Nëse vetëm mendimi për gjumin të shqetëson, ndoshta duhet të shikosh çfarë ha. Disa ushqime dhe pije mund të ndihmojnë vërtet për një gjumë më të mirë.

Gjumi cilësor ndihmon në uljen e rrezikut për sëmundje kronike, mban trurin të shëndetshëm dhe forcon sistemin imunitar. Rekomandohet të flemë 7–8 orë pa ndërprerje çdo natë, por shumë njerëz e kanë të vështirë ta arrijnë këtë.

1. Bajamet

2. Gjeli i detit

I pasur me proteina dhe triptofan, një aminoacid që rrit prodhimin e melatoninës dhe ndihmon në ndjesinë e përgjumjes. Konsumimi i moderuar i proteinave para gjumit lidhet me gjumë më të qetë.

3. Çaji i kamomilit

I njohur për efektin qetësues. Përmban apigeninë, një antioksidant që lidhet me receptorët në tru dhe ndihmon në uljen e pagjumësisë dhe nxitjen e gjumit.

4. Kivi

Frut me pak kalori dhe shumë vlera ushqyese. Mund të ndihmojë gjumin falë përmbajtjes së serotoninës dhe antioksidantëve që ulin inflamacionin.

5. Lëngu i qershisë së thartë

Burim natyral i melatoninës. Studimet sugjerojnë se mund të ndihmojë në përmirësimin e gjumit dhe në lehtësimin e pagjumësisë.

6. Peshqit e yndyrshëm

Si salmoni, toni apo trofta. Janë të pasur me vitaminë D dhe acide yndyrore omega-3, të cilat ndihmojnë shëndetin e trurit dhe mund të kontribuojnë në gjumë më cilësor.

7. Arrat

Janë burim i shkëlqyer i melatoninës dhe acideve yndyrore omega-3. Konsumimi i tyre lidhet me përmirësim të cilësisë së gjumit.

8. Çaji i lules së pasionit

Përdoret tradicionalisht për qetësim. Ndihmon në rritjen e GABA-s, një kimikat në tru që ul stresin dhe nxit relaksimin, duke e bërë më të lehtë rënien në gjumë.

9. Orizi i bardhë

I pasur me karbohidrate dhe me indeks glicemik të lartë. Disa studime sugjerojnë se konsumimi i tij të paktën një orë para gjumit mund të ndihmojë në gjumë më të mirë, megjithëse provat shkencore janë të përziera./KM

Temperatura trupore që rritet në mbrëmje dhe zhduket në mëngjes mund të jetë një dukuri kalimtare, por nëse zgjat për disa ditë, mund të tregojë një sëmundje të fshehur, veçanërisht nëse shfaqet pa simptoma shoqëruese

Temperatura trupore konsiderohet e rritur kur tejkalon vlerën që qendra e termorregullimit në një pjesë të trurit, hipotalamusi, e ka përcaktuar si “normale”. Kjo temperaturë, e quajtur kushtimisht normale, ndryshon nga personi në person dhe zakonisht sillet në intervalin 36.6–37 gradë Celsius.

Temperatura e rritur trupore është reagim i organizmit ndaj sulmit të patogjenëve. Kjo gjendje mund të shoqërohet me simptoma si ethe dhe dhimbje trupore.

Kategoritë e vlerave patologjike të temperaturës

Kur mjekët flasin për vlera patologjike të temperaturës, zakonisht i ndajnë ato në kategori:

• subfebrile – nga 37.3 deri në 38 gradë
• febrile – nga 38.1 deri në 39 gradë
• febrile të larta – nga 39.1 deri në 41 gradë

Nëse temperatura është mbi 41°C, atëherë flasim për hipertermi.

Zhduket në mëngjes, por e prish ditën

Temperatura e rritur trupore në orët e pasdites shqetëson veçanërisht prindërit e fëmijëve të vegjël, te të cilët temperatura shpesh rikthehet në mbrëmje, por ajo ndikon ndjeshëm edhe në jetën e të rriturve.

Edhe pse zhduket në mëngjes, temperatura e mbrëmjes prish gjumin, gjë që ndikon në disponimin ditën pasuese, ndërsa nëse zgjat, shfaqen edhe lodhja, dhimbjet muskulore dhe përgjumja, transmeton Telegrafi.

Rritja e aktivitetit të hipotalamusit

Ethet që zhduken në mëngjes shpesh janë rezultat i rritjes së aktivitetit të hipotalamusit gjatë cikleve natyrore të gjumit. Kjo pjesë e trurit rregullon temperaturën trupore dhe mund të shkaktojë rritje të nxehtësisë ndërsa trupi lufton infeksione të thjeshta, si ftohja.

Hipotalamusi bëhet më aktiv gjatë natës, gjë që mund të çojë në rritje të temperaturës trupore gjatë gjumit.

Përveç kësaj, për shkak të funksionimit normal metabolik, është e pritshme që temperatura trupore të rritet me kalimin e ditës. Temperatura arrin kulmin gjatë natës, çka mund të çojë edhe në djersitje të shtuar.

