Arabia Saudite, Katari dhe Omani udhëhoqën përpjekjet për të bindur Presidentin e SHBA-së Donald Trump të mos bënte një sulm ndaj Iranit, duke pasur frikë nga "goditjet e rënda në rajon", ka thënë të enjten një zyrtar i lartë saudit për AFP.

Treshja e Gjirit "udhëhoqi një përpjekje të gjatë dhe diplomatike të minutës së fundit për të bindur presidentin Trump që t'i jepte Iranit një shans për të treguar qëllim të mirë", tha zyrtari në kushte anonimiteti, duke shtuar se dialogu po vazhdonte.

Disa personel u zhvendosën nga një bazë e madhe ushtarake amerikane në Katar të mërkurën, dhe stafi në misionet amerikane në Arabinë Saudite dhe Kuvajt u paralajmërua të tregonte kujdes ndërsa frika u rrit nga një sulm i SHBA-së për shkak të shtypjes së protestuesve nga Irani.

Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar vazhdimisht se mund të ndërhyjnë kundër një shtypjeje vdekjeprurëse të qeverisë iraniane ndaj protestave, ndërsa Teherani ka thënë se do të hakmerret me sulme ndaj objektivave ushtarake dhe të anijeve amerikane.

Ndryshe, shumë baza dhe asete amerikane ndodhen në Gjirin Persik.

Por pas disa kërcënimeve, Trump ndryshoi kursin, duke thënë se kishte marrë informata nga "burime shumë të rëndësishme nga pala tjetër" se Irani nuk do të ekzekutonte demonstruesit.

Dhe përpjekjet e Gjirit kishin për qëllim “të shmangnin një situatë të pakontrollueshme në rajon”, tha zyrtari saudit.

“Ne i thamë Uashingtonit se një sulm ndaj Iranit do të hapte rrugën për një seri goditjesh të rënda në rajon”, shtoi zyrtari.

“... komunikimi është ende duke u zhvilluar për të konsoliduar besimin e fituar dhe frymën e mirë aktuale”.

Një tjetër zyrtar i Gjirit tha se “mesazhi që iu përcoll Iranit ka qenë se një sulm ndaj objekteve amerikane në Gjirin Persik do të kishte pasoja në marrëdhëniet me vendet në rajon”. /Telegrafi/

Misioni amerikan në Arabinë Saudite ka lëshuar një alarm sigurie, duke i këshilluar qytetarët amerikanë të qëndrojnë larg vendeve ushtarake në rajon.

Amerikanët dhe stafi i misionit duhet të “ushtrojnë kujdes të shtuar dhe të kufizojnë udhëtimet jo thelbësore në çdo instalim ushtarak” për shkak të “tensioneve të vazhdueshme rajonale”, thuhet në deklaratë.

Më parë, SHBA-të deklaroi se do të tërhiqnin staf nga një bazë kyçe si masë paraprake, pasi Teherani tha se do të synonte bazat amerikane nëse Amerika ndërhynte në vend.

Zyra Ndërkombëtare e Medias e Katarit konfirmoi rreth dy orë më parë se një personel i caktuar ishte tërhequr nga Baza Ajrore Al Udeid e drejtuar nga SHBA-të.

Irani ka paralajmëruar vendet fqinje se do të synojë bazat amerikane në shenjë hakmarrjeje për çdo sulm nga Uashingtoni.

Agjencia e lajmeve Reuters citon një zyrtar të lartë që ka thënë se “Teherani u ka bërë të ditur vendeve të rajonit, nga Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe deri te Turqia, se bazat amerikane në këto vende do të sulmohen nëse SHBA sulmon Iranin… duke u kërkuar këtyre vendeve të parandalojnë Uashingtonin që të sulmojë Iranin”.

Ndërkohë, presidenti amerikan, Donald Trump ka inkurajuar protestuesit iranian që të vazhdojnë protestat dhe të marrin nën kontroll institucionet e vendit, duke thënë se “ndihma është në rrugë” dhe se ata duhet të “ruajnë emrat e vrasësve dhe abuzuesve, sepse do të paguajnë një çmim të madh”.

Ai ka paralajmëruar se SHBA-ja do të merrte “veprime shumë të forta” nëse autoritetet iraniane vendosin të ekzekutojnë protestues, përfshirë kërcënimin me masa të paparashikuara nëse varja e tyre realizohet, raporton skynews.

Gjithashtu lideri amerikan ka anuluar të gjitha takimet me zyrtarë iranianë deri sa të ndalet vrasja e protestuesve, duke nënkuptuar ndëshkim për Teheranin nëse dhuna ndaj civilëve vazhdon.

Ndryshe, iranianët po protestojnë tash e disa javë shkaku i problemeve ekonomike dhe sociale. /Telegrafi/

Kryeministri Edi Rama ndodhet në Emiratet e Bashkuara Arabe ku po merr pjesë në Javën e Qëndrueshmërisë “Abu DhabiSustainability Week 2026” (ADSË).

Rama ka publikuar në rrjetet sociale foto nga sisja e Samitit të Javës së Zhvillimit të Qëndrueshëm që organizohet nën kujdesin e veçantë të Presidentit Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan.

Kreu i Ekzekutivit është i pranishëm në këtë event me ftesë të Presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, të cilin e cilëson “një mik të madh të Shqipërisë”.

Ky forum ndërkombëtar bën bashkë kryetarë shtetesh dhe qeverish, liderë të biznesit dhe shoqërisë civile, për të diskutuar sfidat dhe perspektivat e zhvillimit të qëndrueshëm në nivel global.

Turqia po shqyrton mundësinë e bashkimit me Arabinë Saudite dhe Pakistanin në një aleancë të re mbrojtëse, të modeluar sipas NATO-s, bëjnë të ditur mediat turke. Ky zhvillim pritet të sjellë një “arkitekturë të re sigurie” dhe të ketë ndikim të konsiderueshëm në ekuilibrat rajonalë.

Raportimet tregojnë se bisedimet për përfshirjen e Ankarasë kanë hyrë në një fazë të avancuar dhe se arritja e një marrëveshjeje është shumë e mundshme. Nisma vjen pas nënshkrimit, në muajin shtator, të një pakti mbrojtës mes Arabisë Saudite dhe Pakistanit, i cili parashikon se çdo sulm ndaj njërës palë do të konsiderohet si agresion ndaj të gjithëve – një parim që pasqyron drejtpërdrejt Neninin 5 të NATO-s.

Sipas burimeve të afërta me negociatat, Turqia e sheh këtë aleancë si një mjet për të rritur sigurinë kombëtare dhe për të penguar kërcënimet potenciale. Ky orientim lidhet edhe me dyshimet në rritje mbi besueshmërinë e Shteteve të Bashkuara dhe paqartësitë rreth angazhimit të presidentit Donald Trump ndaj NATO-s, organizatë ku Turqia ka qenë anëtare për dekada.

Eksperti i sigurisë Nihat Ali Ozcan nga instituti TEPAV në Ankara vlerëson se të tre shtetet do të përfitonin ndjeshëm nga një bashkëpunim i tillë, duke marrë parasysh asetet strategjike që secili sjell.

Arabia Saudite kontribuon me kapacitete të mëdha financiare falë pasurisë së saj energjetike; Pakistani është i vetmi shtet mysliman i pajisur me armë bërthamore, raketa balistike dhe një ushtri të konsiderueshme; ndërsa Turqia ofron përvojë të gjerë luftarake dhe një industri ushtarake të avancuar, veçanërisht në fushën e dronëve, si Bayraktarët. “Ndryshimet në dinamikat rajonale po i detyrojnë shtetet të kërkojnë forma të reja të partneriteteve të sigurisë,” thekson Ozcan, shkruan bloomberg.

Përfshirja e mundshme e Turqisë në këtë pakt sinjalizon gjithashtu një fazë të re në marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Riadit. Pas shpërthimit të Pranverës Arabe në vitin 2011, Turqia u rreshtua me Katarin dhe mbështeti Vëllazërinë Myslimane, çka solli përplasje me Arabinë Saudite, e cila e shpalli këtë lëvizje organizatë terroriste në vitin 2014.

