Kompania ajrore ETHIOPIAN Airlines nisi zyrtarisht një projekt ndërtimi prej 12.5 miliardë dollarësh, për të cilin zyrtarët thonë se do të ndërtojë aeroportin më të madh të Afrikës kur të përfundojë në qytetin etiopian të Bishoftu në vitin 2030.

Kompania ajrore shtetërore ka fituar një kontratë për të projektuar një aeroport me katër pista në qytet, i cili ndodhet rreth 45 km në juglindje të Addis Ababës.

"Aeroporti Ndërkombëtar i Bishoftu do të jetë projekti më i madh i infrastrukturës së aviacionit në historinë e Afrikës", tha kryeministri Abiy Ahmed Ali në platformën X.

Aeroporti i ri do të ketë hapësirë për të parkuar 270 aeroplanë dhe do të jetë në gjendje të përballojë deri në 110 milionë pasagjerë në vit, më shumë se katër herë kapacitetin e aeroportit kryesor aktual të Etiopisë.

Ai do të arrijë kufijtë e kapacitetit të tij në dy deri në tre vitet e ardhshme, sipas Abiy.

Drejtori i zhvillimit dhe planifikimit të infrastrukturës së linjës ajrore, Abraham Tesfaye, tha se do të financonte 30%, ndërsa huadhënësit do të siguronin pjesën tjetër.

610 milionë dollarë janë ndarë tashmë për punimet tokësore.

Ato duhet të përfundojnë brenda një viti, me kontraktorët kryesorë që pritet të fillojnë punën në to në gusht 2026.

Projekti fillimisht u vlerësua në 10 miliardë dollarë.

Huadhënës të tjerë përfshijnë Bankën Afrikane të Zhvillimit, e cila gushtin e kaluar njoftoi se do të jepte hua 500 milionë dollarë për projektin dhe është e angazhuar në përpjekje për të mbledhur 8.7 miliardë dollarë.

"Huadhënësit nga Lindja e Mesme, Evropa, Kina dhe Shtetet e Bashkuara kanë treguar interes të fortë për financimin e projektit", tha Abraham. /Telegrafi/

Binjakët gorilla malore kanë lindur së fundmi në pjesën lindore të Republikës Demokratike të Kongos, një ngjarje e rrallë për këtë specie të rrezikuar, njoftojnë konservatorët e Parkut Kombëtar Virunga.

Mafuko, një gorillë 22-vjeçare, u gjet nga gjurmuesit e komunitetit duke përqafuar të porsalindurit, dhe të tre dukeshin mirë dhe të shëndetshëm.

Lindja tyre mendohet se përbën rreth 1% të të gjitha lindjeve të gorillave malore.

Parku Virunga, themeluar para 100 vjetësh, është zonë e mbrojtur dhe shtëpia e pjesës më të madhe të popullsisë së gorillave malore në botë.

Autoritetet thanë se janë vendosur masa shtesë monitorimi dhe mbrojtjeje për të siguruar mbijetesën e të vegjëlve gjatë kësaj periudhe kritike.

Popullsia e gorillave malore ka rritur ngadalë vitet e fundit falë patrullimeve anti-gjuetie dhe programeve komunitare. /Telegrafi/

Pesë persona kanë humbur jetën pasi një helikopter u rrëzua në malin Kilimanxharo, maja më e lartë e Afrikës, në Tanzaninë veriore.

Aksidenti ndodhi përgjatë një prej rrugëve më të njohura të ngjitjes në mal, gjatë asaj që policia tha se ishte një mision evakuimi mjekësor për të marrë pacientët.

Midis të vdekurve ishin dy shtetas të huaj, ,si dhe një mjek vendas, një guidë turistike dhe piloti.

Helikopteri u rrëzua midis Kampit Barafu dhe Summit Kibo në një lartësi prej më shumë se 4,000 metrash.

Komandanti i policisë rajonale të Kilimanxharos, Simon Maigwa, tha se aeroplani operohej nga Kilimanjaro Aviation, një kompani që ofron evakuim mjekësor dhe shërbime të tjera të aviacionit.

Kompania ende nuk ka komentuar për incidentin.

Policia tha se detaje të mëtejshme do të publikohen sapo të jenë të disponueshme.

Ndryshe, aksidentet ajrore në malin Kilimanxharo janë të rralla. Incidenti i fundit i regjistruar ndodhi në nëntor 2008, kur katër persona humbën jetën. /Telegrafi/

Shtetet e Bashkuara po punojnë me Arabinë Saudite për të ndihmuar në përfundimin e luftës në Sudan, tha të mërkurën për Al Arabiya i dërguari i SHBA-së për Afrikën, Massad Boulos.

Boulos theksoi se Uashingtoni po koordinohet me Riadin përmes të ashtuquajturit grup ndërmjetësuesish “Quad”, i cili përfshin gjithashtu Egjiptin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, për të nxitur paqen në Sudan.

