĂ«s sĂ« IA-sĂ« nĂ« pĂ«rgjithĂ«si. ËshtĂ« i kufizuar nĂ« disa aspekte, deklaron bindje si fakte dhe jo tĂ« gjitha argumentet e tij janĂ« bindĂ«se, edhe pse e njĂ«jta gjĂ« vlen pĂ«r shkrimet utopike dhe distopike.

Edhe pragmatistët e IA-së mund të mendojnë se autorët janë shumë indiferentë ndaj potencialit të tronditjes së tregut të punës, nënvlerësojnë shpejtësinë e adoptimit të IA-së, janë shumë përçmues ndaj rreziqeve të mospërshtatjes dhe mashtrimit, dhe të kënaqur me nivelin ekzistues të rregullimit.

Parashikimi i tyre se IA nuk do tĂ« jetĂ« nĂ« gjendje tĂ« “tejkalojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« domethĂ«nĂ«se njerĂ«zit e trajnuar” nĂ« parashikim apo bindje, duket çuditĂ«risht tepĂ«r i sigurt. Dhe edhe nĂ«se skenarĂ«t utopikĂ« dhe distopikĂ« janĂ« tĂ« gabuar, IA mund tĂ« jetĂ« ende shumĂ« mĂ« transformuese sesa e pĂ«rshkruajnĂ« autorĂ«t.

Por shumĂ« njerĂ«z, kur lexojnĂ« kĂ«tĂ« kundĂ«rshtim tĂ« idesĂ« se IA Ă«shtĂ« diçka e jashtĂ«zakonshme, do tĂ« bien dakord. Qasja e mesme Ă«shtĂ« mĂ« pak dramatike sesa parashikimet pĂ«r njĂ« “shpĂ«rthim tĂ« shpejtĂ«â€ ose apokalips, prandaj nuk merr shumĂ« vĂ«mendje. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse autorĂ«t e shohin tĂ« dobishme tĂ« artikulojnĂ« kĂ«tĂ« pozicion: sepse ata besojnĂ« se “njĂ« version i vizionit tonĂ« Ă«shtĂ« gjerĂ«sisht i pĂ«rhapur”.

Në mes të shqetësimeve aktuale për qëndrueshmërinë e investimeve në IA, artikulli i tyre ofron një alternativë çuditërisht të zakonshme dhe madje edhe të mërzitshme ndaj histerisë për IA-në.

 

 

The post Një teknologji normale appeared first on Revista Monitor.

Shqipëria dhe Maqedonia partnerët kryesorë: Ku dhe çka eksportoi Kosova më shumë gjatë vitit 2025

Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut mbeten dy partnerët më të rëndësishëm tregtarë për Kosovën, duke mbuluar pjesën më të madhe të eksporteve. Vlera e përgjithshme e eksporteve ka qenë mbi 110 milionë euro.

Kosova ka përmbyllur vitin 2025 me një performancë të qëndrueshme në fushën e eksporteve, duke dëshmuar se prodhuesit vendorë po fitojnë gjithnjë e më shumë terren në tregjet rajonale dhe ato evropiane.

Sipas statistikave zyrtare tĂ« DoganĂ«s sĂ« KosovĂ«s pĂ«r periudhĂ«n janar–nĂ«ntor 2025, ShqipĂ«ria dhe Maqedonia e Veriut janĂ« dy partnerĂ«t kryesorĂ« tregtarĂ« tĂ« vendit, duke pĂ«rthithur pothuajse gjysmĂ«n e eksporteve totale tĂ« KosovĂ«s.

Rritja e shkëmbimeve me këto dy shtete, por edhe me Turqinë dhe disa vende të Bashkimit Evropian, tregon se ekonomia e Kosovës po hyn në një fazë më të konsoliduar të prodhimit dhe konkurrencës ndërkombëtare.

Sipas kĂ«tyre tĂ« dhĂ«nave gjatĂ« periudhĂ«s janar–nĂ«ntor 2025, vlera e pĂ«rgjithshme e eksporteve tĂ« KosovĂ«s ka qenĂ« mbi 110 milionĂ« euro (pa pĂ«rfshirĂ« dhjetorin).

Vendet ku Kosova ka eksportuar më shumë

ShqipĂ«ri – 38,135,646

Maqedonia e Veriut – 29,299,750

Turqi – 9,773,293

Itali – 6,475,230

Bullgari – 5,647,172

Serbi – 5,596,684

Mali i Zi – 4,620,140

Gjermani – 4,602,711

ZvicĂ«r – 4,270,647

Suedi – 2,063,812

Këto shifra tregojnë se tregjet e rajonit, në veçanti Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, përbëjnë bazën kryesore të eksporteve të Kosovës, ndërsa një pjesë e konsiderueshme drejtohet edhe në vendet e Bashkimit Evropian dhe Turqinë.

Produktet më të eksportuara

Top 10 produktet më të eksportuara nga Kosova (sipas sasisë):

Pije freskuese (ujĂ« me shtesa) – 59,454,548

UjĂ« mineral natyral, jo i karbonuar – 18,494,324

BirrĂ« nĂ« shishe – 7,827,529

Produkte tĂ« tjera tĂ« pijeve – 6,845,923

PĂ«lhura tekstili (fibra sintetike) – 5,368,161

Produkte tĂ« tjera tĂ« pijeve (kategori tjetĂ«r) – 3,531,365

PĂ«lhura tekstili (variant tjetĂ«r) – 3,057,765

Tulla ndĂ«rtuese prej qeramike – 2,940,618

Shishe dhe ambalazh plastik – 2,187,818

VerĂ« e kuqe – 1,233,547

Të dhënat konfirmojnë se pijet freskuese, uji mineral dhe birra janë shtylla kryesore e eksporteve kosovare, duke reflektuar zhvillimin e qëndrueshëm të industrisë së pijeve në vend. Përveç kësaj, tekstili, ndërtimtaria dhe ambalazhi industrial mbeten sektorë plotësues të rëndësishëm në strukturën e përgjithshme të prodhimit dhe eksportit.