Tensionet kulmuan gjatë bllokadës së Katarit në vitin 2017, të udhëhequr nga Riadi. Megjithatë, vitet e fundit janë shënuar hapa të dukshëm afrimi. Si tregues i këtij normalizimi, Ministria turke e Mbrojtjes konfirmoi se forcat detare të Turqisë dhe Arabisë Saudite zhvilluan këtë javë takimin e tyre të parë në Ankara.

Nga ana tjetër, për Pakistanin kjo aleancë vjen në një moment delikat. Pas përplasjes së shkurtër me Indinë në muajin maj dhe rritjes së tensioneve me qeverinë talebane në Afganistan në tetor, Islamabadi po kërkon mbështetje më të fortë strategjike. Autoritetet pakistaneze akuzojnë Indinë dhe Afganistanin se po mbështesin degën pakistaneze të Talibanëve (TTP), e cila ka shtuar sulmet brenda vendit, përfshirë edhe sulmet e fundit vetëvrasëse kundër një gjykate në Islamabad. /Telegrafi/

Nga: Daniel R. DePetris / Newsweek
Përkthimi: Telegrafi.com

Lindja e Mesme ka mjaft probleme edhe ashtu siç është.

Lufta në Gazë mund të jetë pezulluar përkohësisht, por përpjekja e administratës Trump për të ndërtuar një koalicion ndërkombëtar për çarmatosjen e Hamasit, do të thotë se plani i paqes me 20 pika i presidentit Trump është, në rastin më të mirë, i brishtë. Programet bërthamore dhe të raketave të Iranit pësuan goditje pas luftës 12-ditore në qershor, megjithatë, përpjekjet e Teheranit për të rindërtuar kapacitetin e tij ushtarak kanë shtyrë Trumpin të kërcënojë me një tjetër sulm. Ndërkohë, Siria mbetet në një periudhë të vështirë tranzicioni, në të cilën qeveria e re e udhëhequr nga ish-komandanti i Al-Kaedës, Ahmed al-Sharaa, po përpiqet të konsolidojë autoritetin e vet.

Tashmë mund t’ia shtojmë kësaj përzierje edhe një krizë në Gjirin Persik, një krizë që mund të komplikojë më tej agjendën më të gjerë diplomatike të administratës Trump në rajon. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, dy nga partnerët më të afërt të Uashingtonit në Lindjen e Mesme, janë tashmë në përplasje të hapur mes tyre në Jemen, një vend vazhdimisht i trazuar i cili në dekadën e fundit ka qenë në gjendje të luftës civile.

Arabia Saudite dhe Emiratet zakonisht përshkruhen si partnerë strategjikë, në mos aleatë.

Kjo nuk është krejtësisht e pasaktë; dy fuqitë e Gjirit bashkëpunojnë në një sërë çështjesh të sigurisë. Të dyja vendet duan që qeveria e re e Sirisë të ketë sukses dhe ishin të shpejta në ofrimin e mbështetjes politike dhe ekonomike për Sharaan - pasi forcat e tij përmbysën regjimin e Assadit. Të dyja janë historikisht dyshuese ndaj qëllimeve të Iranit. Si sauditët ashtu edhe emiratasit janë të lumtura që trupat amerikane ndodhen në tokat e tyre. Dhe, të dyja do të donin të shihnin shkatërrimin e Hezbollahut në Liban.

Megjithatë, interesat e dy vendeve nuk janë identike. Teksa ekonomitë dhe ndikimi i tyre gjeopolitik janë rritur, princi i kurorës i Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman [MBS], dhe presidenti i Emirateve, Mohammed Bin Zayed [MBZ], janë përpjekur ta shndërrojnë këtë kapital në fuqi. Për MBS-në, kjo lidhet me sigurimin e stabilitetit politik në rajon në mënyrë që mbretëria të ketë kohë të modernizojë ekonominë e saj. MBZ-ja, nga ana tjetër, duket se ka një perceptim tjetër për mënyrën si duhet ushtruar fuqia. Në Sudan, për shembull, Emiratet janë mbështetësi kryesor i huaj i Forcave të Mbështetjes së Shpejtë, një milici që ka ndihmuar në zhytjen e këtij vendi të madh afrikan në një nga luftërat më të këqija civile në botë. Sauditët, për dallim, janë në anën tjetër të këtij konflikti dhe janë përfshirë më shumë në zgjidhje diplomatike.

Megjithatë, Jemeni është vendi ku interesat saudite dhe emiratase përplasen më dhunshëm. Dikur, Riadi dhe Abu Dabi ishin organizatorët kryesorë të një koalicioni ushtarak që kishte për qëllim rrëzimin me forcë të Lëvizjes Huti të mbështetur nga Irani. Por, me kalimin e kohës dhe me ngërçin që u krijua në luftë, Emiratet vendosën të tërhiqeshin, hoqën shumicën e forcave të tyre nga vendi në vitin 2019 dhe që atëherë janë përqendruar në krijimin e përfaqësuesve të besueshëm në pjesën jugore të vendit. Sauditët gjithashtu janë tërhequr ushtarakisht, por ende e shohin stabilitetin e Jemenit si të pandashëm nga interesi i tyre.

Problemi është se qeveria e Jemenit, e njohur ndërkombëtarisht, kalon po aq kohë duke luftuar veten sa edhe hutët. Këshilli Presidencial i Udhëheqjes, që supozohej të bashkonte elementët anti-Huti në një administratë të unifikuar, në realitet është një përzierje interesash konkurruese; sauditët kanë të preferuarit e tyre dhe emiratasit të vetët. Rastësisht, i preferuari i Emirateve, Këshilli Tranzitor Jugor (STC), është forca më e fuqishme në terren dhe ka humbur durimin me procesin normal. STC-ja, që ka për synim afatgjatë krijimin e një shteti të pavarur në Jugun e Jemenit, ka kaluar javën e fundit duke marrë territore, përfshirë zona pranë kufirit jugor të Arabisë Saudite.

Sauditët reaguan me shpejtësi. Të martën, më 30 dhjetor, Riadi ndërmori sulme ajrore kundër një autokolone që sipas tyre po furnizonte STC-në me armë nga Emiratet. Ministria e Jashtme Saudite gjithashtu publikoi një deklaratë ku praktikisht fajësonte Emiratet për destabilizimin e Jemenit. Më 2 janar, sulme të tjera ajrore saudite goditën pozicionet e STC-së dhe forcat jemenase, të mbështetura nga sauditët, nisën një operacion për rimarrjen e territorit. Emiratet janë përpjekur të ruajnë ekuilibrin mes shprehjes së kundërshtimeve, mbrojtjes së interesave të tyre dhe shpalljes së tërheqjes së të gjitha forcave të tyre. Nëse MBS-ja do t’i shohë këto shpallje si një mundësi për shpërshkallëzim, kjo mbetet për t’u parë.

Si do të ndikojë kjo përçarje në Gjirin Persik, në iniciativat e Trumpit në rajon? Në planin afatshkurtër, ndoshta nuk do të ketë ndonjë ndikim. Përplasja Saudite-Emiratase është e kufizuar kryesisht në Jemen, një vend të cilin administrata Trump e sheh me interes vetëm për aq kohë sa Lëvizja Huti vazhdojnë të sulmojnë cisternat civile në Detin e Kuq. Sulmet e hutëve janë zbehur kohët e fundit. Shtëpia e Bardhë ka gjasa të mos shpenzojë shumë kapital politik për Jemenin, pavarësisht luftimeve të fundit.

Megjithatë, nëse Riadi dhe Abu Dabi nuk arrijnë një kompromis për mënyrën se si duhet qeverisur Jemeni, si duhet strukturuar milicitë anti-Huti dhe çfarë marrëveshjesh sigurie duhet të zbatohen përgjatë kufirit të përshkueshëm të Jemenit, rivaliteti mund të përhapet edhe në fusha të tjera të politikës. Rindërtimi i Gazës mund të bëhet edhe më i ndërlikuar nëse sauditët dhe emiratasit fillojnë të punojnë në kahe të kundërta. E njëjta vlen për Sirinë, ku forcimi i shtetit të ri mund të bëhet i pamundur nëse MBS-ja dhe MBZ-ja fillojnë ta shohin Levantin si një arenë rivaliteti dhe jo bashkëpunimi.

Për Trumpin, asnjë nga këto nuk do të ishte në veçanti e dobishme. /Telegrafi/

Arabia Saudite ka bërë thirrje që fraksionet jugore të Jemenit të marrin pjesë në një dialog në kryeqytetin Riad, pas një përplasjeje mes Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara të Arabisë (EBA) lidhur me situatën në jug të vendit.

