Pretendimi: Kjo video tregon futbollisitin Cristiano Ronaldo duke punuar në një supermarket Kaufland

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

———————————————–

Një video që duket se tregon futbollistin portugez Cristiano Ronaldo në “ditën e parë të punës në Kaufland,” një rrjet supermarketesh gjerman.

Megjithatë, video e mësipërme nuk është e vërtetë. Ajo është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI). 

Një tregues që na bën të dyshojmë vërtetësinë e videos është fakti se, në të, portugezi Ronaldo duket se flet rumanisht. 

Më tej, me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në Instagram nga një llogari rumune, e cila poston shpesh përmbajtje të gjeneruara dukshëm me AI.

Nuk ka ndonjë provë, dëshmi apo raportim se futbollisti i famshëm portugez ka punuar në një supermarket Kaufland. Nëse kjo do të kishte ndodhur vërtet, do të prisnim që të kishte foto dhe video të tjera të kësaj ngjarjeje të habitshme.

Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post I gjeneruar ky version i CR7 si punonjës supermarketi appeared first on Faktoje.al.

Jona Cenameri

“Ja shikoje vetë sa keq është gjendja”, “Të lutem bëji fotot, video të gjithave, ekspozoji”, “Do sëmuremi”, “Ishalla dëgjohesh ti te Bashkia”.

Këto janë disa nga fjalët që dëgjova nga banorët në zonën e njësisë administrative numër 6, apo siç njihet në të folurën e përditshme, zona e Kombinatit.

Atje, koshat e plehrave ishin të tejmbushur, të rrethuar nga mbeturinat e lëna rreth e përqark në cepat e tyre si dhuratat poshtë pemës së Krishtlindjeve.

Vetëm pak muaj më parë, në gusht 2025, kryeministri Edi Rama njoftonte krijimin e një institucioni të ri për menaxhimin e mbetjeve: Operatorit Kombëtar të Trajtimit të Mbetjeve.

Sipas tij, ky operator “do të jetë në dispozicion të gjithë republikës, patjetër të pushtetit vendor, të qytetarëve dhe misionit për anëtarësimin në BE”, duke përqendruar trajtimin e mbetjeve në një strukturë kombëtare dhe jo më në dorë të bashkive.

Rama e cilësoi këtë si “kapitullin më sfidues të negociatave me BE-në” dhe premtoi “një paketë të re reformash dhe masash” për menaxhimin e integruar të mbetjeve, përfshirë edhe krijimin e “fondit të ekonomisë së mbetjeve”.

Sipas një përgjigjeje zyrtare që Bashkia Tiranë i ka dërguar Faktoje.al në muajin shtator, shërbimi i pastrimit në territorin e bashkisë realizohet nga shoqëria publike “Eco Tirana” sh.a. Vetëm për grumbullimin dhe transportimin e mbetjeve urbane, kostoja vjetore e parashikuar arrin në 1,142,855,362 lekë me TVSH.

Në terren, megjithatë, premtimet për reformë duken shumë larg koshave të tejmbushur që takova në Kombinat.

Banorët dukeshin të qetë, të mësuar fare mirë me këtë gjendje. Gjatë rrugës sime në këmbë i shikoja teksa gjithë delikatesë i vendosnin plehrat mbi kosha në mënyrë të atillë që të mos humbej balanca dhe ato të binin bashkë me qeset e tjera poshtë.

Afër qendrës së Kombinatit, tek tregu, edhe korsia e biçikletave, edhe zona rreth pemëve të mbjella që ndodheshin afër dhe para koshave, ishte e përmbytur nga mbeturinat që në fakt duhet të ishin brenda tyre.

Pasi pyeta banorët për vendndodhjen e pallateve të rindërtuara pas tërmetit të vitit 2019, u drejtova për nga qendra e Kombinatit, aty ku gjendej dhe objekti i njësisë administrative numër 6.

Kjo ndërtesë, përgjegjëse për punët e brendshme vendore të kësaj njësie, e ndante murin me një godinë e cila dukej si një relike e një kohe tjetër. Kjo godinë qëndronte në këmbë por ishte e boshatisur, dukshëm e dëmtuar nga tërmeti, e krisur dhe e shembur vende-vende. Disa prej ngrehinave të saj ishin mbushur edhe me plehra.

Godina kishte 10 harqe dhe disa hyrje nën to; në njërën prej tyre më zunë sytë një zotëri dhe iu afrova ta pyes. Zotëria po tërhiqte një karrocë me plehra dhe atë hyrje ku po qëndronte, e trajtonte si vendqëndrimin e tij pasi ishte i pastrehë.

“Kjo godina është bosh, vetëm unë jam këtu”, më konfirmoi ai dhe më tha se nuk kishte dëgjuar për ndonjë rikonstruksion apo rindërtim të mundshëm të saj.

Pas kësaj pamje groteske mu në qendër të Kombinatit, sipas direktivave të banorëve, kalova përmes një harku betoni për të mbërritur në destinacionin e dëshiruar.

Panorama ishte e nderë që në hapat e para, rruga ku po shkelja nën hark ishte e copëtuar dhe, me të ecur edhe pak, ajo kthehej në një baltovinë, totalisht të pashtruar.

Para meje po kalonte një grua e ngarkuar me nga një qese të rëndë në secilën dorë, varur si gurë peshe. Sikur peshat të mos mjaftonin, e shihja teksa tërë siklet bënte zigzake në shmangie të gropave, pellgjeve dhe llucave të rrugës.

Tani ishte shumë vonë për t’u kthyer pas, isha shumë afër destinacionit, edhe pse dukshëm do të kthehesha në “Tiranën tjetër”, pra në lagjet e qendrës, me këpucë të ndotura sikur të kisha hyrë në ndonjë kënetë.

Por rruga e munguar nuk ishte e keqja e vetme. Gjatë asaj rruge u hasa me pesë kazanë mbeturinash, të vjetëruar dhe qëndrestarë, në mes të asaj rruge pa rrugë.

Në pamje të parë situata nuk dukej keq, kishte mbeturina të vogla rreth e përqark koshave, por ishin thjesht kanaçe apo ambalazhe sporadike. Ama ndonjëherë duhet të shikosh përtej asaj që sheh dhe ajo “përtej” në këtë rast nuk ishte kaq e zakonte.

Pas koshave, përveç një pellgaçeje minimaliste, kishte një grusht shishesh plastike dhe plehrash të tjera shtëpiake bashkë me një dyshek dhe një batanije nga ato me lule kafe që të gjithëve na lipsen në këtë dimër të ftohtë.

Pikërisht për objekte të tilla të mëdha, si dysheku dhe mobiliet e vjetra që kisha përpara syve, bashkia ka premtuar se qytetarët nuk kanë pse t’i hedhin pranë koshave.

Në një nga prezantimet për shërbimin e ri të pastrimit në vitin 2024-tër, një punonjës i “Eco Tirana”-s u bënte thirrje qytetarëve: “Nëse kanë një divan, një lavatriçe ose ndonjë gjë tjetër për të hedhur, ne kemi mjete që e largojnë direkt, pa pagesë. Por që i kemi falas”.

Në letër, mjafton një telefonatë që një dyshek si ai i hedhur në baltë të merret nga banesa pa kosto.

Gjendja e plehrave deri tani në këtë ekspeditë të shkurtër në Kombinat dukej aspak e bukur, por vazhdova përpara drejt pallateve të reja.

Tashmë arrija t’i shquaja pallatet, isha as 2 minuta larg tyre. Kisha arritur. Rruga deri aty nuk ishte e gjatë, por ishte padyshim e keqe dhe e padëshirueshme për atletet e mia. Herë tjetër, për kësi misionesh, duhet të marr patjetër çizme të trasha gome.

Sado që kërkoja t’i shmangia plehrat, ato s’po më ndaheshin. Në krahun tim të majtë ishin disa banesa të shkretuara që një Zot e di prej sa vitesh ishin bosh. Bosh nga njerëzit, por jo nga plehrat.

Banorët e zonës kishin mbushur me plehra tre banesa të tilla që gjendeshin në krah të rrugës deri te pallatet e reja.

Në atë rrugicë më pak se 5 metra të gjatë gjendeshin 5 kazane plehrash dhe tre ish-shtëpi tashmë të kthyera në mini-landfille.

Plehra, plehra, plehra…

Në këtë pikë isha gati e dorëzuar, ato ishin kudo dhe çdo hap bëhej gjithnjë e më i pamundur pa u ndeshur me to.

Gjendesha mu përpara katër godinave të rindërtuara, kontrasti mes zonës përreth tyre dhe këtyre godinave të reja ishte shumë i thellë. Në këmbët e mia kisha nja 2-3 pellgje të mëdha me ujë dhe rreth e përqark gjithë dheu ishte kthyer në baltë.

Atletet e mia nuk kishin shpëtim kësaj here, por kjo nuk ishte asgjë krahasuar me panoramën që më priste.

Me një të kthyer të kokës majtas shoh një pallat ngjyra-ngjyra të ri fringo, madje akoma të papërfunduar. Para pallatit ngjyra-ngjyra ngrihej një kodër e vogël me plehra po ngjyra-ngjyra.

Gjithçka kishte aty: materiale ndërtimi, copa betoni, kuti kartoni, ambalazhe, kanaçe, shishe plastike, lodra fëmijësh, pjesë orendish shtëpiake, tuba, veshje, etj, etj, etj.

Një katrahurë e vërtetë.

Nisa të bëja disa foto dhe video. Situata duhej bërë patjetër publike.

Teksa bëja foto, më flet një zotëri, banor i zonës, që ishte duke lëvizur me biçikletë.

“E shikon ç’bëhet këtu”, më thotë ai dhe psherëtin. I prezantohem si gazetare e Faktoje.al dhe e pyes për këtë masiv shokues plehrash.

“Mesa di unë janë bërë ankesa tek Bashkia nga banorët për këto plehrat”, thotë ai, por specifikon se nuk janë organizuar si komunitet për të kërkuar zgjidhje.

Përshëndetem me zotërinë, pasi i lë kontaktin dhe i kërkoj t’më përditësojë për çdo ndryshim, për mirë apo për keq, të situatës.

Ndërsa bashkë me një qen rrugësh i vimë rrotull vendgrumbullimit të plehrave, përballem me një zonjë të moshuar që po tërhiqte një karrocë ushqimesh.

Sapo e përshëndes dhe i prezantohem si gazetare, ajo nis t’më flasë për shqetësimin e saj më të madh… plehrat.

“Do sëmuremi”, tha tetëdhjetëvjeçarja, duke më kërkuar t’i shkoj pas, sepse përveç atij grumbullimit të madh me plehra në zonë ka dhe të tjera dhe në përgjithësi zona rreth kompleksit të pallateve është e papastruar.