Në përgjithësi, eksportet e Kosovës gjatë vitit 2025 janë orientuar kryesisht drejt tregjeve rajonale, me prani gjithnjë e më të qëndrueshme edhe në vendet e Bashkimit Evropian.

Por, edhe importi i ka qenë mjaft i lartë në vitin që e lamë pas, madje deficiti tregtar i Kosovës ka arritur në 469,9 milionë euro gjatë muajit nëntor 2025, duke shënuar një rritje prej 4.8 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës eksporti mbuloi importin me 15,7%. Vlera e eksporteve të mallrave në nëntor 2025 ishte 87,7 milionë euro, ndërsa importet arritën në 557,6 milionë euro.

Krahasuar me një vit më parë, eksportet shënuan rënie prej 9,5%, ndërsa importet ranë për 1,6%.

Në strukturën e eksporteve, peshën më të madhe e kishin metalet bazë dhe artikujt prej tyre me 20,3%, të pasuara nga produktet minerale (15,4%), plastika dhe goma (11,2%), ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani (11,1%), si dhe artikujt e ndryshëm të prodhuar (10,2%).

Ndërkohë, importet dominoheshin nga makineritë, pajisjet mekanike dhe elektrike me 13,3%, ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani me 13,1%, produktet minerale me 13,0% dhe mjetet e transportit me 12,4%.

The post Shqipëria dhe Maqedonia partnerët kryesorë: Ku dhe çka eksportoi Kosova më shumë gjatë vitit 2025 appeared first on Revista Monitor.

CIA rrëzon pretendimin e Kremlinit: Ukraina nuk synoi rezidencën e Putinit me dronë

CIA ka vlerësuar se Ukraina nuk ka shënjestruar një rezidencë të përdorur nga presidenti rus Vladimir Putin gjatë një sulmi të fundit me dronë në veri të Rusisë, duke hedhur poshtë pretendimin e Kremlinit. Sipas zyrtarëve amerikanë, drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, e ka informuar presidentin Donald Trump mbi këtë vlerësim.

Pretendimi pĂ«r sulmin u bĂ« publik nga Rusia tĂ« hĂ«nĂ«n dhe u pĂ«rcoll nga vetĂ« Putin gjatĂ« njĂ« telefonate me Trump, i cili fillimisht u shpreh i shqetĂ«suar pĂ«r raportimet. MegjithatĂ«, mĂ« vonĂ« Trump u tregua mĂ« skeptik, duke shpĂ«rndarĂ« njĂ« editorial tĂ« “New York Post” qĂ« e cilĂ«sonte pretendimin si propagandĂ« dhe pengesĂ« pĂ«r pĂ«rpjekjet pĂ«r paqe.

Ukraina ka mohuar kategorikisht çdo pĂ«rfshirje, ndĂ«rsa edhe zyrtarĂ« europianĂ« kanĂ« shprehur dyshime. PĂ«rfaqĂ«suesja e lartĂ« e BE-sĂ« pĂ«r politikĂ«n e jashtme, Kaja Kallas, e quajti akuzĂ«n njĂ« “shpĂ«rqendrim tĂ« qĂ«llimshĂ«m”.

Ministria ruse e Mbrojtjes deklaroi se 91 dronĂ« ishin nisur nga veriu i UkrainĂ«s dhe se shumica ishin rrĂ«zuar para se tĂ« arrinin objektivin e supozuar, por pa ofruar prova konkrete. Ngjarja ndodh nĂ« njĂ« moment delikat, teksa SHBA dhe aleatĂ«t po intensifikojnĂ« pĂ«rpjekjet diplomatike pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s nĂ« UkrainĂ«.

16:31 Bullgaria hyn zyrtarisht në eurozonë, guvernatori i bankës kombëtare bullgare: Ndryshimi financiar,mesazh politik

Last Updated on 01/01/2026 by EL

Bullgaria ka hyrë sot në eurozonë, duke adoptuar zyrtarisht euron si monedhë kombëtare, një hap historik që kombinon përkatësinë evropiane me ruajtjen e identitetit kombëtar.

Guvernatori i Bankës Kombëtare Bullgare, Dimitar Radev, tha se euro nuk është vetëm një ndryshim financiar, por edhe një mesazh politik dhe shoqëror. Ai theksoi se leva, simbol i historisë bullgare, nuk zhduket, por përfaqëson trashëgimi kombëtare së bashku me monedhat evropiane./e.t

16:29 “Benz”-i me shpejtĂ«si pĂ«rplaset ‘kokĂ« mĂ« kokë’ me veturĂ«n nĂ« rrethrrotullimin e LushnjĂ«s

Last Updated on 01/01/2026 by EL

NjĂ« aksident ka ndodhur pasditen e sotme nĂ« rrethrrotullimin e Plugut, nĂ« LushnjĂ«. NjĂ« mjet tip “Benz” ka pĂ«rplasur nga mbrapa njĂ« makinĂ« tip ‘Volkswagen’. PĂ«r fat tĂ« mirĂ« pati vetĂ«m dĂ«me materiale, por jo viktima dhe tĂ« plagosur.

Por ky aksident ka shkaktuar radhë të gjata të krijuara në autostradë, në lëvizjen drejt jugut.

Ambulanca dhe policia e qarkullimit në vendngjarje për të zbardhur shkaqet e aksidentit, si dhe për të disiplinuar trafikun e rënduar.

Ambulanca nuk ka pĂ«rcjellĂ« asnjĂ« nga personat e pĂ«rfshirĂ« nĂ« aksident, pasi nuk kanĂ« lĂ«ndime serioze. Shkak i pĂ«rplasjes dyshohet shpejtĂ«sia e lartĂ« e mjetit “Benz” nĂ« afĂ«rsi tĂ« rrethrrotullimit, ç’ka ka bĂ«rĂ« qĂ« tĂ« pĂ«rplaset nga pas me mjetin tjetĂ«r./e.t

16:17 PranĂ« njerĂ«zve vetĂ«m nĂ« fushatĂ«?/ Zegjine Çaushi larg modelit klasik tĂ« politikanit

Last Updated on 01/01/2026 by EL

NĂ« njĂ« kohĂ« kur politika shpesh perceptohet si e largĂ«t nga qytetarĂ«t, deputetja Zegjine Çaushi ka zgjedhur njĂ« rrugĂ« ndryshe, tĂ« jetĂ« pranĂ« njerĂ«zve.