Ai e përshkroi takimin e tij javën e kaluar në Mbretëri me Ministrin e Mbrojtjes së Arabisë Saudite, Princin Khalid bin Salman, si të frytshëm, duke thënë se konflikti në Sudan ishte ndër çështjet e diskutuara.

Bisedimet u zhvilluan në të njëjtën ditë kur Princi i Kurorës Saudite, Mohammed bin Salman, u takua me shefin e ushtrisë sudaneze, Abdel Fattah al-Burhan, në Riad.

Boulos u bëri thirrje të dyja palëve në konflikt - ushtrisë sudaneze dhe Forcave paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë (RSF) - të mbrojnë civilët dhe punonjësit humanitarë.

Ai bëri thirrje për krijimin e korridoreve humanitare për të siguruar kalim të sigurt për civilët dhe akses të papenguar për ndihmë.

Të dyja palët, në luftë që nga viti 2023, duhet të zbatojnë ligjin ndërkombëtar humanitar dhe të mbahen përgjegjëse për shkeljet, tha Boulos, duke shtuar se nuk ka palë të mira në konflikt.

Sipas tij, administrata Trump dënon mizoritë e kryera nga të dyja palët dhe theksoi se ata që janë përgjegjës duhet të përballen me përgjegjësinë.

Ndërsa presidenti Donald Trump dëshiron paqe, Boulos tha se përgjegjësia në fund të fundit u takon palëve sudaneze për të rënë dakord dhe për të mbështetur një armëpushim humanitar pa parakushte.

Ai shtoi se Uashingtoni po punon me aleatët për të lehtësuar një armëpushim, për të frenuar mbështetjen e huaj ushtarake dhe financiare që nxit dhunën dhe për të krijuar hapësirë për dialog drejt një procesi politik dhe një kthimi në sundimin civil. /Telegrafi/

Reshjet e papritura dhe të rrëmbyeshme të shiut në Safi, Marok, çuan në përmbytje vdekjeprurëse të dielën. Dhe parashikuesit e motit parashikojnë më shumë shi në vend.

Si pasojë, raportojnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi, përmbytjet e rrëmbyeshme nga shirat e rrëmbyeshëm kanë vrarë të paktën 21 persona në qytetin bregdetar Safi të Marokut.

Çfarë dimë për përmbytjet në Marok?

Një orë shi i rrëmbyeshëm të dielën shkaktoi një përmbytje me ujë të baltë që përmbyti dhjetëra shtëpi dhe dyqane, rrëmbeu makina dhe ndërpreu aksesin në shumë rrugë në qytetin bregdetar të Atlantikut, i cili ndodhet rreth 300 kilometra (186 milje) në jug të kryeqytetit Rabat.

Autoritetet raportuan se rreth 32 persona u lënduan në përmbytje, shumica e të cilëve janë liruar nga spitali.

Veç këtyre, të paktën 70 shtëpi dhe biznese në qytetin e vjetër të Safi u përmbytën.

Nivelet e ujit ranë deri në mbrëmjen e së dielës, ndërsa personeli i shpëtimit vazhdoi kërkimin për viktima të tjera të mundshme.

Ndërkohë, shërbimi meteorologjik ka parashikuar më shumë reshje të rrëmbyeshme të martën në të gjithë vendin e Afrikës së Veriut.

Maroku po përballet me reshje të rrëmbyeshme shiu dhe dëbore në malet Atlas pas shtatë viteve radhazi të një thatësire të rëndë që la disa nga rezervuarët kryesorë të vendit të tharë. /Telegrafi/

Dizajneri maroken Abdesslam Laraki, i njohur për krijimin e supermakinës së parë afrikane Fulgura dhe hypermakinës Sahara, po rikthehet me projekte edhe më ambicioze.

Modeli i tij i ri, Grace, është një veturë elektrike ultra e lehtë me dizajn të frymëzuar nga Bugatti Type 35B, fituesi i Çmimit të Madh të Monakos në vitin 1929.

Fillimisht e krijuar si një makinë unike për një ankand bamirësie në Monako, Grace pati sukses të menjëhershëm dhe tashmë po përgatitet për prodhim.

Vetëm 250 njësi do të ndërtohen në Casablanca duke nisur nga viti 2026, me çmim fillestar prej 250 mijë dollarësh.

Paralelisht, Laraki po zhvillon edhe AEON-1, një EV sportiv që pritet të arrijë deri në 354 kilometra në orë.

Ai synon ta bëjë këtë model sa më të lehtë, me shasi karboni dhe një kuti ingranazhesh me shtatë shpejtësi për një përvojë klasike drejtimi.

Këto projekte shënojnë një tjetër hap të rëndësishëm në përpjekjen e Laraki për ta vendosur Marokun në hartën e prodhimit të veturave të nivelit të lartë.

Sipas tij, ambicia e fundit është që Laraki Automobiles të bëhet prodhuesi i parë afrikan i automobilave premium. /Telegrafi/

Autoritetet spanjolle që hetojnë shpërthimin e “etheve afrikane të derrave” në Katalonjë po shqyrtojnë mundësinë që sëmundja të ketë rrjedhur nga një strukturë kërkimore dhe po përqendrohen në pesë laboratorë aty pranë si burime të mundshme.

