UASHINGTON, 31 janar /ATSH/ – Shkencëtarët kanë konfirmuar se Afrika po ndahet gradualisht në dy pjesë, si pasojë e një procesi të fuqishëm tektonik që po përparon më shpejt nga sa mendohej më parë, sipas Euronews.

Sistemi i Riftit të Afrikës Lindore, që shtrihet nga Deti i Kuq deri në Mozambik, po çan kontinentin përgjatë vijave të thella gjeologjike dhe, brenda 5–10 milionë vjetësh, mund të krijojë një oqean të ri mes Afrikës Lindore dhe Perëndimore.

Të dhënat e fundit nga NASA, Universiteti i Rochester dhe Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së tregojnë se korja e Tokës në këtë rajon po hollohet dhe po çahet në disa pika njëkohësisht.

Në disa zona janë zbuluar shenja të hershme të formimit të korës oqeanike, çka tregon se procesi ka kaluar nga faza kontinentale drejt asaj detare.

Matjet satelitore kanë regjistruar zgjerim të dukshëm të luginave dhe çarjeve me kalimin e viteve.

Ky proces, megjithëse shumë i ngadaltë për jetën e përditshme të njeriut, po matet në kohë reale falë teknologjisë GPS, e cila ndjek lëvizjet e tokës me saktësi milimetrike.

Gjeofizikanët e përshkruajnë Afrikën Lindore si një laborator natyror ku mund të vëzhgohet drejtpërdrejt ndarja e një kontinenti.

Një nga ngjarjet më të spikatura ndodhi në vitin 2005, kur në shkretëtirën e Etiopisë u hap brenda pak ditësh një çarje rreth 56 kilometra e gjatë.

Zona më aktive ndodhet në rajonin Afar të Etiopisë, ku takohen tre pllaka tektonike; Nubiane, Somaliane dhe Arabe.

Ky bashkim trefish krijon tensione të forta, shoqëruar me tërmete dhe aktivitet vullkanik.

Shkencëtarët kanë zbuluar se pulsimet e magmës nga manteli i Tokës luajnë rol kyç në përshpejtimin e procesit të çarjes.

Përveç rrezikut sizmik dhe vullkanik për zonat e banuara dhe infrastrukturën, ky proces sjell edhe mundësi ekonomike.

Aktiviteti tektonik është burim i rëndësishëm i energjisë gjeotermale, të cilën vende si Kenia po e shfrytëzojnë gjithnjë e më shumë.

Në planin afatgjatë, uji i Detit të Kuq dhe Gjirit të Adenit pritet të përmbytë luginën e riftit, duke formuar një oqean të ri dhe duke ndryshuar përgjithmonë hartën gjeografike të Afrikës./   Ad.Ab./  a.jor.

The post GJEOLOGJI – Afrika po ndahet në dy pjesë pas një procesi të fuqishëm tektonik appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

ZAGREB, 30 janar /ATSH-DPA/ – Kancelari gjerman, Friedrich Merz shprehu skepticizëm mbi realizueshmërinë e propozimeve të gjerë për reformimin e Bashkimit Evropian, të paraqitura nga lideri i Partisë Popullore Evropiane (EPP), Manfred Weber.

Weber ka sugjeruar që dy pozicionet kryesore të BE-së të bashkohen për të rritur efektivitetin e bllokut në çështjet ndërkombëtare.

“Të arrish ndryshime traktatesh në këtë Bashkim Evropian me 27 vende është një detyrë mjaft e vështirë”, tha Merz në fillim të samitit të EPP-së në Zagreb.

Ai shtoi se duhet të përqendrohen kryesisht tek aftësia mbrojtëse dhe konkurrueshmëria ekonomike.

Liderët e EPP-së po diskutojnë në Zagreb për rolin e Evropës në një rend botëror ku fuqitë kryesore luajnë rol dominant.

Weber, i intervistuar nga revista gjermane “Der Spiegel”, propozoi që pas zgjedhjeve evropiane të vitit 2029, posti i presidentit të Komisionit Evropian të bashkohet me atë të presidentit të Këshillit Evropian.

”BE-ja nuk luajti rol udhëheqës në krizën e fundit për Ukrainën dhe Groenlandën”, theksoi ai.

Weber mbështeti gjithashtu krijimin e një ushtrie evropiane dhe vendosjen e forcave të përbashkëta paqeruajtëse në Ukrainë si bazë për këtë.

Merz nënvizoi se BE-ja ka hequr praktikisht dorë nga parimi i unanimitetit në tregun e brendshëm, ku përdoret gati kudo votimi me shumicë të kualifikuar, dhe se kjo qasje duhet të zgjerohen gradualisht edhe në politikën e jashtme dhe sigurinë.

Sot, BE-ja përfaqësohet në samitet ndërkombëtare nga dy figura: presidenti i Këshillit dhe presidenti i Komisionit, gjë që ndonjëherë e bën të paqartë se kujt duhet t’i drejtohen të huajt për çështje të caktuara.

Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, përgjigjet kryesisht për propozimet ligjore dhe respektimin e traktateve, ndërsa presidenti i Këshillit, António Costa, kryeson dhe përgatit samitet e BE-së./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – Merz skeptik ndaj planeve për rimodelimin e lidershipit të BE-së appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

UASHINGTON, 30 janar /ATSH-DPA/ – Shtetet e Bashkuara kanë vendosur sanksione të reja ndaj përfaqësuesve të lartë të udhëheqjes iraniane pas shtypjes brutale ndaj demonstruesve në Iran.

“Fokusi është tek ministri i Brendshëm iranian, Eskandar Momeni, i cili thuhet se është përgjegjës për shtypjen e dhunshme të protestave mbarëkombëtare”, tha Departamenti i Thesarit i SHBA-së në një njoftim për shtyp të lëshuar sot.

Momeni thuhet se mbikëqyr forcat iraniane të sigurisë, të cilat Uashingtoni i fajëson për vrasjen e mijëra demonstruesve.

Sanksionet synuan gjithashtu disa komandantë nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) elitare të Iranit dhe investitorin Babak Morteza Zanjani.

Ai dyshohet se ka përvetësuar miliarda nga biznesi i naftës dhe i ka vënë fondet në dispozicion të qeverisë në Teheran përmes strukturave të fshehta financiare.

Për herë të parë, SHBA vendosi gjithashtu sanksione ndaj dy bursave të kriptomonedhave të lidhura me Zanjanin.

Sipas Departamentit të Thesarit, asetet në SHBA do të bllokohen, marrëdhëniet e biznesit do të ndalohen dhe kufizimet e udhëtimit do të vendosen.

Administrata e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, riafirmoi se qëndron me popullin iranian dhe do të vazhdojë të rrisë presionin mbi udhëheqjen në Teheran./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – SHBA vendos sanksione të reja ndaj politikanëve iranianë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

NJU JORK, 30 janar /ATSH–DPA/ – Për shkak të mungesës së pagesave nga ish-donatori më i madh, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sekretari i përgjithshëm i Organizatës së Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres ka paralajmëruar për kolaps të menjëhershëm financiar të OKB-së.

Sipas një letre të Guterres, drejtuar 193 shteteve anëtare, thuhet se situata financiare e organizatës po përkeqësohet shpejt, dhe nëse nuk gjendet një zgjidhje, atëherë fondet për buxhetin e rregullt mund të mbarojnë në korrik.

Guterres i kërkoi të gjitha shteteve anëtare që ose të paguajnë në kohë ose të reformojnë rregullat e financimit të OKB-së.

Vetëm SHBA-ja aktualisht i detyrohet Kombeve të Bashkuara disa miliarda dollarë.

Presidenti amerikan, Donald Trump ka kritikuar organizatën disa herë më parë./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post NJU JORK – Guterres paralajmëron shtetet anëtare për kolaps financiar të OKB-së appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

UASHINGTON, 30 janar  /ATSH-AFP/ – Presidenti amerikan, Donald Trump deklaroi sot se Iranit i intereson të arrijë një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara, edhe pse ai nuk zbuloi ndonjë afat të caktuar për arritjen e saj.

Presidenti Trump u tha gazetarëve në Zyrën Ovale se, sipas tij, iranianët duan të bëjnë një marrëveshje.

Ai tha gjithashtu se kishte dhënë një afat për Teheranin, të cilën vetëm iranianët e dinë me siguri.

”Shpresojmë që do të arrijmë një marrëveshje. Nëse ndodh, është mirë. Nëse jo, do të shohim çfarë do të ndodhë”, shtoi Trump.

Presidenti Trump theksoi gjithashtu se SHBA ka dërguar një forcë të madhe ushtarake drejt rajonit përballë Iranit, duke nënkuptuar një shtim të forcave në Gji.

Zyrtarët iranianë, përfshirë ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi, përsëritën se Irani është i gatshëm të rifillojë negociatat mbi programin bërthamor, por me kushte të barabarta dhe pa negociuar kapacitetet e tij të mbrojtjes.

Araghchi tha se forcat iraniane janë të gatshme të përgjigjen fuqishëm ndaj çdo sulmi amerikan, “por gjithashtu është i hapur ndaj një marrëveshjeje” që siguron të drejtën e Iranit për teknologji paqësore bërthamore dhe ndalon armët bërthamore./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post SHBA – Trump: Irani kërkon të përfundojë një marrëveshje me SHBA‑në appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

LOS ANXHELES, 30 janar /ATSH/ – Aktorja kanadezo-amerikane, Catherine O’Hara, e famshme për rolet e saj në filmat klasikë “Home Alone” dhe serialin komik të suksesshëm “Schitt’s Creek”, ka ndërruar jetë në moshën 71 vjeçare, sipas tmz.com.