Ethet e natës rrallëherë tregojnë një problem serioz shëndetësor dhe zakonisht lidhen me infeksione. Megjithatë, nëse temperatura e natës zgjat më shumë se tre ditë, duhet të konsultoheni me mjekun, pasi këto luhatje termike ndonjëherë mund të jenë sinjal edhe i sëmundjeve kronike, si lupusi ose tuberkulozi.

Trajtimi varet nga shkaku themelor dhe mund të përfshijë antibiotikë, barna antiinflamatore ose antivirale për të eliminuar infeksionin.

Shkaqet më të shpeshta të temperaturës që rritet në mbrëmje dhe zhduket në mëngjes

Viruset

Temperatura trupore e shkaktuar nga viruset mund të rritet deri në 40 gradë. Edhe pse mund të zgjasë gjatë gjithë ditës, temperatura zakonisht është më e lartë në pasdite dhe në mbrëmje.

Ethet virale mund të shoqërohen edhe me simptoma të tjera, si rrjedhje hundësh, ethe, dhimbje koke, dhimbje muskujsh dhe kyçesh, lodhje, humbje oreksi, skuqje të lëkurës, skuqje të syve dhe simptoma të tjera.

Reaksionet alergjike

Ethet e natës shpesh shkaktohen nga alergjia ndaj barnave. Përveç efekteve terapeutike, barnat mund të shkaktojnë edhe efekte anësore ose të ndërveprojnë me barna të tjera, duke çuar në reaksione alergjike.

Disa nga simptomat përfshijnë temperaturë të lartë, skuqje të lëkurës dhe ënjtje. Nëse gjendja përkeqësohet, duhet kërkuar menjëherë ndihmë mjekësore.

Infeksioni i traktit urinar

Temperatura e rritur në pasdite mund të jetë shenjë e infeksionit të traktit urinar.

Kjo gjendje shkaktohet nga futja e baktereve në traktin urinar përmes uretrës. Pacienti mund të ketë temperaturë të lartë, urinim të shpeshtë dhe ndjesi djegieje gjatë urinimit.

Infeksionet e traktit respirator

Temperatura e natës është një nga shenjat tipike të infeksioneve të traktit respirator. Mund të bëhet fjalë për infeksion të ezofagut, laringut ose bronkeve.

Infeksionet e lëkurës

Sipas ekspertëve, çdo infeksion mund të shkaktojë temperaturë të lartë, veçanërisht infeksionet e lëkurës. Trajtimi i hershëm i këtyre infeksioneve ndalon ethet dhe parandalon rreziqe të tjera shëndetësore.

Inflamacioni

Inflamacioni shkakton rritje të temperaturës trupore, duke rezultuar në ethe të larta që shpesh janë të vështira për t’u ulur.

Çrregullimet e indit lidhor

Sëmundjet e indit lidhor, si artriti reumatoid, mund të shkaktojnë ethe. Përveç kësaj, pacientët mund të përjetojnë dhimbje kyçesh, mpirje dhe ndjesi shpimi në gjymtyrë.

Stresi

Lodhja dhe stresi gjatë ditës mund të çojnë në ethe gjatë natës. Është e nevojshme të përshtatet mënyra e jetesës dhe ushqimi për të parandaluar lodhjen dhe dobësimin e sistemit imunitar.

Meningjiti

Meningjiti është një gjendje serioze dhe kërcënuese për jetën.

Përveç temperaturës së lartë, shfaqen dhimbje të forta koke, rraskapitje, të përziera, kriza, madje edhe koma.

Sëmundjet e mëlçisë

Gjendje si hepatiti, fibroza e mëlçisë dhe kanceri i mëlçisë mund të shkaktojnë temperaturë të rritur në pasdite. Viruset mund të dëmtojnë funksionin e mëlçisë dhe të ndikojnë në kanalet biliare. Si pasojë, funksioni i mëlçisë dobësohet dhe aftësia e saj për të eliminuar toksinat zvogëlohet. Me kalimin e kohës, grumbullimi i toksinave në trup mund të çojë në ethe.

Në fillim, personat me sëmundje të mëlçisë mund të kenë ethe të lehta dhe kalimtare. Me përkeqësimin e gjendjes, shpeshtësia dhe kohëzgjatja e etheve rritet. Përveç kësaj, mund të shfaqen simptoma të tjera si të përziera, të vjella, humbje oreksi, verdhëz…

Tuberkulozi

Tuberkulozi është një infeksion bakterial që shkakton rritje të lehtë të temperaturës trupore.

Pacientët me tuberkuloz mund të kenë edhe kollë të thatë, kollë të vazhdueshme, nxjerrje gjaku me kollë, marramendje, diarre dhe dhimbje koke.

Kur ethet e natës janë serioze

Ethet e natës rrallëherë tregojnë një gjendje serioze shëndetësore, edhe kur shkaku nuk është plotësisht i njohur. Këto lloj etheve zakonisht shkaktohen nga faktorë mjedisorë, si temperatura e lartë e dhomës ose veshja e tepërt, të cilat mund të përshpejtojnë metabolizmin sistemik.