Vijoj rrugën me të, drejt cepit tjetër të kompleksit të 4 “godinave të tërmetit”, siç i quajnë rëndom banorët e këtushëm. Teksa ecim, zonja më tregon se sipas saj mbeturinat kanë nisur të hidhen nga ata që kanë bërë punimet tek godinat. Ata kanë hedhur në këto pika kartonat dhe kutitë e pajisjeve shtëpiake, apo të ndërtimit.

Banorët pastaj, nga përtacia apo mosedukata, kanë vijuar t’i hedhin mbeturinat e tyre të përditshme apo kutitë që kanë përdorur për transportin e sendeve shtëpiake në shtëpitë e reja pikërisht në këto grumbuj të krijuar.

“Unë jam shumë e vjetër dhe jetoj vetëm, s’mund të bëj asgjë, të lutem ngrije këtë problem, sepse po bëhet dita-ditës më shqetësues”, më kërkon e moshuara teksa më tregon me gisht grumbujt e tjerë të mbetjeve.

Grumbujt e plehrave shkëlqejnë në diellin e pasdites, por duket sikur askush nuk i sheh, sepse qytetarët, paçka sasisë alarmante të tyre, vazhdojnë aktivitetet e tyre të përditshme sikur asgjë të mos kishte ndodhur.

Me premtimin se do e ngre zërin edhe në emër të saj ndahem me zonjën. Veprimi u mbetet organeve kompetente.

Ndërkohë, nga përgjigjja që Bashkia Tiranë i ka kthyer Faktoje.al, rezulton se fondi i kontingjencës, i planifikuar në vlerën 40 milionë lekë për vitin 2025, ka mbetur plotësisht i papërdorur.

Një shumë kjo që mund të ishte përdorur për ndërhyrje në situata si kjo: për pastrimin e mbetjeve, sistemimin e hapësirave përreth godinave të reja apo marrjen e masave për kufizimin e rreziqeve për shëndetin e komunitetit, që në rastin e Kombinatit duket se ka mbetur vetëm në letër, përballë grumbujve të plehrave, baltës dhe erës së rëndë që përcaktojnë përditshmërinë e qindra familjeve.

Prej vitesh kryebashkiaku Erion Veliaj e prezanton Tiranën si histori suksesi në pastrim. Në prill 2023 ai deklaronte se “Tirana është qyteti më i pastër në Europën Juglindore” dhe se pastrimi është “kartëvizita më dinjitoze, më e bukur e përfaqësimit, fytyra jonë më europiane”.

“Tek çështja e pastrimit jemi numri 1 sot në rajonin tonë”, theksonte Veliaj, duke u shprehur se kjo vihet re nga delegacione të huaja, kryeministra dhe turistë që vizitojnë kryeqytetin.

Edhe në nivel operacional, bashkia ka premtuar marrje të plotë të kontrollit mbi pastrimin. Në shtator 2024, Veliaj njoftoi se “shërbimi i pastrimit të Tiranës do të kryhet plotësisht nga bashkia dhe jo më nga kompanitë private”.

Në të njëjtën linjë, ai njoftoi “një aksion të madh pastrimi” dhe vënien në punë të “mjeteve dhe makinerive të reja të shërbimit të pastrimit” që, sipas tij, punojnë “nga orët e para të mëngjesit deri në orët e vona të mbrëmjes”.

Teksa nis të fotografoj dhe filmoj pamje të plehrave në cepin tjetër, përballë godinave të reja, takoj një zotëri që ka nxjerrë shëtitje qenin.

“Gazetare je moj vajzë?”, më pyet ai dhe, pasi merr përgjigjen, nis t’më thotë se ata presin me shpresë që pastrimi i zonës të përfundojë bashkë me përfundimin e punimeve në godina.

Njëra nga 4 godinat është e papërfunduar. Pritet të ndërtohen edhe disa godina të tjera, por për to punimet ende nuk kanë nisur. Më pas do të vijohet me ndërtimin e trotuareve, pastrimin e zonës dhe mbase edhe shtrimin e rrugës, tregon zotëria.

Aktualisht, përveç godinave të reja, pjesa tjetër duket një katrahurë mbetjesh betoni, plehrash, balte dhe lluce. Për ndërtimin e rrugës pastaj, banori s’di ç’të shpresojë fare, pavarësisht se e identifikon si problem.

Si pa e kuptuar, nga një fotografi, video apo bisedë në tjetrën, kalova disa orë të tëra në kombinat, “duke gjurmuar” plehrat.

Vendosa të kthehem pas nga rruga tjetër që të nxirrte tek rruga kryesore. Nga baltovina prej nga erdha kisha parë mjaftueshëm.

Papritur më ndalon në rrugë një zonjë, e cila më kishte parë teksa flisja për plehrat me banorët.

“Unë i hedh mbeturinat tek koshat, mezi eci por shkoj deri tek ato”, më thotë ajo, pa ditur t’më thotë saktësisht se sa kohë ka që këto mbeturina janë grumbulluar në atë formë.

Sipas saj, e sigurt është që gjendja kishte qenë e tillë prej të paktën një muaji, që kur ishte futur në shtëpi ajo.

Godinat kanë nisur të popullohen prej më pak se një viti dhe në të katërta ato pritet të banojnë 600 familje, 150 në secilën, sipas banorëve.

Në këto kushte, problemi i mbetjeve, nga ana shëndetësore dhe mjedisore, ka të ngjarë vetëm të përkeqësohet nëse nuk ndërmerren masa për zgjidhjen e tij.

Lutjet e banorëve, baltovina ngjitëse dhe aroma e papushimtë e mbeturinave më shoqëronin ngado. Godina të reja, por të gjendura në mes të një kaosi mjedisor dhe shëndetësor për komunitetin. Në rrugicën tjetër, e cila fatmirësisht, ndryshe nga ajo prej së cilës erdha, ishte e shtruar, më priste një tjetër panoramë shokuese.

Një varrezë betoni shtrihej para syve të mi në të dyja anët e rrugës, por sidomos nga ana tjetër e rrugës përtej godinave, ku s’kishte ndërtime të reja, vetëm grumbuj betoni, dhe mbeturina.

Një foto e shkrepur këtu, lehtësisht mund të përdorej për të ilustruar Gazën. Por ky është realiteti i përditshëm i një lagjeje të rindërtuar në Tiranë, më tepër se 6 vite nga tërmeti i 26 nëtorit.

Derisa fondet, institucionet dhe premtimet të reflektohen, banorët e Kombinatit do të vijojnë të jetojnë mes godinave të reja dhe një landfilli që rritet çdo ditë nën dritaret e tyre.

The post Kombinati, nga rindërtimi në landfill   appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Lulzim Basha ka ndërruar jetë

Verdikti: E pavërtetë

———————————————————————-

Një postim që ka marrë mbi 400 pëlqime në Facebook njofton vdekjen e papritur të ish-kryetarit të Partisë Demokratike, Lulzim Basha, ndërsa lexuesit ftohen të klikojnë një lidhje në komente për të mësuar më shumë mbi shkakun e vdekjes.

Megjithatë, lexuesit nuk duhet të alarmohen. Ky lajm është i rremë. Nuk ka ndonjë njoftim zyrtar nga familja e Bashës për humbje jete.

Duke përdorur foton e Lulzim Bashës, titulli dhe brendia e artikullit përdorin një dredhi duke iu referuar atij si “Luizin,” “Luiz,” dhe “Luzi.” 

Më tej, ai përshkruhet si “një emër i njohur dhe i dashur në botën e muzikës” dhe një “artist” me “zë unik.” Ky përshkrim nuk ka lidhje me Lulzim Bashën, i cili njihet si politikan, jo si muzikant apo këngëtar.

Ka gjasa që ky artikull, dhe artikuj te ngjashëm të postuar nga e njejta faqe dhe përgënjeshtruar dhe më parë nga Faktoje, janë gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI). Ngatërrimi qesharak i Lulzim Bashës me ndonjë këngëtar duket si një ‘delirim’ karakteristik i këtyre programeve gjenerative.

Faktoje ka përgënjeshtruar dhe lajme të mëparshme nga i njejti portal, i cili ka botuar artikuj të trilluar mbi gjetjen e Bleona Matës së zhdukur në 2010, vdekjen e këngëtarit Shpat Kasapi dhe të politikanit shqiptar Azem Hajdari.

Faktoje ka përgënjeshtruar edhe lajme të mëparshme mbi vdekjen e Bashës. 

Titulli i artikullit keqinformon me qëllim mbledhjen e sa më shumë klikimeve në mënyrë jo etike.

The post I rremë lajmi për ndarjen nga jeta të Lulzim Bashës appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Presidenti venezuelian Nicolas Maduro u shëtit nëpër rrugët e New York në një tallje publike

Verdikti: Mungon konteksti

——————————————————————-

Më 3 janar 2026, ShBA rrëmbyen presidentin venezuelian Nicolas Maduro dhe gruan e tij Cilia Flores nën akuzën e narko-terrorizmit, duke i dërguar ata në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit në Brooklyn për të dalë më pas në gjyq.

Një video e shpërndarë në rrjete sociale pretendon se tregon “talljen publike” me Maduron i cili shëtitet me çfarë duket si një furgon i bardhë, që ecën me dyert e hapura nëpër rrugët e New York.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video u postua fillimisht më 4 janar nga një llogari në Instagram që gjurmon dhe ndan pamje të automjeteve të emergjencave në dhe përreth Brooklyn, New York.

Postimi shoqërohet me përshkrimin: “Pas transferimit të Presidentit të Venezuelës të kapur Nicolás Maduro në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit në Brooklyn, personeli ushtarak i armatosur rëndë i përfshirë në transport u pa duke ngarë furgonë me dyer të hapura në Avenue 3rd në New York, duke brohoritur së bashku me një turmë që mbështeste kapjen e tij.” Postimi nuk përmend nëse Maduro ishte në furgonin e bardhë.

Kolegët faktverifikues e Teyit hetuan pretendimin duke verifikuar vendndodhjen ku është xhiruar videoja. Ata gjurmuan vendndodhjet e eskortës që shoqëronte Maduron dhe gruan e tij gjatë gjithë natës së 3 janarit dhe i krahasuan ato me vendndodhjen ku është xhiruar video.

Ndalesat e Maduros dhe gruas së tij pas mbërritjes në New York mund të ndiqen drejtpërdrejt në CBS News.

Nicolas Maduro dhe Cilia Flores shihen duke dalë nga ndërtesa e Agjencisë për Zbatimin e Ligjit kundër Drogës (DEA) në Manhattan në një eskortë dhe duke u çuar në një helipad VIP në West 30th Street pranë 12th Ave në Manhattan. Gjatë këtij udhëtimi, është qartë e dukshme se rrugët në Manhattan ishin të mbyllura për trafikun, dyert e furgonit të bardhë ishin të mbyllura dhe rruga e ndjekur nuk ishte e ngjashme me atë të treguar në videon e mësipërme.

