Organizata ndërkombëtare e ndihmës Oxfam ka publikuar raportin e saj vjetor mbi rritjen e pabarazisë, duke shprehur shqetësimin se miliarderët jo vetëm që janë më të pasur se kurrë, por po forcojnë edhe kontrollin e tyre mbi politikën, median dhe mediat sociale.

Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, raporti i publikuar të dielën nënvizoi gjithashtu hendekun gjithnjë e në rritje midis atyre që kanë dhe atyre që nuk kanë në një botë të përfshirë nga konfliktet dhe protestat e shumëfishuara.

Sipas analizës së Oxfam, pasuria kolektive e miliarderëve u rrit me 2.5 trilionë dollarë në vitin 2025, pothuajse ekuivalente me pasurinë totale të mbajtur nga “gjysma e poshtme e njerëzimit”, ose 4.1 miliardë njerëz.

Viti i kaluar ishte gjithashtu hera e parë që kishte më shumë se 3,000 miliarderë në botë, dhe hera e parë që personi më i pasur në botë, Elon Musk, kishte më shumë se gjysmë trilioni dollarë.

Raporti vjetor i bamirësisë mbi rritjen e pabarazisë u publikua për të përkuar me hapjen e takimit vjetor të Forumit Ekonomik Botëror në Davos të Zvicrës, një takim që pret çdo vit gati 1,000 nga njerëzit më të pasur në botë së bashku me udhëheqës politikë, së bashku me një grusht aktivistësh të ftuar.

Tema e takimit të këtij viti është “Një Frymë Dialogu”.

Megjithatë, Oxfam argumentoi në raportin e saj vjetor se super të pasurit po kontrollojnë gjithnjë e më shumë mjetet e komunikimit, duke përfshirë format tradicionale dhe më të reja të medias.

Ai përmendi shembuj të Jeff Bezos, pronarit miliarder të Amazon, që blen The Washington Post, Musk që blen Twitter/X, Patrick Soon-Shiong që merr përsipër gazetën Los Angeles Times dhe miliarderit të ekstremit të djathtë Vincent Bollore që zotëron CNews të Francës.

"Ndikimi i jashtëzakonshëm që super të pasurit kanë mbi politikanët, ekonomitë dhe mediat tona ka thelluar pabarazinë dhe na ka larguar shumë nga rruga e duhur për të luftuar varfërinë", tha Drejtori Ekzekutiv i Oxfam International, Amitabh Behar.

"Qeveritë duhet të dëgjojnë nevojat e njerëzve për gjëra të tilla si kujdesi shëndetësor cilësor, veprimet për ndryshimet klimatike dhe drejtësia tatimore", shtoi Behar.

Oxfam vlerësoi gjithashtu se miliarderët kanë 4,000 herë më shumë gjasa të mbajnë poste politike sesa qytetarët e zakonshëm dhe citoi një Sondazh të Vlerave Botërore të 66 vendeve, i cili zbuloi se pothuajse gjysma e të gjithë njerëzve të anketuar thonë se të pasurit shpesh blejnë zgjedhjet në vendin e tyre.

"Hendeku në rritje midis të pasurve dhe pjesës tjetër po krijon në të njëjtën kohë një deficit politik që është shumë i rrezikshëm dhe i paqëndrueshëm", tha Behar.

Oxfam vuri në dukje gjithashtu se vitin e kaluar pati 142 protesta të rëndësishme antiqeveritare në 68 vende, të cilat, sipas saj, autoritetet zakonisht u përballën me dhunë. /Telegrafi/

Mitsubishi ka konfirmuar zyrtarisht se në vitin 2026 do të lansojë një SUV të ri të vërtetë off-road, duke rritur pritjet për rikthimin e emrit legjendar Pajero.

Njoftimi u bë nga presidenti i kompanisë, Takao Kato, gjatë Tokyo Auto Salon, ndërsa pamjet E publikuara së fundmi përforcojnë spekulimet për një Pajero modern.

SUV-i i ri pritet të ndërtohet mbi platformën e pickup-it Mitsubishi Triton dhe të përdorë motorin 2.4-litërsh diesel twin-turbo me 201 kuaj fuqi.

Po ashtu, nuk përjashtohet një version i elektrifikuar, bazuar në teknologjinë PHEV të Outlander-it.

Çmimi në Japoni pritet të variojë nga 5.5 deri në 7.5 milionë jen (32,000 – 44,000 euro), ndërsa në tregjet perëndimore pritet të jetë dukshëm më i lartë. /Telegrafi/

Të paktën një person është vrarë dhe të tjerë janë plagosur në të shtënat me armë në një bashki në Republikën Çeke.

Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, policia theksoi se i dyshuari u qëllua për vdekje dhe nuk kishte rrezik të mëtejshëm për publikun.

Po sipas tyre, bëhet fjalë për të shtëna që ndodhën në bashkinë Chribska.

“Autori i të shtënave është eliminuar!”, njoftoi policia pak para orës 11:00.

