Reading view

23 vatra zjarri në 24 orët e fundit, dy vijojnë nën monitorim

TIRANË, 8 gusht /ATSH/ Gjatë 24 orëve të fundit janë raportuar 23 vatra zjarri në vend, ndërsa aktualisht dy vatra vijojnë të jenë nën monitorim.

Sipas Agjencisë për Media dhe Informim (MIA), në operacionet për shuarjen e zjarreve janë angazhuar 47 automjete zjarrfikëse dhe 445 forca operacionale, me mbështetjen e 65 efektivëve të Forcave të Armatosura, tre automjeteve zjarrfikëse të FA-së, dy helikopterëve dhe një avioni “Air Tractor”.

Në Dajt, Priskë, Kavajë, Rrogozhinë, Klos, Berat dhe Peqin, zjarret janë shuar dhe operacionet kanë përfunduar, ndërsa zonat vijojnë të monitorohen nga strukturat përkatëse.

Në Mallakastër, në zonën Ndrenie–Vlosh–Panahor, vijon operacioni për shuarjen përfundimtare të vatrës, e cila mbetet aktive nën kurorë në krahun verior.

Në total, nga zjarret janë djegur rreth 313.14 hektarë sipërfaqe, si dhe janë dëmtuar 150 rrënjë ullinj, 50 pemë frutore dhe 4 banesa.

Aktualisht, nuk raportohet asnjë vatër problematike që paraqet rrezik për zonat e banuara. Dy zonat e mbetura vijojnë të jenë nën monitorim.

/gj.m/j.p/

The post 23 vatra zjarri në 24 orët e fundit, dy vijojnë nën monitorim appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

FOKUS – Një “ekuipazh” ndërkombëtar përfundon studimin 100-ditor të izolimit për misionet hapësinore

KËLN, 8 gusht /ATSH-DPA/ – Gjashtë burra dhe gra nga gjashtë vende përfunduan dje një eksperiment 100 -ditor izolimi në një mjedis të ngushtë, me ndriçim artificial dhe pa kontakt të drejtpërdrejtë me botën e jashtme.

Studimi “SOLIS100” u zhvillua në Qendrën Gjermane të Hapësirës Ajrore (DLR) në Këln, në kuadër të përgatitjeve për misionet e ardhshme drejt Hënës, Marsit dhe më tej.

Pjesëmarrësit nga Gjermania, Franca, Italia, Holanda, Polonia dhe Portugalia dolën nga objekti pas përfundimit të fazës së rikuperimit dhe iu rikthyen jetës së përditshme.

Për më shumë se tre muaj, ata jetuan në kushte të ngjashme me ato që mund të përjetojë një ekuipazh gjatë një misioni të gjatë hapësinor; në hapësirë të kufizuar, pa dritë natyrale, me ushqime të qëndrueshme për periudha të gjata dhe pa kontakte personale me familjarët apo miqtë.

Komunikimi me ekipin mbështetës bëhej kryesisht përmes një sistemi interkomi.

Rutina e  përditshme përfshinte punë shkencore, matje dhe kontrolle mjekësore, një program të detyrueshëm ushtrimesh fizike dhe mirëmbajtjen e “stacionit”.

Qëllimi kryesor i studimit ishte të kuptohej se si izolimi i zgjatur dhe kushtet ekstreme ndikojnë në shëndetin fizik, gjendjen psikologjike dhe aftësinë e njerëzve për të kryer detyrat e tyre.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për misionet drejt Marsit, ku astronautët do të mund të qëndrojnë të izoluar nga Toka për periudha shumë më të gjata dhe ndihma nga jashtë do të jetë jashtëzakonisht e kufizuar.

Sipas drejtuesve të projektit, eksperimente të tilla janë thelbësore për të kuptuar sfidat me të cilat do të përballen astronautët dhe për të zhvilluar mënyra më të mira për t’i mbështetur ata gjatë misioneve.

Studimi synon gjithashtu të krijojë të dhëna të standardizuara, në mënyrë që rezultatet e eksperimenteve të ardhshme të mund të krahasohen dhe të përdoren për përmirësimin e përgatitjes dhe mbështetjes së ekuipazheve.

Megjithëse izolimi zgjati 100 ditë, i gjithë projekti zgjati 126 ditë, duke përfshirë periudhat e përgatitjes dhe rikuperimit.

Eksperimenti është një tjetër hap në përpjekjen për të kuptuar jo vetëm nëse njerëzit mund të udhëtojnë drejt botëve të tjera, por edhe si mund të ruajnë shëndetin, performancën dhe mirëqenien e tyre gjatë një udhëtimi kaq të gjatë dhe të izoluar. /Ad.Ab./ a.jor.

 

The post FOKUS – Një “ekuipazh” ndërkombëtar përfundon studimin 100-ditor të izolimit për misionet hapësinore appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

35 vjet nga eksodi i shqiptarëve me anijen “Vlora”

TIRANË, 8 gusht /ATSH/ Me rënien e diktaturës, të motivuar nga liria e rifituar, shumë shqiptarë iu drejtuan botës së ëndërruar për të siguruar mirëqenien e munguar. Ikja ishte e përmasave të mëdha, aq sa të konsiderohej e ngjashme me eksodin biblik.