Lajmi u konfirmua sot nga menaxheri i saj.

Sipas raporteve, O’Hara ka vdekur në shtëpinë e saj në Los Anxheles pas një sëmundjeje të shkurtër.

Shkaku i vdekjes ende nuk është bërë zyrtarisht publik.

Ajo u bë e famshme në filmat e viteve ’80 e ’90, përfshirë edhe komedinë e njohur “Beetlejuice”.

U bë shumë e dashur për interpretimin e saj si Moira Rose në serialin komik “Schitt’s Creek”, ku u shqua me humorin dhe stilin unik të personazhit.

O’Hara u vlerësua me çmime të rëndësishme, duke përfshirë edhe ”Emmy Awards”.

Catherine O’Hara do të mbahet mend si një nga figurat më të mëdha të komedisë dhe kinemasë moderne, e dashur nga miliona njerëz në mbarë botën.

Ajo u lind më 4 mars 1954 në Toronto, Kanada.

Ajo u rrit në një familje me prejardhje irlandeze dhe që në adoleshencë pati një prirje natyrore për humorin dhe performancën.

Karriera e saj nisi në fund të viteve 1970, kur iu bashkua trupës së improvizimit ”The Second City” në Toronto dhe më vonë në Chicago, një vend ku shumë artistë komikë të njohur nisën emrat e tyre.

Ajo shquhej për aftësinë e jashtëzakonshme për të krijuar personazhe të çuditshme, zëra të pazakontë dhe për të improvizuar me humor të fortë. /Ad.Ab./ a.jor.

The post KINEMA – Vdes aktorja e njohur kanadezo-amerikane Catherine O’Hara appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BEOGRAD, 30 janar /ATSH/ – Policia serbe ka sekuestruar rreth pesë tonë marijuanë, sasia më e madhe e kapur ndonjëherë në vend, pas një operacioni në një kompani bujqësore, në fshatin Konjuh, pranë qytetit të Krushevcit, bëri të ditur ministri i Brendshëm, Ivica Daçiç, sipas Reuters.

Sipas tij, janë arrestuar dy persona, ndërsa një i dyshuar tjetër mbetet në arrati.

”Kjo është një sasia më e madhe e kapur ndonjëherë”, tha Daçiç në një deklaratë, duke shtuar se policia ka sekuestruar gjithashtu katër armë automatike dhe një hedhës raketash antitank.

Prodhimi i kanabisit mbetet i paligjshëm në Serbi, megjithëse aktivistë të ndryshëm po promovojnë legalizimin e tij për përdorim mjekësor.

Daçiç theksoi se hetimet do të përcaktojnë origjinën e kanabisit të sekuestruar.

Serbia, e cila synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, ka intensifikuar vitet e fundit përpjekjet kundër trafikimit dhe prodhimit të drogave.

Shumica e drogave që qarkullojnë në vend vijnë nga Lindja e Mesme dhe Amerika Latine.

Në këtë aksion, i cilësuar si më i madhi në historinë e vendit, policia gjeti në fshatin Konjuh afro pesë tonë marijuanë dhe katër armë automatike.

Fotografitë nga vendngjarja tregojnë një numër të madh kutish ku ishte depozituar droga, si dhe armët e sekuestruara./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post SERBI – Policia sekuestron pesë tonë marijuanë, sasia më e madhe në historinë e vendit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

VJENË, 30 janar /ATSH-DPA/ – Dymbëdhjetë vende kanë paralajmëruar për rritjen e rrezikut të një aksidenti bërthamor në Ukrainë, gjatë një seance të posaçme të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), të mbajtur sot në Vjenë.

”Sulmet e përditshme ruse ndaj infrastrukturës energjetike të vendit jo vetëm që kanë ekspozuar miliona ukrainas ndaj të ftohtit të dimrit, por po ndikojnë negativisht edhe në sigurinë bërthamore në Ukrainë, duke e afruar rrezikun e një aksidenti bërthamor shumë pranë realitetit”, thuhet në një deklaratë të përbashkët të këtyre vendeve.

Sipas deklaratës, sulmet ndaj nënstacioneve dhe dëmtimi gjithnjë e më i madh i rrjetit elektrik rrezikojnë sigurinë bërthamore.

Dymbëdhjetë vendet theksuan se një furnizim i qëndrueshëm me energji elektrike është thelbësor për funksionimin e sigurt të centraleve bërthamore.

Edhe drejtori i përgjithshëm i IAEA-s, Rafael Grossi, paralajmëroi në fjalën e tij se dëmtimi i nënstacioneve minon sigurinë bërthamore.

Nga ana tjetër, përfaqësuesi i Rusisë në IAEA, Mikhail Ulyanov, e kundërshtoi këtë vlerësim.

