Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump, tha se negociatat pĂ«r GroenlandĂ«n kanĂ« filluar dhe shprehu shpresĂ« pĂ«r njĂ« âmarrĂ«veshje tĂ« mirĂ«â, si pĂ«r Uashingtonin ashtu edhe pĂ«r EvropĂ«n.
âKemi filluar negociatatâ, tha ai, duke iu pĂ«rgjigjur pyetjeve tĂ« gazetarĂ«ve nĂ«se kishte qenĂ« nĂ« kontakt me udhĂ«heqĂ«sit evropianĂ« nĂ« lidhje me GroenlandĂ«n.
âMendoj se do tĂ« jetĂ« njĂ« marrĂ«veshje e mirĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«, njĂ« marrĂ«veshje shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme, nĂ« fakt, nga pikĂ«pamja e sigurisĂ« kombĂ«tare â njĂ« marrĂ«veshje shumĂ«, shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. Mendoj se do tĂ« arrijmĂ« njĂ« marrĂ«veshje atjeâ, deklaroi ai.
Sipas Trump, është arritur konsensus për çështje të shumta, dhe Evropa gjithashtu dëshiron që SHBA-të të arrijnë një marrëveshje.
Më 21 janar, pas bisedimeve me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi se kishin dalë skicat e një marrëveshjeje për Groenlandën.
Sipas Axios, draft-marrĂ«veshja qĂ« Rutte i propozoi Trump-it pĂ«rcakton ruajtjen e sovranitetit tĂ« DanimarkĂ«s mbi GroenlandĂ«n dhe pĂ«rditĂ«simin e kushteve tĂ« marrĂ«veshjes sĂ« vitit 1951 pĂ«r mbrojtjen e ishullit. Kjo do tâi lejonte SHBA-sĂ« tĂ« krijonte baza ushtarake dhe âzona mbrojtĂ«seâ atje nĂ«se NATO e konsideron tĂ« nevojshme.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen deklaroi më vonë se Rutte nuk kishte autoritet për të zhvilluar negociata të tilla në emër të Danimarkës.
Ajo gjithashtu, vuri nĂ« dukje se procesi i negociatave ishte rikthyer nĂ« ârrugĂ«n tradicionaleâ tĂ« pĂ«rpjekjeve diplomatike.
Me tĂ« ardhurat qĂ« kanĂ« Ă«shtĂ« e pamundur qĂ« tĂ« blejnĂ« njĂ« shtĂ«pi, qĂ« mesatarisht kushton 1800 â 2000 euro pĂ«r metĂ«r katror, pra u duhen 160-180 mijĂ« euro pĂ«r njĂ« hyrje prej 90 metra katror. Banka u financon deri nĂ« 70% tĂ« vlerĂ«s, pĂ«r njĂ« shumĂ« prej 110 â 120 mijĂ« eurosh.
Sipas Bankës së Shqipërisë, në nëntor, norma mesatare e interesit për kreditë e reja ishte 3.84% në Lek dhe 4.6% në Euro.
Për një kredi prej 120 mijë eurosh, ose ekuivalentin në Leke, kësti mesatar mujor i një huaje prej 20 vitesh, sipas kalkulatorit të kredisë, do të ishte përkatësisht 770 euro, ose 70 mijë lekë.
Por, sipas kritereve të vendosura nga Banka e Shqipërisë, kredimarrësit duhet të çojnë për pagesën e kësteve 40% të të ardhurave për shtëpinë e parë dhe 35% për shtëpinë e dytë.
Në valutë, financohen përkatësisht 35% dhe 30%. Sipas këtyre kushteve, kësti maksimal që mund të përballojnë Elona dhe Sokoli është rreth 60 mijë lekë në muaj.
Krahas kĂ«saj, ata do tĂ« duhet tĂ« kishin edhe kursime prej rreth 50 mijĂ« eurosh, qĂ« do tâu duhej pĂ«r tĂ« mbuluar 30% tĂ« vlerĂ«s sĂ« apartamentit, shumĂ« e pamundur tĂ« kursehej me kostot aktuale tĂ« jetesĂ«s e pagat reale.
Në këto kushte, ata vendosën të kërkonin një shtëpi me qira afër zonave të qendrës, për shkak të afërsisë me vendin e punës dhe për të shmangur përdorimin e makinës.
Por dhe qiratë në lagje të mira nuk ishin më të lira se 700 euro në muaj, duke u marrë atyre gati gjysmën e të ardhurave mujore (46%).
Ky nivel i kalon ndjeshëm kufijtë e përballueshmërisë së pranuar gjerësisht nga standardet ndërkombëtare, ku qiraja nuk duhet të shkojë përtej 30% të buxhetit familjar.
Në terma praktikë, për të qenë në një situatë financiare të qëndrueshme, ata do të duhej të paguanin jo më shumë se rreth 450 euro në muaj për strehim, ndërsa diferenca prej mbi 250 eurosh në muaj që u kërkohet sot përkthehet drejtpërdrejt në më pak para për ushqim, shërbime, transport dhe kursime.
Pas pagesës së qirasë, atyre u mbeten rreth 82 mijë lekë për të përballuar të gjitha shpenzimet e tjera të jetesës, në një kohë kur çmimet e energjisë, ushqimeve dhe shërbimeve po rriten, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë nisjen e një jete të pavarur në kryeqytet pa u futur në një cikël të vazhdueshëm presioni financiar dhe sidomos të mendojnë për të shtuar familjen.
âKĂ«rkesa e lartĂ« pĂ«r qira vjen kryesisht si pasojĂ« e pamundĂ«sisĂ« financiare tĂ« shumĂ« familjeve tĂ« reja pĂ«r tĂ« blerĂ« njĂ« apartament, ndĂ«rkohĂ« qĂ« edhe çmimet e shitjes janĂ« rritur ndjeshĂ«m. KĂ«ta dy faktorĂ« kryesorĂ« po ndikojnĂ« vazhdimisht nĂ« rritjen e çmimeve tĂ« qirave.
VeçanĂ«risht nĂ« zona si Liqeni i ThatĂ«, pranĂ« DigĂ«s dhe pranĂ« shkollĂ«s sĂ« mesme âPetro Nini Luarasiâ, ku kĂ«rkesa Ă«shtĂ« mĂ« e lartĂ«, qiratĂ« janĂ« rritur ndjeshĂ«m.
Por nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, nĂ« tĂ« gjithĂ« TiranĂ«n, Ă«shtĂ« shĂ«nuar njĂ« tendencĂ« nĂ« rritje e çmimeve tĂ« qirasĂ« dhe nuk pritet ndonjĂ« ulje nĂ« periudhĂ«n e afĂ«rtâ, Ă«shtĂ« shprehur mĂ« herĂ«t pĂ«r âMonitorâ, Dritan Leka, njĂ« nga drejtuesit e agjencisĂ« imobiliare âCPMâ.
âQiratĂ« dhe apartamentet e shtrenjta janĂ« njĂ« nga arsyet se pse tĂ« rinjtĂ« po ikin nĂ« emigracionâ, thotĂ« Stela Dhami nga âColliers Internationalâ, duke shtuar qĂ« Ă«shtĂ« detyrĂ« e qeverisĂ« qĂ« tĂ« bĂ«jĂ« tĂ« mundur qĂ« tĂ« ketĂ« shtĂ«pi tĂ« pĂ«rballueshme pĂ«r tĂ« rinjtĂ« dhe popullatĂ«n nĂ« pĂ«rgjithĂ«si.
Bazuar në përvojat ndërkombëtar, znj. Dhami rekomandon që shteti mund të bëjë politika sociale, si të ofrojë kredi me norma interesi të ulëta për familjet e reja, të ofrojë garanci për kolateralin, të garantojë riskun me bankat.
âNĂ« radhĂ« tĂ« parĂ« duhet regjistruar stoku i apartamenteve tĂ« pa shitura. Pas regjistrimit tĂ« kĂ«tij stoku, institucionet mund tĂ« bĂ«jnĂ« marrĂ«veshje me ndĂ«rtuesit dhe ti ofrojnĂ« apartamentet si partneritet me privatinâ, sugjeron ajo. /Monitor
Ditën e sotme vendi ynë, do të vijojë të ndikohet nga kushte atmosferike të paqëndrueshme.
Moti parashikohet me vranësira mesatare e të ndendura, si dhe alternime të herëpashershme kthjellimesh.
Reshje shiu të herëpashershme me intensitet të ulët që në orët e para 24-orëshit deri në mëngjes, fillimisht në Jug të vendit e gradualisht do të shtrihen edhe në pjesën tjetër të territorit.
Lokalisht reshje shiu hera-herës në formën e shtrëngatave afatshkurtra, në orët e mesditës dhe pasdite reshjet me intensitet të ulët lokalizohen në Veri e pjesërisht në relievet malore në Juglindje.
Në orët e mbrëmjes reshjet e shiut ndërpriten në të gjithë vendin.
Në lartësinë mbi 900-1000 metra në Verilindje-Juglindje, reshje bore me intensitet të ulët e lokalisht derimesatar kryesisht në Juglindje.
Era do të fryjë do të fryjë me drejtim nga Verilindje-Jindje me shpejtësi mesatare 8 m/s, përgjatë vijës bregdetare dhe në zonat luginore era me shpejtësi deri në 17m/s.