Më 8 gusht 1991 mijëra shqiptarë u nisën nga porti i Durrësit drejt Barit, me anijen e mallrave “Vlora”, e porsakthyer nga Kuba me një ngarkesë kallamsheqeri. Bordi i anijes u tejmbush me burra, gra e fëmijë të cilët prisnin të mësonin fatin e tyre mes dy brigjeve të detit Adriatik. Njerëzit vareshin ku të mundnin, deri edhe tek shtiza e flamurit kuqezi.

Destinacioni i tyre i parë ishte qyteti i Brindizit, ndërsa më pas iu drejtuan Barit. Për shumicën, qëndrimi atje nuk zgjati shumë. Brenda dy javësh u riatdhesuan 17400 shtetas shqiptarë, ndërsa në Itali mbetën rreth 1500 që kishin kërkuar strehim politik.

Kryetarja e bashkisë së Durrësit, Emirjana Sako, kujtoi këtë moment domethenës historik.

Sipas saj ata u bënë simbol i guximit, sakrificës dhe besimit tek e ardhmja.

“Mirënjohje për popullin italian dhe institucionet e vendit fqinj, për familjet e panumërta që hapën dyert e zemrat e tyre, duke dëshmuar solidaritet e humanizëm”, shkruan ajo.

Sako thekson se, sot 35 vjet më pas gjithçka ka ndryshuar.

“Komuniteti shqiptar në Itali është një vlerë e çmuar dhe pjesë e pandashme e jetës ekonomike, shoqërore e kulturore të vendit mik”, shkruan ajo.

Njëkohësisht, shtoi Sako “shumë bashkëkombës janë rikthyer për të kontribuar në zhvillimin e Shqipërisë, ndërsa gjithnjë e më shumë qytetarë italianë zgjedhin vendin tonë për të jetuar e investuar”.

“Kjo është dëshmia më e bukur e një miqësie që është forcuar me kalimin e viteve.  Sot, Shqipëria është një vend modern, në prag të anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndërsa partneriteti me Italinë vazhdon të thellohet përmes projekteve, investimeve dhe bashkëpunimit në dobi të qytetarëve tanë.  Historia e anijes “Vlora” mbetet një kujtesë e fuqishme se shpresa, solidariteti dhe bashkëpunimi ndërtojnë ura që i rezistojnë kohës”, theksoi ajo.

/m.q/j.p/

The post 35 vjet nga eksodi i shqiptarëve me anijen “Vlora” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Ambasada amerikane: Ambasadori Wendt do të mbështesë vizionin e Presidentit Trump për siguri të përbashkët

TIRANË, 8 gusht /ATSH/ Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë uroi sot gjenerallejtënantin në pension Eric Wendt për konfirmimin në detyrën e ambasadorit të ardhshëm të SHBA-së në Shqipëri.

“U konfirmua! Urime Gjenerallejtënantit (në pension) Eric Wendt për rolin e tij të ri si Ambasadori i ardhshëm i Shteteve të Bashkuara në Shqipëri!”, thuhet në një postim të ambasadës në rrjetet sociale.

Ambasada shprehet se e pret me kënaqësi ambasadorin e emëruar Wendt në Tiranë, ku thekson ambasada, ai do të mbështesë vizionin e Presidentit Donald Trump për siguri të përbashkët, një NATO më të fortë dhe marrëveshje të drejta për bizneset amerikane.

Me 50 vota pro, 44 kundër dhe gjashtë senatorë, të cilët nuk votuan, Senati miratoi gjenerallejtënantin Eric Wendt si ambasador të SHBA-së në Shqipëri, sipas www.senate.gov.

Eric Wendt, 61 vjeç, ka qenë pjesë e forcave speciale ”Green Beret”.

Ai ka shërbyer gjithashtu si komandant i Komandës së Operacioneve Speciale të NATO-s, si dhe në pozicione të rëndësishme në Lindjen e Mesme dhe rajonin e Paqësorit.

“Ai është fitues i shumë çmimeve dhe nderimeve, duke përfshirë Medaljen e Shërbimit të Shquar në Mbrojtje, Medaljen e Shërbimit të Shquar (me një tufë gjethesh lisi), Medaljen e Yllit të Bronztë dhe Çmimin Superior të Nderit të Departamentit të Shtetit të SHBA-së”, sipas www.senate.gov.

/gj.m/j.p/

The post Ambasada amerikane: Ambasadori Wendt do të mbështesë vizionin e Presidentit Trump për siguri të përbashkët appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Peizazhe magjike nga lumi Vjosa

TIRANË, 8 gusht /ATSH/ Ndërsa lumi i Vjosës rrjedh pa pengesa në shtratin e vet ka krijaur peizazhe natyrore mbresëlënëse.

Kryeministri Edi Rama ndau sot në rrjetet sociale pamje magjike nga lumi Vjosa.

Vjosa, i cilësuar si “lumi i fundit i egër në Evropë”, po tërheq gjithnjë e më shumë turistë të apasionuar pas natyrës dhe sporteve ekstreme, veçanërisht raftingut.