Të dy vendet e Gjirit kanë ndërhyrë për të mbështetur qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit në luftën civile që vazhdon prej vitesh, por një ndarje e aleancës i ka shtyrë ata të mbështesin grupe rivale në terren. Një nga këto grupe po përpiqet të shpallë pavarësinë e një shteti të shkëputur në jug të vendit.

Më 2 dhjetor, Këshilli i Kthimit Jugor (STC), i mbështetur nga Emiratet e Bashkuara, nisi një ofensivë të gjerë ushtarake në juglindje, duke marrë kontrollin mbi provinca të pasura me naftë, përfshirë Hadramaut, që kufizohet me Arabinë Saudite. STC argumentoi se ofensiva ishte e nevojshme për të “ristabilizuar rendin” në jug. Por kreu i Këshillit Presidencial, Rashad al-Alimi, e quajti atë “rebelim”, duke paralajmëruar se mund të çonte në copëtimin e Jemenit dhe në kaos rajonal.

Situata u tensionua më tej me sulme ajrore nga koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite, ku shtatë persona u vranë në një kamp ushtarak të STC-së në Hadramaut. Sulmet e mëparshme përfshinin portin e Mukallas, ku Arabia Saudite akuzoi Emiratet se kishin dorëzuar dy anije me pajisje ushtarake për separatistët, akuza që EBA e mohoi.

Pas këtyre zhvillimeve, Këshilli Presidencial i Jemenit urdhëroi të gjitha trupat e Emirateve të largoheshin nga vendi brenda 24 orëve, një vendim që u mbështet nga Arabia Saudite, duke e konsideruar sigurinë kombëtare të saj si “vijë e kuqe”. Emiratet pranuan të tërhiqen, por ekspertët paralajmërojnë se kjo nuk do të ndikojë në forcën e STC-së në terren.

Që nga fillimi i luftës civile në 2014, Jemen ka përjetuar një krizë të thellë humanitare, duke pasur një nga nivelet më të larta të urisë në botë dhe një sistem shëndetësor të shkatërruar. Mbi 377,000 persona janë vlerësuar të kenë vdekur si pasojë e luftës dhe mungesës së ushqimit, përfshirë 259,000 fëmijë nën pesë vjeç.

Ekspertët shprehin shqetësimin se diferencat mes Arabisë Saudite dhe Emirateve mbi logjikën strategjike në Jemen mund të çojnë në një konflikt më të gjerë, duke kërcënuar stabilitetin jo vetëm të Jemenit, por të gjithë rajonit. STC-ja, nga ana e saj, konfirmon aspiratat për një shtet të pavarur jugor dhe thotë se nuk do të jetë një kërcënim për sigurinë e Arabisë Saudite, duke premtuar stabilitet dhe mos-shpërndarje të ekstremizmit.

Riadit i takon tani të përpiqet të bashkojë fraksionet jugore në një konferencë për të diskutuar “zgjidhje të drejtë për çështjen jugore”, por rruga drejt një paqeje të qëndrueshme duket e gjatë dhe e vështirë.

Lëvizja separatiste e jugut të Jemenit ka njoftuar një kushtetutë dhe synon të mbajë një referendum për pavarësi nga veriu.

Nuk është menjëherë e qartë nëse masa e Këshillit Kalimtar Jugor (STC), e mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), mund të zbatohet apo ishte kryesisht simbolike.

Por ky është një përshkallëzim i një konfrontimi që i ka vënë përballë njëra-tjetrës Arabinë Saudite , e cila mbështet qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit , dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Emiratet e Bashkuara Arabe njoftuan se po tërhiqnin trupat e tyre nga Jemeni menjëherë pas deklaratës së separatistëve.

Muajin e kaluar, luftëtarë të lidhur me STC-në morën kontrollin e dy provincave jugore nga forcat e mbështetura nga Arabia Saudite dhe morën pallatin presidencial në qytetin kryesor të jugut, Aden, duke e detyruar qeverinë atje të ikte në kryeqytetin saudit, Riad.

Të premten, aeroplanët luftarakë sauditë bombarduan kampet dhe pozicionet ushtarake të mbajtura nga STC në provincën Hadramout, ndërsa luftëtarët e mbështetur nga Arabia Saudite u përpoqën të pushtonin objektet.

Ishte ndërhyrja e fundit nga Arabia Saudite, e cila në javët e fundit ka bombarduar forcat e STC-së dhe ka goditur atë që e quajti një dërgesë me armë emirate të destinuara për separatistët.

Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe aleatët e tyre në Jemen kanë qenë të gjithë pjesë e një koalicioni të udhëhequr nga Arabia Saudite që lufton kundër rebelëve Houthi të mbështetur nga Irani që kontrollojnë veriun.

Lufta civile dhjetëvjeçare ka shkatërruar vendin më të varfër të botës arabe.

Qëllimi i koalicionit është të rivendosë qeverinë e njohur ndërkombëtarisht, e cila u dëbua nga veriu nga rebelët Houthi.

Por tensionet midis fraksioneve dhe dy vendeve të Gjirit duket se po e shpërbëjnë koalicionin.

Kreu i STC-së, Aidarous al Zoubeidi, lëshoi një deklaratë video duke thënë se kushtetuta do të jetë në fuqi për dy vjet, pas së cilës do të mbahet një referendum mbi "ushtrimin e të drejtës së vetëvendosjes për popullin e Jugut".

Gjatë këtyre dy viteve, tha ai, "palët përkatëse" në Jemenin verior dhe jugor duhet të zhvillojnë një dialog mbi "një rrugë dhe mekanizma që garantojnë të drejtën e popullit të Jugut".

Kushtetuta me 30 nene përshkruan krijimin e "Shtetit të Arabisë Jugore", që mbulon të njëjtin territor si ish-Republika Demokratike Popullore e Jemenit, shteti i pavarur jugor që ekzistonte nga viti 1967 deri në vitin 1990.

Nuk ishte e qartë se çfarë ndikimi praktik do të kishte.

Por deklarata mund të pengojë përpjekjet për të shmangur një konflikt të hapur midis separatistëve dhe pjesës tjetër të koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite.

Ministria e Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe tha në një deklaratë se vendi po e trajtonte situatën "me përmbajtje, koordinim dhe një angazhim të qëllimshëm për uljen e tensioneve, të udhëhequr nga një politikë e jashtme që vazhdimisht i jep përparësi stabilitetit rajonal mbi veprimin impulsiv". /Telegrafi/

Arabia Saudite ka kërkuar që Emiratet të tërheqin trupat e tyre nga Jemeni dhe të ndalojnë mbështetjen ndaj separatistëve jugorë.

Forcat separatiste të lidhura me EBA morën shpejt nën kontroll zona të mëdha në jug të Jemenit në muajin dhjetor, përfshirë rajonin e pasur me naftë Hadhramaut.

Hadhramaut është jashtëzakonisht i ndjeshëm për Arabinë Saudite: kufizohet me mbretërinë dhe humbja e ndikimit aty dobëson kontrollin saudit.

Rijadi i sheh veprimet e EBA-së si kërcënim për sigurinë e saj dhe tashmë ka bombarduar pajisje ushtarake që raportohet se Abu Dabi i ka furnizuar separatistëve.

Emiratet duan të rivendosin një shtet të pavarur në jug - Jemeni Jugor - gjë që kërkon kontroll mbi naftën dhe portet kyçe tregtare.

Arabia Saudite, nga ana tjetër, synon të mbajë Jemenin të bashkuar.

Nëse tensionet nuk ulen, luftimet mund të shpërthejnë së shpejti jo vetëm midis fraksioneve lokale, por edhe midis fuqive rajonale që i mbështesin ato - Arabia Saudite dhe EBA.

Kjo do të ringjallë luftën në Lindjen e Mesme me forcë të re. /Telegrafi/

Burimi: The Telegraph
Përkthimi: Telegrafi.com

Kryeministria britanike [Downing Street] është tërësisht e preokupuar me stuhinë e brendshme të krijuar nga mikpritja e një nxitësi trazirash nga Lindja e Mesme [Alaa Abd el-Fattah], prandaj nuk ka asgjë për të thënë - e aq më pak për të kontribuar në qetësimin e krizës - teksa dy partnerët kryesorë të Britanisë në Gjirin Persik janë papritur në përplasje të hapur mes vete.