Maduro dhe gruaja e tij shihen duke zbritur nga një automjet i zi i blinduar në këtë vend uljeje helikopterësh në minutën e 17 të transmetimit të drejtpërdrejtë të CBS.

Automjeti i blinduar nga i cili dolën Maduro dhe gruaja e tij.

Ata u ngritën nga pista e uljes së helikopterëve për t’u çuar në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit, dhe u shoqëruan fillimisht nga oficerët në një SUV të zi pasi zbarkuan në Brooklyn. Këto momente mund të shihen nga minuta 36:45 e tutje.

SUV ku Maduro dhe gruaja e tij u panë në Brooklyn.

Në dalje të pistës në Brooklyn, Maduro dhe Flores ndërrojnë automjetet dhe kalojnë në një makinë të blinduar. Ky moment shihet në minutën e 43-të të transmetimit.

http://faktoje.al/wp-content/uploads/2026/01/Screen-Recording-2026-01-06-123655.mp4

Maduro dhe gruaja e tij zbresin nga SUV dhe futen në një automjet të blinduar.

Karvani më pas shkoi drejt Qendrës së Paraburgimit Metropolitan, ku Maduro dhe gruaja e tij do të mbahen deri në gjyqin e tyre.

Eskorta shihet duke ecur përgjatë rrugëve të mbyllura, njësoj siç bëri në Manhattan. Me të mbërritur në destinacionin e tyre, automjeti i blinduar që mbante Maduron dhe gruan e tij ndahet nga karvani dhe hyn në kampusin e Qendrës së Paraburgimit Metropolitan. Këto momente mund të shihen nga minuta 50:50 e tutje.

http://faktoje.al/wp-content/uploads/2026/01/Screen-Recording-2026-01-06-124816.mp4

Automjeti i blinduar që transportonte Maduron dhe gruan e tij ndahet nga karvani

Kur gjurmojmë këto ndalesa, duket se video në fjalë është regjistruar në 3rd Ave, ku ndodhet Qendra e Paraburgimit Metropolitan. Megjithatë, Maduro dhe gruaja e tij hyjnë në kampusin e Qendrës së Paraburgimit Metropolitan pa u kthyer kurrë në këtë rrugë.

Nicolas Maduro dhe gruaja e tij, Cilia Flores, i bënë të gjitha udhëtimet e tyre rrugore në New Jork përmes rrugëve të mbyllura dhe nuk hipën kurrë në një furgon të bardhë, edhe pse të tillë u panë duke i shoqëruar me trupa të armatosura. Mbajtja e hapur e dyerve apo dritareve të mjeteve të forcave të sigurisë së eskortave të autoriteteve të larta është një procedurë e njohur për t’u kundërpërgjigjur në kohë një sulmi të armatosur.

Përveç kësaj, agjenci të shumta lajmesh ndoqën të gjithë udhëtimin e Maduros nga Venezuela në Qendrën Metropolitan të Paraburgimit.

Agjencitë e lajmeve nuk raportuan në asnjë fazë të këtij udhëtimi se Maduro ishte shëtitur në një furgon të bardhë në publik në rrugët e New York. Nëse ky pretendim do të ishte i vërtetë, do të prisnim që agjencitë e lajmeve ta kishin kapur këtë moment tronditës nga kënde të ndryshme me kamera profesionale.

The post Maduro nuk u shëtit në rrugë për t’u tallur publikisht appeared first on Faktoje.al.

Erjola Azizolli

Vetëm disa orë nën pushtetin e rreshjeve intensive të shiut dhe, Durresi ështe gjendur i përmbytur dhe në emergjencë. Mësimi në shkolla e çerdhe është pezulluar. Veliera e Durrësit dhe nënkalimi përkatës janë përmbytur, ura e fshatit Borç rrezikon shembjen, ndërsa disa familje janë evakuuar. Qindra automjete dhe qytetarë janë bllokuar me orë të tëra në autostradën  Durrës-Tiranë e cila u pushtua nga uji. Alternativa për lëvizje të automjeteve në autostradë mbeti rruga e vjetër, Plepa-Ndroq. Në disa zona të Shkodrës dhe Lezhës, uji ka shkuar deri në 40 cm  Ministri i Mbrojtjes Pirro Vëngu mblodhi Shtabin e Emergjencave Civile për të monitoruar situatën dhe në orët në vijim priten ndërhyrje sidomos në arginatura ku rrezikohet dalja nga shtrati i lumenjve.

Nusha Pulaj, banore e ish-Kënetës në Durrës, rrëfen për Faktoje.al se banesa e saj është përfshirë nga përmbytja:

“Uji hyri brenda dhe gjithçka u përmbyt.”

Por Nusha nuk është e vetme. Janë me dhjetra familje  në zonën e  Ish-Kënetës, Spitallë dhe Nishtullë,  të mbushura me ujë.  

“Kjo rrugë përmbytet gjithmonë kështu. Uji arriti mbi një metër këtu, nuk ka ardhur askush për të na parë. Ngjitemi deri në katin e dytë, në dorë të Zotit… e gjithë shtëpia është përmbytur,” tha një banor i lagjes 17 në Durrës, duke treguar situatën dramatike që po përjetojnë pas reshjeve të dendura.

Nga përmbytjet nuk kanë shpëtuar as zonat pranë portit, ku Veliera e Durrësit dhe nënkalimi përkatës janë përmbytur. Policia Bashkiake ka vendosur shirita sigurie për të ndaluar qarkullimin e mjeteve.

Rrugët e qytetit janë kthyer në pengesa të vërteta për qarkullim. Akseset e bllokuara përfshijnë “Mujo Ulqinaku”, “Hysen Myshketa”, “Marta Buda”, “Jahja Ballhysa”, “Kristo Sotiri”, “Glaukia”, “Vaso Pasha”, “Jeta Re”, “Vllazërimi”, “Jezerca”, “Azem Hajdari”, “Mbreti Pirro” dhe “Enkelejve”, duke prekur veçanërisht lagjet 12, 13, 14, 17 dhe 18.

Bllokime të tjera janë regjistruar nga zona e Mauzoleumit të Dëshmorëve deri në Durrësin e Ri. 

Situata nuk është vetëm në rrugë: rrëshqitje dheu janë regjistruar në Kodrën e Currilave, duke rrezikuar automjetet, ndërsa ura e fshatit Borç në njësinë administrative Manzë rrezikon shembjen për shkak të prurjeve të mëdha të ujit. 

The post Fajin e ka “uji” appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh tregon një arushë me këlyshët e saj në fshatin Kolesjan të Kukësit

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

————————————————–

Në dhjetor 2025, një imazh që pretendohet se tregonte një arushë me katër këlyshët e saj në Kukës u shpërnda gjerësisht në rrjete sociale, media dhe portalet shqipfolëse. Ky imazh idilik i maleve shqiptare u shpërnda edhe nga kryetari i grupit parlamentar të Partisë Socialiste Taulant Balla.

Megjithatë, imazhi i mësipërm është i rremë dhe me gjasa i gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).

Me anë të motorit të kërkimit Google Lens, Faktoje gjeti videon nga është shkëputur imazhi i mësipërm, botuar në Youtube më 23 dhjetor 2025 nga një llogari që poston video të gjeneruara me AI.

Në versionin video, origjina artificiale e pamjeve dallohet në defektet logjike, si mungesa e gjurmëve mbi borë pasi ariu i vogël kalon mbi të.

Ndërkaq, pasi imazhi nisi të qarkullonte në rrjet blogeri Ben Trota botoi një video nga vendi ku pretendohej se ishte xhiruar arusha. Në videon e tij, vërehet qartë se atje nuk ka borë. Sipas Trotës, bora ende nuk kishte filluar të binte në Kukës në ato ditë kur pretendohet të jetë shkrepur foto.

Trota gjithashtu thekson se arinjtë me nisjen e dimrit hyjnë në hibernim për t’u rishfaqur në pranverë, një fakt natyror që u mësohet fëmijëve që në shkollën fillore. 

Viraliteti i imazhit frymëzoi krijime spontane të komentuesve që shpotisnin artificialitetin e tij. 

The post Arusha miqësore në rrugët e Kukësit e krijuar nga Inteligjenca Artificiale appeared first on Faktoje.al.

Lajmi se një bankë e madhe e nivelit të lartë kishte rrezikuar depozitat e shqiptarëve si pasojë e një hakerimi të sistemit online, mori dhenë në vjeshtën e vitit 2022, duke alarmuar klientët.
Ky ishte një lajm i pavërtetë, i cili bazën e kishte te njoftimi online i vetë bankës, që paralajmëronte klientët e saj për një “skemë peshkimi” (phishing).

Ky është vetëm një nga rastet e verifikuara nga Faktoje, që tregon se si informacioni i pasaktë mund të dëmtojë rëndë një biznes, duke shkaktuar panik, humbje financiare dhe ulje të besueshmërisë në publik.

Dezinformimi, veçanërisht kur përhapet në rrjetet sociale, mund të shkaktojë dëme të mëdha financiare dhe reputacionale, humbje të të ardhurave dhe mosbesim nga konsumatorët.

Rreziku nga dezinformimi në sektorin financiar

Në nivel botëror, dezinformimi dhe manipulimi i informacionit, janë ndër rreziqet më të mëdha që i kanosen sot biznesit. Për vitin 2025, Raporti i Rreziqeve Globale i përpiluar nga Forumi Ekonomik Botëror (WEF) e rendit dezinformimin si një nga tre rreziqet më të mëdha globale. Për të dytin vit radhazi, keqinformimi dhe dezinformimi klasifikohen si rreziqet kryesore, për një periudhë dyvjeçare.

 “Raporti i Rreziqeve Globale për vitin 2024 i klasifikon dezinformimin dhe keqinformimin në vendin e dytë për afatshkurtër dhe në vendin e pestë për afatgjatë,” shkruan prof. Dr. Arben Malaj në një analizë mbi ndikimin e dezinformimit në stabilitetin financiar.

Kostot e dezinformimit në Shqipëri

Në Shqipëri, ku numri i faqeve online pa rregullim ligjor është i lartë, rreziku nga dezinformimi mbetet i konsiderueshëm. Lajmet e nxjerra nga konteksti, postimet për klikime dhe mungesa e transparencës në drejtimin e mediave online e bëjnë tregun më të cenueshëm.

Pyetja që shtrohet është: Sa të përgatitura janë bizneset në Shqipëri për t’u përballur me dezinformimin sot?

Në një mjedis ku informacioni shpesh është i paqëndrueshëm, i pasaktë dhe i pakontrolluar, bizneset shqiptare duhet të jenë më vigjilente se kurrë.