Turistët përshkojnë një segment prej rreth 20 kilometrash nga Përmeti drejt Këlcyrës, ku rrjedha e lumit, kanionet, urat historike dhe peizazhet natyrore krijojnë një nga eksperiencat më të veçanta të aventurës në Shqipëri.

Vjosa, me një gjatësi prej rreth 272 kilometrash, përshkon jugun e Shqipërisë dhe ruan një pasuri të rëndësishme natyrore, me specie, ekosisteme dhe peizazhe unike.

Ajo është shpallur Park Kombëtar, ndërsa rëndësia e saj mjedisore është vlerësuar edhe nga mediet ndërkombëtare të specializuara për natyrën.

/gj.m/j.p/

The post Peizazhe magjike nga lumi Vjosa appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

FOKUS – SHBA një miliard dollarë ndihma për Kolumbinë

UASHINGTON, 8 gusht /ATSH-AFP/ – Shtetet e Bashkuara njoftuan qëllimin e tyre për të ofruar një miliard dollarë ndihmë për politikat ekonomike dhe të sigurisë të presidentit të ri të Kolumbisë, Abelardo de la Espriella, një aleat i presidentit amerikan, Donald Trump.

“Shtetet e Bashkuara, në bashkëpunim me Kongresin, synojnë të shpallin një miliard dollarë ndihmë si pjesë e një pakete sigurie për të mbështetur qeverinë e presidentit De la Espriella në zbatimin e objektivave tona të përbashkëta”, tha Departamenti i Shtetit.

Kjo deklaratë u bë menjëherë pas betimit të kreut të ri të shtetit kolumbian, i cili e ka bërë rendin dhe ligjin dhe luftën kundër trafikut të drogës prioritetet e tij./  a.jor.

The post FOKUS – SHBA një miliard dollarë ndihma për Kolumbinë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Jonuzaj për ATSH-në: Mbi 380 mijë hyrje-dalje udhëtarësh në Portin e Sarandës, rritje me 10%

TIRANË, 8 gusht/ATSH/ Porti i Sarandës vijon të shënojë rritje të lëvizjeve të pasagjerëve gjatë vitit 2026, duke konfirmuar rolin e tij si një nga pikat kryesore të hyrjes së turistëve në jugun e vendit.

Zëvendësdrejtori i Portit të Sarandës, Endri Jonuzaj tha për ATSH-në se gjatë periudhës janar–korrik kanë hyrë dhe kanë dalë nga porti 380 460 pasagjerë, me një rritje prej 10% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar”.

“Gjatë 7-mujorit të parë të vitit 2026, në Portin e Sarandës kanë hyrë 193 092 pasagjerë, ndërsa kanë dalë 187 368 pasagjerë. Në të njëjtën periudhë të vitit 2025, numri total i lëvizjeve ishte 345 476 pasagjerë, me 176 070 hyrje dhe 169 406 dalje”, tha Jonuzaj.

Rritja e fluksit të udhëtarëve shoqërohet edhe me një aktivitet të lartë të mjeteve turistike detare.

“Gjatë 7 muajve të parë të vitit janë regjistruar 36 tragete turistike, 13 mjete cruise dhe 207 jahte, krahasuar me 35 tragete turistike, 15 cruise dhe 203 jahte në vitin 2025”, tha Jonuzaj.

Vetëm gjatë muajit korrik, Porti i Sarandës ka përpunuar 154 524 pasagjerë, nga të cilët 79 663 hyrje dhe 74 861 dalje.

“Krahasuar me korrikun e vitit të kaluar, kur u regjistruan 156 363 pasagjerë, ka një diferencë prej 1839 pasagjerësh më pak, e cila lidhet kryesisht me mungesën e trageteve cruise gjatë këtij muaji”, shtoi ai.

Gjatë korrikut të këtij viti janë regjistruar 3 tragete turistike, ndërsa në vitin 2025 ishin 6, ndërsa numri i jahteve ka mbetur i njëjtë, me 71 mjete të regjistruara në të dyja periudhat.

Porti i Sarandës vijon të luajë një rol të rëndësishëm në zhvillimin e turizmit detar, duke lidhur destinacionet e jugut të vendit me vizitorët vendas dhe të huaj dhe duke kontribuar në rritjen e ekonomisë lokale gjatë sezonit veror.

/k.s/j.p/r.e/

The post Jonuzaj për ATSH-në: Mbi 380 mijë hyrje-dalje udhëtarësh në Portin e Sarandës, rritje me 10% appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Më shumë hapësira për vizitorët, mbi 24 mijë turistë zgjedhin freskinë e Drilonit

TIRANË, 8 gusht/ATSH/ Mes gjelbërimit, burimeve me ujë të kristaltë dhe qetësisë që ofron natyra, Driloni në Pogradec mbetet një nga destinacionet më të preferuara të turistëve gjatë sezonit veror.

Çdo ditë, qindra vizitorë vendas dhe të huaj ndalojnë në këtë park natyror për të shijuar peizazhin unik, lundrimin me varkë dhe ambientet relaksuese pranë brigjeve të Liqenit të Ohrit.

Driloni, apo Voloreka siç e quajnë pogradecarët, ndodhet vetëm 6 km larg Pogradecit dhe është një ndër atraksionet më të bukura në vendin tonë. Pas investimeve të realizuara në Drilon, ku janë ndërtuar rreth 4 000 m rrugica për këmbësorët është zgjeruar sipërfaqja e parkut duke nxjerrë më në pah potencialin turistik të kësaj zone.

