Presidenti i SHBA Donald Trump po mendon për të dalë nga marrëveshja tregtare e Amerikës së Veriut, thanë persona të njohur me çështjen, duke shtuar më tej pasigurinë për të ardhmen e marrëveshjes në mes të rinegocimeve kyçe mes SHBA-së, Kanadasë dhe Meksikës.
Presidenti ka pyetur ndihmësit e tij për marrëveshjen, të cilën e nënshkroi gjatë mandatit të tij të parë, megjithëse nuk ka sinjalizuar hapur se do ta bëjë një gjë të tillë, sipas personave që folën në kushte anonimiteti për të përshkruar diskutimet e brendshme.
Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, i pyetur për diskutimet, e përshkroi Trump si vendimmarrësin përfundimtar dhe si dikë që gjithmonë kërkon një marrëveshje më të mirë për popullin amerikan. Diskutimet për veprime të mundshme, sipas tij, janë spekulime të pabazuara para një njoftimi nga presidenti.
Një zyrtar në zyrën e Përfaqësuesit Amerikan për Tregtinë, Jamieson Greer, tha se një miratim formal i kushteve të vitit 2019 nuk është në interesin kombëtar dhe se administrata synon të mbajë të hapura opsionet e Trump dhe të negociojë për të adresuar çështjet e identifikuara.
Të dy zyrtarët folën në kushte anonimiteti dhe refuzuan të trajtonin drejtpërdrejt nëse Trump po mendon për një dalje nga pakti tregtar. Greer tha të martën se administrata do të zhvillojë bisedime të ndara me Meksikën dhe Kanadanë, duke argumentuar se marrëdhëniet tregtare me Kanadanë janë më të tensionuara. Ai nuk tha nëse Trump do të miratojë një zgjatje.
âNĂ« pĂ«rgjithĂ«si, kĂ«to negociata do tĂ« zhvillohen nĂ« mĂ«nyrĂ« dypalĂ«she dhe tĂ« ndara; meksikanĂ«t po tregohen mjaft pragmatikĂ« aktualisht. Kemi pasur shumĂ« diskutime me ta. Me kanadezĂ«t Ă«shtĂ« mĂ« sfiduese,â tha Greer nĂ« Fox Business.
Presidentja e Meksikës, Claudia Sheinbaum, të mërkurën minimizoi mundësinë që Trump të tërheqë SHBA-në nga marrëveshja.
âNuk e besojmĂ« kĂ«tĂ« dhe nuk Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« asnjĂ«herĂ« nĂ« telefonata, sepse Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ta,â tha ajo gjatĂ« konferencĂ«s sĂ« pĂ«rditshme pĂ«r shtyp, kur u pyet pĂ«r lajmin e Bloomberg.
Kryeministri i KanadasĂ«, Mark Carney, tha tĂ« martĂ«n se kishte pasur njĂ« bisedĂ« âpozitiveâ me Trump qĂ« pĂ«rfshinte edhe diskutime pĂ«r rishikimin e USMCA-sĂ«, pa dhĂ«nĂ« detaje. Zyra e ministrit kanadez pĂ«r tregtinĂ« me SHBA-nĂ«, Dominic LeBlanc, refuzoi tĂ« komentojĂ« mbi raportin.
MarrĂ«veshja SHBA-MeksikĂ«-Kanada (USMCA) pritet tâi nĂ«nshtrohet njĂ« rishikimi tĂ« detyrueshĂ«m pĂ«rpara njĂ« zgjatjeje tĂ« mundshme mĂ« 1 korrik, njĂ« proces qĂ« dikur pritej tĂ« ishte rutinĂ«, por qĂ« Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« njĂ« negociatĂ« tĂ« ashpĂ«r. Trump ka kĂ«rkuar lĂ«shime shtesĂ« tregtare nga Otava dhe Meksiko Siti dhe i ka ushtruar presion pĂ«r çështje tĂ« tjera tĂ« palidhura drejtpĂ«rdrejt me tregtinĂ«, pĂ«rfshirĂ« migracionin, trafikun e drogĂ«s dhe mbrojtjen.
Greer do të rekomandojë rinovimin nëse arrihet një zgjidhje që përfshin kontributin e aktorëve të industrisë, tha zyrtari, duke përmendur si fusha shqetësimi rregulla më të forta të origjinës për mallrat industriale kyçe, bashkëpunim të shtuar për mineralet kritike, mbrojtjen e punëtorëve dhe çështjet e dumpingut.