Sipas policisë, dy persona vdiqën në zyrë.

Ndërkohë, sipas informacioneve fillestare, një grua u vra në të shtënat, por kjo nuk u konfirmua.

Motivi për të shtënat nuk ishte menjëherë i qartë. /Telegrafi/

Një zyrtar iranian në rajon tha të dielën se autoritetet kishin verifikuar të paktën 5,000 njerëz ishin vrarë në protestat në Iran, përfshirë rreth 500 personel sigurie, duke fajësuar "terroristët dhe protestuesit e armatosur" për vrasjen e "iranianëve të pafajshëm".

Zyrtari, i cili nuk pranoi të identifikohej për shkak të ndjeshmërisë së çështjes, i tha gjithashtu Reuters se disa nga përleshjet më të rënda dhe numri më i lartë i vdekjeve ishin në zonat kurde iraniane në veriperëndim të Iranit, një rajon ku separatistët kurdë kanë qenë aktivë dhe ku shpërthimet kanë qenë ndër më të dhunshmet në periudhat e kaluara të trazirave.

"Numri përfundimtar nuk pritet të rritet ndjeshëm", citohet të ketë thënë zyrtari, duke shtuar se "Izraeli dhe grupet e armatosura jashtë vendit" kishin mbështetur dhe pajisur ata që dilnin në rrugë.

Autoritetet iraniane rregullisht fajësojnë “armiqtë e huaj” për trazirat, përfshirë Izraelin, një armik të betuar të Republikës Islamike që nisi sulme ushtarake ndaj Iranit në qershor.

Grupi i të drejtave të njeriut HRANA me seli në SHBA tha të shtunën se numri i të vdekurve kishte arritur në 3,308, me 4,382 raste të tjera nën shqyrtim.

Grupi theksoi se kishte konfirmuar më shumë se 24,000 arrestime.

Ndërkohë, grupi i të drejtave të kurdëve iranianë Hengaw, me seli në Norvegji, ka thënë se midis rajoneve ku kishte masa të rrepta sigurie gjatë protestave në fund të dhjetorit ishin zonat kurde në veriperëndim. /Telegrafi/

Të paktën 39 persona kanë humbur jetën dhe 12 të tjerë janë në kujdes intensiv pasi dy trena u përplasën në Spanjën jugore të dielën në mbrëmje, në atë që kryeministri, Pedro Sánchez, e quajti "një natë dhimbjeje të thellë për vendin".

Sipas raportimeve, një tren me shpejtësi të lartë i Iryo që udhëtonte nga Malaga në Madrid doli nga shinat pranë komunës Adamuz në provincën e Kordobas rreth orës 7.40 të mbrëmjes së së dielës, duke kaluar në shinën tjetër ku goditi një tren që po vinte përballë.

Treni i dytë, i cili operohej nga kompania shtetërore hekurudhore, Renfe, gjithashtu doli nga shinat dhe ra në një argjinaturë, thanë autoritetet.

"Rreth 300 persona ishin në bord në kohën e aksidentit", ka thënë Iryo.

Guardia Civile dhe zjarrfikësit po punojnë intensivisht në vendngjarje për të evakuuar të gjithë pasagjerët dhe kanë ngritur një ekip të përbashkët reagimi ndaj emergjencave.

Të hënën në mëngjes, shërbimet e emergjencës në Andaluzi thanë se 122 persona ishin trajtuar për lëndimet e tyre dhe 48 persona ishin ende në spital, nga të cilët 12 ishin në njësitë e kujdesit intensiv, përcjell Telegrafi.

“Ka shumë të lënduar - ende po dridhem”, ka thënë për El País, María San José, 33 vjeçe, një pasagjere në trenin që doli i pari nga shinat.

Një dëshmitar tjetër i tha transmetuesit publik RTVE se një nga vagonët e trenit të parë ishte përmbysur plotësisht.

Një pasagjer i paidentifikuar në trenin e dytë - i cili po shkonte nga Madridi në Huelva - i tha transmetuesit publik TVE: “Kishte njerëz që bërtisnin, çantat e tyre ranë nga raftet. Po udhëtoja për në Huelva me vagonin e katërt – të fundit, për fat të mirë”.

Shefi i zjarrfikësve të Kordobas, Paco Carmona, i tha TVE se ndërsa Iryo ishte evakuuar brenda pak orësh nga aksidenti, vagonët e Renfe ishin dëmtuar rëndë, me metal dhe sedilje të shtrembëruara.

“Ka ende njerëz të bllokuar. Operacioni po përqendrohet në nxjerrjen e njerëzve nga zonat që janë shumë të ngushta”, tregoi ai. “Duhet të nxjerrim trupat për të arritur te kushdo që është ende gjallë. Po rezulton të jetë një detyrë e ndërlikuar”.

Ndërsa ministri i transportit i Spanjës, Óscar Puente, theksoi se shkaku i aksidentit ende nuk ishte përcaktuar.