”Ky është një pretendim i rremë”, u tha ai gazetarëve, duke shtuar se centralet bërthamore ukrainase mund t’i përballojnë pa vështirësi sulmet ruse ndaj nënstacioneve.

Edhe pse centralet bërthamore prodhojnë vetë energji, energjia elektrike e jashtme përdoret për ftohjen e materialeve radioaktive në impiante.

Në raste emergjente përdoren gjeneratorë rezervë.

Nëse sistemet e ftohjes dështojnë, në skenarin më të keq ekziston rreziku i shkrirjes së bërthamës./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – 12 vende paralajmërojnë aksident bërthamor nga sulmet në Ukrainë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

VARSHAVË, 30 janar /ATSH-DPA/ – Polonia ka vënë në funksion një sistem të rëndësishëm mbrojtjeje kundër dronëve, të porositur nga një konsorcium norvegjezo-polak, për të mbrojtur më mirë hapësirën e saj ajrore nga dronët luftarakë, njoftoi sot qeveria.

”Sistemi ‘San’,  i zhvilluar nga kompania norvegjeze e mbrojtjes ‘Kongsberg’ dhe grupi polak i armatimeve ‘PGZ2’, përbëhet nga 18 bateri dhe gjithsej 700 mjete”, deklaroi ministri i Mbrojtjes, Wladyslaw Kosiniak-Kamysz gjatë nënshkrimit të kontratës.

Sipas medias polake, marrëveshja kap vlerën e rreth 3,6 miliardë eurove.

Kryeministri Donald Tusk e cilësoi porosinë si një hap vendimtar në përpjekjen e Polonisë për të ndërtuar mbrojtje ajrore efektive.

Ai rikujtoi një incident në shtator, kur një numër i madh dronësh hynë në hapësirën ajrore polake gjatë një sulmi rus ndaj Ukrainës fqinje, duke detyruar Forcat Ajrore të Polonisë dhe aleatë të tjerë të NATO-s të rrëzonin disa raketa për herë të parë.

”Sistemi do të përfshijë një gamë të gjerë armësh, si mitralozë, raketa, dronë interceptues dhe mjete të tjera për mbrojtjen ndaj kërcënimeve ajrore”, bëri të ditur ”Kongsberg”.

Sistemi do të ketë gjithashtu pajisje për bllokimin elektronik të dronëve dhe sisteme radarësh.

Disa prej komponentëve bazohen në një frëngji të vogël luftarake, e cila mund të montohet në mjete të blinduara me rrota ose mjete terreni./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post VARSHAVË – Polonia forcon mbrojtjen ajrore me sistem të ri antidronë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

OSLO, 30 janar /ATSH-DPA/ – Norvegjia i është bashkuar sanksioneve të Bashkimit Evropian kundër “aktorëve” iranianë, pas vrasjes së protestuesve antiqeveritarë në Iran, njoftoi sot Ministria e Jashtme norvegjeze.

BE-ja e shpalli dje Gardën Revolucionare Islamike të Iranit organizatë terroriste, për shkak të shtypjes së dhunshme të protestave.

Sipas grupeve për të drejtat e njeriut, mijëra, e ndoshta dhjetëra mijëra persona, besohet se janë vrarë.

Vendimi i BE-së për Gardën Revolucionare pasoi një hap formal për vendosjen e sanksioneve ndaj 31 individëve dhe entiteteve të tjera iraniane.

Ata akuzohen se mbajnë përgjegjësi për represionin brutal të protestave dhe për mbështetjen e vazhdueshme të luftës së Rusisë kundër Ukrainës.

Ministri i Jashtëm i Norvegjisë, Espen Barth Eide, tha se Oslo e ka dënuar dhunën ndaj civilëve, si publikisht ashtu edhe në kontakte të drejtpërdrejta me autoritetet iraniane.

“Ne kemi theksuar se përdorimi i gjerë i ekzekutimeve, arrestimeve, torturës dhe ndërprerjeve të gjata të internetit si instrumente kontrolli është plotësisht i papranueshëm”, deklaroi Barth Eide.

“Rikonfirmojmë thirrjen tonë ndaj autoriteteve iraniane për të respektuar të drejtat e njeriut dhe për të garantuar qasje të lirë dhe të papenguar në informacion”, shtoi ai.

Norvegjia nuk është anëtare e Bashkimit Evropian, por është e lidhur ngushtë me bllokun evropian./   /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – Norvegjia i bashkohet sanksioneve të BE-së kundër Iranit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

UASHINGTON, 29 janar /ATSH-AFP/ – Presidenti amerikan, Donald Trump deklaroi sot se duket që lëvizja palestineze Hamas do të çarmatoset, një nga hapat kyç të parashikuar në planin e tij për zgjidhjen e konfliktit në Gaza.