Ditët e fundvitit e gjetën deputeten e re në terren, në shtëpi modeste, në lagje të harruara duke trokitur vetë në dyert e familjeve në nevojë, të të moshuarve, fëmijëve dhe komuniteteve të margjinalizuara.

Vizita tek gjyshërit e vetmuar, familjet e mëdha me vështirësi ekonomike, komuniteti rom dhe pensionistët janë shoqëruar jo vetëm me dhurata simbolike, por me kohë, biseda dhe dëgjim real.

Nga gjyshĂ«r qĂ« shprehen se â€œĂ«shtĂ« deputetja e parĂ« qĂ« u vjen nĂ« shtĂ«pi”, deri te fĂ«mijĂ«t qĂ« gĂ«zohen pĂ«r njĂ« dhuratĂ« tĂ« thjeshtĂ«, kĂ«to momente tregojnĂ« njĂ« qasje ndryshe ndaj pĂ«rfaqĂ«simit politik.

Ajo ka qenë gjithashtu pranë atyre që shërbejnë edhe kur të tjerët festojnë, duke shprehur mirënjohje për policët, zjarrfikësit dhe mjekët në natën e ndërrimit të viteve. Një gjest simbolik, por me një mesazh të qartë: puna dhe sakrifica e këtyre profesionistëve nuk kalon pa u vënë re, sidomos në momente të veçanta për shoqërinë.

MegjithĂ«se Ă«shtĂ« shpesh nĂ« qendĂ«r tĂ« sulmeve dhe kritikave, veçanĂ«risht pĂ«r faktin qĂ« Ă«shtĂ« e re nĂ« politikĂ«, Zegjine Çaushi duket se ka zgjedhur tĂ« pĂ«rgjigjet jo me polemika, por me punĂ«.

Në vend që të tërhiqet nga presioni publik, ajo ka intensifikuar kontaktin me qytetarët, duke treguar se politika nuk duhet të jetë vetëm debat, por edhe prani dhe ndjeshmëri njerëzore, duke sfiduar kështu edhe modelin klasik të politikanit që shfaqet vetëm në fushata apo në evente zyrtare.

 

16:11 Festimet e Vitit të Ri/ Proda takim me punonjësit e Policisë Rrugore: Zero tolerancë për drejtimin e mjeteve nën efektin e alkoolit

Last Updated on 01/01/2026 by EL

Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Ilir Proda, së bashku me Drejtorin e Drejtorisë Vendore të Policisë Tiranë, kanë zhvilluar një takim me shërbimet e Policisë Rrugore të planifikuara në shërbim gjatë natës së ndërrimit të viteve, si dhe me punonjësit e Sallës së Komandimit të DVP Tiranë.

Gjatë takimit, Drejtori i Përgjithshëm uroi Gëzuar Vitin e Ri për të gjithë punonjësit e Policisë së Shtetit, veçanërisht për ata që ishin në shërbim, duke i falënderuar për përkushtimin dhe sakrificën në garantimin e sigurisë së qytetarëve.

Ilir Proda theksoi se nuk do të ketë asnjë tolerancë ndaj drejtimit të mjeteve nën efektin e alkoolit, duke nënvizuar se çdo kontroll ka si qëllim kryesor shpëtimin e jetëve.

Njoftimi i policisë:

Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Drejtues Madhor Ilir Proda, së bashku me Drejtorin e Drejtorisë Vendore të Policisë Tiranë, kanë zhvilluar një takim me shërbimet e Policisë Rrugore të planifikuara në shërbim gjatë natës së ndërrimit të viteve, si dhe me punonjësit e Sallës së Komandimit të DVP Tiranë.

Gjatë takimit, Drejtori i Përgjithshëm uroi Gëzuar Vitin e Ri për të gjithë punonjësit e Policisë së Shtetit, veçanërisht për ata që ishin në shërbim, duke i falënderuar për përkushtimin dhe sakrificën në garantimin e sigurisë së qytetarëve.

Ilir Proda theksoi se nuk do të ketë asnjë tolerancë ndaj drejtimit të mjeteve nën efektin e alkoolit, duke nënvizuar se çdo kontroll ka si qëllim kryesor shpëtimin e jetëve. Ai kërkoi nga efektivët profesionalizëm, korrektësi, komunikim etik dhe kujdes maksimal për veten dhe kolegët.

Në momentin e ndërrimit të viteve, Drejtori i Përgjithshëm inspektoi Sallën e Komandimit të DVP Tiranë, ku vlerësoi rolin kyç të kësaj strukture në menaxhimin e situatave operative. Ai theksoi se çdo telefonatë dhe informacion duhet të trajtohet me seriozitet maksimal, pasi reagimi në kohë dhe koordinimi i saktë me patrullat në terren janë vendimtarë për parandalimin e ngjarjeve.

Gjatë festimeve të ndërrimit të viteve, si pasojë e hedhjes së fishekzjarrëve, deri në orën 01:30 të datës 1 janar 2026, në rang vendi janë raportuar 20 shtetas të lënduar, pa rrezik për jetën. Mes tyre edhe një e mitur 13-vjeçare, e cila ka pësuar gërvishtje në parakrah, dyshohet nga një plumb qorr, në zonën e Vaqarrës. Nga rastet e raportuara, 16 janë në Tiranë, 2 në Durrës, 1 në Lezhë, 1 në Fushë-Arrëz dhe 1 në Korçë./e.y

16:06 Mel Gibson ndahet nga Rosalind Ross pas nëntë vitesh lidhje

Njoftimi pĂ«r People: “Do tĂ« vazhdojmĂ« tĂ« jemi prindĂ«rit mĂ« tĂ« mirĂ« pĂ«r djalin tonĂ«â€

Mel Gibson dhe Rosalind Ross i kanë dhënë fund lidhjes së tyre pas nëntë vitesh së bashku, sipas një deklarate të përbashkët të publikuar në revistën People. Ndarja, e cila ka ndodhur në heshtje më shumë se një vit më parë, është menaxhuar larg vëmendjes mediatike, në përputhje me dëshirën e çiftit për privatësi.