NĂ«se vendet bien dakord pĂ«r rinovimin, marrĂ«veshja do tĂ« mbetet nĂ« fuqi edhe pĂ«r 16 vjet tĂ« tjera. NĂ«se jo, mund tĂ« aktivizohen rishikime vjetore pĂ«r njĂ« dekadĂ« deri nĂ« skadimin e saj nĂ« vitin 2036. Ădo vend mund tĂ« njoftojĂ« synimin pĂ«r tâu tĂ«rhequr me njĂ« paralajmĂ«rim gjashtĂ«mujor. NjĂ« hap i tillĂ« do tĂ« trondiste themelet e njĂ« prej marrĂ«dhĂ«nieve mĂ« tĂ« mĂ«dha tregtare nĂ« botĂ« pakti mbulon rreth 2 trilionĂ« dollarĂ« mallra dhe shĂ«rbime dhe edhe vetĂ«m kĂ«rcĂ«nimi pĂ«r dalje nga SHBA do tĂ« shtonte pasiguri pĂ«r investitorĂ«t dhe liderĂ«t botĂ«rorĂ«.
Grupet e biznesit në SHBA dhe ligjvënësit pothuajse me siguri do të kundërshtonin. Perspektiva e tarifave më të larta do të rrezikonte gjithashtu të përkeqësonte shqetësimet për koston e jetesës përpara zgjedhjeve të ndërmjetme të nëntorit, ku republikanët e Trump përballen me një betejë të vështirë për të ruajtur kontrollin e Kongresit.
Trump shpesh teston mendimet e ndihmĂ«sve pĂ«r çështje tĂ« ndryshme; pyetjet e tij mund tĂ« tregojnĂ« çfarĂ« ka nĂ« mendje, por nuk janĂ« domosdoshmĂ«risht tregues tĂ« sigurt tĂ« veprimeve tĂ« ardhshme. Nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« nĂ«se ai do tĂ« kĂ«rcĂ«nojĂ« publikisht me largim apo do tĂ« japĂ« njĂ« paralajmĂ«rim formal. ĂshtĂ« e mundur qĂ« ta pĂ«rdorĂ« njĂ« lĂ«vizje tĂ« tillĂ« si levĂ« pĂ«r tĂ« arritur njĂ« marrĂ«veshje mĂ« tĂ« favorshme, pa e çuar deri nĂ« fund tĂ«rheqjen.
Trump tashmë ka rritur presionin ndaj Kanadasë dhe Meksikës: ka kërcënuar të rrisë tarifat për mallrat kanadeze deri në 100% nëse Kanadaja lidh një marrëveshje tregtare me Kinën; të vendosë tarifa 50% për avionët nga Kanadaja nëse nuk miratohen disa avionë Gulfstream; ka refuzuar hapjen e një ure të re që lidh Ontarion me Miçiganin; dhe ka paralajmëruar tarifa për produktet nga Meksika dhe vende të tjera që dërgojnë naftë në Kubë.
USMCA zëvendësoi Marrëveshjen e Tregtisë së Lirë të Amerikës së Veriut (NAFTA), e cila rregullonte tregtinë mes tre vendeve që nga viti 1994, por u bë objekt kritikash nga Trump gjatë fushatës së tij të parë për Shtëpinë e Bardhë. Ai kërcënoi të largohej nga NAFTA përpara se të binte dakord për marrëveshjen e re, e cila shtrëngoi rregullat, rriti përmbajtjen amerikane në industrinë e automobilave dhe përfshiu një klauzolë skadence që detyron rinegocimin këtë verë.
Edhe pse ai negocioi sistemin aktual, Trump Ă«shtĂ« ftohur ndaj marrĂ«dhĂ«nieve tregtare tĂ« AmerikĂ«s sĂ« Veriut. GjatĂ« njĂ« vizite nĂ« njĂ« fabrikĂ« tĂ« Ford pranĂ« Detroitit, ai e quajti paktin âtĂ« parĂ«ndĂ«sishĂ«mâ, por nuk tha se do tĂ« tĂ«rhiqej. Ai ka pĂ«rmendur gjithashtu mundĂ«sinĂ« e marrĂ«veshjeve dypalĂ«she me KanadanĂ« dhe MeksikĂ«n.