Gjatë takimi me përfaqësues të Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare

“Kufiri mes informimit dhe dezinformimit është shumë i hollë. Sa i fuqishëm është informacioni i saktë, aq i dëmshëm është ai i pasaktë. Bizneset janë detyruar të zhvillojnë mekanizma kontrolli për të paraprirë dëmet reputacionale apo financiare që sjell dezinformimi,” shprehet Bora Feri, Drejtore e Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare.

Një ndër problematikat që vuan sot media në Shqipëri është fenomeni i lajmeve-karrem për klikime, që ka ndikim të madh te sipërmarrjet. Shpeshherë lajmet nxirren nga konteksti ose titujt ekzagjerohen.

Fakti është që tregu online i mediave në Shqipëri është ende i parregulluar dhe, duke vepruar “pa rregulla”, shpeshherë edhe përgënjeshtrimi i një lajmi të pavërtetë nuk kalon nëpër mekanizma të përcaktuar, por mbetet në raporte individuale mes publikuesit dhe drejtuesit të kompanisë.

“Më ka ndodhur që të më publikojnë një lajm të pavërtetë, sikur isha emëruar drejtor diku tjetër. Pa asnjë verifikim nga ana e medias. Zgjidhja që i dhashë ishte të telefonoja dhe t’u kërkoja që ta fshinin informacionin,” shprehet një prej përfaqësueseve të biznesit.

Strategji për t’u mbrojtur

Nevoja për strategji mbrojtjeje nga dezinformimi është vendimtare sot. Mekanizmat që mund të ndihmojnë bizneset, përveç atyre ligjore, janë: zhvillimi i mendimit kritik, njohja e elementeve kyç të një lajmi si autorësia, transparenca e medias dhe krijimi i mekanizmave për parandalimin e dëmit reputacional.

Trajnimi i stafit për të identifikuar dhe raportuar dezinformimin është një praktikë e mirë për të reduktuar rrezikun. “Pre-bunking”, pra shpërndarja e informacionit faktik përpara se të përhapet një e pavërtetë, ka rezultuar efektive në kundërshtimin e narrativave virale.

“Ekzistenca e mekanizmave të kontrollit dhe verifikimit të fakteve shërben si një busull e jashtme, sepse ka biznese aq të mëdha sa nuk e kontrollojnë gjithmonë se çfarë ndodh brenda,” shprehet Feri.

Nuk ka një zgjidhje të vetme për t’u përballur me dezinformimin, por mendimi kritik është thelbësor. Partneriteti me organizata të verifikimit të fakteve, komunikimi i shpejtë dhe përdorimi i mjeteve të monitorimit ndihmojnë në shpejtësinë e reagimit ndaj përhapjes së dezinformimit, përpara se të dalë jashtë kontrollit.

“Organizata si Faktoje në Shqipëri janë shumë të vlefshme për të gjitha tregjet, por veçanërisht për tregun tonë, ku informacioni është më i ndërlikuar. Edukimi është i pazëvendësueshëm. Ai duhet të fillojë që në vegjëli dhe të ushqejë mendimin kritik për konsumimin e informacionit, për të vërtetën dhe për mekanizmat e të kuptuarit të saj,” – Bora Feri, Drejtore e Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare.

Bora Feri, Drejtore e Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare

Sot, kur lajmi i rremë mund të përhapet më shpejt se e vërteta, reagimi i mirëkoordinuar është çelësi për të ruajtur integritetin dhe qëndrueshmërinë.
Ndaj është e nevojshme që bizneset të zhvillojnë strategji për menaxhimin e reputacionit dhe komunikimin në krizë, me plane të verifikuara për reagim në kohë reale, të cilat janë të domosdoshme.

The post Dezinformimi, një rrezik për reputacionin dhe financat e bizneseve appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Sulmet amerikane në Venezuelë kanë goditur edhe mauzoleumin e ish-presidentit venezuelian Hugo Chavez

Verdikti: E pavërtetë

——————————————————–

Pasi forcat amerikane sulmuan objektet ushtarake në kryeqytetin e Venezuelës dhe rrëmbyen presidentin Maduro më 3 janar 2026, në rrjete sociale po qarkullon lajmi se një nga vendet e bombarduara ishte edhe varri mauzoleum i ish-presidentit historik të Venezuelës Hugo Chavez.

Eshtrat e Hugo Chavez, i cili kryesoi Venezuelën nga viti 1999 deri në vitin 2013, pushojnë në Kazermat Malore, një kompleks historik dhe ushtarak i vendosur në Karakas, kryeqytetin venezuelian.

Megjithatë, lajmi se mauzoleumi u bombardua më 3 janar nuk është i vërtetë.

Kolegët spanjollë të verifikimit të fakteve të Newtral.es arritën të kontaktojnë të nesërmen e operacionit një punëtor vendas në një biznes pranë Kazermave Malore, i cili konfirmoi se vendi i varrit të Hugo Chavez nuk u sulmua. Si provë, ai dha një video dhe një fotografi (flaka që shihet në video është nga një pishtar që mbahet ndezur përgjithmonë në ndërtesë).

Foto nga Newtral.es

Ronna Rísquez, një gazetare investigative nga Venezuela, gjithashtu konfirmoi për Newtral.es se mauzoleumi nuk u bombardua nga Shtetet e Bashkuara më 3 janar. Sipas saj, ishte një ndërtesë 500 metra larg që strehon një Komandë të Përgjithshme të Milicisë Bolivariane (ish-Observatori Cagigal) që u bombardua.

Për më tepër, kazermat ku ndodhet varri i Hugo Chavez nuk janë përfshirë në listën e vendeve të sulmuara që qarkullon në grupet e zyrtarëve ushtarakë venezuelianë, të dërguara në këtë media nga gazetarët në vend. Zyrtarët e Maduros që mbeten në pushtet nuk kanë lëshuar ende një raport zyrtar mbi dëmet.

Kolegët faktverifikues venezuelianë Cazadores de Fake News gjithashtu pajtohen se varri i Hugo Chavez nuk është sulmuar dhe tregojnë se disa përdorues po përhapin imazhe të Observatorit të vjetër Cagigal në flakë sikur të ishin Kazermat Malore.

“ Kjo video nuk tregon një sulm ndaj Kazermat Malore 4F, por ndaj Komandës së Përgjithshme të Milicisë Bolivariane, Observatori i vjetër i Cagigal, 500 m. Ne konfirmojmë strukturën e prekur nëpërmjet gjeolokacionit. Ka gjithashtu përdorues të mediave sociale që konfirmojnë se Observatori i vjetër i Cagigal ishte ndërtesa që u godit.”

The post Sulmet amerikane nuk shkatërruan varrin e ish-presidentit Chavez në Venezuelë appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh tregon presidentin venezuelian Nicolas Maduro të arrestuar

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

———————————————-

Pas rrëmbimit të bujshëm të presidentit venezuelian Nicolas Maduro nga ushtria amerikane më 3 janar 2026, një imazh që pretendohet se tregon momente nga ngjarja po qarkullon në rrjet, duke u përdorur edhe nga mediat shqipfolëse.

Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk është i vërtetë. Ai është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artficiale (AI).

Ai është postuar fillimisht në X/Twitter nga një përdorues që vetëquhet “entuziast i video-artit” të krijuar me inteligjencë artificiale dhe që poston rregullisht përmbajtje të gjeneruar nga AI.

Një detaj tjetër që sugjeron se imazhi mund të jetë i rremë është fakti se jeleku i njërit prej ushtarëve mban inicialet e Administratës Kundër Drogës (DEA), ndërsa operacioni për kapjen e Maduros u krye nga Delta Force (një komandë e forcave speciale të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara).

Më tej, imazhi nuk është shpërndarë nga profili i presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, as nga ndonjë organizatë tjetër apo anëtar i qeverisë së ShBA. Trump publikoi një foto të Maduros pas kapjes së tij. Në të, ai ishte veshur krejtësisht ndryshe, me një tutë sportive gri Nike.

Një tjetër video e ndarë nga llogaria e Shtëpisë së Bardhë @RapidResponse47 tregon Maduro duke u shoqëruar për në paraburgim në New York City më 3 janar 2026. Pamjet e tregojnë atë duke u shoqëruar nga tre oficerë. Në këtë pamje të publikuar zyrtarisht, veshja e Maduro është gjithashtu e ndryshme nga rrobat e tij në imazhin e gjeneruar

.

Më tej, një kërkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi është etiketuar si “I bërë me Google AI.” Një zëdhënës i Google ka thënë për AFP se kur zbulohet një gjurmë SynthID, kjo do të thotë që “imazhi është gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google në 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.

Trump konfirmoi se Maduro u “kap dhe u largua me avion bashkë me gruan e tij.” Sekretari i Shtetit i ShBA, Marco Rubio, tha se Maduro do të përballet me një gjyq penal në Shtetet e Bashkuara.

The post E gjeneruar kjo foto virale e arrestimit të presidentit Maduro appeared first on Faktoje.al.

The post Nafta që ‘vret’: Patos-Marinza shpërthen në sëmundje malinje appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Spitali i parë me teknologjinë Medbed është bërë realitet

Vlerësimi: E pavërtetë

Teknologjia e shtretërve mjekësorë Medbeds, që pretendohet se mund të shërojë çdo sëmundje dhe rigjenerojë organet, publikohet prej vitesh si një ëndërr që po bëhet realitet falë zhvillimeve të fundit shkencore. Në vijim të kësaj teorie, ditët e fundit të dhjetorit po qarkullojnë në rrjet edhe pamjet e spitalit të parë të pajisur me këtë teknologji mrekullibërëse. Si argumentim për kufizimin e publikimit të këtij lajmi të rëndësishëm, sillet mbajtja e fshehur e këtij zhvillimi nga qeveritë e lidhura me kompanitë farmaceutike. 

Megjithatë, postimi nuk paraqet asnjë të dhënë për vendndodhjen e spitalit apo burim të mëtejshëm për të mbështetur këtë lajm të rëndësishëm. Hapja e një spitali gjigand si ai në këto pamje të publikuara nuk do të kalonte aq lehtë në fshehtësi edhe nëse do të ekzistonte kontrolli i plotë i ndonjë qeverie ndaj mediave. Pamjet e ndërtesave ku shfaqet dukshëm emri “Medbed hospital”, por asnjë e dhënë e mëtejshme, ka shumë gjasa që të jenë një gjenerim imazhesh nga Inteligjenca Artificiale.  