Vendimi i Arabisë Saudite për të bombarduar atë që ajo pretendoi se ishte një ngarkesë armësh për kryengritësit jemenas, dërguar nga Emiratet e Bashkuara Arabe, nxori në pah tensionin e rrezikshëm mes shteteve kryesore sunite të pasura me naftë në Lindjen e Mesme.

Vetëm kohët e fundit, princat e kurorës që qeverisin Arabinë Saudite dhe Emiratet - Mohammed bin Salman [MBS] në Riad dhe Mohammed bin Zayed [MBZ] në Abu Dabi - dukeshin si vëllezër gjaku në aleancën kundër Lëvizjes Huti të mbështetur nga Irani në Jemen. Por, në fakt, ndërhyrja e tyre e përbashkët dhe e dështuar kundër hutëve në Jemen - e braktisur nga Emiratet në vitin 2019 - helmoj marrëdhëniet e tyre.

Emiratet nuk u tërhoqën plotësisht nga Jemeni, por konsoliduan praninë e tyre në jugun e vendit të përçarë nga fraksionet - aty ku ndodhet nafta. Dominimi i Jugut të pasur me energji dhe vijës bregdetare që ndjek rrugën drejt Kanalit të Suezit dhe një kufi të gjatë me Arabinë Saudite, ia japin Emirateve mundësinë për kërcënim të mundshëm të drejtpërdrejtë të territorit saudit nga Jugu.

Dikur gjithçka ishte ndryshe, kur MBS-ja dukej sikur donte ta kthente Arabinë Saudite në një version gjigant të Emirateve. Sauditët ishin gati të ndiqnin modelin e tyre për të inkurajuar të huajt nga vendet jomyslimane, si Britania, që të sillnin aftësitë e tyre të biznesit dhe paratë për të investuar në Dubai, ndërkohë që linin pas politikën e tyre demokratike perëndimore. Tani, qendra multi-miliardë dollarëshe turistike e planifikuar nga MBS-ja në Neom, në Detin e Kuq, mund të jetë objektiv në një luftë të armatosur. Hutët ngacmues kanë pretenduar se Emiratet u ofruan atyre miliona dollarë që të ndalnin sulmet e tyre me dronë mbi anijet në Detin e Kuq, që shkojnë drejt Kanalit të Suezit dhe portit izraelit në Eilat, dhe në vend të tyre të godisnin punimet ndërtimore në Neom!

Emiratet janë të vogla krahasuar me Arabinë Saudite, por pasuria e tyre për frymë është shumë më e madhe. Emiratet kanë një popullsi të bindur, të mbajtur nën kontroll nga suksesi ekonomik dhe nga një polici vigjilente. Ushtria e tyre, e përbërë nga shumë mercenarë, ka performuar më mirë në ndërhyrjet rajonale sesa forcat e Mbretërisë.

Popullsia shumë më e madhe e Arabisë Saudite ka përjetuar rënie të standardeve të jetesës, pasi çmimet e energjisë nuk kanë ndjekur ritmin e rritjes demografike. Ndërsa MBZ-ja ka para për të financuar aventurat e tij gjeopolitike në një brez territori që shkon nga Jugu i Jemenit përtej Detit të Kuq e thellë në shtete të shkatërruara nga lufta, si Sudani dhe Libia, Arabia Saudite e MBS-së ka deficit buxhetor dhe po përpiqet të tërheqë investime në bregdetin e saj të Detit të Kuq. Sauditët kanë nevojë për qetësi te fqinjët si Sudani, që të mos trembin turistët dhe investitorët e mundshëm.

Kaosi nga Sudani në Libi dhe Mali ka lënë vakume të mbushura me ar dhe gurë të çmuar të eksportuar nën sytë vigjilentë të mercenarëve emiratas për të furnizuar bursat e Dubait. E njëjta rrëmujë e ndjek MBS-në dhe planet e tij për një Arabi të re Saudite.

Shkaqet klasike të konflikteve në Lindjen e Mesme, si qëndrimet ndaj Izraelit, janë aspekt i vogël i kësaj krize të re. Po, Emiratet kanë marrëdhënie diplomatike me Izraelin dhe sauditët kanë marrë nën mbrojtje çështjen e shtetësisë palestineze, por antagonizmi mes princave të kurorës bazohet në pretendimet e klaneve rivale për epërsi në Arabinë.

Por, një konflikt lokal midis dy shteteve që qëndrojnë në zemër të furnizimit botëror me energji dhe shtrihen mbi rrugë kryesore tregtare, nuk do të mbetet lokal për shumë kohë.

Për fat të keq, roli historik i Britanisë në rajon tani ndodhet në duart e princit të kurorës të vet Laburistëve të Ri - ministrit të Jashtëm për Lindjen e Mesme, Hamish Falconer, djali i Charlie Falconerit, këshilltarit veteran të Tony Blairit dhe ish-Lord Kancelarit - kështu që kush beson se Sir Keir Starmer do t’i kushtojë kësaj krize vëmendjen që e shpërdoroi për një delinkuent egjiptian [Alaa Abd el-Fattah]? Të paktën brezat e mëparshëm të arabistëve të përçmuar të Qeverisë [Whitehall] do të kishin ditur se ku qëndronin prioritetet e vërteta të Britanisë.

Amerika ka ende rëndësi, por Donald Trumpit është joshur nga të gjithë despotët e Gjirit dhe mund ta ketë të vështirë të ndërmjetësojë pa armiqësuar njërin ose të gjithë.

Irani do të gëzohet duke parë fqinjët e tij sunitë që përplasen mes vete. Nëse ShBA-ja dhe aleatët e saj evropianë marrin anë - duke supozuar se marrin të njëjtën anë (që nuk është e garantuar për Francën e Macronit) - edhe Rusia do të jetë e lumtur të mbështesë cilëndo monarki të Gjirit që përjashtohet nga Uashingtoni dhe të tjerët.

Kina është e shqetësuar për paqen në rajon, ku ka interesa të mëdha tregtare dhe i nevojitet për rrugë të sigurta tregtare drejt Evropës për eksportet e saj dhe për të kthyer energjinë në Kinë. Pekini ka arsyet e veta për të hedhur “vaj mbi ujërat e trazuara” në Gjirin Persik. Por, siç paralajmëroi dikur ministri i Jashtëm veteran i Mao Zedongut, Zhou Enlai, “Ujërat e largëta nuk shuajnë zjarret lokale”.

Viti 2025 ka qenë një vit krizash dramatike të politikës së jashtme, veçanërisht në Lindjen e Mesme. Fatkeqësisht, viti 2026 duket se do të nisë me ngatërrimin më të keq deri tani. Një konflikt saudo-emirat që përhapet në rajon dhe thellohet në Afrikë do të godasë rëndë ekonominë botërore - pa marrë parasysh se kush do të triumfojë. /Telegrafi/

Emiratet e Bashkuara Arabe kanë thënë se do të tërheqin forcat e tyre të mbetura nga Jemeni, pasi Arabia Saudite mbështeti një kërkesë nga këshilli presidencial i Jemenit që ata të largoheshin brenda 24 orëve.

Njoftimi i Emirateve pasoi një sulm ajror nga një koalicion ushtarak i udhëhequr nga Arabia Saudite, ndaj asaj që u quajt një dërgesë armësh për forcat separatiste të mbështetura nga Emiratet e Bashkuara Arabe në portin jugor të Mukallës.

Emiratet e Bashkuara Arabe mohuan se dërgesa përmbante armë dhe shprehën "keqardhje të thellë" për akuzat saudite, transmeton Telegrafi.

Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë qenë aleatë në luftën kundër lëvizjes Huthi të mbështetur nga Irani në Jemen gjatë dekadës së fundit, por lufta e brendshme midis fraksioneve rivale që ata mbështesin ka thelluar një përçarje midis tyre.

Arabia Saudite gjithashtu akuzoi Emiratet e Bashkuara Arabe për "shtypje" ndaj separatistëve për të sulmuar forcat qeveritare të mbështetura nga Arabia Saudite në dy provinca lindore dhe paralajmëroi se do të merrte masa për t'u përballur me veprime të tilla "shumë të rrezikshme".

