TIRANË, 26 janar /ATSh/ Ambasadori i Shqipërisë në Bashkimin Evropian, Ferit Hoxha, theksoi se brenda gjashtëmujorit të parë do të mbyllen disa kapituj, në kuadër të procesit të integrimit.
Hoxha u shpreh gjatë një interviste në “Tv Klan” se kjo vjen si pjesë e një plani që është dakordësuar me Komisionin Evropian.
“Në vitin 2026, presim jo vetëm mbylljen e një kapitulli, por një numri të konsiderueshëm kapitujsh. Ne kemi një plan pune. Ne nuk po ecim as qorrazi dhe as me dëshirën tonë. Ne po ecim me një plan pune që kemi dakordësuar me KE-në dhe aty janë të përfshirë edhe afatet që mendojmë se janë realistë për mbylljen e kapitujve. Brenda gjashtëmujorit të parë ju siguroj se do të mbyllen disa kapituj”, tha Hoxha.
Megjithatë çdo gjë, sqaroi ambasadori do të varet nga ecuria e procesit.
“Gjithmonë në këtë proces do jenë tre komponentë të rëndësishëm, është gjithë pala shqiptare me aktorët e saj, është gjithë Komisioni Evropian që negocion në emër të BE-së dhe vendet anëtare që vlerësojnë dhe marrin vendimin”, shtoi ai.
I pyetur nëse ka ndryshuar qëndrimi i Bashkimit Evropian për Shqipërinë në lidhje me planin për zgjerimin, ambasadori Hoxha tha se asgjë nuk ka ndryshuar, por tashmë jemi në proces pas hapjes së të gjithë grupkapitujve.
“Tani kemi kaluar në procesin tjetër. Ne jemi në një proces që është i veçantë dhe specifik me metodologjinë e re të zgjerimit që ka të bëjë me atë që quhet piketat e ndërmjetme. Ato janë 24 kërkesa specifike të përcaktuara në Konferencën e Dytë Ndërqeveritare që është mbajtur kur është hapur grupkapitulli i parë dhe gjatë së cilës Shqipëria ka marrë një numër angazhimesh. Këto angazhime duhet të plotësohen në mënyrë që pasi të quhen të plotësuara kënaqshëm dhe kjo do verifikohet nga KE dhe vendet anëtare, atëherë Shqipëria do të fillojë të mbyllë kapitujt. Pra është një etapë e ndërmjetme, jashtëzakonisht e rëndësishme, i cili është duke u bërë”, tha ambasadori për Tv Klan, gjatë një interviste me gazetarin Bes Jacaj.
Ai bëri me dije se gjatë muajit shkurt në Shqipëri do të vijë një delegacion i veçantë i Komisionit për Marrëdhëniet me Jashtë të PE-së. Sipas Hoxhës, ky delegacion do të takohet me aktorët politikë shqiptarë brenda dhe jashtë parlamentit, me qeverinë si dhe institucionet e tjera për të parë se ku ndodhet Shqipëria në ecurinë e procesit dhe çfarë duhet bërë në vijim.
KIEV, 26 janar /ATSH/ – Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky njoftoi se po përgatiten negociatat e radhës midis delegacioneve të Ukrainës, SHBA-së dhe Rusisë, të planifikuara për të dielën, 1 shkurt, sipas ”The Independent”.
Në një fjalim sot në mbrëmje, Zelensky tha se delegacioni ukrainas i raportoi detajet pas takimeve treplashe në Emiratet e Bashkuara Arabe më 23-24 janar.
Diskutimet përqendroheshin kryesisht te çështjet ushtarake, kontrolli dhe monitorimi për të lehtësuar përfundimin e luftës.
“Ukraina gjithmonë ka qenë dhe do të mbetet në anën e paqes”, tha Zelensky duke theksuar se Rusia është arsyeja kryesore e vazhdimit të konfliktit.
Ai bëri thirrje për rezultate konkrete diplomatike dhe paralajmëroi partnerët ndërkombëtarë të mos e lejojnë Rusinë të përdorë negociatat për të shmangur presionin e nevojshëm.
Një nga çështjet më të ndjeshme mbetet territori, ku Ukraina insiston që çdo bisedë të nisë nga linja aktuale e kontaktit, ndërsa Rusia kërkon tërheqjen e trupave ukrainase nga pjesa e papushtuar e rajonit të Donetskut./ /Ad.Ab./ a.jor.
TIRANË, 26 janar/ATSh/ Kryeministri Edi Rama iu adresua sot Knessetit me një fjalim historik, sipas protokollit të posaçëm që parlamenti i Izraelit u ka rezervuar një numri të kufizuar udhëheqësish të huaj dhe së fundmi presidentit të SHBA, Donald J. Trump.
Në nisje të seancës së posaçme përshëndetën kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu, kryetari i Knessetit Amir Ohana dhe lideri i opozitës Yair Lapid.
Gjatë fjalës së, kryeministri Rama tha se paqja është e mundur.
“Uroj fort që marrëveshjet abrahamike do të vazhdojnë dhe uroj që ndoshta duke hedhur sytë nga e shkuara e përgjakshme me sytë e një ardhmeje të shndritshme dhe jo anasjelltas, ky rajon në tërësi mundet, ashtu siç Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ndonjë tjetër, ka bërë tashmë të zbulojë jo vetëm se paqja është e mundur, por se paqja mund t’i ngrejë të gjitha vendet paqebërëse pothuajse si një mrekulli, lart në hapësirën e besimeve abrahamike.
“Shqipëria nuk mund të ndihet më e bekuar sesa kur i numëron si Izraelin, ashtu edhe vendet arabe, ndër miqtë e saj të ngushtë. Edhe Turqinë meqë ra fjala. Ne synojmë t’i thellojmë këto marrëdhënie dhe qëndrojmë të vendosur në gatishmërinë tonë për të marrë pjesë, së bashku me vëllezërit tanë arabë, turq dhe të tjerë, në forcën e ardhshme ndërkombëtare të stabilizimit në Gaza”, tha Rama.
Kryeministri në fund e mbylli fjalimin e tij dhe me një urim nga një martir hebre të paqes, për t’i dhënë një shans jetës përmes paqes.
“Kryeministri Yitzhak Rabin i Izraelit – i bekuar qoftë kujtimi i tij – të thëna për izraelitët dhe palestinezët pikërisht tridhjetë vjet më parë nga ky vend, ku qëndroj sot:
“Nga thellësia e zemrave tona, u bëjmë thirrje të gjithë qytetarëve të Shtetit të Izraelit, sigurisht atyre që jetojnë në Jude, Samari dhe Rripin e Gazës, si edhe banorëve palestinezë, t’i japin vënies së paqes një shans, t’i japin një shans dhënies fund të akteve të armiqësisë, t’i japin një jete tjetër një shans, një jete të re. U bëjmë thirrje hebrenjve dhe palestinezëve njësoj të tregojnë vetëpërmbajtje, të ruajnë dinjitetin njerëzor, të sillen në mënyrë të denjë dhe të jetojnë në paqe dhe siguri. Ne po nisim një rrugë të re që mund të na çojë drejt një epoke paqeje, drejt përfundimit të luftërave.”
“Amen. I bekuar qoftë kujtimi i atyre që u flijuan! Le të mbetet si busull, guximi i atyre që refuzuan të binden. Le të lulëzojë Shteti i Izraelit dhe të jetë i sigurt përjetësisht. Le të jenë palestinezët të lirë dhe të jetojnë me dinjitet në shtetin e tyre. Dhe le të mbeten dy kombet tona të vogla, por të mëdha në shpirt, të lidhura përjetë, jo vetëm nga historia, por edhe nga përkushtimi i përbashkët për ta mbajtur njerëzimin njerëzor”, përfundoi Rama fjalën e tij.
TIRANË, 26 janar /ATSh/ Shqipëria ka qenë një ndër vendet e para në Evropë që ka miratuar legjislacion kundër antisemitizmit dhe ka integruar edukimin për Holokaustin në kurrikulat e shkollave.
Kështu u shpreh kryeministri Edi Rama gjatë një fjalimi historik në Parlamentin e Izraelit, ku foli ndër të tjera për rolin e Shqipërisë në ruajtjen e vlerave njerëzore dhe solidaritetin ndërkombëtar.
Duke i referuar periudhës së Luftës së Dytë Botërore, kryeministri Rama tha kujtoi se “kur të tjerët dorëzonin fqinjët e tyre hebrenj tek autoritetet, shqiptarët i ruanin në siguri”. Ai shtoi se “gjyshërit tanë zgjodhën rrugën e rrezikshme të përgjegjësisë”, duke shpëtuar jetë njerëzish në një kohë kur shumë kombe heshtën ndaj mizorive.
“Tragjedia e Holokaustit nuk ishte vetëm mizoria e pak vetëve, po pasiviteti i shumëkujt. Por në një vend të vogël, në vendin tonë, ndodhi e kundërta. Populli ynë ishte i varfër, nuk kishte pushtet, nuk kishte ushtri apo kufij strategjikë. Por zotëronte diçka pafundësisht më të çmuar për atë moment të historisë: aftësinë për të parë një fytyrë njerëzore dhe për të njohur në të, një detyrim moral. Kur të tjerët dorëzonin fqinjët e tyre hebrenj tek autoritetet, shqiptarët i ruanin në siguri. Kur nënshtrimi u bë aleati i heshtur i së keqes, gjyshërit tanë zgjodhën rrugën e rrezikshme të përgjegjësisë. Dhe duke bërë këtë, ata e ruajtën këtë cep të Evropës njerëzor, në një kohë kur njerëzorja po zhdukej dita-ditës.
“Kjo histori nuk është një dekor për të mbresuar të tjerët. Është busulla që duhet ndjekur nëse duam të mbetemi të denjë për dhuratën e jetës që na është dhënë nga i njëjti Zot, dhe për të bërë diçka të denjë me atë dhuratë në këtë tokë, që fëmijët tanë dhe fëmijët e fëmijëve tanë të mos vuajnë nesër për shkak të asaj që nuk patëm guximin ta përballim sot apo nuk e nxorrëm mësim nga dje.
“Prandaj Shqipëria ishte ndër vendet e para në Europë që miratoi legjislacion të ri kundër antisemitizmit, prandaj kemi integruar edukimin për Holokaustin në kurrikulat tona shkollore, dhe prandaj po ndërtojmë në këtë moment, në zemër të Europës, dy hapësira të veçanta kulturore të frymëzuara nga forca tërheqëse e shembujve ndriçues të gjyshërve tanë myslimanë dhe të krishterë, që rrezikuan jetët e tyre për të shpëtuar jetë hebreje”, tha Rama.
Rama theksoi angazhimin e Shqipërisë për të mbrojtur ata që janë të përjashtuar apo të kërcënuar, teksa përmendi faktin që vendi ynë i ka ofruar mbrojtje opozitës iraniane si dhe afganëve të larguar nga mullahët e Kabulit.
“Por kjo nuk ka të bëjë vetëm me hebrenjtë. Ka të bëjë me njerëzimin. Dhe jo me njerëzimin si një fjalë e përgjithshme, po me njerëzillëkun tonë. Për këtë arsye, prej shumë vitesh tashmë, Shqipëria ka ofruar mbrojtje për disa mijëra qytetarë iranianë, opozita e të cilëve ndaj kasapëve të Teheranit ua vuri jetën në rrezik të madh. Nuk ishte pa rrezik as për ne, dhe nuk është pa rrezik as edhe sot. Të mbetesh njerëzor kur e njerëzishmja jote vihet nën presion, nuk është kurrë pa rrezik. Përkundrazi. Dhe pikërisht sepse e morëm përsipër atë rrezik, disa vite më parë Shqipëria pësoi një sulm masiv kibernetik të drejtuar nga Irani, që synonte shkatërrimin e gjithë infrastrukturës sonë publike digjitale. Ne rezistuam. Ata nuk ia dolën.
