Pretendimi: Komisioni Qendror i Zgjedhjeve të Kosovës ka vendosur të mbahen zgjedhje të parakohshme
Verdikti: E pavërtetë
——————————————————————————
Një postim i 19 janarit në Facebook jep lajmin: “Zgjedhje të parakohshme! KZQ sapo mori vendimin e PAPRITUR”, ndërsa fton lexuesit të marrin vesh më shumë duke klikuar lidhjen në komente.
Lajmi patjetër do të sjellë interes për publikun kosovar, i cili votoi në zgjedhjet e parakohshme parlamentare më 28 dhjetor 2025, më pak se një muaj më parë, zgjedhje që u mbajtën pasi legjislatura e dalë nga zgjedhjet e 9 shkurtit 2025 dështoi të konstituonte përbërjen e re të Kuvendit për muaj të tërë, duke e lënë vendin pa parlament funksional.
Megjithatë, votuesit kosovarë nuk duhet të gëzohen apo hidhërohen. Lajmi nuk është i vërtetë.
Artikulli që referohet në komente përmban tekstin identik të një artikulli të Radio Evropa e Lirë me titull: “KQZ vendos për rinumërim të plotë të votave.” Sipas tij, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i Kosovës ka vendosur që do të ketë rinumërim të plotë të të gjitha votave në 28 komuna për këto zgjedhje.
Qartazi, në titull të artikullit është përmendur tërthorazi emërtimi “zgjedhje të parakohshme”, i cili i referohet zgjedhjeve të 28 dhjetorit, dhe vendimit të fundit të KQZ në Kosovë për të rinumëruar votat e këtyre zgjedhjeve.
Titulli i paqartë i lajmit që synon të krijojë idenë e zgjedhjeve të parakoshme, keqinformon me qëllim mbledhjen e sa më shumë klikimeve, reagimeve dhe komenteve.
Pretendimi: Kjo video tregon presidentin rus Vladimir Putin duke u zhytyr në ujë me rastin e festës së Epifanisë në janar 2026
Verdikti: Mungon konteksti
Më 19 janar 2026, ditën kur të krishterët orotdoksë festojnë Epifaninë, në rrjete sociale dhe mediatshqipfolëse u shpërnda një video e presidentit rus Vladimir Putin duke u zhytyr në një pishinë me ujë. Video shoqërohej me pretendimin se ajo tregonte zhytjen tradicionale që Putin kishte bërë në janar 2026. Kjo përmendet si një provë e mëtejshme e shëndetit të plotë që gëzon lideri rus, përkundër zërave në Perëndim se ai është i sëmurë.
Agjensia shtetërore ruse e lajmeve Tass raportoi më 19 janar 2026 se Putin e kishte bërë zhytjen tradicionale me rastin e Epifanisë. Megjithatë, lajmi i konfirmuar për agjensinë nga zëdhënësi i tij, Dmitry Peskov, nuk shoqërohej me pamje filmike apo fotografike.
Video e mësipërme është nga 5 vite më parë.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video origjinale është transmetuar më 19 janar 2021 nga televizioni shtetëror rus.
Çdo vit për Epifaninë, besimtarët ortodoksë zhyten në lumenj dhe liqene për të përkujtuar pagëzimin e Krishtit në lumin Jordan.
Putini ka krijuar një reputacion prej vitesh me foto që e tregojnë duke bërë aktivitete pa bluzë, si noti, kalërimi ose gjuetia, të cilat janë etiketuar si përpjekje për të forcuar imazhin e tij si një personalitet mashkullor dhe burrë i fortë.
Pretendimi: Kjo video tregon një amerikane indigjene Cherokee duke u ndeshur me një oficer të policisë amerikane të emigracionit (ICE)
Verdikti: E pavërtetë
———————————————————-
Një video që ka marrë 15 mijë shikime në Facebook pretendohet se tregon një grua amerikane indigjene Cherokee duke u ndeshur me një oficer të policisë së emigracionit (ICE), i cili përpiqet ta arrestojë dhe ta deportojë si emigrante e paligjshme.
Populli Cherokee jetoi në pjesën më të madhe të Shteteve të Bashkuara juglindore para kolonizimit europian që nisi në shekullin e XV.
Në disa qytete amerikane, përfshirë Minneapolis, ka pasur përplasje midis qytetarëve dhe agjentëve të ICE pas bastisjeve të ndryshme dhe operacioneve të kontrollit të imigracionit, dhe veçanërisht vrasjes së Renee Nicole Good nga një agjent federal më 7 janar 2026.
Megjithatë, kjo video nuk tregon një incident real. Ajo është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).
Video u postua fillimisht më 3 janar nga një llogari që ndan përmbajtje të gjeneruar artificialisht në media sociale, kryesisht duke shfaqur agjentë të ICE që bllokohen ose shtyhen nga qytetarë, protestues ose oficerë të tjerë të zbatimit të ligjit.
Këto variacione të temave që ngjallin zemërim, të gjeneruara nga IA, postohen shpesh njëra pas tjetrës. Një shembull tematik janë pastorë të zinj që përballen me agjentë të ICE në shkallët e kishës duke bërtitur: “Jo sot, dhe jo në këtë kishë!” Në një seri tjetër, shitëset e frutave thonë: “Mos më prek, jam amerikane, o racist!”
Seria e videove të përballjes fiktive në “Grand Central Market” paraqet sinjalistikë të një tregu të gjeneruar nga AI. Që nga viti 1917 ka pasur një treg të vërtetë të Los Angeles me këtë emër.
Udhëzimi i dhënë programit AI duket se ka kërkuar që gruaja në secilën prej videove të jetë me lëkurë kafe, me flokë të gjatë të zinj, dhe që agjenti i ICE të jetë një burrë i bardhë me veshje taktike. Në shumicën e videove, gruaja mban çantë dhe mund të ketë veshur stile tradicionale veshjesh të Amerikës së Jugut ose Qendrore. Në shumicën e videove ajo bërtet një përzierje frazash angleze dhe spanjolle.
Në video mund të identifikojmë edhe disa gabime tipike të programeve gjeneruese AI. Për shembull, në sfond, një burrë tregohet duke ecur mbrapsht, dhe kur gruaja e godet agjentin në fytyrë, syzet e diellit që ai mban duket sikur zhduken në ajër.
Më tej, etiketa në krahun e majtë të gruas ka shkronja të padëshifrueshme, dhe rripi i çantës ndryshon nga shpatulla e djathtë në të majtën, dhe nga brenda në jashtë xhaketës kur gruaja kthehet.