Valëzimi në det pritet të jetë i forcës 2-3 ballë.
Rreth 26.3 mijĂ« apartamente e njĂ«si tĂ« tjera banimi ishin tĂ« disponueshme pĂ«r tâu dhĂ«nĂ« me qira gjatĂ« vitit 2025. KĂ«to njĂ«si gjeneruan njĂ« rekord tĂ« ardhurash prej 134 milionĂ« eurosh, me rritje prej 23.4% nga viti i mĂ«parshĂ«m. Por, shtimi i konkurrencĂ«s ka ulur fitimin pĂ«r apartament. NĂ« tĂ« kundĂ«rt, çmimet e qirave afatgjata po rriten me ritme tĂ« larta, duke âshtrembĂ«ruarâ tregun. Cilat janĂ« qytetet ku biznesi i qirasĂ« afatshkurtĂ«r Ă«shtĂ« mĂ« i zhvilluar? Sa fitohet nga qiradhĂ«nia sipas muajve me ditĂ« dhe afatgjatĂ«? A ia vlen tĂ« blesh njĂ« apartament pĂ«r ta dhĂ«nĂ« me qira?
Familjet dhe individët po e shohin shtëpinë jo më si strehë, por si aset që duhet të punojë çdo muaj, qoftë përmes qirave afatshkurtra për turistët, ashtu dhe me kontrata afatgjata për banim.
Fitimi i shpejtë nga qiraja po duket gjithnjë e më joshës, duke ndryshuar dy vitet e fundit sjelljen e pronarëve, balancat e tregut të banesave dhe sidomos fitimet që po sjellin ato.
Kthimi i Shqipërisë në një destinacion turistik bëri që shumë persona të jepnin shtëpitë me qira afatshkurtër, duke konkurruar hotelet, por edhe duke joshur shumë të huaj për shkak të çmimeve të lira ditore në krahasim me vendet e tjera të Europës.
TĂ« dhĂ«nat e AirDNA, njĂ«sia analitike e platformĂ«s sĂ« qiradhĂ«nies Airbnb, tĂ« bĂ«ra tĂ« disponueshme pĂ«r âMonitorâ, bĂ«jnĂ« tĂ« ditur se nĂ« gjithĂ« vendin, mesatarisht nĂ« vitin 2025, jepeshin me qira 26.3 mijĂ« apartamente pĂ«rmes platformĂ«s sĂ« qiradhĂ«nies, Airbnb, nga 21 mijĂ« vitin e mĂ«parshĂ«m, me njĂ« rritje prej 25.3%.
Kjo shifër përfaqëson gati 3% të totalit të njësive për banim në vend (rreth 1.08 milionë) sipas INSTAT, apo 6.1% të apartamenteve në pallate (432 mijë).
Numri i atyre që kanë zgjedhur të lënë shtëpinë në dispozicion të të huajve me ditë është rritur ndjeshëm. Në janar të vitit 2021, kur është dhe e dhëna më e hershme e disponueshme nga AirDNA, jepeshin me qira përmes Airbnb rreth 6.2 mijë apartamente apo njësi të tjera banimi, ose 4 herë më pak sesa sot.
Shtimi i këtyre njësive ditore ka rritur të ardhurat që gjenerohen nga net-qëndrimet e shtetasve të tretë, pjesa më e madhe e të cilëve janë të huaj. Sipas të dhënave nga AirDNA, në vitin 2025 nga qiradhënia në Shqipëri u gjeneruan gjithsej 134 milionë euro, një nivel rekord i regjistruar ndonjëherë në vend. Në krahasim me vitin e mëparshëm, të ardhurat janë rritur me 23.4%.
Zhvillimi është i dukshëm në dy vitet e fundit dhe përkon me rritjen e hyrjes së shtetasve të huaj në vend, që arriti në 11.7 milionë në 2024 dhe i ka kaluar 12 milionë në vitin 2025. Me çmimet ditore të qirave që janë më të lira sesa të hoteleve dhe numrit më të lartë të personave që mund të qëndrojnë në një apartament, kërkesa për këto njësi akomoduese mbetet e lartë.
Për krahasim me vitin 2021, ky treg qarkulloi vetëm 14.6 milionë euro.
Sipas muajve, periudha nga qershori në shtator është ajo që gjeneron më shumë të ardhura, e lidhur me tendencën sezonale, ku shumë shtetas të huaj i drejtohen bregdetit.
Kulmin e shënon gjithnjë gushti, ku në vitin 2025 u arkëtuan 37.2 milionë euro, ose 24.4% e totalit.
Në korrik dhe gusht 2024 jepeshin me qira ditore rreth 30 mijë njësi banimi në të gjithë vendin, me Airbnb. Kjo është dhe periudha me kërkesën më të lartë. 65-67% e këtyre njësive ishin të prenotuara të paktën një ditë gjatë këtij muaji, sipas AirDNA.
âQiradhĂ«nia e shtĂ«pive Ă«shtĂ« njĂ« treg nĂ« rritjeâ, thotĂ« Stela Dhami nga âColliers Internationalâ. Ajo shton se pĂ«rderisa ky treg nuk ka ndĂ«rhyrje, kjo tendencĂ« do tĂ« vazhdojĂ«.
âĂshtĂ« krijuar njĂ« nĂ«ntreg i âhotelerisĂ«â pĂ«r turistĂ«t familjarĂ« dhe rininĂ« me buxhet tĂ« ulĂ«t, duke qenĂ« se tipologjia e turistĂ«ve qĂ« tĂ«rheqim Ă«shtĂ« low costâ.
Net-qëndrimet arrijnë rekord në vitin 2025
Lulëzimi i turizmit ka sjellë një rritje të fortë të net-qëndrimeve në strukturat që janë dhënë me qira nëpërmjet platformës Airbnb.
Në total, për 2025-n, u regjistruan 2.36 milionë net-qëndrime përmes kësaj platforme, me një rritje prej 22.8% me bazë vjetore.
Numri më i lartë i net-qëndrimeve shënohet në gusht, me 444 mijë, me rritje prej 28% në krahasim me të njëjtin muaj të një viti më parë.
Oferta në rritje uli çmimin ditor të qirave, duke filluar nga gushti
Të dhënat e AirDNA tregojnë se çmimi mesatar ditor në Shqipëri për një njësi banuese me qira luhatet nga 40.7 euro në mars në 73.4 euro në gusht.
Ndryshe nga sa ka ndodhur në vendet e tjera, çmimet nuk kanë shënuar ndonjë rritje të lartë vitet e fundit, për shkak të konkurrencës së lartë, që ka ardhur nga shtimi i apartamenteve të listuara.
Mesatarja prej 74 eurosh në gusht vjen si rrjedhojë e çmimeve të larta në njësitë bregdetare, kryesisht në Vlorë e Sarandë, që arrin në 86 euro në gusht, në Durrës, 80 euro/natë, ndërsa në Tiranë, qiraja mesatare ditore nuk e kalon maksimumin e 45 eurove edhe në kulmin e sezonit.
Sipas të dhënave nga AirDNA, çmimi mesatar i qirasë ishte 56.71 euro në vitin 2025, me rritje prej 0.5% në krahasim me 2024-n.
Por, shtimi i konkurrencës në ofertat e shtëpive ka sjellë një tendencë rënëse të çmimeve, sidomos nga gushti deri në fund të vitit. Në gusht, qiraja mesatare ishte 73.4 euro, nga 74.7 euro një vit më parë.
Të ardhurat reale mujore janë në rënie me mbi 4%, kursi është një tjetër goditje
Kthimi efektiv nga qiraja ditore, në shumicën e rasteve, rezulton modest për shkak të konkurrencës së fortë në treg dhe tarifave të ulëta ditore. Megjithatë, në Shqipëri, vendimet për këtë lloj investimi shpesh nuk bazohen në analiza afatgjata të përfitimit.
Pronarë banesash dhe individë të tjerë iu bashkuan trendit, duke rritur ndjeshëm numrin e apartamenteve të ofruara për qira afatshkurtër, të nxitur nga bindja se kjo formë qiradhënieje garanton fitime të lehta dhe të shpejta.
NjĂ« apartament mund ta japĂ«sh me qira ditore nga 40 â 80 euro, por jo i gjithĂ« muaji Ă«shtĂ« i zĂ«nĂ«. Sipas statistikave tĂ« AirDNA, norma e zĂ«nies varion nga 44% nĂ« tetor deri nĂ« 66% nĂ« gusht.
Mesatarisht norma e zĂ«nies ditore ishte 54% nĂ« vitin 2025, nga 55% njĂ« vit mĂ« parĂ«. Kjo do tĂ« thotĂ« se nĂ« njĂ« muaj, shtĂ«pia Ă«shtĂ« e zĂ«nĂ« pĂ«r 15 â 16 ditĂ«, pĂ«rveç muajve tĂ« verĂ«s, kur mund ta japĂ«sh edhe pĂ«r mĂ« shumĂ« se 20 ditĂ«.
