Një studim australian ka dhënë prova të reja mbi arsyen pse njerëzit me skizofreni përjetojnë halucinacione dëgjimore (dëgjim zërash)

Hulumtimi i ri, i udhëhequr nga psikologët e Universitetit të Uellsit të Ri Jugor (UNSW) në Sidnei, ofron deri tani provat më të qarta se “zërat” te skizofrenia mund të lindin nga një çrregullim në mënyrën se si truri e njeh zërin e vet të brendshëm. Studimi sugjeron se truri mund të keqidentifikojë mendimet e brendshme si tinguj që vijnë nga bota e jashtme.

Punimi u botua në revistën shkencore “Schizophrenia Bulletin” dhe thekson gjithashtu një rrugë të mundshme drejt identifikimit të shënuesve biologjikë (biomarkerëve) të skizofrenisë, një hap shumë i rëndësishëm, pasi aktualisht nuk ekzistojnë analiza gjaku, skanime të trurit apo teste laboratorike që mund ta konfirmojnë pa dyshim këtë diagnozë.

Profesori Thomas Whitford nga Shkolla e Psikologjisë në UNSW ka studiuar prej vitesh mënyrën se si funksionon “të folurit e brendshëm” te njerëzit e shëndetshëm dhe te ata që jetojnë me çrregullime të spektrit të skizofrenisë.

“Të folurit e brendshëm është zëri në kokën tuaj që rrëfen në heshtje mendimet, planet apo veprimet tuaja. Shumica e njerëzve e përjetojnë rregullisht këtë, shpesh pa e vënë re, edhe pse ka individë që raportojnë se nuk e kanë fare këtë përvojë”, shpjegon Whitford.

Ai shton: “Hulumtimi ynë tregon se, kur ne flasim, qoftë edhe vetëm në mendje, një pjesë e trurit që përpunon tingujt e jashtëm bëhet më pak aktive. Kjo ndodh sepse truri parashikon tingullin e zërit tonë. Por te njerëzit që dëgjojnë zëra, ky mekanizëm parashikimi duket se nuk funksionon siç duhet, ndaj truri reagon sikur zëri po vjen nga dikush tjetër”, transmeton Telegrafi.

Valët e trurit konfirmojnë një teori 50-vjeçare

Sipas profesorit Whitford, këto gjetje mbështesin fuqishëm një teori që ka ekzistuar prej dekadash në fushën e shëndetit mendor: se halucinacionet dëgjimore në skizofreni mund të vijnë nga keqinterpretimi i të folurit të brendshëm si të folur të jashtëm.

“Kjo ide ka ekzistuar prej 50 vjetësh, por ka qenë shumë e vështirë për t’u testuar, sepse të folurit e brendshëm është, nga natyra, një proces privat”, thekson ai.

Për ta matur këtë, studiuesit përdorën EEG (elektroencefalogram), një metodë që regjistron aktivitetin elektrik të trurit. Edhe pse nuk mund ta “dëgjojmë” të folurin e brendshëm, truri gjithsesi reagon ndaj tij.

Te njerëzit e shëndetshëm, përdorimi i të folurit të brendshëm shkakton të njëjtën ulje të aktivitetit të trurit si kur ata flasin me zë të lartë, një shenjë se truri e njeh tingullin si të vetin.

“Por te njerëzit që dëgjojnë zëra, kjo ulje e aktivitetit nuk ndodh. Përkundrazi, truri i tyre reagon edhe më fort ndaj të folurit të brendshëm, sikur ai të vinte nga dikush tjetër. Kjo mund të shpjegojë pse këta zëra duken kaq realë”, thotë Whitford.

Si u testua mekanizmi i parashikimit të trurit

Studiuesit ndanë pjesëmarrësit në tre grupe:

• 1.55 persona me skizofreni që kishin përjetuar halucinacione dëgjimore në javën e fundit.
• 2.44 persona me skizofreni që ose nuk kishin pasur kurrë halucinacione dëgjimore, ose nuk i kishin përjetuar kohët e fundit.
• 3.43 persona të shëndetshëm pa histori skizofrenie.

Të gjithë pjesëmarrësit mbanin një kapë EEG ndërsa dëgjonin tinguj përmes kufjeve. Në momente të caktuara, atyre u kërkohej që në heshtje të imagjinonin se po shqiptonin rrokjet “bah” ose “bih”, ndërkohë që dëgjonin njërën prej tyre në kufje, pa e ditur paraprakisht nëse tingulli i dëgjuar do të përputhej me atë të imagjinuar.

Çfarë ndodhi?

Te njerëzit e shëndetshëm, aktiviteti i trurit u ul kur rrokja e imagjinuar përputhej me atë që dëgjonin. Kjo ndodhi në korteksin dëgjimor, pjesën e trurit përgjegjëse për përpunimin e tingujve dhe të folurit. Ky është një tregues se truri e parashikoi saktë tingullin.

Te njerëzit me halucinacione të fundit, ndodhi e kundërta: aktiviteti i trurit u rrit kur tingulli i imagjinuar përputhej me atë të dëgjuar. Kjo sugjeron se mekanizmi i parashikimit të trurit është i dëmtuar.

“Ky efekt i kundërt tregon se truri i tyre mund të mos e njohë më zërin e brendshëm si të vetin, duke e interpretuar gabimisht si zë të jashtëm”, shpjegon Whitford.