Trembëdhjetë raste të etheve janë konfirmuar te derrat e egër në fshatrat jashtë Barcelonës që nga 28 nëntori, duke e shtyrë Spanjën të përpiqet të përmbajë shpërthimin përpara se të bëhet një kërcënim serioz për industrinë e saj të eksportit të mishit të derrit, e cila vlen 8.8 miliardë euro në vit, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Autoritetet rajonale fillimisht besuan se sëmundja mund të ketë filluar të qarkullojë pasi një derr i egër hëngri ushqim të kontaminuar që ishte sjellë nga jashtë Spanjës, ndoshta në formën e një sanduiçi me mish të hedhur nga një transportues.

Por ministria e bujqësisë e Spanjës ka hapur një linjë të re hetimi pasi arriti në përfundimin se lloji i virusit i gjetur te derrat e ngordhur në Katalonjë nuk ishte i njëjtë me atë që raportohet se qarkullon në shtetet e tjera anëtare të BE-së.

Sipas një raporti, lloji në fjalë është i ngjashëm me atë të zbuluar në Gjeorgji në vitin 2007.

“Zbulimi i një virusi të ngjashëm me atë që qarkullonte në Gjeorgji nuk përjashton, pra, mundësinë që origjina e tij të jetë në një strukturë biologjike të përmbajtjes”, tha ministria të premten.

“Lloji i virusit ‘Gjeorgjia 2007’ është një virus ‘reference’ që përdoret shpesh në infeksionet eksperimentale në strukturat e përmbajtjes për të studiuar virusin ose për të vlerësuar efikasitetin e vaksinave, të cilat janë aktualisht në zhvillim e sipër. Raporti sugjeron që virusi mund të mos ketë origjinën nga kafshët ose produktet shtazore nga asnjë prej vendeve ku infeksioni është aktualisht i pranishëm”.

Presidenti rajonal i Katalonjës, Salvador Illa, tha të shtunën se kishte urdhëruar institutin katalanas të kërkimit agroushqimor të kryente një auditim të pesë strukturave brenda 20 km (12 milje) nga vendi i shpërthimit që punojnë me virusin e etheve afrikane të derrave.

“Qeveria rajonale nuk po përjashton asnjë mundësi kur bëhet fjalë për origjinën e shpërthimit të etheve afrikane të derrave, por as nuk po konfirmon ndonjë”, tha ai. “Të gjitha hipotezat mbeten të hapura. Para së gjithash, duhet të dimë se çfarë ka ndodhur”.

Ministria e bujqësisë ka konfirmuar 13 raste të virusit - të gjitha në derra të egër të ngordhur të gjetur brenda 6 km nga fokusi fillestar.

Ajo ka thënë se kufomat e 37 kafshëve të tjera të egra të gjetura në zonë janë analizuar dhe se të gjitha kanë rezultuar negative për ethet e derrave.

Veç kësaj, ekspertët e dërguar në 39 fermat e derrave brenda një rrezeje prej 20 km nga zona e prekur nuk kanë gjetur gjurmë të sëmundjes tek kafshët atje.

Më shumë se 100 personel nga njësia e emergjencave ushtarake të Spanjës janë vendosur gjithashtu në zonë për të punuar së bashku me policinë dhe rojet e kafshëve të egra.

Endemike për një kohë të gjatë në Afrikë, ethet afrikane të derrave janë të padëmshme për njerëzit, por shpesh fatale për derrat.

Në vitin 2018, virusi u shfaq në Kinë, e cila është shtëpia e rreth gjysmës së derrave në botë.

E Spanja, e cila është prodhuesi më i madh i mishit të derrit në BE, eksportoi produkte të mishit të derrit me vlerë 5.1 miliardë euro në vendet e tjera të BE-së vitin e kaluar dhe pothuajse 3.7 miliardë euro produkte të mishit të derrit në tregjet jashtë bllokut.

Spanja theri 58 milionë derra në vitin 2021, 40% më shumë se një dekadë më parë. /Telegrafi/

Ushtarët në Guinea-Bissau kanë njoftuar se po marrin "kontroll të plotë" të vendit të Afrikës Perëndimore, tri ditë pas zgjedhjeve që të dy pretendentët kryesorë presidencialë pretendojnë se i kanë fituar.

Oficerët ushtarakë thanë se po pezullonin procesin zgjedhor të Guinea-Bissau dhe po mbyllnin kufijtë e saj, në një deklaratë të lexuar në selinë e ushtrisë në kryeqytetin Bissau dhe të transmetuar në televizionin shtetëror, shkruan The Guardian, përcjell Telegrafi.

Ata thanë se kishin formuar "komandën e lartë ushtarake për rivendosjen e rendit", e cila do të sundonte vendin deri në njoftim të mëtejshëm.

Më herët të mërkurën, të shtëna u dëgjuan pranë selisë së komisionit zgjedhor, pallatit presidencial dhe ministrisë së brendshme, megjithëse nuk ishte e qartë se kush ishte përgjegjës.

Marrja e pushtetit nga ushtria është e fundit në një seri grushtesh shteti dhe përpjekjesh për grushte shteti në Guinea-Bissau që kur ajo fitoi pavarësinë nga Portugalia në vitin 1974.

Të ardhurat mesatare vjetore në vendin me 2.2 milionë banorë ishin vetëm 963 dollarë (rreth 830 euro) në vitin 2024, sipas Bankës Botërore.

OKB-ja e etiketoi Guinea-Bissau-n si një "narko-shtet" në vitin 2008 për shkak të rolit të saj si një qendër për tregtinë globale të kokainës.

E vendosur midis Senegalit dhe Guinesë, bregdeti i saj përmban delta të shumta lumenjsh dhe 88 ishuj të arkipelagut Bijagós, të cilët ekspertët thanë se kishin siguruar pikat natyrore dhe diskrete të lëshimit të përdorura nga kartelet kolumbiane të drogës.

Presidenti në detyrë, Umaro Sissoco Embaló, kishte garuar për t'u bërë presidenti i parë që fitonte një mandat të dytë në pushtet në tre dekada. Si ai ashtu edhe rivali i tij kryesor, Fernando Dias, pretenduan se fituan në raundin e parë të zgjedhjeve, të mbajtura të dielën. /Telegrafi/

Disa pamje të publikuara së fundmi thuhet se tregojnë burra të armatosur me një grup vajzash shkolle nigeriane që u rrëmbyen javën e kaluar.

Në pamje, burrat e maskuar pretendojnë se vajzat po lirohen si rezultat i negociatave me qeverinë, sipas përkthimeve të raportuara nga mediat lokale, shkruan bbc, përcjell Telegrafi.

Rrethanat e lirimit të vajzave mbeten të paqarta, por guvernatori i shtetit Nasir Idris u tha gazetarëve se nuk është paguar asnjë shpërblim.

Në një postim në mediat sociale pas kapjes së vajzave, Presidenti nigerian Bola Tinubu urdhëroi forcat ajrore "të mbajnë mbikëqyrje të vazhdueshme mbi zonat më të largëta".

Në videon e verifikuar, banditët pretendojnë se avionë ushtarakë kalonin shpesh mbi vendin ku mbaheshin vajzat.

Nigeria ka vuajtur nga një valë rrëmbimesh në javët e fundit - me më shumë se 250 fëmijë të rrëmbyer nga shkolla katolike St Mary që ende rezultojnë të zhdukur.

Dhe nxënëset në videon e verifikuar të mërkurën u rrëmbyen të hënën e kaluar kur sulmues të armatosur sulmuan një shkollë vajzash në komunitetin Maga të shtetit Kebbi të Nigerisë.

Dy anëtarë të stafit u vranë dhe 25 nxënëse u rrëmbyen, njëra prej të cilave më pas iku.

Vajzat u liruan 80 km (50 milje) larg në shtetin fqinj Zamfara, sipas koordinatave të treguara në videon e ndarë nga një zëdhënës i qeverisë nigeriane.

Ajo tregon pamje të nxënëseve së bashku me një zyrtar ushtarak në qytetin Anka. /Telegrafi/

Një politikan që mban emrin Adolf Hitler duket i gatshëm për një tjetër triumf zgjedhor kur votuesit të shkojnë në qendrat e votimit të mërkurën.

Adolf Hitler Uunona, 59 vjeç, është gati të sigurojë një mandat të pestë si administrator i distriktit në Ompundja, Namibi.

Kandidatura e tij në ish-koloninë gjermane ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare për shkak të emrit të tij kontrovers.

Uunona, i cili u zgjodh për herë të parë në vitin 2004, e ndan emrin e tij të plotë me Fyhrerin gjerman, i cili ishte përgjegjës për Holokaustin dhe Luftën e Dytë Botërore.

Uunona ka folur më herët në lidhje me emrin e tij, duke shpjeguar se babai i tij e zgjodhi atë pa kuptuar lidhjet e tij të errëta historike.

Megjithatë, Uunona e ka bërë të qartë se nuk do ta ndryshojë emrin e tij duke shtuar se identiteti i tij nuk duhet të ngatërrohet me atë të diktatorit nazist që orkestroi vdekjen e gjashtë milionë hebrenjve gjatë viteve 1930 dhe 1940.

Ai përfaqëson partinë Swapo, e cila ka qeverisur kombin jugor afrikan që kur fitoi pavarësinë nga Afrika e Jugut në vitin 1990.

Kur u pyet për emrin e tij, Uunona deklaroi: "Babai im më vuri emrin e këtij burri. Ai ndoshta nuk e kuptonte se çfarë përfaqësonte Adolf Hitleri".

Ai shtoi: "Si fëmijë e shihja si një emër krejtësisht normal. Vetëm si adoleshent e kuptova se ky burrë donte të pushtonte të gjithë botën". /Telegrafi/

Emiratet e Bashkuara Arabe planifikojnë të investojnë 1 miliard dollarë për të zgjeruar infrastrukturën dhe shërbimet e inteligjencës artificiale në të gjithë Afrikën, duke forcuar ndikimin e tyre në një kontinent që ka mbetur prapa pjesës tjetër të botës “në miratimin e teknologjisë”.

Investimi do të ndihmojë në zhvillimin e infrastrukturës dixhitale, përmirësimin e shërbimeve qeveritare dhe rritjen e produktivitetit, tha Saeed bin Mubarak Al Hajeri, ministër shteti i Emirateve të Bashkuara Arabe në Ministrinë e Punëve të Jashtme, në samitin e Grupit të 20 në Johanesburg të shtunën.

Investimi "do të ofrojë qasje në fuqinë kompjuterike të inteligjencës artificiale, ekspertizën teknike dhe partneritetet globale", ka thënë më tej ai.

Ai "synon të mbështesë vendet në zhvillim për të kapërcyer sfidat kryesore të zhvillimit duke integruar teknologjitë e inteligjencës artificiale në këta sektorë".

Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat po shpenzojnë miliarda dollarë për inteligjencën artificiale në vend dhe në SHBA, tani janë investitori i katërt më i madh në Afrikë, sipas Al Hajeri.

Investimet e tyre përfshijnë energjinë e rinovueshme dhe logjistikën deri te mineralet kritike.

Plani i inteligjencës artificiale do të mbështesë kombet afrikane në realizimin e projekteve në arsim, bujqësi, kujdes shëndetësor, identitet dixhital dhe përshtatje ndaj klimës, sipas ministrit.

“Qëllimi ynë tani është të sigurohemi që këto aftësi t’u sjellin dobi partnerëve në të gjithë Jugun global dhe që asnjë vend të mos mbetet prapa në epokën e inteligjencës artificiale”, tha ai. /Telegrafi/

Një total prej 412 milionë fëmijësh në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme janë të privuar nga nevojat themelore në fusha të tilla si arsimi, shëndetësia dhe ushqyerja, sipas një raporti nga agjencia e Kombeve të Bashkuara për fëmijët (UNICEF) e publikuar sot, në Ditën Ndërkombëtare të Fëmijëve.

Fëmijët në Afrikën Subsahariane janë më të prekurit, paralajmëron UNICEF, duke shtuar se situata është serioze edhe në Azinë Jugore dhe Juglindore dhe në Paqësor.

Agjencia e OKB-së paralajmëron se "progresi i konsiderueshëm" i bërë në luftën kundër varfërisë së fëmijëve është në rrezik pasi shumë vende vendosën të zvogëlojnë ndihmën për zhvillim dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.

“Ndryshimi i klimës dhe konflikti kërcënojnë të zhytin edhe më shumë familje në varfëri”, thuhet në raport.

UNICEF vlerëson se rreth 412 milionë fëmijë në mbarë botën jetojnë në varfëri, ose me më pak se tre dollarë në ditë, por thekson se kjo shifër "tregon vetëm një pjesë të historisë".

“Privimi më i përhapur lidhet me kanalizimet – 65% e fëmijëve në vendet me të ardhura të ulëta nuk kanë qasje në tualet.”

Drejtoresha Ekzekutive e UNICEF, Catherine Russell, vuri në dukje se varfëria e fëmijëve u ul ndjeshëm nga viti 2014 deri në vitin 2024 falë përpjekjeve të forta politike.

Ajo u bëri thirrje qeverive dhe bizneseve që të rrisin shpenzimet për shërbimet kryesore për fëmijët. /Telegrafi/

Persona të armatosur kanë sulmuar një kishë në Nigeri, duke vrarë të paktën dy persona dhe duke rrëmbyer pastorin dhe disa besimtarë.

Kështu shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi, ka thënë policia e këtij vendi - disa ditë pasi 25 vajza u rrëmbyen nga një shkollë me konvikt.

Sulmi i së martës në mbrëmje në Eruku, një qytet në shtetin Kwara të Nigerisë qendrore, ushtron më shumë presion mbi qeverinë, e cila është nën shqyrtim nga presidenti i SHBA-së Donald Trump, i cili ka kërcënuar me veprime ushtarake për atë që ai e quan persekutim të të krishterëve.

Presidenti Bola Tinubu shtyu një udhëtim të planifikuar në Afrikën e Jugut dhe Angolën për samitet e G20 dhe AU-BE për të marrë informacione sigurie mbi dy sulmet, dhe urdhëroi më shumë siguri për të ndjekur sulmuesit në Kwara, tha zyra e tij.

Presidenti gjithashtu udhëzoi agjencitë e sigurisë "të bëjnë gjithçka që është e mundur" për të shpëtuar nxënëset e shkollës, "të rrëmbyera nga banditët dhe për t'i kthyer vajzat në shtëpi të sigurta", tha zëdhënësi i tij Bayo Onanuga.

