Izraeli dhe Shqipëria po thellojnë bashkëpunimin ekonomik, me një investim strategjik prej 100 milionë eurosh në sektorin e teknologjisë. Një kompani izraelite do të ndërtojë në Tiranë një qendër të madhe të të dhënave.
Qendra do të bazohet në procesorë grafikë të teknologjisë Nvidia dhe do të ketë një kapacitet fillestar prej 32 megavatësh, me mundësi zgjerimi deri në 100 megavatë. Investimi po realizohet nga kompania izraelite ADC, në bashkëpronësi të Happy Technologies dhe kompanisë konsulente DIT.
Si projekt qeveritar në një vend anëtar të NATO-s dhe kandidat për Bashkimin Europian, investimi ka përfituar procedura të përshpejtuara. Leja e ndërtimit është dhënë brenda 60 ditësh, ndërsa objekti po ndërtohet në një sipërfaqe prej 4.5 hektarësh tokë shtetërore në zonën e lirë ekonomike TEDA, në perëndim të Tiranës.
Qendra do të furnizohet me energji të gjelbër, ndërsa infrastruktura energjetike dhe e komunikimit është ndërtuar paraprakisht. Në aspektin financiar, ADC ka siguruar një kredi nga Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, e cila mbulon 75 për qind të kostos totale të projektit.
Edhe pse ndërtimi nuk ka përfunduar ende, qendra ka siguruar tashmë tre klientë të mëdhenj, një kompani shqiptare të teknologjisë, një kompani gjermane të ruajtjes se të dhënave dhe një institucion qeveritar shqiptar, identiteti i të cilit mbetet konfidencial
Investimi vjen pas forcimit të ndjeshëm të marrëdhënieve mes Izraelit dhe Shqipërisë gjatë dy viteve të fundit, veçanërisht pas sulmit kibernetik Iranian ndaj vendit tonë në 2022-shin, pas të cilit Shqipëria nisi të perdorë teknologji izraelite të sigurisë kibernetike per mbrojtjen e institucioneve shteterore dhe subjekteve private. Gjate luftes, raportet mes dy vendeve u ngrohen edhe më tej, ndërsa Shqipëria u dallua si një nga aleatet më të afërta të Izraelit në Europë. Kryeministri shqiptar Edi Rama vizitoi Izraelin në kulmin e luftimeve dhe, në fjalimin e tij në OKB, dënoi Hamasin dhe mbajti simbolin e verdhë në mbështetje të lirimit të pengjeve.
Në tregun e këmbimit valutor shqiptar, një dollar amerikan do të blihet sot me 81.3 lekë dhe do shitet me 82.3 lekë. Ndërkohë monedha evropiane euro do blihet me 96.3 lekë dhe do shitet me 97 lekë. Franga zvicerane sot në tregun shqiptar do blihet me 104.4 lekë dhe do shitet me 105.5 lekë. Ndërsa […]
Në kursin e këmbimit valutor sot, 2 Shkurt 2026, monedha europiane, euro, blihet me 96.3 lekë dhe shitet 97 lekë. Dollari amerikan, blihet me 81 lekë dhe shitet me 82.2 lekë. Franga zvicerane, këmbehet në blerje me 104.8 lekë, ndërsa në shitje me 105.8 lekë. Dollari kanadez, sot në blerje këmbehet me 59.4 lekë, ndërsa […]
Në tregun e këmbimit valutor sot (1 shkurt 2026), monedha europiane, euro, blihet me 96.3 lekë dhe shitet 97 lekë. Dollari amerikan, blihet me 81 lekë dhe shitet me 82.2 lekë. Franga zvicerane, këmbehet në blerje me 104.8 lekë, ndërsa në shitje me 105.8 lekë. Dollari kanadez, sot në blerje këmbehet me 59.4 lekë, ndërsa […]
Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, ka ngritur alarmin për pasojat ekonomike që po sjell zhvlerësimi i euros, duke e cilësuar situatën si një goditje serioze për ekonominë shqiptare dhe për mirëqenien e qytetarëve. Në një video të publikuar në rrjetet sociale, Tabaku thekson se euro ka prekur nivelet më të ulëta historike të kursit […]
Dollari i SHBA-së po vazhdon të humbasë vlerën kundrejt monedhave të tjera të rëndësishme duke ndjekur kësisoj tendencën e vitit 2025. Vitin e kaluar monedha e SHBA-së shënoi humbjen më të fuqishme që prej gati një dekade. Minusi kundrejt një grupi monedhash të tjera më 2025 përbënte rreth 10 përqind. Që nga fillimi i vitit […]
Në tregun e këmbimit valutor shqiptar, një dollar amerikan do të blihet sot me 81 lekë dhe do shitet me 82.2 lekë. Ndërkohë monedha evropiane euro do blihet me 96.3 lekë dhe do shitet me 97 lekë. Franga zvicerane sot në tregun shqiptar do blihet me 104.8 lekë dhe do shitet me 105.8 lekë. Ndërsa […]
Dollari i SHBA-së po vazhdon të humbasë vlerën kundrejt monedhave të tjera të rëndësishme duke ndjekur kësisoj tendencën e vitit 2025. Vitin e kaluar monedha amerikane shënoi humbjen më të fuqishme që prej gati një dekade.
Minusi kundrejt një grupi monedhash të tjera më 2025 përbënte rreth 10 për qind. Që nga fillimi i vitit 2026 rënia ka qenë edhe me minus 2,6 për qind të tjera.