Grupi i dytë (njerëzit me skizofreni pa halucinacione të fundit) tregoi një reagim të ndërmjetëm mes grupit të shëndetshëm dhe atij me halucinacione.

Çfarë do të thotë kjo për studimin e skizofrenisë?

Studiuesit theksojnë se këto rezultate ofrojnë provën më të fortë deri më tani se njerëzit me skizofreni mund të përjetojnë mendimet e tyre sikur të ishin zëra të jashtëm.

“Gjithmonë ka qenë një teori bindëse se njerëzit në fakt po dëgjojnë mendimet e tyre të folura me zë, por ky studim ofron testin më të drejtpërdrejtë dhe më të fortë deri tani”, thotë Whitford.

Në të ardhmen, ekipi kërkimor synon të testojë nëse ky model i reagimit të trurit mund të përdoret për të parashikuar se kush mund të zhvillojë psikozë.

Nëse kjo rezulton e suksesshme, mund të mundësojë:

• identifikimin më të hershëm të personave me rrezik të lartë,
• fillimin më të shpejtë të trajtimit,
• dhe potencialisht parandalimin e përkeqësimit të simptomave.

“Kjo masë ka potencial të madh për t’u bërë një biomarker i zhvillimit të psikozës. Në fund, besoj se kuptimi i shkaqeve biologjike të simptomave të skizofrenisë është hapi i parë i domosdoshëm për zhvillimin e terapive të reja dhe më efektive,” përfundon profesori. /Telegrafi/

Ndryshimet që sjell shtatzënia janë të shumta, por një nga faktet më të habitshme është se gjatë kësaj periudhe zemra e gruas pëson ndryshime strukturore dhe funksionale

Gjatë shtatzënisë, trupi i gruas kalon nëpër transformime të thella fiziologjike, dhe një nga sistemet që përshtatet më shumë është ai kardiovaskular. Siç shpjegon American Heart Association (AHA), një nga ndryshimet kryesore është rritja e vëllimit të gjakut me rreth 30–50 për qind, gjë që e ngarkon më shumë zemrën. Për këtë arsye, zemra duhet të pompojë më shumë gjak për të përmbushur nevojat e nënës dhe fetusit.

Sipas Mayo Clinic, zemra e gruas shtatzënë mund të zmadhohet lehtë dhe të rrahë më shpejt për t’u përshtatur me këtë vëllim të shtuar gjaku. Ritmi i zemrës (pulsi) zakonisht rritet me rreth 10–15 rrahje në minutë krahasuar me periudhën para shtatzënisë. Në të njëjtën kohë, National Institutes of Health (NIH) raporton se tensioni i gjakut mund të bjerë lehtë në fillim të shtatzënisë për shkak të zgjerimit të enëve të gjakut, por zakonisht stabilizohet në tremujorin e dytë dhe të tretë.

Këto ndryshime kardiovaskulare janë thelbësore për të siguruar një qarkullim optimal të gjakut që furnizon fetusin me lëndë ushqyese dhe oksigjen, ndërsa ndihmon në largimin e produkteve të mbetjeve metabolike. Siç thekson British Heart Foundation, pa këtë përshtatje, zhvillimi normal i fetusit do të ishte i pamundur, transmeton Telegrafi.

Megjithatë, edhe pse këto ndryshime janë zakonisht fiziologjike dhe jo patologjike, World Health Organization (WHO) thekson se është e rëndësishme që gratë shtatzëna të monitorojnë rregullisht shëndetin e zemrës dhe tensionin e gjakut. Ngarkesa e tepërt mbi sistemin kardiovaskular mund të çojë në komplikacione si:

• Preeklampsia (tension i lartë i rrezikshëm në shtatzëni),
• Çrregullime të ritmit të zemrës,
• Sëmundje kardiake të mëparshme që mund të përkeqësohen gjatë shtatzënisë.

Prandaj, siç shkruan The Lancet në studime të fundit mbi shëndetin kardiovaskular në shtatzëni, kontrollet e rregullta mjekësore, matja e tensionit, analizat e gjakut dhe, në raste të caktuara, ekokardiografia janë thelbësore për një shtatzëni të sigurt.

Në përfundim, zemra e gruas shtatzënë “rritet” jo vetëm simbolikisht nga dashuria, por edhe realisht për shkak të ndryshimeve fiziologjike që e ndihmojnë trupin të mbështesë rritjen dhe zhvillimin e fetusit. Megjithatë, siç theksojnë ekspertët e shëndetit, këto ndryshime duhet të monitorohen me kujdes për të siguruar mirëqenien e nënës dhe fëmijës. /Telegrafi/

DASHI Jeni në një fazë zgjimi emocional. Pas javësh që ndienit nevojën për të nxituar, për të provuar veten dhe për të pohuar veten, qielli tani po ju kërkon të bëni diçka ndryshe: të dëgjoni. Marsi ju bën energjikë, por edhe impulsivë, prandaj kini kujdes me fjalët tuaja, veçanërisht në dashuri. Në punë, ka një […]

The post Horoskopi ditor për nesër, e Martë 3 Shkurt 2026 appeared first on BoldNews.al.

Analisti Artur Nura deklaron se protestat e fundit kanë lëkundur seriozisht pozitat e Sali Berishës brenda PD-së, duke treguar se ai nuk e komandon më partinë si më parë.
Sipas tij, dalja e deputetit nr. 2 të Elbasanit dhe reagimet në Strasburg janë shenja të qarta se strategjia aktuale po e çon opozitën drejt izolimit dhe bojkotit ndërkombëtar.