Drejtori i Qendrës Parku Ujor Drilon-Tushemisht, Erjon Vesho tha për ATSH-në se “nga janari deri në fund të korrikut Drilonin e kanë vizituar 24 131 vizitorë, ku fluksi më i lartë është shënuar në muajt qershor-korrik. Në krahasim me vitin e kaluar ka një rritje prej 19,4% më shumë vizitorësh”.

Në hyrje të Drilonit është ngritur edhe Qendra e Vizitorëve, e cila shumë shpejt do të jetë e hapur për turistët.

“Qendra e vizitorëve është drejt përfundimit dhe besoj se në tetor do të jetë e aksesueshme për vizitorët. Ajo ka salla ekspozimi të florës, faunës, vlerave, traditës dhe arkeologjisë për gjithë rajonin dhe jo vetëm për Drilon Tushemisht. Ekspozimi do jetë me pajisje teknologjike (ekrane, audio etj.) si dhe me ekspozime reale të florës dhe faunës”, tha Vesho.

Vizitorët kanë mundësi të shëtisin përgjatë rrugicave të sistemuara, të lundrojnë me varkë në kanalet natyrore, të fotografojnë mjellmat dhe shpendët e tjerë që popullojnë parkun, si edhe të shijojnë gatimet tradicionale të zonës në restorantet pranë liqenit.

Investimet e kryera vitet e fundit në infrastrukturën turistike, me zgjerimin e shëtitoreve, ndërtimin e urave, korsive të biçikletave dhe shtimin e hapësirave të gjelbra, kanë rritur ndjeshëm potencialin e Drilonit si një destinacion për turizmin natyror dhe familjar.

Falë pozicionit pranë liqenit të Ohrit dhe afërsisë me Tushemishtin e Shën Naumin, Driloni është kthyer në një ndalesë të domosdoshme për vizitorët që zgjedhin juglindjen e Shqipërisë, duke kombinuar natyrën, historinë dhe mikpritjen karakteristike të zonës.

/k.s/j.p/r.e/

The post Më shumë hapësira për vizitorët, mbi 24 mijë turistë zgjedhin freskinë e Drilonit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

KOMENT – A është vera 2026 në Itali më e nxehta ndonjëherë?

ROMË, 8 gusht /ATSH-DPA/ – Vera e vitit 2026 po konfirmohet si një nga më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë në Itali, duke iu afruar ose madje duke rrezikuar të thyejë rekordin historik të vitit 2003.

Edhe pse të dhënat përfundimtare do të publikohen vetëm në fund të sezonit, anomalitë e temperaturave janë pothuajse në të njëjtat nivele me ato të 23 viteve më parë.

Sipas fizikanit të atmosferës Lorenzo Giovannini nga Universiteti i Trentos, ajo që dikur konsiderohej një ngjarje e jashtëzakonshme po shndërrohet në normalitet.

Ai thekson se vala e të nxehtit e vitit 2003 ishte e paprecedentë jo vetëm në Itali, por edhe në Francë, ndërsa sot këto temperatura ekstreme po përsëriten gjithnjë e më shpesh.

Një nga zonat më të goditura këtë verë është veriu i Italisë.

Në Val d’Adige, ditët me temperatura mbi 35 gradë Celsius kanë kaluar tashmë dhjetëshen, ndërsa në disa zona kanë arritur mbi 15 ditë, një fenomen që dikur ishte i paimagjinueshëm për rajonet alpine.

Shqetësim të madh po shkaktojnë edhe të ashtuquajturat “netë tropikale”, kur temperatura gjatë natës nuk bie nën 20 gradë Celsius.

Në disa zona bregdetare, si Chioggia në Veneto, temperaturat minimale janë afruar me 30 gradë, duke mos lejuar ftohjen e ndërtesave dhe duke rritur rrezikun për shëndetin e popullsisë.

Ekspertët paralajmërojnë se ngrohja e Mesdheut ka krijuar një rezervuar të madh energjie.

Kur në vjeshtë masat e para të ajrit të ftohtë të përplasen me ujërat e ngrohta të detit, ekziston rreziku për zhvillimin e stuhive shumë të fuqishme, reshjeve intensive dhe përmbytjeve në pjesë të ndryshme të Italisë.

Megjithëse në ditët në vijim pritet një ndërprerje e shkurtër e vapës me disa stuhi lokale, veçanërisht në Alpet qendrore dhe lindore, parashikimet tregojnë se deri rreth mesit të gushtit anticikloni afrikan do të rikthehet fuqishëm në të gjithë vendin, duke sjellë sërish temperatura shumë të larta.

Sipas Giovanninit, ndryshimet klimatike po i bëjnë valët e të nxehtit gjithnjë e më të gjata dhe më intensive.