Duke folur në një konferencë për shtyp në stacionin Atocha në Madrid, ai shtoi se ishte "shumë e çuditshme" që një dalje nga shinat të kishte ndodhur në një pjesë të drejtë të binarit. Ky seksion i binarit u rinovua në maj, tregoi ai.

Puente bëri të ditur se shumica e të vrarëve dhe të plagosurve kishin qenë në dy vagonët e parë të trenit të dytë.

Ndërkohë, një gazetar nga transmetuesi publik RNE, i cili po udhëtonte në një nga trenat, tha se impakti ishte ndjerë si një tërmet.

Pasagjerët kishin përdorur çekiçë emergjence për të thyer xhamat e vagonëve dhe për të dalë jashtë, tha ai.

Raportet e mediave spanjolle sugjeruan se 400 persona kishin qenë në dy trenat.

Imazhet televizive lokale treguan një qendër pritjeje të ngritur për pasagjerët në Adamuz, një qytet me 5,000 banorë, me vendasit që sillnin ushqim dhe batanije ndërsa temperaturat e natës luhateshin në rreth 6 gradë Celsius.

Adif ka pezulluar të gjitha shërbimet hekurudhore midis Madridit dhe Andaluzisë.

Aksidenti hekurudhor më vdekjeprurës në Spanjë këtë shekull ndodhi në korrik 2013, kur një tren që udhëtonte me 179 km/orë doli nga shinat në një pjesë të binarëve me një shpejtësi maksimale prej 50 km/orë në rajonin veriperëndimor të Galicisë, duke vrarë 80 persona. /Telegrafi/

Shkalla e lindjeve në Kinë ka rënë në nivelin më të ulët që nga themelimi i Republikës Popullore në vitin 1949, sipas një raporti të hënën.

Të dhënat zyrtare të publikuara nga Byroja Kombëtare e Statistikave treguan se lindjet ranë në 5.6 për 1.000 banorë vitin e kaluar, me numrin total të të porsalindurve që ranë në 7.9 milionë, një rënie e ndjeshme prej 1.6 milionësh dhe më e larta që nga viti 2020, raportoi Bloomberg.

Rënia e uli popullsinë e përgjithshme të Kinës me 3.4 milionë, duke shënuar rënien e katërt vjetore radhazi.

Shifrat i dhanë goditje përpjekjes së Pekinit për një shoqëri "miqësore ndaj fertilitetit" nën presidentin Xi Jinping, edhe pse autoritetet nxisin subvencione në para të gatshme, zgjatjen e lejes prindërore dhe stimuj të tjerë.

Kina gjithashtu regjistroi numrin e saj më të ulët të martesave që nga viti 1980 në vitin 2024, me vetëm 6.1 milionë çifte që lidhën kurorë, një rënie prej 20.5 për qind nga viti 2023 ndërsa shkalla e divorcit u rrit me 1.1 për qind.

Presionet demografike të vendit u thelluan ndërsa normat e ulëta të lindjeve vazhduan, të nxitura nga më pak gra në moshë lindjeje, së bashku me vonesën në martesë dhe prindërimin midis brezave të rinj për shkak të presioneve sociale dhe ekonomike.

Pekini ka zbatuar politika për të kundërshtuar rënien e normave të martesave dhe lindjeve, por ato ende nuk kanë treguar efekte të rëndësishme.

Popullsia e Kinës ishte 1.4 miliardë në vitin 2024, duke shënuar rënien e tretë vjetore radhazi që nga viti 2021. /AA/

Tony Blair, ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar i cili është emëruar në panelin ekzekutiv të Bordit të Paqes të Donald Trump, u distancua nga kërkesa e presidentit që vendet të paguajnë 1 miliard dollarë për anëtarësim të përhershëm.

Kështu raportojnë mediat e huaja, sipas të cilave, Blair refuzoi të mbështeste kërkesën për fondet.

Dhe kjo po vlerësohet si një shenjë e mëtejshme se detajet e bordit të paqes po provokojnë kundërshtim nga aleatët dhe partnerët e SHBA-së për projektin e Trump.

Siç vlerësohet më tej, disa vende ka të ngjarë të refuzojnë të bashkohen me Bordin si rezultat i kushteve të Trump, thanë njerëz të njohur me çështjen.

Të tjerë mund të bien dakord në parim për t'u bashkuar me Bordin e Paqes, por të refuzojnë të paguajnë tarifën për anëtarësim të përhershëm, shtuan ata.

Ata pastaj do të kërkonin ta negocionin atë ose do të largoheshin nga bordi nëse Trump këmbëngulte në këtë ide.

Ndërkohë, kryeministri kanadez Mark Carney tha të dielën se kishte rënë dakord në parim për t'u bashkuar me bordin, por jo për pagesat.