Sipas narrativave që qarkullojnë online, “medbeds” janë pajisje futuristike që përdorin teknologji të avancuar — shpesh të përshkruar si “energji kuantike” — për të shëruar çdo lloj sëmundjeje. Pretendimet më të zakonshme përfshijnë që nga shërimi i menjëhershëm të kancerit, rigjenerim të gjymtyrëve, kthim të moshës biologjike apo eliminim të çdo infeksioni apo dëmtimi. Këto pretendime nuk mbështeten nga asnjë provë shkencore, klinike apo teknologjike.

Narrativa e “medbeds” është e lidhur ngushtë me komunitete konspirative, veçanërisht ato që besojnë se qeveritë apo korporatat “fshehin teknologji të avancuara”. Këto ide janë të zakonshme në hapësira të ekstremit të djathtë në SHBA dhe në komunitete që përhapin teorinë konspirative QAnon. Faktoje ka 

Elementet kryesore të këtyre narrativave është pretendimi se teknologjia ekziston, por mbahet e fshehta dhe akuzat ndaj institucioneve shëndetësore se “nuk duan që njerëzit të shërohen”. Përdorimi i gjuhës pseudoshkencore, si “energji kuantike”, “frekuenca shëruese”, “teknologji e epokës së re”, janë shenja tipike të dezinformimit.

Narrativa të tilla janë tërheqëse sepse premtojnë zgjidhje të thjeshta për probleme të ndërlikuara. Ato bëhen më të besueshme kur dikush përballet me sëmundje të rënda dhe ideja e një “shërimi magjik” është emocionalisht e fuqishme.

Edhe pse “medbeds” nuk ekzistojnë, mjekësia moderne ka zhvillime të jashtëzakonshme si kirurgji robotike me precizion të lartë, terapi gjenetike për sëmundje të rralla dhe mjekësi rigjenerative (qeliza staminale, inxhinieri e indeve) apo terapi të personalizuara bazuar në profilin gjenetik. Këto janë teknologji reale, të provuara dhe të certifikuara — por asnjëra nuk ofron “mrekullitë” që premton miti i medbeds. Faktoje ka përgënjshtruar dhe më parë pretendime lidhur me medbeds.

The post Asnjë gjurmë për spitalin e parë me shtretërit shërues Medbed appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Bashkimi Europian po i grabit rezervat e arit Italisë nëpërmjet Bankës Qendrore

Verdikti: I pavërtetë

Barbara Halla

Në 8 dhjetor 2025, është publikuar në median shqipfolëse online lajmi se Bashkimi Europian po “vjedh” rezervat e arit të Italisë, duke çuar vendin drejt daljes nga BE-ja. Kjo narrativë është një interpretim i gabuar i një vendimi të Bankës Qendrore Europiane (BQE) mbi pavarësinë e institucioneve financiare nga pushteti politik.  

Në fillim të dhjetorit BQE i ka dërguar një opinion qeverisë italiane duke kërkuar sqarime për një amendament në buxhetin e vitit 2026, i cili thekson se rezervat e arit të Bankës së Italisë “i përkasin shtetit, në emër të popullit italian.” BQE-ja ka pyetur se cili është qëllimi konkret i këtij amendamenti, pikërisht pasi gjuha dhe qëllimi i amendamentit nuk janë të qartë.

Ky vendim nuk përbën një përpjekje nga ana e BE-së për të marrë kontrollin e arit italian. Përkundrazi, BQE-ja po kërkon transparencë dhe po kujdeset që Banka e Italisë të vazhdojë të funksionojë në mënyrë të pavarur, siç kërkojnë traktatet europiane. 

Banka Qendrore Europiane ka dhënë dy herë radhazi një opinion negativ për amendamentin e propozuar nga partia Fratelli d’Italia, partia e kryeministres Georgia Meloni. Pas refuzimit të parë, qeveria italiane paraqiti një version të rishikuar që sqaronte se amendamenti nuk do të mbizotëronte normat europiane. Megjithatë, BQE-ja gjeti se edhe ky rishikim nuk mjafton dhe shprehu shqetësim se mund të cënojë pavarësinë e Bankës së Italisë, një parim themelor i sistemit bankar europian. 

Presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, gjatë një seance dëgjimore në Parlamentin Evropian, konfirmoi se “Banka e Italisë ka autoritet të plotë mbi rezervat e arit të Italisë”. BQE-ja ka bërë publik edhe në vitin 2019 opinionin e saj se  bazuar në Traktatet e BE-së “nuk ka referencë për pronësinë” e rezervave të arit të vendeve anëtare. Ajo që traktatet thonë, shumë qartë, është se rezervat dhe menaxhimi i rezervave i përkasin bankës qendrore të secilit shtet. Dhe Banka e Italisë nuk është ndryshe nga shtetet e tjera. “Banka e Italisë,” vazhdoi Lagarde, “ka detyrën të mbajë dhe menaxhojë këto rezerva. 

Rezervat e arit të Italisë, që vlejnë rreth 200 miliardë euro, janë një mjet që bankat qendrore i përdorin në raste krizash financiare për të mbajtur stabilitetin e monedhës. Për momentin, ligji italian përcakton se Banka e Italisë i menaxhon këto rezerva në përputhje me normat europiane, të cilat ndalojnë shfrytëzimin e tyre për të financuar shpenzime publike. 

Amendamenti ishte paraqitur nga senatori Lucio Malan pa u konsultuar paraprakisht me BQE-në, duke rihapur një betejë të vjetër. Teksti lë të kuptohet se ari mund të vihet në dispozicion të qeverisë për të financuar shpenzime publike, gjë që do të ishte një shkelje e qartë e ligjeve europiane.

Kjo narrativë është pjesë e një fsushate më të gjerë dezinformuese kundër Bashkimit Europian dhe pavarësisë së vendeve pjesëtare për të vendosur politikat e brendshme. Në vend që të jetë një “vjedhje” e arit italian, kjo çështje demonstron se institucionet europiane po mbrojnë parimet e pavarësisë së bankave qendrore dhe stabilitetit financiar. 

The post Asnjë dyshim për grabitje të arit italian nga Banka Qendrore Europiane appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Alumini në vaksina shkakton sëmundje tek fëmijët e ekspozuar ndaj vazhdave të avionëve

Verdikti: I pavërtetë

Barbara Halla

Prej pandemisë së Covid-19 narrativa kundër vaksinimit është bërë e zëshme duke mos kursyer as vaksinat tradicionale, të testuara prej dekadash. Një prej këtyre narrativave është dhe ajo rreth prezencës së aluminit në vaksina, e cila lidhet sipas këtyre postimeve me “inflamacionin kronik në tru, duke rritur rrezikun për Alzheimer, Parkinson dhe Autizëm”. Ashtu si shumë argumenta të mbështetura në teori konspirative, flitet për studime të shumta shkencore, por nuk ofrohen burime të qarta të tyre. 

Së pari, shkenca ka provuar prej dekadash se sasia e aluminit e cila përdoret në vaksina është jashtëzakonisht e vogël, dhe nevojitet për të rritur përgjigjen imune ndaj vaksinës. Alumini e bën të mundur që të përdoren sasi më të vogla të vaksinës dhe më pak doza.

Pretendimet se vaksinat çojnë në sëmundje si Alzheimer, Parkinson apo autizëm te fëmijët qarkullojnë prej kohësh në rrjet dhe kanë çuar në skepticizëm ndaj vaksinave në rang global dhe nuk mbështeten nga asnjë studim shkencor i besueshëm. Faktoje i ka hedhur poshtë disa herë këto pretendime. 

Shkenca po avancon, por ende nuk ka një përgjigje të vetme për sëmundjet e Alzheimer dhe Parkinson. Të dyja janë sëmundje neurodegjenerative, pra lidhen me dëmtimin gradual të qelizave të trurit. Por secila ka mekanizma të ndryshëm biologjikë.

Sipas burimeve shkencore, Alzheimer lidhet me grumbullimin jonormal të dy proteinave në tru Beta-amiloid dhe Tau. Këto proteina dëmtojnë qelizat nervore dhe lidhjet mes tyre. Shkaku i saktë pse këto proteina grumbullohen ende nuk dihet plotësisht

Parkinson, sipas studimeve, shkaktohet nga dëmtimi i qelizave nervore që prodhojnë dopaminë në një zonë të trurit të quajtur substantia nigra. Edhe këtu ka grumbullim jonormal të proteinave, kryesisht alfa-sinuklein, që dëmton qelizat nervore.

Postimi pretendon se ka “studime të pavarura” mbi problemet që shkakton alumini në vaksinat, por se këto studime janë censurohen nga revista shkencore. Kjo është po ashtu një teoria konspiracioni. Po të kishte me të vërtetë studime të tilla rigoroze, ato do të publikoheshin në revista shkencore që kanë një proces të rreptë rishikimi. 

Sa i përket pretendimit se alumini në vaksina rrit ndjeshmërinë ndaj rrezatimeve elektromagnetike 5G dhe HAARP, këto janë po ashtu teori konspirative që qarkullojnë shpesh në internet dhe janë hedhur poshtë nga Faktoje më përpara. 

Për sa u përket “metodave tradicionale të pastrimit”, ndonëse disa ushqime si koriandri ose hudhra kanë vlera ushqyese, pretendimi se ato “pastrojnë” trupin nga metalet e rënda është një pretendim pseudo-shkencor dhe nuk ka asnjë bazë në studime shkencore. Trupi ynë ka mekanizma natyrorë detoksifikimi përmes mëlçisë dhe veshkave. 

The post I pabazë alarmi për aluminin në brendësi të vaksinave appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen nuk fle në zyrë për t’iu shmangur arrestimit

Verdikti: Mungon konteksti

Barbara Halla

Një postim i publikuara edhe në profile shqipfolëse në Facebook pretendon se Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Europian, ka transformuar një ambjent si banesë të saj brenda godinës ku punon për t’iu shmangur arrestimit nga prokuroria belge. Ky pretendim është në vazhdën e hetimeve të autoriteteve gjyqësore belge në qytetin e Liezhit, të nisura në fillim të vitit 2023 për të ashtuquajturën “Pfizergate”, çështjen e negociatave të presidentes së KE-së, Ursula von der Leyen dhe CEO të Pfizer, për sigurimin e vaksinës kundër Covid-19.

Videoja pretendon se ndryshe nga “të gjithë paraardhësit e Ursulas, madje çdo politikan, deputet apo zyrtar i lartë, që marrin një apartament me qera për të jetuar, vetëm Ursula ka modifikuar disa zyra duke i kthyer në banesë brenda Parlamentit Europian.” 

Aty shkruhet po ashtu se  von der Leyen e ka marrë këtë vendim pasi policia belge “nuk ka juridiksion për ta arrestuar brenda Parlamentit të BE-së.”