“Është e mundur që vera e vitit 2026 të konsiderohet, në të ardhmen, si “vera më e freskët” e 30 viteve të ardhshme, nëse tendenca aktuale e ngrohjes globale”, përfundoi ai./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post KOMENT – A është vera 2026 në Itali më e nxehta ndonjëherë? appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

FOKUS – IA krijon për herë të parë viruse të reja funksionale në laborator

LONDËR, 8 gusht /ATSH/ – Shkencëtarët e Universitetit të Stanfordit në SHBA kanë përdorur inteligjencën artificiale për të projektuar për herë të parë viruse krejtësisht të reja që janë funksionale dhe mund të shumohen në laborator, sipas BBC.

Sipas studiuesve, ky është rasti i parë kur një model i IA-s ka krijuar me sukses një gjenom të plotë viral.

Viruset e krijuara janë bakteriofagë, të cilët infektojnë vetëm bakteret dhe nuk paraqesin rrezik për njerëzit.

Nga 302 dizajne të prodhuara nga inteligjenca artificiale, studiuesit sintetizuan në laborator më premtuesit, ndërsa 16 prej tyre rezultuan të aftë të shkatërrojnë bakterin Eshli coli.

Sipas profesorit Brian Hie, kjo përfaqëson një hap të madh përpara në përdorimin e inteligjencës artificiale në biologji.

Ndryshe nga modelet gjuhësore që parashikojnë fjalët në një tekst, modelet Evo1 dhe Evo2 analizojnë dhe parashikojnë “gjuhën e jetës”, duke u trajnuar me kode gjenetike të viruseve, baktereve, bimëve dhe njerëzve.

Studiuesit besojnë se kjo teknologji mund të ndihmojë në zhvillimin e terapive të reja kundër infeksioneve bakteriale që nuk i përgjigjen më antibiotikëve.

Bakteriofagët konsiderohen një alternativë premtuese për trajtimin e baktereve rezistente, një problem që po bëhet gjithnjë e më serioz në mbarë botën.

Megjithatë, zbulimi ka ngritur edhe shqetësime për sigurinë biologjike.

Ekspertë nga Qendra për Sigurinë Shëndetësore në Universitetin Johns Hopkins paralajmërojnë se aftësia e inteligjencës artificiale për të projektuar gjenome virale ngre pyetje urgjente mbi mënyrën se si kjo teknologji mund të përdoret pa krijuar rreziqe të reja ose pa u keqpërdorur.

Shkencëtarët theksojnë se viruset nuk janë organizma të gjallë dhe se krijimi i formave të tjera më komplekse të jetës me inteligjencë artificiale mbetet ende një sfidë shumë më e madhe.

Gjenomi i bakteriofagëve të krijuar përmban rreth 5 400 çifte bazash, ndërsa edhe organizmat më të thjeshtë të gjallë kanë qindra mijëra çifte bazash.

Megjithatë, studiuesit pranojnë se zhvillimi i modeleve të AI mund të hapë rrugën për projekte edhe më ambicioze në të ardhmen.

Ekspertët e biologjisë sintetike e cilësojnë këtë arritje si një pikë kthese në shkencë, pasi për herë të parë kompjuterët nuk po analizojnë vetëm sistemet biologjike, por po kontribuojnë edhe në projektimin e tyre.

Sipas tyre, kjo mund të përshpejtojë krijimin e terapive të reja, enzimave për trajtimin e sëmundjeve gjenetike dhe antitrupave për imunoterapi.

Megjithatë, ata theksojnë se përparimi shkencor duhet të ecë paralelisht me mbikëqyrjen ndërkombëtare dhe rregulla të qarta për të parandaluar çdo përdorim të rrezikshëm të kësaj teknologjie./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – IA krijon për herë të parë viruse të reja funksionale në laborator appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

FOKUS – Eklipsi total si mundësi e zbulimit të mistereve të Diellit

MADRID, 8 gusht /ATSH-AFP/ – Shkencëtarët po përgatiten të shfrytëzojnë eklipsin total Diellor të 12 gushtit, i cili do të jetë i dukshëm në pjesën veriore të Spanjës, si një mundësi të rrallë për të studiuar më nga afër natyrën e ndërlikuar dhe të paparashikueshme të Diellit.

Gjatë vetëm një minute e 40 sekondave, kur Hëna do të mbulojë plotësisht diskun diellor, ekipet shkencore do të analizojnë fushën magnetike, atmosferën dhe stuhitë diellore që mund të ndikojnë edhe në Tokë.

Eklipset diellore kanë luajtur një rol të rëndësishëm në historinë e shkencës.

Më 29 maj 1919, astronomi britanik Arthur Eddington vërtetoi teorinë e relativitetit të Albert Ajnshtajnit duke vëzhguar devijimin e dritës së yjeve gjatë një eklipsi total në ishullin Principe, pranë brigjeve të Afrikës Perëndimore.

Ky zbulim u bë i mundur sepse drita verbuese e Diellit u bllokua nga Hëna, duke lejuar që yjet pranë tij të bëheshin të dukshëm.

Sipas astrofizikanit Allan Sacha Brun nga Komisioni Francez për Energjinë Atomike (CEA), objektivi kryesor është të kuptohen mekanizmat fizikë që drejtojnë aktivitetin diellor.

Modelet që po zhvillohen nga studiuesit synojnë të shpjegojnë sjelljen e Diellit gjatë gjithë ciklit të tij jetësor – nga formimi deri në fundin e ekzistencës së tij.

