❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Pesë fitore të mëdha globale shëndetësore që do shpëtojnë miliona jetë

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Me shkurtimin e fondeve humanitare nga SHBA-ja dhe vende të tjera, titujt kryesorë të shëndetit global të këtij viti kanë qenë të zymtë.

Por gjëra të mira kanë ndodhur në kërkimin e vaksinave dhe zhvillimin e trajtimeve të reja dhe të përmirësuara për disa nga sëmundjet më të vështira.

Miliona vajza të mbrojtura nga kanceri i qafës së mitrës

Një objektiv për të mbrojtur 86 milionë vajza nga kanceri i qafës së mitrës deri në fund të vitit 2025 u arrit përpara afatit, duke rritur shpresat midis ekspertëve se kanceri i qafës së mitrës mund të eliminohet brenda shekullit të ardhshëm.

Gavi, aleanca e vaksinave, nisi programin e saj të vaksinimit kundër papillomavirusit njerëzor (HPV) në vitin 2014, kur mbulimi i vaksinave në Afrikë ishte vetëm 4%.

Deri në fund të vitit 2022, ishte vetëm 15%, por shkencëtarët kishin zbuluar se një dozë e vetme mund të jepte mbrojtje të krahasueshme me dy dozat e përdorura fillimisht. Kjo do ta bënte më të thjeshtë ofrimin e programeve të vaksinimit dhe do ta zgjeronte furnizimin dyfish.

Në vitin 2023, Gavi njoftoi objektivin e saj ambicioz për të mbrojtur 86 milionë vajza deri në vitin 2025 dhe një shtytje e përbashkët pa që mbulimi në Afrikë të rritej. Deri në fund të vitit 2024, ishte në 44%, më e lartë se 38% e Europës.

NĂ« nĂ«ntor, Dr. Sania Nishtar, drejtoresha ekzekutive e Gavi, i vlerĂ«soi “vendet, partnerĂ«t, shoqĂ«rinĂ« civile dhe komunitetet” pĂ«r arritjen e hershme tĂ« objektivit prej 86 milionĂ«sh dhe “nxitje tĂ« progresit tĂ« madh global drejt eliminimit tĂ« njĂ« prej sĂ«mundjeve mĂ« vdekjeprurĂ«se qĂ« prekin gratĂ«â€.

Kanceri i qafës së mitrës mbetet i përhapur dhe vdekjeprurës në pjesët më të varfra të botës, 85% e rasteve të reja janë në Afrikën Sub-Sahariane dhe një grua vdes nga sëmundja çdo dy minuta.

Por një vaksinë kundër virusit mund të parandalojë 17.4 vdekje për çdo 1,000 fëmijë të vaksinuar, sipas Gavi, që do të thotë se 86 milionë vaksinimet do të parandalojnë rreth 1.4 milionë vdekje nga kanceri i qafës së mitrës.

Lloji i parë i ri i trajtimit të malaries në dekada

Pas provave të suksesshme klinike, lloji i parë i ri i trajtimit të malaries në dekada do të kërkojë miratimin rregullator. GanLum, nga kompania farmaceutike Novartis, tejkaloi trajtimin standard duke demonstruar një shkallë shërimi prej 99.2% krahasuar me 96.7%.

Çështja kryesore Ă«shtĂ« se duhet tĂ« jetĂ« efektiv edhe kundĂ«r parazitĂ«ve tĂ« malaries qĂ« kanĂ« zhvilluar rezistencĂ« ndaj artemisininĂ«s, njĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«s i trajtimit standard aktual.

Rezistenca ndaj ilaçeve ndaj artemisininës është një shqetësim në rritje. Në vitet 1990, rezistenca ndaj klorokinës, atëherë trajtimi standard i malaries, çoi në miliona vdekje, thotë Dr. George Jagoe, shkencëtar.

Perspektiva e njĂ« antimalariali si GanLum jep njĂ« “ndjesi lehtĂ«simi”, tha ai nĂ« takimin vjetor tĂ« ShoqatĂ«s Amerikane tĂ« MjekĂ«sisĂ« Tropikale dhe HigjienĂ«s, si “tĂ« kesh njĂ« fikĂ«s zjarri” gati pĂ«r t’u pĂ«rdorur.