Treguesi RevPAR (tĂ« ardhura pĂ«r qiranĂ« e disponueshme), â i cili tregon tĂ« ardhurĂ«n reale ditore bazuar nĂ« arkĂ«timin e njĂ« muaji dhe qĂ« jep njĂ« ide mĂ« tĂ« qartĂ« tĂ« shĂ«ndetit tĂ« tregut sesa shifrat e larta tĂ« tĂ« ardhurave totale, â nĂ« vitin 2025 luhatej nga 18.6 euro nĂ« nĂ«ntor nĂ« 48.5 euro nĂ« gusht, me kĂ«tĂ« tĂ« fundit qĂ« rritet nga zonat bregdetare.
Për pjesën më të madhe të vitit, e ardhura ditore nuk i kalon 25 euro.
Mesatarisht, në vitin 2025, treguesi i të ardhurave reale (RevPAR) ishte 30.7 euro, me rënie të lehtë (-1.4%), në raport me 31.1 euro, që ishte një vit më parë. Treguesi është më i lartë në Vlorë e Sarandë (37.5 euro), Golem (34.2 euro), Durrës (33.6 euro). Në Tiranë, fitimi mesatar neto ditor është 25 euro.
Me një mesatare të thjeshtë, e ardhura mujore nga qiradhënia ditore në Shqipëri është 900 euro në muaj, duke u luhatur nga 1125 euro në Vlorë e Sarandë, rreth 1000 euro në Golem e Durrës dhe 750 euro në Tiranë.
Kjo është një e ardhur bruto, pasi duhet të hiqen shpenzimet si pastrimi, energjia, amortizimi, kosto të tjera të riparimit e zëvendësimit të pajisjeve, etj., që mund të arrijnë nga 100 deri në 200 euro në muaj.
Një tjetër faktor që ndikon është euro. Mesatarisht, 1 euro u këmbye 97.8 lekë, nga 100.7 një vit më parë. Për krahasim, në vitin 2024, e ardhura mesatare ishte 933 euro (neto ditore 31 euro), e konvertuar në monedhën vendase ishte rreth 94 mijë lekë.
Në 2025-n, e ardhura neto mujore ishte 920 euro (31.7 euro në ditë) dhe e konvertuar me kursin e atij viti ishte rreth 90 mijë lekë.
Fitimi real ka rënë me 4.2%, i ndikuar si nga kursi, ashtu dhe kthimi ditor pak më i ulët.
Në praktikë, ky model i qiradhënies afatshkurtër funksionon më mirë për ata që e kanë kthyer qiradhënien në aktivitet të strukturuar, duke menaxhuar disa apartamente njëkohësisht dhe duke ulur kostot për njësi, ose për pronarët që disponojnë banesa në pronësi dhe nuk i përdorin vetë.
Një zgjidhje biznesi që e provuan shumë persona ishte të merrnin një njësi me qira mujore e ta jepnin atë me ditë, duke tentuar të fitonin nga diferenca.
Një prej tyre ishte dhe Erioni, i cili vendosi të merrte me qira një apartament në zonën e Komunës së Parisit në Tiranë, me qëllimin për ta dhënë më pas me qira ditore. Pagesa mujore e qirasë ishte 500 euro, ndërsa çmimi për natë luhatej mes 35 dhe 55 eurove.
Në praktikë, apartamenti arrinte të ishte i zënë jo më shumë se gjysmën e muajit. Përveç qirasë, shpenzimet fikse mujore varionin nga 150 deri në 200 euro, duke përfshirë energjinë, pastrimin, furnizimin me produkte bazë, zëvendësimin e pajisjeve të dëmtuara, si dhe komisionet e platformave Airbnb apo Booking, që shkonin nga 7% në 14%.
TĂ« ardhurat mesatare mujore silleshin rreth 700 â 800 euro, ndĂ«rsa nĂ« muajt mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« gushtit dhe shtatorit arritĂ«n deri nĂ« 1,100 euro.
Megjithatë, fitimi neto mbetej i kufizuar, nga 100 deri në 400 euro në muaj, një nivel që rezultoi i pamjaftueshëm për kohën dhe angazhimin e kërkuar. Sot, Erioni ka hequr dorë nga kjo përvojë dhe thotë se nuk do ta ndërmerrte më një nismë të tillë.
Airbnb, një konkurrent i fortë i hoteleve
Në fund të vitit 2024, sektori i akomodimit dhe shërbimit ushqimor zuri 4.1% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë, sipas të dhënave nga INSTAT. Deri në vitin 2017, akomodimi dhe shërbimi ushqimor kontribuonte më pak se 2% të PBB-së.
Në vlerë, akomodimi dhe shërbimi ushqimor prodhoi 176 miliardë lekë, ose gati 1.8 miliardë euro në vitin 2024, sipas INSTAT, duke arritur një nivel rekord, i ndikuar nga vrulli i turizmit.
Gjithsesi, të dhënat nga AirDNA tregojnë se sektori i turizmit të qirasë afatshkurtër ka marrë një zgjerim të madh, duke konkurruar dukshëm hotelet.
P.sh., të ardhurat e gjeneruara vetëm përmes qiradhënies nga platforma Airbnb në vitin 2024 ishin 135 milionë euro, ndërsa ishin mesatarisht rreth 26 mijë njësi banimi të listuara.
Krahas Airbnb është dhe platforma tjetër Booking, për të cilin nuk ka të dhëna të detajuara, por aktorët e tregut pohojnë se sjell më shumë qiramarrës dhe një pjesë e madhe e tij, përveç hoteleve, mbetet sërish informale.
Për krahasim, 12 hotelet më të mëdha në vend, qarkulluan së bashku në vitin 2024 rreth 10 miliardë lekë, ose 100 milionë euro, pothuajse sa platforma Airbnb në 2024-n (rreth 108 milionë euro).
INSTAT raporton se për vitin 2025, u shënuan gjithsej 9.6 milionë net-qëndrime në vend. Të dhënat e tjera të AirDNA tregojnë se vetëm përmes platformës Airbnb, kërkesa për net-qëndrime ishte 2.36 milionë, ose gati 25% e net-qëndrimeve të deklaruara zyrtarisht./monitor.al/kb
MĂ«ngjesi i 1 shkurtit 1974 nisi si çdo ditĂ« tjetĂ«r pune nĂ« qendrĂ«n e zhurmshme tĂ« SĂŁo Paulos. NĂ« orĂ«n 8:50, nĂ« katet e poshtme tĂ« grataçelĂ«s âEdifĂcio Joelmaâ, njĂ« ndĂ«rtesĂ« moderne 25-katĂ«she e ndĂ«rtuar vetĂ«m pak vite mĂ« parĂ«, shpĂ«rtheu njĂ« zjarr qĂ« do tĂ« shndĂ«rrohej brenda pak minutash nĂ« njĂ« nga katastrofat urbane mĂ« tĂ« rĂ«nda nĂ« historinĂ« e Brazilit.
Shkaku i zjarrit ishte një defekt elektrik në një kondicioner në katin e 12-të. Flakët u përhapën me shpejtësi për shkak të materialeve tepër të djegshme të përdorura në mobilimin e zyrave, ndërsa ndërtesa nuk kishte as sistem automatik shuarjeje, as dalje emergjente të përshtatshme. Rreth 15 minuta pas shpërthimit të zjarrit, një banor i një godine fqinje njoftoi Departamentin e Zjarrfikësve të São Paulos.
Njësitë e para mbërritën vetëm pesë minuta më vonë, por situata kishte dalë tashmë jashtë kontrollit. Flakët, të ushqyera nga korridoret e ngushta dhe shkallët që vepronin si oxhaqe vertikale, u ngjitën me shpejtësi deri në katin e 15-të, ku përkohësisht u ndalën për shkak të mungesës së materialeve të tjera të djegshme. Megjithatë, tymi i dendur dhe temperaturat ekstreme bënë që katet e sipërme të shndërroheshin në kurthe vdekjeje.
Rreth 300 persona arritĂ«n tĂ« evakuoheshin duke pĂ«rdorur ashensorĂ«t â njĂ« veprim jashtĂ« çdo protokolli sigurie, por i diktuar nga paniku dhe mungesa e alternativave. ShumĂ« tĂ« tjerĂ« mbetĂ«n tĂ« bllokuar. Me kalimin e minutave, qindra njerĂ«z u ngjitĂ«n drejt tarracĂ«s sĂ« godinĂ«s, me shpresĂ«n se helikopterĂ«t do tâi shpĂ«tonin. Pamjet dramatike tĂ« njerĂ«zve tĂ« rrethuar nga flakĂ«t, qĂ« valĂ«vitnin rrobat ose hidhnin letra pĂ«r tĂ« tĂ«rhequr vĂ«mendjen, u bĂ«nĂ« simbol i tragjedisĂ«.
Por shpëtimi nga ajri ishte pothuajse i pamundur. Nxehtësia e madhe krijonte rryma të rrezikshme ajri, ndërsa tymi i zi e bënte të pamundur uljen e sigurt të helikopterëve. Disa persona, të pushtuar nga dëshpërimi, u hodhën nga lartësitë marramendëse, duke humbur jetën para syve të turmës së mbledhur poshtë.
Pas rreth dy orësh luftë me flakët, zjarrfikësit arritën ta vinin zjarrin nën kontroll. Operacionet e kërkim-shpëtimit vazhduan për orë të tëra. Kur ndërtesa u kontrollua plotësisht, bilanci ishte tronditës: 179 të vdekur dhe qindra të plagosur. Shumica e viktimave kishin humbur jetën nga asfiksia, ndërsa të tjerë nga djegiet ose rëniet fatale.