“Na u tha nga miq të fuqishëm të mos reagonim shumë ndaj Iranit, sepse ata janë të mëdhenj dhe të rrezikshëm. Por ne i dhamë personelit të ambasadës iraniane njëzet e katër orë për të lënë vendin dhe e këputëm edhe fijen krejt të hollë të lidhjes që kishim me Republikën Khomeiniste, të cilën nuk do ta quaj kurrë islamike, sepse Islami është dashuri dhe përulësi, ndërsa khomeinizmi është urrejtje dhe vdekje.
“Dhe nuk është e shkruar këtu, por thjeshtë dua të bëj atë çfarë Bibi bën gjatë gjithë kohës, të dalë nga fjala e shkruar dhe të them sa vijon: Një mike e jona, bashkëshorti i të cilës është iranian, më tha që pak ditë më parë në një treg në Teheran, njerëzit ishin të pranishëm dhe ndërkohë u vu zjarri dhe tregu u rrethua nga vrasësit. Njerëzit kishin dy zgjedhje: ose të digjeshin nga flakët brenda tregut, ose të vriteshin në dyert e tregut. Por pyetja ime është kjo: Si është e mundur?! Që ndërkohë që media globale flet për 30 mijë njerëz të vrarë për tri ditë, nuk ka mbledhje në asnjë shesh të botës kundër ajatollahëve për të bërë thirrje për fundin e këtij regjimi. Natyrisht është një pyetje që nuk kërkon përgjigje prej jush. Ju e dini përgjigjen. Dhe siç ofruam mbrojtje për ata që u vunë në shënjestër nga mullahët e Teheranit, Shqipëria u bë gjithashtu strehë për disa mijëra të tjerë të shënjestruar nga mullahët e Kabulit, gjatë kaosit që krijoi tërheqja e çrregullt e forcave të koalicionit nga Afganistani”, tha Rama.
Rama përshëndeti solidaritetin ndërkombëtar të qytetarëve në ShBA si dhe kryeministrit të Katarit për rolin e tyre kyç në strehimin e afganëve, duke mundësuar shpëtimin e mijëra jetëve.
“Kur shumë të tjerë, më të mëdhenj dhe më të pasur, kthyen shpinën, pasi kishin qenë atje, pasi i kishin premtuar atyre njerëzve liri, demokraci, të drejta për të gjithë e pasi i kishin marrë që të pastronin makinat e tyre, shtëpitë e tyre u zhdukën, ndoshta sepse më të mirët dhe më të ndriturit e shoqërisë së Kabulit nuk ishin mjaftueshëm të bardhë apo ishin tepër myslimanë për ta, por ne patëm bekimin të përfshihemi në rrjetin më të jashtëzakonshëm të solidaritetit që kam parë ndonjëherë. Financimi, logjistika dhe lidhjet u mblodhën jashtë vendit si uragan. Dhe nuk ishte qeveria e ShBA që e organizoi. Ishin qytetarë amerikanë nga çdo shtresë e fushë e jetës dhe përtej ndarjeve politike, të cilët mobilizuan njerëzillëkun e tyre për të shpëtuar jetë përmes një zinxhiri të jashtëzakonshëm duarsh, që formuan një trekëndësh mes Shteteve të Bashkuara, Shqipërisë dhe Katarit, ku ministri i Jashtëm i Katarit i asaj kohe, sot Kryeministër, Mohammed bin Abdulrahman, u shndërrua në një lloj kulle kontrolli të shpresës dhe e ktheu aeroportin e Dohas në një rrugë shpëtimi drejt jetës, për mijëra njerëz që u pritën me dhembshuri në Shqipëri”, tha Rama.
LONDËR, 26 janar /ATSH-DPA/ – Kryeministri britanik, Keir Starmer do të udhëtojë sot drejt Kinës, në vizitën e parë kryeministrore në tetë vjet, konfirmoi zyra e tij.
“Starmer do të fluturojë gjithashtu për në Japoni këtë javë”, tha zyra e tij në Downing Street.
Vizita shënon një moment të rëndësishëm në përpjekjen e udhëheqësit të Partisë Laburiste për të ndërtuar ura me Pekinin pas një ngrirjeje në marrëdhëniet kino-britanike në vitet e fundit të qeverisë së mëparshme konservatore.
Kjo vjen pasi planet kontroverse për të ndërtuar një ambasadë të re gjigante kineze në Londër u miratuan nga qeveria e Starmer javën e kaluar.
Starmer do të shoqërohet nga udhëheqës biznesi, ndërsa ai kërkon të përmirësojë marrëdhëniet tregtare me superfuqinë në këtë udhëtim, i cili është i pari i një kryeministri britanik që nga vizita e Theresa May në vitin 2018.
Starmer përballet me presion nga vendi për të ngritur disa tema të vështira me udhëheqësin kinez Xi Jinping, përfshirë aktivitetin e spiunazhit të Kinës, trajtimin e pakicës ujgure dhe burgosjen e Jimmy Lai, një aktivist pro demokracisë në Hong Kong dhe shtetas britanik.
Një burim nga Downing Street tha se qeveria ishte e vendosur të ndiqte një qasje “të fortë dhe të pjekur” ndaj marrëdhënies së saj me Pekinin që “i vë familjet britanike në radhë të parë”.
Ai shtoi se “të fusim kokën në rërë dhe të pretendojmë se Kina nuk ka rëndësi do të ishte e pamatur, duke e bërë Britaninë e Madhe më të varfër dhe më pak të sigurt”./ /Ad.Ab./ a.jor.
TIRANË, 26 janar /ATSh/ Kryeministri Edi Rama iu adresua sot Knessetit, Parlamentit të Izraelit, me një fjalim historik sipas protokollit të posaçëm që Knesseti u ka rezervuar një numri të kufizuar udhëheqësish të huaj.
Në përmbyllje të fjalës së tij, kreu i qeverisë theksoi rëndësinë e kërkimit të paqes dhe bashkëpunimit ndërkombëtar. Rama shprehu besimin e tij se marrëdhëniet ndërkombëtare nuk duhet të varen nga e kaluara e përgjakshme, por nga një e ardhme e shndritshme dhe e mundshme për të gjithë rajonin e Lindjes së Mesme.
Ai shtoi se kërkimi i paqes nuk ka të bëjë me gjykimin e të keqes së tjetrit, por me qëndrimin ndaj vlerave të tij.
“Më lini t’ju siguroj se nuk jam këtu, larg qoftë, për t’i dhënë leksione kujt. Jo vetëm sepse vende të vogla si i imi nuk japin leksione, por marrin leksione gjatë gjithë kohës, por edhe sepse besoj se ata që i japin leksione Izraelit nga larg, rrezikojnë seriozisht të jenë, jo vetëm të jenë pa drejtpeshuar, por thellësisht të padrejtë.
“Megjithatë, besoj fort se kërkimi i paqes nuk ka të bëjë kurrë me sa e keqe apo jo e besueshme ka qenë ana tjetër, por me sa besnik zgjedh të mbetesh ndaj vlerave të tua. Marrëveshja mahnitëse e paqes mes Izraelit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, në të cilën një udhëheqës botëror i rrallë si Sheikh Mohammed bin Zayed theu epoka të gjata konflikti dhe i mësoi botës me shembull se, nëse kujtojmë se Zoti është në anën tone, por gjithashtu edhe në anën e tjetrit, dhe jemi mjaftueshëm të guximshëm për të kuptuar se nën syrin e qiellit jemi të gjithë në të njëjtën anë të paqes, atëherë paqja nuk është thjesht një rrugë e mundshme drejt së ardhmes, por e vetmja rrugë e mundshme e së ardhmes”, tha Rama.
Rama e cilësoi momentin e aktual për Lindjen e Mesme si “një Firence të re” për transformimin dhe modernizimin e rajonit. Ai theksoi se Izraeli, së bashku me vendet arabe, është në rrugën drejt një të ardhmeje të ndritur.
“Më shumë se kaq, besoj fort se ajo që e bën unike këtë dritare të re mundësie është momenti i Firences në Lindjen e Mesme. Ajo që po ndodh këtu pranë në rajonin tuaj ngjan, në sytë e mi, me atë që ndodhi në Evropë kur udhëheqje vizionare, të frymëzuara nga moderniteti dhe bukuria, e shndërruan Firencen në djepin e Rilindjes. Izraeli nuk është më i vetëm në kërkimin e transformimit, inovacionit dhe lidershipit global të së ardhmes në këtë pjesë të botës.
“Nga rrugët e Riadit, tek oazet e gjelbra të Abu-Dabit dhe brigjet plot jetë të Dohas, ndihet një erë magjepsëse ndryshimi, që ka pak të bëjë me karikaturën e vjetër të spektaklit të ngjyer me ar në shkretëtirë. Arabia Saudite, nën udhëheqjen e udhëheqësit të ri me iniciativë, të vendosur dhe vizionar, tiparet e së cilës kujtojnë Lorencon e Madhërishëm të Firences, po ndryshon me një shpejtësi marramendëse. Emiratet e Bashkuara Arabe janë vendosur në pararojë të lidershipit global në agjendën e gjelbër, e gjithashtu të përgjegjësisë sociale përtej kufijve, përtej ngjyrës së lëkurës, përtej dallimeve, ndërkohë që Katari, i udhëhequr për më shumë se një dekadë nga Emiri i tij i ri dhe largpamës, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, ka bërë një kapërcim të jashtëzakonshëm në skenën botërore dhe, falë po kështu edhe një gruaje aktive, motrës së tij, Sheikha Al Mayassa, po shndërrohet në një laborator të madh të transformimit urban dhe të stilit të jetesës së një rruge të re”, tha Rama.
Sipas Ramës, “emëruesi i përbashkët sot mes fqinjëve tuaj arabë është një shtysë për modernizim në çdo drejtim dhe për zbukurim në çdo hap, dhe së bashku ata po e bëjnë këndin e vjetër dhe të mrekullueshëm të Evropës të duket papritur i zymtë dhe i zbehtë. Po ka një pikëpyetje që kokëfortë ngrihet mbi gjithë këtë”.
“Si mund të bashkëjetojë kjo histori e jashtëzakonshme e një të ardhmeje të ndritur, e shkruar me fuqinë e çliruar të shpresave dhe ëndrrave në shkretëtirë, me plagën e madhe të hapur të një konflikti që ka sjellë vuajtje dhe shkatërrim kaq të zgjatur, një plagë që ende qëndron në zemër të Lindjes së Mesme si një kurth i aftë të përpijë në errësirën e vet çdo ëndërr madhështie që po ndërtohet përreth këtij rajoni”, tha Rama.
Kreu i qeverisë shtoi se është e pamundur, nuk ka asnjë shans që të dyja të rrinë së bashku për gjatë.
“Ndaj uroj fort që marrëveshjet abrahamike do të vazhdojnë dhe uroj që ndodhte duke hedhur sytë nga e shkuara e përgjakshme me sytë e një ardhmeje të shndritshme dhe jo anasjelltas, ky rajon në tërësi mundet, ashtu siç Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ndonjë tjetër, ka bërë tashmë të zbulojë jo vetëm se paqja është e mundur, por se paqja mund t’i ngrejë të gjitha vendet paqebërëse pothuajse si një mrekulli, lart në hapësirën e besimeve abrahamike.
