Statistikat e 8 viteve/ DurrĂ«si pati mĂ« shumĂ« reshje dhe mĂ« pak pĂ«rmbytje. ĂfarĂ« e ndryshoi situatĂ«n qĂ« solli katastrofĂ«n? IGJEUM e pĂ«rjashtoi DurrĂ«sin nga zona e rrezikut pĂ«r datat 5 dhe 6 janar 2026.
Sebi Alla
Instituti i GjeoshkencĂ«s nĂ« datat 5 dhe 6 janar nuk e kishte tĂ« pĂ«rfshirĂ« DurrĂ«sin nĂ« hartĂ«n e rrezikut tĂ« pĂ«rmbytjeve, pasi edhe nĂ« parashikimet meteorologjike, ky qark cilĂ«sohej me reshje me intesitet mesatar. âSot pasdite (e hĂ«nĂ«, dt. 05) dhe nesĂ«r (e martĂ«, dt. 06) priten reshje me intensitet tĂ« lartĂ« kryesisht nĂ« veri dhe jug tĂ« vendit. NĂ« qarqet ShkodĂ«r, KukĂ«s, LezhĂ«, VlorĂ« dhe GjirokastĂ«r mund tĂ« ketĂ« vĂ«rshime tĂ« shpejta tĂ« lumenjve tĂ« vegjĂ«l malorĂ« dhe rrĂ«shqitje tĂ« dherave. NĂ« zonat urbane, nĂ« kĂ«to qarqe mund tĂ« shfaqen probleme me pĂ«rmbytje tĂ« lokalizuara, nĂ« varĂ«si tĂ« gjĂ«ndjes sĂ« kanalizimeveâ, pĂ«rshkruan IGJEUM, nĂ« buletinin âmbi rreziqet natyroreâ.
Përmbytje e befasishme
Durrësi, krejt befasisht në mbrëmjen e 5 janarit dhe më datë 6 përfshihet nga përmbytjet masive, nga zona e Porto-Romanos, Ish-këneta, Spitalla dhe mbi 80 % e pjesës urbane  përfundoi nën ujë.
âShirat patĂ«n kapacitet tĂ« lartĂ« dhe kohĂ«zgjatje tĂ« lartĂ«â, tha kryebashkiakja e DurrĂ«sit, Emiriana Sako, mbrĂ«mjen e 6 janarit, ndĂ«rsa Ministri i Mbrojtjes Pirro VĂ«ngu justifikoi situatĂ«m me reshjet e dendura. Ai tha: ââŠqĂ« nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit situata meteorologjike nĂ« DurrĂ«s dhe LezhĂ« ka qenĂ« mjaft intensive, mbi 110 mm rĂ«nie vetĂ«m nĂ« zonĂ«n e DurrĂ«sitâ.
MeteorologĂ«t japin njĂ« tjetĂ«r shifĂ«r, disa herĂ« mĂ« tĂ« ulĂ«t se deklarimet e ministrit. âDurrĂ«si e pĂ«rligj ujin e ditĂ«s sĂ« djeshme (shĂ«nim; data 6) nĂ«pĂ«r rrugĂ« pĂ«r shkak tĂ« intesitetit tĂ« lartĂ« tĂ« reshjeve. Pati diku tek 23 mm nĂ« 15 minuta, qĂ« pĂ«rligj pĂ«r kĂ«tĂ« kohĂ« praninĂ« e ujit nĂ«pĂ«r rrugĂ«, por nuk pĂ«rligj vijimin e ujit nĂ«pĂ«r rrugĂ«. Uji nuk kullon sepse diçka dhe dikush e ka bllokuarâ, tha meteorologia Tanja Porja. Â
Sasia nuk justifikojnë përmbytjen
DurrĂ«si Ă«shtĂ« rasti pĂ«r tâu marrĂ« nĂ« studim. Arsyet e pĂ«rmbytjeve tĂ« mĂ«dha, sidomos nĂ« dy zona ish-KĂ«neta dhe Spitalla, sipas ekspertĂ«ve nuk lidhet me sasinĂ« e reshjeve me intesitet tĂ« lartĂ«, por nga bllokimi i dy kanaleve kryesore kulluese dhe zhvendosja e hidrovorit tĂ« ri nĂ« njĂ« kuotĂ« tĂ« lartĂ«, qĂ« bĂ«n tĂ« pamundur tĂ«heqjen e ujit nĂ« sasi dhe kohĂ«. Faktoje.al krahasoi tĂ« dhĂ«nat ndĂ«r vite tĂ« reshjeve tĂ« shiut pĂ«r DurrĂ«sin dhe nĂ«se nĂ« periudha me intesitet tĂ« lartĂ« reshjesh ka pasur ose jo pĂ«rmbytje. NĂ« referim tĂ« faqes sĂ« njohur tĂ« shĂ«rbimit meteorologjik www.weatherandclimate.eu, e cila mbledh tĂ« dhĂ«na statistikore pĂ«r shumĂ« qytete nga shtete tĂ« ndryshme nĂ« EuropĂ«, DurrĂ«si nuk renditet ndĂ«r qarqet me intesisitet shumĂ« tĂ« lartĂ« reshjesh.
Reshjet mujore dhe vjetore në Durrës 2018-2025
Në vitin 2018 rezulton se në datat 5 dhe 6 mars 2018 Durrësi u përfshi nga reshje shumë të dendura shiu, duke shënuar 44 mm shi në një ditë dhe në total brenda këtij muaj 175 mm shi.
Përmbytje pati vetëm në zonën qytetase për disa orë në lagje të ndryshme në Durrës, me prani uji në rrugë. Zona e Spitallës dhe ish-Kënetës nuk rezulton e përmbytur, raportohet për prani uji, por jo për dëme nëpër banesa.
Reshjet ditoe në Durrës 2028-2025
Gjithashtu në katër muaj të vitit 2024, veçanërisht në prill-maj dhe shtator-tetor, Durrësi ka pasur reshje me intesitet të lartë, duke shkaktuar përmbytje të përkohëshme në zonën qytetase, ndërsa nuk u konstatuan dëme dhe përmbytje masive në Spitallë e ish-Kënetë.
Nga krahasimi i të dhënave nga viti 2028-2025, përmbytjet në Durrës kanë njohur ndryshim. Nëse më parë kishte prani uji në qytet në rrugë të ndryshme për disa orë, tashmë në përmbytjet e fundit ka ndryshuar shumëçka dhe arsyet sipas eskeprtëve lidhen si me funksionimin jo të plotë të hidrovorit ashtu edhe me bllokimin e dy kanaleve kulluese. Referuar të dhënave, për disa ditë në vitet 2018, 2019 dhe 2024 ka pasur reshje me intesiitet shumë më të lartë sesa datat 5-6 dhe 7 janar të këtij viti, por përmbytjet nuk kanë qenë masive.
Përfundimi
Në kulmin e përmbytjeve, në mbrëmjen e 6 janarit 2026, Ministri i Mbrojtjes Pirro Vëngu dhe kryebashkiakja e Durrësit Emirjana Sako deklaruan për reshje me kapacitet dhe intesitet me jashtazakonisht të lartë. Deklaratat e tyre do i klasifikojmë si të pavërteta, bazuar në verifikimit e të dhënat zyrtare të IGJEUM dhe qëndrimeve të meteorologëve mbi intesitetin e reshjeve, se këto data reshjet kanë qenë në intensitet mesatar.
Bllokohen kanalet ! Hidrovori i ri gati jo funksional
Nga: Sebi Alla
FotografitĂ«: Atdhe Mullaâ
NjĂ« pikĂ« loti i shkon ndĂ«r mjekĂ«r pĂ«r tâi rĂ«nĂ« nĂ« ujin e ndotur qĂ« pĂ«rplaset valĂ«-valĂ« nĂ« katin e parĂ« tĂ« shtĂ«pisĂ« sĂ« saj. âE zeza unĂ«. MĂ« iku mundi, djersa familjes. NĂ« atĂ« shtĂ«pi kam edhe jetĂ«n e burrit qĂ« mĂ« vdiq nĂ« Greqi duke punuar. Erdhi e mĂ« mori uji gjithçka. E zeza unĂ«, e mjera unĂ«â, pĂ«rsĂ«rit nĂ«n traumĂ«n e dukshme, Lumie Muçaj, gruaja 57-vjeçare qĂ« jeton prej 26 vitesh nĂ« zonĂ«n e ish-kĂ«netĂ«s nĂ« DurrĂ«s. âPĂ«rmbytja nuk na erdhi nga Zoti, por nga shteti, unĂ« jam Socialisteâ, ndĂ«rhyn nga ballkoni i katit tĂ« dytĂ« njĂ« e moshuar, qĂ« pas çdo fjalie ankese ripĂ«rsĂ«rit se socialiste Ă«shtĂ« dhe se tani âshteti tĂ« vendosi dorĂ«n nĂ« zemĂ«râ.
âE zeza unĂ«. MĂ« iku mundi, djersa familjes. NĂ« atĂ« shtĂ«pi kam edhe jetĂ«n e burrit qĂ« mĂ« vdiq nĂ« Greqi duke punuar. Erdhi e mĂ« mori uji gjithçka.
E zeza unĂ«, e mjera unĂ«â
 Mbi 840 familje në zonën e ish-kënetës janë nën ujë, me dëme të mëdha kryesisht në elektroshtëpiake, pasi vërshimi i ujrave të ndotur (ujërat e shiut të bashkuara me ujërat e zeza dhe mbetje nafte) ndodhi në harkun kohor 15-20 minuta, duke mos u lënë mundësi që të lëviznin orendi dhe pajisjet e tjera. Nga Porto-Romano, deri në thellësi të qytetit të Durrësit përmbytjet janë katasrofike.
 Pyetja qĂ« kĂ«rkon pĂ«rgjigje mĂ« shumĂ« se nga ekspertĂ« duhet tĂ« vijĂ« nga Prokuroria e DurrĂ«sit, e cila po diskuton hapjen e hetimeve kryesisht pĂ«r akuzĂ«n: âshkatĂ«rrim i pronĂ«s me pasoja tĂ« rĂ«nda; dhe shpĂ«rdorim detyreâ. Kjo nisur edhe nga fakti se nĂ« duar ka njĂ« rast tĂ« rĂ«ndĂ« pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« pĂ«rgjigje. NjĂ« 54-vjeçar punonjĂ«s i ndĂ«rmarrjes komunale Plazh DurrĂ«s, u gjet i mbytur nga polumbarĂ«t nĂ« njĂ« kanal kullues pranĂ« zonĂ«s sĂ« Plepave.
Hidrovor mbi kuota
Ankesa kudo, bashkĂ« me pikĂ«pyetjen nga erdhi kjo fatkeqĂ«si, nga Zoti, natyra tĂ« cilĂ«t DurrĂ«sin e pĂ«rmbytĂ«n nga padija apo interesat e vogla tĂ« treshes; pushtet qĂ«ndror-pushtet lokal-biznes?!. âMbyllja e hidrovorit tĂ« vjetĂ«r dhe spostimi i hidrovorit tĂ« ri nĂ« njĂ« kuotĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« kanĂ« sjellĂ« kĂ«tĂ« pasojĂ« katastrofikeâ-thotĂ« pĂ«r Faktoje.al, inxhnieri hidro dhe i porteve, Tomor Spahiu.
 Dalja jashtĂ« funksionit e hidovorit tĂ« vjetĂ«r u bĂ« pĂ«r tâi hapur rrugĂ« ndĂ«rtimit tĂ« portit tĂ« ri tregtar, qĂ« sot shĂ«rben kryesisht pĂ«r çisternat e naftĂ«s. PĂ«r ekspertin Spahiu, por edhe shumĂ« studiues tĂ« tjerĂ«, kjo solli pasojĂ«n katastrofike qĂ« po kalon DurrĂ«si sot, por me gjasĂ« do e pĂ«rjetojĂ« nĂ« çdo kohĂ«. âSpostimi i hidrivorit u bĂ« pĂ«r tâi krijuar fasilitet Kastratitâ, thekson Spahiu.
Historiku i hidrovorit të vjetër
DurrĂ«si Ă«shtĂ« njĂ« zonĂ« qĂ« preket nga pĂ«rmbytjet dhe jo pa qĂ«llim qĂ« nga viti 1928 funksiononin dy kanale tĂ« mĂ«dha kulluese. I pari shtrihej nga Vila e Zogut deri nĂ« Porto Romano, ndĂ«rsa i dyti nga ShĂ«n Avlashi deri nĂ« Plepa. âTĂ« dyja kĂ«to kanale janĂ« bllokuar. Nuk di me çfarĂ« logjike, me çfarĂ« ekspertize e me çfarĂ« qĂ«llimi ka ndodhur kjo situatĂ«â, thotĂ« inxhinier Spahiu. Sipas tij, studimet e mĂ«parshme inxhinierike ishin tĂ« sakta dhe efikase, fillimisht nga austriakĂ«t ndĂ«rmjet luftĂ«s sĂ« ParĂ« BotĂ«rore, mĂ« pas nga italianĂ«t, sistemi komunist dhe vijuar deri katĂ«r vite mĂ« parĂ«. âDurrĂ«si nuk duhej tĂ« pĂ«rmbytej. PĂ«rveç dy kanaleve kryesore qĂ« u bllokuan njĂ« tjetĂ«r arsye madhore e pĂ«rmbytjeve Ă«shtĂ« spostimi i hidrovoritâ, sugjeron Spahiu. Hidrovori i vjetĂ«r ishte nĂ« kuotĂ«n mĂ« tĂ« ulĂ«t tĂ« DurrĂ«sit dhe tĂ«rhiqte tĂ« gjithĂ« sasinĂ« ujore, por tre vite mĂ« parĂ« hapĂ«sira e hidrovorit i kaloi kompanisĂ« Kastrati qĂ« do tĂ« niste aty ndĂ«rtimin e portit tĂ« ri tregtar, i cili sot shĂ«rben kryesisht pĂ«r ankorimin dhe mĂ« pas shkarkimin e cisternave tĂ« naftĂ«s dhe nĂ«nprodukteve tĂ« saj.
Hidrovori i ri është gati jo funksional
Pasi dhanĂ« pĂ«r zhvillim portual hapĂ«sirĂ«n e hidrovorit tĂ« vjetĂ«r, nĂ« nĂ«ntor 2021, Bashkia DurrĂ«s hapi garĂ«n pĂ«r ndĂ«rtimin e hidrovorit tĂ« ri. Me fondin 20.5 milionĂ« euro tre kompani, bashkim operatorĂ«sh, morĂ«n pĂ«rsipĂ«r ndĂ«rtimin e kĂ«saj vepre, por vendi ku do ngrihej edhe sot sjell çudi, sidomos nĂ« aspektin inxhinierik. âHidrovori i ri Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« kuotĂ« tĂ« lartĂ«, Ă«shtĂ« pothuajse jo funksionalâ, thekson eksperti Spahiu. Gazetari Geri Emiri, drejtues i medias Afora dhe banor i DurrĂ«sit, tha pĂ«r Faktoje.al se investimet pĂ«r hidrovorin e ri, apo devijimi i kanaleve kulluese solli pĂ«rkeqĂ«sim tĂ« situatĂ«s sĂ« pĂ«rmbytjeve. âInvestimet kanĂ« sjellĂ« devijime tĂ« kanaleve ekzistuese qĂ« megjithĂ«se ishin ndĂ«rtuar pĂ«r ujĂ«rat e shiut nga kodrat dhe tokat bujqĂ«sore, shĂ«rbejnĂ« edhe si âkanalizime tĂ« hapuraâ pĂ«r ujĂ«rat e pĂ«rdorura tĂ« zonave periferike tĂ« qytetitâ, thotĂ« Emiri.
âInvestimet kanĂ« sjellĂ« devijime tĂ« kanaleve ekzistuese qĂ« megjithĂ«se ishin ndĂ«rtuar pĂ«r ujĂ«rat e shiut nga kodrat dhe tokat bujqĂ«sore, shĂ«rbejnĂ« edhe si "kanalizime tĂ« hapura" pĂ«r ujĂ«rat e pĂ«rdorura tĂ« zonave periferike tĂ« qytetitâ
 MĂ« tej shton se: âNdĂ«rtimi nga qeveria shqiptare dhe vendosja nĂ« funksion e njĂ« hidrovori tĂ« ri po nĂ« zonĂ«n e Porto-Romanos, nuk ka sjellĂ« pĂ«rmirĂ«sime tĂ« dukshme nĂ« pĂ«rballimin e pĂ«rmbytjeve nĂ« qytet, pĂ«rkundrazi qĂ« prej vitit 2025 ato po vijnĂ« dhe po zgjerohen nĂ« hartĂ«n e zonave qĂ« prekinâ. âNĂ« disa hulumtime nĂ« Median Amfora ne kemi dokumentuar sesi UjĂ«sjellĂ«si i DurrĂ«sit qĂ« prej vitit 2013 ka marrĂ« mbi 150 milion euro kredi pĂ«r tĂ« investuar nĂ« rrjetin e ujĂ«sjellĂ«sit dhe tĂ« kanalizimeve, por dukshĂ«m nuk ka arritur qĂ« ta pĂ«rmirĂ«sojĂ« situatĂ«n nĂ« terrenâ, thotĂ« Emiri.