Fituesi i çmimit Oscar, 69 vjeç (që mbush 70 më 3 janar 2026), dhe skenaristja 35-vjeçare kanë theksuar se, pavarësisht përfundimit të marrëdhënies romantike, prioriteti i tyre mbetet rritja e përbashkët e djalit të tyre, Lars.

“NdĂ«rsa Ă«shtĂ« e trishtueshme tĂ« mbyllim kĂ«tĂ« kapitull tĂ« jetĂ«s sonĂ«, ne jemi bekuar me njĂ« djalĂ« tĂ« mrekullueshĂ«m dhe do tĂ« vazhdojmĂ« tĂ« jemi prindĂ«rit mĂ« tĂ« mirĂ« qĂ« mund tĂ« jemi,” thuhet nĂ« deklaratĂ«n e tyre.

Çifti u njoh nĂ« vitin 2014 pĂ«rmes miqve tĂ« pĂ«rbashkĂ«t dhe lidhja e tyre u komentua shpesh pĂ«r diferencĂ«n e madhe nĂ« moshĂ«, njĂ« temĂ« e zakonshme nĂ« marrĂ«dhĂ«niet e figurave publike nĂ« Hollywood. MegjithatĂ«, Gibson dhe Ross zgjodhĂ«n tĂ« mos e ekspozonin jetĂ«n e tyre private, duke u shfaqur rrallĂ« sĂ« bashku nĂ« evente publike dhe duke shmangur deklaratat sensacionale.

Në vitin 2017 ata u bënë prindër të Larsit, një moment që përkoi me një kulm profesional për Gibsonin, i cili u nominua për Oscar për Regjisorin më të Mirë me filmin Hacksaw Ridge. Vetë aktori e kishte përshkruar atë periudhë si një ndërthurje të rrallë emocionesh personale dhe profesionale.

Nga pikëpamja më e gjerë, kjo ndarje pasqyron një prirje gjithnjë e më të dukshme mes çifteve të famshëm: ndarjen e jetës sentimentale nga përgjegjësitë prindërore. Deklarata e përbashkët synon të shmangë konfliktet publike dhe të vendosë theksin te bashkëprindërimi, një model që po promovohet gjithnjë e më shumë në diskursin publik.

Mel Gibson, i njohur pĂ«r role ikonike nĂ« Lethal Weapon dhe Braveheart – film qĂ« i solli dy çmime Oscar – si dhe pĂ«r regjinĂ« e The Passion of the Christ, aktualisht Ă«shtĂ« i angazhuar nĂ« xhirimet e vazhdimit The Resurrection of the Christ, i planifikuar tĂ« dalĂ« nĂ« kinema tĂ« Premten e Madhe tĂ« vitit 2027.

Aktori ka gjithsej nëntë fëmijë: shtatë nga martesa e tij e gjatë me Robyn Moore, një vajzë, Lucia, nga lidhja me pianisten Oksana Grigorieva, dhe Lars me Rosalind Ross. Ky fakt e bën edhe më të rëndësishëm theksin që Gibson dhe Ross i vendosin rolit të tyre si prindër, duke sugjeruar se stabiliteti familjar mbetet prioritet, pavarësisht ndryshimeve në jetën personale.

15:34 ErdhĂ«n nĂ« jetĂ« nĂ« minutat e para tĂ« 2026-Ă«s, zv. ministrja Tomini viziton Adean dhe Sibelin, u dorĂ«zon prindĂ«rve “Bonusin e bebes”

Last Updated on 01/01/2026 by EL

NĂ« kĂ«tĂ« fillimvit, zv.ministrja e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale, znj. Eugena Tomini, vizitoi bebet e ardhura nĂ« jetĂ« nĂ« minutat e para tĂ« vitit 2026, pĂ«rkatĂ«sisht Adea, e lindur nĂ« SUOGJ “MbretĂ«resha GeraldinĂ«â€, dhe Sibel, e lindur nĂ« SUOGJ “Koço Gliozheni”.

GjatĂ« vizitĂ«s, zv. ministrja Tomini u takua nga afĂ«r me nĂ«nat dhe foshnjat, duke shprehur urimet pĂ«r ardhjen e tyre nĂ« jetĂ«, si dhe u dhuroi çekun e “Bonusit tĂ« bebes” – mbĂ«shtetja direkte financiare e qeverisĂ« pĂ«r çdo tĂ« porsalindur.

Programi universal “Bonusi i bebes” Ă«shtĂ« njĂ« ndĂ«r prioritetet kryesore tĂ« qeverisĂ« pĂ«r mbĂ«shtetjen e çdo fĂ«mije dhe familjeve tĂ« tyre, duke garantuar shpĂ«rblim financiar pĂ«r çdo lindje, pavarĂ«sisht statusit social apo ekonomik, si dhe nĂ« kuadĂ«r tĂ« incentivave pĂ«r rritjen e natalitetit. QĂ« nga viti 2019, janĂ« shpĂ«rndarĂ« mbi 245 mijĂ« bonuse pĂ«r tĂ« porsalindurit.