Humbja e vlerës së dollarit ka pasoja ndaj euros dhe monedhave të tjera. Monedha e përbashkët evropiane për herë të parë që nga viti 2021 ka arritur vlerën 1,20 dollarë të SHBA-së. Edhe funta britanike dhe yeni japonez janë rritur kundrejt dollarit në nivelet më të larta.
Disa ekonomistë dhe analistë i shpjegojnë humbjet e vazhdueshme të vlerës së dollarit me mungesën e besimit të investitorëve tek monedha e SHBA-së, sepse paparashikueshmëria e politikës së presidentit amerikan, Donald Trump vazhdon të japë shkas për shqetësime.
Ka edhe një tjetër këndvështrim, sipas të cilit vet Trump dhe shumë pjesëtar të ekipit të tij për ekonominë e dëshirojnë një humbje vlere të dollarit, me shpresën, që eksportet nga SHBA të jenë me çmime më të favorshme dhe në këtë mënyrë të rritet aftësia e konkurrencës.
Trump nuk është përpjekur ta hedhë poshtë këtë hamendësim. Përkundrazi, kur e pyetën këtë javë, nëse shqetësohet për dollarin e dobët, ai u përgjigj: "Jo, kështu është shumë mirë."
Stephen Miran, ish-kryetar i shtabit të këshilltarëve ekonomik të Trumpit dhe tani anëtar i këshillit administrativ të Bankës së Rezervave të SHBA-së, Fed, në nëntor 2024 publikoi një "Udhëzues për ristrukturimin e sistemit global të tregtisë". Doganat dhe zhvleftësimi i dollarit u paraqitën si instrumenta të rëndësishme, për ta ulur deficitin tregtar të SHBA-së.
Përse e prek kjo Evropën?
Dobësimi i dollarit ka efekt jo vetëm ndaj ekonomisë së SHBA-së, por ka edhe pasoja për ekonominë e eurozonës dhe për euron. Monedha e përbashkët në 2025 ka fituar 13 për qind vlerë kundrejt dollarit - rritja më e fuqishme që nga viti 2017.
Forcimi i euros luan "një rol të rëndësishëm për rendimentin ekonomik, tregun e punës dhe gjendjen financiare të buxheteve" në BE, thotë Jack Allen-Reynolds, zëvendës-kryeekonomist për eurozonën në Capital Economics.
"Një euro më e fuqishme ul aftësinë konkurruese të eksporteve, gjë që dëmton prodhuesit në rajon", thotë për DW Allen-Reynolds. "Nga ana tjetër importet janë më të lira, gjë çon në uljen e çmimeve për konsumatorët."
Ricardo Amaro, kryeekonomist për eurozonën në Oxford Economic tërheq vëmendjen, se një rritje e mëtejshme e euros kundrejt dollarit mund të prekë gjithnjë e më shumë aftësinë e konkurrencës të sipërmarrjeve evropiane, të cilat eksportojnë në SHBA.
Kjo vërtetë kompensohet nga çmimi i favorshëm i produkteve të SHBA-së në Evropë, sipas Amaros. Por në përgjithësi kursi aktual i këmbimit, nëse mbetet kështu, do të kishte efekt negativ ndaj rritjes ekonomike në Evropë.
"Sipas llogarive tona produkti bruto në vend i eurozonës sivjet do të ishte rreth 0,2 përqind më i ulët, nëse kursi i këmbimit euro-dollar mbetet në nivelin aktual (1,20 USD), në vend të normës 1,16 dollar, që ka shërbyer si pikë reference në marrëveshjen e tregtisë BE-SHBA në fund të korrikut", thotë Amaro për DW.
A duhet të ndërhyjë BQE?
Rritja e euros kundrejt dollarit ka nxitur spekulimet, nëse është e nevojshme ndërhyrja e Bankës Qendrore Evropiane.
Martin Kocher, guvernator i Bankës Qendrore të Austrisë e konsideron rritjen aktuale të euros si të "moderuar". Nëse vlera e euros do të vazhdojë të rritet, duhet të ndërhyjë BQE-ja.
Qysh tani BQE përpiqet të influencojë pritshmëritë e tregut, kur përfaqësuesit e nivelit të lartë të BQE-së deklarojnë, se "po e vëzhgojnë situatën, dhe shprehin rezerva lidhur me zhvillimet e fundit", thotë Ricardo Amaro. "Kjo shtron temën e uljes së interesave për të frenuar rritjen e euros."
Edhe Jack Allen-Reynolds mendon, se nuk është e nevojshme ndërhyrja me nivelin aktual të ndryshimeve në kurset e këmbimit. Por ai beson, se ndryshime të mëtejshme mund ta venë në lëvizje BQE-në që gjatë vitit të ulë interesat.
Ndërsa Zsolt Darvas argumenton, se pasojat aktuale lidhur me inflacionin janë gati zero dhe asnjë sektor nuk është veçanërisht i ndjeshëm. "Kurset e këmbimit dekadat e fundit kanë pasur luhatje të fuqishme. Sipërmarrjet janë përgatitur për të përballuar luhatje edhe më të forta se këto që shohim aktualisht", vlerëson Darvas.
Në tregun e këmbimit valutor shqiptar, një dollar amerikan do të blihet sot me 81 lekë dhe do shitet me 82.2 lekë. Ndërkohë monedha evropiane euro do blihet me 96.2 lekë dhe do shitet me 96.8 lekë. Franga zvicerane sot në tregun shqiptar do blihet me 103.9 lekë dhe do shitet me 105 lekë. Ndërsa […]
Login