Këto video janë shembuj i çfarë është quajtur ‘AI slop’ që përkthehet në “llum AI.” Llumi AI në Facebook zakonisht ka për qëllim mbledhjen e sa më shumë komenteve, e kështu zakonisht konsiston në imazhe, dhe histori shoqëruese, që ngjallin emocione të forta tek njerëzit, si zemërimi. Llumi AI që nxit zemërim merr shumë angazhim.
Pretendimi: Një zyrtar i NATO ka kërcënuar ShBA se nëse ata marrin Groenlandën, të gjitha bazat amerikane në Europë do të konfiskohen dhe ShBA “do të duhet të largohej.”
Verdikti: E pavërtetë
—————————————————————————–
Në ditët e para të vitit 2026, pasi forcat speciale amerikane rrëmbyen presidentin venezuelian Maduro, presidenti amerikan Donald Trump rideklaroi ambicien e ShBA për të marrë Groenlandën, duke mos përjashtuar edhe ndërhyrje ushtarake.
Një numërmediashshqipfolësenjoftuanmë9 janar se një zyrtar i NATO kishte kërcënuar ShBA duke thënë: “Nëse merrni Groenlandën, ne do të marrim çdo bazë amerikane nga Aviano në Ramstein, nga Rumania e të gjitha bazat e tjera ushtarake, do të konfiskohen.”
Artikujt e mësipërm shpesh shoqërohen dhe me imazhe ilustruese që përmbajnë foton e Trump dhe të Mark Rutte, Sekretar i Përgjithshëm i NATO, duke lënë të nënkuptohet se Rutte mund të jetë zyrtari i NATO në fjalë.
Megjithatë, në brendinë e artikujve citohet një postim i Gunther Fehlinger-Jahn, i cili përshkruhet si zyrtar i NATO.
Në videon e postuar më 5 janar, Gunther Fehlinger-Jahn, një ekonomist austriak dhe mbështetës i integrimit evropian, kritikon dëshirën e administratës Trump për të marrë në zotërim Groenlandën, një ishull që ka qenë pjesë e Danimarkës që nga viti 1953.
Në profilet e tij në rrjete sociale, Fehlinger-Jahn e përshkruan veten si “kryetar i Komitetit Austriak për Zgjerimin e NATO.” Artikujt e mësipërm e marrin të mirëqenë që ky vetëpërshkrim e bën austriakun zyrtar të NATO.
Megjithatë, një thellim i vogël do të zbulonte se ky komitet nuk duket se ka lidhje as me organet zyrtare të BE dhe as me NATO.
Në vitin 2023, kur u kontaktua nga Reuters, Fehlinger-Jahn sqaroi se komiteti në fjalë përbëhet nga ai vetë dhe “disa miq nga vendet që duan të bashkohen me NATO për t’u mbrojtur nga Rusia” dhe se ai nuk ka lidhje me NATO.
“Nuk kam asnjë lidhje me NATO. Asnjë nga postimet e mia nuk përfaqëson ndonjë qëndrim zyrtar,” deklaroi Fehlinger-Jahn. Në një deklaratë, NATO gjithashtu konfirmoi për median se Fehlinger nuk ka lidhje zyrtare me organizatën.
Më 16 janar 2026, përsëri për Reuters, zyrtarët e institucioneve europiane sqaruan se Fehlinger-Jahn nuk punon për dhe nuk flet në emër të Këshillit Evropian, Këshillit të BE, Parlamentit Europian apo Komisionit Europian.
Një zyrtar i NATO përsëriti për Reuters se Fehlinger-Jahn nuk kishte lidhje zyrtare me organizatën. “Ai nuk është punonjës i NATO”, tha zyrtari. “Pikëpamjet dhe opinionet e tij janë personale dhe nuk pasqyrojnë ato të Aleancës. Gjithashtu, pavarësisht titullit – ‘Komiteti Evropian për Zgjerimin e NATO-s’ – ky nuk është një komitet apo organ i NATO.”
Ministria e jashtme e Austrisë tha se Fehlinger-Jahn nuk kishte asnjë rol me qeverinë dhe as me misionin e saj në NATO, i cili menaxhon marrëdhëniet e Vjenës me aleancën si një vend jo-anëtar.
Fehlinger-Jahn është ekonomist, konsulent menaxhimi dhe punonjës zhvillimi, sipas faqes së tij të internetit. Nuk ka asnjë tregues nga përvoja e tij profesionale se ai flet në emër të BE ose NATO. Ai aktualisht është i përfshirë në promovimin e bashkëpunimit ekonomik midis Austrisë dhe Shqipërisë. Në fillim të viteve 2000, ai ishte sekretar i përgjithshëm i Unionit të Ndërmarrjeve të Vogla dhe të Mesme të Partisë Popullore Evropiane, i cili promovon interesat e bizneseve të vogla dhe të mesme.
NATO është një aleancë politike dhe ushtarake kombesh. Një nga angazhimet e saj kryesore është që një sulm kundër njërit prej anëtarëve të saj të konsiderohet një sulm kundër të gjithëve. ShBA dhe Danimarka janë të dyja anëtare të NATO. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen paralajmëroi më parë se një sulm i ShBA ndaj Groenlandës do të shënonte fundin e NATO.
Pretendimi: Kjo video tregon dëborën masive që ra në Kamchatka të Rusisë në janar 2026
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
——————————————————————
Një video që duket se tregon një grumbull gjigand bore që mbulon pjesën e poshtme të pallateve të banimit po qarkullon në media dhe rrjete sociale me pretendimin se ajo tregon borën që ka rënë në Kamchatka, Rusi në janar 2026.
Gadishulli Kamchatka i Rusisë u godit nga stuhi dëbore që nga mesi i janarit, të shkaktuara nga një seri ciklonesh nga Deti i Okhotskut. Këto stuhi bllokuan hyrjet e shtëpive, duke bllokuar banorët brenda, duke paralizuar transportin dhe aeroportet, dhe duke detyruar mbylljen e shkollave. Sipas Shërbimit Kombëtar Meteorologjik rus, hera e fundit që kishte rënë një dëborë e tillë ishte para më shumë se 30 vitesh.
Kjo situatë ekstreme e motit është ndarë si lajm në të gjitha mediat botërore dhe më pas edhe në ato shqiptare. Megjithatë, videot e mësipërme që janë publikuar nuk tregojnë rekordet e borës në Kamchatka. Ato janë gjeneruar me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).