Megjithatë, ekzistojnë disa sëmundje ku ethet e natës janë një nga simptomat e pakta:

• Sëmundja Lyme
• HIV
• Tuberkulozi
• Hepatiti
• Lupusi
• Kanceri

Temperatura e natës dhe kanceri

Disa lloje kanceri në fazat fillestare mund të shkaktojnë temperaturë të rritur në mbrëmje, por me kalimin e kohës shfaqen edhe simptoma të tjera, si humbja në peshë.

Pacientët me kancer të mëlçisë ose të stomakut, si dhe ata me sëmundje malinje të gjakut, mund ta kenë këtë simptomë në fazat e hershme. Me përkeqësimin e gjendjes, edhe kohëzgjatja e temperaturës zgjatet, së bashku me simptoma si anemia, lodhja dhe mpirja. /ET

Ekspertët shpjegojnë çfarë ndodh në muajt e parë të jetës dhe pse ka rëndësi vendimtare

Zakonet e përvetësuara në muajt e parë të jetës mund të kenë ndikim afatgjatë në shëndet, paralajmëron një studim i ri që lidh sjelljet e foshnjave dy muajshe me rrezikun e obezitetit që në moshën gjashtë muajshe. Studiuesit nga Universiteti Penn State kanë identifikuar nëntë modele specifike sjelljeje që lidhen me indeks më të lartë të masës trupore (BMI).

Studimi, i publikuar në revistën shkencore JAMA Network Open, ka ndjekur rreth 150 nëna dhe foshnjat e tyre. Ekipi ka përdorur pyetësorë të detajuar për të mbledhur të dhëna mbi rutinat e ushqyerjes, modelet e gjumit dhe nivelin e aktivitetit ditor. Rezultatet treguan një lidhje të qartë mes zakoneve të hershme dhe rritjes së përshpejtuar të peshës trupore në muajt pasues të jetës.

“Që në moshën dy muajshe mund të vërejmë modele në ushqyerje, gjumë dhe lojë, të cilat mund të formësojnë rritjen e fëmijës”, ka deklaruar autorja e studimit, Jinging Ma. “Kjo tregon sa e rëndësishme është të identifikohen herët sjelljet me rrezik, në mënyrë që të parandalohet shtimi i tepërt në peshë dhe t’u ndihmohet familjeve të krijojnë rutina të shëndetshme”.

Zakone të ushqyerjes që bartin rrezik

Analiza tregoi se foshnjat me BMI më të lartë ushqeheshin më shpesh me shishe më të mëdha sesa ato të rekomanduara për moshën e tyre. Ushqyerja e shpeshtë gjatë natës u veçua gjithashtu si faktor rreziku, ashtu si edhe situatat kur prindërit gabimisht mendojnë se foshnja është e uritur më shpesh sesa është realisht, shkruan Daily Mail.

Rutinat e gjumit që ndikojnë në peshën trupore

Katër modele gjumi u lidhën me BMI të rritur:

• shkuarja në gjumë pas orës 20:00
• zgjimi më shumë se dy herë gjatë natës
• vendosja e foshnjës në shtrat vetëm pasi të ketë fjetur plotësisht
• gjumi në dhomë ku televizori është i ndezur

Ekspertët theksojnë se këto rutina mund të prishin ritmin natyror të gjumit, gjë që ndikon në rregullimin e oreksit dhe metabolizmit.

Sa e rëndësishme është loja e pandërprerë?

Sa i përket aktivitetit dhe stimulimit, foshnjat prindërit e të cilave gjatë lojës shikonin televizor ose përdornin telefonat celularë kishin BMI më të lartë. Mungesa e kohës së kaluar në lojë aktive, si koha që foshnja kalon shtrirë mbi bark, u shoqërua gjithashtu me peshë më të madhe trupore.

Këto aktivitete janë thelbësore për zhvillimin e muskujve, koordinimin dhe nxitjen e shpenzimit normal të energjisë.

Zakonet e hershme formësojnë shëndetin e ardhshëm

Studiuesit paralajmërojnë se grumbullimi i tepërt i yndyrës në gjashtë muajt e parë të jetës mund të ndikojë në zhvillimin e metabolizmit dhe të rrisë prirjen për shtim në peshë në fëmijëri dhe në moshën e rritur. Obeziteti gjatë gjithë jetës rrit rrezikun për diabet të tipit 2 dhe sëmundje të zemrës.

Studimi ishte përqendruar te familjet me të ardhura më të ulëta, ndërsa autorët theksojnë se kërkime të mëtejshme duhet të përfshijnë edhe një spektër më të gjerë socioekonomik.

“Duke pasur parasysh kohën e kufizuar gjatë vizitave pediatrike, është thelbësore që profesionistët shëndetësorë të dinë se në çfarë duhet të përqendrohen”, përfundon autorja kryesore Jennifer Savage Williams. “Identifikimi i hershëm i zakoneve kyçe mund të bëjë një ndryshim të madh në shëndetin e fëmijëve.” /e.t

Mjekët dhe specialistët e shëndetit po theksojnë gjithnjë e më shumë rëndësinë e aktivitetit fizik të përditshëm, veçanërisht ecjes. Vetëm 30 minuta ecje në ditë mund të përmirësojnë funksionin e zemrës, të ulin presionin e gjakut dhe të ndihmojnë në kontrollin e peshës trupore.