”Shumë njerëz thonë se ata nuk do të çarmatosen kurrë. Duket se do të çarmatosen”, u shpreh Trump gjatë një mbledhjeje të kabinetit në Shtëpinë e Bardhë.

Ai theksoi gjithashtu se Hamasi na ka ndihmuar me trupat, me riatdhesimin e tyre, dhe familja u është shumë mirënjohëse, duke iu referuar kthimit të eshtrave të pengut të fundit izraelit të 7 tetorit, Ran Gvili, për të cilin Izraeli zhvilloi  dje një ceremoni funerale shtetërore.

Nga ana e tij, i dërguari special amerikan Steve Witkoff u shpreh i kënaqur duke thënë se “ne i kemi dëbuar terroristët prej andej dhe ata do të çmilitarizohen”.

“Ata do ta bëjnë këtë sepse nuk kanë zgjidhje. Do të dorëzohen. Do të dorëzojnë armët AK-47”, shtoi ai.

Një ditë më parë, Hamasi ishte shprehur i gatshëm për një “transferim të plotë të qeverisjes” së Rripit të Gazës sa më shpejt që të ishte e mundur.

Sipas planit të presidentit amerikan për t’i dhënë fund luftës në Gaza, një Komitet Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG) do të administrojë përkohësisht territorin palestinez nën drejtimin e një Bordi Paqeje, i kryesuar nga vetë Trump./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post SHBA – Trump: Duket se Hamasi do të çarmatoset appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BERLIN, 29 janar /ATSH-DPA/ – Kancelari gjerman, Friedrich Merz, deklaroi sot se përfshirja në një “ombrellë bërthamore evropiane” do të konsiderohej si një shtesë ndaj parandalimit të përbashkët bërthamor me SHBA-të, në një kohë kur po diskutohet për kapacitetet mbrojtëse të BE-së.

“E dimë që duhet të marrim disa vendime strategjike dhe ushtarake këtu”, tha lideri gjerman  gjatë një takimi me kryeministren lituaneze, Inga Ruginiene.

Megjithatë, sipas tij, “koha nuk ka ardhur ende” për një vendim përfundimtar.

“Po zhvillohen bisedime strategjike me vendet e përfshira, por ato janë ende në fillim”, shtoi Merz.

“Gjermania ka rënë dakord të mos ketë armë bërthamore sipas dy traktateve të detyrueshme, përfshirë Marrëveshjen ‘Dy plus katër’ që hapi rrugën për ribashkimin e Gjermanisë në vitin 1990 dhe Traktatin për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore”, theksoi kancelari Merz.

“Në këtë kuptim, nuk është në diskrecionin tonë dhe nuk është brenda juridiksionit tonë të kemi armë bërthamore në Gjermani”, tha ai.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se “nuk flasim me shtetet e tjera evropiane për parandalimin e përbashkët bërthamor”, shtoi ai.

“Bisedimet nuk bien në kundërshtim me ndarjen bërthamore me SHBA-në”, tha Merz.

Gjermania nuk është fuqi bërthamore, ndryshe nga aleatët e NATO-s si Franca, BM dhe SHBA-ja, por kontribuon në parandalimin bërthamor të NATO-s duke ofruar avionë luftarakë që mund të pajisen me armë bërthamore amerikane të ruajtura në Gjermani në rast konflikti./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post BERLIN – Merz: Mbrojtja bërthamore evropiane një shtesë e përbashkët nukleare me SHBA-në appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

PEKIN, 29 janar /ATSH-DPA/ –  Kina i ka përshkruar hetimet ndaj gjeneralëve të lartë Zhang Youxia dhe Liu Zhenli si një sukses të rëndësishëm në luftën kundër korrupsionit.

“Sa më vendosmërisht po vepron ushtria kundër korrupsionit, aq më e fortë dhe efektive do të bëhet lufta kundër korrupsionit”, shpjegoi sot në Pekin zëdhënësi i Ministrisë së Mbrojtjes, Jiang Bin.

Fundjavën e kaluar, ministria njoftoi hetime ndaj Zhang dhe Liu për “shkelje serioze të disiplinës dhe ligjit”.

Të dy janë anëtarë të fuqishëm të Komisionit Qendror Ushtarak, i cili udhëhiqet nga presidenti Xi Jinping.

Për shkak të hetimeve të mëparshme ndaj personelit tjetër ushtarak, komisioni, që komandon Ushtrinë Çlirimtare Popullore, mund të përbëhet së shpejti vetëm nga dy nga shtatë anëtarët e tij.

Hetimi ndaj Zhang, zëvendëskryetar i komisionit, erdhi si surprizë.

Zhang, 75-vjeç,  ishte një nga pak anëtarët e udhëheqjes së ushtrisë me përvojë luftarake, pasi kishte luftuar në konfliktin kufitar me Vietnamin që filloi në vitin 1979.

Zhang konsiderohej gjithashtu një besnik i presidenit Xi.