Pasoja
Si pĂ«r ironi, rruga âShĂ«n Astiâ (kleriku i parĂ« martir, i kryqĂ«zuar nga RomakĂ«t nĂ« vitin 78 pas krishtit, nĂ« DurrĂ«s), Ă«shtĂ« aq e pĂ«rmbytur sa pasojat notojnĂ« kudo. Uji i shiut, pĂ«rzier frikshĂ«m me ujĂ«ra tĂ« zeza dhe naftĂ«, ka nxjerrĂ« nĂ« sipĂ«rfaqe shapka fĂ«mijĂ«sh dhe lodrat e tyre, si shenjĂ« domethĂ«nĂ«se se pĂ«rveç pasojave ekonomike, pĂ«rhapja e infeksioneve tĂ« ndryshme nuk do jetĂ« nĂ« kohĂ« tĂ« largĂ«t. âKa pasur pĂ«rmbytje edhe mĂ« parĂ« por kurrĂ« si tani. Kam 30 vite kĂ«tu dhe nuk ka pasur pĂ«rmbytje tĂ« tillĂ«. Nuk ka mbetur mĂ« asgjĂ«. KanĂ« dalĂ« jashtĂ« pĂ«rdorimit gjithĂ« mobiliet, lavatriçe, frigorifer, sobĂ«, kuzhina e gjitha Ă«shtĂ« dĂ«mtuar. Bleva dhe divane tĂ« reja para vitit tĂ« ri, tani nuk pĂ«rdoren mĂ«. KatastrofĂ«.â, shprehet me dhimbje Albin Muçaj me origjinĂ« nga KukĂ«si, i ardhur qĂ« nĂ« vitin 1996 nĂ« DurrĂ«s, teksa pĂ«rsĂ«rit âshi ka rĂ«nĂ« gjithnjĂ«, edhe mĂ« shumĂ« se kĂ«to dy ditĂ« dhe nuk jemi pĂ«rmbytur kĂ«shtuâ.
âKa pasur pĂ«rmbytje edhe mĂ« parĂ« por kurrĂ« si tani. Kam 30 vite kĂ«tu dhe nuk ka pasur pĂ«rmbytje tĂ« tillĂ«. Nuk ka mbetur mĂ« asgjĂ«. KanĂ« dalĂ« jashtĂ« pĂ«rdorimit gjithĂ« mobiliet, lavatriçe, frigorifer, sobĂ«, kuzhina e gjitha Ă«shtĂ« dĂ«mtuar. Bleva dhe divane tĂ« reja para vitit tĂ« ri, tani nuk pĂ«rdoren mĂ«. KatastrofĂ«.â
 Ndodhemi nĂ« rastet kur nuk ka nevojĂ« tĂ« trokasĂ«sh nĂ« dyert e lagura, pasi banorĂ«t tĂ« kĂ«rkojnĂ« secili pĂ«r hesap tĂ« tij pĂ«r tĂ« treguar me ngulm dĂ«met. Halli Ă«shtĂ« i pĂ«rbashkĂ«t. Arsyeja qĂ« dĂ«met janĂ« vĂ«rtetĂ« shumĂ« tĂ« mĂ«dha lidhet me shpejtĂ«sinĂ« e pĂ«rmbytjes ku brenda 20 minutash uji kapĂ«rceu mbi 60 centimetra nĂ« tĂ« gjithĂ« katet e para. âKam dĂ«me shtĂ«pie komplet. DhjetĂ« mijĂ« euro mobilie mĂ« janĂ« shkatĂ«rruar. Makina iku, shtĂ«pia iku, kush do mi shpĂ«rblejĂ« mua kĂ«ta? U pĂ«rmbytĂ«m se bashkia hapi rezervuarin qĂ« tĂ« mos pĂ«rmbytej njĂ« lokal dhe ujin e hodhi nga banesat. Po ashtu mbyllĂ«n edhe hidrovorin e vjetĂ«râ, flet plot acarim Altin Priftit, ndĂ«rsa kĂ«mbĂ«zbathur vĂ«rtitet sa nĂ« oborrin e shtĂ«pisĂ« aq edhe buzĂ« rrugĂ«s duke kĂ«rkuar me ngul: âtĂ« vijnĂ« atĂ« tĂ« bashkisĂ«, ku janĂ«â?. NĂ« njĂ« nga daljet e fundit, kryetarja e BashkisĂ« DurrĂ«s, Emiriana Sako dhe Ministri i Mbrojtjes Pirro VĂ«ngu ia faturuan problemin reshjeve tĂ« dendura tĂ« shiut.
Qyteti nën ujë
NĂ« çdo rrugicĂ« qĂ« futesh pĂ«rballesh me tĂ« njĂ«jtat probleme. VetĂ«m ata banesa qĂ« kanĂ« qenĂ« tĂ« ngritura tĂ« paktĂ«n 2 metra nga toka kanĂ« pĂ«suar mĂ« pak pĂ«rmbytje, nga ish-kĂ«neta, deri nĂ« afĂ«rsi tĂ« Burgut tĂ« DurrĂ«sit, pĂ«rmbytja vijon pĂ«r tĂ« tretĂ«n ditĂ« radhazi, ndĂ«rsa qyteti i DurrĂ«sit njohu njĂ« pĂ«rmirĂ«sim tĂ« vogĂ«l tĂ« mĂ«rkurĂ«n, por prania e ujit edhe nĂ« zonĂ«n mĂ« tĂ« ngjeshur urbane vijon tĂ« jetĂ« problem. âKam shumĂ« dĂ«me nĂ« shtĂ«pi, se e kam nĂ« kat tĂ« parĂ«. Makinat janĂ« dĂ«mtuar dhe nuk e merr me mend se çfarĂ« dĂ«mesh na ka shkaktuar kjo pĂ«rmbytjeâ, thotĂ« njĂ« qytetar pranĂ« zonĂ«s sĂ« Stadiumit tĂ« DurrĂ«sit.
 âKam tĂ« shkatĂ«rruar gjithĂ« dhomĂ«n e gjumit tĂ« djalit me lavatriçe, frigorifer, televizor dhe çdo gjĂ«. Jemi nĂ« katastrofĂ« tĂ« madhe. Nuk kemi as ujĂ« tĂ« pijshĂ«mâ, thotĂ« pĂ«r Faktoje, Bektash Shahini, njĂ« tjetĂ«r banor i DurrĂ«sit. DĂ«mtime tĂ« shumta janĂ« kryesisht nĂ« automjete dhe bizneset e kateve tĂ« para, ndĂ«rsa ish-kĂ«neta ndodhet nĂ« situatĂ« katastrofike. Hidrovori nuk ka punuar deri nĂ« orĂ«n 12 dhe kĂ«tĂ« e dinĂ« tĂ« gjithĂ«. Kjo pĂ«rmbytje Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« me nxjerrĂ« jashtĂ« komunitetin nga kĂ«tu dhe me e bĂ«rĂ« si 5 Majin nĂ« TiranĂ«, apo komunitete tĂ« tjera. As bashkia, as qeveria, as emergjanca nuk kanĂ« ardhur. Zoti vuftĂ« dorĂ« mbi ne, se pĂ«r shtet kemi mbaruarâ, thotĂ« pĂ«r Faktoje Mark Ndrea.
Zgjidhja pa zgjidhje
PĂ«r inxhinierin e njohur Tomor Spahiu zona e ish-kĂ«netĂ«s por edhe e gjithĂ« pjesa urbane e DurrĂ«sit do kalojĂ« katastrofĂ« pas katastrofe edhe nĂ« vijim. âDuhet tĂ« rikthejnĂ« nĂ« funksion hidrovorin e parĂ«. Ai e mbante gjithĂ« DurrĂ«sin. Po ashtu emergjente Ă«shtĂ« hapja e dy kanaleve kryesore kulluese. MĂ«nyra sesi Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar hidrovori i ri nuk vlen. Situata Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«, flas edhe si ekspert por edhe si banor i kĂ«tij qytetiâ, thotĂ« Spahiu, ndĂ«rsa e mbyll: âAi qĂ« po e paguan Ă«shtĂ« populliâ.
âAi qĂ« po e paguan Ă«shtĂ« populliâ
 Prokuroria Durrësit pritet syrtarisht të dalë me njoftim për hapje të hetimeve, ndërsa situata vijon të jetë mjaft e rëndë, pavarësisht angazhimit të strukturave lokale dhe disa mjeteve të ushtrisë.
Pretendimi: Kjo video tregon venezuelianët duke festuar rrëzimin e presidentit Nicolas Maduro në Janar 2026
Verdkti: E pavërtetë
âââââââââââââââ-
Pas rrëmbimit të bujshëm të presidentit venezuelian Nicolas Maduro nga ushtria amerikane më 3 janar 2026, në rrjete sociale po qarkullon një video që pretendohet se tregon venezuelianët duke festuar rrëzimin e tij në rrugë.
Në Venezuelë, ka pasur demonstrata si në favor të kapjes së Maduro, ashtu edhe protesta nga mbështetësit e presidentit.
MegjithatĂ«, video e mĂ«sipĂ«rme nuk tregon asnjĂ«rĂ«n prej tyre.Â
Me anĂ« te motorit tĂ« kĂ«rkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mĂ«sipĂ«rme Ă«shtĂ« nga 2 vite mĂ« parĂ«.Â
Megjithatë, këshilli zgjedhor i kontrolluar nga qeveria i Venezuelës kishte shpallur fitoren e presidentit në detyrë Nicolas Maduro. Zgjedhja e Maduros ishte kontestuar nga opozita për mashtrim zgjedhor.
NjĂ« video qĂ« ka marrĂ« mbi 200 pĂ«lqime nĂ« Facebook pretendohet se tregon momentin e parĂ« nga zjarri qĂ« vrau 40 persona nĂ« njĂ« lokal nĂ« ZvicĂ«r natĂ«n e Vitit tĂ« Ri 2026.Â
PĂ«rshkrimi qĂ« shoqĂ«ron videon pretendon se video tregon zjarrvĂ«nie tĂ« qĂ«llimshme dhe vijon tĂ« sulmojĂ« emigrantĂ«t duke iu referuar si âshtazĂ«,â por pa sqaruar çfarĂ« e lidh zjarrin nĂ« ZvicĂ«r me emigracionin.
MegjithĂ«se video mban mbishkrimin âCrans Montanaâ, qytetin zviceran ku ndodhi tragjedia, ajo nuk tregon zjarrin nĂ« ZvicĂ«r.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në Instagram më 22 dhjetor 2025, 9 ditë para se të ndodhte zjarri në Zvicër.
Profili që ka postuar videon ka taguar profilin @bella.canguu, profili i një restoranti në Canggu, Bali, Indonezi.
Mediatvendaseindonezianeraportuanincidentin në ditët pas postimit të 22 dhjetorit. Sipas raportimeve zjarri në Bella Canggu u fik nga zjarrëfikësit dhe nuk pati të lënduar.
âFillimisht, kur restoranti po zhvillonte njĂ« aktivitet pĂ«r djegien e sherebelĂ«s pranĂ« zonĂ«s sĂ« skarĂ«s, shkĂ«ndijat ndezĂ«n dekorimet e Krishtlindjeve tĂ« bĂ«ra me hala pishe tĂ« thataâ, shpjegoi Komisioneri i PolicisĂ« Pasek Sudina, nĂ« deklaratĂ«n e tij mĂ« 25 dhjetor.
Qartazi, video e mësipërme nuk tregon zjarrin në Zvicër më 1 janar 2026, por një zjarr në Indonezi më 22 dhjetor 2025.
Autoritetet zvicerane thanë se lokali që shpërtheu në flakë në një resort luksoz skish, zjarr ku u vranë 40 persona gjatë festimeve të Vitit të Ri, nuk kishte pasur inspektim që nga viti 2019, duke nënvizuar shqetësimet në lidhje me masat e sigurisë që ishin në fuqi. Zyra e kryetarit të bashkisë së qytetit të Crans-Montana tha se ambjenti nuk kishte sistem automatik të shuarjes së zjarrit, sepse nuk ishte i nevojshëm për një biznes të asaj madhësie. Mosha mesatare e viktimave të zjarrit ishte 19 vjeç.
Pretendimi: Kjo video tregon futbollisitin Cristiano Ronaldo duke punuar në një supermarket Kaufland
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
ââââââââââââââââ
NjĂ« video qĂ« duket se tregon futbollistin portugez Cristiano Ronaldo nĂ« âditĂ«n e parĂ« tĂ« punĂ«s nĂ« Kaufland,â njĂ« rrjet supermarketesh gjerman.
MegjithatĂ«, video e mĂ«sipĂ«rme nuk Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ«. Ajo Ă«shtĂ« gjeneruar me anĂ« tĂ« programeve tĂ« inteligjencĂ«s artificiale (AI).Â
NjĂ« tregues qĂ« na bĂ«n tĂ« dyshojmĂ« vĂ«rtetĂ«sinĂ« e videos Ă«shtĂ« fakti se, nĂ« tĂ«, portugezi Ronaldo duket se flet rumanisht.Â
Më tej, me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në Instagram nga një llogari rumune, e cila poston shpesh përmbajtje të gjeneruara dukshëm me AI.
Nuk ka ndonjë provë, dëshmi apo raportim se futbollisti i famshëm portugez ka punuar në një supermarket Kaufland. Nëse kjo do të kishte ndodhur vërtet, do të prisnim që të kishte foto dhe video të tjera të kësaj ngjarjeje të habitshme.
Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.
âJa shikoje vetĂ« sa keq Ă«shtĂ« gjendjaâ, âTĂ« lutem bĂ«ji fotot, video tĂ« gjithave, ekspozojiâ, âDo sĂ«muremiâ, âIshalla dĂ«gjohesh ti te Bashkiaâ.
Këto janë disa nga fjalët që dëgjova nga banorët në zonën e njësisë administrative numër 6, apo siç njihet në të folurën e përditshme, zona e Kombinatit.
Atje, koshat e plehrave ishin të tejmbushur, të rrethuar nga mbeturinat e lëna rreth e përqark në cepat e tyre si dhuratat poshtë pemës së Krishtlindjeve.
Kombinat, 29 dhjetor 2025Kombinat, 29 dhjetor 2025
Vetëm pak muaj më parë, në gusht 2025, kryeministri Edi Rama njoftonte krijimin e një institucioni të ri për menaxhimin e mbetjeve: Operatorit Kombëtar të Trajtimit të Mbetjeve.
Sipas tij, ky operator âdo tĂ« jetĂ« nĂ« dispozicion tĂ« gjithĂ« republikĂ«s, patjetĂ«r tĂ« pushtetit vendor, tĂ« qytetarĂ«ve dhe misionit pĂ«r anĂ«tarĂ«simin nĂ« BEâ, duke pĂ«rqendruar trajtimin e mbetjeve nĂ« njĂ« strukturĂ« kombĂ«tare dhe jo mĂ« nĂ« dorĂ« tĂ« bashkive.
Rama e cilĂ«soi kĂ«tĂ« si âkapitullin mĂ« sfidues tĂ« negociatave me BE-nĂ«â dhe premtoi ânjĂ« paketĂ« tĂ« re reformash dhe masashâ pĂ«r menaxhimin e integruar tĂ« mbetjeve, pĂ«rfshirĂ« edhe krijimin e âfondit tĂ« ekonomisĂ« sĂ« mbetjeveâ.
Sipas njĂ« pĂ«rgjigjeje zyrtare qĂ« Bashkia TiranĂ« i ka dĂ«rguar Faktoje.al nĂ« muajin shtator, shĂ«rbimi i pastrimit nĂ« territorin e bashkisĂ« realizohet nga shoqĂ«ria publike âEco Tiranaâ sh.a. VetĂ«m pĂ«r grumbullimin dhe transportimin e mbetjeve urbane, kostoja vjetore e parashikuar arrin nĂ« 1,142,855,362 lekĂ« me TVSH.