Fotot reale nga gadishulli tregojnë katet përdhese të mbuluara dhe njerëzit që përpiqen të hapin dyert. Në videot e inteligjencës artificiale, grumbullimet e borës shpesh shkojnë deri në lartësinë e një ndërtese nëntëkatëshe, që do t’i bënte ato mbi 60 metra të larta. Megjithatë, sipas autoriteteve vendase, shtresa e dëborës kishte arritur 2,5 metra në pikat më ekstreme.
Videot reale tregojnë pajisje të rënda për heqjen e borës, ndërsa videot e inteligjencës artificiale tregojnë pamje të banorëve që rrëshkasin nga dritaret e kateve të larta me slita plastike që fluturojnë vetë tëposhtë shpateve vertikale.
Gjithashtu, në videot e gjeneruara, dritaret dhe muret e ndërtesave “fluturojnë” ose ndryshojnë formë me lëvizjen e kamerës. Në një prej tyre, pjesa e poshtme e një shtylle ndriçimi duket e shkëputur nga pjesa e sipërme. Ndërsa dy makina të mbuluara nga bora duket sikur janë vendosur njëra mbi tjetrën.
Video e mësipërme u postua fillimisht në TikTok, ku ishte etiketuar nga krijuesi si e gjeneruar me AI.
Videot AI karakterizohen nga një kinematografi shumë perfekte dhe një metodë dukshëm e panatyrshme e kuadrimit. Ato janë shumë të pastra dhe u mungojnë detajet si elementë të vegjël të qytetit. Detajet e vogla zhduken ose anashkalohen.
Më tej, në Kamchatka, nuk ka ndërtesa banimi shumëkatëshe. Për shkak të rreziqeve, përfshirë ato gjeologjike, Kamchatka karakterizohet nga ndërtesa të ulëta deri në rreth 5 kate.
Mediat serioze që ranë pre e këtyre imazheve të gjeneruara korigjuan gabimin pas pak kohësh, ndërsa në mediat shqiptare pamjet apokaliptike vijojnë të ngjallin habi mes lexuesve.
Pretendimi: Gjermania tërhoqi papritur trupat e saj nga Groenlanda pasi dërgoi 13 ushtarë për të mbrojtur Groenlandën nga kërcënimet e presidentit amerikan Trump për të pushtuar ishullin.
Verdikti: Mungon konteksti
————————————————————
Më 18 janar 2025, në media dhe rrjetesociale, përfshiatoshqipfolëse, qarkulloi lajmi se Gjermania kishte tërhequr papritur 13 ushtarë që kishte dërguar për të mbrojtur Groenlandën nga kërcënimet e presidentit amerikan Trump për të pushtuar ishullin.
Megjithatë, largimi i togës gjermane nuk ishte i fshehtë, i papritur apo i ndikuar nga frika e tarifave që kërcënoi Trump. Largimi i misionit ishte parashikuar dhe njoftuar që në kohën e dërgimit të tij në Groenlandë.
Ministria e Mbrojtjes gjermane kishte njoftuar paraprakisht se 13 ushtarët do të kishin një mision zbulues, i planifikuar të zgjaste për tri ditë nga 15 deri më 17 janar. Ushtarët gjermanë shkuan atje me ftesë të Danimarkës.
Ekipi kishte për qëllim të vlerësonte kushtet për ushtrime të mundshme të NATO, ndërsa zëdhënësi i qendrës së kontrollit të komandës tha më 18 janar se misioni kishte përfunduar. “Rezultatet e zbulimit do të analizohen në ditët në vijim,” tha ai.
Ndërkaq, Trump kërcënoi se Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Hollanda dhe Finlanda do të përballen me tarifa 10% mbi të gjitha mallrat duke nisur nga shkurti dhe se ajo do të rritet në 25% më 1 qershor nëse nuk arrihet një marrëveshje për “blerjen e plotë dhe totale të Groenlandës” nga Shtetet e Bashkuara.
Ky kërcënim erdhi më 17 janar, ndërsa kohëzgjatja e misionit zbulues gjerman ishte lajmëruar tri ditë më parë, më 14 janar.
Deklarata e Ministrisë gjermane së Mbrojtjes shtoi se qëllimi i misionit, i cili përfshinte disa vende të tjera evropiane, ishte të shqyrtonte kushtet për një stërvitje të përbashkët ushtarake në territorin sfidues të ishullit si dhe vlerësuar kontribute të mundshme ushtarake për të mbështetur Danimarkën në shtimin e sigurisë në rajon.
Ushtarët gjermanë gjithashtu u larguan nga Groenlanda më 18 janar, sipas një zëdhënësi të komandës operative të Forcave të Armatosura të Gjermanisë, një ditë më vonë se sa ishte njoftuar fillimisht.
Vizita e planifikuar tri-ditore u zhvendos një ditë më vonë në mënyrë që ushtria e Gjermanisë të mund të përfitonte nga oferta e Danimarkës për të fluturuar së bashku në Groenlandë më 16 janar, tha Ministria e Mbrojtjes e Gjermanisë, në një deklaratë online.
Pretendimi: Një gotë me ujë që shihet në videot e astronautëve kinezë vërteton se pamjet nuk janë filmuar në të vërtetë në hapësirë
Verdikti: E pavërtetë
————————————————————————–
Një gotë uji e palëvizshme në një video që tregon disa astronautë kinezë po përdoret në rrjetet konspiracioniste si provë se “NASA po gënjen.”
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se pamjet origjinale janë nga një leksion shkencor i vitit 2021 nga ekuipazhi i Shenzhou-13 i Tiangong, stacionit hapësinor kinez.
Megjithatë, gota me ujë të palëvizshëm në video nuk është provë mashtrimi: Ekziston një fenomen themelor shkencor që shpjegon sjelljen e ujit.
Në mikrogravitet, objekte si uji dhe enët qëndrojnë në vend përveç nëse diçka i shtyn ose i tërheq. Meqenëse asgjë nuk e shqetësoi ujin në video, ai mbeti i palëvizshëm në gotën e tij. Ky është një shembull i Ligjit të Parë të Njutonit: objektet në qetësi qëndrojnë në qetësi përveç nëse veprohet mbi to nga një forcë e jashtme.
“Molekulave të ujit u pëlqen të ngjiten në xham dhe në molekula të tjera uji më shumë sesa të shpërndahen në ajër”, tha për Associated Press Jordan Bimm, një studiues postdoktoral dhe historian i hapësirës në Universitetin e Çikagos. “Pra, nëse nuk ka forcë të jashtme, uji mbetet në ‘grumbullime’ në mjedisin pa peshë, dhe në këtë rast brenda xhamit.”