"Lidhur me specifikat e Bordit të Paqes, ne nuk i kemi shqyrtuar të gjitha detajet e strukturës, si do të funksionojë, për çfarë financimi është, etj. Dhe kështu do t'i shqyrtojmë ato në ditët në vijim", ka thënë ai. /Telegrafi/

Disa pamje të publikuara në rrjetet sociale që vijnë nga vendi i ngjarjes pas një aksidenti vdekjeprurës që përfshinte trena me shpejtësi të lartë në Spanjën jugore, tregojnë punonjësit e emergjencës në vendngjarje.

Incidenti ndodhi pranë qytetit të Adamuz, pasi një tren me shpejtësi të lartë që udhëtonte nga Malaga në Madrid doli nga shinat dhe u përplas në një shinë fqinje, sipas operatorit të rrjetit hekurudhor.

Një tren i dytë që udhëtonte në drejtim të kundërt doli gjithashtu nga shinat.

Dhe sipas raportimeve të fundit, numri i personave të vdekur është rritur në 39.

Përveç tyre, raportohet edhe për rreth dhjetëra të tjerë të lënduar, me rreth 70 prej tyre në spital.

Siç theksohej më tej, një tren që udhëtonte nga Malaga për në Madrid me rreth 300 pasagjerë doli nga shinat pranë Kordobas në orën 7.45 të mbrëmjes të së dielës, sipas kohës lokale, sipas operatorit hekurudhor ADIF.

Ai u përplas me një tren me rreth 200 pasagjerë që po vinte nga Madridi për në Huelva. /Telegrafi/

Numri i personave të vdekur nga një aksident kur një tren doli nga shinat dhe u përplas me një tjetër në Spanjë është rritur në 39, sipas shërbimeve të emergjencës, shkruan Sky News.

Përveç tyre, raportohet edhe për rreth dhjetëra të tjerë të lënduar, me rreth 70 në spital, përcjell Telegrafi.

Ndërkohë ishte raportuar se pesëmbëdhjetë persona janë lënduar rëndë, katër prej të cilëve janë fëmijë.

Siç theksohet më tej, një tren që udhëtonte nga Malaga për në Madrid me rreth 300 pasagjerë doli nga shinat pranë Kordobas në orën 7.45 të mbrëmjes të së dielës, sipas kohës lokale, sipas operatorit hekurudhor ADIF.

Ai u përplas me një tren me rreth 200 pasagjerë që po vinte nga Madridi për në Huelva.

Shkaku i aksidentit është i panjohur, por ministri i transportit i Spanjës, Oscar Puente, e quajti atë "një incident vërtet të çuditshëm", duke vënë në dukje se ndodhi në një pjesë të sheshtë të binarëve që ishte rinovuar në maj.

Një hetim për shkakun e aksidentit mund të zgjasë rreth një muaj. /Telegrafi/

Dhjetë persona raportohet se kanë vdekur nga dalja e trenit nga shinat në Spanjë, sipas mediave spanjolle.

Më shumë se 25 persona janë plagosur rëndë, sipas shërbimeve të emergjencës në Andaluzi.

Incidenti ndodhi rreth orës 19:40 sipas orës lokale.

Një tren që udhëtonte nga Malaga për në Madrid, me 317 persona në bord, doli nga shinat dhe kaloi në shinat ngjitur, ku edhe një tren tjetër doli nga shinat, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Ministri i transportit i Spanjës, Oscar Puente, ka dhënë më shumë informacione në lidhje me aksidentin në X, duke thënë se informacioni i fundit që vjen është 'shumë serioz'.

Sipas Puente, vagonët e fundit të trenit Iryo që udhëtonte për në Madrid dolën nga shinat dhe "pushtuan" shinat e kundërta.

Në atë moment po kalonte një tren Renfe, që shkonte drejt Huelvas.

"Përplasja ka qenë e tmerrshme, duke bërë që dy njësitë e para të trenit Renfe të hidheshin përtokë si rezultat," tha ai.

"Numri i viktimave nuk mund të konfirmohet në këtë kohë. Prioriteti themelor tani është ndihma ndaj të lënduarve".

Ndërkohë, Juanma Moreno, presidenti i Andaluzisë, ka dhënë më shumë detaje ekipeve mjekësore të angazhuara në zonë.

Sipas tij, struktura mjekësore në terren, po trajton pasagjerët e lënduar, ofron shërbime shëndetësore dhe po stabilizon të lënduarit para se të transferohen në spital.

"Solidariteti dhe mbështetja jonë për të gjithë të prekurit", tha ai në X. /Telegrafi/

Administrata e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, ka kontaktuar figura të ndryshme anembanë botës për t'u bërë pjesë e të ashtuquajturit "Bordi i Paqes" dhe në entitete të lidhura me të, të cilat synojnë të mbikëqyrin qeverisjen dhe rindërtimin në Gazën e pasluftës.

Shtëpia e Bardhë tha se do të ketë një bord kryesor, të kryesuar nga vetë Trump, një komitet palestinez teknokratësh, të cilët synojnë të qeverisin territorin e shkatërruar nga lufta, dhe një "bord ekzekutiv" të dytë që duket se është projektuar të ketë një rol më këshillues.