Banorët dukeshin të qetë, të mësuar fare mirë me këtë gjendje. Gjatë rrugës sime në këmbë i shikoja teksa gjithë delikatesë i vendosnin plehrat mbi kosha në mënyrë të atillë që të mos humbej balanca dhe ato të binin bashkë me qeset e tjera poshtë.
Afër qendrës së Kombinatit, tek tregu, edhe korsia e biçikletave, edhe zona rreth pemëve të mbjella që ndodheshin afër dhe para koshave, ishte e përmbytur nga mbeturinat që në fakt duhet të ishin brenda tyre.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Pasi pyeta banorët për vendndodhjen e pallateve të rindërtuara pas tërmetit të vitit 2019, u drejtova për nga qendra e Kombinatit, aty ku gjendej dhe objekti i njësisë administrative numër 6.
Kjo ndërtesë, përgjegjëse për punët e brendshme vendore të kësaj njësie, e ndante murin me një godinë e cila dukej si një relike e një kohe tjetër. Kjo godinë qëndronte në këmbë por ishte e boshatisur, dukshëm e dëmtuar nga tërmeti, e krisur dhe e shembur vende-vende. Disa prej ngrehinave të saj ishin mbushur edhe me plehra.
Godina kishte 10 harqe dhe disa hyrje nën to; në njërën prej tyre më zunë sytë një zotëri dhe iu afrova ta pyes. Zotëria po tërhiqte një karrocë me plehra dhe atë hyrje ku po qëndronte, e trajtonte si vendqëndrimin e tij pasi ishte i pastrehë.
âKjo godina Ă«shtĂ« bosh, vetĂ«m unĂ« jam kĂ«tuâ, mĂ« konfirmoi ai dhe mĂ« tha se nuk kishte dĂ«gjuar pĂ«r ndonjĂ« rikonstruksion apo rindĂ«rtim tĂ« mundshĂ«m tĂ« saj.
Pas kësaj pamje groteske mu në qendër të Kombinatit, sipas direktivave të banorëve, kalova përmes një harku betoni për të mbërritur në destinacionin e dëshiruar.
Panorama ishte e nderë që në hapat e para, rruga ku po shkelja nën hark ishte e copëtuar dhe, me të ecur edhe pak, ajo kthehej në një baltovinë, totalisht të pashtruar.
Para meje po kalonte një grua e ngarkuar me nga një qese të rëndë në secilën dorë, varur si gurë peshe. Sikur peshat të mos mjaftonin, e shihja teksa tërë siklet bënte zigzake në shmangie të gropave, pellgjeve dhe llucave të rrugës.
Tani ishte shumĂ« vonĂ« pĂ«r tâu kthyer pas, isha shumĂ« afĂ«r destinacionit, edhe pse dukshĂ«m do tĂ« kthehesha nĂ« âTiranĂ«n tjetĂ«râ, pra nĂ« lagjet e qendrĂ«s, me kĂ«pucĂ« tĂ« ndotura sikur tĂ« kisha hyrĂ« nĂ« ndonjĂ« kĂ«netĂ«.
Por rruga e munguar nuk ishte e keqja e vetme. Gjatë asaj rruge u hasa me pesë kazanë mbeturinash, të vjetëruar dhe qëndrestarë, në mes të asaj rruge pa rrugë.
NĂ« pamje tĂ« parĂ« situata nuk dukej keq, kishte mbeturina tĂ« vogla rreth e pĂ«rqark koshave, por ishin thjesht kanaçe apo ambalazhe sporadike. Ama ndonjĂ«herĂ« duhet tĂ« shikosh pĂ«rtej asaj qĂ« sheh dhe ajo âpĂ«rtejâ nĂ« kĂ«tĂ« rast nuk ishte kaq e zakonte.
Pas koshave, përveç një pellgaçeje minimaliste, kishte një grusht shishesh plastike dhe plehrash të tjera shtëpiake bashkë me një dyshek dhe një batanije nga ato me lule kafe që të gjithëve na lipsen në këtë dimër të ftohtë.
PikĂ«risht pĂ«r objekte tĂ« tilla tĂ« mĂ«dha, si dysheku dhe mobiliet e vjetra qĂ« kisha pĂ«rpara syve, bashkia ka premtuar se qytetarĂ«t nuk kanĂ« pse tâi hedhin pranĂ« koshave.
NĂ« njĂ« nga prezantimet pĂ«r shĂ«rbimin e ri tĂ« pastrimit nĂ« vitin 2024-tĂ«r, njĂ« punonjĂ«s i âEco Tiranaâ-s u bĂ«nte thirrje qytetarĂ«ve: âNĂ«se kanĂ« njĂ« divan, njĂ« lavatriçe ose ndonjĂ« gjĂ« tjetĂ«r pĂ«r tĂ« hedhur, ne kemi mjete qĂ« e largojnĂ« direkt, pa pagesĂ«. Por qĂ« i kemi falasâ.
Në letër, mjafton një telefonatë që një dyshek si ai i hedhur në baltë të merret nga banesa pa kosto.
Gjendja e plehrave deri tani në këtë ekspeditë të shkurtër në Kombinat dukej aspak e bukur, por vazhdova përpara drejt pallateve të reja.
TashmĂ« arrija tâi shquaja pallatet, isha as 2 minuta larg tyre. Kisha arritur. Rruga deri aty nuk ishte e gjatĂ«, por ishte padyshim e keqe dhe e padĂ«shirueshme pĂ«r atletet e mia. HerĂ« tjetĂ«r, pĂ«r kĂ«si misionesh, duhet tĂ« marr patjetĂ«r çizme tĂ« trasha gome.
Sado qĂ« kĂ«rkoja tâi shmangia plehrat, ato sâpo mĂ« ndaheshin. NĂ« krahun tim tĂ« majtĂ« ishin disa banesa tĂ« shkretuara qĂ« njĂ« Zot e di prej sa vitesh ishin bosh. Bosh nga njerĂ«zit, por jo nga plehrat.
Banorët e zonës kishin mbushur me plehra tre banesa të tilla që gjendeshin në krah të rrugës deri te pallatet e reja.
Në atë rrugicë më pak se 5 metra të gjatë gjendeshin 5 kazane plehrash dhe tre ish-shtëpi tashmë të kthyera në mini-landfille.
Plehra, plehra, plehraâŠ
Në këtë pikë isha gati e dorëzuar, ato ishin kudo dhe çdo hap bëhej gjithnjë e më i pamundur pa u ndeshur me to.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Gjendesha mu përpara katër godinave të rindërtuara, kontrasti mes zonës përreth tyre dhe këtyre godinave të reja ishte shumë i thellë. Në këmbët e mia kisha nja 2-3 pellgje të mëdha me ujë dhe rreth e përqark gjithë dheu ishte kthyer në baltë.
Atletet e mia nuk kishin shpëtim kësaj here, por kjo nuk ishte asgjë krahasuar me panoramën që më priste.
Me një të kthyer të kokës majtas shoh një pallat ngjyra-ngjyra të ri fringo, madje akoma të papërfunduar. Para pallatit ngjyra-ngjyra ngrihej një kodër e vogël me plehra po ngjyra-ngjyra.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Gjithçka kishte aty: materiale ndërtimi, copa betoni, kuti kartoni, ambalazhe, kanaçe, shishe plastike, lodra fëmijësh, pjesë orendish shtëpiake, tuba, veshje, etj, etj, etj.
Një katrahurë e vërtetë.
Nisa të bëja disa foto dhe video. Situata duhej bërë patjetër publike.
Teksa bëja foto, më flet një zotëri, banor i zonës, që ishte duke lëvizur me biçikletë.
âE shikon çâbĂ«het kĂ«tuâ, mĂ« thotĂ« ai dhe psherĂ«tin. I prezantohem si gazetare e Faktoje.al dhe e pyes pĂ«r kĂ«tĂ« masiv shokues plehrash.
âMesa di unĂ« janĂ« bĂ«rĂ« ankesa tek Bashkia nga banorĂ«t pĂ«r kĂ«to plehratâ, thotĂ« ai, por specifikon se nuk janĂ« organizuar si komunitet pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar zgjidhje.
PĂ«rshĂ«ndetem me zotĂ«rinĂ«, pasi i lĂ« kontaktin dhe i kĂ«rkoj tâmĂ« pĂ«rditĂ«sojĂ« pĂ«r çdo ndryshim, pĂ«r mirĂ« apo pĂ«r keq, tĂ« situatĂ«s.
Ndërsa bashkë me një qen rrugësh i vimë rrotull vendgrumbullimit të plehrave, përballem me një zonjë të moshuar që po tërhiqte një karrocë ushqimesh.
Sapo e pĂ«rshĂ«ndes dhe i prezantohem si gazetare, ajo nis tâmĂ« flasĂ« pĂ«r shqetĂ«simin e saj mĂ« tĂ« madh⊠plehrat.
âDo sĂ«muremiâ, tha tetĂ«dhjetĂ«vjeçarja, duke mĂ« kĂ«rkuar tâi shkoj pas, sepse pĂ«rveç atij grumbullimit tĂ« madh me plehra nĂ« zonĂ« ka dhe tĂ« tjera dhe nĂ« pĂ«rgjithĂ«si zona rreth kompleksit tĂ« pallateve Ă«shtĂ« e papastruar.
Kombinat, 29 dhjetor 2025Kombinat, 29 dhjetor 2025Kombinat, 29 dhjetor 2025
Vijoj rrugĂ«n me tĂ«, drejt cepit tjetĂ«r tĂ« kompleksit tĂ« 4 âgodinave tĂ« tĂ«rmetitâ, siç i quajnĂ« rĂ«ndom banorĂ«t e kĂ«tushĂ«m. Teksa ecim, zonja mĂ« tregon se sipas saj mbeturinat kanĂ« nisur tĂ« hidhen nga ata qĂ« kanĂ« bĂ«rĂ« punimet tek godinat. Ata kanĂ« hedhur nĂ« kĂ«to pika kartonat dhe kutitĂ« e pajisjeve shtĂ«piake, apo tĂ« ndĂ«rtimit.
BanorĂ«t pastaj, nga pĂ«rtacia apo mosedukata, kanĂ« vijuar tâi hedhin mbeturinat e tyre tĂ« pĂ«rditshme apo kutitĂ« qĂ« kanĂ« pĂ«rdorur pĂ«r transportin e sendeve shtĂ«piake nĂ« shtĂ«pitĂ« e reja pikĂ«risht nĂ« kĂ«to grumbuj tĂ« krijuar.
âUnĂ« jam shumĂ« e vjetĂ«r dhe jetoj vetĂ«m, sâmund tĂ« bĂ«j asgjĂ«, tĂ« lutem ngrije kĂ«tĂ« problem, sepse po bĂ«het dita-ditĂ«s mĂ« shqetĂ«suesâ, mĂ« kĂ«rkon e moshuara teksa mĂ« tregon me gisht grumbujt e tjerĂ« tĂ« mbetjeve.
Grumbujt e plehrave shkëlqejnë në diellin e pasdites, por duket sikur askush nuk i sheh, sepse qytetarët, paçka sasisë alarmante të tyre, vazhdojnë aktivitetet e tyre të përditshme sikur asgjë të mos kishte ndodhur.
Me premtimin se do e ngre zërin edhe në emër të saj ndahem me zonjën. Veprimi u mbetet organeve kompetente.
Ndërkohë, nga përgjigjja që Bashkia Tiranë i ka kthyer Faktoje.al, rezulton se fondi i kontingjencës, i planifikuar në vlerën 40 milionë lekë për vitin 2025, ka mbetur plotësisht i papërdorur.
Një shumë kjo që mund të ishte përdorur për ndërhyrje në situata si kjo: për pastrimin e mbetjeve, sistemimin e hapësirave përreth godinave të reja apo marrjen e masave për kufizimin e rreziqeve për shëndetin e komunitetit, që në rastin e Kombinatit duket se ka mbetur vetëm në letër, përballë grumbujve të plehrave, baltës dhe erës së rëndë që përcaktojnë përditshmërinë e qindra familjeve.
Prej vitesh kryebashkiaku Erion Veliaj e prezanton TiranĂ«n si histori suksesi nĂ« pastrim. NĂ« prill 2023 ai deklaronte se âTirana Ă«shtĂ« qyteti mĂ« i pastĂ«r nĂ« EuropĂ«n Juglindoreâ dhe se pastrimi Ă«shtĂ« âkartĂ«vizita mĂ« dinjitoze, mĂ« e bukur e pĂ«rfaqĂ«simit, fytyra jonĂ« mĂ« europianeâ.
âTek çështja e pastrimit jemi numri 1 sot nĂ« rajonin tonĂ«â, theksonte Veliaj, duke u shprehur se kjo vihet re nga delegacione tĂ« huaja, kryeministra dhe turistĂ« qĂ« vizitojnĂ« kryeqytetin.
Edhe nĂ« nivel operacional, bashkia ka premtuar marrje tĂ« plotĂ« tĂ« kontrollit mbi pastrimin. NĂ« shtator 2024, Veliaj njoftoi se âshĂ«rbimi i pastrimit tĂ« TiranĂ«s do tĂ« kryhet plotĂ«sisht nga bashkia dhe jo mĂ« nga kompanitĂ« privateâ.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ«, ai njoftoi ânjĂ« aksion tĂ« madh pastrimiâ dhe vĂ«nien nĂ« punĂ« tĂ« âmjeteve dhe makinerive tĂ« reja tĂ« shĂ«rbimit tĂ« pastrimitâ qĂ«, sipas tij, punojnĂ« ânga orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit deri nĂ« orĂ«t e vona tĂ« mbrĂ«mjesâ.
Teksa nis të fotografoj dhe filmoj pamje të plehrave në cepin tjetër, përballë godinave të reja, takoj një zotëri që ka nxjerrë shëtitje qenin.
âGazetare je moj vajzĂ«?â, mĂ« pyet ai dhe, pasi merr pĂ«rgjigjen, nis tâmĂ« thotĂ« se ata presin me shpresĂ« qĂ« pastrimi i zonĂ«s tĂ« pĂ«rfundojĂ« bashkĂ« me pĂ«rfundimin e punimeve nĂ« godina.
Njëra nga 4 godinat është e papërfunduar. Pritet të ndërtohen edhe disa godina të tjera, por për to punimet ende nuk kanë nisur. Më pas do të vijohet me ndërtimin e trotuareve, pastrimin e zonës dhe mbase edhe shtrimin e rrugës, tregon zotëria.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Aktualisht, pĂ«rveç godinave tĂ« reja, pjesa tjetĂ«r duket njĂ« katrahurĂ« mbetjesh betoni, plehrash, balte dhe lluce. PĂ«r ndĂ«rtimin e rrugĂ«s pastaj, banori sâdi çâtĂ« shpresojĂ« fare, pavarĂ«sisht se e identifikon si problem.
Si pa e kuptuar, nga njĂ« fotografi, video apo bisedĂ« nĂ« tjetrĂ«n, kalova disa orĂ« tĂ« tĂ«ra nĂ« kombinat, âduke gjurmuarâ plehrat.
Vendosa të kthehem pas nga rruga tjetër që të nxirrte tek rruga kryesore. Nga baltovina prej nga erdha kisha parë mjaftueshëm.
Papritur më ndalon në rrugë një zonjë, e cila më kishte parë teksa flisja për plehrat me banorët.
âUnĂ« i hedh mbeturinat tek koshat, mezi eci por shkoj deri tek atoâ, mĂ« thotĂ« ajo, pa ditur tâmĂ« thotĂ« saktĂ«sisht se sa kohĂ« ka qĂ« kĂ«to mbeturina janĂ« grumbulluar nĂ« atĂ« formĂ«.
Sipas saj, e sigurt është që gjendja kishte qenë e tillë prej të paktën një muaji, që kur ishte futur në shtëpi ajo.
Godinat kanë nisur të popullohen prej më pak se një viti dhe në të katërta ato pritet të banojnë 600 familje, 150 në secilën, sipas banorëve.
Në këto kushte, problemi i mbetjeve, nga ana shëndetësore dhe mjedisore, ka të ngjarë vetëm të përkeqësohet nëse nuk ndërmerren masa për zgjidhjen e tij.
Kombinat, 29 dhjetor 2025
Lutjet e banorëve, baltovina ngjitëse dhe aroma e papushimtë e mbeturinave më shoqëronin ngado. Godina të reja, por të gjendura në mes të një kaosi mjedisor dhe shëndetësor për komunitetin. Në rrugicën tjetër, e cila fatmirësisht, ndryshe nga ajo prej së cilës erdha, ishte e shtruar, më priste një tjetër panoramë shokuese.