Nura thekson se brenda PD-së po hapet hapësirë për figura të reja, si Ervin Salianji, me të cilin disa mendojnë se partia mund të ketë një drejtim tjetër.

” Ka një zhvillim të rëndësishëm. Berisha, përpara Kryeministrisë, ku i ktheu shpinën, duket sikur do të dalë e jo të hyjë, ngaqë Rama është lëmerisur nga protesta.

Në PD kanë nisur të ngrihen zëra, duke iu bërë Berishës pengesë në zgjedhjet e tij personale. Dalja e nr. 2, deputetit të Elbasanit, është një shenjë që Berisha nuk komandon më në mënyrën e tij të vjetër, por ka zëra që i thonë se kjo strategji po i çon në bojkot.

Pozitat e Berishës janë lëkundur; njerëzit, në mënyrë të butë, po i thonë se nuk duhet vendosur kështu, sepse kështu nuk na mbështesin as ndërkombëtarët. Në ndërhyrjen e fundit në Strasburg iu hoq fjala; janë tronditur themelet e politikës që ka dominuar PD-në në mënyrë të padiskutueshme.

Në PD do të ketë më shumë hapësirë me Salianjin, dhe disa kanë kuptuar se me Salianjin mund të shkojnë diku. “

Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, paralajmëroi të hënën kundër krijimit të një ushtrie mbarëevropiane, duke e përshkruar idenë si “jashtëzakonisht të rrezikshme”, ndërsa debati vazhdon mbi aftësitë e ardhshme mbrojtëse të bllokut.

Duke folur në një konferencë sigurie në Norvegji, Kallas tha se përparësia kryesore në çdo krizë ushtarake duhet të jetë ruajtja e një strukture të qartë komande.

“Në nivel evropian, ministrat e Drejtësisë takohen gjatë gjithë kohës dhe ata tashmë mendojnë evropianë, ndërsa ministrat e Mbrojtjes kanë qenë gjithmonë kombëtarë: buxhetet kombëtare, vendimmarrja kombëtare”, tha ajo.

Kryeministri i Spanjës, Pedro Sánchez, ka reaguar ashpër ndaj kritikëve të planit për të legalizuar rreth 500 mijë emigrantë pa dokumente dhe azilkërkues, duke theksuar se vendi i tij po zgjedh rrugën e “dinjitetit, komunitetit dhe drejtësisë”.

Qëndrimi i tij u bë publik përmes një videoje 46-sekondëshe, të publikuar në rrjetet sociale, ku Sánchez flet në anglisht ndërsa videoja është e titruar ne gjuhen spanjolle,

Në mesazhin e tij, Sánchez vuri në pikëpyetje akuzat se qeveria ka “shkuar shumë larg”, duke pyetur: “Kur u bë njohja e të drejtave diçka radikale? Kur u bë empatia diçka e jashtëzakonshme?”. Deklarata erdhi vetëm pak ditë pasi qeveria e koalicionit të udhëhequr nga socialistët miratoi një dekret që synon të rregullojë statusin ligjor të gjysmë milioni personave, i cili pritet të hyjë në fuqi në muajin prill.

Nisma ka tërhequr vëmendje ndërkombëtare, pasi përfaqëson një distancim të qartë nga politikat dhe retorika anti-emigracion që po përhapen në shumë vende të Europës dhe SHBA-së. Sipas Sánchez, plani do të ofrojë një rrugë të rregullt drejt qëndrimit për persona që tashmë janë pjesë e shoqërisë spanjolle.

“Janë gjysmë milionë njerëz me të cilët jetojmë çdo ditë: në treg, në autobus, në shkollën e fëmijëve tanë. Njerëz që kujdesen për prindërit tanë, punojnë në fusha dhe kanë ndërtuar, krah për krah me ne, përparimin e vendit”, u shpreh ai, duke theksuar se Spanja mbetet një vend mikpritës.

Dekreti e ka origjinën nga një nismë qytetare e mbështetur nga mbi 700 mijë firma, Kisha Katolike dhe rreth 900 organizata sociale, e dorëzuar në parlament në vitin 2024. Pas muajsh bllokimi, marrëveshja u zhbllokua javën e kaluar, kur partia e majtë Podemos ra dakord të mbështesë planin në këmbim të mbështetjes parlamentare për qeverinë.

VerifiedJoseph

Në vitin 2025 rezulton se ka pasur rritje të ndjeshme të numrit të shtetasve të huaj me leje qëndrimi që jetojnë e punojnë në Shqipëri.

Deri në fund të vitit 2025, numri i të huajve me leje qëndrimi në Shqipëri arriti në 27,514 banorë sipas të dhënave të Regjistrit Elektronik për të Huajt (FER) dhënë për Monitor nga Policia e Shtetit, duke shënuar një nivel rekord. Pjesa më e madhe e tyre, rreth 65% janë për arsye pune dhe rreth 15% për bashkim familjar.

Në raport me 2024 numri i shtetasve të huaj të pajisur me leje qëndrimi u rrit rreth 4,800 banorë apo 22%.

Nga totali prej 27,514 lejesh qëndrimi aktive deri në fund të vitit 2025, shumica e të huajve janë nga Kosova dhe Italia.

Numri i shtetasve nga Kosova të pajisur me leje qëndrimi arriti në 6,076 banorë, që përbën rreth 22% të totalit. Krahasuar me 2024 numri i tyre u rrit 32%.