Ai shtoi se tensioni sipërfaqësor, një veti e sipërfaqes së një lëngu që ndihmon në përcaktimin e formës së tij dhe i lejon atij t’i rezistojë forcave të jashtme, “gjithashtu punon për të ndihmuar në ruajtjen e formës statike dhe paraqet iluzionin se si do të vepronte uji në tokë”.
Një video e postuar në Weibo, një media sociale popullore në Kinë, në qershor 2022 nga programi hapësinor i Kinës tregon pamje prapa skenave të ekuipazhit Shenzhou-13 duke u përgatitur për mësimin e tyre duke derdhur me kujdes ujë në gotë përmes një pipe në mënyrë që ajo të qëndrojë në vend. Gjithashtu tregon qartë shirita që ngjitin gotën në tavolinë.
Gjatë mësimit të tyre, astronautët demonstruan gjithashtu një sjellje tjetër të ujit unike për mjediset me gravitet zero duke zhytur një top pingpongu në gotë. Topi do të pluskonte në sipërfaqe të ujit nëse do të ishin në Tokë për shkak të lundrueshmërisë së ujit, por në hapësirë ai mbetet i zhytur.
Astronautë të tjerë nga e gjithë bota kanë postuar gjithashtu video rreth mënyrës se si funksionojnë lëngjet në hapësirë, duke përfshirë se si bëjnë kafe ose çfarë ndodh kur shtrydhin një peshqir të lagur.
Pretendimi: Kryeministri Edi Rama jep njoftimin për rritje pensionesh që po trondit pensionistët
Verdikti: E pavërtetë
——————————————————————
“Rritje pensionesh?! Edi Rama jep njoftimin që po trondit pensionistët – Shpresë apo zhgënjim i ri?”,lajmëron një postim në Facebook më 14 janar 2026, ndërsa lexuesit ftohen të klikojnë një lidhje në komente për të mësuar më shumë.
Megjithatë, pensionistët dhe dashamirësit e tyre nuk duhet të gëzohen para kohe. Ky lajm, dhe gjithë artikulli, janë të rreme.
Në brendinë e artikullit pretendohet se në një komunikim publik, Rama ka lënë të kuptohet se qeveria “po shqyrton mundësinë e një ndërhyrjeje të re në skemën e pensioneve.” Rama gjithashtu citohet të ketë thënë se “pensionistët janë një shtresë që ka dhënë shumë për këtë vend dhe meriton më shumë dinjitet.”
Një tregues fillestar që duhet të na bëjë dyshues është mungesa e ndonjë burimi, reference, apo detaji identifikues si data dhe vendi i deklaratës së Ramës.
Artikulli flet gjithashtu për debat në opinion publik pa iu referuar ndonjë burimi specifik, përdor fjalë të pacaktuara si “disa” dhe “shumëkush” dhe flet për “ekspertë të ekonomisë” pa dhënë asnjë emër apo institucion.
Termat e vagullt dhe të përgjithshëm të përdorur në artikull, si dhe mungesave e detajeve specifike, na bën të dyshojmë më tej se artikulli jo vetëm që është i rremë, por me gjasa është gjeneruar me programe të inteligjencës artificiale.
Është e vërtetë se Rama foli për pensionet së fundmi në podkastin e tij të 11 janarit. Megjithatë, ai nuk foli për ndonjë ndryshim në skemën e pensioneve dhe nuk tha se pensionistët kanë dhënë shumë për vendin dhe meritojnë më shumë dinjitet, siç pretendohet në artikull.
Çfarë tha Rama për pensionet në podkastin e 11 janarit 2026
Më herët, në tetor 2025, Rama ka deklaruar se nga janari 2026, pensionet do të rriteshin çdo muaj me 600-1800 lekë në varësi të llojit.
Pretendimi: Kjo video tregon gratë në Iran që protestojnë kundër regjimit duke hequr perçet dhe duke i djegur në 2026
Verdikti: Mungon konteksti
———————————————————-
Një video që po qarkullon në rrjete sociale shqipfolëse pretendohet se tregon gratë në Iran që protestojnë kundër regjimit duke hequr perçet dhe duke i djegur gjatë protestave masive në vend në janar 2026.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti një video të ngjashme të të njëjtit grup grash që heqin perçet ndërsa bërtasin “Liberté!” (liri) të botuar nga media franceze Frontières në shtator 2025.
Sipas përshkrimit të videos, ajo është xhiruar në sheshin Place de la Bastille, në Paris.
Nëse krahasojmë pamjet e sheshit Bastille nga Google Earth me pamjet e videos, vërejmë se shfaqen të njejtat godina.
Prandaj, nuk është e vërtetë që video tregon gratë në Iran, gjatë protestave të janarit 2026. Ajo tregon një protestë të mbajtur në Paris në shtator 2025.
Pjesa e dytë e videos tregon një grua duke kërcyer pasi hedhi perçen në një zjarr të madh.
Një kërkim me Google Lens zbuloi se video origjinale është postuar, ndër të tjerë, nga Zëri i Amerikës në Youtube në shtator 2022.
Sipas përshkrimit të medias amerikane, video tregon protesta në një rrugë në Sari, Iran. Protestat në atë kohë erdhën për shkak të vdekjes së 22-vjeçares Jina Mahsa Amini pas arrestimit nga policia e moralit, e cila zbaton kodin e rreptë të veshjes për gratë.
Pretendimi: Çmendet kryediplomatja e Bashkimit Europian Kaja Kallas duke thënë se bota po shkon keq kështu që tani është momenti për të pirë alkool
Verdikti: Mungon konteksti
———————————————————————
Një batutë e shefes së politikës së jashtme të BE, Kaja Kallas, po qarkullon në media, përfshi ato shqipfolëse, si një “çmenduri” e kryediplomates.
Mediat i referohen një artikulli të revistës amerikane Politico, i cili citon dy persona që ishin të pranishëm në takimin e Konferencës së Presidentëve në fund të dhjetorit, një takim i udhëheqësve të grupeve të Parlamentit Europian, ku Kallas citohet të ketë thënë “çmendurinë” se gjendja aktuale e botës do të thotë se ky mund të jetë një “moment i mirë” për të filluar të pinte.