NjĂ« varrezĂ« betoni shtrihej para syve tĂ« mi nĂ« tĂ« dyja anĂ«t e rrugĂ«s, por sidomos nga ana tjetĂ«r e rrugĂ«s pĂ«rtej godinave, ku sâkishte ndĂ«rtime tĂ« reja, vetĂ«m grumbuj betoni, dhe mbeturina.
Një foto e shkrepur këtu, lehtësisht mund të përdorej për të ilustruar Gazën. Por ky është realiteti i përditshëm i një lagjeje të rindërtuar në Tiranë, më tepër se 6 vite nga tërmeti i 26 nëtorit.
Derisa fondet, institucionet dhe premtimet të reflektohen, banorët e Kombinatit do të vijojnë të jetojnë mes godinave të reja dhe një landfilli që rritet çdo ditë nën dritaret e tyre.
Një postim që ka marrë mbi 400 pëlqime në Facebook njofton vdekjen e papritur të ish-kryetarit të Partisë Demokratike, Lulzim Basha, ndërsa lexuesit ftohen të klikojnë një lidhje në komente për të mësuar më shumë mbi shkakun e vdekjes.
Megjithatë, lexuesit nuk duhet të alarmohen. Ky lajm është i rremë. Nuk ka ndonjë njoftim zyrtar nga familja e Bashës për humbje jete.
Duke pĂ«rdorur foton e Lulzim BashĂ«s, titulli dhe brendia e artikullit pĂ«rdorin njĂ« dredhi duke iu referuar atij si âLuizin,â âLuiz,â dhe âLuzi.âÂ
MĂ« tej, ai pĂ«rshkruhet si ânjĂ« emĂ«r i njohur dhe i dashur nĂ« botĂ«n e muzikĂ«sâ dhe njĂ« âartistâ me âzĂ« unik.â Ky pĂ«rshkrim nuk ka lidhje me Lulzim BashĂ«n, i cili njihet si politikan, jo si muzikant apo kĂ«ngĂ«tar.
Ka gjasa qĂ« ky artikull, dhe artikuj te ngjashĂ«m tĂ« postuar nga e njejta faqe dhe pĂ«rgĂ«njeshtruar dhe mĂ« parĂ« nga Faktoje, janĂ« gjeneruar me anĂ« tĂ« programeve kompjuterike tĂ« inteligjencĂ«s artificiale (AI). NgatĂ«rrimi qesharak i Lulzim BashĂ«s me ndonjĂ« kĂ«ngĂ«tar duket si njĂ« âdelirimâ karakteristik i kĂ«tyre programeve gjenerative.
Faktoje ka përgënjeshtruar dhe lajme të mëparshme nga i njejti portal, i cili ka botuar artikuj të trilluar mbi gjetjen e Bleona Matës së zhdukur në 2010, vdekjen e këngëtarit Shpat Kasapi dhe të politikanit shqiptar Azem Hajdari.
Më 3 janar 2026, ShBA rrëmbyen presidentin venezuelian Nicolas Maduro dhe gruan e tij Cilia Flores nën akuzën e narko-terrorizmit, duke i dërguar ata në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit në Brooklyn për të dalë më pas në gjyq.
NjĂ« video e shpĂ«rndarĂ« nĂ« rrjete sociale pretendon se tregon âtalljen publikeâ me Maduron i cili shĂ«titet me çfarĂ« duket si njĂ« furgon i bardhĂ«, qĂ« ecĂ«n me dyert e hapura nĂ«pĂ«r rrugĂ«t e New York.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video u postua fillimisht më 4 janar nga një llogari në Instagram që gjurmon dhe ndan pamje të automjeteve të emergjencave në dhe përreth Brooklyn, New York.
Postimi shoqĂ«rohet me pĂ«rshkrimin: âPas transferimit tĂ« Presidentit tĂ« VenezuelĂ«s tĂ« kapur NicolĂĄs Maduro nĂ« QendrĂ«n Metropolitan tĂ« Paraburgimit nĂ« Brooklyn, personeli ushtarak i armatosur rĂ«ndĂ« i pĂ«rfshirĂ« nĂ« transport u pa duke ngarĂ« furgonĂ« me dyer tĂ« hapura nĂ« Avenue 3rd nĂ« New York, duke brohoritur sĂ« bashku me njĂ« turmĂ« qĂ« mbĂ«shteste kapjen e tij.â Postimi nuk pĂ«rmend nĂ«se Maduro ishte nĂ« furgonin e bardhĂ«.
Kolegët faktverifikues e Teyit hetuan pretendimin duke verifikuar vendndodhjen ku është xhiruar videoja. Ata gjurmuan vendndodhjet e eskortës që shoqëronte Maduron dhe gruan e tij gjatë gjithë natës së 3 janarit dhe i krahasuan ato me vendndodhjen ku është xhiruar video.
Ndalesat e Maduros dhe gruas së tij pas mbërritjes në New York mund të ndiqen drejtpërdrejt në CBS News.
Nicolas Maduro dhe Cilia Flores shihen duke dalë nga ndërtesa e Agjencisë për Zbatimin e Ligjit kundër Drogës (DEA) në Manhattan në një eskortë dhe duke u çuar në një helipad VIP në West 30th Street pranë 12th Ave në Manhattan. Gjatë këtij udhëtimi, është qartë e dukshme se rrugët në Manhattan ishin të mbyllura për trafikun, dyert e furgonit të bardhë ishin të mbyllura dhe rruga e ndjekur nuk ishte e ngjashme me atë të treguar në videon e mësipërme.
Maduro dhe gruaja e tij shihen duke zbritur nga një automjet i zi i blinduar në këtë vend uljeje helikopterësh në minutën e 17 të transmetimit të drejtpërdrejtë të CBS.
Automjeti i blinduar nga i cili dolën Maduro dhe gruaja e tij.
Ata u ngritĂ«n nga pista e uljes sĂ« helikopterĂ«ve pĂ«r tâu çuar nĂ« QendrĂ«n Metropolitan tĂ« Paraburgimit, dhe u shoqĂ«ruan fillimisht nga oficerĂ«t nĂ« njĂ« SUV tĂ« zi pasi zbarkuan nĂ« Brooklyn. KĂ«to momente mund tĂ« shihen nga minuta 36:45 e tutje.
SUV ku Maduro dhe gruaja e tij u panë në Brooklyn.
Në dalje të pistës në Brooklyn, Maduro dhe Flores ndërrojnë automjetet dhe kalojnë në një makinë të blinduar. Ky moment shihet në minutën e 43-të të transmetimit.
Maduro dhe gruaja e tij zbresin nga SUV dhe futen në një automjet të blinduar.
Karvani më pas shkoi drejt Qendrës së Paraburgimit Metropolitan, ku Maduro dhe gruaja e tij do të mbahen deri në gjyqin e tyre.
Eskorta shihet duke ecur përgjatë rrugëve të mbyllura, njësoj siç bëri në Manhattan. Me të mbërritur në destinacionin e tyre, automjeti i blinduar që mbante Maduron dhe gruan e tij ndahet nga karvani dhe hyn në kampusin e Qendrës së Paraburgimit Metropolitan. Këto momente mund të shihen nga minuta 50:50 e tutje.
Automjeti i blinduar që transportonte Maduron dhe gruan e tij ndahet nga karvani
Kur gjurmojmë këto ndalesa, duket se video në fjalë është regjistruar në 3rd Ave, ku ndodhet Qendra e Paraburgimit Metropolitan. Megjithatë, Maduro dhe gruaja e tij hyjnë në kampusin e Qendrës së Paraburgimit Metropolitan pa u kthyer kurrë në këtë rrugë.
Nicolas Maduro dhe gruaja e tij, Cilia Flores, i bĂ«nĂ« tĂ« gjitha udhĂ«timet e tyre rrugore nĂ« New Jork pĂ«rmes rrugĂ«ve tĂ« mbyllura dhe nuk hipĂ«n kurrĂ« nĂ« njĂ« furgon tĂ« bardhĂ«, edhe pse tĂ« tillĂ« u panĂ« duke i shoqĂ«ruar me trupa tĂ« armatosura. Mbajtja e hapur e dyerve apo dritareve tĂ« mjeteve tĂ« forcave tĂ« sigurisĂ« sĂ« eskortave tĂ« autoriteteve tĂ« larta Ă«shtĂ« njĂ« procedurĂ« e njohur pĂ«r tâu kundĂ«rpĂ«rgjigjur nĂ« kohĂ« njĂ« sulmi tĂ« armatosur.
Përveç kësaj, agjenci të shumta lajmesh ndoqën të gjithë udhëtimin e Maduros nga Venezuela në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit.
Agjencitë e lajmeve nuk raportuan në asnjë fazë të këtij udhëtimi se Maduro ishte shëtitur në një furgon të bardhë në publik në rrugët e New York. Nëse ky pretendim do të ishte i vërtetë, do të prisnim që agjencitë e lajmeve ta kishin kapur këtë moment tronditës nga kënde të ndryshme me kamera profesionale.
Vetëm disa orë nën pushtetin e rreshjeve intensive të shiut dhe, Durresi ështe gjendur i përmbytur dhe në emergjencë. Mësimi në shkolla e çerdhe është pezulluar. Veliera e Durrësit dhe nënkalimi përkatës janë përmbytur, ura e fshatit Borç rrezikon shembjen, ndërsa disa familje janë evakuuar. Qindra automjete dhe qytetarë janë bllokuar me orë të tëra në autostradën  Durrës-Tiranë e cila u pushtua nga uji. Alternativa për lëvizje të automjeteve në autostradë mbeti rruga e vjetër, Plepa-Ndroq. Në disa zona të Shkodrës dhe Lezhës, uji ka shkuar deri në 40 cm Ministri i Mbrojtjes Pirro Vëngu mblodhi Shtabin e Emergjencave Civile për të monitoruar situatën dhe në orët në vijim priten ndërhyrje sidomos në arginatura ku rrezikohet dalja nga shtrati i lumenjve.
Nusha Pulaj, banore e ish-Kënetës në Durrës, rrëfen për Faktoje.al se banesa e saj është përfshirë nga përmbytja:
âUji hyri brenda dhe gjithçka u pĂ«rmbyt.â
Por Nusha nuk Ă«shtĂ« e vetme. JanĂ« me dhjetra familje  nĂ« zonĂ«n e  Ish-KĂ«netĂ«s, SpitallĂ« dhe NishtullĂ«,  tĂ« mbushura me ujĂ«. Â
âKjo rrugĂ« pĂ«rmbytet gjithmonĂ« kĂ«shtu. Uji arriti mbi njĂ« metĂ«r kĂ«tu, nuk ka ardhur askush pĂ«r tĂ« na parĂ«. Ngjitemi deri nĂ« katin e dytĂ«, nĂ« dorĂ« tĂ« Zotit⊠e gjithĂ« shtĂ«pia Ă«shtĂ« pĂ«rmbytur,â tha njĂ« banor i lagjes 17 nĂ« DurrĂ«s, duke treguar situatĂ«n dramatike qĂ« po pĂ«rjetojnĂ« pas reshjeve tĂ« dendura.
Nga përmbytjet nuk kanë shpëtuar as zonat pranë portit, ku Veliera e Durrësit dhe nënkalimi përkatës janë përmbytur. Policia Bashkiake ka vendosur shirita sigurie për të ndaluar qarkullimin e mjeteve.
RrugĂ«t e qytetit janĂ« kthyer nĂ« pengesa tĂ« vĂ«rteta pĂ«r qarkullim. Akseset e bllokuara pĂ«rfshijnĂ« âMujo Ulqinakuâ, âHysen Myshketaâ, âMarta Budaâ, âJahja Ballhysaâ, âKristo Sotiriâ, âGlaukiaâ, âVaso Pashaâ, âJeta Reâ, âVllazĂ«rimiâ, âJezercaâ, âAzem Hajdariâ, âMbreti Pirroâ dhe âEnkelejveâ, duke prekur veçanĂ«risht lagjet 12, 13, 14, 17 dhe 18.
Bllokime tĂ« tjera janĂ« regjistruar nga zona e Mauzoleumit tĂ« DĂ«shmorĂ«ve deri nĂ« DurrĂ«sin e Ri.Â
Situata nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m nĂ« rrugĂ«: rrĂ«shqitje dheu janĂ« regjistruar nĂ« KodrĂ«n e Currilave, duke rrezikuar automjetet, ndĂ«rsa ura e fshatit Borç nĂ« njĂ«sinĂ« administrative ManzĂ« rrezikon shembjen pĂ«r shkak tĂ« prurjeve tĂ« mĂ«dha tĂ« ujit.Â
Në dhjetor 2025, një imazh që pretendohet se tregonte një arushë me katër këlyshët e saj në Kukës u shpërndagjerësisht në rrjete sociale, media dhe portalet shqipfolëse. Ky imazh idilik i maleve shqiptare u shpërnda edhe nga kryetari i grupit parlamentar të Partisë Socialiste Taulant Balla.
Megjithatë, imazhi i mësipërm është i rremë dhe me gjasa i gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).
Me anë të motorit të kërkimit Google Lens, Faktoje gjeti videon nga është shkëputur imazhi i mësipërm, botuar në Youtube më 23 dhjetor 2025 nga një llogari që poston video të gjeneruara me AI.
Në versionin video, origjina artificiale e pamjeve dallohet në defektet logjike, si mungesa e gjurmëve mbi borë pasi ariu i vogël kalon mbi të.
Ndërkaq, pasi imazhi nisi të qarkullonte në rrjet blogeri Ben Trota botoi një video nga vendi ku pretendohej se ishte xhiruar arusha. Në videon e tij, vërehet qartë se atje nuk ka borë. Sipas Trotës, bora ende nuk kishte filluar të binte në Kukës në ato ditë kur pretendohet të jetë shkrepur foto.
Trota gjithashtu thekson se arinjtĂ« me nisjen e dimrit hyjnĂ« nĂ« hibernim pĂ«r tâu rishfaqur nĂ« pranverĂ«, njĂ« fakt natyror qĂ« u mĂ«sohet fĂ«mijĂ«ve qĂ« nĂ« shkollĂ«n fillore.Â
Viraliteti i imazhit frymĂ«zoi krijime spontane tĂ« komentuesve qĂ« shpotisnin artificialitetin e tij.Â
Lajmi se njĂ« bankĂ« e madhe e nivelit tĂ« lartĂ« kishte rrezikuar depozitat e shqiptarĂ«ve si pasojĂ« e njĂ« hakerimi tĂ« sistemit online, mori dhenĂ« nĂ« vjeshtĂ«n e vitit 2022, duke alarmuar klientĂ«t. Ky ishte njĂ« lajm i pavĂ«rtetĂ«, i cili bazĂ«n e kishte te njoftimi online i vetĂ« bankĂ«s, qĂ« paralajmĂ«ronte klientĂ«t e saj pĂ«r njĂ« âskemĂ« peshkimiâ (phishing).
Ky është vetëm një nga rastet e verifikuara nga Faktoje, që tregon se si informacioni i pasaktë mund të dëmtojë rëndë një biznes, duke shkaktuar panik, humbje financiare dhe ulje të besueshmërisë në publik.
Dezinformimi, veçanërisht kur përhapet në rrjetet sociale, mund të shkaktojë dëme të mëdha financiare dhe reputacionale, humbje të të ardhurave dhe mosbesim nga konsumatorët.
Rreziku nga dezinformimi në sektorin financiar
Në nivel botëror, dezinformimi dhe manipulimi i informacionit, janë ndër rreziqet më të mëdha që i kanosen sot biznesit. Për vitin 2025, Raporti i Rreziqeve Globale i përpiluar nga Forumi Ekonomik Botëror (WEF) e rendit dezinformimin si një nga tre rreziqet më të mëdha globale. Për të dytin vit radhazi, keqinformimi dhe dezinformimi klasifikohen si rreziqet kryesore, për një periudhë dyvjeçare.
 âRaporti i Rreziqeve Globale pĂ«r vitin 2024 i klasifikon dezinformimin dhe keqinformimin nĂ« vendin e dytĂ« pĂ«r afatshkurtĂ«r dhe nĂ« vendin e pestĂ« pĂ«r afatgjatĂ«,â shkruan prof. Dr. Arben Malaj nĂ« njĂ« analizĂ« mbi ndikimin e dezinformimit nĂ« stabilitetin financiar.
Kostot e dezinformimit në Shqipëri
Në Shqipëri, ku numri i faqeve online pa rregullim ligjor është i lartë, rreziku nga dezinformimi mbetet i konsiderueshëm. Lajmet e nxjerra nga konteksti, postimet për klikime dhe mungesa e transparencës në drejtimin e mediave online e bëjnë tregun më të cenueshëm.