Ndryshe nga shtetasit e tjera, banorët nga Kosova pajisen me leje qëndrimi me afat 5- vjeçar.

Pas Kosovës numrit më të lartë të shtetasve të huaj të pajisur me leje qëndrimi është nga Italia me 3,776 persona që përbëjnë 14% të totalit të të huajave. Krahasuar me 2024 numri i tyre u rrit 75%.

Krahas Italisë e Greqisë, që tradicionalisht kanë kryesuar për leje qëndrimi, një rritje e ndjeshme në 2025-n është shënuar nga shtetasit nga India dhe Filipinet e Egjipti, që janë ngjitur përkatësisht në vend të tretë, të katërt e të pestë.

Numri i shtetasve nga India në 2025 arriti në 2,399 apo 47%. Shtetasit nga India përbënë 14% të totalit të huajve të pajisur me leje qëndrimi. Këta punojnë kryesisht në shërbime dhe teknologji informacioni.

Shtetasit nga Filipinet të pajisur me leje qëndrimi në 2025 janë 2,213 persona apo 130% më tepër sesa 2024. Këta shtetas punojnë kryesisht në shërbimet shtëpiake dhe në hotele e restorante e më pak në fason.

Për 2025 numri i shtetasve të huaj nga Egjipti ishte 2,007 persona apo rreth 2 herë më shumë sesa në 2024 dhe punojnë në sektorë të ndryshëm, deri në bujqësi. Ata përbënë 7% të totalit të të huajve në 2025.

Numri i shtetasve nga Turqia ishte 1,862 persona apo përbënë 7% të totalit në 2025. Në raport me 2024 numri i tyre u rrit rreth 47%.

Nga i shtetasve të huaj nga SHBA arriti në 1,128 banorë apo 164% më shumë sesa në 2024.

Nga ana tjetër Miamare ka 445 persona (2% të totalit) apo 77% më shumë sesa në 2024.

Numri i shtetasve nga Kina arriti 362 persona apo 42% më shumë sesa në 2024.

Numri i shtetasve të huaj nga Nigeria arriti 184 persona për vitin 2025.

Aplikime të reja për 2025, kryesohen nga shtetasit indianë dhe filipinas

Gjatë vitit 2025, sipas Regjistrit Elektronik për të Huajt (FER), janë përpunuar gjithsej 19,321 aplikime për leje qëndrimi, që tregon një rritje të dukshme krahasuar me 13,176 aplikime që u përpunuan gjatë vitit 2024. Krahasuar me vitin 2024 numri i tyre me 6,145 aplikime me apo 47% më shumë.

Gjatë vitit 2025, shtetësitë kryesore që kanë aplikuar për herë të parë për leje qëndrimi është India me 2,691 aplikime, që përbën 14% të totalit, Filipinet me 2,415 aplikime (13%), Italia me 2,239 aplikime (12%), Egjipti me 2,198 aplikime (11%), Kosova me 1,813 aplikime (9%), Turqia me 1,441 aplikime (7%), SHBA me 606 aplikime (3%), Mianmar me 506 aplikime (3%), Rusia me 442 aplikime (2%) dhe Ukraina me 312 aplikime (2%).

65% e aplikimeve të reja për punësim

Megjithatë motivi kryesor për pajisjen me leje qëndrimi në Shqipëri vijon të mbetet për çështje punësimi dhe bashkimi familjar.

Për vitin 2025, nga totali i aplikimeve të reja 65% e tyre ishin për leje unike punësimi, e ndjekur nga aplikimet për bashkim familjar që përbënë 13% apo rreth 5% e tyre ishin për qëllime studimi. Ndërsa numri i shtetasve të huaj që aplikuan për leje të përhershme qëndrimi ishte 40 apo duke përbërë 0.2% të totalit të numrit të aplikimeve për 2025.

Nga totali i aplikimeve për 2025, sipas të dhënave 7,049 apo 36.4% prej tyre janë aplikime nga femra dhe 12,272 apo 63.6% nga meshkuj./ Dorina Azo

Si talentet po na i merr Gjermania, 3.5 mijë karta blu për punonjësit shqiptarë në 5 vitet e fundit

Burimi: Policia e Shtetit

Burimi: Policia e Shtetit

Burimi: Policia e Shtetit

Burimi: Policia e Shtetit

The post Numri i të huajve që jetojnë në Shqipëri arrin rekord në 2025-n, rriten India, Filipinet dhe Egjipti appeared first on Revista Monitor.

Qeveria shqiptare ka ndryshuar përsëri projektligjin për sigurimin e detyrueshëm të banesave, duke përfshirë në rreziqet e siguruara edhe përmbytjet, përveç tërmeteve.

Projektligji është riemërtuar “Për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet dhe përmbytjet” dhe qëllimi i tij do të jetë mbulimi humbjeve financiare të pësuara nga i siguruari, për shkak të dëmeve të ndodhura në banesën e siguruar, të shkaktuara nga tërmetet dhe përmbytjet.

Përfshirja e përmbytjeve do të zgjerojë rreziqet e siguruara nga skema e detyrueshme, por njëkohësisht pritet të sjellë edhe një prim sigurimi më të lartë krahasuar me modelin e mëparshëm, që detyronte vetëm sigurimin ndaj tërmeteve.