Dielli lëshon vazhdimisht grimca të ngarkuara dhe materie në hapësirë.

Herë pas here ai prodhon stuhi të fuqishme diellore, të cilat mund të godasin fushën magnetike të Tokës, duke shkaktuar ndërprerje në funksionimin e satelitëve, rrezik për astronautët dhe shfaqjen e aurorave spektakolare pranë poleve.

Aktiviteti i tij ndjek një cikël rreth 11-vjeçar dhe në vitin 2024 arriti kulmin e ciklit të 25-të.

Një nga objektivat kryesorë të vëzhgimeve do të jetë korona diellore, shtresa më e jashtme e atmosferës së Diellit.

Normalisht ajo është shumë e vështirë për t’u parë, pasi drita e fotosferës është rreth një milion herë më e ndritshme.

Megjithatë, gjatë një eklipsi total, Hëna e bllokon këtë dritë dhe u mundëson shkencëtarëve të vëzhgojnë jo vetëm koronën, por edhe kromosferën, shtresën që ndodhet midis sipërfaqes së Diellit dhe koronës.

Studiuesit e Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA) do të analizojnë gjithashtu erërat diellore për të kuptuar më mirë se si përhapen stuhitë diellore dhe nëse modelet aktuale mund të parashikojnë me saktësi sjelljen e tyre.

Të dhënat do të krahasohen me ato të mbledhura nga sonda Solar Orbiter, e cila prej vitit 2020 po studion atmosferën dhe aktivitetin e Diellit.

ESA po zhvillon edhe misione të reja, si “Proba-3”, ku tre anije kozmike fluturojnë në formacion të sinkronizuar për të krijuar eklipse artificiale në hapësirë.

Ndërkohë, projekti MESOM synon të dërgojë një sondë në hijen e Hënës për të vëzhguar koronën për periudha shumë më të gjata se ato që ofron një eklips natyror.

Shkencëtarët besojnë se çdo eklips total është një laborator unik natyror që jo vetëm ndihmon në përmirësimin e njohurive mbi Diellin dhe ndikimin e tij në Tokë, por edhe frymëzon breza të rinj studiuesish dhe artistësh, duke dëshmuar se ky fenomen spektakolar mbetet një nga ngjarjet më mahnitëse të natyrës./  /Ad.Ab./  a.jor.

The post FOKUS – Eklipsi total si mundësi e zbulimit të mistereve të Diellit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

AGJENDA NDËRKOMBËTARE 08.8.2026

BEOGRAD (Serbi) – Vizitë e presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky.

EVROPË – Situata e krijuar nga zjarret.

EUFCHATEL-HARDELOT (Francë) – Mbledhje në nder të migrantëve që vdiqën duke kaluar La Manshin.

LE CHESNAY (Francë) – ”Wembanyama” organizon ”Hoop Gambit”, një turne shahu dhe basketbolli./ a.jor.

The post AGJENDA NDËRKOMBËTARE 08.8.2026 appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Mot i kthjellët me temperatura të larta deri në 41 gradë Celsius

TIRANË, 8 gusht/ATSH/ Shërbimi Meteorologjik Ushtarak bëri të ditur se vendi ynë ditën e shtunë do të ndikohet nga kushte atmosferike të qëndrueshme e të nxehta.

Moti parashikohet i kthjellët në të gjithë territorin e vranësira të pakta deri mesatare përgjatë relieveve malore kryesisht në veri të vendit nga orët e mesditës deri ato të pasdites.

Vranësirat në orët e mesditës e pasdite përgjatë relieveve malore kryesisht në veri dhe lindje pritet të shoqërohen me reshje shiu me intensitet kryesisht të ulët.

Era do të fryjë me drejtim verilindje – veriperëndim me shpejtësi mesatare 7 m/s, përgjatë vijës bregdetare e kryesisht atë jugperëndimor dhe zonat luginore era do të fitojë shpejtësi deri në 16 m/s shoqëruar me valëzim në dete të forcës 1-3 ballë.

Temperaturat parashikohen:

QYTETET Temperaturat Siglat
Shkodër 24/41 Diell re shi
Kukës 16/36 Diell re shi
Lezhë 21/38 Diell re shi
Dibër 18/37 Diell pak re
Durrës 24/38 Diell
Tiranë 25/40 Diell pak re
Elbasan 24/39 Diell re shi
Berat 22/40 Diell pak re
Vlorë 23/36 Diell
Korçë 16/34 Diell pak re
Gjirokastër 16/40 Diell pak re
Sarandë 24/36 Diell

/r.e/

The post Mot i kthjellët me temperatura të larta deri në 41 gradë Celsius appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

GJERMANI – Ambasada ruse në Berlin mohon përfshirjen e Rusisë në incidentin me dron

BERLIN, 7 gusht /ATSH/- Ambasada ruse në Berlin e ka cilësuar si “provokim të sajuar” incidentin me një dron të pajisur me eksplozivë në aeroportin Leipzig/Halle, në Gjermani.

Prokurorët federalë gjermanë kanë nisur një hetim për incidentin, të cilin e konsiderojnë serioz dhe potencialisht të rrezikshëm për sigurinë kombëtare dhe ndërkombëtare.