Studime të ndryshme kanë treguar se aktiviteti i rregullt fizik ndikon pozitivisht edhe në shëndetin mendor. Ecja ndihmon në reduktimin e stresit, përmirëson humorin dhe rrit nivelin e energjisë. Për shumë persona, kjo është forma më e thjeshtë dhe më e përballueshme e ushtrimit fizik.

Ekspertët rekomandojnë që aktiviteti fizik të bëhet pjesë e rutinës ditore, qoftë duke ecur në natyrë, duke përdorur shkallët në vend të ashensorit apo duke shmangur qëndrimin e gjatë ulur. Këto ndryshime të vogla mund të kenë ndikim të madh në shëndetin afatgjatë./KM

Zgjimi me dhimbje koke mund të sinjalizojë një çrregullim të gjumit ose një problem tjetër shëndetësor. Është thelbësore të identifikohen shkaktarët si gjumi i dobët, alergjitë ose depresioni.

Sipas Health, ka shtatë arsye pse mund të zgjoheni me dhimbje koke.

Apnea e gjumit

Një shkak i zakonshëm i dhimbjeve të kokës në mëngjes është apnea e gjumit, një gjendje në të cilën ndaloni periodikisht frymëmarrjen gjatë natës.

Pastaj trupi juaj ju zgjon dhe ju vazhdoni të merrni frymë. Mund të mos e kuptoni fare se kjo po ndodh. Pyetni partnerin ose një mik nëse gërhisni me zë të lartë, pasi kjo është shpesh një shenjë.

Megjithatë, mbani mend se gërhitja nuk do të thotë gjithmonë se keni apnea të gjumit. Sidoqoftë, mjeku juaj mund t’ju referojë për një studim gjumi, i cili është mënyra më e saktë për të diagnostikuar apnean e gjumit.

Pagjumësia

Me siguri keni dëgjuar për pagjumësinë, një çrregullim i zakonshëm i gjumit që mund të shkaktojë probleme me gjumin ose të pengojë një gjumë të mirë gjatë natës. Dhimbjet e kokës janë një nga problemet shëndetësore të shkaktuara nga kjo gjendje.

Simptomat e pagjumësisë përfshijnë vështirësi në të rënë në gjumë, qëndrim në gjumë për një kohë të shkurtër ose zgjim shumë herët. Gjithashtu mund të zgjoheni duke u ndjerë të përgjumur dhe të lodhur gjatë ditës.

Kërcitja e dhëmbëve

Kërcitja e dhëmbëve, e njohur edhe si bruksizëm, mund të shkaktojë dhimbje në muskujt e nofullës ose në nyjen temporomandibulare (ose TMJ, emri i zakonshëm për një çrregullim të nofullës që ndonjëherë përfshin kërcitje) gjatë natës. Kjo dhimbje mund të çojë në dhimbje koke.

Mund të mos e kuptoni që po i kërcisni dhëmbët, por kini kujdes nga dhimbjet e veshit, ndjeshmëria e muskujve, ndjeshmëria e dhëmbëve ose dhimbjet e nofullës. Këto janë të gjitha simptoma të bruksizmit. Një dentist mund të zulojë një problem nëse ekziston.

Alergjitë

Dhimbjet e kokës në mëngjes mund të shkaktohen edhe nga alergjenët. Ekspozimi ndaj marimangave të pluhurit gjatë gjumit (atyre u pëlqen të jetojnë në çarçafët dhe dyshekun tuaj) gjithashtu mund t’ju zgjojë me dhimbje koke për shkak të bllokimit të sinuseve që ato shkaktojnë.

Nëse keni alergji, provoni të përdorni çarçafë rezistentë ndaj alergjive, mbulesa jastëkësh, mbulesa dysheku dhe jorganë të veçantë të projektuar për t’ju mbrojtur nga ekspozimi ndaj marimangave të pluhurit dhe lani çarçafët më shpesh. Mjeku juaj mund t’ju ndihmojë të gjeni mënyra shtesë për të lehtësuar simptomat tuaja.

Migrena

Edhe pse këto dhimbje koke të përsëritura mund të ndodhin në çdo kohë, migrenat janë më të zakonshme në mëngjes. Ato shpesh ndodhin në njërën anë të kokës, me dhimbje pulsuese ose goditëse të moderuara deri në të forta.

Shenja të tjera që tregojnë se mund të keni migrenë përfshijnë të përzierat, dobësinë dhe ndjeshmërinë ndaj dritës dhe zhurmës. Ekzistojnë gjithashtu simptoma të mundshme që mund të shfaqen deri në 24 orë para dhimbjes së kokës, siç është aura.

Mungesa ose gjumi i tepruar

Shumë ose shumë pak gjumë mund të shkaktojë dhimbje koke nga tensioni. Ato shpesh ndihen sikur një fashë po shtrëngohet rreth kokës. Gjithashtu mund të përjetoni dhimbje ose shqetësim në kokë, skalp ose qafë.