Të martën pasdite, ministria e Mbrojtjes e Emirateve të Bashkuara Arabe publikoi një deklaratë duke njoftuar "përfundimin e personelit të mbetur kundër terrorizmit në Jemen me vullnetin e saj", gjashtë vjet pasi forcat e armatosura të Emirateve të Bashkuara Arabe kishin "përfunduar" praninë e tyre.

Ministria shpjegoi se vendimi për tërheqjen e tyre u mor "në dritën e zhvillimeve të fundit dhe implikimeve të tyre të mundshme për sigurinë dhe efektivitetin e misioneve kundër terrorizmit", pa përmendur sulmin e koalicionit apo paralajmërimin saudit.

Deklarata me fjalë të forta e lëshuar nga ministria e jashtme e Arabisë Saudite të martën në mëngjes tha se po punonte për të "përmbajtur hapat përshkallëzues" të ndërmarrë së fundmi nga Këshilli Kalimtar Jugor (STC), i cili kërkon pavarësi për Jemenin jugor.

Ajo akuzoi Emiratet e Bashkuara Arabe për "shtypje" ndaj STC-së për të kryer ofensiva në provincat lindore të Hadramawt dhe al-Mahra, të cilat, sipas saj, përbënin "një kërcënim për sigurinë kombëtare të mbretërisë dhe sigurinë dhe stabilitetin e Republikës së Jemenit dhe rajonit".

Gjithashtu paralajmëroi se Arabia Saudite do të merrte masa për t'u përballur me veprime të tilla "shumë të rrezikshme".

Ministria e Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe denoncoi akuzat se "ka ushtruar presion mbi, ose ka lëshuar direktiva ndaj, çdo pale jemenase për të ndërmarrë operacione ushtarake që do të minonin sigurinë e Mbretërisë së Arabisë Saudite ose do të synonin kufijtë e saj".

Ajo gjithashtu këmbënguli se Emiratet e Bashkuara Arabe ishin "përqendruar në përmbajtjen e situatës, mbështetjen e përpjekjeve për çtensionim dhe promovimin e mirëkuptimeve për të kontribuar në ruajtjen e sigurisë dhe stabilitetit" që nga fillimi i ofensivave të STC-së.

Kreu i këshillit presidencial prej tetë anëtarësh të Jemenit - që përfshin përfaqësues të STC-së - njoftoi më parë se po anulonte një pakt të përbashkët mbrojtjeje me Emiratet e Bashkuara Arabe dhe po urdhëronte forcat e saj të largoheshin brenda 24 orëve "në interes të ruajtjes së sigurisë së të gjithë qytetarëve, duke pohuar angazhimin ndaj unitetit, sovranitetit, stabilitetit dhe integritetit territorial të Jemenit".

Rashad al-Alimi gjithashtu shpalli një gjendje të jashtëzakonshme për një periudhë prej 90 ditësh, të cilën ai e tha se ishte e nevojshme për t'u përballur me Huthit dhe atë që ai e përshkroi si "konflikti i brendshëm i udhëhequr nga elementë ushtarakë rebelë që morën urdhra nga Emiratet e Bashkuara Arabe".

Udhëheqësit e STC-së thanë se ultimatumi për tërheqjen e Emirateve të Bashkuara Arabe ishte i njëanshëm dhe nuk kishte bazë ligjore, dhe këmbëngulën se Emiratet e Bashkuara Arabe do të mbeten një "partner kryesor" në betejën kundër Huthëve. /Telegrafi/

Arabia Saudite ka kryer sulme ajrore në qytetin portual Mukalla në Jemen për të goditur një dërgesë armësh që thuhet se erdhi nga Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) dhe ishte përforcim për forcat separatiste të Këshillit Kalimtar të Jugut.

Sulmi shënon një përshkallëzim të tensioneve mes Arabisë Saudite dhe forcave separatiste të mbështetura nga EBA. Ai gjithashtu rrit tensionet mes Riadit dhe Abu Dhabit, të cilat mbështesin palë konkurruese në luftën 10-vjeçare kundër rebelëve Houthi të mbështetur nga Irani.

Sipas agjencisë shtetërore të lajmeve të Arabisë Saudite, anijet e përfshira kishin çaktivizuar pajisjet e gjurmimit dhe kishin shkarkuar armë dhe mjete ushtarake për Këshillin Kalimtar të Jugut. Arabia Saudite tha se sulmi ishte i kufizuar dhe u krye gjatë natës për të shmangur dëme të panevojshme.

Nuk dihet nëse ka pasur viktima nga sulmi ose nëse pjesëmarrës ishin forca të tjera ushtarake. Këshilli i Jugut konfirmoi sulmet pa dhënë detaje të mëtejshme.

Analistët thonë se sulmi mund të synonte një anije të identifikuar si Greenland, e cila kishte mbërritur në Mukalla nga Fujairah në EBA.

Sulmi ndodh pas një goditjeje të mëparshme të Arabisë Saudite ndaj Këshillit Kalimtar të Jugut, që kishte përparuar duke kontrolluar pjesë të provincave Hadramout dhe Mahra. Separatistët kanë ngritur flamurin e Jemenit të Jugut dhe po mbajnë protesta për të mbështetur ndarjen e jugut nga Jemenit i Veriut.

Veprimet e separatistëve kanë shtuar presion mbi marrëdhëniet mes Arabisë Saudite dhe EBA, të cilat janë aleate në OPEC, por konkurrojnë për ndikim politik dhe ekonomik në rajon.

Koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite në Jemen të martën nisi një sulm ajror "të kufizuar" që synonte dy anije në portin Mukalla në Jemen.

Në komentet e raportuara nga Agjencia Saudite e Shtypit, zëdhënësi i Forcave të Koalicionit, Gjeneral Major Turki al-Maliki tha se dy anije që mbërritën nga porti Fujairah i Emirateve të Bashkuara Arabe (EBA) hynë në portin e Mukalla më 27-28 dhjetor pa siguruar autorizim zyrtar nga Komanda e Forcave të Përbashkëta të koalicionit.

Zëdhënësi theksoi se një sasi e madhe armësh dhe mjetesh luftarake u shkarkuan për të mbështetur forcat e Këshillit Kalimtar Jugor (STC) në guvernatorët lindorë të Jemenit, Hadramout dhe Mahra, "me qëllim nxitjen e konfliktit".

"Duke pasur parasysh rrezikun dhe përshkallëzimin e paraqitur nga këto armë, të cilat kërcënojnë sigurinë dhe stabilitetin, Forcat Ajrore të Koalicionit kryen një operacion të kufizuar ushtarak këtë mëngjes duke synuar armët dhe mjetet luftarake të shkarkuara nga dy anijet në portin e al-Mukalla, pasi dokumentuan shkeljet", tha al-Maliki.

Ai shtoi se operacioni u krye në përputhje me ligjin ndërkombëtar humanitar dhe rregullat e tij zakonore, duke siguruar që "nuk ka pasur dëme anësore".

Al-Maliki riafirmoi angazhimin e koalicionit për të ulur tensionin në provincat lindore të Hadramaut dhe Al-Mahra dhe për të parandaluar çdo dërgesë ushtarake për çdo fraksion pa koordinim me qeverinë legjitime të Jemenit dhe koalicionin.

Nuk pati asnjë koment të menjëhershëm nga Emiratet e Bashkuara Arabe mbi operacionin dhe deklaratën.

Tensioni është përshkallëzuar në Jemen pasi Këshilli Kalimtar Jugor (STC) mori kontrollin e Hadramaut dhe Al-Mahra në fillim të këtij muaji pas përleshjeve me forcat qeveritare.

STC pretendon vazhdimisht se qeveritë e njëpasnjëshme kanë margjinalizuar politikisht dhe ekonomikisht rajonet jugore dhe bën thirrje për ndarjen e tyre nga veriu - pretendime të hedhura poshtë nga autoritetet jemenase, pasi ato këmbëngulin në ruajtjen e unitetit territorial të vendit. /Telegrafi/

Separatistët kryesorë jugorë të Jemenit kanë akuzuar Arabinë Saudite për nisjen e sulmeve ajrore kundër pozicioneve të tyre në provincën Hadramout, duke shënuar një përshkallëzim të mprehtë të tensioneve të fundit midis grupit dhe fqinjit të tij verior.