Ndërkohë, mediat e huaja, kanë publikuar atë që po vlerësohet si lista e personave të përfshirë deri më tani në entitete të ndryshme, përcjell Telegrafi.

Konfirmuar nga Shtëpia e Bardhë

Bordi i Paqes

Shtëpia e Bardhë thotë se ky organ do të përqendrohet në çështje të tilla si "ndërtimi i kapaciteteve qeverisëse, marrëdhëniet rajonale, rindërtimi, tërheqja e investimeve, financimi në shkallë të gjerë dhe mobilizimi i kapitalit".

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kryetar

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio

Steve Witkoff, negociatori special i Trump

Jared Kushner, dhëndri i Trump

Tony Blair, ish-kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar

Marc Rowan, miliarder financier amerikan

Ajay Banga, president i Bankës Botërore

Robert Gabriel, ndihmës besnik i Trump në Këshillin e Sigurisë Kombëtare

Komiteti Kombëtar për administrimin e Gazës

Ky organ, i përbërë nga teknokratë, do të "mbikëqyrë restaurimin e shërbimeve publike kryesore, rindërtimin e institucioneve civile dhe stabilizimin e jetës së përditshme në Gaza".

Ali Shaath, ish-zëvendësministër i Autoritetit Palestinez (kreu i komitetit)

Bordi ekzekutiv i Gazës

Ky entitet ka për qëllim të "mbështesë qeverisjen efektive" dhe të ofrojë shërbime për popullin e Gazës.

Steve Witkoff

Jared Kushner

Tony Blair

Marc Rowan

Nickolay Mladenov, diplomat bullgar

Sigrid Kaag, koordinatore humanitare e OKB-së për Gazën

Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan

Ali Al-Thawadi, diplomat nga Katari

Gjenerali Hassan Rashad, drejtor i agjencisë së inteligjencës së Egjiptit

Reem Al-Hashimy, ministër i Emirateve

Yakir Gabay, miliarder izraelit

Ali Al-Thawadi, diplomat nga Katari

Gjenerali Hassan Rashad, drejtor i agjencisë së inteligjencës së Egjiptit

Reem Al-Hashimy, ministër i Emirateve

Yakir Gabay, miliarder izraelit

Udhëheqësit që thanë se ishin ftuar të bashkoheshin

Kryeministri shqiptar Edi Rama

Presidenti argjentinas Javier Milei

Presidenti brazilian Luiz Inacio Lula da Silva

Kryeministri kanadez Mark Carney

Presidenti qipriot Nikos Christodoulides

Presidenti egjiptian Abdel Fattah al-Sisi

Kryeministri hungarez Viktor Orban

Kryeministri indian Narendra Modi

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni

Mbreti jordanez Abdullah II

Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif

Presidenti paraguajan Santiago Pena

Presidenti rumun Nicusor Dan

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan /Telegrafi/

(E plotësuar) Mediat e huaja tanimë raportojnë për shtatë persona të vdekur pas daljes së trenave nga shinat në Spanjë.

Një numër i panjohur njerëzish janë ende të bllokuar, me punonjës të emergjencës në vendngjarje.Pesë persona kanë vdekur dhe një numër i panjohur njerëzish janë bllokuar pas daljes nga shinat të dy trenave në Spanjë.

----------

Të paktën pesë të vdekur pas daljes nga shinat të dy trenave në Spanjë

Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, dy trena me shpejtësi të lartë dolën nga shinat të dielën në Spanjën jugore, sipas operatorit hekurudhor ADIF.

Kanali televiziv shtetëror RTVE tha se aksidenti ndodhi në Adamuz, pranë Kordobas, duke cituar burime policore.

Siç bëhet e ditur më tej, kishte 300 pasagjerë në trenin Iryo nga Malaga, sipas RTVE.

Shumë prej tyre arritën të largoheshin vetë pas aksidentit.

Të gjitha shërbimet e emergjencës dhe zjarrfikësve tani janë përqendruar në vagonin e dalë nga shinat, i cili ishte i fundit në tren.

Përveç daljes nga shinat, dritaret u thyen, duke shkaktuar shumë lëndime.

- YouTube www.youtube.com

Óscar Puente, ministri i transportit i Spanjës, tha se po monitoron situatën.

Garda Civile i tha organizatës së lajmeve se ka disa persona të lënduar dhe të bllokuar dhe se personeli i emergjencës po punon aktualisht në vendngjarje. /Telegrafi/

Lufthansa ka vendosur kufizime të reja për përdorimin e “power bank”-ëve dhe baterive gjatë fluturimeve pas disa incidenteve me zjarre.

Siç bëhet e ditur, pasagjerët nuk mund të karikojnë pajisjet përmes sistemit të informacionit në bord dhe nuk mund t’i vendosin bateritë në bagazhet mbi karrige.