Edhe në variantin e përditësuar të projektligjit parashikohet ngritja e një Fondi Kombëtar për

Sigurimin e Detyrueshëm nga Tërmetet dhe Përmbytjet, që do të sigurojë administrojë skemën e detyrueshme dhe do të sigurojë banesat, por edhe seksionet që ndodhen brenda banesave që përdoren si njësi, zyra apo për qëllime të tjera të ngjashme.

Fondi Kombëtar për Sigurimin e Detyrueshëm nga Tërmetet dhe Përmbytjet do të krijohet si person juridik publik, i organizuar në formën e një shoqërie aksionare, pas ka sipas këtij ligji dhe të ligjit në fuqi për tregtarët dhe shoqëritë tregtare

Shuma e sigurimit maksimal do të përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozim të ministrit përgjegjës për Financat.

Metodologjia e përcaktimit të primit për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet dhe përmbytjet, termat, klasifikimi i banesave mbi bazë rreziku, do të llogaritet me metodologji aktuariale, bazuar në modelin përkatës të rrezikut nga tërmetet dhe përmbytjet të zhvilluar për Shqipërinë, e cila miratohet me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozim të ministrit përgjegjës për Financat, pas marrjes së mendimit nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare.

Këshilli i Ministrave do të përcaktojë kriteret konkurruese të përzgjedhjes së agjentëve publikë

dhe privatë dhe shoqërive të sigurimit për menaxhimin, shkallën e përfshirjes së tyre, shpërndarjen apo administrimin e shitjeve të kontratave të sigurimit, komisionet përkatëse dhe kushtet e bashkëpunimit.

Dëmshpërblimi në varësi të shkallës së dëmtimit dhe masës së dëmshpërblimit, duhet të paguhet brenda tre muajve, duke filluar nga momenti i plotësimit të plotë të otësimit të plotë të dokumentacionit përkatës përkatës.

Projektligji ka zgjeruar gjithashtu mekanizmat e detyrimit të zbatimit të sigurimit të parashikuar në të.

Personat që kërkojnë regjistrimin, ndryshimin e regjistrimit të banesës apo marrjen e shërbimeve të tjera kadastrale pranë institucionit përgjegjës shtetëror për kadastrën, kane detyrimin të paraqesin paraprakisht një kontratë të vlefshme për sigurimin e detyrueshëm të banesave që disponojnë nga tërmetet dhe përmbytjet, të lidhur me Fondin, në mënyrë që të përfitojnë këto shërbime.

Mungesa e një kontrate të tillë pamundëson marrjen e këtyre shërbimeve kadastrale.

Personat që nuk lidhin kontratën e detyrueshme me ligj, nuk do të përfitojnë shërbime elektronike përmes portalit qeveritar e-Albania, por shërbimet që do të kufizohen shprehimisht do të përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Gjithashtu, ata nuk do të përfitojnë shërbime nga Qendra Kombëtare e Biznesit.

Ndërkohë, shoqëritë e sigurimit privat nuk do të lejohen të lidhin kontrata sigurimi vullnetare për tërmetet apo përmbytjet për një banesë në kuptim të këtij ligji, që nuk ka lidhur më parë një kontratë sigurimi të detyrueshme me Fondin Kombëtar.

The post Sigurimi i detyrueshëm i banesave do të përfshijë jo vetëm tërmetet, por edhe përmbytjet appeared first on Revista Monitor.

Kuvendi i Shqipërisë ka zhvilluar sot seancën dëgjimore me një pjesë të kandidatëve që kanë aplikuar për anëtarë të Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë.

Kandidatja Erjona Bejleri, në prezantimin e vizionit të saj, theksoi se mbikëqyrja duhet të vendosë theks më të madh te qëndrueshmëria e modeleve të biznesit të bankave, dhe jo vetëm te treguesit financiarë.

Sipas saj, kapitali dhe likuiditeti i fortë janë thelbësorë, por nuk garantojnë stabilitet afatgjatë nëse përfitueshmëria mbështetet në strategji të ngushta, të përqendruara ose afatshkurtra. Ajo nënvizoi se kuptimi i mënyrës se si bankat gjenerojnë të ardhura, menaxhojnë përqendrimin dhe përshtaten me ndryshimet strukturore është kyç për parandalimin e rreziqeve të ardhshme.

Znj.Bejleri u angazhua gjithashtu t’i japë prioritet forcimit të qeverisjes korporative në përmbajtje. Sipas saj, bordet efektive, mbikëqyrja e pavarur dhe një kulturë që sfidon vendimmarrjen e menaxhimit përbëjnë linjën e parë të mbrojtjes kundrejt paqëndrueshmërisë financiare.

Kandidati Arben Zibri e vendosi theksin te forcimi i kuadrit makroprudencial, përdorimi i hershëm i indikatorëve paralajmërues dhe instrumenteve makroprudencialë të mbështetur në të dhëna. Sipas tij, prioritet tjetër duhet të jetë rritja e aksesit të ekonomisë në financë. Sipas tij, niveli i ulët i kreditimit, veçanërisht në ndërmarrjet e vogla dhe të mesme kufizon rritjen e tyre dhe në përgjithësi rritjen e produktivitetit të ekonomisë shqiptare.

Kandidatja Matilda Shehu, në prezantimin e saj, vendosi theksin te mbrojtja e konsumatorit financiar. Ajo u shpreh në favor të krijimit të institucionit të ombudsmanit financiar. Gjithashtu, ajo vendosi theksin te nevoja e forcimit të zbatimit të ESG (mjedisorë, socialë dhe të qeverisjes) në veprimtarinë e sistemit bankar në vend.