Pyetja qĂ« shtrohet Ă«shtĂ«: Sa tĂ« pĂ«rgatitura janĂ« bizneset nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r tâu pĂ«rballur me dezinformimin sot?
Në një mjedis ku informacioni shpesh është i paqëndrueshëm, i pasaktë dhe i pakontrolluar, bizneset shqiptare duhet të jenë më vigjilente se kurrë.
Gjatë takimi me përfaqësues të Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare
âKufiri mes informimit dhe dezinformimit Ă«shtĂ« shumĂ« i hollĂ«. Sa i fuqishĂ«m Ă«shtĂ« informacioni i saktĂ«, aq i dĂ«mshĂ«m Ă«shtĂ« ai i pasaktĂ«. Bizneset janĂ« detyruar tĂ« zhvillojnĂ« mekanizma kontrolli pĂ«r tĂ« paraprirĂ« dĂ«met reputacionale apo financiare qĂ« sjell dezinformimi,â shprehet Bora Feri, Drejtore e DhomĂ«s sĂ« TregtisĂ« Franko-Shqiptare.
Një ndër problematikat që vuan sot media në Shqipëri është fenomeni i lajmeve-karrem për klikime, që ka ndikim të madh te sipërmarrjet. Shpeshherë lajmet nxirren nga konteksti ose titujt ekzagjerohen.
Fakti Ă«shtĂ« qĂ« tregu online i mediave nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« ende i parregulluar dhe, duke vepruar âpa rregullaâ, shpeshherĂ« edhe pĂ«rgĂ«njeshtrimi i njĂ« lajmi tĂ« pavĂ«rtetĂ« nuk kalon nĂ«pĂ«r mekanizma tĂ« pĂ«rcaktuar, por mbetet nĂ« raporte individuale mes publikuesit dhe drejtuesit tĂ« kompanisĂ«.
âMĂ« ka ndodhur qĂ« tĂ« mĂ« publikojnĂ« njĂ« lajm tĂ« pavĂ«rtetĂ«, sikur isha emĂ«ruar drejtor diku tjetĂ«r. Pa asnjĂ« verifikim nga ana e medias. Zgjidhja qĂ« i dhashĂ« ishte tĂ« telefonoja dhe tâu kĂ«rkoja qĂ« ta fshinin informacionin,â shprehet njĂ« prej pĂ«rfaqĂ«sueseve tĂ« biznesit.
Strategji pĂ«r tâu mbrojtur
Nevoja për strategji mbrojtjeje nga dezinformimi është vendimtare sot. Mekanizmat që mund të ndihmojnë bizneset, përveç atyre ligjore, janë: zhvillimi i mendimit kritik, njohja e elementeve kyç të një lajmi si autorësia, transparenca e medias dhe krijimi i mekanizmave për parandalimin e dëmit reputacional.
Trajnimi i stafit pĂ«r tĂ« identifikuar dhe raportuar dezinformimin Ă«shtĂ« njĂ« praktikĂ« e mirĂ« pĂ«r tĂ« reduktuar rrezikun. âPre-bunkingâ, pra shpĂ«rndarja e informacionit faktik pĂ«rpara se tĂ« pĂ«rhapet njĂ« e pavĂ«rtetĂ«, ka rezultuar efektive nĂ« kundĂ«rshtimin e narrativave virale.
âEkzistenca e mekanizmave tĂ« kontrollit dhe verifikimit tĂ« fakteve shĂ«rben si njĂ« busull e jashtme, sepse ka biznese aq tĂ« mĂ«dha sa nuk e kontrollojnĂ« gjithmonĂ« se çfarĂ« ndodh brenda,â shprehet Feri.
Nuk ka njĂ« zgjidhje tĂ« vetme pĂ«r tâu pĂ«rballur me dezinformimin, por mendimi kritik Ă«shtĂ« thelbĂ«sor. Partneriteti me organizata tĂ« verifikimit tĂ« fakteve, komunikimi i shpejtĂ« dhe pĂ«rdorimi i mjeteve tĂ« monitorimit ndihmojnĂ« nĂ« shpejtĂ«sinĂ« e reagimit ndaj pĂ«rhapjes sĂ« dezinformimit, pĂ«rpara se tĂ« dalĂ« jashtĂ« kontrollit.
âOrganizata si Faktoje nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« shumĂ« tĂ« vlefshme pĂ«r tĂ« gjitha tregjet, por veçanĂ«risht pĂ«r tregun tonĂ«, ku informacioni Ă«shtĂ« mĂ« i ndĂ«rlikuar. Edukimi Ă«shtĂ« i pazĂ«vendĂ«sueshĂ«m. Ai duhet tĂ« fillojĂ« qĂ« nĂ« vegjĂ«li dhe tĂ« ushqejĂ« mendimin kritik pĂ«r konsumimin e informacionit, pĂ«r tĂ« vĂ«rtetĂ«n dhe pĂ«r mekanizmat e tĂ« kuptuarit tĂ« saj,â â Bora Feri, Drejtore e DhomĂ«s sĂ« TregtisĂ« Franko-Shqiptare.
Bora Feri, Drejtore e Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare
Sot, kur lajmi i rremë mund të përhapet më shpejt se e vërteta, reagimi i mirëkoordinuar është çelësi për të ruajtur integritetin dhe qëndrueshmërinë. Ndaj është e nevojshme që bizneset të zhvillojnë strategji për menaxhimin e reputacionit dhe komunikimin në krizë, me plane të verifikuara për reagim në kohë reale, të cilat janë të domosdoshme.
Pasi forcat amerikane sulmuan objektet ushtarake në kryeqytetin e Venezuelës dhe rrëmbyen presidentin Maduro më 3 janar 2026, në rrjete sociale po qarkullon lajmi se një nga vendet e bombarduara ishte edhe varri mauzoleum i ish-presidentit historik të Venezuelës Hugo Chavez.
Eshtrat e Hugo Chavez, i cili kryesoi Venezuelën nga viti 1999 deri në vitin 2013, pushojnë në Kazermat Malore, një kompleks historik dhe ushtarak i vendosur në Karakas, kryeqytetin venezuelian.
Megjithatë, lajmi se mauzoleumi u bombardua më 3 janar nuk është i vërtetë.
Kolegët spanjollë të verifikimit të fakteve të Newtral.es arritën të kontaktojnë të nesërmen e operacionit një punëtor vendas në një biznes pranë Kazermave Malore, i cili konfirmoi se vendi i varrit të Hugo Chavez nuk u sulmua. Si provë, ai dha një video dhe një fotografi (flaka që shihet në video është nga një pishtar që mbahet ndezur përgjithmonë në ndërtesë).
Ronna RĂsquez, njĂ« gazetare investigative nga Venezuela, gjithashtu konfirmoi pĂ«r Newtral.es se mauzoleumi nuk u bombardua nga Shtetet e Bashkuara mĂ« 3 janar. Sipas saj, ishte njĂ« ndĂ«rtesĂ« 500 metra larg qĂ« strehon njĂ« KomandĂ« tĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« MilicisĂ« Bolivariane (ish-Observatori Cagigal) qĂ« u bombardua.
Për më tepër, kazermat ku ndodhet varri i Hugo Chavez nuk janë përfshirë në listën e vendeve të sulmuara që qarkullon në grupet e zyrtarëve ushtarakë venezuelianë, të dërguara në këtë media nga gazetarët në vend. Zyrtarët e Maduros që mbeten në pushtet nuk kanë lëshuar ende një raport zyrtar mbi dëmet.
Kolegët faktverifikues venezuelianë Cazadores de Fake News gjithashtu pajtohen se varri i Hugo Chavez nuk është sulmuar dhe tregojnë se disa përdorues po përhapin imazhe të Observatorit të vjetër Cagigal në flakë sikur të ishin Kazermat Malore.
â Kjo video nuk tregon njĂ« sulm ndaj Kazermat Malore 4F, por ndaj KomandĂ«s sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« MilicisĂ« Bolivariane, Observatori i vjetĂ«r i Cagigal, 500 m. Ne konfirmojmĂ« strukturĂ«n e prekur nĂ«pĂ«rmjet gjeolokacionit. Ka gjithashtu pĂ«rdorues tĂ« mediave sociale qĂ« konfirmojnĂ« se Observatori i vjetĂ«r i Cagigal ishte ndĂ«rtesa qĂ« u godit.â
Pretendimi: Ky imazh tregon presidentin venezuelian Nicolas Maduro të arrestuar
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
âââââââââââââââ-
Pas rrëmbimit të bujshëm të presidentit venezuelian Nicolas Maduro nga ushtria amerikane më 3 janar 2026, një imazh që pretendohet se tregon momente nga ngjarja po qarkullon në rrjet, duke u përdoruredhe nga mediatshqipfolëse.
Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk është i vërtetë. Ai është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artficiale (AI).
Ai Ă«shtĂ« postuar fillimisht nĂ« X/Twitter nga njĂ« pĂ«rdorues qĂ« vetĂ«quhet âentuziast i video-artitâ tĂ« krijuar me inteligjencĂ« artificiale dhe qĂ« poston rregullisht pĂ«rmbajtje tĂ« gjeneruar nga AI.
Një detaj tjetër që sugjeron se imazhi mund të jetë i rremë është fakti se jeleku i njërit prej ushtarëve mban inicialet e Administratës Kundër Drogës (DEA), ndërsa operacioni për kapjen e Maduros u krye nga Delta Force (një komandë e forcave speciale të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara).
Më tej, imazhi nuk është shpërndarë nga profili i presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, as nga ndonjë organizatë tjetër apo anëtar i qeverisë së ShBA. Trump publikoi një foto të Maduros pas kapjes së tij. Në të, ai ishte veshur krejtësisht ndryshe, me një tutë sportive gri Nike.
Një tjetër video e ndarë nga llogaria e Shtëpisë së Bardhë @RapidResponse47 tregon Maduro duke u shoqëruar për në paraburgim në New York City më 3 janar 2026. Pamjet e tregojnë atë duke u shoqëruar nga tre oficerë. Në këtë pamje të publikuar zyrtarisht, veshja e Maduro është gjithashtu e ndryshme nga rrobat e tij në imazhin e gjeneruar
.
MĂ« tej, njĂ« kĂ«rkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi Ă«shtĂ« etiketuar si âI bĂ«rĂ« me Google AI.â NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i Google ka thĂ«nĂ« pĂ«r AFP se kur zbulohet njĂ« gjurmĂ« SynthID, kjo do tĂ« thotĂ« qĂ« âimazhi Ă«shtĂ« gjeneruar ose modifikuar me AI.â SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google nĂ« 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.
Trump konfirmoi se Maduro u âkap dhe u largua me avion bashkĂ« me gruan e tij.â Sekretari i Shtetit i ShBA, Marco Rubio, tha se Maduro do tĂ« pĂ«rballet me njĂ« gjyq penal nĂ« Shtetet e Bashkuara.
KLSh konstaton ndotje nĂ« nivele tĂ« larta nĂ« zonĂ«n naftĂ«mbajtĂ«se Patos-MarinĂ«z dhe sĂ«mundje tĂ« shtuara malinje, kardiovaskulare dhe respiratore. RrĂ«fimi i banorĂ«ve: âFrikĂ« pĂ«r fĂ«mijĂ«tâ.TĂ« gjithĂ« tĂ« lidhur me naftĂ«n pĂ«r punĂ«sim, por edhe me sĂ«mundje.
NdanĂ« pragut tĂ« shtĂ«pisĂ«, pusi âi ziâ nr. 1754-P, tanimĂ« i izoluar me kapak betoni, Ă«shtĂ« shenja qĂ« nuk hiqet lehtĂ« pĂ«r 71-vjeçaren dhe fĂ«mijĂ«t e saj, tĂ« mĂ«dhenj e tĂ« vegjĂ«l. âKĂ«tu janĂ« thuajse tĂ« gjithĂ« me karbon nĂ« gjak. Ne bejmĂ« check up (analiza) dhe na del gjaku i dyshimtĂ«. Nuk dimĂ« si tĂ« veprojmĂ« se moshat tona ikĂ«n, po kemi hallin e fĂ«mijĂ«ve, brezat tanĂ«, fĂ«mijĂ«t e kopshteve, tĂ« shkollave, çfarĂ« ajri do marrin ata kĂ«tu?â â ngre shqetĂ«simin nĂ«na 71-vjeçare.
âKĂ«tu janĂ« thuajse tĂ« gjithĂ« me karbon nĂ« gjak. Ne bejmĂ« check up (analiza) dhe na del gjaku i dyshimtĂ«. Nuk dimĂ« si tĂ« veprojmĂ« se moshat tona ikĂ«n, po kemi hallin e fĂ«mijĂ«ve, brezat tanĂ«, fĂ«mijĂ«t e kopshteve, tĂ« shkollave, çfarĂ« ajri do marrin ata kĂ«tu?â
BanesĂ«n e ka nĂ« dalje tĂ« fshatit ZharrĂ«z, aty ku pak metra mĂ« larg qĂ«ndrojnĂ« si ngrehina tĂ« mĂ«dha plot ndryshk depozita tĂ« naftĂ«s. âBanorĂ«t qĂ« jetojnĂ« kryesisht nĂ« zonĂ«n Patos-MarinĂ«z janĂ« tĂ« ekspozuar nga niveli i lartĂ« i ndotjes nĂ« mjedis, i cili shkaktohet nga nxjerrja e naftĂ«s nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ«. Situata e deritanishme paraqitet e rĂ«nduar, e konfirmuar edhe nga raportet e gjendjes sĂ« mjedisitâ, thotĂ« Kontrolli i LartĂ« i Shtetit nĂ« njĂ« raport tĂ« hollĂ«sishĂ«m.
PĂ«rtej sĂ« dukshmes, nafta pĂ«r shumĂ« banorĂ« Ă«shtĂ« parĂ« si bukĂ« e pĂ«rditshme, por njĂ« âbukĂ« me pasojaâ tĂ« rĂ«nda shĂ«ndeti. Alarmi Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« edhe nĂ« raportin e KLSH-sĂ« qĂ«, duke krahasuar shifrat, del nĂ« pĂ«rfundimin se sĂ«mundjet resporatore, kardiovaskulare dhe malinje janĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« pranishme nĂ« zonĂ«n naftĂ«mbajtĂ«se tĂ« aksit Patos-MarinĂ«z. NĂ« raport KLSH nxjerr njĂ« tjetĂ«r problematikĂ« po aq tĂ« âzezĂ«â sa procesi i nxjerrjes sĂ« naftĂ«s: Institucionet shtetĂ«rore kanĂ« shifra tĂ« ndryshme dhe pĂ«rlasje mes numrit tĂ« tĂ« sĂ«murĂ«ve, por edhe tĂ« dhĂ«nave reale mjedisore, duke mbuluar tĂ« vĂ«rtetĂ«n, ose nuk kanĂ« kryer studime tĂ« vazhdueshme.
Zharrëz-Marinëz
TĂ« gjithĂ« janĂ« tĂ« lidhur me naftĂ«n; dikush i punĂ«suar, njĂ« tjetĂ«r me dhĂ«nien e tokave me qira pĂ«r kompaninĂ« Bankers Petrolium dhe po tĂ« gjithĂ« janĂ« nĂ« njĂ« hall tĂ« pĂ«rbashkĂ«t: sĂ«mundjen dhe ndotjen.âAjri Ă«shtĂ« shumĂ« i ndotur. Nuk hapim dot dyer e dritare, ca nga mjegulla e ca nga erĂ« e gazeve qĂ« bĂ«hen bashkĂ«. Ne mbjellim grurĂ«, kemi edhe ullinj dhe nuk marrim dot produkte. Ata, (naftĂ«nxjerrĂ«sit) u hedhin njĂ« solucion dhe vjen squfuri dhe prek lulet, i vretâ, â thotĂ« 71-vjeçarja.