Droni u gjet të martën në aeroport, një qendër e rëndësishme për transportin e mallrave dhe logjistikën e NATO-s në Gjermaninë lindore.

Prokurorët gjermanë po hetojnë incidentin si një sulm serioz që mund të ketë rrezikuar sigurinë.

Një avion i DHL-së gjithashtu, u përplas me një objekt, që dyshohet se ishte një tjetër dron, duke pësuar dëme të lehta.

Autoritetet gjermane nuk kanë akuzuar zyrtarisht asnjë shtet për incidentet, ndërsa ambasada ruse i ka cilësuar akuzat ndaj Moskës si pjesë të “histerisë antiruse” në Gjermani. //a.i/

 

 

The post GJERMANI – Ambasada ruse në Berlin mohon përfshirjen e Rusisë në incidentin me dron appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

KINEMA – Spider-Man: Brand New Day” arkëton 500 milionë dollarë në vetëm 7 ditë

LOS ANXHELES, 7 gusht /ATSH -AA/ – Spider-Man: Brand New Day” kaloi shifrën prej 500 milionë dollarësh në arkëtimet në Amerikën e Veriut brenda shtatë ditësh, duke u bërë filmi më i shpejtë që arrin këtë prag, njoftoi Sony Pictures.

Parashikohej që filmi me superhero ta përfundonte javën e parë të plotë me më shumë se 508 milionë dollarë në SHBA dhe Kanada.

Rekordi i mëparshëm i përkiste “Avengers: Endgame”, i cili arriti shifrën prej gjysmë miliardi dollarësh tetë ditë pas premierës në prill 2019.

“Spider-Man: Brand New Day” kishte vendosur më herët rekordin për fundjavën më të madhe të hapjes në tregun vendas me 360 milionë dollarë, ndërsa fitoi 932 milionë dollarë në mbarë botën, duke u bërë debutimi i dytë më i madh global në historinë e kinemasë.

Filmi më pas kaloi shifrën prej 1 miliard dollarësh në mbarë botën brenda gjashtë ditësh, një ditë më ngadalë se rekordi i vendosur nga “Avengers: Endgame”.

I prodhuar nga Marvel Studios dhe Amy Pascal me një buxhet të raportuar prej 225 milionë dollarësh, filmi i drejtuar nga Destin Daniel Cretton ka në rolet kryesore Tom Holland, Zendaya, Sadie Sink, Jacob Batalon, Jon Bernthal dhe Mark Ruffalo. /os/

The post KINEMA – Spider-Man: Brand New Day” arkëton 500 milionë dollarë në vetëm 7 ditë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Marash Kumbulla transferohet te Rayo Vallecano në La Liga

TIRANË, 7 gusht /ATSH/ Marash Kumbulla do të vazhdojë karrierën në La Liga. Mbrojtësi i kombëtares shqiptare është zyrtarisht futbollisti më i ri i Rayo Vallecano, klub që ka konfirmuar afrimin e tij në formë huazimi nga Roma për sezonin e ri.

Klubi italian nuk e kishte më në plane 26-vjeçarin dhe pranoi largimin e tij, ndërsa Kumbulla rikthehet në një kampionat që e njeh mirë. Më herët ai ka luajtur në elitën e futbollit spanjoll me Espanyol dhe Mallorca, duke fituar eksperiencë në La Liga.

Te skuadra madrilene, Kumbulla do të gjejë edhe bashkëkombësin Ivan Balliu, ndërsa pritet të konkurrojë për një vend titullari në qendër të mbrojtjes me Florian Lejeune, Nobel Mendy dhe Luiz Felipe.

Rayo Vallecano e konsideron shqiptarin një përforcim të rëndësishëm për repartin mbrojtës, ndërsa ai bëhet afrimi i tretë i klubit gjatë merkatos verore.

Sezonin e kaluar, Kumbulla ishte pjesë e Mallorcas, ku u aktivizua në 10 ndeshje zyrtare.

Tashmë objektivi i tij është të rigjejë vazhdimësinë dhe formën më të mirë, duke u shndërruar në një nga pikat kyçe të Rayo Vallecanos.

/m.q/r.e/a.f/

The post Marash Kumbulla transferohet te Rayo Vallecano në La Liga appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

SHBA – Senati miraton projektligjin për sanksione ndaj Rusisë me votim dypartiak

Senati amerikan miratoi legjislacionin që do të vendoste sanksione të reja ndaj Rusisë, duke e dërguar atë në Dhomën e Përfaqësuesve, raporton Anadolu.

Me 86 vota pro dhe 11 kundër, dhoma e lartë miratoi H.R. 5334, projektligjin që shërben si bazë legjislative për “Akti i Lindsey O. Grahamit për Sanksionimin e Rusisë i vitit 2026”

Masa u miratua në Senat me mbështetjen e më shumë se 60 votave të nevojshme për miratim.

Njëmbëdhjetë senatorë votuan kundër projektligjit: demokratët Lisa Blunt Rochester, Maggie Hassan, Mazie Hirono, Ed Markey, Jon Ossoff, Alex Padilla, Bernie Sanders, Elizabeth Warren, Peter Welch dhe Ron Wyden, si dhe republikani Rand Paul.