Sipas artikullit të Politico, Kallas e bëri shakanë pasi eurodeputetët filluan t’i uronin njëri-tjetrit një vit të ri të lumtur. Ata më pas shtuan se ngjarjet globale nuk e bëjnë aq vit të ri të lumtur, sipas njerëzve në dhomë. Në vazhdën e këtyre shkëmbimeve informale, Kallas bëri shaka se, edhe pse ajo nuk pi shumë alkool zakonisht, tani mund të jetë koha për të filluar duke pasur parasysh ngjarjet në të gjithë botën.
Ndryshe nga ç’nënkuptohet në raportimet mediatike, Kallas nuk këshilloi udhëheqësit evropianë të tjerët të fillonin alkoolin si një zgjidhje e problemeve aktuale me të cilën përballet BE. Ajo po fliste për vete dhe si një urim në mbledhjen e fundit të vitit para festave.
Ngjarjet globale të referuara më sipër me gjasa konsistojnë në kërcënimet e presidentit amerikan Trump për të aneksuar Groenlandën nga Danimarka, protesta masive kundër regjimit islamist në Iran, konfliktet e vazhdueshme në Ukrainë dhe Gaza dhe ndërhyrja e ShBA në Venezuelë.
Batuta informale e Kallas, e cila shprehu një ndjenjë të ndarë nga shumëkush në këtë situatë globale të nderë, u përfol nëpër media, duke u interpretuar qëllimisht si deklaratë serioze. Drejtori politik i kryeministrit hungarez Orban madje bëri thirrje që ajo të japë dorëheqjen prej kësaj deklarate.
Pretendimi: Kjo video tregon pamje reale nga një muze i braktisur dylli me temë pedofilin dhe trafikantin e fëmijëve Jeffrey Epstein
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
————————————————————
Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, duket se tregon një muze dylli të braktisur, në të cilin shfaqen statuja dylli të vendosura në skena që kanë lidhje me çështjen e pedofilit dhe trafikantit të fëmijëve Jeffrey Epstein dhe ishullit të tij privat ku ndodhte abuzim seksual i të miturve.
Video përmban skena të rikrijuara me statuja dylli, të bazuara në fotografi reale, dhe skena të imagjinuara.
Megjithatë, vetë video është e gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI).
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar fillmisht në TikTok më 30 dhjetor 2025 nga llogaria emri i së cilës shfaqet dhe si mbishkrim në video, @demonflyingfox.
Siç vërehet, vetë autori i videos e ka etiketuar atë në TikTok si të gjeneruar me AI.
Në fakt, i tërë profili i demonflyingfox, që sipas përshkrimit në Youtube dëshiron “të tregojë se çfarë është e mundur me inteligjencën artificiale”, përbëhet nga përmbajtje të gjeneruara me AI.
Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.
Pretendimi: Kjo video tregon rezultatin e një vendimi të marrë së fundmi nga autoritetet gjermane për të ndaluar kripën për shkrirjen e akullit sepse dëmton mjedisin
Verdikti: Mungon konteksti
Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, duket se tregon një sërë njerëzish duke u mbajtur në parmakët e shkallëve të mbuluara me borë, për të mos rrëshkitur. Video shoqërohet me pretendimin se kjo situatë ka ndodhur sepse “autoritetet gjermane tani kanë vendosur të ndalojnë kripën për shkrirjen e akullit sepse “nuk është miqësore me mjedisin’”. Video dhe pretendimi është ndarë më pas në rrjet kryesisht nga kanale ruse duke vënë në lojë fokusin e Gjermanisë tek Agjenda e Gjelbër dhe “sakrificave” që u kërkohen qytetarëve në vendet evropiane ne emër të ndryshimeve klimatike.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme u filmua nga një gazetar i Morgen Post më 4 janar 2026 dhe tregon tifozë të hokejit në Berlin.
Eshtë e vërtetë se një pjesë e madhe e komunave gjermane e kanë kufizuar përdorimin e kripës për shkrirjen e akullit për arsye mjedisore, tha Ministria gjermane e Mjedisit për kolegët spanjollë të verifikimit të fakteve Maldita.
Kripa shkakton inflamacion në putrat e kafshëve shtëpiake nëse ecin mbi të për periudha të gjata dhe mund të çojë në tharjen e pemëve, ndotjen e depozitave të ujit në tokë dhe dëmtimin e ndërtesave historike, shpjegon Agjencia Federale Gjermane e Mjedisit (UBA).
Megjithatë, ndalimi i përdorimit të kripës nuk është një vendim i marrë së fundmi dhe në nivel federal në Gjermani. Debati rreth kësaj rregulloreje daton që nga vitet 1980, thekson UBA. Gjermania vepron në një mënyrë “mozaike” dhe disa qytete “vazhdojnë ta përdorin atë në rrugët kryesore, por e ndalojnë përdorimin e saj në shtëpi private”. Për më tepër, në raste të jashtëzakonshme, kripa përdoret edhe në shkallë ose në “sipërfaqe të tjera kritike”, si në videon e mësipërme.
Në qytete si Berlin dhe Bonn, rregulloret kanë qenë në fuqi të paktën që nga viti 2013, ndërsa marrëveshja ndërkombëtare të cilës i referohen rregulloret u nënshkrua në vitin 2015. Autoritetet gjermane këshillojnë trajtimin e akullit me materiale të tjera, të tilla si zhavorri, granulat ose rëra, të cilat, megjithëse nuk e shkrijnë akullin, zvogëlojnë rrezikun e rrëshqitjes.
Megjithatë, në situata të motit ekstrem, qeveritë komunale mund ta heqin kufizimin. Kjo ka ndodhur në Hamburg, ku është autorizuar përdorimi i kripës deri më 21 janar 2026, për shkak të një rreziku që “nuk mund të adresohet në mënyrë adekuate me pajisje mekanike të mirëmbajtjes dimërore”.
Gjobat për shkeljen e ndalimit të përhapjes së kripës ndryshojnë sipas vendndodhjes dhe mund të variojnë nga 500 deri në 50,000 euro në raste si Berlini.
Pretendimi: Mësuesit irlandez i bllokohet llogaria bankare për shkak të besimeve ideologjike ndaj gjinisë të nxënësve
Verdikti: Mungon konteksti
Barbara Halla
Pretendimet se një mësuesi në Irlandë i janë bllokuar llogaritë bankare për shkak të “ideologjisë gjinore” janë të rreme dhe shtrembërojnë faktet e një çështjeje gjyqësore që ka shkaktuar debat në nivel evropian. Postimi në shqip shpërndan narrativa që qarkulluan më herët në Kroaci dhe më pas në frengjisht e anglisht, duke sugjeruar se mësuesi Enoch Burke u ndëshkua sepse refuzoi t’u drejtohej nxënësve në mënyrë “neutrale” për identitetin e tyre gjinor. Vendimet e gjykatës irlandeze dhe sqarimet e ekspertëve ligjorë tregojnë të kundërtën.