Kandidati Saimir Muçmata vendosi gjithashtu fokus te mbrojtja e konsumatorëve, nëpërmjet masave si standardizimi i informacionit parakontraktor, trajtimin e drejtë, ngritjen e mekanizmave efektivë për trajtimin e ankesave dhe masave kundër praktikave të padrejta dhe keqinformuese. Ai propozoi ngritjen e një zyre për zgjidhjen alternative të mosmarrëveshjeve në Bankën e Shqipërisë.

Kandidatja Eni Xheko vendosi theksin te kontributi për forcimin e pavarësisë së institucionit dhe vendimmarrjes transparente, te lidhja më e fortë e politikave të Bankës Qendrore dhe ekonomisë reale dhe te puna për të përmirësuar edukimin financiar dhe përgjegjësinë institucionale.

Kandidati Emis Cerava në prezantimin e tij, vendos fokus te nevoja e nxitjes së kreditimit në sektorët kyç të ekonomisë, si bujqësia dhe turizmi. Ai gjithashtu u shpreh për monitorim të kujdesshëm të financimit të sektorit të ndërtimit, si edhe nevojën për zhvillimin e produkteve të reja bankare dhe financiare

Kandidatja Fatmira Kola theksoi rëndësinë e rritjes së besimit të institucionit, nëpërmjet rritjes së transparencës dhe komunikimit me publikun.

Kandidati Aleksandër Çavo theksoi fokusin te forcimi i dimensionit ligjor në mbikëqyrjen bankare, me vëmendje të veçantë ndaj rreziqeve dixhitale. Ai propozoi ndërtimin e një kuadri ligjor për përdorimin e inteligjencës artificiale në sistemin bankar.

Kandidatja Adela Karapici propozoi ngritjen e një kurrikule për edukimin financiar në të gjithë sistemin arsimor. Ajo vendosi gjithashtu theksin te forcimi i pavarësisë institucionale të Bankës së Shqipërisë.

Në fund të vitit 2025, përfundoi mandati i gjashtë anëtarëve të Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë. Tre prej anëtarëve të rinj, duhet të propozohen nga vetë Kuvendi i Shqipërisë, nëpërmjet Komisionit për Ekonominë dhe Financat, ndërsa tre kandidatë të tjerë do të propozohen nga Këshilli i Ministrave.

The post Prezantohen në Kuvend nëntë kandidatët e parë për në Këshillin Mbikëqyrës të BSH appeared first on Revista Monitor.

Shefi i NATO-s Mark Rutte, nesër do të zhvillojë një vizitë në Ukrainë. Rutte do t’i drejtohet Parlamentit në Kiev.

Lidhur me këtë vizitë të shefit të NATO-s në Kiev, kanë reaguar dy deputetë ukrainës, Yaroslav Zhelezniak dhe Oleksii Honcharenko.

Megjithatë ende nuk ka një njoftim zyrtar nga NATO, për të vizitë të Mark Rutte në Kiev.

Ndërkohë raundi i dytë i bisedimeve trepalëshe midis delegacioneve ruse, ukrainase dhe amerikane do të zhvillohet në Abu Dhabi këtë javë.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Shefi i NATO-s vizitë në Kiev, pritet të mbajë fjalim në parlamentin ukrainas appeared first on Sinjali.

Për ditën e martë, Kosova do të ndikohet nga masa ajrore të ftohta. Moti, sipas Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës, parashikohet të jetë kryesisht i vranët, por nuk do të mungojnë edhe intervalet e shkurtra me diell gjatë ditës.

Në mëngjes parashihet paraqitje e ngricave, andaj rekomandohet kujdes i shtuar për këmbësorët dhe drejtuesit e automjeteve.

Minimalet do të lëvizin ndërmjet -4 deri -2°C, ndërsa maksimalet e ditës pritet të arrijnë në 4 deri 7°C.

E martë

Mot i vranët me intervale me diell.

Në mëngjes parashihet ngricë.

Temperaturat minimale: -4 deri -2°C

Temperaturat maksimale: 4–7°C

Era: nga verilindja, 1–7 m/s

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Moti të martën: Mëngjes me ngricë dhe vranësira në të gjithë vendin appeared first on Sinjali.

Një dron i vogël si lodër me origjinë të panjohur ra mbi një bazë ushtarake në Przasnysz, në Poloninë veri-qendrore, tha policia ushtarake të hënën, duke konfirmuar një raport nga Radio Zet.

Autoritetet në të gjithë Evropën kanë qenë në gatishmëri të lartë për dronët, pas një sërë incidentesh që kanë ndërprerë operacionet në aeroporte ose objekte ushtarake.

Zëdhënësi i policisë ushtarake, Tomasz Wiktorowicz, tha se oficerët e sigurisë kishin vëzhguar dronin duke fluturuar mbi bazë dhe se më pas ai ra mbi ambientet.

“Pajisja si lodër u sigurua. Më vonë iu dorëzua policisë ushtarake dhe një hetim është duke u zhvilluar”, tha ai, transmeton Telegrafi.

Ai shtoi se ishte një pajisje e thjeshtë që ndoshta kontrollohej duke përdorur një telefon celular dhe kishte humbur kontaktin me operatorin e saj.

“Nuk u gjetën pajisje regjistrimi, të tilla si një kartë memorieje ose kartë SIM, që mund të transmetonin të dhëna në pajisje”, tha ai. 