Së pari, von der Leyen nuk banon në Parlamentin Europian, por në një dhomë 25 metra katrorë në katin e 13-të të ndërtesës Berlaymont, selia kryesore e Komisionit Europian. Sipas Deutsche Welle, ky vendim u mor në tetor 2019, shumë më herët se të niste hetimi për Pfizergate, për arsye praktike dhe ekonomike, jo për të shmangur drejtësinë. Një praktikë të ngjashme, Von der Leyen e ka zbatuar gjatë karrierës së saj në Gjermani, duke jetuar në zyrat e ministrive gjatë javës për të kaluar sa më shumë kohë me familjen e saj të bollshme gjatë fundjavave.

Së dyti, pretendimi se prokuroria belge nuk mund ta arrestojë von der Leyen brenda ndërtesës së BE-së nuk është tërësisht i vërtetë. Ndërtesat e BE-së në Bruksel, përfshirë Berlaymont, ndodhen në territorin sovran të Belgjikës dhe nuk trajtohen si ambasada ku ka imunitet të plotë. Belgjika mban juridiksionin penal mbi çdo vepër penale që ndodh brenda këtyre ndërtesave. Megjithatë, sipas Protokollit nr. 7 mbi privilegjet dhe imunitetet e BE-së, autoritetet belge duhet të kërkojnë pëlqimin e Komisionit Europian para se të kryejnë veprime hetimore brenda ndërtesës.

Kjo nuk do të thotë se von der Leyen është e paprekshme. Nëse ka prova për vepër penale, prokurorët belgë mund të fillojnë hetime dhe të kërkojnë heqjen e imuniteteve institucionale. Për më tepër, hetimi për Pfizergate është fokusuar mbi akuzat për korrupsion me fondet europiane dhe çështja i është kaluar për hetim Prokurorisë së BE‑së (EPPO). Ky organ mund të arrestojë zyrtarët edhe brenda godinave zyrtare të BE-së, duke kërkuar heqjen e imunitetit kur është e nevojshme për veprat penale që dëmtojnë interesat financiare të BE‑së. 

Edhe pse pretendimi për arrest është i pavërtetë, është e vërtetë se ka pasur hetime dhe padi ligjore në lidhje me komunikimin e von der Leyen me CEO-n e Pfizer, Albert Bourla, rreth kontratave për vaksinat COVID-19.  Një gjykatë e BE-së ka vendosur se von der Leyen ka shkelur ligjet e transparencës duke mos dorëzuar mesazhe teksti të kërkuara.

Megjithatë, këto janë procedura ligjore civile dhe administrative, jo një rast penal që ka rezultuar në një mandat arresti për të. Asnjë person nuk është ngarkuar me akuza në lidhje me rastin penal që po heton Prokuroria Europiane (EPPO). Prandaj, pretendimi se von der Leyen po përpiqet të shmangë arrestimin nga autoritetet belge nuk bazohet në fakte. 

The post Von de Leyen fle në zyrën e saj, por jo për t’iu shmangur arrestit appeared first on Faktoje.al.

Nga konferenca e 7-të kombëtare për të drejtën e informimit, kryeministri Edi Rama përsëriti leksionet mbi transparencën. 

“Ngurrimi për të ndarë me këdo qoftë që i kërkon informacionet që janë fakte administrative, është absurd dhe vetëm pengon apo dëmton më shumë…”, deklaroi ai. Por kjo deklaratë bie ndesh me realitetin e përditshëm të gazetarëve dhe qytetarëve që kërkojnë të drejtën e tyre ligjore për informim.

Faktoje.al, gjatë vitit 2025, ka dërguar mbi 200 kërkesa për informacion. 

Nga 183 kërkesa drejtuar institucioneve shqiptare, shumica e përgjigjeve ishin të pjesshme, të përgjithshme ose shmangnin pyetjen konkrete. Në 42 raste, gazetarët u detyruan t’i drejtohen Komisionerit për të Drejtën e Informimit, duke dëshmuar nivelin e lartë të refuzimit institucional. 

Edhe partitë politike nuk e zbatojnë në mënyrë të njëtrajtshme ligjin. Nga 5 kërkesa për informim, Partia Socialiste nuk ktheu përgjigje për asnjërën nga dy kërkesat, ndërsa Partia Demokratike dha dy përgjigje të plota dhe një të pjesshme.

Ndryshe nga praktika shqiptare, institucionet ndërkombëtare si KE, NATO, OLAF dhe DASH i kthyen të gjitha përgjigjet për 25 kërkesat e dërguara. 

Kryeministria, institucioni më refuzues

Institucioni që mban rekordin e shkeljeve të ligjit për informacion në vitin 2025 është Kryeministria. 

• Marrëveshja SHBA–Shqipëri për luftën kundër manipulimit të informacionit të shtetit të huaj

Ky është një nga rastet më flagrante të mungesës së transparencës. Faktoje kërkoi dokumentacionin mbi marrëveshjen e nënshkruar mes Shqipërisë dhe SHBA-së, e cila lidhet me ngritjen e mekanizmave kundër manipulimit të informacionit nga shtete të huaja. Kryeministria nuk dha asnjë përgjigje edhe pse rasti u ankimua tek Komisioneri për të Drejtën e Informimit. 

• Marrëveshja me Grupin Titan në Forumin BE–Ballkani Perëndimor

Faktoje kërkoi informacion mbi marrëveshjen e nënshkruar gjatë Forumit të parë të Investimeve BE–Ballkani Perëndimor, e cila ishte bërë publike përmes rrjeteve sociale të kryeministrit. Institucioni kërkoi “saktësim të aktit miratues” (ligj, VKM, urdhër etj.), ndërkohë që bëhej fjalë për një marrëveshje të shpallur publikisht. Ne i dërguam linkun zyrtar të aktivitetit, por Kryeministria përsëri refuzoi të japë dokumentin, duke thënë se “nga linku nuk arrijmë të identifikojmë informacionin e kërkuar”. Kërkesa u zvarrit me kërkesa të përsëritura për sqarime, pa dhënë kurrë dokumentin e kërkuar edhe pas ankimimit tek Komisioneri për të Drejtën për Informim. 

• Lista e këshilltarëve të jashtëm dhe konsulentëve të kontraktuar

Faktoje kërkoi listën e personave të angazhuar si këshilltarë të jashtëm, përfshirë ekspertë të huaj, si dhe informacion mbi pagesat e tyre, bazuar në VKM nr. 325, datë 31.05.2023. Ky akt parashikon pagesa deri në 1 milion lekë/muaj për këshilltarët e kontraktuar. Kryeministria nuk dha asnjë informacion, pavarësisht se kërkesa citonte qartë aktin ligjor dhe objektin e saj. Pas ankimimit nuk ka asnjë masë të raportuar nga Komisioneri. 

‘Jashtë objektit të ligjit’

Ndërsa tre rastet e para tregojnë mungesë totale përgjigjeje, në tre raste të tjera kërkesat e Faktoje.al ndaj Kryeministrisë u mbyllën me argumentin se janë jashtë objektit të ligjit ose u deleguan në institucione të tjera. 

• Deklarata për çlirimin e hapësirave publike në Tiranë 

Më 19 korrik, kryeministri Rama shkroi se “sipas planit të punës vetëm në Tiranë arrin deri nesër në rreth 20 mijë metra katrorë sipërfaqja e hapësirave publike të çliruara”. Faktoje kërkoi të dhëna konkrete mbi këtë deklaratë. Kryeministria nuk dha përgjigje, ndërsa Komisioneri e përcolli rastin tek Bashkia Tiranë, duke shmangur përgjegjësinë e institucionit që e bëri deklaratën.

• Pyetjet mbi bazën ligjore të deklaratave të Kryeministrit 

Në një tjetër rast, kërkesa për të sqaruar mbi çlirimin e hapësirave publike u konsiderua nga Komisioneri si “jashtë objektit të ligjit për të drejtën e informimit”, duke e mbyllur shqyrtimin pa dhënë informacion. Argumenti ishte se pyetjet për interpretim nuk përbëjnë dokumentacion publik.

• Udhëtimi i Kryeministrit në SHBA

Faktoje kërkoi informacion mbi planifikimin e vizitës së Ramës në SHBA, në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. 

Pyetjet u refuzuan si “jashtë objektit të ligjit për informim”. Komisioneri e mbylli shqyrtimin, duke lënë pa përgjigje nëse vizita ishte planifikuar dhe nëse po pse nuk u realizua.

Ligji dhe “Maliqi”

Ligji nr. 119/2014 “Për të drejtën e informimit” garanton akses publik, por praktika e institucioneve shqiptare tregon vonesa sistematike, mungesë transparence dhe mosdhënie të përsëritur të informacionit.

Qendra Res-Publica që ka mbi 10 vite që monitoron zbatimin e të drejtës së informimit në Shqipëri, në raportin e fundit vlerëson se gati 1/3 e rasteve institucionet nuk japin asnjë përgjigje, duke e cilësuar refuzimin si problem serioz dhe të rrënjosur. 

“Kjo sjellje jo vetëm që bie ndesh me frymën e ligjit, por i shndërron kërkesat për informacion në një proces të pasigurt, ku qytetari nuk ka garanci se do të marrë një reagim, pavarësisht detyrimit ligjor” nënvizon raporti. 

E ardhmja, parashikon studiuesi Afrim Krasniqi, do të bëhet edhe më e vështirë. 

“Për shkak të skandaleve të vazhdueshme, për shkak të konfliktit të madh që ka midis vizionit të qeverisë për informimin dhe nevojave që ka media dhe shoqëria civile për më shumë informacion dhe transparencë”, përfundon ai. 

Përfundim

Praktika e institucioneve, sidomos e Kryeministrisë, tregon se e drejta e informimit vazhdon të cungohet në Shqipëri. Ndaj deklaratën e kryeministrit Edi Rama, se“ngurrimi për të ndarë me këdo qoftë që i kërkon informacionet që janë fakte administrative, është absurd dhe vetëm pengon apo dëmton më shumë…”, e kategorizojmë të vërtetë. 

The post Kryeministria, kampione e refuzimit të informacionit në vitin 2025 appeared first on Faktoje.al.

Sebi Alla– Në konferencën për shtyp të fundit të vitit, kryeministri Edi Rama përmendi shumë herë fjalën SPAK, por që në nisje të përgjigjeve për mediat kreu i qeverisë la të nënkuptohej se nuk do të ishte aq i lehtë miratimi i kërkesës së Prokurorisë Speciale për dhënien e autorizimit për arrestimin e zëvendëses së tij Belinda Balluku. Gjithashtu edhe për dosjen tjetër të skandalit të aferave të AKSHI-t, Rama doli në mbrojtje të ish-drejtoreshës Mirlinda Karçanaj, aktualisht në masën “arrest shtëpie”. Teksa i trajtoi gjatë të dyja çështjet, kryeministri paralajmëroi edhe ndryshime ligjore, veçanërisht përsa i përket akuzës së “shpërdorimit të detyrës”, gjithashtu sipas tij, masat ekstreme të “arrestit me burg” janë shqetësim edhe nga Komisioni Europian.