Depresioni dhe ankthi

Depresioni dhe ankthi gjithashtu mund të shkaktojnë dhimbje koke nga tensioni në mëngjes. Nëse vini re dhimbje koke që ndodhin gjatë kohës kur përjetoni ose parashikoni stres (si p.sh. në mëngjes para punës), flisni me një profesionist të kujdesit shëndetësor për të vlerësuar nëse shkaku është një gjendje e shëndetit mendor./E.T

Pesë mjekë të rinj u janë bashkuar ekipt të QSUNT , duke plotësuar nevojat dhe duke forcuar më tej shërbimet shëndetësore për qytetarët.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale vlerësoi sot përkushtimin, energjinë dhe humanizmin e mjekëve të rinj në shërbim të çdo pacienti.

“Mjekët e rinj i shërbejnë jetës aty ku ajo ka më shumë nevojë, në vendin e tyre, për njerëzit e tyre. Daniela, Besjana, Ada, Henri dhe Enejda e nisin vitin 2026 si pjesë e ekipit të QSUNT, duke sjellë përkushtim, energji dhe humanizëm në shërbim të çdo pacienti”, thuhet në njoftimin për shtyp të Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale./e.t

Studime të fundit shkencore tregojnë se gjumi cilësor ndihmon trurin të përpunojë informacionin dhe të përmirësojë kujtesën. Mungesa e gjumit, sipas shkencëtarëve, lidhet me rritjen e rrezikut për probleme neurologjike.

Hulumtimet theksojnë se 7–8 orë gjumë në natë janë thelbësore për funksionimin optimal të trurit. Ruajtja e një orari të qëndrueshëm gjumi ndihmon në përmirësimin e shëndetit mendor dhe emocional./KM

Lëngu i portokallit, i konsideruar prej vitesh si problematik për shkak të përmbajtjes së lartë të sheqerit, po rivlerësohet nga studimet shkencore. Hulumtimet tregojnë se, pavarësisht rritjes së shpejtë të sheqerit në gjak krahasuar me frutin e plotë, konsumimi i moderuar i lëngut të portokallit 100% mund të sjellë përfitime shëndetësore.

Mjekët paralajmërojnë se mungesa e vitaminave dhe mineraleve po kthehet në një problem serioz shëndetësor, veçanërisht tek të rinjtë dhe personat me ritëm të çrregullt jetese. Dietat e pabalancuara, stresi dhe mungesa e aktivitetit fizik janë faktorë që ndikojnë drejtpërdrejt në shëndetin e përgjithshëm të organizmit.

Sipas specialistëve, mungesa e vitaminës D, hekurit dhe vitaminave të grupit B shfaqet shpesh me simptoma si lodhje, rënie përqendrimi dhe dobësim i imunitetit. Kontrollet periodike dhe një ushqyerje e shëndetshme mbeten mënyra më e sigurt për parandalim.

Ekspertët këshillojnë që suplementet të merren vetëm me rekomandim mjekësor, pasi përdorimi i pakontrolluar mund të sjellë efekte të padëshiruara./KM

Një çokollatë e zezë në ditë ul tensionin e gjakut dhe mbron arteriet.

E pasur me flavonoide, ajo lidhet me përmirësimin e shëndetit kardiovaskular duke rritur rrjedhën e gjakut, duke ulur presionin e gjakut, duke zvogëluar kolesterolin e keq (LDL), duke parandaluar mpiksjen e gjakut dhe duke përmirësuar funksionin arterial, sipas “News Medical”.

Çokollata e zezë duhet të konsumohet me moderim si një ëmbëlsirë për shkak të përmbajtjes së kalorive dhe yndyrës.

Hulumtimi i udhëhequr nga studiues në Universitetin Surrey sugjeron përdorimin flavonoideve – një klasë e polifenoleve me bazë bimore, që gjenden në ushqime si çaji, kakaoja, manaferrat dhe mollët, të njohura për përfitimet shëndetësore si përmirësimi i shëndetit kardiovaskular duke rritur funksionin endotelial dhe duke ulur presionin e gjakut.

Efektet e tyre pozitive shtrihen në veprime anti-inflamatore dhe anti-trombotike, duke ulur ulin në mënyrë modeste tensionin e gjakut dhe mbështetur shëndetin vaskular.

Duke analizuar të dhënat e 145 studimeve, ekipi zbuloi se marrja e rregullt e ushqimeve të pasura me flavonoide – çoi në një ulje të tensionit të gjakut, veçanërisht tek njerëzit me tension të lartë.

Tek disa pjesëmarrës, ulja e tensionit të gjakut ishte e krahasueshme me atë të arritur me disa ilaçe për tensionin e gjakut, duke nënvizuar potencialin e dietës si një mjet ndihmës në parandalimin dhe menaxhimin kardiovaskular.

Përtej tensionit të gjakut, flavonoidet treguan se përmirësojnë funksionin endotelial, duke rritur performancën e enëve të gjakut – pavarësisht nga çdo ndryshim në tensionin e gjakut./K.M

Last Updated on 02/01/2026 by Klara

Depresioni gjatë festave është një fenomen më i zakonshëm sesa mendohet, dhe shpesh quhet edhe “depresion sezonal i festave” ose “holiday blues”. Edhe pse festa të tilla si Krishtlindjet ose Viti i Ri lidhen me gëzim, për disa njerëz ato mund të shkaktojnë ndjenja trishtimi, ankthi ose izolimi. Ja disa aspekte kryesore të këtij fenomeni:

Shkaqet e depresionit gjatë festave

Presioni social dhe krahasimi me të tjerët.