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Një dron i vogël ra mbi një bazë ushtarake polake appeared first on Sinjali.

Izraeli “është gati për çdo eventualitet”, tha Benjamin Netanyahu në një fjalim para Knessetit, mes një konfrontimi verbal me Iranin dhe përgatitjeve të SHBA-së për një sulm të mundshëm ndaj regjimit.

“Kushdo që na sulmon do të përballet me pasoja të padurueshme”, paralajmëroi kryeministri izraelit.

Irani ka paralajmëruar se nëse sulmohet nga SHBA-të, do të përgjigjet me hakmarrje të ashpër kundër objektivave izraelite dhe amerikane në rajon.

Netanyahu i dërgoi gjithashtu një mesazh brendësisë së Izraelit, duke theksuar se me armiqtë që rrethojnë vendin, “demokracia mbron qëndrueshmërinë dhe stabilitetin”. Ai pranoi se Izraeli nuk ka një demokraci të përsosur, por vuri në dukje se asnjë demokraci nuk përballet me sfidat e Izraelit.

Ai deklaroi se do të donte që retorika e mospajtimit në Knesset të ishte më e matur, por shpjegoi se preferon një parlament të zhurmshëm sesa një sallë në të cilën zyrtarët nuk mund të flasin.

“Heshtja e zyrtarëve të zgjedhur ose heshtja e publikut përmes medias është fundi i demokracisë. Publiku duhet të vendosë. Dhe ku vendos? Në kutitë e votimit”, theksoi Netanyahu.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Paralajmëron Netanyahu: Kushdo që sulmon Izraelin, do të përballet me pasoja të padurueshme appeared first on Sinjali.

Tradhti, konflikte të mëdha apo drama? Jo domosdoshmërisht - gjithnjë e më shumë gra po largohen nga martesa për shkak të lodhjes emocionale, mungesës së vlerësimit dhe nevojës për një fillim të ri

Ajo që dikur dukej e paimagjinueshme po ndodh gjithnjë e më shpesh: gra në moshë të mesme po largohen nga martesa, jo për shkak të skandaleve apo tradhtisë, por sepse janë të lodhura emocionalisht dhe nuk duan ta jetojnë pjesën tjetër të jetës në pakënaqësi.

Për dekada me radhë, divorcet në këtë moshë ishin më të zakonshme te burrat, të cilët shpesh e ndërprisnin martesën për të nisur lidhje me gra më të reja. Sot, studimet tregojnë se ky model po ndryshon rrënjësisht.

Gjithnjë e më shumë gra në moshë të mesme po vendosin të ndërpresin martesën edhe kur nuk ka pasur konflikte të mëdha, dhunë apo tradhti. Shumë burra mbeten të befasuar nga ky vendim, sepse kanë besuar se marrëdhënia e tyre ishte “normale” dhe e qëndrueshme, shpesh duke mos e kuptuar pakënaqësinë e heshtur të bashkëshorteve të tyre.

Historia e Kate – momenti kur gjithçka ndryshoi

Një mbrëmje të shtatorit, 53-vjeçarja Kate po darkonte me bashkëshortin e saj. Ajo priste që ai ta pyeste për një prezantim të rëndësishëm në punë, i cili e kishte shqetësuar prej ditësh. Por ai e harroi këtë dhe e ktheu bisedën te futbolli.

Në atë çast, Kate ndjeu se nuk ishte më e parë, e dëgjuar apo e rëndësishme në martesën e saj. Ajo piu një gotë verë dhe mendoi: “Unë nuk mund ta jetoj kështu edhe 20 vjet të tjera.”

Po atë mbrëmje vendosi të kërkonte divorc.

Kate është shembull i një trendi në rritje, të njohur si “walkaway wives”, gra që largohen nga martesa në heshtje, pa drama të mëdha, por pas vitesh zhgënjimi emocional, ndjesisë së padukshmërisë dhe mungesës së vlerësimit, transmeton Telegrafi.

dreamstime

Çfarë tregojnë statistikat?

Sipas të dhënave të publikuara nga The Telegraph, sot pothuajse gjysma e divorceve nisin nga gra në moshë të mesme, dhe 56 për qind e tyre thonë se do ta ndërprisnin martesën nëse janë të palumtura.

Raporti Beyond the Break, i publikuar në nëntor 2025 nga studio ligjore Mishcon de Reya dhe komuniteti britanik për gra në moshë të mesme NOON, tregon se gjithnjë e më shumë gra kërkojnë divorc sepse, siç shprehen ato, “u ka ardhur në majë të hundës”.

• 64 për qind e grave deklaruan se shkaku i divorcit nuk ishte tradhtia.
• 23 për qind thanë se nuk ndjenin më dashuri për bashkëshortin.
• 11 për qind u shprehën se nuk donin ta kalonin pjesën tjetër të jetës me një burrë që ishte bërë emocionalisht i largët.

Ana Clarke (41) tregoi: “Kërkesa ime për divorc në tetorin e kaluar e tronditi plotësisht ish-bashkëshortin tim. Ai e interpretoi heshtjen time si pranim të mangësive të tij, ndërsa unë në fakt po shkëputesha emocionalisht nga martesa.”

Pse burrat shpesh befasohen?

Shumë burra e përjetojnë divorcin si një vendim të papritur. Por psikoterapistja Susie Masterson thekson se gratë shpesh shprehin pakënaqësinë e tyre për vite me radhë, thjesht pa u marrë seriozisht.