Ministria e Mbrojtjes refuzoi të komentonte një raport të “Wall Street Journal” që sugjeronte se Zhang mund të kishte zbuluar sekretet e programit bërthamor të Kinës ndaj Shteteve të Bashkuara të Amerikës./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS  – Kina: Hetimi ndaj gjeneralëve të lartë, sukses i rëndësishëm kundër korrupsionit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

PARIS, 29 janar 2026 /ATSH/ – Asambleja Kombëtare e Francës ka miratuar me shumicë votash një projektligj që eliminon konceptin e njohur si “detyrim martesor”, pas kritikave se ai përdorej për të anashkaluar pëlqimin seksual brenda martesës, sipas Euronews.

Ky ligj ndërpartiak, i mbështetur nga mbi 120 deputetë, vendos parimin themelor që pëlqimi mbetet i domosdoshëm për çdo akt seksual, përfshirë edhe në martesë.

Nisma u drejtuar nga deputetja Marie-Charlotte Garin dhe presidenti i grupit ”Horizons”, Paul Christophe, synon të heqë përgjithmonë idenë se bashkëshortët janë të detyruar të kenë marrëdhënie seksuale të rregullta.

Ndërsa ky koncept nuk përmendet në Kodin Civil, ai ka mbetur në disa vendime gjyqësore dhe perceptime shoqërore.

Ligji i ri specifikon në nenin 215 të Kodit Civil që “bashkimi i jetës nuk krijon asnjë detyrim për bashkëshortët për të pasur marrëdhënie seksuale.”

Sipas deputetes Garin, qëllimi është të “vijohet me interpretime që e shohin bashkimin e jetës si ‘bashkim në shtrat’ dhe kështu të eliminohet koncepti i detyrës martesore që vazhdon të ekzistojë në ligj dhe shoqëri”.

Ekspertët dhe aktivistët për të drejtat e grave e kanë përshëndetur këtë hap, duke theksuar se është e rëndësishme që seksualiteti të mos shihet si detyrim.

Ligji vjen në një kohë kur dhuna seksuale brenda çiftit mbetet kryesisht e paraportuar.

Sipas një sondazhi IFOP nga 11 shtator 2025, 57% e grave thanë se kishin pasur marrëdhënie martesore pa dëshirë, krahasuar me 39% të burrave.

Projektligji tashmë kaloi në Asamblenë Kombëtare dhe tani do të shqyrtohet nga Senati përmes një procedure të përshpejtuar.

Nëse miratohet, mund të hyjë në fuqi brenda disa muajsh./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – Franca ndryshon Kodin Civil: miraton projektligjin që heq “detyrimin bashkëshortor” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

UASHINGTON, 29 janar /ATSH-AFP/ – Melania Trump shfaqi sot dokumentarin e saj të ri, që premton një pamje nga pas skenave të rikthimit në pushtet të bashkëshortit të saj, një dokumentar i financuar nga një marrëveshje disa milionëshe me ”Amazon”.

I titulluar thjesht ”Melania”, dokumentari po shfaqet në një premierë me tapet të kuq në qendrën së fundmi të riemëruar ”Trump-Kennedy Center” në Uashington, me pjesëmarrjen e Zonjës së Parë dhe vetë presidentit Donald Trump.

Por, me raportime për shitje të dobëta të biletave për filmin e 55-vjeçares së lindur në Slloveni, shuma e madhe e paguar nga gjiganti amerikan i teknologjisë ka ngjallur pyetje nëse ”Amazon” po përpiqet thjesht të fitojë favor nga presidenti.

”Ky dokumentar ofron një dritare në një periudhë të rëndësishme për Amerikën”, tha Melania Trump ndërsa goditi dje kambanën e Bursës së Nju Jorkut.

”Për herë të parë në histori, njerëzit do të dëshmojnë 20 ditët që çuan deri te betimi përmes syve të një Zonje të Parë në ardhje”, shtoi ajo.

Melania Trump ka qenë një figurë shpesh misterioze që nga rikthimi i presidentit Trump në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025, duke preferuar të kalojë kohën me djalin tyre, Barron, në Nju Jork dhe Florida.

Por, ajo tha se ”dokumentari, që do të shpërndahet globalisht nesër dhe më pas do të shfaqet ekskluzivisht në ‘Amazon Prime’, do t’u japë njerëzve një vështrim pas enigmës sime”.

”Do të shohin se si punoj, kush jam, si komunikoj me njerëzit dhe do të më njohin pak më shumë”, i tha ajo ”Fox and Friends”.

Çifti Trump zhvilloi të shtunën një shfaqje private në Shtëpinë e Bardhë, disa orë pas ngjarjes ku agjentët e emigracionit qëlluan për vdekje protestuesin Alex Pretti në Minneapolis, incident që shkaktoi zemërim kombëtar.

