Presidenti amerikan tërhiqet nga një luftë e re tregtare pas bisedimeve me shefin e NATO-s, Mark Rutte
Donald Trump hodhi poshtë kërcënimin e tij për të goditur vendet europiane me tarifa të reja, pasi arriti “kornizën e një marrëveshjeje të ardhshme” për Groenlandën në bisedimet me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte.
Presidenti amerikan tha të mërkurën se kishte zhvilluar një takim “shumë produktiv” me Rutte-n dhe se do të mbante bisedime të tjera në të ardhmen për të gjetur një zgjidhje që, “nëse konkretizohet”, do të ishte “shumë e mirë” për SHBA-në dhe vendet anëtare të NATO-s.
“Bazuar në këtë mirëkuptim, nuk do të vendos tarifat që ishin planifikuar të hynin në fuqi më 1 shkurt,” shkroi Trump në Truth Social. “Po zhvillohen diskutime shtesë lidhur me Golden Dome në raport me Groenlandën,” shtoi ai, duke iu referuar sistemit të tij të planifikuar të mbrojtjes raketore.
Trump shtoi se marrëveshja mund të përfshinte burimet natyrore të Groenlandës. “Ata do të jenë të përfshirë në të drejtat minerare dhe po ashtu edhe ne.”
Zëvendëspresidenti JD Vance, sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe i dërguari special i presidentit Steve Witkoff do të zhvillojnë negociata të mëtejshme. Marrëveshja do të zgjaste “përgjithmonë”, tha Trump.
Komentet e tij shënuan një tjetër tërheqje nga kërcënimet me tarifa dhe një zbutje të ndjeshme të qëndrimit të tij ndaj Groenlandës. Ato erdhën disa orë pasi ai i tha një audience në Forumin Ekonomik Botëror në Davos se nuk do të përdorte forcë për të marrë territorin nga Danimarka, por i kërkoi Europës të mbështeste planin e tij.
Europianët kishin mundësi zgjedhje për Groenlandën, tha ai: “Mund të thoni po dhe ne do të jemi shumë mirënjohës, ose mund të thoni jo dhe ne do ta mbajmë mend.”
NATO tha: “Diskutimet mes aleatëve të NATO-s për kornizën që përmendi presidenti do të përqendrohen në garantimin e sigurisë në Arktik përmes përpjekjeve të përbashkëta të aleatëve, veçanërisht të shtatë aleatëve arktikë.”
Aleanca ushtarake shtoi se “negociatat midis Danimarkës, Groenlandës dhe Shteteve të Bashkuara do të ecin përpara me synimin që Rusia dhe Kina të mos fitojnë kurrë një bazë, ekonomike apo ushtarake, në Groenlandë”.
Rutte tha se ai dhe Trump nuk kishin diskutuar nëse Groenlanda do të mbetej pjesë e Mbretërisë së Danimarkës sipas kësaj kornize.
Kërcënimet e Trumpit për të vendosur tarifa të reja ndaj vendeve europiane kishin tronditur marrëdhëniet transatlantike dhe kishin ngritur frikën e një lufte të re tregtare, duke alarmuar tregjet.
Kthesa e fundit e presidentit amerikan vjen pasi aksionet në Wall Street pësuan rënie të martën, kur ai kërcënoi të hapte një front të ri në luftën e tij tregtare globale. Indeksi i aksioneve S&P 500 regjistroi ditën e tij më të keqe që nga tetori, ndërsa obligacionet e qeverisë amerikane u vunë gjithashtu nën presion.
Paqëndrueshmëria e tregjeve e ka frenuar më parë Trumpin, përfshirë pas shpalljes së tarifave në “ditën e çlirimit” në prill, që ndezi trazira serioze në aksione dhe në bonot e thesarit.
Aksionet u rritën të mërkurën pasi ai hoqi kërcënimin për tarifa të reja, me S&P 500 që u rrit me 1.2%. Çmimi i borxhit të qeverisë amerikane u rrit gjithashtu, duke ulur rendimentin e bonove 10-vjeçare të thesarit me 0.04 pikë përqindjeje, në 4.25%.
Trump e shpalli marrëveshjen e tij të re vetëm disa orë pasi mbajti një fjalim të gjatë dhe herë-herë të çrregullt në Davos.
Ai tha në atë fjalim se po “kërkonte negociata të menjëhershme” për të diskutuar blerjen e Groenlandës nga Danimarka, “ashtu siç kemi blerë shumë territore të tjera gjatë historisë sonë”.
Ministri i Jashtëm i Danimarkës, Lars Løkke Rasmussen, e mirëpriti deklaratën e Trumpit në Truth Social, duke thënë se “dita përfundon më mirë se sa nisi”.
Por ai shtoi: “Nuk do të ndodhë që SHBA-ja të zotërojë Groenlandën. Kjo është një vijë e kuqe.”
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni, e cila ka krijuar një lidhje të ngrohtë personale me Trumpin, gjithashtu e përshëndeti vendimin, por tha se “është thelbësore të vazhdohet të kultivohet dialogu mes vendeve aleate”.
Danimarka dhe Groenlanda kanë këmbëngulur vazhdimisht se ishulli arktik nuk është në shitje që kur Trump shprehu interesin e tij për herë të parë në vitin 2019.
Udhëheqësit e BE-së do të mblidhen për një samit urgjent në Bruksel të enjten për të diskutuar qasjen e tyre ndaj bisedimeve për Groenlandën, ndërsa shtohen shqetësimet për përkeqësimin e marrëdhënieve me Uashingtonin.
Trump e përdori gjithashtu fjalimin për të kritikuar një Europë që, sipas tij, ‘nuk njihet më’, e dobësuar nga rënia ekonomike dhe nga emigracioni i pakontrolluar.
Presioni i tij ndaj Danimarkës dhe partnerëve të saj europianë ka zemëruar zyrtarët europianë, me shumë prej tyre që thonë se ai ka shkatërruar besimin në marrëdhëniet transatlantike.
Kryeministri kanadez Mark Carney të martën deklaroi një “çarje” në rendin ndërkombëtar për shkak të pohimit të pakufizuar të fuqisë amerikane nga Trump.
Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer, i cili vendosi të mos marrë pjesë në WEF, e akuzoi Trumpin se “po e ndan botën në këtë moment me pasoja reale” përmes planeve të tij për të marrë nën kontroll Groenlandën.
Tensionet mes zyrtarëve europianë dhe amerikanë shpërthyen në Davos të martën në mbrëmje, kur sekretari amerikan i Tregtisë, Howard Lutnick, u prit me fishkëllima gjatë një darke pas komenteve përplasëse që çuan disa të ftuar të largoheshin.
Mes atyre që u larguan herët nga darka ishte edhe presidentja e Bankës Qendrore Europiane, Christine Lagarde, sipas personave të njohur me çështjen.
Më herët të mërkurën, menaxheri i fondeve spekulative Ken Griffin e kritikoi Trumpin, duke thënë se SHBA-ja kishte “dëmtuar marrëdhënien tonë me aleatët europianë në mënyra që nuk i kuptoj ose nuk i vlerësoj”. / FT
The post Trump hedh poshtë kërcënimin me tarifa ndaj BE-së, ndryshon kursin për Groenlandën appeared first on Revista Monitor.