Studiuesit shpresojnë gjithashtu se GanLum do të jetë më efektiv në ndalimin e transmetimit, për shkak të mënyrës se si ndikon te parazitët në faza të caktuara të ciklit të tyre jetësor.

“GanLum mund tĂ« pĂ«rfaqĂ«sojĂ« pĂ«rparimin mĂ« tĂ« madh nĂ« trajtimin e malaries pĂ«r dekada tĂ« tĂ«ra”, thotĂ« Dr. Abdoulaye DjimdĂ©, profesor i parazitologjisĂ« dhe mikologjisĂ« nĂ« Universitetin e ShkencĂ«s, Teknikave dhe Teknologjive tĂ« Bamakos, Mali, i cili ishte i pĂ«rfshirĂ« nĂ« zhvillimin e ilaçit.

Më shumë vende që eliminojnë fruthin

Kepi i Gjelbër, Mauritiusi dhe Sejshelet u bënë tre vendet e para nën-Sahariane që eliminuan zyrtarisht fruthin dhe rubeolën.

Ky moment historik erdhi pavarësisht një rritjeje të rasteve të fruthit në të gjithë botën, me rreth 11 milionë infeksione në vitin 2024. Në nëntor, rajoni i Amerikës humbi statusin e tij pa fruth për shkak të shpërthimeve në Kanada, ndërsa SHBA-të po përballen me shpërthimin e tyre më të keq në dekada.

Suksesi i tre vendeve afrikane u pĂ«rshkrua si “njĂ« arritje e madhe e shĂ«ndetit publik”. “Kjo tregon se çfarĂ« Ă«shtĂ« e mundur kur vendet e vĂ«nĂ« parandalimin nĂ« plan tĂ« parĂ« dhe i bĂ«jnĂ« vaksinat njĂ« pĂ«rparĂ«si”, thotĂ« Dr. Mohamed Janabi, drejtori i OrganizatĂ«s BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« pĂ«r AfrikĂ«n.

“Ne duhet tĂ« ndĂ«rtojmĂ« mbi kĂ«tĂ« sukses nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« çdo fĂ«mijĂ« nĂ« AfrikĂ« tĂ« mund tĂ« rritet i shĂ«ndetshĂ«m dhe i mbrojtur.”

21 vende ishujsh të Paqësorit gjithashtu eliminuan fruthin dhe rubeolën këtë vit. Ky status do të thotë që ato kanë ndërprerë transmetimin endemik për më shumë se tre vjet, dhe gjithashtu kanë sisteme mbikëqyrjeje për të kapur dhe përmbajtur me shpejtësi çdo rast që vjen në vend.

Botsvana dhe Ruanda kanë arritur mbulim prej 95% me vaksinimin kundër fruthit dhe rubeolës, standardi i nevojshëm për të ndërprerë transmetimin.

Në nivel global, vdekjet nga fruthi ranë me 88% midis viteve 2000 dhe 2024, me një raport të OBSH-së që zbuloi se gati 59 milionë jetë ishin shpëtuar nga vaksina e fruthit që nga viti 2000.

Një ilaç i ri për parandalimin e HIV-it

NjĂ« ilaç i pĂ«rshkruar si njĂ« “ndryshues i mundshĂ«m i lojĂ«s” pĂ«r epideminĂ« e HIV-it mbĂ«rriti nĂ« AfrikĂ«n Sub-Sahariane brenda disa muajsh nga miratimi i tij nĂ« SHBA.

Lenacapavir, i dhënë si injeksion dy herë në vit, mund ta parandalojë pothuajse plotësisht infeksionin HIV. Ai u miratua nga rregullatorët amerikanë në qershor dhe u rekomandua nga OBSH në korrik.

Prodhuesi Gilead ka nënshkruar marrëveshje me gjashtë prodhues të barnave gjenerike, duke i lejuar ata të prodhojnë versione më të lira për përdorim në 120 vende. Ato do të ofrohen me rreth 40 dollarë për secilin pacient për një vit sipas marrëveshjeve.

Derisa ky prodhim të vihet në funksion, