Nga Patris Pustina 

Më 2 mars 2026, peizazhi mediatik shqiptar u përfshi nga paniku. “Irani mund të sulmojë bazën e muxhahedinëve,” alarmonin titujt e portaleve duke cituar herë “mediat e huaja” herë “mediat botërore” herë “mediat azere” e herë pa cituar fare.

Lajmi mori jehonë edhe në parlament, kur deputetja e qarkut Durrës e Partisë Demokratike, Manjola Luku, foli për mundësinë e një sulmi nga Irani duke thënë se banorët e Manzës janë të shqetësuar nga një sulm iranian.

E gjithë kjo fushatë paniku duket se e ka zanafillën në një artikull të vetëm të botuar më 2 mars në portalin azer Caliber.az, me titullin “IRGC e Iranit mund të sulmojë bazën e Muxhahedinëve në Shqipëri”. 

Pjesa më e madhe e artikullit të medias azere konsiston në një përshkrim dhe historik të organizatës së muxhahedinëve, i cili paraprihet nga vetëm tre fjali:

“Mes tensioneve në rritje rajonale, thuhet se po shqyrtohet mundësia e një sulmi iranian ndaj selisë së “Monafeqin” — Organizatës Muxhahedine të Popullit të Iranit (MEK) — që ndodhet në bazën Ashraf-3 në Shqipëri. Shërbimi për shtyp i Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) tha në Telegram se veprimet e mundshme thuhet se kanë të bëjnë me një strukturë që Teherani e konsideron të lidhur me ‘aktivitete armiqësore’. Disa burime, duke iu referuar sulmeve të fundit të Iranit ndaj objektivave në Qipro, pohojnë se Irani nuk po e kufizon më veten në një gjeografi specifike kur synon qendrat e lidhura me kundërshtarët e tij dhe po zgjeron fushëveprimin e aftësive të tij operacionale përtej rajonit”

Artikulli pretendon se “thuhet se po shqyrtohet mundësia” e një sulmi iranian pa treguar se kush po e thotë këtë. 

Ai parafrazon një deklaratë të pretenduar të IRCG ku nuk përmendet Shqipëria por një strukturë që Irani e konsideron të lidhur me aktivitete armiqësore, një përkufizim që do ta përmbushte çfarëdo baze ushtarake amerikane, si ato që janë goditur tashmë nga Irani në Lindjen e Mesme, apo ato britanike në Qipro.

As burimet anonime të cituara në artikull nuk duket se përmendin Shqipërinë, por thjesht deklarojnë se, duke parë goditjen e bazave ushtarake britanike në Qipro, sulmet e Iranit duket se nuk po kufizohen më gjeografikisht në Lindjen e Mesme.

Pretendimi se Shqipëria mund të jetë në shënjestër të sulmeve iraniane duket se është një përfundim në të cilin ka dalë vetëm autori i artikullit, zoti Khagan Isayev. 

Faktoje ka pyetur z. Isayev mbi burimet ku bazohet ky pretendim, por deri në botimin e këtij shkrimi nuk ka marrë ende përgjigje.

Burimi

Burimi i vetëm i verifikueshëm në këtë artikull është deklarata që pretendohet se është botuar në Telegram nga IRGC. Lidhja që referon autori të dërgon vërtet në një kanal Telegrami të quajtur @sepah_pasdaran.

Megjithatë, deklarata e pretenduar duket se nuk ekziston, ose të paktën nuk ekziston më. 

Një shqyrtim i vetë kanalit të Telegramit zbulon një detaj interesant. Megjithëse ai mban emrin Sepah Pasdaran, një emër alternativ për IRGC, dhe logon e Gardës Revolucionare, në përshkrimin e kanalit deklarohet: “Kjo është personale dhe përditësohet nga mbështetësit”

Në fakt, ky kanal, ndër të tjerë, është përshkruar nga BBC në 2025 si “kanale jozyrtare të lidhura me IRGC” që “duket se drejtohen nga mbështetës dhe administratorë të lidhur me IRGC, të cilët ndajnë lajme dhe propagandë rreth Gardës”

Në fakt, në Gusht 2025, agjensia iraniane e lajmeve Mehr raportoi se Departamenti i Marrëdhënieve me Publikun i (IRGC) njoftoi se kishte hapur llogari zyrtare në mediat sociale për herë të parë.

Deklarata renditi llogaritë zyrtare në Telegram (@sepahnewsir403) dhe X, si dhe në platformat vendase iraniane. Ç’është më domethënëse për rastin tonë, ajo konfirmoi se asnjë nga kanalet e tjera të mediave sociale me titullin ‘Sepah’ ose tituj të ngjashëm nuk janë media zyrtare të IRGC dhe nuk mund të citohen për të pasqyruar qëndrimet e Gardës.

Kanali zyrtar i IRGC në Telegram, @sepahnewsir403

Sipas BBC, “disa media ndërkombëtare dhe vendase i kanë cituar gabimisht këto [kanale Telegrami jo-zyrtare me emra që përmbajnë ‘Sepah’] si “zyrtare” në disa raste në të kaluarën. Shumë besonin se Korpusi kishte mbajtur qëllimisht një re paqartësie rreth komunikimeve dhe propagandës së tij”

Pra, kanali i Telegramit që citohet si “shërbimi për shtyp” i IRGC nga artikuli azer në fakt është një kanal jo-zyrtar.

Alarm i përsëritur

Alarmi i kërcënimit të raketave iraniane zgjohet herë pas herë në median shqiptare, jo gjithmonë mbi baza të qenësishme.

Në verën e vitit 2022, Faktoje përgënjeshtroi një pretendim të ngjashëm për sulme me raketa dhe dronë nga Irani drejt kampit të MEK në Manëz.

Më herët, në 2020, vetë Ali Khamenei, lideri suprem i Iranit, i është referuar Shqipërisë, si “një vend shumë i vogël, por shumë djallëzor europian, ku elementë amerikanë bashkëpunojnë me tradhtarë iranianë dhe planifikojnë kundër Republikës Islamike”

Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior (NATO)

Shpërthimi i konflikteve në botë pasohet menjëherë nga alarme për raketa e luftë në Shqipëri nëpër mediat shqiptare.

Megjithatë, siç Faktoje ka theksuar dhe më parë, një skenar i tillë nuk ka shumë gjasa të ndodhë në Shqipëri, kryesisht sepse kjo e fundit është anëtare e NATO.

Vendet anëtare të NATO tregohen në këtë hartë me ngjyrë blu të thellë

Neni 5 i Traktatit Atlantiko-Verior parashikon:

“Palët bien dakord se një sulm i armatosur kundër një apo më shumë prej tyre në Evropë apo në Amerikën e Veriut do të quhet si sulm kundër të gjitha atyre dhe si pasojë bien dakord që, nëse ndodh një sulm i tillë, secila nga ato, në ushtrim të së drejtës së vetëmbrojtjes kolektive apo individuale të njohur nga Neni 51 i Kartës së Kombeve të Bashkuara, do të ndihmojë Palën apo Palët e sulmuara në këtë mënyrë duke ndërmarrë menjëherë, individualisht dhe në bashkërendim me palët e tjera, ato veprime që i vlerëson si të nevojshme, përfshirë këtu përdorimin e forcave të armatosura, për të rivendosur dhe ruajtur sigurinë në zonën e Atlantikut të Veriut.

Çfarëdo sulmi i tillë i armatosur dhe të gjitha masat e marra si rrjedhojë e tij do t’i njoftohen menjëherë Këshillit të Sigurimit. Masa të tilla do të përfundojnë kur Këshilli i Sigurimit të ketë marrë masat e nevojshme për të rivendosur dhe ruajtur paqen dhe sigurinë ndërkombëtare”

Parimi i vetëmbrojtjes kolektive, si parandalim i zgjerimit të Bashkimit Sovjetik në Europën Lindore, ishte nga qëllimet kryesore për krijimin e NATO-s në 1949. Neni 5 i Traktatit u citua për herë të parë pas sulmeve terroriste të 11 Shtatorit 2001 në ShBA. Pasi Këshilli i Atlantikut të Veriut u informua se sulmi ishte i drejtuar nga jashtë, pati konsultime mes aleatëve dhe Këshilli vendosi për veprim kolektiv.

Bazuar në këtë nen, një sulm iranian me raketa kundër kampit MEK në truallin e shtetit shqiptar do të quhej një sulm kundër 30 shteteve anëtare të NATO-s dhe do të ftonte një kundërpërgjigje nga organizata më e mirë-armatosur në histori.

A mund të godasë Irani Shqipërinë?

Ledion Krisafi, studiues i çështjeve ndërkombëtare, tha për Faktoje se, megjithëse Shqipëria është në rrezen e raketave më të përparuara iraniane, do të ishte thuajse e pamundur që një raketë iraniane të arrinte në vend.

“Sistemet e mbrojtjes ajrore të ShBA, Izraelit dhe vendeve të tjera do ta kapnin një raketë të tillë që në Lindjen e Mesme. Gjithashtu, sistemi i mbrojtjes që ka Greqia është shumë i mirë dhe nëse [raketa] do të arrinte të kalonte Lindjen e Mesme sistemi mbrojtës grek do e kishte kapur,” sqaroi ai. “Mendoj që raketa është diçka e padiskutueshme. është e pamundur që të vijë një raketë iraniane në Shqipëri”

Eksperti i sigurisë Faik Basha bie dakord. “Greqia ka filluar të aktivizojë sistemin e mbrojtjes kundër-ajrore. Italia po ashtu e ka të aktivizuar. Turqia e ka të aktivizuar,” tha Basha për Faktoje.

Ai shton se, duke qenë se pjesa perëndimore e Iranit është nën sulmin e forcave izraelite dhe amerikane, që kanë prishur një pjesë të sistemit iranian të lëshimit të raketave, mendohet se një pjesë e raketave iraniane lëshohen nga Irani lindor. Kjo e rrit distancën që raketat duhet të përshkojnë për të arritur Manzën.

Basha mendon gjithashtu se, si pasojë e valës së sulmeve drejt bazave amerikane në Lindjen e Mesme, Irani është hapur përtej kapaciteteve të tij për të mbajtur gjallë sulme në disa drejtime të ndryshme.

Një tjetër opsion sulmi iranian janë dronët, të cilët sipas Krisafit mund të nisen nga Libani, si distanca më e afërt e mundshme. “Por edhe për dronët, distanca është shumë e largët për të arritur një dron nga Libani në Shqipëri”

E vetmja mënyrë e qenësishme që Krisafi sheh për një sulm hipotetik iranian në Shqipëri do të ishte “një element i [Iranit] brenda Shqipërisë, i cili mund të modifikonte ndonjë dron të vogël për të bërë një goditje të tillë“

A do ta godiste Irani Shqipërinë?

Pasi pyetëm se si do mund ta godiste Irani Shqipërinë, vlen të pyetet pse do ta godiste Irani Shqipërinë. Kampi muxhahedin i vendosur në Shqipëri që nga viti 2018 del në pah si përgjigjia vetë-evidente.

Megjithatë, Krisafi shpjegon se muxhahedinët e Shqipërisë nuk janë një opozitë e mirëfilltë, por një opozitë e mbajtur në këmbë me zor nga ShBA. Ata nuk kanë mbështetje popullore në Iran, dhe nuk duket se ka gjasa që kjo ‘opozitë’ të shihet si kandidate e mundshme për marrjen e pushtetit në Iran.

Megjithëse strehimi i muxhahedinëve në Shqipëri mund ta bëjë atë teorikisht një shënjestër, Krisafi mendon se i biri i Shahut të fundit të Iranit, i cili ndodhet në ShBA, mund të ishte një objektiv shumë më i rëndësishëm eleminimi se muxhahedinët.

Përfundim

Pasditen dhe mbrëmjen e 2 marsit 2026, bazuar në një deklaratë që nuk ekziston më, të lëshuar nga një kanal jo-zyrtar, mediat shqiptare nisën një fushatë alarmi që shtoi ankthin dhe pasigurinë në kohëra të pasigurta.

The post Alarmi i rremë, Shqipëria në titujt e mediave si shënjestër e Iranit appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh tregon trupin e liderit të vrarë iranian Ali Khamenei

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————

Pas vrasjes së udhëheqësit iranian Ali Khamenei në një sulm izraelito-amerikan ndaj Teheranit më 28 shkurt, në rrjetet sociale dhe media, përfshi ato shqipfolëse, nisi të qarkullonte një imazh që pretendohet se tregon kufomën e Khamenei nën rrënoja.

Kompozimi i imazhit tregon një skenë të çuditshme. Asnjë nga punonjësit e shpëtimit nuk duket se ka interes për trupin, por përkundrazi po shikon me vëmendje pllakën e betonit mbi të. Burri në të djathtë duket se po i shton peshën e plotë trupit të tij pllakës të betonit që shtyp mbi viktimën për të hequr një copë relativisht të vogël mbeturinash.

Punonjësit e shpëtimit në imazhin e mësipërm gjithashtu ndryshojnë nga ata që shihen në fotot e bëra nga agjencitë iraniane të lajmeve dhe të shpërndara nga AFP.

Në këtë fotografi të marrë nga agjencia iraniane e lajmeve ISNA, ekipet e shpëtimit kërkojnë në rrënojat e një ndërtese të shembur në vendin e një sulmi në një lagje, në Teheran më 28 shkurt 2026. AMIR KHOLOUSI / ISNA / AFP

Lexuesi skeptik kujton se këto kontradikta logjike janë tregues i zakonshëm i pamjeve të gjeneruara me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Në fakt, një kërkim pamor me Google Lens tregon se imazhi është etiketuar si “I bërë me Google AI.” Një zëdhënës i Google ka thënë për AFP se kur zbulohet një gjurmë SynthID, kjo do të thotë që “imazhi është gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google në 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.

Asnjë foto zyrtare e trupit të Khameneit nuk është publikuar ende. Media izraelite Channel 12 ka raportuar se kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidentit amerikan Donald Trump iu tregua një foto e trupit të Khamenei, pasi ai u gjet dhe mor nga autoritetet iraniane nga kompleksi i tij në Teheran.

The post I gjeneruar ky imazh i liderit iranian të vrarë nga bombardimet appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Irani nis sulmet drejt Europës, shumë afër Maqedonisë dhe Shqipërisë

Verdikti: Mungon konteksti, Clickbait

—————————————————

Ndërsa Irani dhe Izraeli shkëmbejnë sulme raketore pas vrasjes së udhëheqësit iranian Ali Khamenei në një sulm izraelito-amerikan ndaj Teheranit më 28 shkurt, në rrjetet sociale shqipfolëse nisën tashmë të qarkullojnë tituj alarmantë si “Irani nis sulme drejt Evropës. Shumë afër Maqedonisë dhe Shqipërisë”.

Postimi i mësipërm, që ka marrë qindra pëlqime, i fton përdoruesit e alarmuar të zbulojnë detajet e fundit në një artikull të lidhur në komente.

Megjithatë, në brendinë e artikullit, zbulohet se Irani ka lëshuar dy raketa drejt Qipros, ku ka dy baza ushtarake Mbretëria e Bashkuar. 

John Healey, Sekretar i Shtetit për Mbrojtjen e Mbretërisë së Bashkuar, tha për BBC se dy raketa balistike u qëlluan veçmas drejt Qipros. 

“Tani jemi mjaft të sigurt se ato nuk ishin shënjestruar për Qipron, por megjithatë kjo tregon se si bazat tona, personeli ynë, ushtria dhe civilët për momentin janë në rrezik”, tha ai, pa dhënë detaje të mëtejshme rreth raketave dhe ndonjë interceptimi të tyre.

Një zëdhënës i qeverisë qipriote tha më vonë se kryeministri britanik Keir Starmer kishte “konfirmuar qartë se Qiproja nuk ishte një shënjestër”l gjatë një telefonate me presidentin e vendit Nikos Christodoulides.

Nuk raportohen të lënduar apo dëme materiale në Qipro si pasojë e këtyre sulmeve.

Ndërkaq, Qipro është rreth 1340 km larg Shqipërisë, në vijë ajrore. Për krahasim, Qipro është 1900 km larg Tehranit, nga supozohet se u lëshuan raketat.

Megjithatë, titulli i vendosur me qëllim mbledhjen e sa më shumë klikimeve e bën lexuesin të mendojë se Shqipëria ndodhet në rrezik si pasojë e një konflikti që po ndodh mijëra kilometra larg, duke shkaktuar alarm dhe panik të panevojshëm tek publiku shqiptar.

The post Raketat iraniane ende larg Shqipërisë për të nisur alarme appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Rumuni që tentoi të rrëmbente një fëmijë në Bergamo, Itali ishte në të vërtetë me origjinë izraelite

Verdikti: E paprovuar

—————————————————————

Pasi një burrë tentoi të rrëmbente një vajzë 1-vjeçare nga krahët e së ëmës më 14 shkurt 2026 në Itali, në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se rrëmbyesi në tentativë ishte me origjinë izraelite. Ky pretendim është ndarë në rrjet duke nxitur më tej narrativat antisemite. 

Megjithatë, për të mbështetur këtë pretendim nuk ofrohet asnjë provë, burim apo referencë.

Pretendimi duket se e ka origjinën në një postim të 15 shkurtit në X/Twitter nga një llogari e quajtur “Parody Jeff,” e cila gjithashtu nuk citon ndonjë burim apo provë. 

Kjo me gjasa sepse, sipas vetëpërshkrimit të llogarisë, “të gjitha përmbajtjet janë vetëm opinione, komente të trilluara dhe satirë.”

Mediat italiane dhe ndërkombëtare kanë raportuar se burri që tentoi të rrëmbejë fëmijën në Bergamo ishte një rumun i pastrehë. 

Më 18 shkurt, Bergamo News raportoi se burri ishte një 46-vjeçar rumun. Sipas gazetës, “hetuesit po përpiqen të zbulojnë të kaluarën e burrit, i cili me sa duket mbërriti në Itali vetëm disa javë më parë. Të mërkurën dhe të enjten e kaluar, ai u ndalua nga Policia e Shtetit jashtë Klinikës Gavazzeni: ai kërkoi strehim për natën dhe të kthehej në Rumani me ambulancë. Ai kishte një pasaportë të vlefshme dhe disa euro në xhep. Ai nuk ishte i dhunshëm dhe kontrollet zbuluan se nuk kishte të dhëna penale.” Gazeta kontaktoi me të afërmit e burrit në Rumani, të cilët konfirmuan se ai kishte ikur nga shtëpia dhe familja e tij nuk kishin marrë informacion të mëtejshëm.

Më 19 shkurt, burri rumun u identifikua nga Corriere della Sera si Emil Mortu, dhe rikonfirmoi se ai ishte rumun, kishte një vëlla në atdheun e tij, kishte ardhur së fundmi në Bergamo, dhe nuk kishte precedent penal në Itali. 
Gjatë seancave përgatitore, Mortu i tha gjykatësit se ai nuk e kishte parë kurrë vajzën e vogël ose prindërit e saj më parë dhe se nuk e dinte as “a ishte një vajzë e vogël apo një kukull pellushi.” Avokatja mbrojtëse ka kërkuar një vlerësim psikologjik për Mortu përpara gjyqit.

The post Asnjë bazë për origjinën hebreje të rrëmbyesit të fëmijës në Itali appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Një dokument sekret i NASA tregon se më 12 gusht 2026, bota do ta humbasë gravitetin për 7 sekonda. 

Verdikti: E pavërtetë

———————————————————-

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon një ‘teori’ se Toka do të “humbasë gravitetin” për shtatë sekonda më 12 gusht 2026.

Postimi i mësipërm pretendon gjithashtu se një dokument sekret i NASA i quajtur “Project Anchor” u publikua në nëntor 2024 duke zbuluar se agjencia kishte dijeni dhe kishte organizuar përgatitje të posaçme për ngjarjen kozmike.

Megjithatë, ky pretendim nuk shoqërohet me ndonjë provë, burim apo referencë. Dokumenti sekret në fjalë nuk riprodhohet dhe nuk ofrohet ndonjë adresë ku lexuesja mund ta shohë e ta lexojë atë me sytë e saj.

Ndërkaq, në faqen e saj zyrtare, NASA thotë se më 12 gusht 2026 do të ndodhë një eklips total diellor, jo ndonjë ‘humbje graviteti’.

Eklipset diellore në faqen zyrtare të NASA

Një zëdhënës i NASA tha për kolegët e Snopes në janar 2026 se thashethemet nuk ishin të vërteta:

“Toka nuk do ta humbasë gravitetin më 12 gusht 2026. Graviteti i Tokës, ose forca totale gravitacionale, përcaktohet nga masa e saj. E vetmja mënyrë që Toka të humbasë gravitetin do të ishte që sistemi i Tokës, masa e kombinuar e bërthamës, mantelit, kores, oqeanit, ujit tokësor dhe atmosferës së saj, të humbasë masë. Një eklips total diellor nuk ka ndonjë ndikim të pazakontë në gravitetin e Tokës. Tërheqja gravitacionale e Diellit dhe Hënës në Tokë, e cila nuk ndikon në gravitetin total të Tokës, por ndikon në forcat baticore, është kuptuar mirë dhe është e parashikueshme dekada para.”

The post I rremë lajmi për humbjen e gravitetit të Tokës këtë 12 gusht appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Një gjykatë holandeze ka thirrur si të akuzuar miliarderin amerikan Bill Gates dhe drejtorin ekzekutiv të Pfizer Albert Bourla në lidhje me vaksinat.

Verdikti: Mungon konteksti

—————————————————-

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se një gjykatë holandeze ka thirrur si të akuzuar miliarderin amerikan Bill Gates dhe drejtorin ekzekutiv të kompanisë farmaceutike Pfizer Albert Bourla në lidhje me vaksinat.

Pretendimi bazohet në një padi civile të depozituar në një gjykatë të Leeuwarden, në Holandën veriore, nga shtatë qytetarë holandezë, të përshkruar nga media vendase si “një grup skeptikësh ndaj koronavirusit”, kundër 17 personave. Këta përfshinin ish-kryeministrin holandez Mark Rutte, ish-ministrin e Shëndetësisë Hugo de Jonge, disa këshilltarë qeveritarë që shërbyen gjatë pandemisë dhe Bill Gates, në cilësinë e tij si drejtor i Fondacionit Bill dhe Melinda Gates. Paditësit pretenduan se ishin mashtruar nga këta individë në lidhje me efektet e padëshiruara të pretenduara të vaksinave Covid-19, duke pretenduar se kishin vuajtur probleme fizike dhe mendore pas marrjes së tyre, për të cilat ata kërkuan dëmshpërblim. 

Në atë kohë, zëdhënësi i Gjykatës së Qarkut të Holandës Veriore sqaroi se kjo nuk ishte një çështje penale por një çështje civile “në të cilën disa paditës kanë paditur disa palë të tjera”. 

Pra, Gates dhe Bourla, krahas 15 personave të tjerë, nuk janë thirrur nga gjykata si të akuzuar në një çështje penale. Ata janë të paditur në një padi civile, gjë që në rastin më të keq mund të përfundojë duke i detyruar të paditurit t’u paguajnë dëmshpërblim paditësve

Një vendim i Gjykatës në 16 tetor 2025 hodhi poshtë argumentin e Gates se gjykata nuk kishte juridiksion për të dëgjuar çështjen sepse Gates nuk jeton në Holandë. 

“Për të qenë të qartë, ky vendim nuk thotë asgjë për çështjen më të madhe,” tha zëdhënësi i gjykatës Anno Rijpkema.

Një dispozitë në Kodin Holandez të Procedurës Civile lejon një gjykatë holandeze të fitojë juridiksion për sa kohë që ka juridiksion mbi të paktën një të paditur dhe me kusht që pretendimet kundër të paditurve të kenë të njëjtin grup faktesh themelore dhe të jenë të lidhura ngushtë ligjërisht.

Gates nuk është i detyruar të paraqitet personalisht kur çështja më e madhe shkon në gjyq civil, tha Rijpkema, por avokatët e tij mund ta përfaqësojnë atë.

Remme Verkerk, një profesor i drejtësisë në Universitetin e Utrecht, tha për AFP se vetëm pse gjykata pranoi të dëgjonte çështjen nuk do të thotë se ajo ka bazë. “Lejohet të fillojnë procedurat, dhe pastaj rregulli kryesor në sistemin tonë ligjor është që kushdo mund të shkojë në gjykatë”, tha ai.

Çështja në fjalë është ende në pritje në Gjykatën Civile të Leeuwarden.

The post Ende nuk ka një akuzë penale në Holandë ndaj Gates dhe Bourla për vaksinat appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh tregon një vajzë të vogël, së cilës i lindi një vëlla i vogël, por humbi të ëmën gjatë lindjes

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————–

Një imazh që është shpërndarë gjerësisht në rrjete sociale shqipfolëse duke marrë mbi  21 mijë pëlqime në Facebook dhe 5 mijë në Instagram pretendohet se tregon një vajzë të vogël, e cila humbi të ëmën gjatë lindjes së vëllait të saj të vogël.

Imazhi ka marrë gjithashtu qindra komente dashamirëse.

Megjithatë, imazhi i mësipërm, ‘personat’ në të dhe historia e tyre janë trillim. Ato janë gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).

Një kërkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi është etiketuar si “I bërë me Google AI.” Një zëdhënës i Google ka thënë për AFP se kur zbulohet një gjurmë SynthID, kjo do të thotë që “imazhi është gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google në 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.

Ky imazh është shembull i çfarë është quajtur ‘AI slop’ që përkthehet në “llum AI.” 

Llum AI quhen imazhe, video apo shkrime me cilësi të ulët të krijuara duke përdorur teknologjinë gjeneruese të inteligjencës artificiale dhe të karakterizuara nga një mungesë e theksuar e përpjekjes, logjikës ose kuptimit.

Llumi AI zakonisht ka për qëllim mbledhjen e sa më shumë komenteve, e kështu zakonisht konsiston në imazhe, dhe histori shoqëruese, që ngjallin emocione të forta tek njerëzit, si keqardhje për vogëlushen që ka humbur mamanë.

Llumi AI që nxit komplimente, simpati dhe urime në tekstin shoqërues merr shumë angazhim. Postime të tilla mund të dallohen nga fjali si “E bëra me duart e mia, por jam i trishtuar sepse askush nuk e pëlqeu punën time”, “Sot është ditëlindja ime” ose “Nuk do të pendoheni kurrë që e keni pëlqyer këtë foto”.

Shembuj të llumit AI në Facebook

Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post I gjeneruar ky imazh prekës i vajzës që humbi nënën appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Barnat antiparazitare Ivemectin dhe Fenbendazole përdoren për të shëruar kancerin e prostatës

Verdikti: E paprovuar

————————————————————-

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, vijon të shpërndahet promovimi i ilaçeve antiparazitar Ivermectin dhe Fenbendazole si një kurë çudibërëse që mund të përdoret për të trajtuar kancerin e prostatës.

Për të mbështetur këtë pretendim, megjithatë, nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.

Postimi pretendon se barnat antiparazitarë janë përdorur në një terapi eksperimentale që çoi në kurimin e plotë të një pacienti me kancer prostate të stadit 4. 

Megjithatë, ai nuk tregon se ku dhe kur ka ndodhur kjo mrekulli, ndërsa emri i pacientit fatlum apo mjekëve gjenialë që e shëruan nuk jepen.

Nëse një shërim i tillë i mrekullueshëm do të kishte ndodhur, një studim rasti do të ishte hapi minimal që do të merrej, në mënyrë që mrekullia të përsëritej për shërimin e çfarë është quajtur sëmundja e shekullit.

Fenbendazoli

Fenbendazoli është një ilaç që përdoret për të trajtuar infeksionet parazitare te kafshët. Ai vepron duke prishur mënyrën se si parazitët menaxhojnë energjinë, gjë që çon në vdekjen e tyre. Është licencuar për përdorim te bagëtitë dhe kafshët shtëpiake.

Studimet laboratorike që përdorin qeliza njerëzore kanë treguar se fenbendazoli është në gjendje të vrasë qelizat kancerogjene në mënyra të ndryshme. Gjithashtu është treguar se zvogëlon si agresivitetin ashtu edhe numrin e tumoreve të zorrës së trashë në qelizat e minjve. Studime të tjera kanë treguar se Fenbendazoli në kombinim me vitamina të ndryshme mund të ketë efekte antikanceroze te minjtë me limfomë.

Megjithatë, hulumtimet mbi qelizat e ngurta tumorale të gjirit nga minjtë nuk treguan asnjë përfitim në përdorimin e Fenbendazolit vetëm ose në kombinim me trajtimin me rrezatim. Hulumtime të tjera kanë vënë në dukje se efektet antikanceroze janë të kufizuara pasi ilaçi nuk është shumë i tretshëm.

Deri më tani, studiuesit nuk e kanë përjashtuar plotësisht fenbendazolin si një trajtim të mundshëm, por asnjë studim i besueshëm nuk ka demonstruar ende efektivitetin e tij kundër kancerit tek pacientët njerëzorë. 

“Rezultatet premtuese të marra nga qelizat kancerogjene janë vetëm fillimi”, tha për AFP në vitin 2023 Sheila Singh, drejtoreshë e Qendrës për Zbulimin e Kërkimeve mbi Kancerin në Universitetin McMaster. “Por pretendimi se mund të kurojë kancerin është thjesht jo-shkencor, pasi nuk ka të dhëna për të mbështetur këtë pretendim”, shtoi ajo.

Matías Norte, nga seksioni i kirurgjisë onkologjike të Hospital de Clínicas në Buenos Aires, tha për AFP se një ilaç “nuk mund të përgjithësohet në një, dy ose tre raste; ai duhet të ketë një mostër statistikore përfaqësuese”.

Sipas Andreia Melo, drejtuese e Divizionit të Kërkimeve Klinike dhe Zhvillimit Teknologjik në Institutin Kombëtar brazilian të Kancerit, nuk ka studime klinike të fazës 3 me substancën. Ky lloj kërkimi përfshin grupe të mëdha pacientësh dhe tregon efektivitetin e një ndërhyrjeje krahasuar me trajtimin standard për një gjendje të caktuar klinike.

Nevojitet një hulumtim në të cilin pjesëmarrësit caktohen rastësisht në grupe ku disa marrin ilaçin që po testohet dhe pjesa tjetër marrin trajtim standard. Grupet duhet të ndiqen për periudha të gjata, muaj ose vite. Këto quhen studime të rastësishme prospektive.

Institucionet kërkimore të kancerit, si Shoqata Amerikane e Kancerit, Instituti Kombëtar i Kancerit dhe Lidhja Kundër Kancerit, nuk e rekomandojnë përdorimin e Fenbendazol. Në mënyrë të ngjashme, as Administrata amerikane e Ushqimit dhe Barnave, as Agjencia Evropiane e Barnave nuk e kanë autorizuar tregtimin e fenbendazolit për këtë qëllim.

Ivermektina 

Ivermectin është një mjekim antiparazitar, i cili në fillim nisi të përdorej te kafshët. Që nga 1987, Ivermectin përdoret tek njerëzit për të trajtuar parazitët si morrat e kokës dhe infektimet e lidhur me to si zgjebja.

Gjatë pandemisë, përdorues të rrjeteve sociale shpërndanë pretendimin e paprovuar se Ivermectin ndihmonte në kurimin apo parandalimin e Covid-19. Në 2021, Administratës amerikane për Ushqimin dhe Barnat (FDA) iu desh të lëshonte një paralajmërim zyrtar që këshillonte qytetarët mos të përdornin pastë Ivermectin për kafshët.

Studimet paraklinike (studimet in vitro dhe në kafshë) kanë demonstruar efektet antikanceroze të Ivermektinës, duke përfshirë frenimin e përhapjes së qelizave kancerogjene në lloje të ndryshme kanceri. 

Dr. Susanne Arnold, nga Qendra e Kancerit Markey në Kentucky, ShBA tha për Associated Press se ka patur studime paraklinike që eksplorojnë përdorimin e Ivermectin dhe ilaçe të ngjashme për të ngadalësuar rritjen e qelizave kancerogjene në laborator, me disa rezultate interesante. Megjithatë, ajo nënvizoi se studime të tilla nuk kanë vërtetuar se ilaçet funksionojnë te njerëzit.

Megjithatë, provat klinike tek njerëzit janë të kufizuara, dhe ende nuk ka studime të kontrolluara të rastësishme në shkallë të gjerë që konfirmojnë përfitimet terapeutike. 

“Unë nuk di asnjë raport të provave klinike që kanë dhënë rezultate të suksesshme te njerëzit me kancer,” tha Arnold.

Agjencia Evropiane e Barnave (EMA) i tha Deutsche Presse-Agentur në gusht 2025 se “aktualisht nuk ka prova që mbështesin përdorimin e Ivermectinës si ilaç për kancerin.”

Studimet vëzhguese dhe raportet e rasteve nxjerrin në pah rreziqet e vetëmjekimit të nxitura nga mediat sociale që reklamojnë përfitimet e paprovuara të Ivermektinës për kancerin, të cilat mund të çojnë në toksicitet tek pacientët onkologjikë në disa raste. 

Pavarësisht të dhënave premtuese paraklinike, mungesa e provave klinike njerëzore në shkallë të gjerë kufizon dobinë e Ivermektinës në trajtimin e kancerit. Përballueshmëria e saj është tërheqëse në mjedise me burime të kufizuara, por sfidat etike lindin nga dezinformimi, i cili mund t’i çojë pacientët të heqin dorë nga terapitë e provuara. 

Disa studiues besojnë se Ivermectina mund të jetë premtuese kur përdoret në kombinim me ilaçe të tjera dhe po kryejnë studime të mëtejshme.

Peter Lee, kreu i Departamentit të Imuno-Onkologjisë në City of Hope, një nga organizatat më të mëdha për hulumtimin dhe trajtimin e kancerit në ShBA, drejton një ekip që po studion nëse Ivermectin mund të ndihmojë në trajtimin e kancerit të gjirit në kombinim me ilaçe të tjera.

“Ka sigurisht një të vërtetë që Ivermectin është në gjendje të vrasë qelizat e kancerit,” tha ai për AFP. “(Por) ajo duhet të kombinohet me një aktivizim imunitar. Dhe ne jemi në procesin e zbulimit të kësaj tani.”

Lee tha se regjimet e barnave që ekipi i tij po studion funksionojnë vetëm kur jepen në doza specifike në kohë specifike.

“Thjesht duke thënë se dikush mund të marrë pak Ivermectin nga një veteriner dhe mund t’ia hedhë – kjo nuk do të funksiononte aspak,” tha ai.

Ivermectin ka efekte anësore si skuqje të lëkurës, të vjella dhe dëmtim të mundshëm të mëlçisë.

“Ne dimë gjithashtu se Ivermectin në doza shumë të larta, në fakt mund të jetë toksike,” tha Lee. “Pra, padyshim, nuk duhet të jetë: shko gjej ca dhe merre vetë.”

Në vitin 2021, mes rritjes së numrit të rasteve drejtuar qendrave të helmimit, Departamenti kanadez i Shëndetit lëshoi ​​një paralajmërim kundër marrjes së Ivermektinës jashtë etiketës ose në versione për bagëtinë. “Kanadezët nuk duhet të konsumojnë kurrë produkte shëndetësore të destinuara për kafshët për shkak të rreziqeve të mundshme serioze shëndetësore, duke përfshirë kriza, komë dhe madje edhe vdekje”, tha institucioni.

Akos Heinemann, drejtues i kërkimit në departamentin e farmakologjisë në UnIversitetin Mjekësor të Grazit, tha për AFP se “dhënia ose marrja e Ivermektinës jashtë indikacioneve të saj të miratuara është neglizhencë e rëndë.”

Monika Redlberger-Fritz, studiuese në Qendrën për Virologji në UnIversitetin Mjekësor të Vjenës, u pajtua. “Ivermektina duhet të përdoret vetëm siç është autorizuar; të gjitha përdorimet e tjera nuk janë të rekomanduara”, tha ajo për AFP.

Instituti Kombëtar amerikan i Kancerit deklaroi se Ivermectin është miratuar nga Administrata e Ushqimit dhe Barnave e ShBA për trajtimin e disa infeksioneve parazitare, bazuar në gjetjet në provat klinike. Në të kundërt, “nuk ishte në dijeni të ndonjë prove klinike të ngjashme” që vërteton se Ivermectin është efektive kundër çdo kanceri.

Edhe pse historitë personale rreth barnave si Fenbendazoli dhe Ivermektina mund të ndahen sinqerisht, ato prapë mund të na drejtojnë në drejtimin e gabuar, për disa arsye. Shumë kancere shtohen dhe pakësohen. Skanimet mund të duken pak më mirë për arsye që nuk lidhen me një ilç të ri. Më tej, përmirësimet e vërejtura mund të vijnë nga kimioterapia, radioterapia, imunoterapia ose kirurgjia e kryer në të njëjtën kohë ose pak më parë.

Defekte të tjera të anekdotave personale kanë të bëjnë me çfarë njihet si “paragjykimi i të mbijetuarve,” kur historitë e suksesit marrin zë dhe përhapen, por dështimet mbeten të papublikuara. Më tej, dëmtimet mund të mos vihen re derisa të publikohen si studime zyrtare rastesh.

Mjekët mbështeten në modele studimi që mund ta ndajnë shapin nga sheqeri për të bërë rekomandime për trajtim.

“Hierarkia e provave” është një kornizë që rendit besueshmërinë e provave, duke i dhënë më shumë peshë hulumtimit që përjashton më së miri gabimin dhe paragjykimin. Studimet klinike të rastësishme të kryera mirë (dhe meta-analizat e tyre) janë në krye të hierarkisë. Anekdotat dhe dëshmitë personale janë në fund fare. Kjo nuk i bën anekdotat të padobishme. Anekdotat shpesh janë shkëndija për kërkime të mëtejshme, por ato nuk mund të sjellin vetë vendime për trajtim.

Arsyeja pse udhëzimet kryesore të onkologjisë nuk përfshijnë ilaçe antiparazitare si Fenbendazoli dhe Ivermektina pasqyron boshllëkun aktual të provave. Hulumtimi i mëtejshëm është e vetmja mënyrë për t’i çuar këto ilaçe më lart në shkallë. 

Faktoje ka shpjeguar më parë se nuk ka ende prova të mjaftueshme klinike që tregojnë se ivermektina mund të përdoret për të trajtuar kancerin tek njerëzit në mënyrë efektive.

The post Antiparazitarët ende pa prova shkencore si barna kundër kancerit appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Domatet ndihmojnë kurimin e variçeve

Verdikti: Mungon konteksti, Clickbait

——————————————————-

Në rrjetet sociale shqipfolëse po qarkullon në masë një postim që premton të tregojë recetën e gjyshes për zhdukjen e variçeve, duke ftuar lexuesit të zbulojnë më shumë në linkun në komente.

Në brendinë e artikullit të lidhur në komente, gjejmë një fjali të vetme: “Të gjithë ne e dimë që domatet janë një nga ato ushqime që e bëjnë sallatën tonë më të shijshme dhe pjatat më ngjyrosur, por a e dinit se ato gjithashtu mund të na ndihmojnë në kurimin e variçeve?”

Megjithatë, lexuesi nuk udhëzohet më tej se si duhet të përdoren domatet për të zhdukur variçet.

Kështu, titulli i artikullit keqinformon me synim mbledhjen e klikimeve. 

Domatet kanë flavonoide që ndihmojnë në forcimin e mureve të enëve të gjakut, si dhe veti acidike që veprojnë si hollues të gjakut dhe antikoagulantë. Ato mund të ndihmojnë në parandalimin e trashjes së gjakut dhe në uljen e presionit në enët e gjakut të prekura.

Pra, kur hahen si pjesë e një diete të rregullt të shëndetshme, domatet mund të ndihmojnë në parandalimin e shfaqjes së venave me variçe. 

Këto veti thuhet se ndihmojnë në trajtimin e venave me variçe nëse i mbështillni fetat e domates rreth këmbëve. Megjithatë, përmbajtja acidike dhe flavonoidet nuk do të depërtojnë nëpër lëkurë dhe nuk do të arrijnë në venat e prekura. Që të jetë efektiv, acidi nga domatja do të duhet të depërtojë nëpër këmbë dhe venë për të eliminuar gjakun që është grumbulluar në venë duke shkaktuar varikozën e saj. Kjo nuk është e mundur.

Aplikimi topikal i domateve nuk arrin të adresojë shkakun themelor të venave me variçe, i cili ndodhet më thellë brenda venës. Valvulat e vogla përgjegjëse për pompimin e gjakut prapa në zemër keqfunksionojnë dhe e lënë gjakun të rrjedhë përsëri në venë. Kur muri i venës nuk mund ta mbajë më këtë vërshim gjaku, një venë me variçe del nga poshtë lëkurës.

Sipas Shërbimit Shëndetësor Kombëtar të Mbretërisë së Bashkuar, “nëse venat me variçe nuk ju shkaktojnë shqetësime, mund të mos keni nevojë për trajtim. Trajtimi i venave me variçe zakonisht është i nevojshëm vetëm për të lehtësuar simptomat dhe për të trajtuar ndërlikimet.”

Veshja e çorapeve kompresive, ngritja e këmbëve dhe shmangia e periudhave të gjata të qëndrimit në këmbë janë disa nga mënyrat për të parandaluar përkeqësimin e venave me variçe, sipas Stanford Medicine.

Trajtime të ndryshme janë gjithashtu të disponueshme për venat me variçe, sipas Cleveland Clinic dhe Johns Hopkins Medicine. Këto përfshijnë: ablacioni termik ose terapia me lazer (futja e një fibre lazeri dhe mbyllja e venës me variçe); lidhja dhe zhveshja e venës (lidhja dhe heqja e venës së lartpërmendur); flebektomia (bëhen disa prerje të vogla për të hequr venën me variçe); dhe skleroterapia (një mjek injekton një tretësirë ​​kimike ose kripe për të mbyllur venat me variçe.)

The post Domatet ndihmojnë për variçet duke i ngrënë, jo mbështjellë këmbët appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Futbollisti argjentinas Lionel Mesi ka qenë vizitor i rregullt në ishullin privat të pedofilit dhe trafikantit amerikan Jeffrey Epstein dhe këto foto tregojnë Epstein dhe Messi

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————–

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se futbollisti argjentinas Lionel Mesi ka qenë vizitor i rregullt në ishullin privat të pedofilit dhe trafikantit amerikan Jeffrey Epstein. Ky pretendim shoqërohet dhe me dy imazhe që duket se tregojnë Epstein dhe Messi.

Megjithëse dosjet janë publike, postimi i mësipërm nuk shoqërohet me ndonjë provë, burim apo referencë nga to që të mbështesë pretendimin.

Të dyja imazhet e Messi me Epstein nuk gjenden në asnjë nga dosjet e publikuara nga Departamenti i Drejtësisë në lidhje me Epstein. Lexuesit mund të shfletojnë vetë emailet e Epstein këtu.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti një version më të madh të imazhit sipër majtas, ku fytyrat e ‘personave’ duken të deformuara, një tregues tipik i përmbajtjeve të gjeneruara me programeve kompjuterike me inteligjencë artificiale (AI).

Më tej, ky version u gjet në faqen e Craiyon, një gjenerues falas online i imazheve të AI nga teksti, dhe mban titullin “imazh satirik i Jeffrey Epstein dhe Lionel Messi duke shijuar një pije në një ishull.”

Pra, ky imazh nuk është real, por i gjeneruar me AI.

Ndërkaq, imazhi tjetër që duket se tregon Messi dhe Epstein, poshtë majtas, gjithashtu është gjeneruar me AI.

Një kërkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi është etiketuar si “I bërë me Google AI.” Një zëdhënës i Google ka thënë për AFP se kur zbulohet një gjurmë SynthID, kjo do të thotë që “imazhi është gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google në 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.

Faktoje ka verifikuar dhe më parë pretendime lidhur me Epstein, dhe një imazh të rremë që dukej se tregonte Messi dhe Epstein.

The post Të gjeneruara këto foto që lidhin Mesin me Epstein appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video dëshmon se Sistemi i Transmetimit të Emergjencave (EBS) amerikan ka shkëputur sinjalet në disa pjesë të ShBA pas një sulmi bërthamor

Verdikti: E pavërtetë

—————————————————————

Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, jep alarmin se Shtetet e Bashkuara i janë nënshtruar një sulmi bërthamor dhe shoqërohet me pretendimin se Sistemi i Transmetimit të Emergjencave (EBS) amerikan “ka shkëputur sinjalet në ShBA” në disa zona.

EBS i referohet Sistemit të Transmetimit të Emergjencave, i cili u prezantua në vitin 1963 dhe u zëvendësua nga Sistemi i Alarmit të Emergjencave (EAS) në vitin 1997.

Sistemi i Alarmit të Emergjencave (EAS) është një “sistem kombëtar paralajmërimi publik që kërkon që transmetuesit radiofonikë dhe televizivë, televizioni kabllor, sistemet kabllore pa tel, operatorët satelitorë dhe të telefonisë me tel t’i ofrojnë presidentit mundësinë për t’iu drejtuar popullit amerikan brenda 10 minutave gjatë një emergjence kombëtare.”

Video tregon një ekran me simbolin e Vulës së Madhe së ShBA dhe tekst që thotë “Sistemi i Alarmit të Emergjencës”, i ndjekur nga pretendimet se “Shtetet e Bashkuara i janë nënshtruar një sulmi bërthamor.” Një zë robotik në video thotë se ka patur “raketa bërthamore të drejtuara drejt Shteteve të Bashkuara kontinentale” dhe se “katër nga 12 raketat e lëshuara janë kapur.”

Megjithatë, lexuesit nuk duhet të alarmohen.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video që shfaqet në ekran është postuar fillimisht në Youtube gati 4 vite më parë, në mars 2022, me titull” “Sulmi bërthamor EAS SHBA në kohë reale.”

Megjithatë, përshkrimi i videos shpjegon se është “një skenar realist i simuluar për një sulm bërthamor ndaj Shteteve të Bashkuara” dhe thotë: “Ju lutem vini re se ky është një skenar imagjinar dhe çdo ngjashmëri me ngjarje ose situata të botës reale është rastësore.”

Nuk ka njoftime të ngjashme në faqet e internetit ose kanalet e mediave sociale të organizatave përgjegjëse për funksionimin e EAS: Agjencia Federale e Menaxhimit të Emergjencave (FEMA), Komisioni Federal i Komunikimeve (FCC) dhe Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike (NCAA).

FEMA tha për Reuters se “për të konfirmuar vlefshmërinë e një paralajmërimi, publiku duhet të kontrollojë llogaritë e radios, mediave sociale federale dhe shtetërore, ose televizionet/faqet e internetit të mediave kombëtare. Çdo mesazh i tillë do të ishte i disponueshëm në formate të shumta njëkohësisht.”

Sigurisht, nëse video do të ishte e vërtetë, ShBA do të kishin përjetuar tashmë një sulm bërthamor. Nuk ka patur ndonjë raportim për këtë.

The post I rremë ky alarm për sulm nuklear në ShBA appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo foto tregon gruan e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, Sara Netanyahu.

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————-

Një imazh që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon Sara Netanyahum, gruan e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, me peshqir në ballkon duke mbajtur një gotë me çfarë duket si birrë.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi i mësipërm qarkullon në rrjet që nga Janari i këtij viti, krahas pretendimeve se Benjamin Netanyahu ishte kthyer në Izrael pas festës së Vitit të Ri të organizuar nga presidenti amerikan në resortin e tij në Mar-a-Lago por e shoqja kishte ndenjur pas në Miami, ShBA. 

Megjithatë, siç vërehet në imazhin e mësipërm, në këtë version thuajse identik të imazhit, ndryshon vetëm veshja e gruas, e cila nuk është më e veshur me peshqir, por me pizhama.

Ky është tregues se imazhi që po qarkullon në rrjetet shqipfolëse është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike me inteligjencë artificiale (AI). 

Duke përdorur Grok, programin AI të X/Twitter, Faktoje gjeneroi imazhin me peshqir duke futur imazhin me pizhama dhe duke i kërkuar programit ta “veshë atë me peshqir banje,” siç vërehet në videon e mëposhtme.

Ndërkaq, edhe vetë imazhi me pizhama rozë është gjeneruar me AI, duke përdorur si bazë një foto të vërtetë që tregon të birin e Netanyahu, Yair, në të njejtin ballkon.

Foto e gjeneruar e Sara Netanyahu (majtas) dhe foto reale e Yair Netanyahu, shkrepur në Miami, ShBA në Shkurt 2024 (djathtas)

Krahasim i fotos së gjeneruar dhe asaj reale

Foto e Yair Netanyahu, djali i Benjanim dhe Sara Netanyahu, në ballkonin e një apartamenti luksoz në Florida, ShBA, u botua në shkurt 2024 nga tabloidi britanik Daily Mail.

Krahas fotos së mësipërme, tabloidi në atë kohë botoi dhe foto nga kënde të ndryshme të Yair Netanyahu në të njejtën situatë.

Nëse imazhi i Sara Netanyahu në ballkon do të ishte i vërtetë, foto nga kënde të ndryshme, si ato të Yair, do të ishin gjithashtu të disponueshme në rrjet.

The post E gjeneruar kjo foto me peshqir e gruas së Netanyahu appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Burri plak në këtë foto është ish-presidenti amerikan John F. Kennedy. Ai që u vra në një atentat në 1963 në Dallas ishte kloni i tij.

Verdikti: E paprovuar

——————————————————————–

Në rrjetet konspiracioniste, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se një veteran i moshuar, i cili tregohet në një foto duke takuar presidentin amerikan Donald Trump, është në të vërtetë presidenti i 35-të i ShBA, John F. Kennedy. Më tej, pretendohet se ai i cili u vra në një atentat në Dallas më 22 nëntor 1963 nuk ishte Kennedy, por një klon i tij.

Si zakonisht, nuk sillet asnjë provë, burim apo referencë për ta mbështetur këtë pretendim të jashtëzakonshëm.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se burri në foto është Russell Pickett, një veteran i Luftës së Dytë Botërore, i cili ishte 94 vjeç në kohën kur u bë fotografia.

Specifikisht, fotografia është bërë më 6 qershor 2019, gjatë një eventi që përkujtonte 75-vjetorin e zbarkimit në Normandi, një operacion në të cilin vetë Pickett mori pjesë, siç tregohet në dosjen e tij ushtarake. Fotografia tregon kapelen e Pickett me mbishkrimin “Shoqata e Divizionit të 29-të”, dhe një tjetër fotografi e tij duke përshëndetur Donald Trump u postua në faqen e Shoqatës së Divizionit të 29-të në Facebook.

Gjatë fjalimit të tij atë ditë, Trump iu drejtua drejtpërdrejt Pickett dhe vlerësoi punën e tij gjatë zbarkimit në Normandi.

Pickett duke përshëndetur Trump (djathtas) dhe presidentin francez Macron

Russell Pickett, i cili kishte lindur në 1925, ndërroi jetë më 2 gusht 2020, në moshën 95-vjeçare. Pas vdekjes së tij, Qendra Amerikane e Veteranëve përkujtoi karrierën e tij ushtarake dhe publikoi një fotografi të tij gjatë viteve të shërbimit.

Më 22 nëntor 1963, presidenti amerikan John F. Kennedy, lindur në 1917, u vra gjatë një vizite në Dallas në Teksas. Vrasja u kap në fotografi dhe video të shumta dhe u hetua nga Komisioni Warren, gjetjet e të cilit janë të disponueshme në Arkivat Kombëtare. Raporti i komisionit emëron Lee Harvey Oswald si autorin e krimit, i cili u vra para gjyqit të tij më 24 nëntor 1963. Raporti përfshin gjithashtu raportin e autopsisë së John F. Kennedy.

The post Asnjë bazë për vërtetësinë e kësaj pamje të moshuar të JFK appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: 95% e shqiptarëve zotërojnë një shtëpi

Verdikti: Mungon konteksti

———————————————————————————–

Në rrjetet sociale shqipfolëse po qarkullon lajmi se 95% e shqiptarëve zotërojnë një shtëpi. 

Nëse e hasni këtë lajm duke shfletuar në shtëpinë e prindërve apo në banesën ku jetoni me qera dhe ai ju duket i pabesueshëm, keni instinkte të mira!

Në fakt, lajmi i mësipërm është një keqintepretim i të dhënave të botuara nga zyra statistikore e Bashkimit Evropian, Eurostat.

Është e vërtetë se, sipas Eurostat, Shqipëria renditet ndër vendet me nivelin më të lartë të pronësisë së banesave në Europë. Megjithatë, kjo nuk matet me individë që janë pronarë, por me njësi familjare që e zotërojnë shtëpinë e tyre.

Kështu, sipas Eurostat, 95.5% e familjeve shqiptare, dhe jo e shqiptarëve, zotërojnë shtëpinë e tyre. Kjo shifër e lartë përgjithësisht shpjegohet me procesin e privatizimit të banesave që ndodhi në vend pas rënies së ekonomisë kolektiviste në fillim të viteve 1990.

Familjet shqiptare Eurostat i ndan në 8 lloje: një person beqar, një person beqar me fëmijë në varësi, dy të rritur, dy të rritur me një fëmijë në varësi, dy të rritur me dy fëmijë në varësi, dy të rritur me 3+ fëmijë në varësi, tre ose më shumë të rritur, dhe tre ose më shumë të rritur me fëmijë në varësi.

Tabela nga Eurostat tregon llojet e familjeve shqiptare që zotëronin shtëpinë e tyre në 2023

Në grafikun e poshtëm, ku janë përkthyer të dhënat e mësipërme në mënyrë pamore, vërehet se pjesa më e madhe e familjeve që zotërojnë banesën e tyre janë familjet me 3 ose më shumë anëtarë të rritur.

Kjo shpërndarje e pronësisë përkon me një tjetër gjetje të Eurostat. Megjithëse shumica dërrmuese e familjeve shqiptare zotërojnë shtëpinë e tyre, 57.1% e popullsisë në Shqipëri jeton në banesa të mbipopulluara, kur familja që jeton aty nuk ka mjaftueshëm dhoma për numrin dhe përbërjen e anëtarëve të saj. 

Ndërkaq, censi i vitit 2023 i kryer nga zyra statistikore shqiptare Instat gjeti se 82.5% e Njësive Ekonomike Familjare (NjEF) janë pronarë të banesës ku jetojnë ose janë në proces të marrjes së aktit ligjor të pronësisë. Madhësia mesatare e një NjEF në 2023 ishte 3.2 anëtarë.

The post I pasaktë ky rekord evropian për shtëpitë e shqiptarëve appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Sot mijëra njerëz në Veri të Shqipërisë po ndihen të rraskapitur sepse HAARP është aktiv mbi Adriatik

Verdikti: E paprovuar

———————————————————————-

Një postim në Instagram pretendon se “mijëra njerëz në veri të Shqipërisë po ndihen të rraskapitur” dhe shkaku i kësaj lodhjeje nuk i atribuohet ndonjë sëmundjeje, faktori ekonomik apo social, por famëkeqit sistemit HAARP.

Megjithatë, postimi i msipërm nuk jep ndonjë provë, burim apo referencë që mbështet as pohimin e tij parësor: se mijëra njerëz në veri të Shqipërisë po ndihen të rraskapitur.

Asnjë burim zyrtar, mediatik apo anekdotal shqiptar apo i huaj nuk e mëbshtet këtë pretendim, i cili duket se është shpikur tërësisht nga autori i postimit.

Aq më pak nuk jepen prova për pretendimin edhe më të jashtëzakonshëm se epidemia e pretenduar e lodhjes në veri të Shqipërisë është pasojë e veprimtarisë së HAARP mbi Adriatik.

Projekti studimor shkencor amerikan i quajtur HAARP është një projekt i përbashkët i Forcave Ajrore Amerikane dhe Marinës Amerikane i krijuar në vitin 1993, i cili i ka kaluar më vonë Universitetit të Alaskës Fairbanks (UAF) në vitin 2015.

HAARP shfaqet shpesh në narrativat konspiracioniste si një veprimtari djallëzore që përfshin shkaktimin e tërmeteve, uraganëve, përmbytjeve, thatësirave, stuhive, ndërprerjeve të energjisë, rrëzimit të avionëve apo sëmundjeve.

Karakteristika e tij kryesore është një transmetues me frekuencë të lartë që përdoret për të studiuar jonosferën, pjesë e atmosferës së sipërme të tokës. Duke analizuar se si valët e radios ndërveprojnë me elektronet në jonosferë, studiuesit në HAARP janë në gjendje të studiojnë fenomene, të tilla si efektet e aurora borealis, ose dritat veriore, në sistemet radio dhe komunikimet e avionëve në lartësi të mëdha.

Bob McCoy, drejtor i Institutit Gjeofizik në Universitetin e Alaskës Fairbanks, i cili operon HAARP tha për Associated Press se “sinjalet elektrike në trurin e njeriut janë me frekuencë shumë të ulët. HAARP ka frekuencë shumë të madhe, valët janë me metra të gjata.” Si rrjedhojë HAARP nuk ka se si të ndikojë trurin e njerëzve apo të shkaktojë lodhje në veri të Shqipërisë.

Që në krijimin e tij, HAARP ka qenë në shënjestrën e teorive konspirative. Fakti që puna studimore që kryen HAARP nuk është lehtësisht e kuptueshme nga publiku i gjerë, bën që këtij projekti t’i vishen fuqi mbinatyrore duke e etiketuar si shkaktar i përmbytjeve, uraganeve, thatësirave, tërmeteve, stuhive, ndërprerjeve të energjisë, rrëzimit të avionëve apo sëmundjeve. Në 2016, dy burra nga Georgia, ShBA, u arrestuan me një arsenal masiv armësh. Ata kishin në plan të shkatërronin HAARP sepse besonin se instituti kërkimor manipulonte motin, kontrollonte mendjet e njerëzve, madje edhe rrëmbente shpirtra.

Sipas shkrimtarit të shkencës, Mick West, “mënyra për të përgënjeshtruar teoritë konspirative rreth HAARP është të përpiqesh t’i shpjegosh njerëzve ekzaktësisht çfarë HAARP bën. Shpjegoi se është thjesht një radiotransmetues që është në një vend në Alaska dhe mund të ndikojë vetëm në një sasi të vogël ajri mbi të. Shpjegoji se fuqia e përdorur nga ky radiotransmetues është shumë shumë e vogël krahasuar me çfarë do të duhesh për të bërë disa nga gjërat që po pretendohen.”

Menaxhmenti i Universitetit të Alaskës, i cili mbikëqyr projektin HAARP, ka krijuar një traditë të  Ditëve së Hapur të HAARP. Vizita përfshin një prezantim hyrës, një tur në ndërtesën e kontrollit, një shëtitje midis antenave, një seminar me eksperimente si për të rritur ashtu edhe për fëmijë, dhe një diskutim me shkencëtarët.

Gjatë një Dite të Hapur, vizitorët shëtisin qentë e tyre nën një fushë antenash të përdorur për të ngrohur atmosferën e sipërme gjatë eksperimenteve të fizikës hapësinore në strukturën e njohur si HAARP / KTOO

“Faktoje” ka verifikuar dhe më parë pretendime të ngjashme mbi sistemin HAARP, duke përfshirë pretendime të ngritura nga e njejta llogari që ka postuar pretendimin e mësipërm.

The post Asnjë bazë për shkaktimin e lodhjes nga sistemi HAARP mbi Veriun e vendit appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon një udhëtar shqiptar që nevrikoset sepse i refuzojnë hyrjen në Gjermani

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

————————————————————-

Një video që po qarkullon në rrjete sociale duket se tregon një udhëtar shqiptar që nevrikoset sepse i refuzojnë hyrjen në Gjermani. 

Megjithatë, video qesharake nuk tregon një ngjarje të vërtetë. Ajo është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar fillmisht në TikTok nga një llogari që poston përmbajtje të gjeneruara me AI. 

Në fakt, Faktoje ka përgënjeshtruar me parë dy video të gjeneruara nga kjo llogari, e quajtur “çudira albanistani” dhe të shpërndarë si të vërteta në rrjet.

Këto video janë shembuj i çfarë është quajtur ‘AI slop’ që përkthehet në “llum AI.” 

Llum AI quhen imazhe, video apo shkrime me cilësi të ulët të krijuara duke përdorur teknologjinë gjeneruese të inteligjencës artificiale dhe të karakterizuara nga një mungesë e theksuar e përpjekjes, logjikës ose kuptimit.

Llumi AI zakonisht ka për qëllim mbledhjen e sa më shumë komenteve, e kështu zakonisht konsiston në imazhe, dhe histori shoqëruese, që ngjallin emocione të forta tek njerëzit. Llumi AI që nxit zemërim, ofendim dhe skandalizim merr shumë angazhim. 

Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Meta i detyron përdoruesit të etiketojnë videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post Ky shqiptar i revoltuar me kontrollin kufitar është i rremë appeared first on Faktoje.al.

Elbasan, 19 shkurt 2026 – Qendra e verifikimit të fakteve, Faktoje, prezantoi të enjten e 19 shkurtit përpara përfaqësuesve të Bashkisë Korçë, Këshillit Bashkiak, gazetarëve lokalë dhe shoqërisë civile gjetjet e raportit mbi “Transparencën dhe mbajtjen e premtimeve”, pas një viti monitorimi të punës së kësaj bashkie.

Ky proces është pjesë e projektit “40 premtime, 10 bashki”, i mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED), që prej gjashtë vitesh mat performancën e pushtetit vendor në Shqipëri.

Pjesë e monitorimit për vitin 2025 ishin 10 bashki; Shkodra, Lezha, Elbasani, Korça, Tirana, Durrësi, Vlora, Fieri, Kavaja dhe Saranda.

Monitorimi është bazuar në tre elementë kryesorë: nivelin e transparencës së pushtetit vendor, përmbushjen e premtimeve elektorale si dhe fondin social.

Transparenca

Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se bashkitë me performancën më të lartë në transparencë janë, Korça, Shkodra, Lezha dhe Saranda, me 100%përmbushje të indikatorëve të matur.

Nisur nga ky monitorim, niveli i transparencës për Bashkinë Elbasan matur përmes 16 indikatorëve që derivojnë nga kuadri ligjor vendas, arriti nivelin 87.5%, nga 68.8% vitin e kaluar.

Bilanci i premtimeve

Sa i përket premtimeve elektorale të monitoruara nga qendra Faktoje, në rastin e Bashkisë Elbasan, nga 4 premtime të monitoruara në tre vitet e fundit, 3 premtime janë kategorizuar si të pambajtura, dhe 1 pjesërisht të mbajtur.

Nga 4 premtime të verifikuara në Elbasan:

• rindërtimi i shkollës 9-vjeçare “Jonuz Çarçiu” në fshatin Tregan dhe rikonstruksioni i shkollës “Naim Frashëri” në qytetin e Elbasanit është përmbushur pjesërisht,

• pastrimi i përroit Gurrë në Shushicë mbetet i papërmbushur,

• ndërtimi i pikave të grumbullimit të prodhimit bujqësor në Shushicë, Bradashesh, dhe Gjergjan mbetet i papërmbushur,

• rregullimi i rrugës së Funarit mbetet i papërmbushur,

Në total, nga 40 premtime të verifikuara në të dhjeta bashkitë vetëm 5 janë realizuar plotësisht, 12 pjesërisht, ndërsa 23 nuk janë përmbushur.

Kjo do të thotë se 57.5% e premtimeve mbeten të pambajtura, duke krijuar një hendek të madh mes retorikës elektorale dhe veprimit konkret. Premtimet u monitoruan përmes analizës së buxhetit, ndjekjes së prokurimeve publike dhe vëzhgimeve në terren.

Ky është viti i gjashtë që Faktoje realizon një raport të tillë, duke sjellë një panoramë të qartë mbi transparencën dhe llogaridhënien e pushtetit vendor në Shqipëri.

Fondi Social

Gjetjet për vitin 2025 tregojnë se Fondi Social ka vijuar të zgjerojë shtrirjen e tij në nivel vendor, duke përfshirë bashki të reja dhe duke mbështetur një gamë më të gjerë shërbimesh sociale. Megjithatë, analiza evidenton edhe sfida të rëndësishme, veçanërisht në lidhje me cilësinë dhe plotësinë e të dhënave të raportuara, mospërputhjet ndërinstitucionale dhe mungesën e planifikimit të qartë për vazhdimësinë e shërbimeve pas përfundimit të financimit.

Në disa raste, shërbimet mbeten të varura nga fondet qendrore dhe të ekspozuara ndaj rrezikut të ndërprerjes, ndërsa shpërndarja e tyre nuk reflekton gjithmonë në mënyrë të balancuar nevojat e të gjitha grupeve vulnerabël. Këto gjetje nënvizojnë nevojën për më shumë transparencë, koordinim dhe planifikim të qëndrueshëm, në mënyrë që investimi publik të përkthehet në shërbime me ndikim real dhe afatgjatë për komunitetet.

Projekti “40 premtime, 10 bashki” është i mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED).