Siç e shpjegon Agence Presse France, e cila ka verfikuar çështjen, dënimi i Enoch Burke, ish-mësues në Wilson’s Hospital School në qarkun Westmeath, nuk lidhet me bindjet e tij fetare apo me refuzimin për përdorimin e përemrave gjinorë ndaj nxënësve, por me mosrespektimin e përsëritur të vendimeve të gjykatës.
Ai u pushua nga puna më 22 gusht 2022 pasi ndërpreu një shërbim përkujtimor, dhe u ballafaqua me drejtorin e shkollës. Pas këtij pushimi, çështja e Burke u kthye në penale, pasi mësuesi vazhdoi të paraqitej në ambjentet e shkollës në kundërshtim me urdhrat gjyqësorë.
Më 19 maj 2023, një vendim gjykate u lëshua kundër Burke pasi ai vazhdoi të shkonte në ambjentet e shkollës. Burke përfundoi edhe në burg për shkak të sjelljes së tij. Gjykata po ashtu lëshoi dhe një gjobë kundër Burke, të cilën ai vazhdoi të mos e paguante.
Që prej vendimit të parë të gjykatës në 2023, ai refuzoi të paguante gjobat dhe u akuzua gjithashtu për mungesë respekti ndaj gjykatësit. Sipas gjykatës, në shkurt 2025, ai i detyrohej gjykatës rreth 79,100 euro në gjoba të papaguara. Si rrjedhojë e këtij refuzimi, gjykata ka urdhëruar marrjen e vlerës nga llogaritë bankare të Burke deri në shlyerjen e saj të plotë.
Postimet që u përhapën në Facebook dhe Telegram, përfshirë një video ku Burke shfaqet pranë një bankomati duke pretenduar se llogaria e tij ishte “plaçkitur”, e paraqesin rastin si ndëshkim për “kundërshtim të ideologjisë gjinore”. Megjithatë, gjyqtari i çështjes ka theksuar se kjo është e pavërtetë dhe se dënimet lidhen vetëm me refuzimin e Burke për t’iu bindur ligjit. Një ekspert ligjor nga Universiteti i Dublinit i tha AFP se gjykatat irlandeze nuk kanë shqyrtuar asnjëherë meritat e debateve mbi përemrat apo çështjet gjinore në këtë rast.
Në vend që të jetë një shembull i “persekutimit ideologjik”, rasti i Burke ilustron pasojat ligjore të shpërfilljes së qëllimshme të urdhrave të gjykatës, mospagimin e gjobave dhe detyrimeve, dhe përpjekjet e autoriteteve për të zbatuar ligjin.
Pretendimi: Artisti shqiptar Ardit Gjebrea është arrestuar për vjedhje kompjuterash
Verdikti: E pavërtetë
——————————————————————
Një postim që ka marrë gati 200 pëlqime në Facebook njofton se prezantuesi shqiptar Ardit Gjebrea është arrestuar për vjedhje, ndërsa lexuesit ftohen të klikojnë një lidhje në komente për të mësuar më shumë.
Në brendinë e artikullit pretendohet se Gjebrea është arrestuar pasi “policia ka zbuluar prova që e lidhin atë me vjedhjen e disa sendeve të vlefshme, duke përfshirë laptopë dhe pajisje elektronike.”
Megjithatë, nuk jepet ndonjë provë, burim apo referencë për t’i mbështetur këto pretendime.
Nuk ka asnjë njoftim zyrtar nga Policia e Shtetit për një arrestim të tillë.
Faktoje ka përgënjeshtruar dhe lajme të mëparshme nga i njejti portal, i cili ka botuar artikuj të trilluar mbi gjetjen e Bleona Matës së zhdukur në 2010, vdekjen e këngëtarit Shpat Kasapi dhe të politikanit shqiptar Azem Hajdari, dhe vdekjen e rreme të politikanit Lulzim Basha.
Titulli i artikullit keqinformon me qëllim mbledhjen e sa më shumë klikimeve në mënyrë jo etike. Pjesa më e madhe e lexuesve shkruajne komente negative për portalin apo përpiqen të përgënjeshtrojnë lajmet e rreme për personazhe të njohura, pa e kuptuar se edhe duke shkruar një koment të tillë ndihmojnë në rritjen e shikueshmërisë së portalit dhe jetëgjatësinë e mëtejshme të veprimtarisë së tij abuzive.
Ka gjasa që ky artikull, dhe artikuj te ngjashëm të postuar nga e njejta faqe dhe përgënjeshtruar dhe më parë nga Faktoje, janë gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).
Pretendimi: Zbulohet vrasësi me pagesë i politikanit të ndjerë Sokol Olldashi
Verdikti: E pavërtetë
——————————————————————
Një postim në Facebook pretendon se, mbi 10 vjet pas vdekjes së papritur të politikanit Sokol Olldashi në vitin 2013, vrasësi i tij është zbuluar. Foto që shoqëron postimin përfshin edhe portretin e Nuredin Dumanit, personit të akuzuar për një sërë ngjarjesh kriminale dhe që ka pranuar të bashkëpunojë me Drejtësinë. Pas këtij prezantimi intrigues, lexuesit ftohen të klikojnë një lidhje në komente për të mësuar më shumë.
Në brendësi të artikullit zbulohet se kemi të bëjmë me një titull të rremë, që ka për synim të tërheqë interesin e përdoruesve dhe rrisë klikimet me qëllim përfitimi.
Artikulli në brendësi nuk zbulon asnjë emër vrasësi, apo ndonjë provë që Olldashi është vrarë nga një vrasës me pagesë.
Ai pretendon se “në rrjete sociale dhe disa portale janë shpërndarë deklarata dhe tituj tronditës që pretendojnë se pas vdekjes së Olldashit fshihet një akt kriminal i organizuar,” megjithatë nuk referon asnjë nga këto postime dhe tituj të pretenduar.
Më tej, vetë artikulli shkruan se “asnjë institucion zyrtar nuk ka konfirmuar ekzistencën e një vrasësi apo skeme kriminale.”