Masa financiare e “Bonusit tĂ« bebes” varion nga 40 000 deri nĂ« 120 000 lekĂ«, nĂ« varĂ«si tĂ« rendit tĂ« lindjes, ndĂ«rsa pĂ«r lindjet e shumĂ«fishta pĂ«rfitimi Ă«shtĂ« 80 000 lekĂ« pĂ«r secilĂ«n foshnjĂ« nĂ« rastin e binjakĂ«ve dhe 120 000 lekĂ« pĂ«r secilĂ«n foshnjĂ« nĂ« rastin e trinjakĂ«ve ose mĂ« shumĂ«.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale vijon angazhimin për forcimin e politikave sociale në mbështetje të familjeve dhe garantimin e një fillimi të sigurt dhe dinjitoz për çdo fëmijë që vjen në jetë./e.t

15:20 Në 1 janar fillon bonus-malus, sigurim më i shtrenjtë i mjetit për drejtuesit që kanë shkaktuar dëme

Last Updated on 01/01/2026 by EL

Duke filluar nga 1 janar 2026, do të nisë aplikimi i sistemit bonus-malus në sigurimin e detyrueshëm motorik për përgjegjësitë ndaj palëve të treta.

Sistemi bonus-malus nënkupton prime më të shtrenjta sigurimi, krahasuar me ato aktuale, për ata drejtues mjetesh që kanë shkaktuar dëme dhe prime më të ulëta për drejtuesit që nuk kanë shkaktuar dëme.

Megjithatë, sipas ekspertëve të tregut, ndryshimi do të jetë shumë më i madh në rastin e drejtuesve që kanë shkaktuar dëme (malus), ndërkohë që zbritja për drejtuesit pa histori dëmesh (bonus) pritet të jetë në përmasa modeste.

NĂ« vitin 2024, AMF miratoi rregulloren “PĂ«r pĂ«rcaktimin e faktorĂ«ve tĂ« riskut qĂ« pĂ«rfshihen nĂ« pĂ«rllogaritjen e primit pĂ«r produktet e sigurimit tĂ« detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”. Kjo rregullore hyri nĂ« fuqi nĂ« 1 janar 2025, por nĂ« vitin e parĂ« tĂ« zbatimit ndĂ«r faktorĂ«t e riskut nuk u pĂ«rfshi parimi bonus-malus, duke u shtyrĂ« pĂ«r nĂ« vitin 2026.

Në përllogaritjen e primit të sigurimit, kompanitë ndjekin disa faktorë kryesorë risku, si historiku i dëmeve, përfshirë edhe rastet kur shkaktari i aksidentit nuk është i shënuar në policën e sigurimit; fuqia motorike e mjetit; mosha e të siguruarit; eksperienca në drejtimin e mjetit motorik; përdorimi i mjetit nga një subjekt apo nga një individ; qarku i regjistrimit të mjetit dhe vjetërsia e mjetit.

Aplikimi i sistemit bonus-malus Ă«shtĂ« i parashikuar nĂ« ligjin “PĂ«r sigurimin e detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”, qĂ« ka hyrĂ« nĂ« fuqi qysh nĂ« vitin 2021. MegjithatĂ«, ligji e parashikon si tĂ« drejtĂ« tĂ« kompanive tĂ« sigurimit, por jo njĂ« detyrim. Zbatimi i parimit bonus-malus u bĂ« i mundur vetĂ«m pas miratimit tĂ« rregullores “PĂ«r pĂ«rcaktimin e faktorĂ«ve tĂ« riskut qĂ« pĂ«rfshihen nĂ« pĂ«rllogaritjen e primit pĂ«r produktet e sigurimit tĂ« detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”.

Edhe me miratimin e kësaj rregulloreje, tregu i këtij produkti nuk po shfaq konkurrencë të mirëfilltë dhe primet e sigurimit janë pothuajse të njëjta në të gjitha kompanitë.

Ndarja e tregut të sigurimit të detyrueshëm motorik për përgjegjësitë ndaj palëve të treta është pothuajse e pandryshuar edhe këtë vit. Sipas informacionit nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) për 9-mujorin 2025 tregu i këtij produkti kryesohet nga Sigal, me 20.64% të primeve të shkruara bruto, nga 20.6% që mbante një vit më parë. Ndjek Eurosig, me 15.19% (nga 15.25% një vit më parë) dhe Sigma, me 14.59% (nga 14.6% një vit më parë).

Edhe për kompanitë e tjera, ndryshimi i pjesës së tregut është i papërfillshëm krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Problemi i konkurrencës në tregun e TPL-ve u ngrit edhe këtë vit gjatë raportimeve në Kuvendin e Shqipërisë nga AMF dhe Autoriteti i Konkurrencës. Deputetët nënvizuan se ngrirja e ndarjes së tregut mes kompanive për këtë produkt është një fakt që tregon qartë mungesën e konkurrencës efektive./ Monitor

15:00 “Metoda e Dritares 5-Minuta”: Sekreti i ri pĂ«r tĂ« humbur stresin e mĂ«ngjesit

NjĂ« trend i ri i quajtur “5-Minute Window” kĂ«shillon qĂ« çdo mĂ«ngjes, para se tĂ« prekĂ«sh telefonin, tĂ« hapĂ«sh dritaren, tĂ« marrĂ«sh ajĂ«r tĂ« freskĂ«t dhe tĂ« shkruash 3 gjĂ«ra qĂ« ke nĂ« mendje.

Specialistët e psikologjisë pozitive thonë se kjo ndihmon në uljen e ankthit ndërlidhur me rrjetet sociale dhe lajmet negative. Përdoruesit që e kanë provuar raportojnë ritëm më të qetë dhe energji më të balancuar gjatë ditës./KM

Tragjedia në Zvicër, Osmani: Shpreh ngushëllimet më të thella familjeve të viktimave

Presidentja e RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, Vjosa Osmani, pĂ«rmes njĂ« postimi nĂ« rrjetin social X, ka shprehur ngushĂ«llime pĂ«r dhjetĂ«ra jetĂ«t e humbura pas njĂ« shpĂ«rthimi tĂ« fuqishĂ«m nĂ« barin “Le Constellation” nĂ« njĂ« qendĂ«r skijimi nĂ« ZvicĂ«r.

Gjersa ajo uroi shërim të shpejtë qindar personave të tjerë që kanë mbetur të plagosur.

 “NĂ« emĂ«r tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, u shpreh ngushĂ«llimet tona mĂ« tĂ« thella familjeve tĂ« viktimave dhe shpreh solidaritetin tonĂ« me popullin dhe institucionet e ZvicrĂ«s”, ka shkruar e para e vendit nĂ« X.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Tragjedia në Zvicër, Osmani: Shpreh ngushëllimet më të thella familjeve të viktimave appeared first on Sinjali.