Studimet tregojnë se burrat e martuar janë mesatarisht më të lumtur, sepse nevojat e tyre emocionale dhe praktike plotësohen më shpesh brenda martesës. Ndërkohë, gratë shpesh mbajnë barrën më të madhe të:

• punëve shtëpiake,
• kujdesit për fëmijët,
• organizimit të jetës familjare,
• dhe menaxhimit emocional të marrëdhënieve.

Kjo krijon një lodhje të heshtur që shpesh mbetet e padukshme.

Çfarë po ndodh në shoqëritë tona?

Në kontekstin shqiptar dhe ballkanik, ky trend merr një kuptim edhe më të fortë.

Për shumë vite, gratë kanë qëndruar në martesa të pakënaqshme për shkak të:

• varësisë financiare,
• presionit familjar (“mos e prish shtëpinë”),
• frikës nga gjykimi i shoqërisë,
• dhe bindjes se “gruaja duhet të durojë për hir të fëmijëve”.

Sot, gjithnjë e më shumë gra në moshë të mesme po e shohin divorcin jo si dështim, por si mundësi për një fillim të ri.

Shumë prej tyre kanë karrierë të tyren, pavarësi financiare dhe një vetëdije më të fortë për nevojat e tyre emocionale. Kjo i bën më të guximshme për të thënë: “Nuk dua të jetoj e pakënaqur vetëm sepse kështu është zakoni.”

Çfarë ndodh pas divorcit?

Sipas raportit:

• 71 për qind e grave thanë se nuk kanë frikë të jetojnë vetëm.
• Megjithatë, 49 për qind e grave të divorcuara raportuan probleme me shëndetin mendor, si ankth dhe depresion.
• Vështirësitë financiare mbeten shqetësimi më i madh pas divorcit.

Pavarësisht këtyre sfidave, 76 për qind e grave të divorcuara deklaruan se nuk pendohen për vendimin e tyre dhe do ta përsërisnin nëse një martesë tjetër do të rezultonte e pasuksesshme.

Një ndryshim i thellë shoqëror

Avokatja familjare Ellie Foster përfundon:

“Për shumë gra, dekada të tëra kanë qenë të përqendruara te kujdesi për të tjerët. Tani ato po zgjedhin veten. Ekziston një lloj lirie e ëmbël në momentin kur më në fund mund të mendojnë për dëshirat e tyre. Shumë pak nga klientet e mia flasin për dëshirën për një partner të ri. Përkundrazi, shumica thonë: ‘Kurrë më’.”

Ky trend nuk është thjesht personal, është një ndryshim kulturor që po prek mënyrën se si ne e kuptojmë martesën, dashurinë dhe lumturinë. /Telegrafi/

Disa detaje të vogla në përditshmëri mund ta ndryshojnë mënyrën si funksionojnë pajisjet tuaja

Sfungjeri i kuzhinës prej kohësh nuk është vetëm mjet për larjen e enëve. Gjithnjë e më shpesh ai përdoret si një ndihmës praktik në shtëpi për të zgjidhur probleme të vogla, por të bezdisshme. Një nga këto truke lidhet me ngrirësin, një vend ku lagështia e tepërt me kalimin e kohës kthehet në akull dhe u shkakton amvisave telashe të panevojshme.

Një sfungjer i zakonshëm për enët mund të ndihmojë në uljen e formimit të akullit në ngrirës dhe të zgjasë periudhën mes shkrirjeve të detyrueshme. Ja si funksionon ky truk i thjeshtë dhe pse po përdoret gjithnjë e më shumë, transmeton Telegrafi.

Problemi i lagështisë së tepërt në ngrirës

Në ngrirës krijohet vazhdimisht kondensim. Kjo ndodh për shkak të ndryshimit të temperaturave, hapjes së shpeshtë të derës dhe ushqimeve që ruhen pa ambalazh të përshtatshëm. Kjo lagështi shndërrohet gradualisht në shtresa akulli, të cilat:

• e bëjnë pajisjen të punojë më shumë,
• rrisin konsumin e energjisë,
• dhe kërkojnë shkrirje më të shpeshta.

Sfungjeri i zakonshëm i kuzhinës mund ta thithë këtë lagështi falë strukturës së tij poroze. Nëse vendosni nga një sfungjer të thatë në çdo sirtar të ngrirësit, ai do të fillojë të mbledhë kondensimin e tepërt. Ngrirësi do të funksionojë normalisht, por niveli i lagështisë brenda do të jetë dukshëm më i ulët.

Një zakon i vogël që sjell ndryshim të madh

Kur ka më pak lagështi, akulli formohet më ngadalë, muret dhe sirtarët e ngrirësit qëndrojnë më të pastër më gjatë, dhe nevoja për shkrirje reduktohet ndjeshëm.

Sfungjeri nuk ndikon në ushqim dhe nuk pengon qarkullimin e ajrit brenda pajisjes. E vetmja gjë e rëndësishme është që herë pas here ta kontrolloni dhe ta ndërroni kur të jetë mbushur me lagështi.

Ky truk nuk kërkon asnjë mjet të veçantë dhe as aftësi teknike. Mjafton një sfungjer i thjeshtë për të përmirësuar mikroklimën në ngrirës dhe për ta bërë përdorimin e tij më të lehtë dhe më praktik.

Ndonjëherë, zgjidhjet më të thjeshta rezultojnë të jenë më efektivet. /Telegrafi/