The post “40 premtime, 10 bashki” Faktoje prezanton raportin e monitorimit në Elbasan appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon një grup kotelesh të maces së egër Manul (Pallas’s cat) që vendos të kalojë rrugën përpara një makine

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————–

Një video që ka marrë dhjetëra mijëra pëlqime në Instagram pretendohet se tregon një moment të adhurueshëm kur një tufë kotelesh qimegjata të maces së egër Manul kalojnë rrugën përpara një makine.

Megjithatë, kjo video e ëmbël nuk është reale. Ajo është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në TikTok më 4 janar 2026.

Ajo është pjesë e një kolazhi videosh, e para prej të cilave duket se tregon një qen që ngre putrën për të ndaluar trafikun, në mënyrë që të kalojnë katër kotele.

Pamundësia e këtij skenari, sado i adhurueshëm, tregon se videot nuk janë të vërteta, por janë gjeneruar me AI.

Më tej, llogaria me mbi 1 milion ndjekës në Tik Tok që ka postuar videon duket se poston ekskluzivisht përmbajtje të adhurueshme me kafshë, te gjeneruara me AI.

Në përshkrimin e videos përfshihet etiketimi “TikTok Creator Search Insights Incentive”, një program monetizimi i krijuar për postuesit e TikTok që të fitojnë shpërblime më të larta përmes përmbajtjeve që postojnë, duke paguar afërsisht $0.40–$1 për 1 mijë shikime.

Pra, llogaria që poston përmbajtet e gjeneruara me AI paguhet për sa më shumë shikime që marrin videot e saj.

Kështu, publikimi dhe përhapja e videove të rreme të dizenjuara për të tërhequr vëmendjen dhe provokuar kureshtjen e publikut tashmë ka pas edhe incentivë monetare, një arsye më shumë për lexuesin të presë me skepticizëm video të tilla.

Kjo video është shembull i çfarë është quajtur ‘AI slop’ që përkthehet në “llum AI.” 

Llum AI quhen imazhe, video apo shkrime me cilësi të ulët të krijuara duke përdorur teknologjinë gjeneruese të inteligjencës artificiale dhe të karakterizuara nga një mungesë e theksuar e përpjekjes, logjikës ose kuptimit.

Llumi AI në Facebook zakonisht ka për qëllim mbledhjen e sa më shumë komenteve, e kështu zakonisht konsiston në imazhe, dhe histori shoqëruese, që ngjallin emocione të forta tek njerëzit.

Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.

Sa i përket maceve Manul, ato nuk janë të përshtatshme për kafshë shtëpiake. Sipas kopshtit zoologjik të Institutit Smithsonian në ShBA, “macet e Pallas nuk janë zbutur kurrë dhe janë shumë territoriale. Ashtu si shumë mace të egra, ato mund të bëhen agresive kur kërcënohen.”

The post Këto mace që kalojnë rrugën në rresht janë të gjeneruara appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Forcat ruse në Ukrainë kanë zbuluar një operacion të gjerë nëntokësor të trafikimit të fëmijëve dhe nxjerrjes biologjike, i maskuar si infrastrukturë humanitare

Verdikti: E paprovuar

——————————————————————

Teksa hyjmë në vitin e pestë të luftës në Ukrainë, në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, vijon të qarkullojë pretendimi se, në territoret e marra ushtria ruse ka zbuluar tunele nëntokësore që janë pjesë e një rrjeti të gjerë të trafikimit të fëmijëve me qëllim nxjerrjen e gjakut të tyre.

Megjithatë, postimi i mësipërm nuk jep ndonjë provë, burim apo referencë për këtë pretendim të jashtëzakonshëm.

Postimi i mësipërm duket se është përkthimi në shqip i një postimi të 11 shkurtit në X/Twitter nga një përdorues me emrin Paul White Gold Eagle, i cili vetëpërshkruhet në Facebook si transmetues i “mesazheve të përditshme të energjive të 5d dhe Tokës së Re.”

Asnjë media ndërkombëtare nuk ka raportuar një ngjarje të tillë, e cila, nëse do të ishte e vërtetë, do të ishte raportuar gjerësisht nga shtypi i etur për lexues, siç zaptoi peizazhin mediatik përmbajtja e dosjeve të lëshuara nga Departamenti amerikan i Drejtësisë lidhur me pedofilin dhe trafikantin amerikan Jeffrey Epstein.

Pyetur nga AFP në 2023 në lidhje me akuzat për trafikim organesh që pretendohej se ishin kryer nga ushtarët ukrainas, Misioni i Monitorimit të të Drejtave të Njeriut të OKB në Ukrainë tha se “asnjë nga anëtarët e misionit të OKB-së nuk ka dëgjuar ndonjëherë për një gjë të tillë”.

Jakub Kalenský, eksperti kryesor për dezinformimin i Qendrës Europiane e Ekselencës për Kundërshtimin e Kërcënimeve Hibride, tha për AFP se “trillimi i gënjeshtrave për krimet ukrainase kundër fëmijëve ka qenë një nga qëllimet e preferuara të kanaleve dezinformuese të Kremlinit dhe ekosistemit që përsërit gënjeshtrat e tyre që të paktën nga viti 2014.”

“Krijimi i historive dezinformuese për fëmijët e abuzuar dhe të lënduar synon të krijojë emocionet më të forta të mundshme tek audienca e synuar dhe kështu të eliminojë mendimin e tyre kritik”, tha Kalensky. “Deri më tani, nuk kemi parë asnjë provë që autoritetet ukrainase kanë kryer krime kundër fëmijëve. Përkundrazi, ka pasur shumë prova për krime ruse kundër fëmijëve ukrainas. Është një situatë tipike dhe cinike e ‘hajdutit’ që e thërret ‘hajdut’.”

Ndërkaq, në mars 2023, Gjykata Ndërkombëtare Penale lëshoi urdhër-arreste për presidentin rus Vladimir Putin dhe komisioneren ruse për të drejtat e fëmijëve, Maria Lvova-Belova, nën akuzat për deportim dhe transferim të paligjshëm të fëmijëve nga zonat e pushtuara të Ukrainës në Federatën Ruse, të cilat karakterizohen si krime lufte.

The post Asnjë provë për tunele trafiku të fëmijëve në territoret e pushtuara ukrainase appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Gjatë ceremonisë së hapjes së Lojërave Olimpike Dimërore në Itali u shfaq një pentagram i përmbysur

Verdikti: Mungon konteksti

——————————————————–

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullojnë pretendime mbi praninë e “simbolizmit satanik” gjatë ceremonisë së hapjes së Lojërave Olimpike Dimërore Milano Cortina 2026. Pretendimet lidhen me dizajnin e flakës olimpike, e cila përshkruhet si një “pentagram i përmbysur.”

Ceremonia e hapjes u mbajt më 6 shkurt në stadiumin San Siro në Milano, me performanca të zhvilluara njëkohësisht në Livigno, Predazzo dhe Cortina d’Ampezzo. Kampionia olimpike italiane Sofia Goggia shërbeu si mbajtësja e fundit e pishtarit, duke ndezur depozitën e flakës olimpike në një moment të transmetuar globalisht.

Pentagrami lidhet me Satanizmin kryesisht për shkak të riinterpretimeve moderne dhe jo përdorimit të tij në lashtësi. Ndërsa pentagrami i përmbysur është i lidhur me Kishën e Satanit dhe Sigilin e Bafometit, kjo lidhje daton kryesisht në mesin e shekujve të 19 dhe 20. Historikisht, ylli me pesë cepa është përdorur gjerësisht në traditat e krishtera, islame dhe pagane si një simbol neutral ose pozitiv.

Pretendimet në rrjete sociale janë përqendruar në format gjeometrike kalimtare të dukshme kur lëvizin pjesët e kazanit. Struktura kinetike, e cila zgjerohet dhe tkurret gjatë ceremonisë, krijon vija që kryqëzohen që disa shikues i interpretuan si pentagrame. Ekspertët vërejnë se dizajnet gjeometrike komplekse shpesh prodhojnë modele të rastësishme si yje kur shihen nga kënde të caktuara.

Instalacioni i flakës u projektua nga krijuesi italian Marco Balich në bashkëpunim me kompaninë Fincantieri. Sipas shënimeve zyrtare të projektimit, struktura frymëzohet nga gjeometria e Rilindjes italiane dhe nyjet e ndërthurura që gjenden në fletoret e Leonardo da Vinçit. 

Nyja e Gjashtë, nga një seri prej gjashtë ‘nyjesh’ që mendohet të jetë dizenjuar nga Leonardo da Vinci, ndoshta rreth viteve 1490

I ndërtuar nga alumini i lehtë aeronautik, “kazani olimpik” përmban 1,440 pjesë dhe 244 pika rrotulluese. Diametri i tij zgjerohet nga afërsisht 3.1 metra kur është i mbyllur në 4.5 metra kur është plotësisht i hapur.

Ceremonia e hapjes përfshinte referenca artistike prej Komedisë Hyjnore nga Dante Alighieri, një vepër kyç e trashëgimisë kulturore italiane. Disa shfaqje u mbështetën në imazhet e Inferno (Ferrit), duke përdorur ndriçim të kuq dhe portokalli për të evokuar zjarr dhe luftë. 
Faktoje ka përgënjeshtruar dhe më parë pretendime që lidhnin hapjen e Lojërave Olimpike në 2024 me simbole ‘sataniste’.

The post Ky pentagram në Flakën Olimpike nuk simbolizon Djallin appeared first on Faktoje.al.