Sokol Olldashi vdiq më 20 nëntor 2013 si pasojë e një aksidenti automobilistik në Krrabë të Tiranës. Hetimet e deritanishme nuk kanë gjetur ndonjë provë që mund të mbështesë dyshimin për një manipulim të automjetit të të ndjerit.
Faktoje ka përgënjeshtruar dhe më parë lajme të rreme për zbulimin e vrasësit të Ollashit, që kanë për qëllim mbledhjen e klikimeve. Faqja e Facebook që ka ndarë këtë lajm të rremë ka ndarë dhe më parë lajme të rreme të ngjashme, duke pretenduar se gazetari shqiptar Enkel Demi kishte ndërruar jetë.
Pretendimi: Ky imazh tregon një person të maskuar që endet natën rrugëve të Prishtinës, duke i përndjekur qytetarët
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
——————————————–
Një imazh që qarkulloi gjerësisht në mediat dhe rrjete socialeshqipfolëse javën e dytë të janarit 2026 pretendohet se tregon “Fantazmën e Prishtinës,” një person i maskuar që endet natën rrugëve të kryeqytetit kosovar. Imazhi shoqërohet edhe me pretendimin se qytetarët ankohen se ky person i maskuar po “i tmerron” me pamjen e tij duke i përndjekur ata gjatë natës.
Megjithatë, lexuesit shqiptarë në të dyja anët e kufirit nuk duhet të frikësohen. Fantazma e Prishtinës nuk është reale. Imazhi i mësipërm është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).
Këshilli i Mediave të Shkruara të Kosovës (KMShK) ka përgënjeshtruar vërtetësinë e imazhit më 12 janar në Facebook, duke e etiketuar imazhin si të gjeneruar me AI dhe duke këshilluar mediat “të kenë kujdes që përmbajtjet e ngjashme t’i verifikojnë dhe të mos i shpërndajnë, sepse mund të shkaktojnë panik.”
Ndërkaq, edhe Policia e Kosovës ka mohuar se ka marrë ndonjë ankesë apo informacion nga qytetarët lidhur me një person të tillë që po terrorizon qytetin. “Policia e Kosovës drejtoria e kryeqytetit deri më tani nuk ka pranuar ndonjë ankesë apo informatë nga qytetarët lidhur me këtë çështje,” deklaroi zëdhënësi Enis Pllana për emisionin Rreth e Rrotull.
Përdoruesit e rrjeteve sociale kanë postuar imazhe të ngjashme që dëshmojnë origjinën artificiale të imazhit, dhe sa e thjeshtë është tashmë të gjenerosh imazhe të tilla.
Të shumtë janë dhe bizneset vendase që përfituan nga interesi që ngjalli ky personazh për ta kthyer atë në një promovim në format humori për produktet e tyre. Deri më tani, nuk është raportuar ndonjë kërkesë e “fantazmës së Prishtinës” për ndonjë shpërblim nga përdorimi i imazhit për qëllime marketingu.
Një nga postimet e marketingut që shfrytëzuan famën e “fantazmës”
Pretendimi: Kjo foto tregon Barack dhe Michelle Obama në versionin mashkullor
Verdikti: Foto e manipuluar
Barbara Halla
Një fotografi e ish-presidentit amerikan Barack Obama me bashkëshorten e tij, Michelle Obama, me një pamje mashkullore, po qarkullon së fundi në Facebook në gjuhën shqipe. Kjo pamje është pjesë e një teorie të hershme konspirative që pretendon se ish-Zonja e parë e ShBA është një grua transgjinore. Verifikimet zbulojnë se bëhet fjalë për një fotografi të manipuluar dhe jo një imazh origjinal.
Verifikimet e mëparshme nga media ndërkombëtare, përfshirë Fact Crescendo, konfirmojnë se imazhi është manipuluar në mënyrë dixhitale për ta bërë Michelle Obama të duket më “mashkullore.” Më pas fotoja është shpërndarë gjerësisht në mediat sociale në gjuhë të ndryshme që prej vitit 2024, para se të vijnë ëdhe në Shqipëri përmes Facebook-ut.
Siç mund të vërtetohet përmes Google Lens versioni origjinal i fotos është ndarë nga vetë Michelle Obama më 25 dhjetor 2014 si pjesë e një urimi përgjatë festave të fundvitit.
Në versionin origjinal, Michelle Obama shfaqet normalisht dhe pa asnjë nga tiparet mashkullore që shihen në imazhin e manipuluar. Krahasimi i dy fotove konfirmon një ndryshim në pjesën e flokëve në anën e majtë të kokës, duke dhënë impresionin e një qethjeje mashkullore si dhe dritënhije tek buzët, që krijojnë idenë e mustaqeve.
Krahasimi mes fotos origjinale (me ngjyra) dhe asaj të manipuluar
Dizinformata të tilla ndaj Michelle Obamës qarkullojnë në rrjet që prej vitit 2014, kur humoristja Joan Rivers bëri një shaka kundër Barack Obama dhe të shoqes, duke e akuzuar ish-Presidentin se ishte gay dhe të shoqen se është një grua transgjinore. Në dekadën e fundit imazhe të manipuluara janë shpërndarë gjerësisht në rrjet duke nxitur gjuhë urrejte ndaj çiftit Obama.
Pretendimi: Edi Rama ka thënë se nëse SHBA-ja përpiqet ta arrestojë, do ta pësojë keq
Verdikti: I pavërtetë
Barbara Halla
Në rrjetet sociale po qarkullon në ditët e para të janarit pretendimi se kryeministri shqiptar Edi Rama po sfidon publikisht Shtetet e Bashkuara në rast të një tentativë për të përsëritur në Shqipëri skenarin e arrestimit të presidentit venezuelian. Ky postim shoqërohet me një fotografi ku Rama mburret gjithashtu me sistemin mbrojtës të Shqipërisë, duke përmendur raketat Javelin dhe anijet patrulluese.
Kemi të bëjmë me një keqinterpretim të demostrimit të arsenalit ushtarak të vendit tonë nga kryeministri shqiptar. Deklarata origjinale e Ramës për ushtrinë shqiptare është e vërtetë dhe u bë më 30 dhjetor gjatë konferencës vjetore me gazetarët. Gjatë një përgjigjeje ndaj pyetjeve të gazetarëve, kryeministri u shpreh se Shqipëria ka sot ushtrinë më të mirëpaguar në rajon, duke kaluar edhe Serbinë, dhe se ushtria disponon raketa Javelin, tre anije patrulluese të dhuruara nga Italia, si dhe radarë falë bashkëpunimit me Francën. Rama foli gjithashtu për ambicien që Shqipëria të bëhet një vend prodhues i industrisë ushtarake, duke filluar me prodhimin e dronëve luftarakë dhe sistemeve antidron.