âAjri Ă«shtĂ« shumĂ« i ndotur. Nuk hapim dot dyer e dritare, ca nga mjegulla e ca nga erĂ« e gazeve qĂ« bĂ«hen bashkĂ«. Ne mbjellim grurĂ«, kemi edhe ullinj dhe nuk marrim dot produkte. Ata, (naftĂ«nxjerrĂ«sit) u hedhin njĂ« solucion dhe vjen squfuri dhe prek lulet, i vretâ
Edhe nĂ«se dĂ«shiron tâi ikĂ« mendimit tĂ« ndotjes dhe sĂ«mundjes, pusin e naftĂ«s, aktualisht tĂ« taposur, e ka as 10 metra nga pragu i oborrit. âPusi shpĂ«rthente dhe vinte serĂ« (naftĂ« bruto). KĂ«tu para shtĂ«pisĂ« ka qenĂ« njĂ« gropĂ« e madhe e ndotur. Pastaj erdhĂ«n dhe vendosĂ«n kapakĂ«t. Tani nuk ka mĂ« aq erĂ« si mĂ« pĂ«rparaâ, thotĂ« ajo. Frika pĂ«r tĂ« folur lirshĂ«m Ă«shtĂ« e madhe edhe kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r shĂ«ndetin. âDo tĂ« flas shumĂ«, por jo me emĂ«r, mĂ« mirĂ«kupto, djalĂ«â, thotĂ« njĂ« zotĂ«ri 64-vjeçar i cili ankohet pĂ«r mbetjet e shumta nĂ« njĂ« pĂ«rrua aty pranĂ«, ku ujĂ«rat e zeza bashkohen po me serĂ«n e zezĂ« tĂ« naftĂ«s, e cila Ă«shtĂ« kamufluar nĂ« njĂ« tub qĂ« hedh mbetjet nĂ« mĂ«nyrĂ« ilegale.. âNe jemi tĂ« vdekur, por kam hallin e fĂ«mijĂ«ve dhe nipit tĂ« vogĂ«l. ShĂ«ndeti i tyre Ă«shtĂ« nĂ« rrezik, por nuk flas dot se djali mĂ« punon nĂ« bashkiâ, thotĂ« ai.Â
âNe jemi tĂ« vdekur, por kam hallin e fĂ«mijĂ«ve dhe nipit tĂ« vogĂ«l. ShĂ«ndeti i tyre Ă«shtĂ« nĂ« rrezik, por nuk flas dot se djali mĂ« punon nĂ« bashkiâ
Pasi kthen kokĂ«n pas e anash, (me frikĂ«n mos e dikton kush), na drejton me droje pranĂ« tubit qĂ« shkarkon mbetje nafte e cila bashkohet me ujĂ«rat e zeza pĂ«r tĂ« marrĂ« udhĂ« nga ZharrĂ«za drejt Semanit. âNĂ« zonĂ«n e Patos-MarinzĂ«s ujĂ«rat sipĂ«rfaqĂ«sorĂ« dhe nĂ«ntokĂ«sorĂ« ndoten seriozisht nga puset e naftĂ«s, gjatĂ« nxjerrjes me pompa, nga tubacionet dhe impiantet para trajtimit dhe nĂ« ajĂ«r shkarkohet gazi sulfurik dhe hidrokarbure tĂ« ndryshme. UjĂ«rat e pĂ«rdorur nga kĂ«to impiante shkarkohen nĂ« lumin GjanicĂ«, ku pĂ«rveç pĂ«rbĂ«rĂ«sve tĂ« naftĂ«s kanĂ« edhe lĂ«ndĂ« toksikeâ, konstaton raporti.
Nafta i mban, nafta i han
NjĂ« mesoburrĂ«, ndĂ«rsa lan njĂ« makinĂ«, tregon se ndotja Ă«shtĂ« e madhe, sidomos kur shpimet nĂ« thellĂ«si bĂ«heshin me shpĂ«rthime eksplozivi. âVendosej eksploziv, por banorĂ«ve kur ankoheshin i thonim se ka pasur tĂ«rmete. Kam shumĂ« vite qĂ« punoj te Bankers Petrolium kur e kishin kanadezĂ«t dhe tani qĂ« e kanĂ« edhe kinezĂ«t. Jam zjarrfikĂ«s dhe nĂ« ndĂ«rhyrjen e shpejtĂ« nĂ« repartin e avariveâ, thotĂ« ai, ndĂ«rsa shton: âUnĂ« e di se çfarĂ« bĂ«het aty me shĂ«ndet e abuzime, por nuk dal dot hapurâ. MĂ« pas, justifikohet: âĂ«shtĂ« buka e gojĂ«s nĂ« mesâ.
âUnĂ« e di se çfarĂ« bĂ«het aty me shĂ«ndet e abuzime, por nuk dal dot hapurâ. MĂ« pas, justifikohet: âĂ«shtĂ« buka e gojĂ«s nĂ« mesâ
LĂ«mĂ« disi pas ZharrĂ«zĂ«n pĂ«r tĂ« kalur nga Marinza, ku edhe aty halli Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ«. âNĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« apo njĂ« tjetĂ«r jemi tĂ« lidhur me naftĂ«n. KĂ«tu punojmĂ«, nĂ« shpime, sigurinĂ« e puseve dhe depozitave, apo nĂ« transport, nafta na mban e nafta na hanâ, thekson njĂ« i moshuar qĂ« ka dalĂ« nĂ« pension. MjekĂ«t nĂ« TiranĂ« mĂ« udhĂ«zuan qĂ« tĂ« ndiqesha nga njĂ« hematolog, se kam probleme me gjakunâ, thotĂ« ai.
NĂ« dy qendra shendetĂ«sore, nĂ« atĂ« tĂ« ZharrĂ«zĂ«s dhe spitalin bashkiak tĂ« Roskovecit janĂ« me mijĂ«ra analiza tĂ« âkontrollit bazĂ«â, ku ndĂ«r ta Ă«shtĂ« edhe ajo e gjakut. âKa njĂ« ndjekje tĂ« rregullt me analiza dhe kur konstatojmĂ« probleme qĂ« lidhen me tĂ« dhĂ«na shqetĂ«suese nĂ« gjak I rekomandojmĂ« ndjekjen tek hematologĂ«tâ, thotĂ« njĂ« mjeke e Spitalit tĂ« Roskovecit, ndĂ«rsa pranon se ânuk ka statistikĂ« dhe analizim mbi shkaqet e sĂ«mundjeve nĂ« disa raste kancerogjene, kryesisht nĂ« gjak dhe prekjen e organeve nĂ« rrugĂ«t e sipĂ«rme tĂ« frymĂ«marrjes. NĂ« ZharrĂ«z, qendra e vogĂ«l shĂ«ndetĂ«sore ka njĂ« mjek dhe dy infermiere, por prania e medias Ă«shtĂ« âpatologji shqetĂ«sueseâ pĂ«r ta dhe nuk pranojnĂ« tĂ« japin tĂ« dhĂ«na mbi sĂ«mundshmĂ«rinĂ« dhe ankesat e banorĂ«ve, se po sĂ«muren nga ndotja si pasojĂ« e nxjerrjes dhe pĂ«rpunimit tĂ« naftĂ«s.
TĂ« âfshehĂ«shâ vdekjen!
âLidhur me tĂ« dhĂ«nat e administruara nga Roskoveci, krahasuar me ato tĂ« 2 qendrave shĂ«ndetĂ«sore MarinĂ«z dhe Kuman, situata shfaqet problematike, duke vĂ«nĂ« nĂ« diskutim informacionin e dĂ«rguar nga NjVKSh â Fierâ, thotĂ« KLSH, pasi ka marrĂ« nĂ« shqyrtim tĂ« dhĂ«nat qĂ« vijnĂ« fillimisht nga qendrat shĂ«ndetĂ«sore me aktivitet tĂ« lartĂ« tĂ« ndotjes nga nafta, por edhe nĂ« rang bashkie. PĂ«r vitin 2018, nĂ« gjithĂ« Roskovecin deklarohen 30 tĂ« sĂ«murĂ« malinjĂ«, ndĂ«rsa pĂ«r dy qendra shĂ«ndetĂ«sore Kujan dhe MarinĂ«z (zona me aktivitet naftĂ«nxjerrjen) raportohen 22 persona, mĂ« tej pĂ«r 2021 deklarohen 25 nĂ« gjithĂ« Roskovecin prej tĂ« cilĂ«ve 21 nga kĂ«to 2 qendra shĂ«ndetĂ«sore. âPĂ«r vitin 2022, deklarohen 25 pĂ«r gjithĂ« Roskovecin, ndĂ«rkohĂ« pĂ«r kĂ«to 2 qendra shĂ«ndetĂ«sore deklarohen 28 tĂ« sĂ«murĂ«, pra 3 mĂ« shumĂ«. PĂ«r vitin 2023, deklarohen 37 pĂ«r gjithĂ« Roskovecin, ndĂ«rkohĂ« qĂ« vetĂ«m nĂ« 2 QSH deklarohen 28 tĂ« sĂ«murĂ« malinjĂ«, dhe pĂ«r vitin 2024, deklarohen 30 pĂ«r gjithĂ« Roskovecin, ndĂ«rkohĂ« qĂ« vetĂ«m nĂ« 2 QSH deklarohen 27 tĂ« sĂ«murĂ« malinjĂ«â, thotĂ« KLSH teksa pranon se âtĂ« dhĂ«nat paraqesin mangĂ«siâ, duke lĂ«nĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r fshehjen reale tĂ« tĂ« sĂ«murĂ«ve.
âDuke vlerĂ«suar tĂ« dhĂ«nat e ardhura vetĂ«m nga 2 QSH, (shĂ«nim: Qendra ShĂ«ndetĂ«sore), rezulton se nĂ« zonĂ«n e MarinzĂ«s dhe asaj tĂ« Kumanit, situatat shĂ«ndetĂ«sore mund tĂ« konsiderohet alarmante, pasi numri i personave me sĂ«mundje malinje Ă«shtĂ« relativisht i lartĂ«, ku çdo vit janĂ« 20 deri nĂ« 30 persona me sĂ«mundje malinje, ku pĂ«r krahasim, pĂ«r tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ«n (tre vitet e fundit) Bashkia Belsh ka 100% deri nĂ« 500% mĂ« pak raste se sa 2 QSH tĂ« Roskovecitâ, konstaton KLSH. NĂ« raport ky institucion ka marrĂ« tĂ« dhĂ«na statistikore nga bashkitĂ« Fier, Patos, MallkastĂ«r Roskovec dhe Belsh. NĂ« kĂ«tĂ« rast Belshi Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« si ârast studimorâ, pasi cilĂ«sohet me rrezik tĂ« ulĂ«t ndotjeje dhe tĂ« dhĂ«nat pĂ«r kĂ«tĂ« bashki kanĂ« shĂ«rbyer si krahasuese me bashkitĂ« e tjera tĂ« Qarkut Fier qĂ« kanĂ« ndotje nĂ« nivel tĂ« lartĂ« nga aktiviteti i nxjerrjes dhe pĂ«rpunimit tĂ« naftĂ«s.
Bankers nuk paguan
NjĂ« tjetĂ«r shqetĂ«sim qĂ« ngrihet nga banorĂ«t qĂ« kanĂ« dhĂ«nĂ« me qira pĂ«r shfrytĂ«zim tokĂ«n e tyre Ă«shtĂ« mungesa e korrektesĂ«s sĂ« pagesa nga ana e kompanisĂ« Bankes Petrolium. PĂ«r njĂ« dynym tokĂ« tĂ« marrĂ« me qira pĂ«r shfrytĂ«zim kompania Ă«shtĂ« dakordĂ«suar tĂ« japĂ« 400 mijĂ« lekĂ« nĂ« vit, njĂ« shifĂ«r e pranueshme pĂ«r banorĂ«t qĂ« tĂ« ardhurat nga bujqĂ«sia i kanĂ« tĂ« pakĂ«ta, kjo edhe pĂ«r shkak tĂ« prodhueshmĂ«risĂ« sĂ« ulĂ«t qĂ« ndikohet nga ndotja. âPara pesĂ« vitesh nĂ«nshkruam kontratĂ«n e qirasĂ« dhe i merrnim paratĂ« pĂ«r dy javĂ«. Tani do tĂ« lutesh dhe shkosh pas zyrave tĂ« tyre qĂ« tĂ« marrĂ«sh paratĂ« tua, paratĂ« e fĂ«mijĂ«veâ, thotĂ« pĂ«r Faktoje, Tajar Bine.
âPara pesĂ« vitesh nĂ«nshkruam kontratĂ«n e qirasĂ« dhe i merrnim paratĂ« pĂ«r dy javĂ«. Tani do tĂ« lutesh dhe shkosh pas zyrave tĂ« tyre qĂ« tĂ« marrĂ«sh paratĂ« tua, paratĂ« e fĂ«mijĂ«veâ
Ai shton se kĂ«tĂ« problem nuk e kanĂ« pasur kur kjo kompani drejtohej nga kanadezĂ«t, por tashmĂ« qĂ« pronĂ«sia dhe administrimi i kaloi kompanisĂ« kineze, sipas tyre kanĂ« problem me likujdimin e qirave pĂ«r tokĂ«n. âKjo kompani tashmĂ« nuk kujdeset pĂ«r ambientin nĂ« radhĂ« tĂ« parĂ« dhe pastaj pĂ«r kontratat e qirasĂ« qĂ« kanĂ«â, shton Bine.
Institucione në ajër
I pĂ«rmbledhur nĂ« disa pika, raporti i KLSH-sĂ« nisur vetĂ«m nga njĂ« studim i njĂ« zone tĂ« ngushtĂ« del nĂ« pĂ«rfundimin se institucione lokale dhe qĂ«ndrore jo vetĂ«m nuk kanĂ« monitoruar situatĂ«n mjedisore pĂ«r ndotjen, por nuk kanĂ« asnjĂ« tĂ« dhĂ«nĂ« pĂ«r mĂ« shumĂ« se 10 vite. NĂ« nivel mjaft âamatorâ pĂ«rsa u pĂ«rket dy shtyllave kryesore; mjedis dhe shĂ«ndet janĂ« bashkitĂ« qĂ« mbulojnĂ« territorin e zonave naftĂ«mbajtĂ«se.
âNĂ« nivel vendor, investimet e kryera pĂ«r riaftĂ«simin dhe rehabilitimin mjedisor kanĂ« qenĂ« minimale dhe tĂ« pamjaftueshme nĂ« pĂ«rmirĂ«simin e cilĂ«sisĂ« sĂ« mjedisit dhe shĂ«ndetit nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ«. Masat e marra nga institucionet pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r mbrojtjen e mjedisit dhe shĂ«ndetit nĂ« zonĂ«n Patos-MarinĂ«z nuk kanĂ« qenĂ« tĂ« mjaftueshmeâ, del nĂ« pĂ«rfundim KLSH. NĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« tĂ« gjithĂ« ankohen pĂ«r ndotje dhe sĂ«mundje, por thuajse tĂ« gjithĂ« druhen tĂ« reagojnĂ« pĂ«r shkak tĂ« punĂ«simit, por edhe mosbesimit pĂ«r zgjidhje nga institucionet shtetĂ«rore.
Pretendimi: Spitali i parë me teknologjinë Medbed është bërë realitet
Vlerësimi: E pavërtetë
Teknologjia e shtretĂ«rve mjekĂ«sorĂ« Medbeds, qĂ« pretendohet se mund tĂ« shĂ«rojĂ« çdo sĂ«mundje dhe rigjenerojĂ« organet, publikohet prej vitesh si njĂ« Ă«ndĂ«rr qĂ« po bĂ«het realitet falĂ« zhvillimeve tĂ« fundit shkencore. NĂ« vijim tĂ« kĂ«saj teorie, ditĂ«t e fundit tĂ« dhjetorit po qarkullojnĂ« nĂ« rrjet edhe pamjet e spitalit tĂ« parĂ« tĂ« pajisur me kĂ«tĂ« teknologji mrekullibĂ«rĂ«se. Si argumentim pĂ«r kufizimin e publikimit tĂ« kĂ«tij lajmi tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m, sillet mbajtja e fshehur e kĂ«tij zhvillimi nga qeveritĂ« e lidhura me kompanitĂ« farmaceutike.Â
MegjithatĂ«, postimi nuk paraqet asnjĂ« tĂ« dhĂ«nĂ« pĂ«r vendndodhjen e spitalit apo burim tĂ« mĂ«tejshĂ«m pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur kĂ«tĂ« lajm tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Hapja e njĂ« spitali gjigand si ai nĂ« kĂ«to pamje tĂ« publikuara nuk do tĂ« kalonte aq lehtĂ« nĂ« fshehtĂ«si edhe nĂ«se do tĂ« ekzistonte kontrolli i plotĂ« i ndonjĂ« qeverie ndaj mediave. Pamjet e ndĂ«rtesave ku shfaqet dukshĂ«m emri âMedbed hospitalâ, por asnjĂ« e dhĂ«nĂ« e mĂ«tejshme, ka shumĂ« gjasa qĂ« tĂ« jenĂ« njĂ« gjenerim imazhesh nga Inteligjenca Artificiale. Â
Sipas narrativave qĂ« qarkullojnĂ« online, âmedbedsâ janĂ« pajisje futuristike qĂ« pĂ«rdorin teknologji tĂ« avancuar â shpesh tĂ« pĂ«rshkruar si âenergji kuantikeâ â pĂ«r tĂ« shĂ«ruar çdo lloj sĂ«mundjeje. Pretendimet mĂ« tĂ« zakonshme pĂ«rfshijnĂ« qĂ« nga shĂ«rimi i menjĂ«hershĂ«m tĂ« kancerit, rigjenerim tĂ« gjymtyrĂ«ve, kthim tĂ« moshĂ«s biologjike apo eliminim tĂ« çdo infeksioni apo dĂ«mtimi. KĂ«to pretendime nuk mbĂ«shteten nga asnjĂ« provĂ« shkencore, klinike apo teknologjike.