Gjithashtu, “power bank”-ët duhet të mbahen në dorë ose nën sedilje dhe kapaciteti i tyre maksimal është 100 watt-orë (27,000 mAh).

Çdo pasagjer mund të marrë vetëm dy bateri dhe bateritë më të mëdha kërkojnë miratim paraprak nga kompania ajrore.

Rregullat vlejnë për të gjitha fluturimet e Lufthansa-s dhe linjat e saj partnere, si Swiss, Eurowings dhe Austrian Airlines.

Ky ndryshim pason rekomandimet e Agjencisë Evropiane të Sigurisë në Aviacion (EASA) pas një zjarri me power bank në një aeroplan Air Busan që dëmtoi 27 persona. /Telegrafi/

Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, paralajmëroi të dielën se çdo sulm ndaj udhëheqësit suprem të vendit, Ajatollah Ali Khamenei, do të ishte një deklaratë lufte.

Në një përgjigje të dukshme ndaj spekulimeve se Donald Trump po shqyrton një përpjekje për të vrarë ose rrëzuar Khamenein, Pezeshkian tha në një postim në X: "Një sulm ndaj udhëheqësit të madh të vendit tonë është i barabartë me një luftë në shkallë të plotë me kombin iranian".

Presidenti iranian fajësoi gjithashtu SHBA-në për protestat që kanë tronditur Iranin gjatë dy javëve të fundit dhe kanë çuar në mijëra vdekje midis demonstruesve, shkruan The Guardian, përcjell Telegrafi.

"Nëse ka vështirësi dhe kufizime në jetën e popullit të dashur të Iranit, një nga shkaqet kryesore është armiqësia e gjatë dhe sanksionet çnjerëzore të vendosura nga qeveria amerikane dhe aleatët e saj", ka thënë Pezeshkian.

Trump, në një intervistë me Politico të shtunën, bëri thirrje për t'i dhënë fund mbretërimit gati 40-vjeçar të Khameneit, duke e quajtur atë "një njeri të sëmurë që duhet ta drejtojë vendin e tij siç duhet dhe të ndalojë së vrari njerëz".

Vala e fundit e trazirave në Iran filloi më 28 dhjetor kur zemërimi i përhapur për inflacionin në rritje, rënien e monedhës dhe vështirësitë ekonomike u përhapën nga Teherani në qytete në të gjithë vendin, duke i transformuar me shpejtësi demonstratat për kostot e jetesës në protesta të gjera antiqeveritare që kërkonin ndryshimin e regjimit.

Ndërsa lëvizja u rrit, autoritetet iraniane iu përgjigjën më 8 janar me një mbyllje pothuajse totale të shërbimeve të internetit dhe telefonisë, duke prerë shumicën e lidhjeve globale në një përpjekje për të shtypur komunikimin, për të errësuar shkallën e trazirave dhe për të mbytur raportimin e pavarur, duke lënë shumë iranianë të izoluar nga bota e jashtme.

Të martën e kaluar, Trump u bëri thirrje iranianëve të vazhdojnë të protestojnë dhe të "marrin kontrollin e institucioneve tuaja", duke u thënë atyre se "ndihma është në rrugë", ndërsa raportet rriteshin se një sulm ndaj Iranit ishte i afërt.

Të mërkurën, SHBA-të ishin afër nisjes së sulmeve ushtarake ndaj Iranit, por në fund u tërhoqën ndërsa Trump zgjodhi të ndalonte mes presionit në rritje rajonal dhe diplomatik.

Faqja e internetit amerikane e lajmeve Axios raportoi se kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, e kishte paralajmëruar Trump se Izraeli nuk ishte i përgatitur për hakmarrjen iraniane dhe vuri në dyshim efektivitetin e një sulmi të SHBA-së.

Princi i kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, gjithashtu kishte kërkuar përmbajtje, sipas Axios, duke përmendur rreziqet për stabilitetin rajonal. /Telegrafi/

Sheshi Museumplein në Amsterdam u mbush me ngjyra, pasi mijëra tulipanë u vendosën në shesh duke e kthyer atë në një mozaik të gjallë pranveror.

Aktiviteti u organizua për të festuar pranverën dhe lidhjen historike të Holandës me këtë lule simbolike.

Ekspozita ishte e hapur për publikun, ndërsa vizitorët patën mundësi të këpusnin tulipanë falas.

Organizatorët synuan ta bëjnë ngjarjen sa më gjithëpërfshirëse dhe festive.

Slogani i këtij viti, “Unite with bloom”, përcjell mesazhin e unitetit mes njerëzve dhe vizitorëve nga e gjithë bota. /Telegrafi/

Përfaqësuesi i Tregtisë i SHBA-së, Jamieson Greer, tha se vendimi i qeverisë kanadeze për të lejuar deri në 49,000 automjete elektrike kineze me një tarifë të ulët tarifore është "problematik" dhe se Kanadaja mund të pendohet për vendimin.

"Mendoj se është problematike për Kanadanë", ka thënë Greer për CNBC të premten.