“Shqipëria nuk mund të ndihet më e bekuar sesa kur i numëron si Izraelin ashtu edhe vendet arabe, ndër miqtë e saj të ngushtë. Edhe Turqinë meqë ra fjala. Ne synojmë t’i thellojmë këto marrëdhënie dhe qëndrojmë të vendosur në gatishmërinë tonë për të marrë pjesë, së bashku me vëllezërit tanë arabë, turq dhe të tjerë, në forcën e ardhshme ndërkombëtare të stabilizimit në Gaza”, tha Rama.
TIRANË, 26 janar /ATSH/ Bankat tregtare kanë rritur lehtë fondin rezervë, ose siç njihet ndryshe të provigjioneve, për kreditë me probleme, konform kërkesave regullatore të Bankës së Shqipërisë.
Banka e Shqipërisë bëri të ditur se, gjendja e provigjioneve në fund të tremujorit të tretë të vitit 2025 ishte 30 miliardë lekë, në rënie me 3,3% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Shpenzimet e provigjioneve janë të lidhura direkt me cilësinë e portofolit të aseteve të sektorit bankar.
Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, raporti i kredive me probleme ka qenë në stanjacion gjatë vitit 2025. Në fund të nëntorit kredia me probleme zbriti në 4,19%, nga 4,48% që kishte qenë në nëntor të vitit 2024.
Për kreditë standarde bankat duhet të llogarisin provigjione në masën 1%, ndërsa për ato në vonesë nga 30 deri në 60 ditë, provigjionimi kërkohet në masën 5%.
Shkalla e provigjionimit rritet kur fillon klasifikimi si kredi me probleme (me vonesë në shlyerje prej më shumë se 60 ditë). Për këtë kategori (nën standarde) kërkohet provigjionim jo më pak se 20%, për kategorinë “e dyshimtë” (me vonesë më shumë se 90 ditë) jo më pak se 50% dhe për kategorinë “e humbur” (me vonesë mbi 180 ditë) kërkohet provigjionim i plotë, në masën 100%.
TIRANË, 26 janar /ATSH/ Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit (AIDSSH), në bashkëpunim me Ministrinë e Turizmit, Kulturës dhe Sportit dhe Fondacionin “Besa”, organizoi Klubin e Librit “Mësojmë nga e kaluara”, me diskutimin e romanit “Rrufeja në shtëpinë e mikpritësit” të shkrimtarit Marçel Hila, në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Përkujtimit të Holokaustit.
Në aktivitet morën pjesë mësues të historisë dhe edukimit qytetar, studentë të masterit “Mësues në Histori”, pedagogë, përfaqësues të institucionit, gazetarë dhe studiues të fushës së historisë dhe kujtesës. Diskutimet u fokusuan te kujtesa historike, edukimi qytetar dhe përgjegjësia morale e shoqërisë.
Kryetarja e Autoritetit, dr. Gentiana Sula, theksoi rëndësinë e kujtesës aktive dhe rolin e saj në edukimin qytetar.
“Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit nuk është thjesht një datë kalendarike, por një provë morale për shoqëritë dhe një thirrje për kujtesë aktive. Shqipëria, në një Evropë të përkulur nga frika dhe urrejtja racore, vendosi njeriun mbi politikën dhe jetën mbi urdhrin. Rezultati është i pakontestueshëm: Shqipëria është i vetmi vend në Evropë që doli nga Lufta e Dytë Botërore me më shumë hebrenj të shpëtuar sesa kishte përpara luftës. Kjo nuk ishte rastësi, por kulturë morale dhe zgjedhje njerëzore – ishte Besa”, tha Sula.
Drejtori ekzekutiv i Fondacionit “Besa”, Albi Greva, vlerësoi bashkëpunimin me Autoritetin e Dosjeve dhe nënvizoi rëndësinë e edukimit mbi Holokaustin dhe historinë e shpëtimit të hebrenjve.
“Ky muze do të dokumentojë dhe përcjellë ndër breza historinë e mikpritjes, solidaritetit dhe shpëtimit të hebrenjve në Shqipëri, jo si narrativë mitizuese, por si dëshmi të bazuar në fakte, dokumente dhe histori njerëzore. Ruajtja dhe transmetimi i kësaj historie është një mënyrë për të ndërtuar rezistencë shoqërore ndaj ideologjive të urrejtjes dhe për të forcuar kulturën e bashkëjetesës”, tha Greva.
Ndërsa Skënder Vrioni, anëtar i Autoritetit, vuri në dukje rolin e veçantë të qytetit të Beratit dhe komunitetit të tij në strehimin e hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke përmendur veprën heroike të Kadri Cakranit.
“Kadri Cakrani udhëhoqi mbrojtjen dhe shpëtimin e qindra hebrenjve në qytetin e Beratit, duke rrezikuar jetën e tij dhe të familjes. Berati u shndërrua në një strehë shpëtimi në një nga periudhat më të errëta të historisë evropiane. Sot, Kadri Cakrani nderohet ndërkombëtarisht si simbol i besës dhe solidaritetit shqiptar”, u shpreh Vrioni.
Autori Marçel Hila prezantoi librin “Rrufeja në shtëpinë e mikpritësit”, që sjell histori konkrete dhe dëshmi njerëzore të familjeve hebreje të strehuara në Shqipëri, ndërsa gazetarja Monika Stafa, autore e librit “Hebrenjtë në Shqipëri”, theksoi se bashkëjetesa mes hebrenjve dhe shqiptarëve nuk ishte rastësore, por e ndërtuar mbi vlera të thella si mikpritja, toleranca dhe respekti për tjetrin.
Simon Mirakaj, ish-i përndjekur politik dhe ish-anëtar i Autoritetit, shtoi se aktet pozitive të administratës shqiptare gjatë luftës për shpëtimin e hebrenjve janë një mësim i rëndësishëm për brezat e rinj: “Kjo datë na vë përballë kujtesës historike dhe ideologjive të çmendura që plagosën hebrenjtë dhe mbarë njerëzimin. Akti i Kadri Cakranit, që strehoi rreth 200 hebrenj, si dhe kontributi i Kolë Bibë Mirakës, Mustafa Krujës, Eqerem Bej Libohovës dhe Zef Kadarjes, dëshmojnë guximin dhe përgjegjësinë morale të shqiptarëve”, tha Mirakaj.
Diskutimi në klubin e librit nxiti reflektime mbi mënyrat se si letërsia, dëshmitë personale dhe dokumentet arkivore mund të përdoren si mjete edukative për të nxitur mendimin kritik dhe për të shmangur banalizimin e së shkuarës.
Në përfundim u theksua se Klubi i Librit “Mësojmë nga e kaluara” synon të lidhë letërsinë me historinë, arkivat me edukimin qytetar dhe përkujtimin me përgjegjësinë, duke e kthyer kujtesën e Holokaustit në një instrument aktiv për formimin e brezave të rinj dhe ndërtimin e një shoqërie më humane dhe më të ndërgjegjshme.
TIRANË, 26 janar/ATSH/ Kryeministri Edi Rama iu adresua sot Knessetit, Parlamentit të Izraelit me një fjalim historik sipas protokollit të posaçëm që Knesseti u ka rezervuar një numri të kufizuar udhëheqësish të huaj dhe së fundmi presidentit të SHBA, Donald J. Trump.
Në nisje të seancës së posaçme përshëndetën kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu, kryetari i Knessetit Amir Ohana dhe lideri i opozitës Yair Lapid.
Kryeministri Edi Rama:
Ende nuk jam plotësisht i sigurt që ndodhem vërtetë duke qëndruar pikërisht mbi dyshemenë nën këmbët e mia, dyshemeja prej ku mysafirët më të nderuar të këtij Shteti i janë drejtuar kësaj Dhome. Dhe ndonëse modestia nuk ka qenë kurrë virtyti im më i palëkundshëm, më duhet ta them që e kam të vështirë të besoj se e meritoj një vlerësim kaq të jashtëzakonshëm.
Por jam plotësisht i sigurt se Shqipëria, të cilën e përfaqësoj me krenari, dhe populli im, që i qëndroi si pakkush tjetër pranë popullit hebre, e meritojnë me të vërtetë çdo respekt nga Shteti i Izraelit. Ashtu siç e meritonin edhe Medaljen e rrallë Presidenciale të Nderit, që Shkëlqesia e Tij, Presidenti Herzog, mik fisnik dhe besnik i Shqipërisë, akordoi për mua.
“Paqja dhe mëshira e Zotit të Plotfuqishëm qofshin mbi ju dhe paqja qoftë për të gjithë ne, me dëshirën e Zotit.”
Këto ishin fjalët me të cilat një far njerëzor i kurajos dhe pajtimit, një udhëheqës jeta dhe vdekja e të cilit u shenjuan nga ndjekja e pareshtur e paqes, Presidenti Anwar Sadat i Egjiptit, i bekuar qoftë kujtimi i tij, hapi pikërisht nga ky vend fjalimin e vet historik përpara Knessetit.
Ai vazhdoi:
“Paqe për ne të gjithë ne në tokat arabe dhe në Izrael, dhe në çdo cep të këtij globi të gjerë, kaq të rënduar nga konflikte të përgjakshme, të copëtuar nga kundërshti të mprehta dhe të kërcënuar herë pas here nga luftëra shkatërrimtare, të nisura nga njeriu për të asgjësuar të ngjashmin e vet. Sepse mes rrënojave të atyre që ka ndërtuar njerëzimi dhe eshtrave të viktimave të tij, nuk ka as fitues dhe as të mundur. I vetmi i mundur është njeriu, krijesa më sublime e Zotit.”
Fjalë të thëna nën këtë çati, të dala nga zemra e një gjenerali të rritur luftërash, i cili, pasi bëri edhe luftën e tij, tronditi botën duke e udhëhequr vendin e vet drejt një marrëveshjeje paqeje me Izraelin.
Gati gjysmë shekulli më vonë, ato tingëllojnë me të njëjtën urgjencë si në ditën kur u shqiptuan për herë të parë.
I nderuar Zoti President,
Zoti Kryetar i Kuvendit,
Zoti Kryeministër,
Zoti Kryetar i Opozitës,
zonja dhe zotërinj deputetë të Knessetit,
Nuk mund të gjeja fjalë më të përshtatshme për të nisur fjalimin tim dhe për të qetësuar frymëmarrjen prej emocionit të thellë që e dija se do më pushtonte në këtë vend kaq të veçantë.
E në qoftë se Mossad-i nuk ju ka informuar plotësisht, po ju informoj unë që po më dridhen gjunjët. Ka dhe një arsye tjetër që po më dridhen gjunjët.
E dija – për të qenë plotësisht i sinqertë me ju, – e dija gjithashtu se kur të flisja këtu do të ndihesha si në një provim oratorie, duke pasur përballë një nga pesë oratorët më të mirë në botë, të paktën sipas renditjes sime personale – Kryeministrin Netanyahu.
Do të bëj çmos, i dashur Bibi, t’i mbijetoj gjykimin tënd, plotësisht i vetëdijshëm se jam thjesht folësi i dytë në botë pas Presidentit Trump, të cilit ti thjesht nuk mund t’i shmangesh pa e dëgjuar.