Tragjedia e âJoelmaâ-s shkaktoi njĂ« shok tĂ« thellĂ« nĂ« shoqĂ«rinĂ« braziliane. Hetimet nxorĂ«n nĂ« pah mangĂ«si tĂ« rĂ«nda nĂ« standardet e sigurisĂ« sĂ« ndĂ«rtesave tĂ« larta dhe mungesĂ«n e rregulloreve tĂ« forta kundĂ«r zjarrit. Si pasojĂ«, Brazili ndĂ«rmori reforma tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« kodet e ndĂ«rtimit, duke e kthyer kĂ«tĂ« tragjedi nĂ« njĂ« pikĂ« kthese pĂ«r sigurinĂ« urbane.
Sot, zjarri i âJoelmaâ-s mbetet njĂ« kujtesĂ« e dhimbshme e çmimit qĂ« paguhet kur moderniteti ndĂ«rtohet pa masa mbrojtĂ«se. NjĂ« datĂ« e zezĂ« nĂ« historinĂ« e SĂŁo Paulos, ku flakĂ«t jo vetĂ«m dogjĂ«n njĂ« ndĂ«rtesĂ«, por ekspozuan brishtĂ«sinĂ« e jetĂ«s njerĂ«zore pĂ«rballĂ« neglizhencĂ«s dhe kaosit.
Vitet e fundit Ă«shtĂ« shtuar numri i individĂ«ve qĂ« po investojnĂ« nĂ« blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme. TĂ« dhĂ«nat e sakta mungojnĂ«, por agjencitĂ« real estate vlerĂ«sojnĂ« qĂ« 10 â 15% e blerjeve bĂ«hen pĂ«r qĂ«llime investimi.
Pronën mund ta japësh me qira, ose të presësh të rritet çmimi e ta rishesësh sërish.
Rritja e shpejtë e çmimeve të apartamenteve vitet e fundit, ndërsa qiratë mbeten të ulëta, po e bën gjithnjë e më të paleverdishëm blerjen me synimin për ta dhënë me qira.
Stela Dhami e âColliers Internationalâ thotĂ« se nuk ka asnjĂ« leverdi qĂ« tĂ« blesh njĂ« apartament si mjet investimi pĂ«r tĂ« marrĂ« qira nĂ« kryeqytet.
âNdonĂ«se varet nga zona, kthimi Ă«shtĂ« shumĂ« i ngadaltĂ« dhe nga 15 vjet Ă«shtĂ« rritur nĂ« mbi 17 vjet, pĂ«r shkak tĂ« rritjes sĂ« shpejtĂ« tĂ« çmimeve tĂ« blerjeve tĂ« apartamenteveâ.
Kjo periudhĂ« konsiderohet shumĂ« e lartĂ«, teksa mesatarja pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar tĂ« leverdishĂ«m kĂ«tĂ« lloj investimi Ă«shtĂ« 10 â 12 vjet. Ajo shton se i vetmi investimi qĂ« ia vlen Ă«shtĂ« rishitja.
Në Tiranë, çmimi mesatar i apartamenteve ka arritur në rreth 2 mijë euro, sipas Key Data Albania dhe Deloitte, pra një apartament prej 90 metra katror kushton rreth 180 mijë euro.
Nëse këtë apartament e jep me qira ditore fiton mesatarisht 750 euro në muaj bruto dhe nëse e jep mujore, fitimi është pak a shumë në të njëjtat nivele, ndonëse varet nga zona. Në këto nivele, kthimi bruto është rreth 20 vjet.
PĂ«r apartamentet nĂ« zona mĂ« qendrore, qiraja shkon dhe 1000 euro nĂ« muaj, por çmimi i blerjes rritet mesatarisht nĂ« 2500 â 3000 euro nĂ« muaj, apo 225 mijĂ« â 270 mijĂ« euro, duke pasur njĂ« kthim bruto midis 19 â 23 viteve.
Znj. Dhami shton se e vetmja zonë ku ndoshta është me leverdi investimi për ta dhënë me qira, është bregdeti, nëse arrin të blesh një apartament të lirë, pasi çmimet e qirave janë më të shtrenjta.
NĂ« VlorĂ«, çmimi mĂ« i lirĂ« pĂ«r blerje Ă«shtĂ« 1300 euro/mÂČ nĂ« Orikum, nĂ« 3500 nĂ« vijĂ«n e parĂ« tĂ« qytetit. Qiraja mĂ« e shtrenjtĂ« ditore sipas AirDNA Ă«shtĂ« 80-85 euro nĂ« qershor â gusht, e mĂ« pas zbret nĂ« 50 â 60 euro.
NĂ« DurrĂ«s, nĂ« zonĂ«n e Golemit, çmimet nĂ« vijĂ«n e parĂ« kanĂ« arritur deri nĂ« 2000 euro/mÂČ dhe 900 â 1300 euro/mÂČ nĂ« vijĂ«n e dytĂ«, sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« agjencive tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme tĂ« bregdetit.
NĂ« Golem, sipas AirDNA, qiraja mĂ« e lartĂ« ditore arrin nĂ« 80 euro nĂ« qershor â gusht e mĂ« pas luhatet nĂ« 40 â 70 euro.
Në Vlorë p.sh., nëse blen një apartament 90 metra katror me një çmim 2000 euro për metër katror, fitimi mesatar mujor nga qiraja, sipas Airbnb është rreth 1120 euro, që nënkupton një kthim prej rreth 13 vitesh, duke iu afruar skenarit që më në fund ka kuptim ekonomik.
Në Golem, ku apartamentet janë më lirë sesa në Vlorë, nëse blen një apartament 90 metra me 1500 euro për metër katror, fitimi mujor sipas Airbnb është 1026 euro. Në këtë rast, leverdia është dhe më e lartë, me një kthim bruto prej 10-11 vitesh.
Në Shëngjin, për një apartament 90 metra, me një çmim prej 1500 euro dhe të ardhura neto nga qiraja prej 805 eurosh në muaj, kthimi është për rreth 13-14 vjet./monitor.al/kb
Për ditën e diel, vendi ynë do të vijojë të ndikohet nga kushte atmosferike të paqëndrueshme. Moti parashikohet me vranësira mesatare e të ndendura si dhe alternime të herëpashershme kthjellimesh.
Reshje shiu të herëpashershme me intensitet të ulët që në orët e para 24-orëshit deri në mëngjes, fillimisht në jug të vendit e gradualisht do të shtrihen edhe në pjesën tjetër të territorit. Lokalisht reshje shiu hera-herës në formën e shtrëngatave afatshkurtra, në orët e mesditës dhe pasdite reshjet me intensitet të ulët lokalizohen në veri e pjesërisht në relievet malore në juglindje. Në orët e mbrëmjes reshjet e shiut ndërpriten në të gjithë vendin.
Në lartësinë mbi 900-1000 metra në verilindje-juglindje reshje bore me intensitet të ulët e lokalisht derimesatar kryesisht në juglindje.
Era do të fryjë do të fryjë me drejtim nga verilindje-lindje me shpejtësi mesatare 8 m/s, përgjatë vijës bregdetare dhe në zonat luginore era me shpejtësi deri në 17m/s.
Valëzimi i detit tdo të jetë i forcës 2-3 ballë./kb
Kjo javĂ« Ă«shtĂ« si tĂ« jesh protagonist i njĂ« seriali televiziv: ti hyn nĂ« skenĂ«, shkakton trazira dhe lĂ« gjurmĂ«. Marsi tĂ« bĂ«n tĂ« paduruar, por edhe tepĂ«r magnetik. VetĂ«m ki kujdes tĂ« mos pĂ«rpiqesh tĂ« fitosh çdo debat: ndonjĂ«herĂ« mjeshtri e vĂ«rtetĂ« Ă«shtĂ« tâi lĂ«sh tĂ« tjerĂ«t tĂ« flasin. Puna po pĂ«rshpejtohet, zemra jote po rreh shumĂ« dhe gjumi Ă«shtë⊠opsional.
DEMI
Ju pret luks i qetë dhe hakmarrje afatgjatë. Po lëvizni ngadalë por strategjikisht, si një dhelpër që studion terrenin para se të sulmojë. Kjo është një kohë e shkëlqyer për para dhe vendime praktike. Në dashuri, ndaloni së rezistuari: kur e lini pak kontrollin, ndodhin gjëra shumë interesante.
BINJAKĂT
Ke dialog të shkëlqyer, ide të shpejta dhe absolutisht asnjë dëshirë për mërzitje. Je lloji i personazhit që vjedh shfaqjen me një batutë të vetme. Por ki kujdes të mos premtosh më shumë sesa mund të mbash: disa njerëz të marrin seriozisht. Flirton kudo, një mendje hiperaktive, një shpirt kurioz.
GAFORRJA
NĂ«n armaturĂ«n tĂ«nde fshihet njĂ« mendje e mprehtĂ« qĂ« vĂ«ren gjithçka. KĂ«tĂ« javĂ«, i kupton gjĂ«rat para tĂ« tjerĂ«ve â dhe bĂ«n sikur nuk po ndodh asgjĂ«. NĂ« dashuri, kĂ«rkon siguri, por edhe tĂ« vĂ«rtetĂ«n: njĂ« bisedĂ« e pakĂ«ndshme Ă«shtĂ« mĂ« e mirĂ« se njĂ« mijĂ« heshtje. Mbrojeni energjinĂ« tuaj; jo tĂ« gjithĂ« meritojnĂ« qasje.