"Ka një arsye pse nuk shesim shumë makina kineze në Shtetet e Bashkuara. Është sepse kemi tarifa për të mbrojtur punëtorët amerikanë të automobilave dhe amerikanët nga ato automjete".

Greer theksoi se Kanadaja po kërkonte lehtësim të tarifave bujqësore si pjesë e marrëveshjes për automjetet elektrike.

"Mendoj se në planin afatgjatë, atyre nuk do t'u pëlqejë që kanë bërë atë marrëveshje".

Greer ka bërë të ditur se rregullat e miratuara në janar 2025 për automjetet që janë të lidhura me internetin dhe sistemet e navigimit janë një pengesë e rëndësishme për automjetet kineze në tregun e SHBA-së.

Kujtojmë se udhëheqësi kinez, Xi Jinping dhe kryeministri kanadez, Mark Carney njoftuan një marrëveshje për ulje tarifash pas takimit të tyre në Pekin, duke shënuar një “riformatim” të marrëdhënieve mes dy vendeve.

Kina pritet të ulë tarifat për vajin e kanolës kanadeze nga 85 në 15 për qind, ndërsa Kanadaja do të tarifojë automjetet elektrike kineze me 6.1 për qind.

Marrëveshja vjen pas viteve të tensioneve dhe tarifave reciproke dhe mund të hapë rrugën për investime të reja kineze në Kanada. /Telegrafi/

Qeveria siriane dhe Forcat Demokratike Siriane (SDF) ranë dakord për një armëpushim të menjëhershëm dhe gjithëpërfshirës në të gjitha frontet të dielën, pas disa ditësh luftimesh, ndërsa ushtria përparoi në territoret e mbajtura nga kurdët në verilindje.

Armëpushimi do të jetë paralel me tërheqjen e të gjitha forcave të lidhura me SDF në lindje të lumit Eufrat, sipas një dokumenti të publikuar nga Presidenca Siriane të dielën, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Marrëveshja përfshin bashkimin e të gjitha forcave të SDF në ministritë e mbrojtjes dhe të brendshme, pas kryerjes së kontrolleve të kërkuara të sigurisë, thuhet në deklaratë.

Qeveria gjithashtu do të marrë menjëherë dhe plotësisht kontrollin ushtarakisht dhe administrativisht provincat e Deir al-Zor dhe Raka të mbajtura nga kurdët.

Të gjitha kalimet kufitare, si dhe fushat e gazit dhe naftës në zonë, do t'i dorëzohen gjithashtu qeverisë siriane.

SDF do të jetë e angazhuar për evakuimin e të gjithë udhëheqësve dhe forcave jo-siriane të lidhura me Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) jashtë vendit.

Dokumenti, i ndarë nga presidenca siriane, tregonte nënshkrimet e presidentit sirian Ahmed al-Sharaa dhe kreut të SDF, Mazloum Abdi.

“Të gjitha dosjet e mbetura me SDF-në do të zgjidhen”, citohet të ketë thënë Sharaa nga media shtetërore.

Ai tha se do të takohej me Abdi-n të hënën. /Telegrafi/

Sekretari i përgjithshëm i NATO-s ka zhvilluar një telefonatë me Donald Trump për të diskutuar situatën në Groenlandë dhe Arktik.

Pa zbuluar shumë detaje rreth diskutimit, Mark Rutte tha se "ne do të vazhdojmë të punojmë për këtë".

"Pres me padurim ta shoh në Davos më vonë këtë javë", ka shtuar ai, përcjell Telegrafi.

Kujtojmë se udhëheqësit botërorë do të mblidhen në qytetin zviceran për Forumin Ekonomik Botëror.

Ndërkohë, ministri i Jashtëm i Danimarkës, Lars Lokke Rasmussen, thotë se ka folur me homologun e tij norvegjez në Oslo.

Rasmussen filloi duke u thënë gazetarëve se lufta në Ukrainë është në një pikë kritike dhe tha se kjo nuk duhet harruar gjatë diskutimeve mbi Grenlandën.

Ai vazhdoi duke thënë se Danimarka po përpiqet ta bindë Donald Trump të braktisë idenë se ai duhet ta zotërojë Grenlandën.

Por pavarësisht kërcënimeve të presidentit amerikan, Rasmussen tha se vendi i tij do të donte të vazhdonte të eksploronte një rrugë diplomatike përpara.

Pas takimit me nënpresidentin amerikan JD Vance dhe sekretarin e shtetit Marco Rubio në Uashington këtë javë, Rasmussen tha se do të ngrihej një grup pune i nivelit të lartë për të "eksploruar nëse mund të gjejmë një rrugë të përbashkët përpara".

Grupi pritet të takohet për herë të parë "brenda pak javësh".