Reklamat dhe rrjetet sociale shpesh tregojnë vetëm momente të lumtura, duke krijuar pritshmëri të paarritshme.
Njerëzit mund të ndihen të izoluar nëse nuk kanë familje ose miq për të festuar.

Stresi financiar dhe organizativ.

Shpenzimet për dhurata, udhëtime dhe festime mund të jenë burim stresi.
Përgatitjet e festa shpesh kërkojnë energji fizike dhe emocionale.

Kujtime dhe humbje.

Festat mund të rikthejnë kujtime të dhimbshme ose mungesën e të dashurve që nuk janë më pranë.
Humbja e një të afërmi ose përfundimi i një marrëdhënieje mund të intensifikojë ndjenjat negative.Ndryshimi i rutinës dhe moti.

Dimri shpesh shoqërohet me më pak dritë dielli, gjë që mund të ndikojë në humor (depresion sezonal).
Ndryshimi i orarit të gjumit ose konsumit të ushqimit mund të përkeqësojë gjendjen emocionale.

Simptomat që mund të shfaqen janë trishtimi ose melankolia më shpesh se zakonisht që shoqërohen me humbje energjie, lodhje, ndjenja fajësie ose pakënaqësie.

Anhedoni ose mungesa e kënaqësisë është simptomë tjetër.
Ndjenja të vetmisë dhe izolimit social.
Si të përballoni depresionin gjatë festave.

Është normale të mos ndihesh gjithmonë i lumtur, por duhen ruajtur kontaktet sociale pasi edhe një telefonatë ose takim i shkurtër me miq apo familje mund të përmirësojë humorin.

Një mënyrë tjetër sesi mund të parandalojmë depresionin gjatë festave janë limitet: mos e teproni me shpenzimet ose përpjekjet për të kënaqur të tjerët.

Po ashtu ruajtja e një rutine të shëndetshme ku përfshihen ushqimi i shëndetshëm, aktivitet fizik dhe gjumi i rregullt ndihmojnë në përmirësimin e gjendjes emocionale dhe psikologjike.

Por nuk duhet anashkaluar asnjëherë ndihma profesionale. Nëse depresioni është i rëndë ose zgjat më shumë se disa javë, një psikolog ose psikiatër mund të ndihmojë./K.M

Varietetet e mjaltit klasifikohen kryesisht sipas llojit të luleve nga është mbledhur nektari.
Cilësia, ëmbëlsia dhe vetitë medicinale varen më së shumti nga lulet ku ai është mbledhur.
Disa lloje mjalti kanë një aromë të butë, ndërsa të tjerët janë mjaft të fortë.
Disa janë më të mirët për shërimin e plagëve ose për të luftuar infeksionet, ndërsa të tjerë janë më të dobishëm për trajtimin e presionit të lartë të gjakut ose dhimbjeve të fytit.

Mjalti i Tërfilit
Vetitë e mjaltit të tërfilit ndryshojnë në varësi të vendit ku prodhohet, prandaj ai mund të ketë ngjyrë qelibari, por mund të jetë edhe i bardhë.

Ky lloj ka veti të forta antioksiduese dhe përmban sasi të larta të flavonoideve (që besohet se mbështesin funksionin e mushkërive dhe zemrës) dhe acideve fenolike (që thuhet se mbështesin sistemin nervor).

Mjalti i Sherebelës
Ky është një mjaltë me ngjyrë të lehtë, që kristalizohet shumë ngadalë.

Përveç vetive natyrale antioksiduese, besohet se ky lloj është i mirë për tretjen.

Mjalti i Boronicës
Ai është një zgjedhje e shkëlqyer për konsum të përditshëm.

Ka veti të mira antibiotike dhe disa studime kanë treguar se është efektiv në trajtimin e sëmundjeve kronike.

Mjaltë Luleradhiqeje

Ky mjaltë kthehet në ngjyrë qelibari të errët ndërsa fillon të formojë kristale dhe ka një aromë të këndshme të luleve të pranverës.
shtë i njohur për forcimin e sistemit imunitar, si dhe ndihmon në shëndetin e zorrëve dhe traktit gastrointestinal.

Mjalti Hikërror
Ngjyra e tij kafe e errët tregon se është i fortë në shije dhe i trashë në strukturë.

Njihet për fuqinë e forta antibakteriale dhe për përmbajtjen e lartë të antioksidantëve.

Thuhet se është efektiv kundër disa prej infeksioneve më të vështira dhe është një zgjedhje e shkëlqyer për të trajtuar kollën dhe dhimbjet e fytit.

Ndihmon gjithashtu në uljen e kolesterolit dhe është një nga varietetet që përdoret më shpesh për kujdesin e plagëve dhe lëkurës.

Mjalti i Luleve të Egra
Përbëhet nga nektari i llojeve të ndryshme të luleve të egra.