LUANI
Karizma juaj është shumë e fortë, egoja juaj është nën vëzhgim. Ju keni lindur për të shkëlqyer, por tani universi kërkon substancë, jo vetëm shfaqje. Kjo është një kohë e shkëlqyer për lidership të vërtetë, llojin që dëgjon. Në dashuri: më pak shfaqje, më shumë zemër. Kur jeni autentikë, fitoni pa mundim.
VIRGJĂRESHA
Jeni analitike, me mendje tĂ« kthjellĂ«t, pothuajse inteligjente nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« rrezikshme. Po i sheh tĂ« çarat qĂ« tĂ« tjerĂ«t i injorojnĂ«. PĂ«rdore kĂ«tĂ« aftĂ«si pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar, jo pĂ«r tĂ« kritikuar veten. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« javĂ« e pĂ«rsosur pĂ«r tĂ« rivendosur rendin, si brenda ashtu edhe jashtĂ«. NĂ« dashuri: ndalo sĂ« ârregulluariâ personin tjetĂ«r, merr frymĂ« thellĂ«.
PESHORJA
ElegancĂ« mendore, bukuri natyrale, por vendimet shtyhen. Shprehja klasike âDo ta mendoj pĂ«rsĂ«riâ nuk vlen mĂ«. ĂshtĂ« koha pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« zgjedhje, edhe nĂ«se jo gjithçka Ă«shtĂ« perfekte. MarrĂ«dhĂ«niet janĂ« nĂ« qendĂ«r: ata qĂ« tĂ« japin ekuilibĂ«r qĂ«ndrojnĂ«, pjesa tjetĂ«r⊠largohen me stil.
AKREPI
ĂshtĂ« aq intensive sa njĂ« komplot i errĂ«t i sajuar mirĂ«. Po lexoni midis rreshtave dhe askush nuk e vĂ«ren. Pushteti juaj personal po rritet, por duhet tĂ« pĂ«rdoret me hir. NĂ« dashuri, ose je gjithçka ose asgjĂ«: sigurohuni qĂ« personi me tĂ« cilin jeni mund ta pĂ«rballojĂ« nxehtĂ«sinĂ«.
SHIGJETARI
Ju dëshironi arratisje, horizonte të reja, të vërteta të pakëndshme. Kjo është një javë ideale për të thënë atë që mendoni, por pa hedhur shigjeta rastësisht. Do të lindin mundësi për udhëtime, studime ose vizione të reja. Zemra juaj dëshiron hapësirë, jo justifikime.
BRICJAPI
Jeni i ftohtë nga jashtë, por strategjik nga brenda. Po ndërton diçka që do të zgjasë, edhe nëse tani duket e vështirë. Mos e nënvlerëso anën tënde emocionale: të qenit njeri nuk të bën të dobët, të bën të vërtetë. Dashuri serioze, punë e fortë, respekt në rritje.
UJORI
Ju jeni vizionar, jokonvencional dhe një hap përpara. Ide të shkëlqyera, por duhet të jeni konkretë që ato të funksionojnë. Kjo është një javë e përsosur për bashkëpunime jokonvencionale. Në dashuri, kërkoni liri, por mos harroni të jeni vërtet aty.
PESHQIT
Jeni intuitiv, i thellĂ«, pothuajse profetik. Ndjen gjithçka â tepĂ«r â por tani di si tĂ« dallosh atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« e jotja nga ajo qĂ« thith. Kreativiteti nĂ« rritje, Ă«ndrrat kaq tĂ« gjalla. NĂ« dashuri, mĂ« pak idealizim, mĂ« shumĂ« prani: magjia e vĂ«rtetĂ« Ă«shtĂ« kĂ«tu. /Kb
Dashi
Kohët e fundit ke ndjekur verbërisht një ide të paracaktuar se ku duhet të jesh dhe çfarë duhet të bësh. Je i zënë në një rutinë që u shërben më shumë të tjerëve sesa vetes. Tani është koha për ta ndryshuar këtë trend vetëshkatërrues.
Demi
Do tĂ« keni fat nĂ« karrierĂ«n tuaj dhe Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« afĂ«r nga sa mendoni. ĂelĂ«si sot Ă«shtĂ« tĂ« pĂ«rcaktoni hollĂ«sitĂ« e planit tuaj. Diçka mjaft e veçantĂ« mund tĂ« vijĂ« nĂ« jetĂ«n tuaj nĂ« çift.
Binjakët
Mund të përballeni me një pengesë në një marrëdhënie të rëndësishme. Të dy duhet të flisni, por në një mënyrë të tillë që të lini mënjanë krenarinë dhe kokëfortësinë tuaj dhe të jeni të sinqertë dhe autentikë me njëri-tjetrin. Sa më fleksibël të jeni të dy, aq më mirë.
Gaforrja
Vendosja planetare mĂ« nĂ« fund do tâju ndihmojĂ« tĂ« kuptoni se çfarĂ« ka shkaktuar njĂ« burim tĂ« caktuar acarimi ose zemĂ«rimi. Mund tĂ« zbuloni se ndjeni dĂ«shirĂ«n pĂ«r tâu grindur dhe papritmas tĂ« kuptoni saktĂ«sisht pse kjo vazhdon tĂ« ndodhĂ«. Ky kuptim Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rparim i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, i cili mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« zgjidhjen e problemeve midis jush dhe partnerit tuaj.
Luani
Mund të zbulosh se ndjenjat e tua pasionante për një person të caktuar po krijojnë një revolucion në jetën tënde. Po e kupton se nuk ka arsye të shqetësohesh. Kjo po sjell një frymë të gjallë dhe të mrekullueshme në jetën tënde.
Virgjëresha
Sot Ă«shtĂ« njĂ« ditĂ« e mirĂ« pĂ«r tâu kujdesur pĂ«r çdo hulumtim qĂ« duhet tĂ« bĂ«ni nĂ« lidhje me punĂ«n tuaj. Kjo mund tĂ« nĂ«nkuptojĂ« intervistimin e njerĂ«zve tĂ« ndryshĂ«m nĂ« fushĂ«n tuaj. Mund tĂ« nĂ«nkuptojĂ« gjithashtu tĂ« shkoni nĂ« bibliotekĂ« dhe tĂ« kĂ«rkoni artikuj revistash dhe gazetash.
Peshorja
Mundohu tĂ« mos mbĂ«shtetesh shumĂ« te pajisjet elektronike sot. Informacioni qĂ« vjen nga kompjuterĂ«t mund tĂ« mos jetĂ« plotĂ«sisht i vĂ«rtetĂ«. ĂshtĂ« e mundur qĂ« gjĂ«ra tĂ« tilla tĂ« tregojnĂ« njĂ« anĂ« tĂ« caktuar tĂ« çështjes, por ato nuk mund tĂ« tĂ« japin tĂ« gjithĂ« pamjen e nevojshme.
Akrepi
Synimet dhe ëndrrat financiare që keni kërkojnë përqendrim. Të ardhura të tilla të papritura parash nuk do të ndodhin pa punë të madhe nga ana juaj. Kjo është një ditë e mirë për të plotësuar boshllëqet në lidhje me hapat e qëllimshëm që duhet të ndërmerrni.
Shigjetari
Mund tĂ« kesh zgjidhjen perfekte pĂ«r dilemat e karrierĂ«s sĂ« tĂ« gjithĂ«ve, por a ke njĂ« zgjidhje tĂ« realizueshme pĂ«r tĂ« tuat? PĂ«rqendro energjinĂ« tĂ«nde nĂ« problemet e tua nĂ« vend qĂ« tĂ« punosh kaq shumĂ« pĂ«r tĂ« zgjidhur problemet e tĂ« gjithĂ«ve. Gjithsesi nuk mund tâi kontrollosh tĂ« tjerĂ«t.
Bricjapi
E di që ke të drejtë, por megjithatë, duket se po të kundërshtojnë nga të gjitha anët. Mos lejo që presioni i jashtëm të të largojë nga pikëpamjet e tua për të vërtetën. Për sa kohë që je besnik ndaj vetes, gjithçka do të shkojë për mirë.
Ujori
Dëgjoni çfarë kanë për të thënë të tjerët, pavarësisht nëse jeni dakord me ta apo jo. Mendja juaj optimiste mund të mos e pëlqejë verifikimin e realitetit që vjen nga të tjerët, por besoni se kjo është për të mirën tuaj. Do të përfitoni shumë.
Peshqit
Puna pĂ«rgatitore Ă«shtĂ« çelĂ«si i suksesit tuaj tani. PĂ«rpara se tĂ« hidhni hapin tjetĂ«r, sigurohuni qĂ« jeni plotĂ«sisht tĂ« pĂ«rgatitur pĂ«r tĂ«. TĂ« nxitosh veten nĂ« kĂ«tĂ« fazĂ« tĂ« âlojĂ«sâ mund tĂ« jetĂ« shumĂ« e dĂ«mshme pĂ«r ju. Jini praktikĂ« dhe tĂ« pĂ«rqendruar.