Këshilli Kalimtar Jugor (STC) tha se aeroplanët luftarakë sauditë goditën forcat e Elitës Hadhrami dy herë në zonën Wadi Nahb.

Megjithatë, Arabia Saudite nuk ka konfirmuar kryerjen e ndonjë sulmi, shkruan Al Jazeera.

Nuk pati raportime për viktima, por pamjet e shpërndara në internet treguan re tymi që ngriheshin pranë Wadi Nahb në një zonë shkretëtire, duke konfirmuar se kishin ndodhur shpërthime.

Sulmet vijnë një ditë pasi Riadi i kërkoi STC-së të tërhiqej nga Hadramout dhe al-Mahra, dy provinca lindore që grupi pushtoi më parë këtë muaj.

Të premten, grupi hodhi poshtë thirrjen e Arabisë Saudite, duke thënë se do të vazhdonte të siguronte zonat.

Sulmet pasuan gjithashtu përleshjet e së enjtes midis forcave separatiste dhe një udhëheqësi fisnor pranë Arabisë Saudite që vranë dy luftëtarë të STC-së, sipas grupit.

Në një deklaratë të lëshuar disa orë pas sulmeve ajrore, STC akuzoi Arabinë Saudite për kryerjen e “bombardimeve të papritura ajrore”, duke mbrojtur lëvizjen e saj në jug.

“Lëvizja e Forcave të Armatosura të Jugut erdhi në përgjigje të thirrjeve të popullit tonë jugor për t'u përballur me kërcënimet e sigurisë të përfaqësuara nga grupet terroriste dhe për të ndërprerë linjat e furnizimit dhe kontrabandës”, tha STC, duke shtuar se mbetet e hapur për koordinim që garanton sigurinë dhe unitetin e jugut.

Separatistët e kanë shtyrë qeverinë e mbështetur nga Arabia Saudite dhe të njohur ndërkombëtarisht nga pjesë të mëdha të Jemenit jugor këtë muaj, duke ringjallur flamurin e Jemenit të Jugut, i cili ekzistonte si shtet i pavarur nga viti 1967 deri në vitin 1990.

Përparimi i shpejtë i ka dhënë STC-së kontrollin mbi gati gjysmën e territorit të Jemenit në rajonet e gjera lindore, duke përfshirë rajonet prodhuese të naftës në Hadramout që kufizohen me Arabinë Saudite dhe Omanin.

Raportohet se ofensiva e STC rrezikon të shkaktojë tensione midis aleatëve të ngushtë, Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe.

Emiratet e Bashkuara Arabe më parë i kanë ofruar mbështetje ushtarake dhe financiare STC-së.

Të premten, Ministria e Punëve të Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe lëshoi një deklaratë duke përshëndetur përpjekjet saudite për të mbështetur sigurinë dhe stabilitetin në Jemen.

Të dy vendet janë përpjekur të paraqesin publikisht një front të bashkuar, por interesat e tyre të ndryshme në terren mund ta tendosin koalicionin e tyre kundër Houthive, të cilët sundojnë kryeqytetin e vendit, Sanaa.

Një delegacion i përbashkët ushtarak saudit-emiratian vizitoi Adenin në fillim të këtij muaji, duke i kërkuar STC-së të kthente territorin e konfiskuar, por grupi refuzoi.

Omani, i cili kufizohet me provincën al-Mahra të pushtuar së fundmi dhe ka shërbyer si ndërmjetës kryesor në Jemen, bëri thirrje për të shmangur përshkallëzimin dhe për t'u angazhuar në një dialog gjithëpërfshirës politik.

Luftimet e ripërtërira kanë ngritur alarm në Kombet e Bashkuara, me Sekretarin e Përgjithshëm Antonio Guterres që paralajmëroi javën e kaluar se përparimet e STC rrezikojnë përshkallëzim më të gjerë dhe fragmentim të mëtejshëm.

"Një rifillim i plotë i armiqësive mund të ketë pasoja serioze për paqen dhe sigurinë rajonale", tha ai. /Telegrafi/

Një përpjekje për vetëvrasje në Xhaminë al-Haram në Mekë u parandalua pasi një anëtar i forcave të sigurisë së xhamisë ndërhyri, duke pësuar lëndime ndërsa përpiqej ta ndalonte burrin të hidhej nga një kat i sipërm.

Pamjet që qarkullojnë në internet kapin momentet e tensionuara para ndërhyrjes.

Burri mund të shihet duke iu afruar fundit të katit të sipërm, ndërsa një oficer sigurie nxiton poshtë në përpjekje për ta shpëtuar.

Oficeri u lëndua ndërsa parandaloi vetëvrasjen.

Në një deklaratë, Emirati i Rajonit të Mekës tha se Forca Speciale për Sigurinë e Xhamisë së Madhe reagoi menjëherë pasi burri u përpoq të hidhej nga katet e sipërme.

Ai shtoi se oficeri i plagosur pësoi fraktura dhe se të gjitha hapat e nevojshëm ligjorë u kryen në përputhje me rregulloret në fuqi.

Forcat e Sigurisë së xhamisë gjithashtu pranuan incidentin, duke thënë: "Pati një incident ku një person u përpoq t'i jepte fund jetës nga katet e sipërme të Xhamisë së Madhe. Një oficer sigurie u plagos ndërsa përpiqej ta parandalonte atë të binte në tokë në momentin e rënies së tij. Të dy individët u transferuan menjëherë për të marrë kujdesin e nevojshëm mjekësor dhe u përfunduan procedurat zyrtare të kërkuara."

Ministria e Brendshme e Arabisë Saudite tha se Forca Speciale veproi shpejt për të vënë situatën nën kontroll dhe për të mbrojtur besimtarët.

Sipas Khaleej Times, Kryeimami i Xhamisë së Madhe, Abdur Rahman As Sudais, foli më vonë duke u bërë thirrje pelegrinëve të nderojnë shenjtërinë e xhamisë së shenjtë, të ndjekin rregullat e saj dhe të përqendrohen në adhurim.

Ai theksoi se mbrojtja e jetës është thelbi i mësimeve islame, duke iu referuar vargut kuranor, "Dhe mos e hidhni veten në shkatërrim me duart tuaja". /Telegrafi/

Arabia Saudite ka arritur një moment të rëndësishëm në fushën e qeverisjes së inteligjencës artificiale duke u renditur në vendin e parë në rajonin e Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut [MENA]. Kjo arritje e pozicionon Mbretërinë jo vetëm si lidere rajonale, por edhe si një fuqi globale në ngritje në qeverisjen e inteligjencës artificiale.

Renditja e Arabisë Saudite në krye të rajonit në Indeksin e Gatishmërisë Qeveritare për Inteligjencën Artificiale 2025, përbën një hap të rëndësishëm në strategjinë e saj më të gjerë për t’u shndërruar në një shtet të mbështetur në teknologji. Indeksi, i përpiluar nga Oxford Insights, vlerëson gatishmërinë e 195 qeverive në mbarë botën për të adoptuar, rregulluar dhe përdorur inteligjencën artificiale në administratën publike dhe në proceset e politikëbërjes.

Në nivel botëror, Arabia Saudite renditet e shtata për qeverisjen e inteligjencës artificiale dhe e nënta për përdorimin e saj në sektorin publik. Këto rezultate e vendosin Mbretërinë mes qeverive me performancën më të fortë në disa dimensione kyçe, veçanërisht në aftësinë për të shndërruar strategjinë në kapacitet real institucional.

Në nivel global, Shtetet e Bashkuara mbeten vendi më i renditur, të mbështetura nga një sektor teknologjik dominues, ekosisteme kërkimore të avancuara dhe integrim të hershëm të inteligjencës artificiale si në sektorin publik ashtu edhe në atë privat. Pas tyre renditen vendet e Evropës Perëndimore, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Francën, Gjermaninë dhe Holandën, të cilat kombinojnë infrastrukturë të fortë digjitale me kuadro rregullatore dhe etike të zhvilluara.

Renditja e Arabisë Saudite sinjalizon se Mbretëria Saudite ka kaluar nga faza e aspiratës në atë të zbatimit konkret. Strategjitë kombëtare për inteligjencën artificiale po reflektohen gjithnjë e më shumë në mekanizma realë qeverisës dhe në kapacitete administrative funksionale. Pak shtete jashtë Perëndimit kanë arritur një progres të tillë në një periudhë kaq të shkurtër kohore.