Në një nga seritë e intervistave promovuese këtë javë për filmin, Melania Trump bëri thirrje për bashkim pas vrasjes në Minneapolis./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post KINEMA – Bashkëshortja e presidentit Trump shfaq premierën e dokumentarit ”Melania” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BRUKSEL, 29 janar /ATSH-DPA/ – Bashkimi Evropian planifikon të vërë në dispozicion 145 milionë euro (173 milionë dollarë) për ndihmë humanitare në Ukrainë, njoftoi sot krahu ekzekutiv i aleancës me 27 vende anëtare.

”Fondet synojnë të ofrojnë mbrojtje, strehim, ushqim si dhe qasje në ujë dhe shërbime shëndetësore”, bëri të ditur Komisioni Evropian.

Sipas tij, edhe 8,0 milionë euro shtesë janë parashikuar për pritjen e refugjatëve të luftës në Moldavi.

Në kushtet e sulmeve të vazhdueshme ruse ndaj furnizimit energjetik të Ukrainës, BE-ja po dërgon gjithashtu edhe 500 gjeneratorë emergjence.

Të premten e kaluar u dërguan 447 të tillë.

Që nga fillimi i luftës së Rusisë kundër Ukrainës, gati katër vjet më parë, Komisioni ka siguruar mbi 1,4 miliardë euro për programe ndihme humanitare në Ukrainë dhe Moldavi.

Po ashtu, të paktën tre miliardë euro janë vënë në dispozicion për sigurinë energjetike.

”Në total, BE-ja e ka mbështetur Ukrainën me 193,3 miliardë euro”, bëri të ditur Komisioni./  /Ad.Ab./  a.jor.

The post BRUKSEL – BE miraton 145 milionë euro ndihmë humanitare për Ukrainën appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MADRID, 29  janar /ATSH-DPA/ – Një flotilje anijesh të NATO-s po mblidhen sot në portin ushtarak spanjoll të Rotas, në kuadër të manovrave më të mëdha të aleancës transatlantike për këtë vit.

Manovrat, të quajtura “Steadfast Dart 26”, përfshijnë vendosjen e shpejtë të mijëra ushtarëve brenda Evropës, nga jugu dhe perëndimi drejt veriut dhe lindjes.

Manovrat po organizohen nga Gjermania.

Katër anije turke dhe dy spanjolle pritet të nisen nga Rota në ditët e ardhshme dhe pritet të arrijnë në portin gjerman të Kielit më 11 shkurt.

Anije shtesë nga Gjermania, Franca, Holanda dhe Polonia do t’i bashkohen flotiljes ndërsa po praktikohet edhe mbështetja ajrore për të siguruar anijet gjatë rrugës.

Manovrat  drejtohen nga gjenerali gjerman Ingo Gerhartz, komandant i “Allied Joint Force Command” në Brunssum, Holandë.

“Sidomos në këto kohë, është shumë e rëndësishme të tregojmë unitetin e aleancës sonë, NATO-s”, tha Gerhartz në Rota.

“Manovrat nuk kanë për qëllim dërgimin e kërcënimeve, por janë një mesazh 360-gradësh për gatishmërinë e lartë të NATO-s”, shtoi ai.

Në total, 11 shtete anëtare po marrin pjesë në “Steadfast Dart 26” me njësitë e ushtrisë, forcave ajrore, marinës dhe hapësirës.

Këto operacione ndodhin pak ditë pas shmangies së një ndarjeje të madhe brenda aleancës mbi të ardhmen e territorit pothuajse autonom të Arktikut, Groenlandës, pjesë e Mbretërisë së Danimarkës./  /Ad.Ab./

The post SPANJË – Një flotilje anijesh të NATO-s mblidhet për manovra ushtarake appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BRUKSEL, 29 janar /ATSH-DPA/ – Qindra mijëra ushtarë rusë që kanë marrë pjesë në luftën kundër Ukrainës mund të ndalohen të hyjnë në Bashkimin Evropian, sipas një propozimi të paraqitur nga ministri i Jashtëm i Estonisë, Margus Tsahkna.

Duke folur sot në një takim të BE-së në Bruksel, Tsahkna tha se ekzistojnë informacione sipas të cilave shumë ushtarë rusë synojnë të vijnë në Evropë pas një përfundimi të mundshëm të luftës.

“Kjo do të ishte e pamundur t’u shpjegohej qytetarëve”,  tha ministri estonez, duke i cilësuar ata si “persona shumë të rrezikshëm”.

Një dokument shoqërues i propozimit  thekson se rreth 1,5 milionë shtetas rusë kanë marrë pjesë në operacione luftarake që nga viti 2022, ndërsa rreth 640 mijë prej tyre janë ende të angazhuar aktivisht.

Sipas dokumentit, këta persona kanë karakteristika të përbashkëta si përvoja luftarake dhe përdorimi i dhunës, si dhe përfshirje të mundshme në krime lufte dhe mizori të tjera ndaj popullsisë ukrainase.