Ngjyra, shija dhe intensiteti i tij mund të ndryshojnë në varësi të burimeve të nektarit të cilat ndryshojnë me stinët.

Përfitimet shëndetësore janë kryesisht efektet bazë antioksiduese dhe frenuese të kollës.

Megjithatë, ka një përfitim specifik nga mjalti i luleve të egra! Shumë besojnë se konsumimi i tij është një mënyrë e mirë për të luftuar alergjitë.

Mjalti i Shqopës
Ai ka nivelet më të larta të acideve fenolike dhe njihet për parandalimin e dëmtimit qelizor që mund të shkaktohet nga radikalet e lira në trup./mxh

Last Updated on 01/01/2026 by EL

Receta e thjeshtë që mund të ndihmojë kundër fryrjes dhe kapsllëkut

Vaktet e bollshme festive shpesh çojnë në probleme me tretjen, si kapsllëku, që mund t’ua prishë ndjeshëm ditët e festave. Ndërsa shumë njerëz kthehen gradualisht te ushqimi i zakonshëm, një mjek propozon një mënyrë të thjeshtë dhe natyrale për të lehtësuar shqetësimet e stomakut.

Pije për tretje më të mirë

Dr. John Valentine, i njohur në rrjetet sociale si @healthylifesage, ka shpjeguar në detaje një pije që mund ta provoni për të përmirësuar tretjen dhe për të reduktuar fryrjen dhe kapsllëkun, shkruan Index.hr.

Përgatitja, sipas tij, është shumë e thjeshtë: “Zieni një filxhan ujë dhe shtoni një majë kripe deti dhe pak sheqer. Lëreni të vlojë për pesë minuta, hiqeni nga zjarri dhe shtrydhni gjysmën e një limoni të freskët”, shpjegon dr. Valentine. Lëngu duhet pirë “esëll dhe t’i lihet shkencës të bëjë të vetën”.

Si vepron kjo pije?

Mjeku shpjegon edhe prapavijën shkencore të përzierjes: “Nëse keni vështirësi për të shkuar në tualet, mund të rrisni sasinë e kripës. Kripa krijon një efekt osmotik, duke tërhequr ujin në zorrë për të zbutur përmbajtjen”, thotë ai.

“Në të njëjtën kohë, acidi citrik i limonit vepron si një stimulues i fuqishëm natyral i tretjes. Kjo jo vetëm që pastron zorrët, por ndihmon edhe në luftimin e erës së keqe të gojës në rrënjë të problemit, duke e adresuar atë nga stomaku”, shton ai. Sipas tij, ndryshimi duhet të ndihet pas konsumimit të pijes për “disa ditë”, transmeton Telegrafi.

Përfitime shtesë dhe paralajmërime

Kjo pije, e njohur edhe si shpëlarje me ujë të kripur, “vepron si laksativ”, konfirmon portali shëndetësor MedicineNet. “Përzierja stimulon zbrazjen e zorrëve, kështu që mund të përjetoni jashtëqitje më të rregullta dhe lehtësim nga kapsllëku”, thuhet në portal.

Përveç lehtësimit të kapsllëkut, kjo përgatitje mund të ndihmojë edhe në zbutjen e ngërçeve muskulore, nxitjen e tretjes, lehtësimin e migrenës, madje edhe në reduktimin e aromave të pakëndshme të trupit, pasi kripa Himalaje përmban minerale të rëndësishme si natriumi, kaliumi, kalciumi dhe magnezi.

Megjithatë, mjeku paralajmëron se solucionet e gatshme për shpëlarje që shiten në dyqane mund të jenë të rrezikshme: “Këto tretësira mund të përmbajnë deri në 4.700 mg kripë, gati dyfishin e sasisë ditore të rekomanduar të natriumit”. Po ashtu, theksohet se konsumimi i shtuar i kripës nuk rekomandohet për personat me çrregullime të funksionit të veshkave. /e.t

Një publikim i fundit në revistën “Journal of Herbal Medicine” tregon se ekstrakti i gjetheve të dafinës, kur përdoret në formën e çajit, mund të ndihmojë në qetësimin e stomakut dhe uljen e inflamacionit të lehtë.

Specialistët theksojnë se efekti vjen nga përbërjet antioksiduese dhe vajrat esencialë që përmban bima. Megjithatë, theksohet se pacientët me probleme kronike duhet të konsultohen me mjekun përpara përdorimit./KM

Nutricionistët rekomandojnë një kombinim të thjeshtë mëngjesi për të rritur mbrojtjen natyrale të trupit: ujë i vakët me limon, 15 minuta ekspozim në dritë natyrale dhe një vakt i pasur me proteina e yndyrna të mira.

Këto elementë ndihmojnë aktivizimin e metabolizmit, stabilizimin e hormoneve të stresit dhe mbështetjen e prodhimit të vitaminës D e cila është thelbësore për imunitetin. Mjekët sugjerojnë shtimin e probiotikëve natyralë si kosi, kefiri ose ushqimet e fermentuara si mbështetje për sistemin tretës.