Këtë të diel vendi ynë do të vijojë të ndikohet nga kushte atmosferike të paqëndrueshme. Moti parashikohet me vranësira mesatare e të ndendura si dhe alternime të herëpashershme kthjellimesh.
Reshje shiu të herëpashershme me intensitet të ulët që në orët e para 24-orëshit deri në mëngjes, fillimisht në jug të vendit e gradualisht do të shtrihen edhe në pjesën tjetër të territorit. Lokalisht reshje shiu hera-herës në formën e shtrëngatave afatshkurtra, në orët e mesditës dhe pasdite reshjet me intensitet të ulët lokalizohen në veri e pjesërisht në relievet malore në juglindje. Në orët e mbrëmjes reshjet e shiut ndërpriten në të gjithë vendin.
Në lartësinë mbi 900-1000 metra në verilindje-juglindje reshje bore me intensitet të ulët e lokalisht derimesatar kryesisht në juglindje.
Era do tĂ« fryjĂ« do tĂ« fryjĂ« me drejtim nga verilindje â lindje me shpejtĂ«si mesatare 8 m/s, pĂ«rgjatĂ« vijĂ«s bregdetare dhe nĂ« zonat luginore era me shpejtĂ«si deri nĂ« 17m/s.
LONDĂR, 1 shkurt /ATSH/- ArinjtĂ« polarĂ« nĂ« arkipelagun norvegjez tĂ« Svalbardit janĂ« bĂ«rĂ« obezĂ« dhe mĂ« tĂ« fortĂ« qĂ« nga fillimi i viteve 1990, edhe pse akulli ka vazhduar tĂ« ulet pĂ«r shkak tĂ« ndryshimeve klimatike, sipas BBC.
Kjo është e papritur, pasi akulli është thelbësor për gjuetinë e fokave, që sigurojnë ushqim të pasur me yndyrë.
Hulumtuesit matën dhe peshuan 770 arinj midis viteve 1992 dhe 2019 dhe zbuluan se trupat e tyre ishin bërë më të shëndoshë.
Arinjtë duket se janë përshtatur me humbjen e akullit duke konsumuar më shumë ushqim tokësor, përfshirë drerin dhe morsat.
Rritja e popullsisë së morsave, të mbrojtura që nga vitet 1950, ka siguruar një burim të ri ushqimi për arinjtë.
Gjithashtu, fokat mblidhen nĂ« zona mĂ« tĂ« vogla akulli, duke i bĂ«rĂ« ato mĂ« tĂ« lehta pĂ«r tâu kapur nga arinjtĂ«.
Megjithëse këto rezultate janë pozitive në afat të shkurtër, studiuesit paralajmërojnë se situata nuk pritet të zgjasë.
Akulli do të vazhdojë të ulet, duke i detyruar arinjtë të udhëtojnë më larg për të gjuajtur, gjë që konsumon më shumë energji dhe yndyrë.
Ekspertët theksojnë se rikuperimi i popullsisë pas gjuetisë së madhe të viteve 1970, së bashku me rritjen e numrit të morsave ka dhënë një shtytje të përkohshme për arinjtë.
Megjithatë, studimet tregojnë se më shumë ditë pa akull ulin mbijetesën e të vegjëlve dhe të femrave më të moshuara.
Në pjesë të tjera të Arktikut, ndikimi i ndryshimeve klimatike është më i rëndë.
Humbja e akullit pritet të shkaktojë ulje të popullsisë së arinjve në afat të gjatë, pasi ata varen plotësisht nga akulli për të mbijetuar./ /Ad.Ab./ a.jor.
TIRANĂ, 1 shkurt /ATSh/ Muajt e dimrit shoqĂ«rohen jo vetĂ«m me temperatura tĂ« ulĂ«ta, por edhe me njĂ« rritje tĂ« ndjeshme tĂ« stresit dhe ankthit tek njĂ« pjesĂ« e qytetarĂ«ve. Mungesa e dritĂ«s natyrale, izolimi social, ritmi i ngadaltĂ« i jetĂ«s ndikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt nĂ« shĂ«ndetin mendor.
Në një intervistë për ATSh-në, Andia Meksi, specialiste e shëndetit mendor pranë Institutit të Shëndetit Publik (IShP) shpjegon se gjatë dimrit vërehet një shtim i konsultave për ankth, çrregullime të gjumit dhe lodhje emocionale.
âNĂ« kulturat perĂ«ndimore ky fenomen njihet si âwinter bluesâ ose âdepresioni dimĂ«rorâ, ku individĂ«t pĂ«rjetojnĂ« humor tĂ« ulĂ«t, lodhje mendore, apati, shpĂ«rqendrim, probleme me gjumin dhe oreksin, etj. Arsyet e kĂ«saj gjendje lidhen me klimĂ«n e ftohtĂ« dhe ditĂ«t e shkurtra apo dhe mungesa e diellit nĂ« shumicĂ«n e ditĂ«ve gjatĂ« sezonit tĂ« dimrit. Ekziston njĂ« lidhje, edhe pse jo e drejtpĂ«rdrejtĂ« (shkak-pasojŃ) midis gjendjes sĂ« humorit dhe klimĂ«s, pra, mungesa e diellit dhe ndikimi qĂ« ka nĂ« gjendjen tonĂ« tĂ« pĂ«rgjithshme. GjatĂ« dimrit, trupi Ă«shtĂ« i ekspozuar ndaj virozave dhe mungesĂ«s sĂ« rrezeve tĂ« diellit (vitamina D), kjo çon edhe nĂ« rĂ«nie tĂ« sistemit imunitar. Gjithashtu, kontaktet sociale bĂ«hen me tĂ« rralla nĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ« se nĂ« verĂ«, si dhe aktiviteti fizik Ă«shtĂ« i kufizuar, çka mund tĂ« çojĂ« nĂ« njĂ« gjendje apatie, lodhjeje dhe humor tĂ« ulĂ«tâ, thotĂ« Meksi.
Meksi shton se ka disa faktorë psikologjikë, socialë dhe ekonomikë që i bëjnë disa individë më të cenueshëm ndaj këtij efekti dimëror, siç mund të jenë problemet ekzistuese të shëndetit mendor, kryesisht probleme me humorin (depresion, çrregullimi bipolar) dhe ankthit (ankth i përgjithësuar, sulme të panikut, çrregullimi obsesiv kompulsiv (OCD), etj.), por edhe individët me probleme të abuzimit me substancat si alkooli, drogat dhe individët me probleme të përshtatjes.
âSipas ShoqatĂ«s Amerikane tĂ« PsikiatrisĂ« (APA), gjatĂ« stinĂ«s sĂ« dimrit individĂ«t pĂ«rjetojnĂ« simptomat si ndjenjĂ« trishtimi, humbje interesi ose kĂ«naqĂ«sie nĂ« aktivitetet qĂ« zakonisht pĂ«lqehen, ndryshime nĂ« oreks, ndryshim nĂ« gjumĂ«, humbje energjie ose ndjenjĂ« mĂ« e lodhur pavarĂ«sisht njĂ« sasie tĂ« mirĂ« gjumi, ngadalĂ«sim i tĂ« menduarit, pĂ«rqendrimit ose vendimmarrjes, rritje e aktiviteteve si ecja, shtrĂ«ngimi i duarve ose pamundĂ«sia pĂ«r tâu ulur, ose ngadalĂ«sim i lĂ«vizjeve ose tĂ« folurit, ndjenjĂ« e pashpresĂ«, pa vlerĂ« ose faji, si edhe mendime pĂ«r vdekje ose vetĂ«vrasjeâ, pohon Meksi, duke nĂ«nvizuar se shĂ«ndeti mendor nuk Ă«shtĂ« njĂ« gjendje statike, por dinamike.
âPĂ«r ata tĂ« cilĂ«t janĂ« duke hasur vĂ«shtirĂ«si nĂ« pĂ«rmbushjen e detyrave tĂ« pĂ«rditshme, qĂ« kanĂ« probleme me gjumin, humorin dhe shqetĂ«simet trupore apo psikoemocionale, tĂ« drejtohen pranĂ« mjekut tĂ« familjes nĂ« qendrat socio-shĂ«ndetĂ«sore nĂ« zonat e tyre tĂ« banimit. TashmĂ«, pranĂ« qendrave shĂ«ndetĂ«sore primare janĂ« atashuar stafet psiko-sociale tĂ« cilat ofrojnĂ« vlerĂ«sime dhe referim pĂ«r trajtim tĂ« specializuar tĂ« shĂ«ndetit mendor. KĂ«ta profesionistĂ« janĂ« tĂ« pajisur me njohuri dhe mjetet pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« ndĂ«rhyrje dhe pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar ndihmĂ«n qĂ« iu duhetâ, thekson ajo.
Dimri, sipas Meksit, i kufizon individët në kryerjen e aktiviteteve në ambiente të hapura dhe në natyrë, por kurrsesi nuk ndikon në marrëdhëniet dhe jetën sociale të individëve.