Nigeria thuhet se po përballet me një kryengritje islamiste në verilindje, rrëmbime dhe vrasje nga bandat e armatosura kryesisht në veriperëndim dhe përleshje vdekjeprurëse midis barinjve kryesisht myslimanë dhe fermerëve kryesisht të krishterë në rripin e saj qendror.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, ka bërë thirrje për veprime ndërkombëtare për të ndërprerë furnizimin me armë të Forcave paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë (RSF) të Sudanit, të cilat akuzohen për vrasje masive në el-Fasher.

Në fund të një takimi të ministrave të jashtëm të G7 në Kanada, Rubio tha se RSF kishte kryer mizori sistematike, duke përfshirë vrasje, përdhunim dhe dhunë seksuale kundër civilëve.

Ushtria e Sudanit akuzon Emiratet e Bashkuara Arabe se mbështet RSF-në me armë dhe mercenarë të dërguar nëpërmjet vendeve afrikane. Emiratet e Bashkuara Arabe i kanë mohuar vazhdimisht këto akuza.

RSF ka luftuar ushtrinë sudaneze që nga prilli i vitit 2023, kur një luftë për pushtet midis udhëheqësve të tyre shpërtheu në një luftë civile të plotë.

Komentet e Rubios janë ndër më të zëshmet deri më tani nga administrata e Donald Trump në lidhje me luftën në Sudan dhe veprimet e RSF-së, por nuk është e qartë se sa ndikim do të kenë ato.

Një propozim i mëparshëm i mbështetur nga SHBA-të për një armëpushim humanitar në Sudan është shkelur tashmë nga RSF-ja, edhe pse ata ranë dakord për të javën e kaluar.

El-Fasher u pushtua muajin e kaluar nga RSF pas një rrethimi 18-mujor, që do të thotë se ata tani kontrollojnë të gjitha qytetet në rajonin e gjerë perëndimor të Darfurit.

Vetëm një pjesë e vogël e popullsisë ka arritur të largohet nga qyteti, ku thuhet se kanë ndodhur masakra.

Grumbuj trupash në tokë dhe tokë e njollosur me gjak janë të dukshme nga hapësira në imazhet satelitore.

Grupet jo-arabe në rajonin më të gjerë të Darfurit po shënjestrohen sistematikisht nga RSF në atë që përbën gjenocid, sipas SHBA-së dhe grupeve humanitare.

Në bisedimet pranë Ujëvarave të Niagarës të mërkurën, diplomati më i lartë i Amerikës tha se gratë dhe fëmijët ishin shënjestruar në akte të llojit më të tmerrshëm nga RSF në el-Fasher.

Rubio u tha gazetarëve: "Ata po kryejnë akte dhune seksuale dhe mizorish, thjesht mizori të tmerrshme, kundër grave, fëmijëve, civilëve të pafajshëm të llojit më të tmerrshëm. Dhe kjo duhet të marrë fund menjëherë”.

"Dhe ne do të bëjmë gjithçka që mundemi për ta çuar atë në një fund, dhe ne kemi inkurajuar vendet partnere të bashkohen me ne në këtë luftë". /Telegrafi/

Një TikTok-ere, e akuzuar se ka ndihmuar ushtrinë e Malit, është kapur dhe vrarë në stilin e ekzekutimit nga xhihadistë të dyshuar.

Mariam Cissé, e cila thuhet se është në të 20-at dhe me mbi 100,000 ndjekës të TikTok, postoi video rreth jetës në qytetin e saj të lindjes, Tonka, në rajonin verior të Timbuktut dhe shpesh shprehu mbështetje për ushtrinë.

Vdekja e saj ka tronditur kombin, i cili ka luftuar një kryengritje xhihadiste që nga viti 2012, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Televizioni shtetëror tha se ajo thjesht kishte dashur të promovonte komunitetin e saj dhe të mbështeste ushtrinë përmes postimeve të saj në TikTok.

Mali po përballet me një bllokadë karburanti të imponuar në kryeqytet nga grupet xhihadiste që ka prishur rëndë jetën e përditshme, me Bashkimin Afrikan që shprehu "shqetësim të thellë".

Zonja Cissé u kap nga xhihadistët e dyshuar ndërsa po transmetonte drejtpërdrejt nga një treg në një qytet fqinj, raportoi radioja publike franceze RFI.

"Motra ime u arrestua të enjten nga xhihadistët", i tha vëllai i saj agjencisë së lajmeve AFP, duke thënë se ata e kishin akuzuar atë për "informimin e ushtrisë maliane për lëvizjet e tyre".

Siç theksohet më tej, gjatë fundjavës ajo u transportua në Tonka me motoçikletë dhe u qëllua në Sheshin e Pavarësisë të qytetit, ndërsa vëllai i saj ishte në turmë, raporton AFP.

Një burim sigurie i tha agjencisë se ajo ishte vrarë sepse ishte akuzuar se kishte filmuar xhihadistët "për ushtrinë maliane".

Në disa nga videot e saj në TikTok, ajo mban veshur uniformë ushtarake, me një nga postimet e saj me mbishkrimin "Rroftë Mali".