Më lejoni tani, me një frymëmarrje më të qetë, t’i shpreh Kryetarit të këtij kuvendi të Izraelit vlerësimin tim më të lartë për praninë e tij domethënëse, Kryeministrit dhe Udhëheqësit të Opozitës respektin tim më të thellë dhe falënderimet më të përzemërta për fjalët që ndanë bujarisht ndanë për Shqipërinë dhe për mua, dhe kësaj Dhome mirënjohjen time më të thellë për mikpritjen që më bëri sot.
Ju faleminderit të gjithëve. Nuk mund të jem më mirënjohës se kaq.
Dhe duke u kthyer te fjala ime dhe zgjedhja për t’u prezantuar përmes fjalëve të një udhëheqësi të madh arab, më lejoni të shtoj diçka personale, sepse kam mësuar se mes hebrenjve gjithçka bëhet personale mjaft shpejt.
Unë nuk jam mysliman. Gjysma ime më e mirë është myslimane. Unë jam katolik. Dy fëmijët tanë më të rritur, nga kapituj të mëparshëm të jetës sonë janë të krishterë ortodoksë. Dhe më i vogli, djali ynë njëmbëdhjetëvjeçar, do të vendosë vetë një ditë, por duke parë entuziazmin e tij të papërmbajtshëm sa herë i thuhet se mund të lemë dëshirat tek Muri i Lotëve, ideja se një ditë ai mund të zgjedhë të bëhet hebre nuk është aspak e pabesueshme. Për ne do të ishte krejt në rregull, njësoj siç do të ishte fare në rregull nëse do të zgjidhte të ishte mysliman apo i krishterë.
Megjithatë, mos u gaboni. Ky portret i vogël familjar i yni nuk është një veçanti ekscentrike.
Është, në të vërtetë, një histori normale shqiptare. E njëjta gjë vlen për katër komunitetet tona tradicionale fetare, të cilat festojnë ditët e rëndësishme të njëri-tjetrit, dhe për krerët e tyre, të cilët mblidhen rregullisht, ashtu siç u mblodhën për të shoqëruar Presidentin Herzog kur ai vendosi një kurorë në memorialin tonë të Holokaustit në Tiranë, gjatë vizitës së tij historike, si kreu i parë i shtetit izraelit që ka zbritur në tokën shqiptare.
Është një shpirt i farkëtuar përgjatë shekuj vështirësish, pushtimesh dhe varfërie.
Ishte i njëjti shpirt që i nxori shqiptarët e të gjitha besimeve në rrugë, për të pritur dhe përshëndetur Papa Françeskun kur ai vizitoi vendin tonë dhe, me zërin e tij magjepsës dhe shenjtëror, e korrigjoi termin që ne përdorim shpesh. Jo, tha Ati i Shenjtë, kjo nuk është tolerancë fetare. Kjo është vëllazëri fetare, sepse nuk mbështetet tek durimi, por te bindja e qetë se besimi nuk dobësohet nga prania e një besimi tjetër, por hapet prej tij.
Atij shpirti, ne ia detyrojme krenarinë e njerit prej nderimeve më të mëdha morale: shtatëdhjetë e tre shqiptarë të të gjitha besimeve të njohur si Të Drejtë midis Kombeve, kujtimi i të cilëve ndriçon brenda mureve të dinjitetit njerëzor në Yad Vashem.
Dhe me po kete krenari, së shpejti do të hapim muzeun tonë të parë, kushtuar mbrojtjes dhe shpëtimit të hebrenjve në qytetin e Vlorës; dikur qyteti më i madh mesjetar i Shqipërisë, ku në shekullin e gjashtëmbëdhjetë hebrenjtë që iknin nga persekutimi në Perëndim përbënin më shumë se gjysmën e popullsisë së tij.
Të rinjtë tanë dhe vizitorët e shumtë nga e gjithë bota që vijnë në vendin tonë të bukur, ku numri i turistëve izraelitë vitin e kaluar u rrit shumë më shpejt se nga çdo vend tjetër, do të shohin atje me sytë e tyre dhe do të dëgjojnë me veshët e tyre se si, Shqipëria e vogël ka qenë gjithmonë një strehë e sigurt për hebrenjtë, qysh shumë kohë më parë dhe se si shqiptarët e zakonshëm e bënë këtë vend shumë të vogël, të vetmin në hartën e Europës që doli nga Lufta e Dytë Botërore me më shumë hebrenj sesa kishte kur hyri në të.
Askush tjetër në Europë nuk mund të pretendojë një faqe kaq të pastër historie, pa asnjë hebre, pa as edhe një, të dorëzuar te nazistët.
Askush më mirë se Shqipëria nuk mund të dëshmojë një të vërtetë të thjeshtë, se qenia mysliman dhe antihebre njëkohësisht, nuk vjen nga besimi në Zot, por nga tradhtia më e neveritshme ndaj Zotit.
Dhe nuk ka nder më të madh, as përgjegjësi më të rëndë, sesa ta dëshmosh këtë të vërtetë këtu, në zemër të Izraelit, në një moment kur lufta e dhimbshme në Gaza, përmes vuajtjes së padurueshme të familjeve të pafajshme, izraelite dhe palestineze, ka hapur një dritare të re mundësie që përpjekjet për ndërtimin e paqes të kenë sukses.
Nuk ka dyshim se një pjesë e këtij nderi të madh për mua lidhet edhe me faktin se vij këtu, pak ditë pasi Parlamenti shqiptar ratifikoi vendimin për t’iu bashkuar Presidentit Trump në përpjekjet e tij për paqe dhe zgjidhje konfliktesh, dhe për ta bërë Shqipërinë anëtare themeluese të Bordit të tij të Paqes, ku do kontribuojmë me përulësi në detyrën monumentale për ta kthyer këtë dritare të re mundësie në një horizont të ri shprese dhe begatie për popullin e Gazës e për rajonin.
Më lejoni t’ju çoj për një çast larg Jeruzalemit, në qendrën e kryeqytetit tonë, Tiranë.
Në zemrën e saj ndodhet një tunel.
Ai u ndërtua për të torturuar te ashtuquajtur armiq te popullit dhe më së fundi për t’i bërë ballë një sulmi nga Shtetet e Bashkuara ose Bashkimi Sovjetik; paranojë e derdhur në beton nga një regjim që kishte frikë çdo rreze lirie dhe e mbante popullin e vet peng në një burg në qiell të hapur. Kjo kujtesë e gjallë më ka bërë gjithmonë të ndiej keqardhje për figura apo organizata ndërkombëtare të respektuara dhe me qëllime të mira, që me të drejtë e kanë përshkruar Gazën si një burg në qiell të hapur, por kane dështuar të identifikojne autorin e vërtetë të burgosjes se popullit të Gazës.
Ata ngatërruan gishtin me atë çka gishti tregonte dhe kesisoj dështuan të kuptojne se xhelati i Gazës është Hamasi, askush tjetër përveç Hamasit: ideologjia e tij e terrorit kundër popullit të vet më së pari dhe kundër kombit hebre, dogma e tij totalitare se “asnjë jetë palestineze nuk vlen të jetohet derisa Shteti i Izraelit të asgjësohet dhe hebreu i fundit të zhduket nga Toka e Shenjtë”. Prandaj, derisa Hamasi të çmontohet e shpërbëhet plotësisht, dy milionë të burgosurit e tij nuk do të jenë kurrë vërtet të lirë dhe asnjë paqe nuk do të jete dot jetëgjate.
Sot, ai tuneli në Tiranë është shndërruar në një hapësirë kushtuar viktimave të atyre që e ndërtuan fillimisht. Dhe uroj me gjithë zemër që disa nga tunelët e panumërt të terrorit që Hamasi ndërtoi, ku pengjet e rrëmbyera më 7 tetor u vranë, u përdhunuan, u torturuan dhe u katandisën në kopje njerëzore të shekullit XXI të të burgosurve në kampet naziste të shfarosjes, të ruhen si pjesë e planit të ri të rindërtimit të Gazës dhe më pas si dëshmi përcaktuese në favor të paqes së qëndrueshme mes Dy Shteteve të ardhme.
Ato duhet të qëndrojnë si tunele të kujtesës kolektive dhe të shërimit të përbashkët, ku si vuajtja prej ferri e pengjeve, ashtu edhe humbja e madhe e jetëve palestineze, të shndërruara në lëndë e parë trupash njerëzorë per sistemin më djallezor mbrojtës të ndërtuar ndonjëherë, nga mendja e ligë njerëzore, si një lëndë e parë, gurët e të cilëve kanë qenë trupat njërëzorë, të shërbejnë si qirinj të ndezur përjetësisht të faljes pa harrim dhe si thirrje e përhershme për të gjithë, që tmerre te tilla të mos ndodhin më kurrë. E që kjo të ndodhë shkaqet që çuan këtu duhet të zhduken nga rrënjët.
Teksa zbret shkallët e tunelit të Tiranës, një fjali me dritë neoni nga Primo Levi të vështron: Ata që harrojnë të kaluarën janë të dënuar ta rijetojnë atë.
Ne e gdhendëm këtë emër kaq të njohur në dritë mbi mur dhe une shqiptova këtu jo për të krijuar ndonjë paralelizëm të pamundur mes shfarosjes industriale të popullit hebre, një krim i pashembullt në historinë e njerëzimit, dhe vuajtjeve tragjike të shkaktuara nga regjimi ynë brutal komunist ndaj shqiptarëve të pafajshëm të shpallur “armiq të popullit”.Jo
E sjell Primo Levin bashkë me tunelin tonë të kujtesës për t’ju siguruar se ne shqiptarët e njohim dhimbjen e plagëve të rënda të historisë, dhe për t’i siguruar ata që kanë një këndvështrim shumë të ndryshëm nga imi mbi Gazën si një burg në qiell të hapur, se ne shqiptarët kemi mësuar, në mënyra të vështira për t’u imagjinuar, çfarë ndodh kur ideologjia bëhet zot, kur shteti bëhet altar, dhe kur njerëzit shndërrohen në kope për t’u shfrytëzuar ose në individë të zhveshur nga njerëzorja e tyre për të mbjellë frikë.
Ekziston një histori e thellë që i lidh popujt tanë.
Kapitulli kulmor, natyrisht, është koha e errët e Holokaustit.
Por trashëgimia jonë e përbashkët shtrihet përtej shekujve: hebrenj që mbërritën në brigjet tona pas shkatërrimit të Tempullit, sefardë që ikën nga Rekonkuista, familje hebreje që gjetën strehë në tokën tonë herë pas here, sa herë Europa zhytej sërish në një nga impulset e saj më të vjetra dhe më të errëta: urrejtja ndaj hebrenjve.
Në vitet 1930, një hebre amerikan i dërguar në Europë si pjesë e një misioni vëzhgimi, Leo Eton, shkroi në një raport drejtuar Kongresit të Shteteve të Bashkuara se Shqipëria spikaste në Europë, duke e dokumentuar vendin tone si vendvendosje e mundshme për hebrenjtë që iknin nga Europa Qendrore dhe Lindore. Ai vuri në dukje se pluralizmi fetar në Shqipëri funksiononte praktikisht, jo simbolikisht: myslimanët, ortodoksët, katolikët dhe hebrenjtë jetonin brenda një kuadri ku feja nuk përcaktonte besimin mes qytetareve, dhe Shqipëria theksonte ai mund të konsiderohej si një vend i përshtatshëm për vendstrehim hebre, ku nuk ekzistonin barriera ligjore apo shoqërore për jetën hebreje.
Pikërisht në ato vite, përpara lufte, ndërsa antisemitizmi po rritej në mbarë Europën, Shqipëria shkoi aq larg sa të njihte respektimin e Shabatit si një të drejtë njerëzore të komunitetit hebre, duke u bërë një vend i veçantë në anën tonë të botës që lidhi ligjërisht si punëdhënësit publikë, ashtu edhe ata privatë me detyrimin për ta respektuar atë të drejte.
Gjatë Holokaustit, kur i dërguari nazist Hermann Neubacher kërkoi lista të hebrenjve dhe arin e tyre, përfaqësuesit tanë iu përgjigjën me një fjali që meriton të gdhendet në gur: Mund ta merrni arin. Jo hebrenjtë.
Ari ishte i tyre për ta marrë. Hebrenjtë ishin tanët për t’i mbrojtur.
Kjo nuk është legjendë. Kjo është Shqipëria, ku hebrenjtë nuk i’u fshehën shoqërisë, por shoqëria i fshehu ata.
Dhe nëse doni shpjegimin e kësaj mrekullie, nuk ju duhet një teori politike apo një rabin, ndonëse e di që rabinët dinë t’i shpjegojnë gjërat më të vështira me fjalët më të thjeshta dhe madje edhe mund të parashikojnë mrekullirat.
Por jo, ju duhet vetëm një fjali nga ligji ynë i parë i shkruar në mesjete, Kanuni, kodi shqiptar i nderit: Shtëpia e shqiptarit i përket Zotit dhe mikut. Jo thjesht mikut që ti fton, sigurisht edhe atij, por mikut që të troket në derë, të huajit që ka nevojë për ndihmë. Tradhtia ndaj atij miku është një krim i pafalshëm. Ajo njollos emrin tënd me turp dhe ndëshkon familje të tjera me përjashtim nga jeta e komunitetit.
Kështu më mirë të vdesësh sesa të dorëzosh mikun tënd. Dhe meqenëse hebrenjtë ishin mysafirët e Shqipërisë kur makineria më e frikshme e vdekjes që njerëzimi ka krijuar ndonjëherë mbërriti në tokën tonë, për shqiptarët, dhe mbi të gjitha për shqiptarët myslimanë që atëherë përbënin shumicën dërrmuese, zgjedhja ishte brutalisht e thjeshtë: më mirë të vdesim sesa të dorëzojme hebrenjtë tanë.
Ky kapitull i ndritur i historisë shqiptare mbart një mesazh me rëndësi të ngutshme për botën e sotme, e cila duhet të kujtohet vazhdimisht për atë që Hannah Arendt na mësoi me qartësi të pamëshirshme. E keqja shpesh nuk është djallëzore apo spektakolare, por e zakonshme deri në rrezikun e të qenit e tillë. E keqja është thjesht banale.
Tragjedia e Holokaustit nuk ishte vetëm mizoria e pak vetëve, po pasiviteti i shumëkujt. Por në një vend të vogël, në vendin tonë, ndodhi e kundërta. Populli ynë ishte i varfër, nuk kishte pushtet, nuk kishte ushtri apo kufij strategjikë. Por zotëronte diçka pafundësisht më të çmuar për atë moment të historisë: aftësinë për të parë një fytyrë njerëzore dhe për të njohur në të, një detyrim moral.
Kur të tjerët dorëzonin fqinjët e tyre hebrenj te autoritetet, shqiptarët i ruanin në siguri. Kur nënshtrimi u bë aleati i heshtur i së keqes, gjyshërit tanë zgjodhën rrugën e rrezikshme të përgjegjësisë.
Dhe duke bërë këtë, ata e ruajtën këtë cep të Europës njerëzor, në një kohë kur njerëzorja po zhdukej dita-ditës.
Kjo histori nuk është një dekor për për të mbresuar të tjerët. Është busula që duhet ndjekur nëse duam të mbetemi të denjë për dhuratën e jetës që na është dhënë nga i njëjti Zot, dhe për të bërë diçka të denjë me atë dhuratë në këtë tokë, që fëmijët tanë dhe fëmijët e fëmijëve tanë të mos vuajnë nesër për shkak të asaj që nuk patëm guximin ta përballim sot apo nuk e nxorrëm mësim nga dje.
Prandaj Shqipëria ishte ndër vendet e para në Europë që miratoi legjislacion të ri kundër antisemitizmit, prandaj kemi integruar edukimin për Holokaustin në kurrikulat tona shkollore, dhe prandaj po ndërtojmë në këtë moment, në zemër të Europës, dy hapësira të veçanta kulturore të frymëzuara nga forca tërheqëse e shembujve ndriçues të gjyshërve tanë myslimanë dhe të krishterë, që rrezikuan jetët e tyre për të shpëtuar jetë hebreje.
Por kjo nuk ka të bëjë vetëm me hebrenjtë. Ka të bëjë me njerëzimin.
Dhe jo me njerëzimin si një fjalë e përgjithshme, po me njerëzillëkun tonë.
Për këtë arsye, prej shumë vitesh tashmë, Shqipëria ka ofruar mbrojtje për disa mijëra qytetarë iranianë, opozita e të cilëve ndaj kasapëve të Teheranit ua vuri jetën në rrezik të madh.
Nuk ishte pa rrezik as për ne, dhe nuk është pa rrezik as edhe sot. Të mbetesh njerëzor kur e njerëzishmja jote vihet nën presion nuk është kurrë pa rrezik. Përkundrazi. Dhe pikërisht sepse e morëm përsipër atë rrezik, disa vite më parë Shqipëria pësoi një sulm masiv kibernetik të drejtuar nga Irani, që synonte shkatërrimin e gjithë infrastrukturës sonë publike digjitale.
Ne rezistuam. Ata nuk ia dolën.
Na u tha nga miq të fuqishëm të mos reagonim shumë ndaj Iranit, sepse ata janë të mëdhenj dhe të rrezikshëm. Por ne i dhamë personelit të ambasadës iraniane njëzet e katër orë për të lënë vendin dhe e këputëm edhe fijen krejt të hollë të lidhjes që kishim me Republikën Khomeiniste, të cilën nuk do ta quaj kurrë islamike, sepse Islami është dashuri dhe përulësi, ndërsa khomeinizmi është urrejtje dhe vdekje.
Dhe nuk është e shkruar këtu, por thjeshtë dua të bëj atë çfarë Bibi bën gjatë gjithë kohës, të dalë nga fjala e shkruar dhe të them sa vijon: Një mike e jona, bashkëshorti i të cilës është iranian, më tha që pak ditë më parë në një treg në Teheran, njerëzit ishin të pranishëm dhe ndërkohë u vu zjarri dhe tregu u rrethua nga vrasësit. Njerëzit kishin dy zgjedhje, ose të digjeshin nga flakët brenda tregut, ose të vriteshin në dyert e tregut. Por pyetja ime është kjo: Si është e mundur?! Që ndërkohë që media globale flet për 30 mijë njerëz të vrarë për tre ditë, nuk ka mbledhje në asnjë shesh të botës kundra Ayatollahëve për të bërë thirrje për fundin e këtij regjimi. Natyrisht është një pyetje që nuk kërkon përgjigje prej jush. Ju e dini përgjigjen.
Dhe siç ofruam mbrojtje për ata që u vunë në shënjestër nga mullahët e Teheranit, Shqipëria u bë gjithashtu strehë për disa mijëra të tjerë të shënjestruar nga mullahët e Kabulit, gjatë kaosit qe krijoi tërheqja e çrregullt e forcave të koalicionit nga Afganistani,
Kur shumë të tjerë, më të mëdhenj dhe më të pasur, kthyen shpinën, pasi kishin qenë atje, pasi i kishin premtuar atyre njerëzve liri, demokraci, të drejta për të gjithë e pasi i kishin marrë që të pastronin makinat e tyre, shtëpitë e tyre u zhdukën, ndoshta sepse më të mirët dhe më të ndriturit e shoqërisë së Kabulit nuk ishin mjaftueshëm të bardhë apo ishin tepër myslimanë për ta, por ne patëm bekimin të përfshihemi në rrjetin më të jashtëzakonshëm të solidaritetit që kam parë ndonjëherë.
Financimi, logjistika dhe lidhjet u mblodhën jashtë vendit si uragan. Dhe nuk ishte qeveria e SHBA që e organizoi. Ishin qytetarë amerikanë nga çdo shtresë e fushë e jetës dhe përtej ndarjeve politike, të cilët mobilizuan njerëzillëkun e tyre për të shpëtuar jetë përmes një zinxhiri të jashtëzakonshëm duarsh, që formuan një trekëndësh mes Shteteve të Bashkuara, Shqipërisë dhe Katarit, ku ministri i jashtëm i Katarit i asaj kohe, sot Kryeministër, Mohammed bin Abdulrahman, u shndërrua në një lloj kulle kontrolli të shpresës dhe e ktheu aeroportin e Dohas në një rrugë shpëtimi drejt jetës, për mijëra njerëz që u pritën me dhembshuri në Shqipëri.
Më lini t’Ju siguroj se nuk jam këtu, larg qoftë, për t’i dhënë leksione kujt. Jo vetëm sepse vende të vogla si i imi nuk japin leksione, por marrin leksione gjatë gjithë kohës, por edhe sepse besoj se ata që i japin leksione Izraelit nga larg, rrezikojnë seriozisht të jenë, jo vetëm të jenë pa drejtpeshuar, por thelbësisht të padrejtë.
Megjithatë, besoj fort se kërkimi i paqes nuk ka të bëjë kurrë me sa e keqe apo jo e besueshme ka qenë ana tjetër, por me sa besnik zgjedh të mbetesh ndaj vlerave të tua.
Marrëveshja mahnitëse e paqes mes Izraelit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, në të cilën një udhëheqës botëror i rrallë si Sheikh Mohammed bin Zayed theu epoka të gjata konflikti dhe i mësoi botës me shembull se, nëse kujtojmë se Zoti është në anën tone, por gjithashtu edhe në anën e tjetrit, dhe jemi mjaftueshëm të guximshëm për të kuptuar se nën syrin e qiellit jemi të gjithë në të njëjtën anë të paqes, atëherë paqja nuk është thjesht një rrugë e mundshme drejt së ardhmes, por e vetmja rrugë e mundshme e së ardhmes.
Më shumë se kaq, besoj fort se ajo që e bën unike këtë dritare të re mundësie është momenti i Firences në Lindjen e Mesme.
Ajo që po ndodh këtu pranë në rajonin tuaj ngjan, në sytë e mi, me atë që ndodhi në Europë kur udhëheqje vizionare, të frymëzuara nga moderniteti dhe bukuria, e shndërruan Firencen në djepin e Rilindjes.
Izraeli nuk është më i vetëm në kërkimin e transformimit, inovacionit dhe lidershipit global të së ardhmes në këtë pjesë të botës.
Nga rrugët e Riadit tek oazet e gjelbra të Abu Dhabit dhe brigjet plot jetë të Dohas, ndihet një erë magjepsëse ndryshimi, që ka pak të bëjë me karikaturën e vjetër të spektaklit të ngjyer me ar në shkretëtirë.
Arabia Saudite, nën udhëheqjen e udhëheqësit të ri me iniciativë, të vendosur dhe vizionar, tiparet e së cilës kujtojnë Lorencon e Madhërishëm të Firences, po ndryshon me një shpejtësi marramendëse.
Emiratet e Bashkuara Arabe janë vendosur në pararojë të lidershipit global në axhendën e gjelbër, e gjithashtu të përgjegjësisë sociale përtej kufijve, përtej ngjyrës së lëkurës, përtej dallimeve, ndërkohe qe Katari, i udhëhequr për më shumë se një dekadë nga Emiri i tij i ri dhe largpamës, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, ka bërë një kapërcim të jashtëzakonshëm në skenën botërore dhe, falë po kështu edhe një gruaje aktive, motrës së tij, Sheikha Al Mayassa, po shndërrohet në një laborator të madh të transformimit urban dhe të stilit të jetesës së nje rruge te re.
Emëruesi i përbashkët sot mes fqinjëve tuaj arabë është një shtysë për modernizim në çdo drejtim dhe për zbukurim në çdo hap, dhe së bashku ata po e bëjnë këndin e vjetër dhe të mrekullueshëm të Europës të duket papritur i zymtë dhe i zbehtë. Po ka një pikëpyetje që kokëfortë ngrihet mbi gjithë këtë.
Si mund të bashkëjetojë kjo histori e jashtëzakonshme e një të ardhmeje të ndritur, e shkruar me fuqinë e çliruar të shpresave dhe ëndrrave në shkretëtirë, me plagën e madhe të hapur të një konflikti që ka sjellë vuajtje dhe shkatërrim kaq të zgjatur, një plagë që ende qëndron në zemër të Lindjes së Mesme si një kurth i aftë të përpijë në errësirën e vet çdo ëndërr madhështie që po ndërtohet përreth këtij rajoni.
Është e pamundur, nuk ka sasnjë shans që të dyja të rrinë së bashku për gjatë. Ndaj uroj fort që marrëveshjet abrahamike do të vbazhdojnë dhe uroj që ndodhta duke hedhur sytë nga e shkuara e përgjakshme me sytë e një ardhmeje të shndritshme dhe jo anasjelltas, ky rajon në tërësi mundet, ashtu siç Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ndonje tjeter, ka bërë tashmë të zbulojë jo vetëm se paqja është e mundur, por se paqja mund t’i ngreje të gjitha vendet paqebërëse pothuajse si një mrekulli, lart ne hapesiren e besimeve abrahamike.
Shqipëria nuk mund të ndihet më e bekuar sesa kur i numëron si Izraelin ashtu edhe vendet arabe, ndër miqtë e saj të ngushtë. Edhe Turqinë meqë ra fjala. Ne synojmë t’i thellojmë këto marrëdhënie dhe qëndrojmë të vendosur në gatishmërinë tonë për të marrë pjesë, së bashku me vëllezërit tanë arabë, turq dhe të tjerë, në forcën e ardhshme ndërkombëtare të stabilizimit në Gaza.
Zoti kryetar i Parlamentit, ju e dini, ju thatë këtu që hebrenjtë flasin gjatë, por nuk e dini që ne ballkanasit flasim edhe më gjatë.
Premtoj që Kohës bujare që më keni lejuar per të zëne këtë vend kaq të veçantë po i vjen tani fundit. Dhe ashtu siç e hapa fjalimin me fjalët e një martiri arab të paqes, fjalët me të cilat dua ta mbyll, vijnë nga një martir hebre i paqes, Kryeministrit Yitzhak Rabin të Izraelit, i bekuar qoftë kujtimi i tij, të thëna per izraelitët dhe palestinezët pikërisht tridhjetë vjet më parë nga ky vend, ku qëndroj sot:
“Nga thellësia e zemrave tona, u bëjmë thirrje të gjithë qytetarëve të Shtetit të Izraelit, sigurisht atyre që jetojnë në Jude, Samari dhe Rripin e Gazës, si edhe banorëve palestinezë, t’i japin vënies së paqes një shans, t’i japin një shans dhënies fund të akteve të armiqësisë, t’i japin një jete tjetër një shans, një jete të re. U bëjmë thirrje hebrenjve dhe palestinezëve njësoj të tregojnë vetëpërmbajtje, të ruajnë dinjitetin njerëzor, të sillen në mënyrë të denjë dhe të jetojnë në paqe dhe siguri. Ne po nisim një rrugë të re që mund të na çojë drejt një epoke paqeje, drejt përfundimit të luftërave.”
Amen.
I bekuar qoftë kujtimi i atyre që u flijuan.
Le të mbetet si busull, guximi i atyre që refuzuan të binden.
Le të lulëzojë Shteti i Izraelit dhe të jetë i sigurt përjetësisht.
Le të jenë palestinezët të lirë dhe të jetojnë me dinjitet në shtetin e tyre.
Dhe le të mbeten dy kombet tona të vogla, por të mëdha në shpirt, të lidhura përjetë, jo vetëm nga historia, por edhe nga përkushtimi i përbashkët për ta mbajtur njerëzimin njerëzor.
Faleminderit.
Kryeministri Edi Rama në Parlamentin e Izraelit
1 nga 11
Kryeministri Edi Rama në parlamentin e Izraelit - Foto: Kryeministria
TIRANË, 26 janar /ATSh/ Kryeministri Edi Rama, mbajtoi sot një fjalim historik në Knesset, parlamenti i Izraelit, në një seancën plenare speciale.
Gjatë fjalës së tij, kreu i qeverisë u ndal tek situata në Gaza, ku theksoi se Hamasi është “xhelati i Gazës” dhe se deri “sa të çmontohet plotësisht, 2 milionë të burgosurit e tij nuk do të jenë kurrë të lirë dhe asnjë paqe nuk do të jetë dot jetëgjatë”.
Rama deklaroi më tej se Shqipëria është bërë Anëtare Themeluese e Bordit të Paqes, një nismë e mbështetur nga presidenti amerikan Donald Trump, me synim arritjen e paqes dhe zgjidhjen e konflikteve në vendet e përfshira nga lufta.
“Askush më mirë sesa Shqipëria nuk mund të dëshmojë një të vërtetë të thjeshtë, se qenia mysliman dhe antihebre njëkohësisht, nuk vjen nga besimi në Zot, por nga tradhtia më neveritshme ndaj Zotit. Nuk ka nder më të madh dhe as përgjegjësi më të rëndë, sesa të dëshmosh këtë të vërtetë, këtu në zemër të Izraelit, në një moment kur lufta e dhimbshme në Gazë, përmes vuajtjes së padurueshme të familjeve të pafajshëm si izraelite ashtu dhe palestineze ka hapur një dritare të re mundësie që përpjekjet për ndërtimin e paqes të kenë sukses.
“Nuk ka dyshim, një pjesë e këtij nderi të madh për mua lidhet me faktin se vij pak ditë pasi parlamenti shqiptar ratifikoi vendimin për t’iu bashkuar presidentit Trump, në përpjekjen e tij për paqen dhe zgjidhjen e konflikteve dhe për ta bërë Shqipërinë Anëtare Themeluese të Bordit të Paqes, ku do të kontribuojmë me përulësi në detyrën monumentale për ta kthyer këtë dritare të re mundësie në një horizont të ri shprese e begatie për popullin e Gazës dhe Rajonit”, tha Rama.
Në fjalimin e tij, Rama bëri një paralelizëm mes Gazës dhe historisë së diktaturës komuniste në Shqipëri, duke përmendur tunelet e ndërtuara nga sistemi komunist në Tiranë për të “torturuar armiqtë”, që sot janë kthyer në muze. Kryeministri tha se Hamasi mban peng popullin palestinez.
“Ka një tunel në zemër të Tiranës. U ndërtua për të torturuar të ashtuquajturit “armiqtë e popullit” dhe më së fundmi për t’i bërë ballë një sulmi nga ShBA apo Bashkimi Sovjetik, paranoja e derdhur nga një regjim që kishte frikë nga çdo rreze lirie dhe e mbante popullin e vet peng në një burg në qiell të hapur. Kjo kujtesë e gjallë më ka bërë gjithmonë të ndjej keqardhje për figura apo organizata ndërkombëtare, të respektuara me qëllime të mira që me të drejtë e kanë përshkruar Gazën si një burg në qiell të hapur, por kanë dështuar që të identifikojnë autorin e vërtetë të burgosjes së popullit të Gazës.
“Ata kanë ngatërruar gishtin me atë që gishti tregon, dhe kësisoj, duke bërë këtë, dështuan që të thonë se xhelati i Gazës është Hamasi, askush tjetër përveç Hamasit. Ideologjia e tij e terrorit kundër vetë popullit të vet, më së pari, dhe kundër kombit hebre, dogma e tij totalitare se asnjë jetë palestineze nuk vlen të jetohet derisa shteti i Izraelit të asgjësohet, derisa hebreu i fundit të zhduket nga Toka e Shenjtë, derisa Hamasi të çmontohet e shpërbëhet plotësisht, 2 milionë të burgosurit e tij, nuk do të jenë kurrë të lirë dhe asnjë paqe nuk do të jetë dot jetëgjatë”, tha Rama.
Rama iu referua tuneleve të ndërtuara nga Hamasi dhe krimeve të 7 tetorit 2023, duke propozuar që disa prej tyre të ruhen si dëshmi historike. Kreu i qeverisë shtoi se vetëm duke zhdukur në rrënjë shkaqet e terrorit, mund të parandalohet përsëritja e tmerreve të tilla.
“Sot ai tunel në Tiranë është shndërruar në një hapësirë që u kushtohet viktimave të atyre që e ndërtuan fillimisht këtë tunel dhe uroj me gjithë zemër që disa nga tunelet e panumërta të terrorit që Hamasi ndërtoi, ku pengjet e rrëmbyera të 7 tetorit u vranë, u përdhunuan, u torturuan dhe u katandisën në kapje njerëzore të shekullit të 21-të të burgosurve të kampeve naziste shfarosëse, të ruhen si pjesë e planit të ri të rindërtimit të Gazës dhe më pas si një dëshmi përcaktuese në favor të paqes së qëndrueshme midis dy shteteve në të ardhmen.
“Ato duhet të qëndrojnë si tunele të kujtesës kolektive dhe të shërimit të përbashkët, ku si vuajtja prej ferrit e pengjeve, ashtu edhe humbja e jashtëzakonshme e jetëve palestineze, të shndërruara në lëndën e parë të trupave njerëzore për sistemin më djallëzor të mbrojtjes të ndërtuar ndonjëherë nga mendja e ligë njerëzore, si një lëndë e parë, gurët e të cilëve kanë qenë trupat njerëzorë, të shërbejnë si qirinj të ndezur përjetësisht të faljes pa harrim dhe si thirrje e përhershme për të gjithë, që tmerre të tilla të mos ndodhin më kurrë e që kjo të ndodhë, shkaqet që çojnë këtu duhet të zhduken nga rrënjët”, tha Rama.
Kryeministri Edi Rama në Parlamentin e Izraelit
1 nga 11
Kryeministri Edi Rama në parlamentin e Izraelit - Foto: Kryeministria
UASHINGTON, 26 janar /ATSH-AFP/ – Aeroplanmbajtësja amerikan “Abraham Lincoln” dhe eskorta e saj kanë mbërritur në Lindjen e Mesme, njoftoi sot ushtria amerikane, duke forcuar kështu praninë e saj në rajon në një periudhë tensionesh të forta me Iranin.
Donald Trump kishte siguruar javën e kaluar se një armatë amerikane po nisej drejt Gjirit dhe se Uashingtoni po monitoronte me kujdes Iranin, ku pushteti kishte shtypur me gjak protesta masive.
Presidenti amerikan disa herë ka kërcënuar se mund të godasë Iranin për t’iu përgjigjur këtij shtypjeje, por dukej se ishte tërhequr nga ky kërcënim, pasi kishte siguruar se Teherani kishte pezulluar ekzekutimet e planifikuara të protestuesve.
”Anija, që deri më tani ndodhej në Detin e Kinës Jugore, është aktualisht e vendosur në Lindjen e Mesme për të promovuar sigurinë dhe stabilitetin rajonal”, deklaroi në X komanda ushtarake amerikane për Lindjen e Mesme (Centcom).
Që përpara njoftimit të Centcom-it, regjimi iranian kishte paralajmëruar sot për çdo ndërhyrje amerikane.
“Mbërritja e një anijeje të tillë lufte nuk do të ndikojë në vendosmërinë e Iranit (…) për të mbrojtur kombin”, tha zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Esmail Baghai duke iu referuar dukshëm anijes.
“Republika Islamike e Iranit ka besim në kapacitetet e saj”, shtoi ai.
Irani dhe Izraeli zhvilluan në qershor 2025 një luftë 12-ditore, e shkaktuar nga një sulm pa precedent i Izraelit kundër objekteve ushtarake dhe bërthamore në territorin iranian dhe zona të banuara.
Shtetet e Bashkuara iu bashkuan ofensivës së aleatit të tyre izraelit duke goditur tre site bërthamore.
Të dobësuar tashmë nga kjo luftë, Irani ka shtypur me dhunë protestat e fundit, me bilancin që tani arrin afërsisht 6 000 të vdekur sipas një organizate për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, e cila po heton mijëra vdekje të tjera të mundshme./ /Ad.Ab./ a.jor.
TIRANË, 26 janar /ATSH/ Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu vlerësoi rolin historik dhe unik të Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke theksuar se shpëtimi i hebrenjve nga shqiptarët përbën një shembull të rrallë humanizmi dhe guximi që nuk do të harrohet kurrë.
Në fjalën e mbajtur sot në një seancë plenare të veçantë të parlamentit të Izraelit, ku ishte i ftuar kryeministri Edi Rama, Netanyahu, tha se “ai kapitull i historisë sonë nuk do të harrohet kurrë ndër breza. Por ajo që nuk do të harrohet po kështu është edhe shembulli i atyre njerëzve që shpëtuan hebrenjtë dhe i ndihmuan të iknin nga persekutimi”.
Sipas tij, ajo që ndodhi në Shqipëri gjatë pushtimit italian dhe nazist ishte unike. “Dhjetëra e qindra shqiptarë myslimanë rrezikuan jetën për të shpëtuar hebrenjtë. Ata i fshehën, ndanë bukën me ta dhe vunë në rrezik jo vetëm veten, por edhe anëtarët e fundit të familjeve të tyre për t’i mbrojtur”, tha Kryeministri izraelit.
Netanyahu theksoi se Shqipëria përfaqësonte një shembull të rrallë në Evropën e asaj kohe. “Shqipëria ishte ishulli i paqes në oqeanin e së keqes dhe këto akte heroike tregojnë vlerat më të mëdha të një vendi që nderonte miqtë”, deklaroi ai.
Duke iu referuar marrëdhënieve dypalëshe pas Luftës së Dytë Botërore, Netanyahu kujtoi se Shqipëria kaloi dekada të vështira nën regjimin komunist, ndërsa Izraeli u njoh zyrtarisht nga Shqipëria në vitin 1969. “Pas ndryshimeve politike 35 vite më parë, Shqipëria dhe Izraeli forcuan marrëdhëniet diplomatike”, u shpreh ai.
Kryeministri izraelit vlerësoi gjithashtu reformat e ndërmarra nga Shqipëria vitet e fundit. “Nën drejtimin tuaj, Shqipëria është kthyer në një kopsht të gjallë të Evropës që ka sukses. Unë i vlerësoj reformat që keni ndërmarrë për të përmirësuar situatën e tregut në Shqipëri dhe këtë e vlerësojnë edhe investitorët izraelitë që po vijnë në Shqipëri. Ne jemi të gatshëm t’ju ndihmojmë me çdo gjë: mbështetje për siguri, në luftën kundër terrorit, novacion, teknologji, tregti e kulturë”, deklaroi Netanyahu.
TIRANË, 26 janar /ATSh/ Kryeministri Edi Rama mbajtoi sot një fjalim historik në Knesset, parlamenti i Izraelit, në një seancën plenare të veçantë.
Në qendër të fjalës së tij kryeministri Rama vuri marrëdhëniet mes dy vendeve, harmoninë fetare shqiptare dhe rolin unik të Shqipërisë në shpëtimin e hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Kreu i qeverisë bëri të ditur se në Vlorë do të hapet muzeu i parë kushtuar mbrojtjes së hebrenjve.
Kryeministri kujtoi edhe vizitën historike të presidentit izraelit Isaac Herzog në Tiranë, si kreu i parë i shtetit izraelit që vizitoi Shqipërinë, gjatë së cilës vendosi një kurorë në Memorialin e Holokaustit.
Duke u ndalur te toleranca fetare, Rama theksoi se në shumë familje shqiptare ndodh që të jenë edhe të feve të ndryshme, ndërsa bëhen së bashku për të festuar ditët e tyre të rëndësishme.
“E njëjta gjë vlen për të katër komunitet tona fetare, të cilët festojnë ditët e rëndësishme të njëri-tjetrit dhe për krerët e tyre të cilët mblidhen rregullisht, ashtu siç u mblodhën për të shoqëruar presidentin Herzog, kur ai vendosi një kurorë në Memorialin tonë të Holokasutit në Tiranë gjatë vizitës së tij historike si kreu i parë i shtetit izraelit që zbriti në tokën shqiptare”, tha Rama.
Rama theksoi se Shqipëria krenohet me 73 shqiptarë të të gjitha besimeve, të njohur si “Të drejtë midis kombeve”, emrat e të cilëve janë përjetësuar në Yad Vashem.
“Është një shpirt i farkëtuar përgjatë shekujsh vështirësish, pushtimesh e varfërie. Ishte i njëjti shpirt që i nxori shqiptarët e të gjitha besimeve në rrugë, për të pritur e përshëndetur papa Françeskun dhe me zërin tij korrigjoi termin që ne përdorim shpesh: “Jo, – tha Ati i Shenjtë, – juaja nuk është tolerancë fetare, është vëllazëri fetare, sepse nuk mbështetet te durimi, por te bindja e qetë se besimi nuk dobësohet nga prania e një besimi tjetër, por hapet prej tij”. Atij shpirti ne i detyrojmë krenarinë e njërit prej nderimeve më të mëdha morale, 73 shqiptarë të të gjitha besimeve, të njohur si “Të drejtë mes kombesh”, kujtimi i të cilëve ndriçon brenda mureve të dinjitetit njerëzor në Yad Vashem”.
“Me të njëjtën krenari së shpejti do të hapim muzeun tonë të parë kushtuar mbrojtjes e shpëtimit të hebrenjve, në qytetin e Vlorës, dikur qyteti më i madh mesjetar në Shqipëri, ku, pa gjejeni, në shekullin e 16-të hebrenjtë që iknin nga persekutimi në Perëndim përbënin më shumë se gjysmën e popullsisë së tij”, tha Rama.
Kreu i qeverisë shtoi se “të rinjtë tanë dhe vizitorët e shumtë që vijnë nga e gjithë bota të vizitojnë vendin tonë, ku numri i turistëve izraelitë u rrit shumë më shumë se çdo vend tjetër, do të shohin me sytë e tyre dhe do të dëgjojnë me veshët e tyre sesi Shqipëria e vogël ka qenë një strehë e sigurt për hebrenjtë shumë kohë më parë, se si shqiptarët e zakonshëm e bënë këtë vend shumë të vogël të vetmin vend në hartën e Evropës që doli nga Lufta e Dytë Botërore me më shumë hebrenj seç kishte kur hyri në të”.
Rama nënvizoi se “askush tjetër në Evropë nuk mund të pretendojë një faqe kaq të pastër historie, pa asnjë hebre, pa as edhe një hebre të dorëzuar”.
Kryeministri Edi Rama në Parlamentin e Izraelit
1 nga 11
Kryeministri Edi Rama në parlamentin e Izraelit - Foto: Kryeministria
TIRANË, 26 janar /ATSH/ Në një seancë plenare speciale të mbajtur në Knesset, parlamentin e Izraelit, kryeministri Benjamin Netanyahu në fjalën e rastit vlerësoi si mjaft pozitive marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Izraelit, duke i cilësuar ato si më të fortat ndonjëherë si në aspektin qeveritar, ashtu edhe në atë personal.
“Sot marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe shtetit të Izraelit janë më të mira se kurrë, si në aspektin qeveritar, ashtu edhe në atë personal”, u shpreh Netanyahu, duke theksuar simbolikën e flamurit shqiptar. “Kur shoh sot dy kokat e shqiponjës që shikojnë në drejtime të ndryshme, shoh një shembull të së shkuarës dhe të së ardhmes”.
Ai shtoi se kjo simbolikë përfaqëson një vizion të përbashkët drejt së ardhmes, të bazuar në forcimin e mirëqenies dhe sigurisë mes dy vendeve. “Shoh diçka që simbolizon një shikim drejt së ardhmes, që bëhet më i fortë, me më shumë mirëqenie dhe më shumë siguri midis dy vendeve tona”, tha ai.
Kryeministri izraelit vlerësoi gjithashtu rolin e Shqipërisë në arenën ndërkombëtare, duke theksuar mbështetjen e saj të hapur për Izraelin. “Qeveria juaj po hap krahët, ashtu si shqiponja në flamurin tuaj. Përpjekjet që po bëni për ta çuar Shqipërinë përpara dhe miqësia e thellë për Izraelin, e shfaqur hapur në forume ndërkombëtare, duke qëndruar në anën e së vërtetës dhe kundër gënjeshtrës, janë të çmuara për ne”, u shpreh Netanyahu.
Duke folur për situatën e sigurisë, Netanyahu iu referua sulmit të 7 tetorit 2023 nga Hamasi, duke e cilësuar atë si një akt terrorist çnjerëzor. “Ajo që pamë ishte çnjerëzore. Terroristët vranë, përdhunuan dhe dogjën njerëz të pafajshëm. Ky ishte akti hapës i një lufte që synonte të na fshinte nga faqja e dheut”, tha ai.
Netanyahu theksoi se Izraeli do të vijojë përpjekjet për të garantuar sigurinë e tij. “Ne do të luftojmë kundër kujtdo që na sulmon. Ushtarët tanë do të mbrojnë shtëpitë tona dhe vlerat tona”, u shpreh ai, duke shtuar se Izraeli ka arritur të kthejë të gjithë pengjet, si ata të gjallë, ashtu edhe ata që kanë humbur jetën.
Sipas tij, faza e radhës është çarmatimi dhe shpërbërja e Hamasit. “Faza tjetër është shpërbërja e Hamasit dhe çarmatimi i Gazës, dhe ne duam ta përshpejtojmë këtë proces”, deklaroi Netanyahu.
Në fjalën e tij, Kryeministri izraelit vlerësoi edhe rolin e Shqipërisë si një vend me shumicë myslimane që promovon bashkëjetesën dhe paqen. “Shqipëria është shembull i bashkëjetesës. Ky është islam i moderuar, krejtësisht kundër ekstremizmit dhe xhihadit”, tha ai.