âTĂ« ndenjurit vetĂ«m nuk Ă«shtĂ« domosdoshmĂ«risht shenjĂ« e vetmisĂ« apo tĂ«rheqjes sociale. Ka individĂ« tĂ« cilĂ«t nuk ndihen tĂ« vetmuar pasi e kanĂ« kohĂ«n tĂ« zĂ«nĂ« duke bĂ«rĂ« gjĂ«rat qĂ« iu pĂ«lqejnĂ« dhe qĂ« i bĂ«jnĂ« tĂ« ndihen mirĂ« me veten. Por, dimri kufizon kryerjen e aktiviteteve nĂ« ambiente tĂ« hapura dhe nĂ« natyrĂ«, por kurrsesi nuk ndikon nĂ« marrĂ«dhĂ«niet dhe jetĂ«n sociale tĂ« individĂ«ve. Izolimi apo tĂ«rheqja sociale ndaj aktiviteteve dhe kontakteve/ marrĂ«dhĂ«nieve qĂ« mĂ« parĂ« i kryenim me dĂ«shirĂ«, ndodh si pasojĂ« e ndjenjĂ«s sĂ« pasigurisĂ«, ankthit dhe problematikave tĂ« tjera qĂ« lidhen me shĂ«ndetin tonĂ« mendorâ, shton ajo.
Meksi ndan njëherësh edhe disa këshilla praktike për qytetarët dhe mënyrën se si duhet të veprohet për ta përballuar emocionalisht dimrin.
Ajo thekson se qytetarët duhet të jenë të vëmendshëm ndaj ndryshimeve në mendime, gjendjen emocionale dhe sjelljen e tyre.
âDuhet tĂ« komunikoni me miq dhe familjarĂ« pĂ«r vĂ«shtirĂ«sitĂ« qĂ« po kaloni dhe me punĂ«dhĂ«nĂ«sin nĂ«se kjo po ndikon nĂ« performancĂ«n tuaj nĂ« punĂ« dhe tĂ« kĂ«rkoni zgjidhje pĂ«r problemet qĂ« po hasni. Kujdesi ndaj vetes Ă«shtĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, ndaj drejtojuni njĂ« specialisti tĂ« shĂ«ndetit mendor nĂ« rast nevoje. Takimet konsultuese me njĂ« profesionist ndihmojnĂ« qĂ« tĂ« parandalojmĂ« pĂ«rkeqĂ«simin e gjendjes dhe tĂ« adresojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n e duhur problemet e shĂ«ndetit tonĂ« mendorâ, thotĂ« Meksi.
Sipas saj, e rëndësishme është që të ruhet edhe rutina e përditshme, aktiviteti fizik dhe orët e plota të gjumit.
âAngazhimi nĂ« punĂ«, kujdesi pĂ«r higjienĂ«n e shtĂ«pisĂ« dhe vetes, gatimi i vakteve tĂ« shĂ«ndetshme nĂ« vend qĂ« tâi blini tĂ« gatshme, shpenzimi i kohĂ«s me veten nĂ« mĂ«nyrĂ« cilĂ«sore dhe reduktimi i ndĂ«rveprimit nĂ« rrjetet sociale dhe botĂ«n virtuale janĂ« disa prej angazhimeve qĂ« ndihmojnĂ« nĂ« reduktimin e gjendjes sĂ« rĂ«nduar emocionaleâ, thekson ajo.
âGjithashtu, aktiviteti fizik i lehtĂ« dhe i moderuar (tĂ« paktĂ«n 20 minuta ecje çdo ditĂ« ose 60-90 minuta fizkulturĂ« 3 herĂ« nĂ« javĂ«); 6-7 orĂ« gjumĂ« me orare fikse (fjetje-zgjim); pushimi, reduktimi dhe shmangia e produkteve tĂ« duhanit, alkoolit dhe drogave; mbajtja e njĂ« ditari ku tĂ« shĂ«noni mendimet qĂ« keni; meditimi dhe kontakti me familjarĂ«t dhe miq, janĂ« tĂ« tjerĂ« faktorĂ« pozitivĂ« qĂ« ndikojnĂ« nĂ« pĂ«rmirĂ«simin e gjendjes. NĂ«se gjendja juaj nuk pĂ«rmirĂ«sohet, duhet ndĂ«rhyrja tek specialisti i shĂ«ndetit mendorâ, pĂ«rfundoi Meksi.
MILANO, 1 shkurt /ATSH-ANSA/ â Kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« diagnozĂ« psikiatrike, por njĂ« çelĂ«s klinik pĂ«r tĂ« kuptuar sjellje tĂ« caktuara tĂ« udhĂ«heqĂ«sve politikĂ«, pĂ«rfshirĂ« presidentin e SHBA-sĂ« Donald Trump, qĂ« aktualisht po shkaktojnĂ« shqetĂ«sim nĂ« opinionin publik ndĂ«rkombĂ«tar.
Ky Ă«shtĂ« âsolipsizmiâ, njĂ« koncept pak i njohur pĂ«r publikun e gjerĂ«, por i diskutuar gjerĂ«sisht nĂ« qarqet e specialistĂ«ve, i cili shfaqet sĂ« bashku me hipotezĂ«n e çrregullimit tĂ« personalitetit narcist.
âSolipsistiâ Ă«shtĂ« njĂ« person qĂ« bĂ«het pika e vetme e referencĂ«s sĂ« tij.
Ndryshe nga narcisti, ai ose ajo as nuk pĂ«rpiqet tĂ« joshĂ« ose tâi kĂ«naqĂ« tĂ« tjerĂ«t.
Ai thjesht nuk arrin të njohë ekzistencën e tyre si entitete autonome.
âBota e jashtme pushon sĂ« pasuri ndonjĂ« substancĂ«â, shpjegoi Claudio Mencacci, bashkĂ«president, nĂ« Kongresin e 27-tĂ« tĂ« ShoqĂ«risĂ« Italiane tĂ« NeuropsikofarmakologjisĂ« (SINPF), i cili sqaroi se nĂ« psikiatri ânjĂ« diagnozĂ« nuk mund tâi atribuohet njĂ« personi qĂ« nuk Ă«shtĂ« vlerĂ«suar drejtpĂ«rdrejtâ.
âMegjithatĂ« Ă«shtĂ« legjitime tĂ« diskutohen modelet e sjelljes kur ato janĂ« tashmĂ« objekt i njĂ« debati tĂ« gjerĂ« shkencor ndĂ«rkombĂ«tar. Modeli i sjelljes, pra jopatologjik, i solipsizmit ndihmon nĂ« interpretimin e tipareve tĂ« tilla si pamundĂ«sia pĂ«r tâu pĂ«rputhur me rregullat, pĂ«rbuzja pĂ«r normat shoqĂ«rore, tendenca pĂ«r tĂ« gĂ«njyer, nervozizmi dhe mungesa e empatisĂ« dhe pendimitâ, thekson ai.
âKĂ«to janĂ« karakteristika qĂ«, kur vĂ«rehen nĂ« menaxhimin e pushtetit tĂ« pakufizuar, marrin njĂ« rĂ«ndĂ«si krejtĂ«sisht tĂ« ndryshme sesa nĂ« jetĂ«n privateâ, shtoi Mencacci duke theksuar njĂ« pikĂ« tjetĂ«r pĂ«r reflektim: mosfrenimin dhe kontrollin e impulseve.
âShumĂ« kolegĂ« amerikanĂ« dhe britanikĂ« kanĂ« theksuar se si mungesa e filtrave mund tĂ« sugjerojĂ« njĂ« mosfunksionim tĂ« lobeve frontale. NĂ« pleqĂ«ri, kĂ«to shenja ndonjĂ«herĂ« shoqĂ«rohen me njĂ« deficit tĂ« mundshĂ«m organik njohĂ«s, megjithĂ«se e pĂ«rsĂ«ris se kĂ«to janĂ« hipoteza teorikeâ, thotĂ« ai.
âĂĂ«shtja nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me vĂ«mendjen e medias, por me shĂ«ndetin kolektiv. Karakteristikat qĂ« mund tĂ« duken si tipare individuale bĂ«hen problem kur ndikojnĂ« nĂ« vendime qĂ« kanĂ« pasoja globaleâ, pĂ«rfundoi ai.
âHistoria tregon se vlerĂ«simet psikiatrike tĂ« udhĂ«heqĂ«sve tĂ« mĂ«dhenj shpesh vijnĂ« vetĂ«m pas faktit, ndonjĂ«herĂ« pas pasojave dramatike. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme sot tĂ« dimĂ« si tâi lexojmĂ« shenjat, pa i trivializuar atoâ, thekson ai./ a.jor.
TIRANĂ, 1 shkurt /ATSH/- PĂ«rballĂ« turizmit masiv nĂ« destinacionet klasike evropiane, vende si ShqipĂ«ria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Kosova dhe Bullgaria po fitojnĂ« terren nĂ« mesin e turistĂ«ve qĂ« kĂ«rkojnĂ« pushime mĂ« tĂ« lira dhe mĂ« pak tĂ« populluara, shkruan Elena Horrillo nĂ« njĂ« artikull tĂ« botuar nĂ« tĂ« pĂ«rditshmen spanjolle âEl Paisâ.
Vendet e Ballkanit vazhdojnë të thyejnë rekordin me numrin e lartë të turistëve. Më shumë se 1,1 miliardë turistë udhëtuan në vendet ballkanike midis janarit dhe shtatorit 2025, sipas raportit të fundit të Barometrit Botëror të Turizmit të kryer nga OKB-ja për TurizminTë dhënat treguan se numri i turistëve ishte 5% më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit 2024 dhe 3% më shumë se në vitin 2019, vitin para pandemisë.