Vdekja e saj vjen ndërsa kriza e shkaktuar nga bllokada xhihadiste është përkeqësuar, me shkollat dhe universitetet që mbeten të mbyllura për javë të tëra.

Qeveria ka pezulluar institucionet arsimore që nga muaji i kaluar dhe tha se do të bënte "gjithçka të mundshme për të adresuar krizën" në mënyrë që ato të rihapeshin të hënën.

Situata e rëndë ka vazhduar dhe të premten ministria e jashtme franceze i këshilloi qytetarët e saj të largohen urgjentisht nga vendi ndërsa fluturimet komerciale janë në dispozicion.

Për javë të tëra, Mali është goditur nga mungesa e karburantit, veçanërisht në kryeqytetin Bamako, pasi militantët nga një degë e al-Kaedës vendosën një bllokadë duke sulmuar cisterna në autostradat kryesore.

Mali është pa dalje në det, kështu që të gjitha furnizimet me karburant sillen me rrugë nga shtetet fqinje si Senegali dhe Bregu i Fildishtë.

Ushtria mori pushtetin në Mali në vitin 2021 dhe premtoi të përmirësonte sigurinë, por kryengritja xhihadiste ka vazhduar dhe pjesë të mëdha të veriut dhe lindjes së vendit mbeten jashtë kontrollit të qeverisë. /Telegrafi/

Rusia po shfrytëzon popullsinë e varfër të Afrikës për të luftuar në Ukrainë - shumë prej tyre janë mashtruar ose detyruar të shkojnë në vijën e frontit përmes parave, gënjeshtrave ose kërcënimeve, paralajmërojnë zyrtarët.

Të paktën 1,436 qytetarë nga 36 vende afrikane, përfshirë Kenian, Afrikën e Jugut dhe Kamerunin, po luftojnë aktualisht përkrah trupave ruse, sipas udhëheqësve të qeverisë së Kievit.

“Qytetarët e huaj në ushtrinë ruse kanë një fat të trishtuar”, tha Ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sybiha.

"Shumica e tyre dërgohen menjëherë në sulme, ku vriten shpejt."

Burrat joshen me premtime të rreme për vende pune të paguara mirë, mashtrohen duke nënshkruar marrëveshje në rusisht që nuk dinë t’i lexojnë, të cilat rezultojnë të jenë kontrata ushtarake.

Dhe ndonjëherë detyrohen të nënshkruajnë nën presion, sipas Sybiha.

“Nënshkrimi i një kontrate është i barabartë me nënshkrimin e një dënimi me vdekje”, shtoi ai, duke u bërë thirrje qeverive afrikane të paralajmërojnë qytetarët e tyre.

“Nuk do të ketë përgjegjësi për të huajin e vrarë.”

Evan Kibet, 36 vjeç, një vrapues i distancave të gjata nga Kenia, tha se një agjent sportiv i ofroi të transportonte me aeroplan atë dhe tre kenianë të tjerë në Shën Petersburg për gara.

Atje, atij iu tha të nënshkruante dokumentet e punës në rusisht, përpara se të futej në një veturë dhe të dërgohej për shtatë orë në një kamp ushtarak.

“Ose shko të luftosh, ose do të të vrasim”, kujtoi ai t’i kishin thënë burrat rusë.

Ai u stërvit për një pushkë sulmi për një javë, nga instruktorë që flisnin vetëm rusisht.

Ai iku rrugës për në misionin e tij të parë luftarak dhe u fsheh në pyjet pranë Kharkiv, ku u kap dhe përfundimisht u lirua nga ushtria ukrainase. /Telegrafi/

Disa prova të reja satelitore thuhet se kanë zbuluar shkallën e tmerrshme të dhunës në El Fasher të Sudanit, ndërsa qyteti strategjik bie në duart e grupit paramilitar të Forcave të Mbështetjes së Shpejtë.

Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, analiza nga Laboratori i Kërkimeve Humanitare i Universitetit Yale tregon prova vizuale të ekzekutimeve masive pas marrjes nën kontroll të kësaj qendre kyçe urbane nga RSF në Darfurin e Veriut.

Hulumtimi identifikoi objekte të dyshimta me gjatësi 1.2-2 metra në të gjitha lagjet e El Fasher, me tokën përreth që tregonte njolla të kuqërremta në përputhje me njollat e gjakut.

Mjetet që i përkisnin grupit paramilitar ishin pozicionuar strategjikisht për të bllokuar rrugët anësore, duke krijuar kushte të përshkruara nga ekspertët si ideale për të ndjekur civilët që po largoheshin.

Këto gjetje vërtetojnë rrëfimet e dëshmitarëve okularë për vrasje sistematike.

Organizata Ndërkombëtare e Kombeve të Bashkuara për Migracionin raporton se afërsisht 26,000 njerëz janë zhvendosur nga El Fasher në vetëm dy ditë mes luftimeve të intensifikuara.

Organizata Botërore e Shëndetësisë konfirmoi sulmet ndaj Spitalit Saudit pjesërisht funksional, duke rezultuar në vdekjen e një infermiereje dhe lëndimet e tre punonjësve të tjerë të kujdesit shëndetësor.