Bullgaria transformohet ekonomikisht: Euro merr vendin e levës

Bullgaria ka hyrë sot në eurozonë, duke adoptuar zyrtarisht euron si monedhë kombëtare, një hap historik që kombinon përkatësinë evropiane me ruajtjen e identitetit kombëtar.

Guvernatori i Bankës Kombëtare Bullgare, Dimitar Radev, tha se euro nuk është vetëm një ndryshim financiar, por edhe një mesazh politik dhe shoqëror. Ai theksoi se leva, simbol i historisë bullgare, nuk zhduket, por përfaqëson trashëgimi kombëtare së bashku me monedhat evropiane.

Monedhat e reja ruajnĂ« figurat historike si KalorĂ«si i MadarĂ«s, ShĂ«n Ivani i RilĂ«s dhe Paisiusi i Hilendarit, si dhe mbishkrimin “Zoti e ruajt BullgarinĂ«â€, duke treguar se identiteti kombĂ«tar dhe trashĂ«gimia kulturore mbeten tĂ« paprekura, edhe nĂ« epokĂ«n e euros.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Bullgaria transformohet ekonomikisht: Euro merr vendin e levës appeared first on Sinjali.

Viti i Ri shndërrohet në kaos: Fishekzjarrë, zjarr dhe viktima në Holandë

Në Holandë, natën e Vitit të Ri policia u përball me dhunë të jashtëzakonshme, përfshirë sulme me fishekzjarrë dhe eksplozivë, thanë autoritetet.

Në Amsterdam, një kishë historike e shekullit të 19-të u përfshi nga zjarri gjatë orëve të para të vitit të ri, megjithëse ende nuk është përcaktuar shkaku i flakëve. Në pjesë të tjera të vendit, një djalë 17-vjeçar dhe një burrë 38-vjeçar humbën jetën si pasojë e incidenteve me fishekzjarrë. Në Bielefeld të Gjermanisë, dy 18-vjeçarë vdiqën pasi ndezën fishekzjarrë të përgatitur në shtëpi.

Në Hagë, disa grupe nga lagjet e ndryshme përfshinë përleshje në distriktin Transvaal.

Kryetarja e SindikatĂ«s Holandeze tĂ« PolicisĂ«, Nine Kooiman, tha se gjatĂ« turnit nĂ« Amsterdam u godit me fishekzjarrĂ« dhe eksplozivĂ« tĂ« tjerĂ«. Ajo e pĂ«rshkroi situatĂ«n si “dhunĂ« tĂ« pashembullt”.

Raportet për sulme ndaj policisë dhe zjarrfikësve u përhapën në gjithë vendin. Në qytetin jugor të Bredës, u hodhën bomba molotov kundër policisë, ndërsa në Roterdam spitali i syve trajtoi 14 pacientë me lëndime në sy, përfshirë 10 të mitur; dy prej tyre iu desh të operoheshin, shkruan BBC.

Në Amsterdam, kulla 50 metra e lartë e kishës Vondelkerk u rrëzua. Autoritetet thanë se çatia ishte dëmtuar rëndë, por pritej që pjesa tjetër e strukturës të mbetej e paprekur. Bazilika neo-gotike u projektua nga arkitekti Pierre Cuypers, i njohur edhe për projektin e Rijksmuseum, transmeton Sinjali.

Për të parandaluar incidente të ngjashme, një ndalim jozyrtar për fishekzjarrët pritet të hyjë në fuqi në 2026. Sipas Shoqatës Holandeze të Piroteknikës, vetëm këtë vit janë shpenzuar 129 milionë euro për fishekzjarrë, një rekord i ri.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Viti i Ri shndërrohet në kaos: Fishekzjarrë, zjarr dhe viktima në Holandë appeared first on Sinjali.

AUV asgjëson 19 mijë e 200 kg mish pule të infektuar me Salmonella

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka bërë të ditur se, pas një kontrolli zyrtar të kryer nga inspektorët e saj dhe me kërkesë të kompanisë APETIT Sh.p.k., Vushtrri, është konstatuar prania e bakterit Salmonella spp. në një ngarkesë mishi pule të importuar nga Polonia.

“MenjĂ«herĂ« pas konstatimit tĂ« kĂ«tij rasti, sasia e pĂ«rgjithshme prej 19,200 kg mish pule Ă«shtĂ« asgjĂ«suar, nĂ« pĂ«rputhje tĂ« plotĂ« me procedurat ligjore nĂ« fuqi dhe standardet e sigurisĂ« ushqimore”, njofton AUV.

Ata gjithashtu njoftojnë se do të vazhdojnë të monitorojnë situatën me kujdes të shtuar, duke bashkëpunuar ngushtë me institucionet vendore dhe ndërkombëtare, si dhe me operatorët ekonomikë që importojnë mish, për të parandaluar raste të ngjashme në të ardhmen.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post AUV asgjëson 19 mijë e 200 kg mish pule të infektuar me Salmonella appeared first on Sinjali.

Aksidenti tragjik që mori tre jetë në Gjirokastër, këta janë viktimat e rastit

Aksidenti tragjik qe ndodhi orët e para të këtij viti të ri kalendarik në Gjirokastër mori tre jetë.

Personat qĂ« shihen nĂ« foto janĂ« Anxhelo Ruçi (27 vjeç), Klejdi Myftari (24 vjeç) dhe Martin Dulaj (25 vjeç), tĂ« cilĂ«t humbĂ«n jetĂ«n nĂ« njĂ« aksident tragjik tĂ« ndodhur nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit tĂ« sotĂ«m nĂ« aksin “GjirokastĂ«r–TepelenĂ«â€.