Brenda rajonit MENA, Arabia Saudite qëndron qartësisht në krye. Emiratet e Bashkuara Arabe ndjekin nga afër. Katari ka rritur investimet në infrastrukturë të lidhur me inteligjencën artificiale, veçanërisht në qendra të dhënash me konsum të lartë energjie, por mbetet pas Arabisë Saudite dhe Emirateve në aspektin e gatishmërisë së përgjithshme qeveritare.

Pamja më e gjerë rajonale mbetet e pabarabartë. Shtetet e Gjirit dominojnë renditjet e gatishmërisë për inteligjencën artificiale, ndërsa shumë vende të Afrikës së Veriut dhe Levantit përballen me kapacitete institucionale të kufizuara, strategji digjitale të fragmentuara dhe infrastrukturë të pamjaftueshme të të dhënave. Lidershipi i Arabisë Saudite pasqyron kështu si përparimin e saj të shpejtë, ashtu edhe boshllëqet strukturore që vazhdojnë të ekzistojnë në rajon.

Në nivel global, gatishmëria për inteligjencën artificiale vazhdon të pasqyrojë struktura ekzistuese pushteti. Amerika e Veriut, e udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara, kryeson në nivel rajonal, e ndjekur nga Evropa Perëndimore, e cila kombinon pjekuri teknologjike me kuadro gjithnjë e më të forta qeverisëse, përfshirë regjimin rregullator të Bashkimit Evropian për inteligjencën artificiale. Azia Lindore, veçanërisht Singapori, Koreja e Jugut dhe Japonia, ruan pozicione të forta globale përmes investimeve të drejtuara nga shteti, koordinimit publik privat dhe strategjive afatgjata digjitale.

Rezultati është një rend global gjithnjë e më multipolar në fushën e inteligjencës artificiale, ku ndikimi nuk përcaktohet vetëm nga inovacioni, por edhe nga aftësia për ta qeverisur teknologjinë në mënyrë të përgjegjshme dhe në shkallë të gjerë. Ngritja e Arabisë Saudite përshtatet plotësisht me këtë rend të ri. Ajo nuk zëvendëson liderët perëndimorë apo ata të Azisë Lindore, por i është bashkuar një grupi relativisht të vogël shtetesh që po formësojnë mënyrën se si inteligjenca artificiale qeveriset në sektorin publik.

Në krahasim me Arabinë Saudite dhe fuqitë kryesore globale, rajoni i Ballkanit, përfshirë Shqipërinë, mbetet në një fazë të hershme të integrimit të inteligjencës artificiale. Indekse të pavarura të gatishmërisë digjitale dhe inovative i rendisin vazhdimisht vendet e Ballkanit më poshtë, duke reflektuar kufizime infrastrukturore, mungesë të kapitalit njerëzor dhe dobësi institucionale. Shqipëria nuk shfaqet në Indeksin e Gatishmërisë Qeveritare për Inteligjencën Artificiale 2025, çka tregon sfida strukturore.

Shqipëria tërhoqi përkohësisht vëmendje globale me emërimin e një ministri virtual të gjeneruar nga inteligjenca artificiale, të quajtur Diella, me detyrë mbikëqyrjen e disa aspekteve të prokurimit publik. Zyrtarja virtuale u shfaq madje edhe para parlamentit, në një seancë të bojkotuar nga opozita, duke e shndërruar nismën në një histori mediatike ndërkombëtare.

Megjithatë, simbolika u rrënua shpejt me realitetin institucional. Vetëm tre muaj më vonë, Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar arrestoi drejtorin dhe zëvendësdrejtorin e Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit, institucioni përgjegjës për infrastrukturën digjitale kritike, nën akuza të rënda për korrupsion dhe krim të organizuar. Rasti theksoi një mësim themelor të qeverisjes së inteligjencës artificiale: inovacioni teknologjik nuk mund të zëvendësojë integritetin institucional.

Ngritja e Arabisë Saudite në gatishmërinë për inteligjencën artificiale ka rëndësi jo sepse ajo ka tejkaluar fuqitë kryesore botërore, por sepse tregon se si një shtet mund të ndërtojë me shpejtësi kapacitete qeverisëse përmes vizionit strategjik, koordinimit të centralizuar dhe investimeve të qëndrueshme. Përvoja e Mbretërisë ngre pyetje me rëndësi shumë më të gjerë se rajoni MENA. A mund ekonomitë në zhvillim të përshpejtojnë gatishmërinë për inteligjencën artificiale duke e lidhur transformimin digjital me reforma të thella shtetërore? A do të vazhdojë dominimi perëndimor ndërsa qeverisja e inteligjencës artificiale bëhet po aq e rëndësishme sa vetë inovacioni? Dhe a mund rajone si Ballkani të kapërcejnë faza zhvillimi duke e integruar inteligjencën artificiale në modernizimin real të sektorit publik, dhe jo përmes gjesteve simbolike?

Ndërsa inteligjenca artificiale po riformëson konkurrueshmërinë ekonomike dhe kapacitetin shtetëror, indekse si Indeksi i Gatishmërisë Qeveritare për Inteligjencën Artificiale shërbejnë jo vetëm si renditje teknike, por edhe si tregues të prioriteteve strategjike kombëtare. Në këtë kuptim, Arabia Saudite ka kaluar qartësisht nga ambicia rajonale drejt relevancës globale, edhe pse hierarkia globale e fuqisë në inteligjencën artificiale mbetet kryesisht e pandryshuar.

Shtetet e Bashkuara po punojnë me Arabinë Saudite për të ndihmuar në përfundimin e luftës në Sudan, tha të mërkurën për Al Arabiya i dërguari i SHBA-së për Afrikën, Massad Boulos.

Boulos theksoi se Uashingtoni po koordinohet me Riadin përmes të ashtuquajturit grup ndërmjetësuesish “Quad”, i cili përfshin gjithashtu Egjiptin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, për të nxitur paqen në Sudan.

Ai e përshkroi takimin e tij javën e kaluar në Mbretëri me Ministrin e Mbrojtjes së Arabisë Saudite, Princin Khalid bin Salman, si të frytshëm, duke thënë se konflikti në Sudan ishte ndër çështjet e diskutuara.

Bisedimet u zhvilluan në të njëjtën ditë kur Princi i Kurorës Saudite, Mohammed bin Salman, u takua me shefin e ushtrisë sudaneze, Abdel Fattah al-Burhan, në Riad.

Boulos u bëri thirrje të dyja palëve në konflikt - ushtrisë sudaneze dhe Forcave paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë (RSF) - të mbrojnë civilët dhe punonjësit humanitarë.

Ai bëri thirrje për krijimin e korridoreve humanitare për të siguruar kalim të sigurt për civilët dhe akses të papenguar për ndihmë.

Të dyja palët, në luftë që nga viti 2023, duhet të zbatojnë ligjin ndërkombëtar humanitar dhe të mbahen përgjegjëse për shkeljet, tha Boulos, duke shtuar se nuk ka palë të mira në konflikt.

Sipas tij, administrata Trump dënon mizoritë e kryera nga të dyja palët dhe theksoi se ata që janë përgjegjës duhet të përballen me përgjegjësinë.

Ndërsa presidenti Donald Trump dëshiron paqe, Boulos tha se përgjegjësia në fund të fundit u takon palëve sudaneze për të rënë dakord dhe për të mbështetur një armëpushim humanitar pa parakushte.

Ai shtoi se Uashingtoni po punon me aleatët për të lehtësuar një armëpushim, për të frenuar mbështetjen e huaj ushtarake dhe financiare që nxit dhunën dhe për të krijuar hapësirë për dialog drejt një procesi politik dhe një kthimi në sundimin civil. /Telegrafi/

Pamje të publikuara në rrjete sociale kanë kapur një skenë të pazakontë përgjatë kufirit Arabi-EBA, duke treguar një sipërfaqe të gjerë toke të mbuluar plotësisht nga bora.

Klipi i ndarë në X është filmuar nga një veturë që kalonte përmes peizazhit të bardhë.

Duket mbresëlënëse pasi rajoni zakonisht njihet për klimën e tij të nxehtë dhe jo për peizazhet e mbuluara me borë.

Në video, vetura lëviz vazhdimisht nëpër borë, duke nxjerrë në pah shkallën e madhe të terrenit të ngrirë.