“Prania e tyre e mundshme në territorin e BE-së nuk përbën vetëm rrezik për krime të dhunshme, por edhe një kanal të rëndësishëm për infiltrimin e krimit të organizuar, lëvizjeve ekstremiste dhe operacioneve armiqësore shtetërore në Evropë” , thuhet në dokument.

Sipas autorëve, Ish-luftëtarët janë gjithashtu veçanërisht të lehtë për t’u rekrutuar nga shërbimet sekrete ruse.

Dokumenti vëren gjithashtu se në Rusi tashmë ekziston një lidhje mes ish-luftëtarëve dhe rritjes së dhunës.

Shumë prej të kthyerve kanë kryer krime të rënda, ndërsa numri i përgjithshëm i tyre arriti nivelin më të lartë në 15 vitet e fundit gjatë gjysmës së parë të vitit 2025.

Sipas të dhënave, deri në 180 mijë të dënuar penalë janë rekrutuar drejtpërdrejt në njësi të posaçme ushtarake./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – BE mund t’u ndalojë hyrjen ish-ushtarëve rusë që luftuan kundër Ukrainës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

KOPENHAGË, 29 janar /ATSH/ – Ministri i Jashtëm i Danimarkës, Lars Lokke Rasmussen ka përshëndetur sot bisedimet shumë konstruktive të nivelit të lartë me Shtetet e Bashkuara lidhur me të ardhmen e Groenlandës, duke theksuar se procesi diplomatik është rikthyer në binarë, sipas Reuters.

Deklaratat u bënë në Bruksel, përpara një takimi të ministrave të Jashtëm të Bashkimit Evropian, në një moment kur tensionet për ishullin arktik kanë qenë në rritje javët e fundit.

Bisedimet në Uashington, ku morën pjesë përfaqësues të SHBA-së, Danimarkës dhe Groenlandës, synuan të zbusnin krizën diplomatike të shkaktuar nga deklaratat e përsëritura të presidentit amerikan Donald Trump mbi marrjen e kontrollit të Groenlandës.

Rasmussen tha se takimi u zhvillua në një atmosferë pozitive dhe se janë planifikuar takime të tjera për të vazhduar dialogun.

”Gjërat kishin filluar të përshkallëzoheshin, por tani jemi sërish në rrugën e dakordësuar dy javë më parë në Uashington”, u shpreh ministri danez, duke shtuar se megjithëse ende nuk ka një zgjidhje përfundimtare, ai është më optimist se një javë më parë.

Sipas tij, rikthimi te dialogu institucional është një hap i rëndësishëm për stabilitetin rajonal.

Qëndrimi më i moderuar vjen pasi Trump, javën e kaluar, u tërhoq nga kërcënimet për vendosjen e tarifave ndaj disa vendeve evropiane dhe për herë të parë përjashtoi përdorimin e forcës për të marrë Groenlandën./  /Ad.Ab./

The post DANIMARKË – Rasmussen: Bisedimet me SHBA-në për Groenlandën i janë rikthyer normalitetit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

STOKHOLM, 29 janar /ATSH-AFP / -Suedia planifikon të ndalojë përdorimin e telefonave celularë në shkollat fillore dhe të mesme për të siguruar që fëmijët të përqendrohen në mësim gjatë orës së mësimit, njoftoi qeveria.

Ky ndalim do të thotë se nxënësit deri në klasën e nëntë ose të moshës 15–16 vjeç, do t’i dorëzojnë telefonat e tyre në mëngjes dhe do t’i marrin përsëri në fund të mbarimit të mësimit.

“Sipas studimeve, nxënësit suedezë shpërqendrohen nga mjetet digjitale gjatë klasës më shumë se sa mesatarja e nxënësve në vendet të tjera të Evropës”, tha qeveria në një deklaratë. “Prandaj qeveria propozon një ndalim të telefonave celularë gjatë gjithë ditës së shkollës”, shton deklarata.

“Rreth 80 për qind e shkollave fillore dhe të mesme suedeze tashmë kanë ndalime për përdorimin e telefonave celularë brenda klasës, të vendosura sipas vullnetit të drejtorëve”, sipas agjencisë suedeze të lajmeve TT.

Ministrja e Arsimit, Simona Mohamsson, tha në një konferencë për shtyp se një ndalim kombëtar është i nevojshëm për të siguruar që të gjitha shkollat të jenë zona pa telefona celularë.

“Kjo do të ulë shpërqendrimet në klasë”, tha ajo, duke e përshkruar si “një fitore për mësimdhënien dhe shëndetin mendor”.

Nëse miratohet nga parlamenti, ndalimi do të hyjë në fuqi në fillim të semestrit të vjeshtës në gusht 2026./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – Suedia planifikon ndalimin e celularëve në shkolla appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.