Tre senatorë nuk votuan: republikanët Marsha Blackburn, Cynthia Lummis dhe Mitch McConnell.

The post SHBA – Senati miraton projektligjin për sanksione ndaj Rusisë me votim dypartiak appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Mbrëmje festive në lagjen Gjuhadol, qytetarët kërcejnë në ritmet e muzikës popullore


TIRANË, 7 gusht /ATSH/ Mbrëmja në lagjen Gjuhadol, një nga lagjet më historike dhe tradicionale të Shkodrës, ofron një atmosferë unike në këto net vere.

Kryeministri Edi Rama ndau sot në rrjetet sociale një video nga atmosfera e festive nga Gjuhadoli, teksa qytetarë të shumtë po argëtohen duke kërcyer e festuar nën ritmet e muzikës popullore qytetare.

Gjuhadoli është një nga lagjet më të gjalla të qytetit, e njohur për arkitekturën dhe atmosferën e saj, ndërsa vitet e fundit një pjesë e banesave private janë transformuar në struktura shërbimi, përfshirë hotele, bare dhe dyqane.

Zona është kthyer në një pikë të rëndësishme për turizmin dhe jetën e natës në Shkodër, duke tërhequr turistë dhe vizitorë vendas e të huaj gjatë sezonit veror.

/m.q/a.f/r.e/

The post Mbrëmje festive në lagjen Gjuhadol, qytetarët kërcejnë në ritmet e muzikës popullore appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Ndarja nga jeta e prof. dr. Qirjako Menikos, Gonxhja: I kushtoi jetën formimit të brezave të tërë artistësh

TIRANË, 7 gusht /ATSH/ Është ndarë nga jeta prof. dr. Qirjako Meniko, një nga figurat më të shquara të artit shqiptar, studiues, pedagog dhe piktor, i cili për dekada dha një kontribut të rëndësishëm në arsimin artistik dhe historinë e arteve figurative në Shqipëri.

Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, përmes një mesazhi ngushëllimi në rrjetet sociale, theksoi se ndarja e prof. Menikos nga jeta është një humbje të madhe për kulturën shqiptare.

“Për më shumë se katër dekada, Prof. Meniko i kushtoi jetën formimit të brezave të tërë artistësh, studiuesish dhe skenografësh, duke dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm si pedagog në Institutin e Lartë të Arteve dhe më pas në Universitetin e Arteve. Si autor i teksteve themelore të historisë së arteve figurative dhe si studiues i palodhur, ai ndihmoi në ndërtimin e bazave akademike të edukimit artistik në vend”, shkruan ai.

Sipas ministrit, kontributi i tij u shtri edhe në drejtimin e Galerisë Kombëtare të Arteve, në kritikën artistike dhe në krijimtarinë e tij si piktor, me vepra të ekspozuara brenda dhe jashtë Shqipërisë, duke lënë pas një trashëgimi të çmuar për kulturën shqiptare.

Gonxhja theksoi se Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit i shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes, të afërmve, Universitetit të Arteve, komunitetit akademik dhe gjithë botës së artit për këtë humbje të madhe.

/m.q/a.f/r.e/

The post Ndarja nga jeta e prof. dr. Qirjako Menikos, Gonxhja: I kushtoi jetën formimit të brezave të tërë artistësh appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  

Ndahet nga jeta piktori dhe profesori i Universitetit të Arteve Qirjako Meniko

TIRANË, 7 gusht /ATSH/ Është ndarë nga jeta në moshën 81-vjeçare, prof. dr. Qirjako Meniko, një prej personaliteteve të shquara të jetës akademike, pedagogjike e artistike në vend.

Ai lindi në Himarë më 15 korrik 1945. Përfundoi studimet e larta për pikturë në ILA në vitin 1970 dhe në fillimet e tij punoi redaktor për artet figurative në gazetën “Drita”.

Në vitin 1973, punoi në Galerinë Kombëtare të Arteve, në sektorin e studimeve historike dhe teorike. Në 1975 u emërua pedagog i Historisë së Arteve Figurative pranë Katedrës së Lëndëve Teorike në ILA, duke mbuluar këtë lëndë në Degën e Artit Figurativ.

Më pas gjatë viteve 1992-1994 mori drejtimin e Galerisë Kombëtare të Arteve. Në mesin e viteve 90’ vazhdon si pedagog për dhënien e lëndës Histori Arti Figurativ si dhe lëndës Pikturë pranë Katedrës së Skenografi-Kostumografi në Fakultetin e Artit Skenik.

Ka krijuar tekstin bazë të historisë së arteve figurative botërore në ILA, si dhe mjaft shkrime kritike për artet figurative. Ka përgatitur shumë tekste mësimore të historisë së artit, për shkollat profesionale artistike si edhe për studentët e katedrave të arteve monumentale dhe të aplikuara.

Ka krijuar shumë vepra në pikturë, të ekspozuara në GKA, si dhe jashtë vendit. Gjithashtu ka marrë pjesë në shumë ekspozita kombëtare dhe ndërkombëtare.

/m.q/a.f/r.e/

The post Ndahet nga jeta piktori dhe profesori i Universitetit të Arteve Qirjako Meniko appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

  •  
❌