Reagimi për SPAK  

Ndërsa kreu i qeverisë ende nuk kishte përfunduar konferencën e gjatë, Ambasada e SHBA-ve në Tiranë nëpërmjet një mesazhi të shkurtër doli në mbrojtje të SPAK, duke shprehur vlerësime për Prokurorinë Speciale. “Arritjet e tij do të forcojnë më tej bashkëpunimin e Shteteve të Bashkuara me SPAK dhe do të ndihmojnë në ndërtimin e një të ardhmeje më të sigurt dhe më të begatë për Shqipërinë dhe qytetarët e saj”, thekson njoftimi i Ambasadës së SHBA në Tiranë, duke iu referuar trajnimit në SHBA të një agjenti të BKH-së.

Drejtësia dhe Parlamenti

“Këshilli i Mandateve nuk është zyrë noterie është gati gjykatë. Nuk do të doja ta kisha përmendur 16 mijë faqe dhe prova sepse ajo më provon, më ka provokuar që ditën e parë, po të isha unë në Këshillin e  Mandateve, do t’i thoja çohuni ikni dhe kthehuni me një dosje për parlamentin”, tha Rama duke kritikuar formën që është qasur prokuroria në këtë rast.

Sipas tij, 16 mijë faqe nuk janë hetime, por janë futur brenda kontrata dhe studime të marra nga arkivi i ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjitikës. Duke u ndalur në dosjen e AKSHI-t, kryeministri doli në mbrojtje hapur ish-drejtoreshës Mirlinda Karçajan, për të cilën SPAK ka caktuar masën ‘arrest shtëpie’ për akuzën e shkeljes së barazisë në tendera dhe grup të strukturuar kriminal. “E njoh prej 20 vitesh dhe ka respektin tim. E njohur ndërkombëtarisht dhe ka respektin tim maksimal. Çfarë thoni ju sot, bazuar në copëza të nxjerra rrugëve nga ata që duhet të ruajnë sekretin hetimor, nuk është e mjaftueshme për të dalë në përfundime për të fajësuar njerëzit”, tha Rama.

83 mandate

Në aspektin politik kryeministri përmendi disa herë faktin se ka 83 mandate duke shuar çdo dyshim mbi një tërheqje të mundshme për shkak të shpërthimit të disa skandaleve të dala nga dosjet hetimore të SPAK. Në lidhje me kërkesën e opozitës për dorëheqjen e tij Rama ironizoi se është një parti pa ide dhe qëndrime. “Duan të hyjnë nga dera e hapur dhe të ulen në tryezë bujrum. Por ne peng nuk na mbajnë dot. Edhe këto reforma mirë është t’i bëjmë bashkë, nëse s’duam do t’i bëjmë vetë. Duan qeveri kështu apo ashtu, të fitojnë zgjedhjet. S’i fitojnë dot”, tha Rama.

The post Rama sfidon SPAK dhe paralajmëron ndryshime ligjore tek drejtësia appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kryeministri i Australisë ndaloi mediat sociale për fëmijët nën 16 vjeç dhe si rezultat, adoleshentët plaçkitën dhe shkatërruan një supermarket në Melbourne.

Verdikti: Mungon konteksti

————————————————————–

Një video që tregon një turmë të rinjsh duke bastisur një dyqan po qarkullon në rrjete sociale me pretendimin se tregon adoleshentë australianë që shkatërrojnë një supermarket në Melbourne si rezultat i ndalimit të mediave sociale për fëmijët nën 16 vjeç në Australi.

Është e vërtetë se pamjet e mësipërme tregojnë një turmë adoleshentësh australianë që pushtuan një supermarket vendas dhe skelën Mordialloc, duke shkaktuar shqetësim publik në Melbourne më 17 dhe 18 dhjetor. 

Mbi 20 oficerë me pajisje speciale dhe 20 automjete policie u dërguan në vendngjarje, ku ishin mbledhur mbi 200 të rinj. Autoritetet u thirrën fillimisht në një dyqan Woolworths pak pas orës 3 pasdite pas raportimeve për një përleshje. 

Megjithatë, nuk ka prova se ky incident ka lidhje me ndalimin e mediave sociale për fëmijët nën 16 vjeç, që hyri në fuqi në Australi në fillim të dhjetorit 2025. Raportimet e mediave vendase dhe ndërkombëtare nuk përmendin fare ndalimin e rrjeteve sociale. Madje, policia beson se sherri mund të jetë organizuar në rrjetet sociale.

Në një ditë përvëluese gjatë pushimeve shkollore, të rinj nga periferitë e Melburnit u mblodhën në plazhin Mordialloc, një lloj i zakonshëm tubimi i organizuar nëpërmjet mediave sociale.

Sipas dëshmitarëve okularë që folën për mediat vendase, ajo që pasoi nuk ishte një “trazirë rinore” e planifikuar paraprakisht, por një zinxhir ngjarjesh i ngatërruar i shkaktuar nga një operacion policor i armatosur rëndë. Policia përmbyti zonën, duke u përballur me turma adoleshentësh vetëm 12 dhe 13 vjeç. Oficerët përdorën sprej me piper dhe forcë, duke provokuar panik, frikë dhe zemërim. Disa nga të rinjtë më pas vrapuan nëpër supermarketin Woolworths aty pranë, duke përmbysur mallra, duke hedhur qumësht dhe duke filmuar në telefonat e tyre. Kjo ishte një përgjigje kaotike dhe e zemëruar ndaj policisë dhe jo një plaçkitje e organizuar.

Përsa i përket kufizimeve të reja online, personat nën 16 vjeç në Australi tani e kanë të ndaluar të përdorin faqet kryesore të mediave sociale, duke përfshirë Tiktok, X, Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat dhe Threads. Ata nuk mund të krijojnë llogari të reja dhe profilet ekzistuese po çaktivizohen.

Qeveria australiane ka thënë se kjo politikë do të zvogëlojë ndikimin negativ të “karakteristikave të dizajnit që inkurajojnë [të rinjtë] të kalojnë më shumë kohë në ekrane, ndërkohë që ofrojnë gjithashtu përmbajtje që mund të dëmtojë shëndetin dhe mirëqenien e tyre”.

Një studim i porositur nga qeveria në vitin 2025 zbuloi se 96% e fëmijëve të moshës 10-15 vjeç përdornin mediat sociale dhe se 7 nga 10 prej tyre ishin ekspozuar ndaj përmbajtjes së dëmshme. Kjo përfshinte materiale mizogjine dhe të dhunshme, si dhe përmbajtje që promovonte çrregullime të të ngrënit dhe vetëvrasje.

1 në 7 raportoi gjithashtu se kishte përjetuar sjellje të tipit “grooming” nga të rriturit ose fëmijët më të rritur, dhe më shumë se gjysma thanë se kishin qenë viktimë e bullizmit kibernetik.

The post Trazirat në plazhin australian jo pasojë e mbylljes së rrjeteve sociale appeared first on Faktoje.al.

Nga treni elektrik që mbeti kantier, tek aeroporti i Vlorës pa fluturime, nga dëmshpërblimi i banorëve për zjarret deri te nafta e Shpiragut që u shua bashkë me premtimet për 24 orë ujë, dy avionë zjarrfikës, shkolla të reja e legalizime.

Esmeralda Topi

2025 ishte vit zgjedhor, dhe si çdo vit zgjedhor në Shqipëri, premtimet ishin të shumta dhe të përsëritura. Në mbyllje të vitit, faktet flasin për kantierë të pambyllur, projekte të dështuara rrugësh, afate të shtyra dhe qytetarë të zhgënjyer. 

Treni elektrik që nuk u nis 

Në prezantimet 3D të qeverisë, Tirana lidhet me Durrësin dhe Rinasin nga një tren modern elektrik. Në terren, prej më shumë se katër vitesh ekziston vetëm një kantier që s’po mbaron. Me disa afate të shkelura, hekurudha Tiranë–Durrës–Rinas është ende larg përfundimit. Afati i ri i operimit të trenit elektrik është fundi i vitit 2026.  

Aeroporti i Vlorës pa fluturime

Në pranverë, skenari i njohur i “fluturimit elektoral” u rikthye prag zgjedhjesh me zbritjen e avionit të parë testues në pistën e aeroportit ndërkombëtar të Vlorës. Qeveria premtoi se aeroporti i Vlorës do të niste fluturimet këtë vit. Por, faktet tregojnë se në realitet fluturimi i vetëm mbeti ai testues i 8 majit. 

Nafta ‘arabe’ e Shpiragut 

“Naftë premium si e Arabisë Saudite” kështu e prezantoi qeveria zbulimin e naftës në Shpirag. Por testet e kompanisë SHELL rezultuan zhgënjyese. Gjigandi holandez është drejt largimit nga Shqipëria. Fondi Sovran mbeti një ëndërr e bukur bashkë me premtimin për epokë të re ekonomike nga nafta në Shpirag.

24 orë ujë të pijshëm 

Që nga 2013, ky është refreni i çdo fushate elektorale por vendi ende vuan nga mungesa e furnizimit me ujë 24 orë. Afati i ri për të njëjtin premtim është shtyrë në 2030. Këtë vit, gjatë fushatës zgjedhore kryeministri Edi Rama premtoi se në 2030-ën 100% të qyteteve dhe 80% e fshatrave do të mbulohen me ujë 24 orë. 

Shqipëria pa avion zjarrfikës

Premtimi i bërë nga kryeministri Edi Rama gjatë fushatës elektorale, se Shqipëria do të kishte dy avionë zjarrfikës të gatshëm për sezonin veror, rezultoi i pambajtur. Këtë verë vendi kaloi një situate dramatike për shkak të zjarreve që shkrumbuan mbi 60 mijë hektarë me pyje dhe kullota. Por të vetmit avionët zjarrfikës ishin ata të ardhur nga vendet e BE-së përmes Mekanizmit të Mbrojtjes Civile. 

Dëmshpërblimet për Gramshin dhe Delvinën 

Qeveria premtoi dëmshpërblim dhe rindërtim të banesave për të gjithë banorët e zonave të prekura nga zjarret këtë verë. Në fund të vitit, ata ende presin përmbushjen e këtij zotimi. Agjencia Kombëtare e Mbrojtjes Civile (AKMC) konfirmoi për “Faktoje.al” se inventari me shtëpitë e djegura dhe bagëtitë e humbura ende nuk është përmbyllur. 

Llogaria elektorale e 450 shkollave të reja 

Në nisje të fushatës, kryeministri Edi Rama deklaroi se qeveria e tij kishte ndërtuar 450 shkolla të reja në dhjetë vite. Faktet tregojnë se janë rindërtuar ose zgjeruar vetëm 43 institucione arsimore. Shifra propagandiste e Ramës përfshin çdo ndërhyrje, nga riparimi i tualeteve tek lyerja e mureve. 

Odisea e rindërtimit pas tërmetit 

6 vite nga tërmeti tragjik i 26 nëntorit 2019, procesi i rindërtimit është afër mbylljes financiare, por jo i përfunduar në terren. Qeveria ka shpenzuar 131 miliardë lekë dhe raporton se 90% e projekteve janë ndërtuar. Zvarritjet vijojnë të mbajnë pezull ende qindra familje që janë pa çati mbi kokë. Afatet shtyhen vit pas viti dhe çdo 26 nëntor sjell një tjetër justifikim. 

‘Flamuri Blu’ për plazhet shqiptare 

Ministria e Mjedisit premtoi se Shqipëria do të arrinte standardin europian të “Flamurit Blu” për cilësinë e ujërave larës. Por raportet e BE-së na rendisin në vendin e fundit në Evropë për cilësinë e ujërave bregdetare. Shkaku kryesor? Ujërat e zeza të patrajtuara që derdhen në det, mungesa e impianteve të trajtimit dhe menaxhimi i dobët mjedisor.

Legalizimet pa fund 

Ky është premtimi më i vjetër i ricikluar. Çdo zgjedhje sjell një valë të re legalizimesh të premtuara. Por procesi nuk ka fund. Dosjet shtohen, afatet shtyhen, dhe qytetarët mbeten peng të një premtimi që nuk po përmbushet. Që nga nisja e procesit të legalizimeve në vitin 2006 dhe deri më tani, legalizimet janë përdorur si mjet i rëndësishëm për mbështetje politike, sidomos në fushata zgjedhore.

Përfundim 

Në këtë artikull përmblodhëm vetëm 10 rrena, por gjatë vitit 2025 Faktoje ka verifikuar gjithsej 87 premtime të politikanëve dhe zyrtarëve të lartë. Nga këto, 52 premtime rezultuan të pambajtura, vetëm 6 u mbajtën plotësisht, ndërsa 29 u realizuan pjesërisht. Verifikimet nxjerrin në pah hendekun mes premtimeve dhe realitetit, veçanërisht në një vit zgjedhor si ky që po lëmë pas. 

The post 10 rrenat e vitit 2025  appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo foto tregon dhjetëra makina policie pranë shtëpisë në Surrel të kryeministrit Edi Rama

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

———————————————————-

Një imazh që po qarkullon së fundmi në rrjetet sociale shqipfolëse pretendohet se tregon shtëpinë e kryeministrit Edi Rama në Surrel të rrethuar nga forca të shumta policie.

Imazhi nisi të shpërndahej një ditë pasi një grup nga Partia Demokratike marshuan në fshatin Surrel duke kërkuar dorëheqjen e Ramës. Nga pamjet televizive, duket se në këtë protestë kishte edhe prani policore. Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk tregon momente nga kjo protestë, kryesisht për faktin që protesta ndodhi pas perëndimit të diellit, ndërkohë që në imazhin e mësipërm është ditë.

Në fakt, imazhi që po qarkullon në rrjete sociale është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Origjina e gjeneruar e videos duket në një pjesë të videos ku mbishkrimi i disa makinave të policisë është i deformuar. Programet AI shpesh hasin vështirësi në gjenerimin e tekstit brenda imazheve.

Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post Të gjeneruar policët specialë që “trokasin” në shtëpinë e kryeministrit appeared first on Faktoje.al.

Sebi Alla Unik e quajtën një copë tub, por po aq unike është qëndrimi i institucioneve përgjegjëse që vështirë të gjendet një “rast i dytë”, për justifikimin e prag katasrofës higjenike në qytetin e Vlorës. “Pajisjet janë duke ardhur nga Stambolli”, thanë ekspertët, “kjo është një fatkeqësi natyrore, 15 bote po furnizojnë institucionet”, tha kryebashkiakja, “ujin e boteve mos e pini”, deklaroi UKV, “as unë nuk jam larë”, u “ankua” drejtori i AKUK.

Ndërsa numri një i qytetit të Vlorës flet për “fatkeqësi natyrore”, vendi po kalon prej dy javësh një mot të kthjellët, pa reshje, pa ngrica e rrëshqitje… Megjithatë “rrëshqitjet institucionale” janë të dukshme në qëndrimet që mbajnë për këtë rast të paprecedent, ku në mesin e dimrit uji i pijshëm mungon prej pesë ditësh në të gjithë Vlorën.

Defekti në tubacionin kryesor të shpërndarjes së ujit ndodhi mesnatën e 24 dhjetorit, ndërsa tentativat për ta riparuar në kohë dështuan, duke ia faturuar problemin “tubit që vetëm Vlora e ka”. 

E ka kush e ka

Dita e pestë e mungesës së ujit solli “revoltën e vonë” të pak qytetarëve që protestuan në mbrëmjen e së dielës ku zyrtarë të bashkisë ishin mbledhur në një “shfaqje artistike”, për të festuar me muzike e shfaqje të përzgjedhura fundin e vitit. Po ashtu mëngjesin e sotëm qindra banorë kërkuan mbajtjen e përgjegjësive dhe dorëheqje të drejtuesve të bashkisë, ndërsa lëshuan akuza për vjedhje të fondeve publike dhe në shenjë revolte hodhën letra higjenike dhe vezë.

“Në këtë situatë, ajo që bie më shumë në sy nuk është vetëm mungesa e ujit, por mungesa e qartësisë institucionale mbi përgjegjësinë”, thotë për Faktoje.al, eksperti i çështjeve të pushtetit lokal, Agron Haxhimali. Kryebashkiakja e Vlorës Brunilda Mersini hoqi përgjegjësinë nga institucioni që drejton duke ia faturuar Agjencisë Kombëtare të Ujësjellës Kanalizimeve.

“Bashkia nuk ka varësi ndaj ujësjellësit, ujësjellësi i ka kaluar prej dy vitesh AKUK-së, por është momenti të menaxhojmë këtë fatkeqësi natyrore”, tha Mersini.

“Fakti që Bashkia Vlorë, së bashku me bashkitë e tjera të qarkut, zotërojnë 49% të aksioneve, nuk i përjashton nga përgjegjësia. Pjesëmarrja në pronësi do të thotë edhe detyrim për të reaguar, për të informuar qytetarët dhe për të ushtruar presion institucional mbi aksionarin shumicë, edhe pse përgjegjësia e bashkisë mbetet aty edhe me mungesën e shumicës vendimmarrëse”, sugjeron eksperti Haxhimali.

Premtim i ricikluar

Ndërkohë Faktoje ishte në muajin Gusht në Vlorë dhe u përball me të njëjtin problem të përsëritur.

Të paktën në dekadën e fundit, kryetarët e bashkive në Vlorë kanë kërkuar votën e qytetarëve duke përfshire si prioritet të programit furnizmin me ujë të pijshëm.

Në mesin e gushtit, nga verifikimi në terren i Faktoje.al rezultoi se Vlora vijonte të kishte probleme me furnizimin normal me ujë të pijshëm.

Situata e ditëve të fundit vetëm sa ka rënduar mungesën e një premtimi të pambajtur prej vitesh në këtë qytet për ujë 24 orë.       

Botet me ujë që s’pihet

Në këtë çoroditje qëndrimesh dhe mungese të theksuar të reagimit në kohë, në Vlorë është shfaqur një tjetër problem, sa higjenik, aq edhe shëndetësor.

Pas tre ditësh që një pjesë e banorëve janë furnizuar me autobotë erdhi qëndrimi i Ujesjellës Kanalizimeve Vlorë. “Ujësjellës Kanalizime Rajoni Vlorë, njofton qytetarët se ujin të cilin po e marrin nga autobotet, duhet t’a përdorin për nevoja emergjente dhe jo për përdorim oral”, thuhet në njoftim.

Për të qetësuar revoltën qytetare tentoi të komunikonte edhe Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë Kombëtare të Ujësjellës Kanalizimeve Flauers Shoshi. “E di shqetësimin tuaj, ju kuptoj. Kemi tentuar tre herë ta rregullojmë defektin por nuk kemi mundur ta rregullojmë. Pajisjet janë duke ardhur. Sonte në mesnatë nis furnizimi me ujë. Kjo është fjala jonë”, tha ai, ndërsa deklaratave të qytetarëve se nuk mund të shkojnë në tualet e as të lahen për shkak të mungesës së ujit, ai iu përgjigj: “As unë nuk jam larë dot”.

Shumë institucione, pak ujë

Më shumë se zgjidhje konkrete për furnizimin me ujë, në vitet e fundit janë trumbetuar “strategji kombëtare”, duke e copëtuar përgjegjësinë në disa institucione, sa qëndrore aq edhe lokale.

“Sipas modelit aktual të riorganizimit të sektorit të ujësjellës-kanalizimeve, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë është aksionari kryesor, duke kontrolluar 51% të aksioneve me të drejtë vote, përmes strukturave të saj dhe AKUM”, thotë eksperti Haxhimali.

Sipas tij, politikat kryesore dhe përgjegjësia e parë për funksionimin e shërbimit janë qendrore. “Problemi real është modeli i ndërtuar: një shërbim i centralizuar në vendimmarrje, por i decentralizuar në faj. Bashkitë mbeten adresa e parë e zemërimit qytetar, ndërsa pushteti real qëndron larg kamerave dhe përgjegjësisë publike”, thekson Haxhimali.

Rama: Fajin e ka Saliu

Pas katër ditësh reagoi edhe kryeministri Edi Rama me historinë e vjetër të reagimit se fajin e ka Saliu (Berisha).

“Drejt aeroportit të Stambollit për të ardhur sot brenda ditës, pjesët e reja hidraulike për riparimin e difektit të rëndë në ujësjellësin e Vlorës, ku në vitin 2009-2010 janë instaluar pjesë  hidraulike jashtë standarteve, që nuk e kanë mbajtur dot më presionin e ujit dhe për pasojë tubacioni ka shpërthyer…

Vlonjatëve të mi u them ndjesë për tërë këtë peripeci të pamerituar dhe siç thoshin gjyshet tona plasi më në fund edhe syri i keq pas tërë këtyre viteve të mira për Vlorën, e ja që kush i do të keqen Vlorës, veç të keqen do i marrë”, shkruan Rama.

Faktoje, e mbështetur nga National Endowment Democracy (NED) po monitoron 10 bashki në vend dhe po verifikon nëse janë mbajtur ose jo premtimet e dhëna nga kryebashkiakët.

The post Vlora në katastrofë higjenike, tubi apo keqmenaxhimi “unik”? appeared first on Faktoje.al.