Siç raporton Khaleej Times, pjesë të shkretëtirës arabe përjetuan reshje dëbore në Arabinë Saudite dhe Katar.

Lindja e Mesme gjithashtu ka parë reshje të dendura shiu në të gjithë rajonin gjatë javës së kaluar.

Ndryshe, banorët e Arabisë Saudite u gëzuan pa masë ndërsa bora ra në të gjithë rajonin, një pamje e rrallë në peizazhin e shkretëtirës.

Shumë video të tilla, si dhe foto, kanë qarkulluar në internet. /Telegrafi/

Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Arabe u shënua në Tiranë përmes një ceremonie festive të organizuar nga Ambasada e Mbretërisë së Arabisë Saudite në Republikën e Shqipërisë. Eventi mblodhi së bashku përfaqësues të institucioneve shtetërore shqiptare, anëtarë të trupit diplomatik, akademikë, drejtues universitetesh, figura kulturore, si dhe studiues dhe përkthyes të gjuhës arabe.

Qeveria Shqiptare u përfaqësua nga Ministri i Bujqësisë, Andis Salla; Zëvendësministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme, Miriam Shyti; Zëvendësministrja e Kulturës; anëtarë të Parlamentit; dhe përfaqësues të institucioneve qendrore dhe lokale. Në ceremoni morën pjesë gjithashtu rektorë dhe profesorë nga universitetet publike, përfshirë Universitetin e Tiranës, Universitetin e Elbasanit, Universitetin e Durrsit dhe Universitetin e Vlorës; anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë; prefektë, kryetarë bashkish, drejtorë qendrash kërkimore; dhe figura të shquara nga komuniteti akademik dhe kulturor.

Eventi u mbajt në kuadër të Ditës Botërore të Gjuhës Arabe nën temën “Rrugë të Reja për Gjuhën Arabe: Politika dhe Praktika për një të Ardhme Gjuhësore Më Gjithëpërfshirëse”. Tema e theksoi arabishten si një trashëgimi të pasur historike dhe një gjuhë dinamike bashkëkohore që mbështet njohuritë, dialogun dhe zhvillimin.

Në hapje të ceremonisë, Atasheu Kulturor i Ambasadës Saudite, Muteb Alharithi, theksoi se arabishtja është një gjuhë qytetërimi, mendimi dhe shpirti, duke shërbyer si një urë midis kulturave dhe popujve. Ai vuri në dukje se festimi i arabishtes nuk ka të bëjë vetëm me nderimin e së kaluarës së saj, por edhe me përqafimin e së ardhmes së saj si një gjuhë e gjallë që evoluon dhe i përgjigjet sfidave moderne.

Në fjalimin e tij kryesor, Shkëlqesia e Tij Faisal Ghazi Hifzi, Ambasador i Mbretërisë së Arabisë Saudite në Shqipëri, shprehu vlerësimin e tij për organizimin e këtij eventi në Tiranë dhe nënvizoi rëndësinë e qëndrueshme të arabishtes si një gjuhë që tejkalon kohën dhe gjeografinë. Ai theksoi se ruajtja dhe zhvillimi i arabishtes është një përgjegjësi e përbashkët, duke e parë atë jo thjesht si një trashëgimi për t’u mbrojtur, por si një projekt qytetërimi që duhet të përshtatet me progresin shkencor dhe teknologjik.

Ambasadori Hifzi theksoi angazhimin e fortë të Mbretërisë së Arabisë Saudite për promovimin e gjuhës arabe, veçanërisht përmes punës së Akademisë Globale të Gjuhës Arabe “Mbreti Salman”, e cila luan një rol kyç në zhvillimin e politikave gjuhësore, kërkimin, përkthimin dhe shtrirjen ndërkombëtare, në përputhje me Vizionin Saudit 2030. Ai gjithashtu vlerësoi bashkëpunimin në rritje kulturor dhe intelektual midis Arabisë Saudite dhe Shqipërisë.

Duke iu drejtuar audiencës, Ministri i Bujqësisë Andis Salla theksoi rëndësinë globale të Ditës Ndërkombëtare të Gjuhës Arabe dhe kontributin e thellë të arabishtes në njohuritë dhe qytetërimin njerëzor. Ai vuri në dukje se arabishtja ka përcjellë vlera universale të besimit, paqes dhe bashkëjetesës ndër shekuj dhe bëri thirrje për qasje inovative që e shohin gjuhën si një nxitës të zhvillimit kulturor, arsimor dhe shoqëror.

Në emër të Sekretarit të Përgjithshëm të Akademisë Globale të Gjuhës Arabe “Mbreti Salman”, Profesor Abdullah bin Salih Al-Washmi, fjalën e mbajti Faisal Al Harbi. Ai përshkroi iniciativat globale të Akademisë, të cilat shtrihen në mbi gjashtëdhjetë vende dhe përqendrohen në arsim, politikë gjuhësore, gjuhësi kompjuterike, përmbajtje kulturore dhe bashkëpunim ndërkombëtar, duke siguruar praninë aktive të arabishtes në peizazhin global të sotëm.

Ceremonia përfundoi me një ndarje çmimesh në nder të individëve dhe institucioneve që kontribuan në suksesin e këtij eventi. Ambasadori Faisal Hifzi u dorëzoi dekorata dhe dhurata simbolike Ministrit Andis Salla, Zëvendësministres Miriam Shyti, përfaqësuesve të institucioneve akademike, Presidentit të Qendrës për Bashkëpunim Ndërfetar Arben Ramkaj, Drejtoreshës së Tirana Times Jerina Zaloshnja, Faisal Al Harbi dhe përkthyesit Elmaz Fida.

Ambasada e Mbretërisë së Arabisë Saudite shprehu mirënjohjen e saj për të gjithë pjesëmarrësit, duke riafirmuar se arabishtja do të vazhdojë të shërbejë si gjuhë dialogu, shkëmbimi kulturor dhe mirëkuptimi të ndërsjellë.

Dita Botërore e Gjuhës Arabe festohet çdo vit më 18 dhjetor për të nderuar një nga gjuhët më të vjetra dhe më të folura gjerësisht në botë, me më shumë se 400 milionë folës në të gjithë botën. Eventi në Tiranë u konsiderua gjerësisht si një kontribut domethënës në promovimin e diversitetit gjuhësor, dialogut kulturor dhe forcimin e marrëdhënieve miqësore midis Mbretërisë së Arabisë Saudite dhe Republikës së Shqipërisë.

The post Tirana feston Ditën Ndërkombëtare të Gjuhës Arabe appeared first on Albeu.com.

Forca të shumta - deri në rreth 20 mijë ushtarë të mbështetur nga Arabia Saudite - janë vendosur afër kufirit me Jemenin ndërsa “Southern Transitional Council” (STC), një grup separatist i mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), është futur në territoret që ka fituar përgjatë muajve të fundit.

STC, i cili ka fituar kontrollin e pjesëve të mëdha të rajonit të pasur me burime Hadramaut dhe provincave përreth, përdor këto fitore për të kërkuar që Jemeni të rikthehet në dy shtete - Veriun dhe Jugun - ashtu siç ishte para vitit 1990, raporton theguardian.

Arabia Saudite i ka bërë thirrje STC-së të tërhiqet dhe ka paralajmëruar për sulm ajror, nëse ky grup nuk i përmbahet kërkesave për zbutje të tensioneve. Kjo lëvizje shihet si një sfidë ndaj ndikimit të Arabisë Saudite në konfliktin jemenas dhe rrit rrezikun e përplasjes mes forcave të mbështetura nga Arabia dhe atyre të mbështetura nga EBA.

Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, ka paralajmëruar se një rikthim i përshkallëzimit të konfliktit mund të destabilizojë më tej rajonin, duke përfshirë Detin e Kuq dhe Bririn e Afrikës.

Ai kërkoi që palët të respektojnë unitetin dhe integritetin territorial të Jemenit, duke shmangur veprime unilaterale që do të thellonin ndarjet dhe konfliktet.

STC ka refuzuar të bindej nga kërkesat për të tërhequr forcat e tij nga zonat e kapura, duke forcuar kontrollin edhe në rajone të tjera si Abyan dhe duke rritur tensionet me qeverinë e Jemenit dhe koalicionet ndërkombëtare. /Telegrafi/