E gjithë kjo, për shkak të inflacionit të lartë në shërbimet turistike dhe situatës gjeopolitike globale që nuk është aspak e qetë.
Pushimet në destinacione më të përballueshme dhe më pak të mbushura me turistë, të cilat kanë qenë gjithmonë nën radarin e vizitorëve, tani po renditen gjithnjë e më shumë mes vendeve të preferuara të turistëve.
Sipas raportit tĂ« fundit tĂ« âSkyscannerâ, dĂ«shira pĂ«r tĂ« udhĂ«tuar jashtĂ« vendit vazhdon tĂ« rritet, por mĂ« shumĂ« se njĂ« e treta e turistĂ«ve (34%) kĂ«rkojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« aktive tĂ« shmangin zonat e mbipopulluara dhe 31% planifikojnĂ« tĂ« vizitojnĂ« vende tĂ« njohura, por vetĂ«m jashtĂ« sezonit turistik.
Një përqindje e ngjashme e turistëve thotë se mbipopullimi ka ndikuar negativisht në përvojën e tyre të udhëtimit.
NĂ« sferĂ«n e pushimeve tĂ« fundjavĂ«s ose pushimeve tre ose katĂ«r ditore â sipas âeDreamsâ, turistĂ«t po shikojnĂ« drejt destinacioneve evropiane mĂ« tĂ« pĂ«rballueshme, por mĂ« pak turistike, dhe kjo mbetet njĂ« trend nĂ« rritje.
Duke pasur parasysh këta faktorë, Ballkani po e vendos veten si një destinacion në zhvillim në hartën e turizmit.
Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« ofruara nga âBooking.comâ, tĂ« gjitha destinacionet nĂ« kĂ«tĂ« rajon kanĂ« potencial tĂ« konsiderueshĂ«m rritjeje deri nĂ« vitin 2026, veçanĂ«risht gjatĂ« muajve tĂ« verĂ«s.
Bullgaria kryeson, me një rritje tprej 44% krahasuar me të njëjtën periudhë në vitin 2025, e ndjekur nga Maqedonia e Veriut, me 35%. Kosova (23%), Shqipëria (20%), Mali i Zi (17%) dhe Serbia, me 3%.
Jo çuditĂ«risht, Tirana, kryeqyteti i ShqipĂ«risĂ«, Ă«shtĂ« ndĂ«r destinacionet e zgjedhura nga âSkyscannerâ me çmimet mĂ« tĂ« pĂ«rballueshme prej disa muajsh, dhe Shkupi, kryeqyteti i MaqedonisĂ« sĂ« Veriut, Ă«shtĂ« njĂ« nga vendet e rekomanduara pĂ«r vitin 2026 â pasi kombinon nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rkryer sharmin oriental tĂ« pazarit tĂ« vjetĂ«r osman me njĂ« qendĂ«r monumentale neoklasike tĂ« rinovuar.
Shqipëria
E njohur si Toka e Shqiponjave, Shqipëria po bëhet gjithnjë e më popullore. Nuk është çudi, që në vitin 2025 ajo priti 12 milionë turistë, një shifër pothuajse pesë herë më e madhe se popullsia e saj.
Tirana i bashkohet listës së kryeqyteteve evropiane më të vizituara nga turistët, pjesërisht falë aeroportit që ndodhet atje.
TuristĂ«t mund tĂ« bĂ«jnĂ« njĂ« shĂ«titje nĂ«pĂ«r Sheshin SkĂ«nderbej, sheshin kryesor tĂ« qytetit, tĂ« vizitojnĂ« XhaminĂ« Etâhem Behut, Muzeun KombĂ«tar ose BibliotekĂ«n KombĂ«tare.
MegjithatĂ«, nĂ«se ka njĂ« vend qĂ« ia vlen vĂ«rtet tĂ« eksplorohet, Ă«shtĂ« BunkâArt 2, njĂ« bunker bĂ«rthamor i shndĂ«rruar nĂ« muze pĂ«r tĂ« pĂ«rkujtuar epokĂ«n e diktaturĂ«s sĂ« Enver HoxhĂ«s.
ShqipĂ«ria gjithashtu krenohet me thesare arkeologjike si Parku Arkeologjik i Butrintit â me banjot termale dhe teatrin romak â dhe qytete tĂ« bukura historike si Berati dhe Gjirokastra.
Nëse jeni duke kërkuar një vend të izoluar, Thethi është porta hyrëse për në Alpet Shqiptare dhe fshatin e bukur të Valbonës.
Megjithatë, padyshim një numër më i madh turistësh tërhiqen nga Riviera Shqiptare, falë plazheve të saj magjepsëse.
E ashtuquajtura Riviera Shqiptare, në jugperëndim dhe e lagur nga deti Jon, shtrihet midis Vlorës dhe Sarandës me ujëra të kristalta, bukuri natyrore mahnitëse dhe çmime të arsyeshme.
Vendet kryesore përfshijnë Ksamilin, Gjirin e Dafinës dhe Syrin e Kaltër, një burim që, krenohet me ujërat mbresëlënëse ngjyrë bruz. //a.i/
VARSHAVĂ, 1 shkurt /ATSH-DPA/ â Qindra artefakte tĂ« lidhura me Holokaustin, ankandi i tĂ« cilave i planifikuar nĂ« Gjermani dhe qĂ« shkaktoi zemĂ«rim ndĂ«rkombĂ«tar, i janĂ« dorĂ«zuar fondacionit âAushvic-Birkenauâ.
Sipas një deklarate të lëshuar nga fondacioni, 433 dokumente historike u transferuan zyrtarisht gjatë një ceremonie në parlamentin shtetëror të rajonit perëndimor të Rhein-Westfalisë Veriore të Gjermanisë.
âKoleksioni pĂ«rfshinte kartolina kampesh, letra tĂ« shkruara nga autorĂ«t e krimeve dhe monedha tĂ« lĂ«shuara nga kampetâ, tha qeveria rajonale nĂ« njĂ« njoftim pĂ«r shtyp.
Një shtëpi ankandi në Neuss, pranë Dusseldorfit, kishte planifikuar më parë një shitje të sendeve për në nëntor 2025, por e anuloi atë pas protestave ndërkombëtare.
Sipas Komitetit Ndërkombëtar të Aushvicit (IAC), letrat nga kampet e përqendrimit, kartat e indeksit të Gestapos dhe dokumente të tjera të autorëve të krimit do të nxirreshin në ankand.
Shumë sende përmbanin informacione personale dhe emrat e të prekurve.
Katalogu online online renditi gjithashtu një poster propagande antihebraike dhe një yll hebre nga kampi i përqendrimit Buchenwald.
Disa nga objektet janë marrë që atëherë nga një fondacion që drejton një muze të Holokaustit në qytetin portual izraelit të Haifës.
Këshilli Qendror i Hebrenjve në Gjermani e ka mirëpritur dorëzimin.
Zëvendëspresidenti Abraham Lehrer tha se ishte jetike për të mbijetuarit dhe për kujtimin e të vrarëve gjatë Holokaustit që dokumentet të përfundojnë në vendet dhe duart e duhura, ku mund të mbrohen dhe ruhen për brezat e ardhshëm.
Shtëpia e ankandeve më pas sqaroi se shumica e dokumenteve dhe objekteve ishin dorëzuar për ankand nga pasardhësit e viktimave.
Një pjesë tjetër vinte nga një koleksion privat kërkimor që do të shitej.
Megjithatë, shtëpia e ankandeve ths se ishte e vetëdijshme se mori vendimin e gabuar në vlerësimin e kërkesës për dërgesë dhe ndjen keqardhje nëse ka lënduar ndjenjat e të pikëlluarve dhe të atyre që janë prekur nga viktimat e terrorit nazist./ a.jor.
TIRANĂ, 1 shkurt /ATSh/ DitĂ«n e diel vendi ynĂ« pritet tĂ« ndikohet nga kushte atmosferike tĂ« paqĂ«ndrueshme, kryesisht nĂ« pjesĂ«n e parĂ« tĂ« ditĂ«s, njofton ShĂ«rbimi Meteorologjik Ushtarak.
Reshjet e shiut pritet të bëhen prezente që në orët e para të 24-orëshit me intensitet të ulët në pjesën më të madhe të vendit, e lokalisht shtrëngata afatshkurtra në jug.
Gjatë orëve të mesditës e pasdites reshjet e shiut parashikohen të karakterit lokal, me ndërprerje dhe me intensitet të ulët, në verilindje e jug të vendit, ndërsa pas orëve të pasdites parashikohet ndërprerje e reshjeve në të gjithë vendin.
Në Alpe dhe relievet malore verilindje-juglindje mbi 600-800 metra, parashikohen reshje bore me intensitet të ulët e lokalisht mesatar.
Era do të jetë me drejtim kryesor nga kuadrati i lindjes me shpejtësi mesatare 6 m/s, përgjatë vijës bregdetare. Në zonat luginore era do të jetë me shpejtësi deri në 15 m/s, shoqëruar me valëzimin në dete të forcës 1-3 ballë.
Login