Kjo deklaratë e Ramës u shpërnda në Facebook përmes imazhit të mësipërm, që më pas u manipulua për t’i shtuar deklaratën mbi Venezuelën.
Sidoqoftë, deklarata për “pasojat” që do të pësojë Amerika nëse përpiqet ta arrestojë Ramën është një shtesë e manipuluar që nuk gjendet askund në fjalimin origjinal të 30 dhjetorit. Nuk ka asnjë provë se Rama ka bërë ndonjëherë një deklaratë të tillë.
Deri në këto momente, nuk ekziston një arsye për të besuar se kryeministri shqiptar është nën kërcënimin e një operacioni ndërhyrjeje të mundshme nga qeveria amerikane. Shqipëria është një aleat i ngushtë i NATO-s dhe mban marrëdhënie të mira me Shtetet e Bashkuara për momentin.
Pretendimi: Djali i miliarderit kinez Jack Ma ushqehet nga shërbyesit në restorant
Verdikti: E pavërtetë
Barbara Halla
Një video e shkurtër e filmuar brenda një kafeje luksoze në Bangkok është shpërndarë në mediat shqiptare duke pretenduar se tregon ekstravagancën për shkak të pasurisë së djalit të themeluesit të Alibaba, Jack Ma. Në këtë video, shfaqen dy shërbyes që ushqejnë plot përkujdesje një djalë të ri që shfaqet i shkujdesur në tavolinën e restorantit. Sjellja e llastuar e pasanikut ka ngjallur shumë komente në rrjet, por në të vërtetë personi në këtë video nuk është djali i miliarderit kinez, por një influencer.
Videoja qarkullon në media sociale që prej datës 30 nëntor, edhe pse është denoncuar si e keqinterpretuar. Personi në video quhet Jay Ma, por nuk ka asnjë provë që ai të jetë djali i miliarderit dhe filantropistit kinez Jack Ma. I riu në fjalë është një influencer i njohur në rrjetet sociale me mbi 140,000 ndjekës në Instagram.
Kjo lloj videoje, ku ai shërbehet nga dy persona që duken si truprojat e tij, janë skenarë që përdor Jay Ma për të vënë në lojë luksin e të pasurve si dhe rritur audiencën e tij në rrjetet sociale. Siç e shpjegon edhe The Daily Guardian, që e ka hedhur poshtë pretendimin se Ma është djali i pronarit të Alibaba, Jay Ma zakonisht ekzagjeron personazhin stereotipik të “fëmijës së pasur” për efekt komik. Në fakt, shpesh duket se Jay Ma i filmon këto video për të satirizuar fëmijët e miliarderëve kinezë. Për më tepër, nuk ka asnjë provë që Jay Ma është djali i Jack Ma. Ky pretendim duket të ketë nisur nga fakti që të dy figurat kanë të njëjtin mbiemër. Jeta e familjes së Jack Ma është mjaft private dhe të dhënat publike konfirmojnë se ai ka një djalë që quhet Yuankun, si dhe një vajzë.
Pretendimi: Platforma X është më e përdorura për informimin në Bashkimin Evropian
Verdikti: Mungon konteksti
Barbara Halla
Në mediat sociale shqiptare po qarkullon pretendimi se X, platforma e njohur më parë si Twitter, është bërë “burimi numër 1 i lajmeve në çdo vend të Bashkimit Evropian.” Kjo narrativë po qarkullon gjerësisht në rrjetet sociale si në Shqipëri dhe më tutje, pas një serie postimesh nga pronari i platformës, Elon Musk.
Më datë 7 dhjetor 2025, Elon Musk publikoi në platformën e tij një postim ku shprehej se “X po sheh shkarkime rekord në shumë vende të Evropës.” Ai shkruajti po ashtu se X është bërë platforma më e lexuar për lajmet në të gjithe Bashkimin Evropian. Këto pretendime u bënë publike nga Musk pasi Komisioni Evropian e gjobiti kompaninë e Musk për shkelje të ndryshme të ligjeve mbi informacionin dixhital në vendet e Bashkimit Evropian.
Këto deklarime të Musk nuk bazohen në të dhëna të verifikueshme statistikore. Pretendimi se X është burimi numër një i lajmeve në Europë është shpërndara nga llogaria Tesla Owners Silicon, por nuk të çon në asnjë raport apo të dhëna konkrete mbi origjinën e këtyre numrave.
Sipas Euronews, e cila i hodhi poshtë pretendimet e Musk, në disa vende të BE-së, X është shfaqur përkohësisht në krye të kategorisë “News” në dyqanet e aplikacioneve, veçanërisht në App Store. Ky kategorizim i kufizuar vetëm për një nga platformat operative, nuk përfaqëson përdorimin real të platformës si burim kryesor informacioni.
Kur analizohen renditjet e përgjithshme të shkarkimeve, X nuk rezulton aplikacioni më i përdorur në shumicën e vendeve të mëdha të BE-së, si Gjermania, Franca, Italia, Spanja apo Polonia. Në shumë raste, ai nuk figuron as në dhjetëshen e parë.
Të dhënat nga palë të treta dhe nga Google Play tregojnë se nuk ka pasur ndonjë rritje të papritur apo “rekord” të shkarkimeve të X në Evropë. Përkundrazi, listat dominohen nga platforma të tjera si TikTok, Instagram, WhatsApp dhe YouTube.
Studimet afatgjata e përgënjeshtrojnë gjithashtu këtë pretendim. Raporti i Institutit Reuters për Lajmet Digjitale për vitin 2025 tregon se publiku evropian, ndonëse gjithnjë e më aktiv në rrjetet sociale, vazhdon të mbështetet më shumë tek mediat tradicionale sesa tek platformat sociale, si X. Kur përdoren rrjetet sociale për lajme, Instagrami, TikTok-u dhe YouTube rezultojnë dukshëm më të preferuara.
Pretendimi se të 27 vendet e BE-së “mbështeten tek X më shumë se çdo media tjetër” nuk mbështetet nga asnjë provë e besueshme. Ai buron nga një interpretim selektiv i renditjeve të aplikacioneve dhe nga një kontekst politik i tensionuar mes Elon Musk dhe institucioneve evropiane, jo nga realiteti i konsumit të lajmeve në Evropë.
Login