“Ju, Edi, keni shumë vlera. Shkalla juaj morale është e lartë. Por, fatkeqësisht, disa shtete janë bërë pjesë e propagandës që mbështesin islamin në vend të liberalizmit. Shohim urrejtje në vendet europiane duke mbështetur terrorin. Heshtja e shumë vendeve europiane teksa shohin terrorin në Iran është standard i dyfishtë i politikës së tyre. Pra nëse do të sulmohej Izraeli atëherë nuk do flisnin për gjenocid, por nëse do të sulmojë Izraeli do të flitej për gjenocid”, tha kryeministri izraelit Netanyahu.
GJENEVË, 26 janar /ATSH-AFP/ – Qindra emigrantë besohet se kanë humbur jetën ose janë zhdukur në Mesdhe gjatë janarit, njoftoi sot Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (IOM ) e Kombeve të Bashkuara.
”IOM-i është thellësisht i shqetësuar nga raportet për disa anije mbytura. Kushtet e këqija të motit kanë penguar fort operacionet e kërkim-shpëtimit”, thuhet në një komunikatë të organizatës, e cila po verifikon informacionet.
“Vetëm gjatë javëve të para të 2026-ës, kemi frikë se qindra persona mund të jenë zhdukur”, shtoi organizata.
Gjatë 10 ditëve të fundit janë raportuar tre anije të mbytura, dy më 23 janar dhe një më 25 janar, të cilat besohet se shkaktuan 104 viktima”, tha Jorge Galindo, zëdhënës i IOM-it.
Sipas IOM-it, anijet ishin nisur nga Libia dhe Tunizia.
”IOM gjithashtu po heton zhdukjet e anijeve që dolën nga Tunizia, me rreth 380 persona”, shtoi ai.
”Këta persona ndodheshin në nëntë anije të ndryshme, të cilat besohet se u mbytën midis 14 dhe 21 janarit”, tha Merna Abdelazim, analiste e të dhënave në projektin “Missing Migrants” të IOM.
Agjencia e OKB-së ka mundur të konfirmojë vetëm tre vdekje lidhur me incidentin e 23 janarit.
“Në Lampedusa, Itali, tre persona kanë vdekur gjatë një operacioni kërkim-shpëtimi që përfshinte një anije nisur nga Tunizia”, njofton IOM-i./ /Ad.Ab./ a.jor.
PRISHTINË, 26 janar /ATSh/ Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka vlerësuar avancimin e Aktit të Vlerësimit të Diskriminimit në Luginën e Preshevës në Komitetin e Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve të ShBA-së, duke thënë se kjo dërgon një mesazh të qartë se diskriminimi sistematik ndaj komunitetit shqiptar në Serbi nuk do të mbetet më i padukshëm apo i toleruar.
Ajo ka theksuar se Serbia, sipas saj, ka kryer vazhdimisht shkelje të rënda ndaj të drejtave të pakicave, duke përmendur: pasivizimin e adresave si mjet për “spastrim etnik” administrativ, shtypjen e gjuhës shqipe, përjashtimin nga institucionet publike, diskriminimin në arsim, margjinalizimin ekonomik dhe frikësimin nga autoritetet qendrore.
Osmani ka përgëzuar kongresistin amerikan Keith Self për prezantimin dhe mbështetjen e këtij akti, si dhe kryetarin e komitetit Brian Mast dhe anëtarin kryesor Gregory Meeks për udhëheqjen, ndërsa ka falënderuar edhe të gjithë deputetët që votuan pro me mbështetje dypartiake.
“Serbia ka kryer vazhdimisht shkelje autoritare të të drejtave të pakicave, duke përfshirë fushatën e qëllimshme të pasivizimit për spastrim etnik përmes mjeteve administrative, shtypjen e gjuhës shqipe, përjashtimin nga institucionet publike, diskriminimin në arsim, margjinalizimin ekonomik dhe frikësimin nga autoritetet qendrore”, shkruan Osmani.
Po ashtu, ajo ka shprehur mirënjohje për organizatën “Albanians4USA”, duke thënë se ka ndihmuar që zëri i shqiptarëve të Luginës së Preshevës të dëgjohet në nivelet më të larta të politikëbërjes në SHBA.
Katër ditë më parë, kongresmeni amerikan Keith Self ka prezantuar në Kongres Aktin për Vlerësimin e Diskriminimit në Luginën e Preshevës, një nismë ligjore që synon të adresojë trajtimin e shqiptarëve nga autoritetet serbe.
Për këtë pati reaguar, edhe deputeti i vetëm shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi.
Ai shprehu mirënjohje për kongresmenin Keith Self.
TEL AVIV, 26 janar /ATSH-AFP/ – Me njoftimin e sotëm për riatdhesimin e eshtrave të Ran Gvilit në Izrael, asnjë nga 251 pengjet e rrëmbyera më shumë se dy vjet më parë nuk mbahet aktualisht në Rripin e Gazës.
Shumica – 207 prej tyre – ishin rrëmbyer të gjallë gjatë sulmit të paprecedentë të nisur nga lëvizja islamike palestineze Hamas në Izrael më 7 tetor 2023.
Nga këta, 166 mbijetuan dhe 41 vdiqën në robëri, përfshirë tre që u vranë gabimisht nga ushtria izraelite në dhjetor 2023.
Ndërsa muajt kalonin, u zbulua se 44 pengjet e mbetura ishin vrarë më 7 tetor 2023 dhe ishin çuar në Rripin e Gazës.
Shumica dërrmuese e pengjeve (216), qofshin të vdekur apo të gjallë, ishin izraelitë, përfshirë rreth 100 me shtetësi të dyfishtë ose edhe të trefishtë.
Gjithashtu u rrëmbyen 31 fermerë tajlandezë, dy studentë nga Nepali dhe Tanzania, një punonjës shëndetësor filipinas dhe një shtetas franko-meksikan.
Lirimet dhe riatdhesimet u kryen kryesisht gjatë dy armëpushimeve në nëntor 2023 dhe janar-shkurt 2025, si dhe që nga fillimi i armëpushimit më 10 tetor.
Pesë pengje të gjalla u liruan gjithashtu jashtë periudhave të armëpushimit nga Hamasi, ndërsa tetë individë të gjallë dhe 50 trupa u riatdhesuan gjatë operacioneve ushtarake izraelite.
– Dy fëmijë vdiqën në robëri –
Shumica e pengjeve (166) u kapën në kibuce pranë kufirit me Rripin e Gazës, veçanërisht në kibucin ”Nir Oz” (76) dhe kibucin ”Beeri” (34).
Dyzet e tre pengje u rrëmbyen gjithashtu ndërsa përpiqeshin të iknin nga festivali muzikor ”Tribe of Nova”.
Ndërsa pengjet ishin kryesisht civilë, kishte edhe 25 ushtarë, shumica dërrmuese e të cilëve ishin të rinj që kryenin shërbimin e tyre ushtarak në bazat përreth Rripit të Gazës.
Pothuajse gjysma e këtyre ushtarëve (11) u morën tashmë të vdekur.
Pengu më i ri, Kfir Bibas, ishte një foshnjë tetë muajsh e gjysmë kur u rrëmbye së bashku me nënën dhe vëllain e tij katërvjeçar.
Të 36 të miturit e marrë peng u kthyen të gjallë, përveç vëllezërve Bibas, të cilët u riatdhesuan në arkivole në shkurt të vitit 2025.
Midis pengjeve të rritur, 71 ishin gra dhe 144 ishin burra.
Katër pengjet ishin më të moshuar se 85 vjeç në kohën e rrëmbimit të tyre.
PRISHTINË, 23 janar /ATSh/ Platforma qytetare “Liria ka Emër” njofton opinionin publik se ka siguruar lejen zyrtare nga Komuna e Prishtinës për shfrytëzimin e hapësirës publike, me qëllim të organizimit të marshit qytetar me moton “Drejtësi, jo politikë!”.
Marshi do të mbahet më 17 shkurt, duke filluar nga ora 14:00′, në hapësirën publike të miratuar nga autoritetet komunale, në përputhje të plotë me kërkesën e paraqitur nga organizatorët dhe me legjislacionin në fuqi.
Sipas dokumentit zyrtar të lëshuar nga Komuna, leja është dhënë për përdorimin e hapësirës publike në orarin e kërkuar, duke garantuar kështu mbarëvajtjen e aktivitetit qytetar në mënyrë paqësore dhe të rregullt.
Platforma “Liria ka Emër”, nëpërmjet një njoftimi u bën thirrje qytetarëve të Prishtinës dhe mbarë Kosovës që t’i bashkohen këtij marshimi paqësor, si shprehje e kërkesës për drejtësi të paanshme për ish-krerët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilët po mbahen në paraburgim në Hagë për më shumë se pesë vite.
Ky marsh është një thirrje qytetare për respektimin e parimeve të drejtësisë, dinjitetit njerëzor dhe për ndarjen e qartë të drejtësisë nga politika.
TIRANË, 26 janar /ATSh/ Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA) riktheu në detyrë prokurorin e Vlorës, Xhemal Saliaj, i cili ishte shkarkuar nga Komisionit të Pavarur të Kualifikimit (KPK) më 7 tetor 2024.
Vendimi u shpall sot nga trupi i gjykues i KPA i përbërë nga Ina Rama kryesuese, Sokol Çomo relator, Mimoza Tasi, Natasha Mulaj, Rezarta Schuetz anëtare.
Në përfundim të gjykimit në dhomë këshillimi, trupi gjykues, me shumicë votash, vendosi ndryshimin e vendimit të KPK-së dhe konfirmimin në detyrë të prokurorit Xhemal Saliaj.
Ky vendim është përfundimtar dhe ka efekt të menjëhershëm.
Saliaj u shkarkua pasi sipas KPK-së u konkludua se nuk arriti nivel të besueshëm në vlerësimin e pasurisë dhe se në vlerësimin tërësor kishte cënuar besimin e publikut te drejtësia.
TIRANË, 26 janar /ATSH/ Kanë përfunduar restaurimet në Urën e Niçës në Pogradec, një monument kulture me rëndësi të veçantë historike dhe kulturore, i cili deri para ndërhyrjes ishte pjesë e listës së objekteve më të rrezikuara për shkak të degradimit të avancuar strukturor.
Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, ndau në rrjetet sociale pamje nga ura e restauruar, teksa bëri të ditur se ndërhyrja garantoi stabilitetin e saj afatgjatë.
“Ndërhyrja restauruese e vitit 2025 e shpëtoi monumentin nga rrënimi, duke garantuar stabilitetin e tij dhe ruajtjen e vlerave historike dhe kulturore”, u shpreh ministri Gonxhja.
Sipas ministrit, restaurimi u fokusua në konsolidimin strukturor të urës, restaurimin e elementëve karakteristikë arkitektonikë dhe përdorimin e materialeve tradicionale, në përputhje me standardet e ruajtjes së trashëgimisë kulturore.
E vendosur në fshatin Niçë, në bashkinë Pogradec, Ura e Niçës gëzon një ndjeshmëri të veçantë në komunitetin vendas, pasi konsiderohet pjesë e identitetit kulturor të zonës dhe një dëshmi e rëndësishme e trashëgimisë historike lokale.
Përfundimi i restaurimit i jep monumentit një rol të ri jo vetëm në ruajtjen e vlerave kulturore, por edhe në promovimin e turizmit kulturor në rajonin e Pogradecit, duke e kthyer Urën e Niçës në një aset të rëndësishëm për zhvillimin e qëndrueshëm të zonës.
Login