Narrativa e âmedbedsâ Ă«shtĂ« e lidhur ngushtĂ« me komunitete konspirative, veçanĂ«risht ato qĂ« besojnĂ« se qeveritĂ« apo korporatat âfshehin teknologji tĂ« avancuaraâ. KĂ«to ide janĂ« tĂ« zakonshme nĂ« hapĂ«sira tĂ« ekstremit tĂ« djathtĂ« nĂ« SHBA dhe nĂ« komunitete qĂ« pĂ«rhapin teorinĂ« konspirative QAnon. Faktoje kaÂ
Elementet kryesore tĂ« kĂ«tyre narrativave Ă«shtĂ« pretendimi se teknologjia ekziston, por mbahet e fshehta dhe akuzat ndaj institucioneve shĂ«ndetĂ«sore se ânuk duan qĂ« njerĂ«zit tĂ« shĂ«rohenâ. PĂ«rdorimi i gjuhĂ«s pseudoshkencore, si âenergji kuantikeâ, âfrekuenca shĂ«rueseâ, âteknologji e epokĂ«s sĂ« reâ, janĂ« shenja tipike tĂ« dezinformimit.
Narrativa tĂ« tilla janĂ« tĂ«rheqĂ«se sepse premtojnĂ« zgjidhje tĂ« thjeshta pĂ«r probleme tĂ« ndĂ«rlikuara. Ato bĂ«hen mĂ« tĂ« besueshme kur dikush pĂ«rballet me sĂ«mundje tĂ« rĂ«nda dhe ideja e njĂ« âshĂ«rimi magjikâ Ă«shtĂ« emocionalisht e fuqishme.
Edhe pse âmedbedsâ nuk ekzistojnĂ«, mjekĂ«sia moderne ka zhvillime tĂ« jashtĂ«zakonshme si kirurgji robotike me precizion tĂ« lartĂ«, terapi gjenetike pĂ«r sĂ«mundje tĂ« rralla dhe mjekĂ«si rigjenerative (qeliza staminale, inxhinieri e indeve) apo terapi tĂ« personalizuara bazuar nĂ« profilin gjenetik. KĂ«to janĂ« teknologji reale, tĂ« provuara dhe tĂ« certifikuara â por asnjĂ«ra nuk ofron âmrekullitĂ«â qĂ« premton miti i medbeds. Faktoje ka pĂ«rgĂ«njshtruar dhe mĂ« parĂ« pretendime lidhur me medbeds.
Pretendimi: Bashkimi Europian po i grabit rezervat e arit Italisë nëpërmjet Bankës Qendrore
Verdikti: I pavërtetë
Barbara Halla
NĂ« 8 dhjetor 2025, Ă«shtĂ« publikuar nĂ« median shqipfolĂ«se online lajmi se Bashkimi Europian po âvjedhâ rezervat e arit tĂ« ItalisĂ«, duke çuar vendin drejt daljes nga BE-ja. Kjo narrativĂ« Ă«shtĂ« njĂ« interpretim i gabuar i njĂ« vendimi tĂ« BankĂ«s Qendrore Europiane (BQE) mbi pavarĂ«sinĂ« e institucioneve financiare nga pushteti politik. Â
NĂ« fillim tĂ« dhjetorit BQE i ka dĂ«rguar njĂ« opinion qeverisĂ« italiane duke kĂ«rkuar sqarime pĂ«r njĂ« amendament nĂ« buxhetin e vitit 2026, i cili thekson se rezervat e arit tĂ« BankĂ«s sĂ« ItalisĂ« âi pĂ«rkasin shtetit, nĂ« emĂ«r tĂ« popullit italian.â BQE-ja ka pyetur se cili Ă«shtĂ« qĂ«llimi konkret i kĂ«tij amendamenti, pikĂ«risht pasi gjuha dhe qĂ«llimi i amendamentit nuk janĂ« tĂ« qartĂ«.
Ky vendim nuk pĂ«rbĂ«n njĂ« pĂ«rpjekje nga ana e BE-sĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« kontrollin e arit italian. PĂ«rkundrazi, BQE-ja po kĂ«rkon transparencĂ« dhe po kujdeset qĂ« Banka e ItalisĂ« tĂ« vazhdojĂ« tĂ« funksionojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pavarur, siç kĂ«rkojnĂ« traktatet europiane.Â
Banka Qendrore Europiane ka dhĂ«nĂ« dy herĂ« radhazi njĂ« opinion negativ pĂ«r amendamentin e propozuar nga partia Fratelli dâItalia, partia e kryeministres Georgia Meloni. Pas refuzimit tĂ« parĂ«, qeveria italiane paraqiti njĂ« version tĂ« rishikuar qĂ« sqaronte se amendamenti nuk do tĂ« mbizotĂ«ronte normat europiane. MegjithatĂ«, BQE-ja gjeti se edhe ky rishikim nuk mjafton dhe shprehu shqetĂ«sim se mund tĂ« cĂ«nojĂ« pavarĂ«sinĂ« e BankĂ«s sĂ« ItalisĂ«, njĂ« parim themelor i sistemit bankar europian.Â
Presidentja e BQE-sĂ«, Christine Lagarde, gjatĂ« njĂ« seance dĂ«gjimore nĂ« Parlamentin Evropian, konfirmoi se âBanka e ItalisĂ« ka autoritet tĂ« plotĂ« mbi rezervat e arit tĂ« ItalisĂ«â. BQE-ja ka bĂ«rĂ« publik edhe nĂ« vitin 2019 opinionin e saj se bazuar nĂ« Traktatet e BE-sĂ« ânuk ka referencĂ« pĂ«r pronĂ«sinĂ«â e rezervave tĂ« arit tĂ« vendeve anĂ«tare. Ajo qĂ« traktatet thonĂ«, shumĂ« qartĂ«, Ă«shtĂ« se rezervat dhe menaxhimi i rezervave i pĂ«rkasin bankĂ«s qendrore tĂ« secilit shtet. Dhe Banka e ItalisĂ« nuk Ă«shtĂ« ndryshe nga shtetet e tjera. âBanka e ItalisĂ«,â vazhdoi Lagarde, âka detyrĂ«n tĂ« mbajĂ« dhe menaxhojĂ« kĂ«to rezerva.Â
Rezervat e arit tĂ« ItalisĂ«, qĂ« vlejnĂ« rreth 200 miliardĂ« euro, janĂ« njĂ« mjet qĂ« bankat qendrore i pĂ«rdorin nĂ« raste krizash financiare pĂ«r tĂ« mbajtur stabilitetin e monedhĂ«s. PĂ«r momentin, ligji italian pĂ«rcakton se Banka e ItalisĂ« i menaxhon kĂ«to rezerva nĂ« pĂ«rputhje me normat europiane, tĂ« cilat ndalojnĂ« shfrytĂ«zimin e tyre pĂ«r tĂ« financuar shpenzime publike.Â
Amendamenti ishte paraqitur nga senatori Lucio Malan pa u konsultuar paraprakisht me BQE-në, duke rihapur një betejë të vjetër. Teksti lë të kuptohet se ari mund të vihet në dispozicion të qeverisë për të financuar shpenzime publike, gjë që do të ishte një shkelje e qartë e ligjeve europiane.
Kjo narrativĂ« Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« fsushate mĂ« tĂ« gjerĂ« dezinformuese kundĂ«r Bashkimit Europian dhe pavarĂ«sisĂ« sĂ« vendeve pjesĂ«tare pĂ«r tĂ« vendosur politikat e brendshme. NĂ« vend qĂ« tĂ« jetĂ« njĂ« âvjedhjeâ e arit italian, kjo çështje demonstron se institucionet europiane po mbrojnĂ« parimet e pavarĂ«sisĂ« sĂ« bankave qendrore dhe stabilitetit financiar.Â
Pretendimi: Alumini në vaksina shkakton sëmundje tek fëmijët e ekspozuar ndaj vazhdave të avionëve
Verdikti: I pavërtetë
Barbara Halla
Prej pandemisĂ« sĂ« Covid-19 narrativa kundĂ«r vaksinimit Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e zĂ«shme duke mos kursyer as vaksinat tradicionale, tĂ« testuara prej dekadash. NjĂ« prej kĂ«tyre narrativave Ă«shtĂ« dhe ajo rreth prezencĂ«s sĂ« aluminit nĂ« vaksina, e cila lidhet sipas kĂ«tyre postimeve me âinflamacionin kronik nĂ« tru, duke rritur rrezikun pĂ«r Alzheimer, Parkinson dhe AutizĂ«mâ. Ashtu si shumĂ« argumenta tĂ« mbĂ«shtetura nĂ« teori konspirative, flitet pĂ«r studime tĂ« shumta shkencore, por nuk ofrohen burime tĂ« qarta tĂ« tyre.Â
Së pari, shkenca ka provuar prej dekadash se sasia e aluminit e cila përdoret në vaksina është jashtëzakonisht e vogël, dhe nevojitet për të rritur përgjigjen imune ndaj vaksinës. Alumini e bën të mundur që të përdoren sasi më të vogla të vaksinës dhe më pak doza.
Pretendimet se vaksinat çojnĂ« nĂ« sĂ«mundje si Alzheimer, Parkinson apo autizĂ«m te fĂ«mijĂ«t qarkullojnĂ« prej kohĂ«sh nĂ« rrjet dhe kanĂ« çuar nĂ« skepticizĂ«m ndaj vaksinave nĂ« rang global dhe nuk mbĂ«shteten nga asnjĂ« studim shkencor i besueshĂ«m. Faktoje i ka hedhur poshtĂ« disa herĂ« kĂ«to pretendime.Â
Shkenca po avancon, por ende nuk ka një përgjigje të vetme për sëmundjet e Alzheimer dhe Parkinson. Të dyja janë sëmundje neurodegjenerative, pra lidhen me dëmtimin gradual të qelizave të trurit. Por secila ka mekanizma të ndryshëm biologjikë.
Sipas burimeve shkencore, Alzheimer lidhet me grumbullimin jonormal të dy proteinave në tru Beta-amiloid dhe Tau. Këto proteina dëmtojnë qelizat nervore dhe lidhjet mes tyre. Shkaku i saktë pse këto proteina grumbullohen ende nuk dihet plotësisht
Parkinson, sipas studimeve, shkaktohet nga dëmtimi i qelizave nervore që prodhojnë dopaminë në një zonë të trurit të quajtur substantia nigra. Edhe këtu ka grumbullim jonormal të proteinave, kryesisht alfa-sinuklein, që dëmton qelizat nervore.
Postimi pretendon se ka âstudime tĂ« pavaruraâ mbi problemet qĂ« shkakton alumini nĂ« vaksinat, por se kĂ«to studime janĂ« censurohen nga revista shkencore. Kjo Ă«shtĂ« po ashtu njĂ« teoria konspiracioni. Po tĂ« kishte me tĂ« vĂ«rtetĂ« studime tĂ« tilla rigoroze, ato do tĂ« publikoheshin nĂ« revista shkencore qĂ« kanĂ« njĂ« proces tĂ« rreptĂ« rishikimi.Â
Sa i pĂ«rket pretendimit se alumini nĂ« vaksina rrit ndjeshmĂ«rinĂ« ndaj rrezatimeve elektromagnetike 5G dhe HAARP, kĂ«to janĂ« po ashtu teori konspirative qĂ« qarkullojnĂ« shpesh nĂ« internet dhe janĂ« hedhur poshtĂ« nga Faktoje mĂ« pĂ«rpara.Â
PĂ«r sa u pĂ«rket âmetodave tradicionale tĂ« pastrimitâ, ndonĂ«se disa ushqime si koriandri ose hudhra kanĂ« vlera ushqyese, pretendimi se ato âpastrojnĂ«â trupin nga metalet e rĂ«nda Ă«shtĂ« njĂ« pretendim pseudo-shkencor dhe nuk ka asnjĂ« bazĂ« nĂ« studime shkencore. Trupi ynĂ« ka mekanizma natyrorĂ« detoksifikimi pĂ«rmes mĂ«lçisĂ« dhe veshkave.Â
Pretendimi: Presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen nuk fle nĂ« zyrĂ« pĂ«r tâiu shmangur arrestimit
Verdikti: Mungon konteksti
Barbara Halla
NjĂ« postim i publikuara edhe nĂ« profile shqipfolĂ«se nĂ« Facebook pretendon se Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Europian, ka transformuar njĂ« ambjent si banesĂ« tĂ« saj brenda godinĂ«s ku punon pĂ«r tâiu shmangur arrestimit nga prokuroria belge. Ky pretendim Ă«shtĂ« nĂ« vazhdĂ«n e hetimeve tĂ« autoriteteve gjyqĂ«sore belge nĂ« qytetin e Liezhit, tĂ« nisura nĂ« fillim tĂ« vitit 2023 pĂ«r tĂ« ashtuquajturĂ«n âPfizergateâ, çështjen e negociatave tĂ« presidentes sĂ« KE-sĂ«, Ursula von der Leyen dhe CEO të Pfizer, pĂ«r sigurimin e vaksinĂ«s kundĂ«r Covid-19.
Videoja pretendon se ndryshe nga âtĂ« gjithĂ« paraardhĂ«sit e Ursulas, madje çdo politikan, deputet apo zyrtar i lartĂ«, qĂ« marrin njĂ« apartament me qera pĂ«r tĂ« jetuar, vetĂ«m Ursula ka modifikuar disa zyra duke i kthyer nĂ« banesĂ« brenda Parlamentit Europian.âÂ
Aty shkruhet po ashtu se von der Leyen e ka marrĂ« kĂ«tĂ« vendim pasi policia belge ânuk ka juridiksion pĂ«r ta arrestuar brenda Parlamentit tĂ« BE-sĂ«.â
Së pari, von der Leyen nuk banon në Parlamentin Europian, por në një dhomë 25 metra katrorë në katin e 13-të të ndërtesës Berlaymont, selia kryesore e Komisionit Europian. Sipas Deutsche Welle, ky vendim u mor në tetor 2019, shumë më herët se të niste hetimi për Pfizergate, për arsye praktike dhe ekonomike, jo për të shmangur drejtësinë. Një praktikë të ngjashme, Von der Leyen e ka zbatuar gjatë karrierës së saj në Gjermani, duke jetuar në zyrat e ministrive gjatë javës për të kaluar sa më shumë kohë me familjen e saj të bollshme gjatë fundjavave.
Së dyti, pretendimi se prokuroria belge nuk mund ta arrestojë von der Leyen brenda ndërtesës së BE-së nuk është tërësisht i vërtetë. Ndërtesat e BE-së në Bruksel, përfshirë Berlaymont, ndodhen në territorin sovran të Belgjikës dhe nuk trajtohen si ambasada ku ka imunitet të plotë. Belgjika mban juridiksionin penal mbi çdo vepër penale që ndodh brenda këtyre ndërtesave. Megjithatë, sipas Protokollit nr. 7 mbi privilegjet dhe imunitetet e BE-së, autoritetet belge duhet të kërkojnë pëlqimin e Komisionit Europian para se të kryejnë veprime hetimore brenda ndërtesës.
Kjo nuk do tĂ« thotĂ« se von der Leyen Ă«shtĂ« e paprekshme. NĂ«se ka prova pĂ«r vepĂ«r penale, prokurorĂ«t belgĂ« mund tĂ« fillojnĂ« hetime dhe tĂ« kĂ«rkojnĂ« heqjen e imuniteteve institucionale. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, hetimi pĂ«r Pfizergate Ă«shtĂ« fokusuar mbi akuzat pĂ«r korrupsion me fondet europiane dhe çështja i Ă«shtĂ« kaluar pĂ«r hetim ProkurorisĂ« sĂ« BEâsĂ« (EPPO). Ky organ mund tĂ« arrestojĂ« zyrtarĂ«t edhe brenda godinave zyrtare tĂ« BE-sĂ«, duke kĂ«rkuar heqjen e imunitetit kur Ă«shtĂ« e nevojshme pĂ«r veprat penale qĂ« dĂ«mtojnĂ« interesat financiare tĂ« BEâsĂ«.Â
Edhe pse pretendimi për arrest është i pavërtetë, është e vërtetë se ka pasur hetime dhe padi ligjore në lidhje me komunikimin e von der Leyen me CEO-n e Pfizer, Albert Bourla, rreth kontratave për vaksinat COVID-19. Një gjykatë e BE-së ka vendosur se von der Leyen ka shkelur ligjet e transparencës duke mos dorëzuar mesazhe teksti të kërkuara.