Zhvillimet vijnë ndërsa Danimarka, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda, Norvegjia, Suedia dhe Mbretëria e Bashkuar publikuan sot një deklaratë të përbashkët, në të cilën kanë dënuar kërcënimet e fundit të SHBA-së për vendosjen e tarifave për shkak të Grenlandës, duke riafirmuar përkushtimin e tyre ndaj sigurisë në Arktik, duke ruajtur njëkohësisht sovranitetin e tyre.

“Kërcënimet me tarifa dëmtojnë marrëdhëniet transatlantike dhe rrezikojnë një spiralë të rrezikshme në rënie. Ne do të vazhdojmë të qëndrojmë të bashkuar dhe të koordinuar në përgjigjen tonë. Jemi të përkushtuar për të mbrojtur sovranitetin tonë”, thuhet në deklaratë.

Ajo rithekson angazhimin e tetë vendeve për forcimin e sigurisë në Arktik “si një interes i përbashkët transatlantik”. /Telegrafi/

Të paktën 27 anëtarë të një grupi në Kolumbi u vranë në përleshje me një fraksion rival në një luftë për kontrollin e një zone në Kolumbinë jugperëndimore, raportuan autoritetet ushtarake të dielën.

Përleshjet, të cilat kanë qenë më të dhunshmet në muajt e fundit, ndodhën në zonën rurale të komunës El Retorno, në departamentin e Guaviare, 300 kilometra (186 milje) në jugperëndim të Bogotës, tha një burim ushtarak.

Rajoni është strategjik për prodhimin dhe trafikimin e kokainës.

Përleshjet ndodhën midis një fraksioni të Forcave të Armatosura Revolucionare të Kolumbisë (FARC) të udhëhequr nga Nestor Gregorio Vera, i njohur me emrin e tij të luftës Ivan Mordisco, dhe një tjetri të udhëhequr nga Alexander Diaz Mendoza, i njohur ndryshe si Calarca Cordoba, specifikoi një burim i dytë ushtarak.

Të dy grupet ishin pjesë e të ashtuquajturit Shtabi i Përgjithshëm Qendror, por u ndanë në prill 2024 për shkak të mosmarrëveshjeve të brendshme.

Viktimat ishin të gjitha nga grupi i Vera, sipas dy burimeve ushtarake, të cilat folën në kushte anonimiteti.

Një udhëheqës nga grupi i Mendozës konfirmoi gjithashtu përleshjet dhe 27 vdekjet për Reuters.

Fraksioni guerilas i udhëhequr nga Diaz Mendoza është aktualisht i angazhuar në bisedime paqeje me Presidentin Gustavo Petro, ndërsa grupi i Veras vazhdon armiqësitë pasi qeveria pezulloi një armëpushim dypalësh.

Këto fraksione tani rivale kishin refuzuar një marrëveshje paqeje të vitit 2016 që lejonte afërsisht 13,000 anëtarë të FARC-ut të braktisnin luftën e armatosur dhe të riintegroheshin në shoqëri pas çarmatimit.

Konflikti i armatosur i Kolumbisë, i cili zgjati mbi gjashtë dekada dhe u financua kryesisht nga trafiku i drogës dhe minierat e paligjshme, ka rezultuar në mbi 450,000 vdekje dhe miliona të zhvendosur, me përpjekjet e paqes të Petros që aktualisht kanë ngecur. /Telegrafi/

Një ekip zbulimi ushtarak gjerman prej 15 ushtarësh, i dërguar së fundmi në Grenlandë, u nis nga ishulli Arktik të dielën për në Kopenhagen, tha një zëdhënës ushtarak për DPA-në.

Ekipi mbërriti të premten si pjesë e një misioni zbulimi të udhëhequr nga Danimarka që synonte forcimin e sigurisë përreth Grenlandës.

Disa vende evropiane të NATO-s dërguan gjithashtu ekipe të vogla personeli.

Dhe zëdhënësi i qendrës së komandës dhe kontrollit tha se ekipi e kishte përfunduar misionin e tij.

"Rezultatet e zbulimit do të analizohen në ditët në vijim".

Dislokimi vjen pas shtytjes agresive të presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për të blerë Grenlandën, një ishull Arktik gjysmë-autonom i pasur me burime, që është zyrtarisht pjesë e Danimarkës, një anëtare e NATO-s.

Të shtunën, Trump përshkallëzoi tensionet duke njoftuar tarifa shtesë për tetë vende evropiane, përfshirë Gjermaninë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Danimarkën, duke filluar nga shkurti.

Ai tha se masat e shkallëzuara do të mbeten në fuqi derisa të arrihet një marrëveshje për "blerjen e plotë dhe totale të Groenlandës" dhe kritikoi praninë e trupave evropiane në ishull.

Trump argumenton se SHBA-të kanë nevojë për Groenlandën për të garantuar sigurinë në Arktik, duke i justifikuar planet e tij me shqetësime sigurie rreth kërcënimeve nga Kina dhe Rusia në rajon.

Por aleatët e NATO-s thonë gjithashtu se Grenlanda nuk ka nevojë të merret nga SHBA-të për të mbrojtur Arktikun. /Telegrafi/