âUnĂ« as nuk mendoj pĂ«r USMCA-nĂ«,â tha ai. âDua qĂ« Kanadaja dhe Meksika tĂ« ecin mirĂ«, por problemi Ă«shtĂ« se ne nuk kemi nevojĂ« pĂ«r produktet e tyre.â
MegjithatĂ«, majin e kaluar, nĂ« njĂ« takim me Carney, Trump dha njĂ« sinjal ndryshe, duke thĂ«nĂ« âĂ«shtĂ« aty, Ă«shtĂ« e mirĂ«. E pĂ«rdorim pĂ«r disa gjĂ«raâ dhe e quajti âtĂ« shkĂ«lqyer pĂ«r tĂ« gjitha vendet.â Por shtoi se rinegocimi i vitit 2026 po afrohej âpĂ«r ta rregulluar ose pĂ«r ta pĂ«rfunduar.â
Ădo dalje e SHBA-sĂ« nga USMCA mund tĂ« shkaktojĂ« dhimbje tĂ« menjĂ«hershme ekonomike duke ekspozuar mĂ« shumĂ« eksporte meksikane dhe kanadeze ndaj tarifave mĂ« tĂ« larta amerikane. Aktualisht, shumica e mallrave me pĂ«rjashtime tĂ« dukshme si automobilat janĂ« tĂ« pĂ«rjashtuara nga tarifat globale tĂ« Trump.
Si rezultat, Meksika dhe Kanadaja kanĂ« norma mesatare efektive tarifore mĂ« tĂ« ulĂ«ta krahasuar me produkte nga fuqi tĂ« tjera tĂ« mĂ«dha ekonomike. TĂ« dy vendet janĂ« dy partnerĂ«t mĂ« tĂ« mĂ«dhenj tregtarĂ« tĂ« SHBA-sĂ« dhe blerĂ«sit kryesorĂ« tĂ« mallrave amerikane, sipas tĂ« dhĂ«nave tregtare tĂ« vitit 2024. NĂ«se dalja nga pakti sjell kundĂ«rpĂ«rgjigje nga Kanadaja dhe Meksika, kjo mund tĂ« dĂ«mtojĂ« premtimin e tij elektoral pĂ«r rritjen e eksporteve amerikane. NĂ« planin afatgjatĂ«, edhe vetĂ«m mundĂ«sia e daljes mund tâi largojĂ« tre fqinjĂ«t dhe tĂ« pĂ«rmbysĂ« pĂ«rpjekjen tredekadĂ«she pĂ«r integrimin e zinxhirĂ«ve tĂ« furnizimit.
Carney, nĂ« Forumin Ekonomik BotĂ«ror nĂ« Davos muajin e kaluar, u bĂ«ri thirrje vendeve tĂ« mesme tĂ« ndĂ«rtojnĂ« lidhje tĂ« reja pĂ«r tâi rezistuar presionit ekonomik nga superfuqitĂ« agresive, duke e quajtur rendin e vjetĂ«r ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« bazuar nĂ« rregulla njĂ« âfiksionâ.
Fjalimi historik, njĂ« goditje e tĂ«rthortĂ« ndaj SHBA-sĂ«, zemĂ«roi Trump dhe ndihmoi nĂ« nxitjen e kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« tij tĂ« fundit ndaj KanadasĂ«. Deklarata e presidentit nĂ« janar se trupat e NATO-s qĂ«ndronin âpak mĂ« larg vijĂ«s sĂ« parĂ«â nĂ« Afganistan zemĂ«roi gjithashtu kanadezĂ«t, shumĂ« prej tĂ« cilĂ«ve kanĂ« bojkotuar produkte amerikane dhe kanĂ« anuluar udhĂ«time nĂ« SHBA pĂ«r shkak tĂ« tensioneve tregtare tĂ« Trump. Rreth 158 trupa kanadeze humbĂ«n jetĂ«n nĂ« atĂ« konflikt.
Paparashikueshmëria e Trump ka mbajtur liderët botërorë në tension gjatë pjesës më të madhe të mandatit të tij të dytë. Argumenti i tij se SHBA nuk ka nevojë të importojë automjete nga Kanadaja ka shërbyer si paralajmërim për një industri të integruar ngushtë mes tre vendeve, si dhe veprimet e tij për të vendosur tarifa mbi çelikun dhe aluminin e Amerikës së Veriut.
Megjithatë, ai ka treguar gjithashtu gatishmëri për të ruajtur një pjesë të madhe të USMCA-së, veçanërisht përjashtimin nga regjimi i tij tarifor, i cili erdhi pas paralajmërimeve nga sektori i automobilave./Bloomerang
Â
Login