MegjithatĂ«, kĂ«to janĂ« procedura ligjore civile dhe administrative, jo njĂ« rast penal qĂ« ka rezultuar nĂ« njĂ« mandat arresti pĂ«r tĂ«. AsnjĂ« person nuk Ă«shtĂ« ngarkuar me akuza nĂ« lidhje me rastin penal qĂ« po heton Prokuroria Europiane (EPPO). Prandaj, pretendimi se von der Leyen po pĂ«rpiqet tĂ« shmangĂ« arrestimin nga autoritetet belge nuk bazohet nĂ« fakte.Â
Nga konferenca e 7-tĂ« kombĂ«tare pĂ«r tĂ« drejtĂ«n e informimit, kryeministri Edi Rama pĂ«rsĂ«riti leksionet mbi transparencĂ«n.Â
âNgurrimi pĂ«r tĂ« ndarĂ« me kĂ«do qoftĂ« qĂ« i kĂ«rkon informacionet qĂ« janĂ« fakte administrative, Ă«shtĂ« absurd dhe vetĂ«m pengon apo dĂ«mton mĂ« shumĂ«âŠâ, deklaroi ai. Por kjo deklaratĂ« bie ndesh me realitetin e pĂ«rditshĂ«m tĂ« gazetarĂ«ve dhe qytetarĂ«ve qĂ« kĂ«rkojnĂ« tĂ« drejtĂ«n e tyre ligjore pĂ«r informim.
Faktoje.al, gjatĂ« vitit 2025, ka dĂ«rguar mbi 200 kĂ«rkesa pĂ«r informacion.Â
Nga 183 kĂ«rkesa drejtuar institucioneve shqiptare, shumica e pĂ«rgjigjeve ishin tĂ« pjesshme, tĂ« pĂ«rgjithshme ose shmangnin pyetjen konkrete. NĂ« 42 raste, gazetarĂ«t u detyruan tâi drejtohen Komisionerit pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n e Informimit, duke dĂ«shmuar nivelin e lartĂ« tĂ« refuzimit institucional.Â
Edhe partitë politike nuk e zbatojnë në mënyrë të njëtrajtshme ligjin. Nga 5 kërkesa për informim, Partia Socialiste nuk ktheu përgjigje për asnjërën nga dy kërkesat, ndërsa Partia Demokratike dha dy përgjigje të plota dhe një të pjesshme.
Ndryshe nga praktika shqiptare, institucionet ndĂ«rkombĂ«tare si KE, NATO, OLAF dhe DASH i kthyen tĂ« gjitha pĂ«rgjigjet pĂ«r 25 kĂ«rkesat e dĂ«rguara.Â
Kryeministria, institucioni më refuzues
Institucioni qĂ« mban rekordin e shkeljeve tĂ« ligjit pĂ«r informacion nĂ« vitin 2025 Ă«shtĂ« Kryeministria.Â
Ky Ă«shtĂ« njĂ« nga rastet mĂ« flagrante tĂ« mungesĂ«s sĂ« transparencĂ«s. Faktoje kĂ«rkoi dokumentacionin mbi marrĂ«veshjen e nĂ«nshkruar mes ShqipĂ«risĂ« dhe SHBA-sĂ«, e cila lidhet me ngritjen e mekanizmave kundĂ«r manipulimit tĂ« informacionit nga shtete tĂ« huaja. Kryeministria nuk dha asnjĂ« pĂ«rgjigje edhe pse rasti u ankimua tek Komisioneri pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n e Informimit.Â
MarrĂ«veshja me Grupin Titan nĂ« Forumin BEâBallkani PerĂ«ndimor
Faktoje kĂ«rkoi informacion mbi marrĂ«veshjen e nĂ«nshkruar gjatĂ« Forumit tĂ« parĂ« tĂ« Investimeve BEâBallkani PerĂ«ndimor, e cila ishte bĂ«rĂ« publike pĂ«rmes rrjeteve sociale tĂ« kryeministrit. Institucioni kĂ«rkoi âsaktĂ«sim tĂ« aktit miratuesâ (ligj, VKM, urdhĂ«r etj.), ndĂ«rkohĂ« qĂ« bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r njĂ« marrĂ«veshje tĂ« shpallur publikisht. Ne i dĂ«rguam linkun zyrtar tĂ« aktivitetit, por Kryeministria pĂ«rsĂ«ri refuzoi tĂ« japĂ« dokumentin, duke thĂ«nĂ« se ânga linku nuk arrijmĂ« tĂ« identifikojmĂ« informacionin e kĂ«rkuarâ. KĂ«rkesa u zvarrit me kĂ«rkesa tĂ« pĂ«rsĂ«ritura pĂ«r sqarime, pa dhĂ«nĂ« kurrĂ« dokumentin e kĂ«rkuar edhe pas ankimimit tek Komisioneri pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n pĂ«r Informim.Â
Lista e këshilltarëve të jashtëm dhe konsulentëve të kontraktuar
Faktoje kĂ«rkoi listĂ«n e personave tĂ« angazhuar si kĂ«shilltarĂ« tĂ« jashtĂ«m, pĂ«rfshirĂ« ekspertĂ« tĂ« huaj, si dhe informacion mbi pagesat e tyre, bazuar nĂ« VKM nr. 325, datĂ« 31.05.2023. Ky akt parashikon pagesa deri nĂ« 1 milion lekĂ«/muaj pĂ«r kĂ«shilltarĂ«t e kontraktuar. Kryeministria nuk dha asnjĂ« informacion, pavarĂ«sisht se kĂ«rkesa citonte qartĂ« aktin ligjor dhe objektin e saj. Pas ankimimit nuk ka asnjĂ« masĂ« tĂ« raportuar nga Komisioneri.Â
âJashtĂ« objektit tĂ« ligjitâ
NdĂ«rsa tre rastet e para tregojnĂ« mungesĂ« totale pĂ«rgjigjeje, nĂ« tre raste tĂ« tjera kĂ«rkesat e Faktoje.al ndaj KryeministrisĂ« u mbyllĂ«n me argumentin se janĂ« jashtĂ« objektit tĂ« ligjit ose u deleguan nĂ« institucione tĂ« tjera.Â
Deklarata pĂ«r çlirimin e hapĂ«sirave publike nĂ« TiranĂ«Â
MĂ« 19 korrik, kryeministri Rama shkroi se âsipas planit tĂ« punĂ«s vetĂ«m nĂ« TiranĂ« arrin deri nesĂ«r nĂ« rreth 20 mijĂ« metra katrorĂ« sipĂ«rfaqja e hapĂ«sirave publike tĂ« çliruaraâ. Faktoje kĂ«rkoi tĂ« dhĂ«na konkrete mbi kĂ«tĂ« deklaratĂ«. Kryeministria nuk dha pĂ«rgjigje, ndĂ«rsa Komisioneri e pĂ«rcolli rastin tek Bashkia TiranĂ«, duke shmangur pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« e institucionit qĂ« e bĂ«ri deklaratĂ«n.
Pyetjet mbi bazĂ«n ligjore tĂ« deklaratave tĂ« KryeministritÂ
NĂ« njĂ« tjetĂ«r rast, kĂ«rkesa pĂ«r tĂ« sqaruar mbi çlirimin e hapĂ«sirave publike u konsiderua nga Komisioneri si âjashtĂ« objektit tĂ« ligjit pĂ«r tĂ« drejtĂ«n e informimitâ, duke e mbyllur shqyrtimin pa dhĂ«nĂ« informacion. Argumenti ishte se pyetjet pĂ«r interpretim nuk pĂ«rbĂ«jnĂ« dokumentacion publik.
Udhëtimi i Kryeministrit në SHBA
Faktoje kĂ«rkoi informacion mbi planifikimin e vizitĂ«s sĂ« RamĂ«s nĂ« SHBA, nĂ« kuadĂ«r tĂ« AsamblesĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« OKB-sĂ«.Â
Pyetjet u refuzuan si âjashtĂ« objektit tĂ« ligjit pĂ«r informimâ. Komisioneri e mbylli shqyrtimin, duke lĂ«nĂ« pa pĂ«rgjigje nĂ«se vizita ishte planifikuar dhe nĂ«se po pse nuk u realizua.
Ligji dhe âMaliqiâ
Ligji nr. 119/2014 âPĂ«r tĂ« drejtĂ«n e informimitâ garanton akses publik, por praktika e institucioneve shqiptare tregon vonesa sistematike, mungesĂ« transparence dhe mosdhĂ«nie tĂ« pĂ«rsĂ«ritur tĂ« informacionit.
Qendra Res-Publica qĂ« ka mbi 10 vite qĂ« monitoron zbatimin e tĂ« drejtĂ«s sĂ« informimit nĂ« ShqipĂ«ri, në raportin e fundit vlerĂ«son se gati 1/3 e rasteve institucionet nuk japin asnjĂ« pĂ«rgjigje, duke e cilĂ«suar refuzimin si problem serioz dhe tĂ« rrĂ«njosur.Â
âKjo sjellje jo vetĂ«m qĂ« bie ndesh me frymĂ«n e ligjit, por i shndĂ«rron kĂ«rkesat pĂ«r informacion nĂ« njĂ« proces tĂ« pasigurt, ku qytetari nuk ka garanci se do tĂ« marrĂ« njĂ« reagim, pavarĂ«sisht detyrimit ligjorânĂ«nvizon raporti.Â
E ardhmja, parashikon studiuesi Afrim Krasniqi, do tĂ« bĂ«het edhe mĂ« e vĂ«shtirĂ«.Â
âPĂ«r shkak tĂ« skandaleve tĂ« vazhdueshme, pĂ«r shkak tĂ« konfliktit tĂ« madh qĂ« ka midis vizionit tĂ« qeverisĂ« pĂ«r informimin dhe nevojave qĂ« ka media dhe shoqĂ«ria civile pĂ«r mĂ« shumĂ« informacion dhe transparencĂ«â, pĂ«rfundon ai.Â
Përfundim
Praktika e institucioneve, sidomos e KryeministrisĂ«, tregon se e drejta e informimit vazhdon tĂ« cungohet nĂ« ShqipĂ«ri. Ndaj deklaratĂ«n e kryeministrit Edi Rama, seângurrimi pĂ«r tĂ« ndarĂ« me kĂ«do qoftĂ« qĂ« i kĂ«rkon informacionet qĂ« janĂ« fakte administrative, Ă«shtĂ« absurd dhe vetĂ«m pengon apo dĂ«mton mĂ« shumĂ«âŠâ, e kategorizojmĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«.Â
Sebi Allaâ NĂ« konferencĂ«n pĂ«r shtyp tĂ« fundit tĂ« vitit, kryeministri Edi Rama pĂ«rmendi shumĂ« herĂ« fjalĂ«n SPAK, por qĂ« nĂ« nisje tĂ« pĂ«rgjigjeve pĂ«r mediat kreu i qeverisĂ« la tĂ« nĂ«nkuptohej se nuk do tĂ« ishte aq i lehtĂ« miratimi i kĂ«rkesĂ«s sĂ« ProkurorisĂ« Speciale pĂ«r dhĂ«nien e autorizimit pĂ«r arrestimin e zĂ«vendĂ«ses sĂ« tij Belinda Balluku. Gjithashtu edhe pĂ«r dosjen tjetĂ«r tĂ« skandalit tĂ« aferave tĂ« AKSHI-t, Rama doli nĂ« mbrojtje tĂ« ish-drejtoreshĂ«s Mirlinda Karçanaj, aktualisht nĂ« masĂ«n âarrest shtĂ«pieâ. Teksa i trajtoi gjatĂ« tĂ« dyja çështjet, kryeministri paralajmĂ«roi edhe ndryshime ligjore, veçanĂ«risht pĂ«rsa i pĂ«rket akuzĂ«s sĂ« âshpĂ«rdorimit tĂ« detyrĂ«sâ, gjithashtu sipas tij, masat ekstreme tĂ« âarrestit me burgâ janĂ« shqetĂ«sim edhe nga Komisioni Europian.
Reagimi pĂ«r SPAK Â
NdĂ«rsa kreu i qeverisĂ« ende nuk kishte pĂ«rfunduar konferencĂ«n e gjatĂ«, Ambasada e SHBA-ve nĂ« TiranĂ« nĂ«pĂ«rmjet njĂ« mesazhi tĂ« shkurtĂ«r doli nĂ« mbrojtje tĂ« SPAK, duke shprehur vlerĂ«sime pĂ«r ProkurorinĂ« Speciale. âArritjet e tij do tĂ« forcojnĂ« mĂ« tej bashkĂ«punimin e Shteteve tĂ« Bashkuara me SPAK dhe do tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« ndĂ«rtimin e njĂ« tĂ« ardhmeje mĂ« tĂ« sigurt dhe mĂ« tĂ« begatĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« dhe qytetarĂ«t e sajâ, thekson njoftimi i AmbasadĂ«s sĂ« SHBA nĂ« TiranĂ«, duke iu referuar trajnimit nĂ« SHBA tĂ« njĂ« agjenti tĂ« BKH-sĂ«.
Drejtësia dhe Parlamenti
âKĂ«shilli i Mandateve nuk Ă«shtĂ« zyrĂ« noterie Ă«shtĂ« gati gjykatĂ«. Nuk do tĂ« doja ta kisha pĂ«rmendur 16 mijĂ« faqe dhe prova sepse ajo mĂ« provon, mĂ« ka provokuar qĂ« ditĂ«n e parĂ«, po tĂ« isha unĂ« nĂ« KĂ«shillin e  Mandateve, do tâi thoja çohuni ikni dhe kthehuni me njĂ« dosje pĂ«r parlamentinâ, tha Rama duke kritikuar formĂ«n qĂ« Ă«shtĂ« qasur prokuroria nĂ« kĂ«tĂ« rast.
Sipas tij, 16 mijĂ« faqe nuk janĂ« hetime, por janĂ« futur brenda kontrata dhe studime tĂ« marra nga arkivi i ministrisĂ« sĂ« InfrastrukturĂ«s dhe EnergjitikĂ«s. Duke u ndalur nĂ« dosjen e AKSHI-t, kryeministri doli nĂ« mbrojtje hapur ish-drejtoreshĂ«s Mirlinda Karçajan, pĂ«r tĂ« cilĂ«n SPAK ka caktuar masĂ«n âarrest shtĂ«pieâ pĂ«r akuzĂ«n e shkeljes sĂ« barazisĂ« nĂ« tendera dhe grup tĂ« strukturuar kriminal. âE njoh prej 20 vitesh dhe ka respektin tim. E njohur ndĂ«rkombĂ«tarisht dhe ka respektin tim maksimal. ĂfarĂ« thoni ju sot, bazuar nĂ« copĂ«za tĂ« nxjerra rrugĂ«ve nga ata qĂ« duhet tĂ« ruajnĂ« sekretin hetimor, nuk Ă«shtĂ« e mjaftueshme pĂ«r tĂ« dalĂ« nĂ« pĂ«rfundime pĂ«r tĂ« fajĂ«suar njerĂ«zitâ, tha Rama.
83 mandate
NĂ« aspektin politik kryeministri pĂ«rmendi disa herĂ« faktin se ka 83 mandate duke shuar çdo dyshim mbi njĂ« tĂ«rheqje tĂ« mundshme pĂ«r shkak tĂ« shpĂ«rthimit tĂ« disa skandaleve tĂ« dala nga dosjet hetimore tĂ« SPAK. NĂ« lidhje me kĂ«rkesĂ«n e opozitĂ«s pĂ«r dorĂ«heqjen e tij Rama ironizoi se Ă«shtĂ« njĂ« parti pa ide dhe qĂ«ndrime. âDuan tĂ« hyjnĂ« nga dera e hapur dhe tĂ« ulen nĂ« tryezĂ« bujrum. Por ne peng nuk na mbajnĂ« dot. Edhe kĂ«to reforma mirĂ« Ă«shtĂ« tâi bĂ«jmĂ« bashkĂ«, nĂ«se sâduam do tâi bĂ«jmĂ« vetĂ«. Duan qeveri kĂ«shtu apo ashtu, tĂ« fitojnĂ« zgjedhjet. Sâi fitojnĂ« dotâ, tha Rama.