Ky sulm dëmton më tej infrastrukturën e kujdesit shëndetësor tashmë të shkatërruar në rajon.

Marrja nën kontroll e El Fasher nga Forcat e Mbështetjes së Shpejtë erdhi pasi forcat e armatosura të Sudanit u tërhoqën nga qyteti, me udhëheqësin ushtarak Gjeneral Abdulfattah al-Burhan që u zotua të rimarrë territorin.

Vazhdojnë akuza të forta se Emiratet e Bashkuara Arabe kanë ofruar mbështetje të konsiderueshme ushtarake dhe logjistike për RSF-në gjatë gjithë konfliktit, pavarësisht mohimeve nga Abu Dhabi.

Dokumentet e Kombeve të Bashkuara kanë regjistruar fluturime sekrete dhe dërgesa furnizimesh të kanalizuara përmes Çadit për të mbështetur operacionet e grupit paraushtarak. /Telegrafi/

Një aeroplan i vogël Cessna Caravan që transportonte 10 turistë të huaj në Rezervatin Kombëtar Maasai Mara të Kenias u rrëzua në kodrat e pyllëzuara të rajonit bregdetar Kwale të martën herët në mëngjes, sipas autoriteteve lokale.

"Aeroplani kishte 11 persona në bord", konfirmoi Autoriteti i Aviacionit Civil të Kenias (KCAA), shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

"Mjerisht, nuk ka të mbijetuar", tha operatori i fluturimit Mombasa Air Safari.

Në një deklaratë, kryetari John Cleave tha se pasagjerët përfshinin tetë hungarezë, dy gjermanë dhe një kapiten kenian.

Aeroplani ishte në rrugë për në Kichwa Tembo, një pistë private ajrore brenda parkut, kur u rrëzua rreth orës 5:30 të mëngjesit.

Zyrtarët thonë se rrëzimi ndodhi menjëherë pas ngritjes, rreth 40 kilometra (25 milje) nga pista ajrore e Dianit.

Dëshmitarët raportuan se dëgjuan një shpërthim të madh dhe më pas panë një shpërthim flakësh.

Autoritetet thonë se hetuesit gjetën mbetje të djegura dhe mbetje njerëzore të paidentifikueshme në vendin e rrëzimit, duke shtuar se do t'u duhet kohë për të kuptuar saktësisht se çfarë ndodhi.

Mombasa Air Safari ka thënë se po punon krah për krah me autoritetet e aviacionit civil për të përcaktuar shkakun e rrëzimit.

Të paktën katër persona u vranë nga të shtënat me armë zjarri në protestat e opozitës në kryeqytetin tregtar të Kamerunit, Douala, të dielën, sipas ekipit të fushatës së kandidatit presidencial Issa Tchiroma, i cili po kërkon të rrëzojë udhëheqësin veteran Paul Biya.

Tchiroma bëri thirrje që protestat të kërkojnë që rezultatet e votimit të 12 tetorit të respektohen, një ditë para se të shpallet rezultati.

Ndryshe, qindra mbështetës të opozitës barrikaduan rrugët dhe dogjën goma në kryeqytetin tregtar të Kamerunit të dielën, ndërsa protestat u intensifikuan një ditë para shpalljes së rezultateve të zgjedhjeve presidenciale.

Policia qëlloi me gaz lotsjellës dhe “topa uji” për të shpërndarë turmat e mbështetësve të kandidatit të opozitës Issa Tchiroma.

Ata thonë se ai mundi udhëheqësin veteran Paul Biya në votimin e 12 tetorit dhe kanë akuzuar autoritetet se po përgatiten të manipulojnë zgjedhjet.

Protestat janë ndezur në disa qytete pasi rezultatet e pjesshme të raportuara nga media lokale treguan se Biya, 92 vjeç, ishte në rrugën e duhur për të fituar.

Qeveria ka hedhur poshtë akuzat e opozitës për parregullsi dhe i ka nxitur njerëzit të presin rezultatin.

Biya është sundimtari më i vjetër në detyrë në botë dhe ka qenë në pushtet në Kamerun që nga viti 1982. Një mandat tjetër shtatëvjeçar mund ta mbajë atë në pushtet deri në moshën gati 100 vjeç.

Ndërsa Tchiroma, një ish-ministër dhe dikur aleat i Biyas, ka thënë se fitoi dhe se nuk do të pranojë asnjë rezultat tjetër. /Telegrafi/

RRUGA E RE E KOKAINËS DREJT EVROPËS Grupet e organizuara kriminale, anëtarët e të cilave janë me origjinë nga vendet e Ballkanit Perëndimor, përdorin një rrugë të re për kontrabandimin e kokainës nga Amerika Latine drejt Evropës: përmes vendeve të Afrikës Perëndimore. Këtë e vunë në dukje studiuesit e Iniciativës Globale kundër Krimit të Organizuar […]

The post Ballkani dhe rruga afrikane e kontrabandimit të kokainës appeared first on BoldNews.al.