Ky ritual nuk zëvendëson trajtimet mjekësore, por mund të ulë rrezikun e infeksioneve sezonale dhe të rrisë energjinë në mënyrë të shëndetshme./KM

Shkencëtarët kanë identifikuar dy nëntipe të reja biologjike të sklerozës multiple me ndihmën e inteligjencës artificiale (IA), të cilat mund të hapin rrugën për trajtime të personalizuara dhe rezultate më të mira për pacientët, të raportuara në revistën Brain.

Hulumtimi përfshinte 600 pacientë dhe kombinoi një analizë gjaku për zinxhirin e lehtë të neurofilamentit të serumit të proteinave (sNfL) dhe një skanim MRI të trurit, dhe të dhënat u analizuan nga algoritmi i të mësuarit automatik “SuStaIn”, shkruan Guardian.

Janë identifikuar dy nëntipe: sNfL e hershme, në të cilën nivele të larta të proteinave ndodhin në fillim të sëmundjes dhe fillim të shpejtë të lezioneve të trurit, dhe sNfL e vonë, në të cilën dëmtimi i trurit ndodh më ngadalë dhe përpara se nivelet e proteinave të rriten.Studiuesit vlerësojnë se ky zbulim mund t’u lejojë mjekëve të monitorojnë pacientët më saktë dhe të aplikojnë terapi të synuar më herët.

Autori kryesor i studimit, Arman Eshaghi, tha se nëntipet e bazuara në biologjinë e sëmundjes ofrojnë një pasqyrë më të mirë sesa klasifikimet klinike të bazuara në simptoma.

Ekspertët nga Shoqata e Sklerozës Multiple e përshkruajnë zbulimin si “emocionues” dhe theksojnë se ai mund të çojë përpara zhvillimin e trajtimeve të reja dhe të personalizuara për pacientët në të gjithë botën./E.T

Last Updated on 29/12/2025 by EL

Hudhra njihet si një ushqim që forcon sistemin imunitar, por nëse doni të shmangni erën e keqe të gojës dhe të forconi imunitetin tuaj, mund të konsumoni ushqime të tjera.

Konsumimi i ushqimeve të pasura me lëndë ushqyese është një mënyrë e provuar për të forcuar sistemin imunitar dhe për të parandaluar sëmundjet. Ndërsa hudhra ka efekte anti-inflamatore që ndihmojnë në luftimin e infeksioneve, ushqime të tjera që forcojnë imunitetin mund të ndihmojnë në luftimin e infeksioneve edhe më mirë.

Fruta agrume

Frutat agrume si portokalli, grejpfruti, limoni dhe limoni janë të pasura me vitamina dhe antioksidantë, përfshirë vitaminën C. Antioksidantët janë përbërës bimorë që zvogëlojnë inflamacionin dhe luftojnë dëmtimin e qelizave.

Një dietë e pasur me antioksidantë është zbuluar se zvogëlon rrezikun e infeksioneve të sipërme të frymëmarrjes, siç është ftohja e zakonshme. Vitamina C është një antioksidant që rrit prodhimin e qelizave të bardha të gjakut, ose qelizave imune që luftojnë infeksionin.

Speca

Specat zile janë të pasura me vitaminë C dhe vitamina të tjera që forcojnë imunitetin. Specat e kuq zile përmbajnë beta-karoten, një lloj vitamine A që mbështet imunitetin. Specat zile gjithashtu ofrojnë likopen, një pigment bimor me veti anti-inflamatore.

Kos

Kosi është një produkt qumështi i pasur me probiotikë, mikroorganizma të gjallë që mbështesin ekuilibrin e mikroorganizmave të zorrëve. Probiotikët nxisin tretjen dhe zvogëlojnë rrezikun e kapsllëkut. Ato gjithashtu mund të jenë të dobishme për sistemin imunitar.

Mikrobioma e zorrëve përfshin qeliza imune, dhe një ekuilibër i shëndetshëm i baktereve dhe mikroorganizmave të tjerë në traktin tretës mbështet imunitetin.

Perime me gjethe

Perimet me gjethe jeshile, të tilla si lakra jeshile, spinaqi dhe paprika zvicerane, janë një burim i shkëlqyer i vitaminave A, C dhe K, si dhe antioksidantëve dhe fibrave. Antioksidantët në perimet me gjethe jeshile zvogëlojnë inflamacionin dhe mbështesin sistemin imunitar. Konsumi i fibrave mbështet shëndetin e zorrëve dhe mund të përmirësojë sistemin imunitar.

Peshk i yndyrshëm

Një dietë e pasur me peshk të yndyrshëm mund të përmirësojë sistemin imunitar. Peshqit e yndyrshëm, si skumbri dhe salmoni, janë të pasur me acide yndyrore omega-3. Këto yndyrna të shëndetshme mbështesin shëndetin e qelizave dhe zvogëlojnë inflamacionin.

Kjo mund ta ndihmojë trupin të luftojë infeksionin dhe të shërohet. Një dietë e pasur me acide yndyrore omega-3 mund të rrisë gjithashtu numrin e baktereve të dobishme në mikrobiomën e zorrëve, duke përmirësuar shëndetin e zorrëve dhe duke mbështetur sistemin imunitar./e.t