Anxhelo Ruçi dhe Klejdi Myftari po udhëtonin me një automjet Volksëagen, me targa AB 797 VP, kur u përplasën fort me një automjet tjetër tip Mercedes-Benz. Si pasojë, të dy humbën jetën në vendngjarje. Në automjetin tjetër ndodhej Martin Dulaj, i cili ndërroi jetë gjithashtu në vend, si dhe e fejuara e tij Ardisa Demiri (19 vjeçe), e cila mbeti e plagosur rëndë, shkruan Zëri.

E reja është dërguar në Spitalin e Traumës në Tiranë, ku ndodhet në gjendje të rëndë, por me parametra jetësorë të qëndrueshëm, dhe po mbahet nën monitorim intensiv.

Anxhelo Ruçi ishte djali i shefit të Komisariatit të Policisë Tepelenë, Rami Ruçi, si dhe nip i ish-kryetarit të Kuvendit, Gramoz Ruçi. Policia po vijon hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të aksidentit.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Aksidenti tragjik që mori tre jetë në Gjirokastër, këta janë viktimat e rastit appeared first on Sinjali.

11 yje, një shifër marramendëse: Formacioni që vlen 1.35 miliardë

Përditësimi i fundit i Transfermarkt për dhjetorin 2025 ka publikuar një formacion imagjinar me vlerë rreth 1.35 miliardë euro, duke reflektuar qartë prirjet e reja të futbollit modern, ku dominojnë mosha e re dhe ndikimi i menjëhershëm në lojë.

Në portë renditet Gianluigi Donnarumma, i cili me 45 milionë euro mbetet portieri më i shtrenjtë në treg. Reparti mbrojtës përbëhet nga Achraf Hakimi, William Saliba, Pau Cubarsí dhe Nuno Mendes, një kombinim i forcës mbrojtëse dhe kontributit ofensiv.

Mesfusha udhëhiqet nga Vitinha, Jude Bellingham dhe Pedri, një treshe me vlerë mbi 400 milionë euro, që përfaqëson kreativitetin dhe kontrollin e lojës në nivelin më të lartë.

NĂ« sulm, vĂ«mendja pĂ«rqendrohet te Lamine Yamal, i cili vetĂ«m 18 vjeç ka arritur vlerĂ«n 200 milionĂ« euro, i shoqĂ«ruar nga Kylian MbappĂ© dhe VinĂ­cius JĂșnior, duke formuar njĂ« treshe sulmuese elitare.

Befasia e madhe e këtij formacioni mbetet mungesa e Erling Haaland, i cili, pavarësisht se ruan të njëjtën vlerë tregu si Mbappé, mbetet jashtë për shkak të kritereve të moshës dhe konkurrencës pozicionale.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post 11 yje, një shifër marramendëse: Formacioni që vlen 1.35 miliardë appeared first on Sinjali.

KIEV – Ukraina falĂ«nderon GjermaninĂ« pĂ«r dorĂ«zimin e dy sistemeve tĂ« reja “Patriot”

KIEV, 1 janar /ATSH-DPA/- Ukraina ka marrĂ« dy sisteme tĂ« tjera ajrore “Patriot” pĂ«r tĂ« ndihmuar nĂ« mbrojtjen nga sulmet ruse, tha sot Ministria e Mbrojtjes, duke i dhĂ«nĂ« meritĂ«n GjermanisĂ« pĂ«r lehtĂ«simin e dorĂ«zimit tĂ« tyre.

“Sistemet janĂ« dislokuar tashmĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur qytetet ukrainase dhe infrastrukturĂ«n kyçe, falĂ« marrĂ«veshjeve tĂ« fundit me qeverinĂ« gjermane”, tha ministri i Mbrojtjes, Denys Shmyhal.

Sistemet e raketave tokë-ajër të prodhuara në SHBA janë pakti më i mirë i Ukrainës kur bëhet fjalë për mbrojtjen kundër raketave balistike dhe kruz ruse.

Sistemi “Patriot” pĂ«rfshin komponentĂ« tĂ« ndryshĂ«m si, njĂ« radar, njĂ« stacion kontrolli zjarri, antena dhe lĂ«shues pĂ«r raketat antiajrore.

QĂ« nga pushtimi i plotĂ« i UkrainĂ«s nga Rusia nĂ« shkurt 2022, Kievi ka marrĂ« njĂ« numĂ«r sistemesh “Patriot” nga aleatĂ«t perĂ«ndimorĂ«.

Gjermania ka furnizuar tre sisteme tĂ« plota. Gushtin e kaluar, Ministria e Mbrojtjes nĂ« Berlin njoftoi dorĂ«zimin gradual tĂ« komponentĂ«ve pĂ«r dy sisteme tĂ« tjera “Patriot”, ndĂ«rsa Norvegjia tha se do tĂ« kontribuonte me fonde.

NĂ« kĂ«mbim, Gjermania do tĂ« furnizohej me gjeneratĂ«n e fundit tĂ« sistemit “Patriot” nga Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s. //a.i/

The post KIEV – Ukraina falĂ«nderon GjermaninĂ« pĂ«r dorĂ«zimin e dy sistemeve tĂ« reja “Patriot” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Çokollata e zezĂ«, e pasur me flavonoide, pĂ«rmirĂ«son shĂ«ndetin kardiovaskular

TIRANË, 1 janar /ATSH/- NjĂ« çokollatĂ« e zezĂ« nĂ« ditĂ« ul tensionin e gjakut dhe mbron arteriet.

E pasur me flavonoide, ajo lidhet me pĂ«rmirĂ«simin e shĂ«ndetit kardiovaskular duke rritur rrjedhĂ«n e gjakut, duke ulur presionin e gjakut, duke zvogĂ«luar kolesterolin e keq (LDL), duke parandaluar mpiksjen e gjakut dhe duke pĂ«rmirĂ«suar funksionin arterial, sipas “News Medical”.

Çokollata e zezĂ« duhet tĂ« konsumohet me moderim si njĂ« Ă«mbĂ«lsirĂ« pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rmbajtjes sĂ« kalorive dhe yndyrĂ«s.

Hulumtimi i udhĂ«hequr nga studiues nĂ« Universitetin Surrey sugjeron pĂ«rdorimin flavonoideve – njĂ« klasĂ« e polifenoleve me bazĂ« bimore, qĂ« gjenden nĂ« ushqime si çaji, kakaoja, manaferrat dhe mollĂ«t, tĂ« njohura pĂ«r pĂ«rfitimet shĂ«ndetĂ«sore si pĂ«rmirĂ«simi i shĂ«ndetit kardiovaskular duke rritur funksionin endotelial dhe duke ulur presionin e gjakut.

Efektet e tyre pozitive shtrihen në veprime anti-inflamatore dhe anti-trombotike, duke ulur ulin në mënyrë modeste tensionin e gjakut dhe mbështetur shëndetin vaskular.

Duke analizuar tĂ« dhĂ«nat e 145 studimeve, ekipi zbuloi se marrja e rregullt e ushqimeve tĂ« pasura me flavonoide – çoi nĂ« njĂ« ulje tĂ« tensionit tĂ« gjakut, veçanĂ«risht tek njerĂ«zit me tension tĂ« lartĂ«.

Tek disa pjesëmarrës, ulja e tensionit të gjakut ishte e krahasueshme me atë të arritur me disa ilaçe për tensionin e gjakut, duke nënvizuar potencialin e dietës si një mjet ndihmës në parandalimin dhe menaxhimin kardiovaskular.

PĂ«rtej tensionit tĂ« gjakut, flavonoidet treguan se pĂ«rmirĂ«sojnĂ« funksionin endotelial, duke rritur performancĂ«n e enĂ«ve tĂ« gjakut – pavarĂ«sisht nga çdo ndryshim nĂ« tensionin e gjakut.

Kjo sugjeron përfitime më të gjera kardiovaskulare, të tilla si rregullim më i mirë i rrjedhjes së gjakut dhe ulje e tendosjes vaskulare.

Autori kryesor i studimit, profesor Christian Heiss, theksoi se, ndërsa këto gjetje janë premtuese, ushqimet e pasura me flavonoide nuk duhet të zëvendësojnë trajtimet e përshkruara ose këshillat mjekësore profesionale.

NĂ« vend tĂ« kĂ«saj, sasitĂ« modeste ditore tĂ« çajit, çokollatĂ«s sĂ« zezĂ«, mollĂ«ve ose pluhurit tĂ« kakaos mund tĂ« jenĂ« njĂ« shtesĂ« praktike dhe e vlefshme pĂ«r njĂ« dietĂ« tĂ« ekuilibruar, duke mbĂ«shtetur shĂ«ndetin e zemrĂ«s – si pjesĂ« e njĂ« stili jetese tĂ« shĂ«ndetshĂ«m nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, veçanĂ«risht tek individĂ«t me rrezik mĂ« tĂ« lartĂ« kardiovaskular. //a.i/

 

 

The post Çokollata e zezĂ«, e pasur me flavonoide, pĂ«rmirĂ«son shĂ«ndetin kardiovaskular appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Shkenca konfirmon se qentë ëndërrojnë për njerëzit që duan më shumë

TIRANË, 1 janar /ATSH/-  Ëndrrat e qenve pĂ«r pronarĂ«t e tyre janĂ« njĂ« nga zbulimet mĂ« tĂ« Ă«mbla nĂ« psikologjinĂ« e kafshĂ«ve, jo sepse tingĂ«llon bukur, por sepse mbĂ«shtetet nga shkenca e trurit, sipas “Scientific American”.

Ndryshe nga makinat që fiken gjatë gjumit, qentë kanë tru aktiv që riprodhon jetën e përditshme.

Hulumtimet e kryera nga Shkolla MjekĂ«sore e Harvardit, nĂ« Boston, Masaçusets – tregojnĂ« se qentĂ« hyjnĂ« nĂ« gjumin REM, nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n fazĂ« Ă«ndrrash qĂ« kanĂ« njerĂ«zit, ku pĂ«rpunohen kujtimet dhe emocionet.

Gjumi REM, ndodh në intervale gjatë natës dhe karakterizohet nga lëvizje të shpejta të syve, më shumë ëndrra dhe lëvizje trupore, dhe puls dhe frymëmarrje më të shpejtë.

Studimet e gjumit tek gjitarët tregojnë se gjumi REM ndodh kur truri rishikon përvoja të rëndësishme.

Për qentë, kjo do të thotë shëtitje, lojëra, aroma dhe veçanërisht kohë e kaluar me njerëzit e tyre.

Meqenëse qentë krijojnë lidhje të forta emocionale me pronarët e tyre, këto marrëdhënie bëhen disa nga pjesët më kuptimplote të botës së tyre të brendshme.

Pse qentë ka të ngjarë të ëndërrojnë për pronarët e tyre?

Hulumtimet sugjerojnë se qentë shpesh ëndërrojnë duke luajtur me pronarët e tyre, duke përsëritur përvojat e përditshme gjatë gjumit REM, gjë që shpjegon pse ata dridhen, lëvizin putrat ndërsa flenë, ndërsa përjetojnë momente të gëzueshme me njerëzit e tyre të preferuar.

Meqenëse qentë krijojnë lidhje të forta dhe pronarët janë thelbësorë për jetën e tyre, këto ndërveprime bëhen pjesë e rëndësishme e ëndrrave të tyre, e ngjashme me mënyrën se si njerëzit ëndërrojnë për jetën e tyre të përditshme.

Në të kundërt, heshtja dhe qetësia nuk do të thotë se nuk po ndodh asgjë.

Truri i një qeni që fle mund të jetë shumë i zënë, edhe nëse trupi mezi lëviz.

Shkelmat dhe rënkimet e vogla janë shenja të kujtesës dhe emocioneve në veprim.

Ndërsa qentë nuk mund të na tregojnë ëndrrat e tyre, shkenca tregon se ata ka të ngjarë të jenë të mbushur me jetën që jetojnë më shumë. Kjo shpesh nënkupton vetë pronarët e tyre! //a.i/

The post Shkenca konfirmon se qentë ëndërrojnë për njerëzit që duan më shumë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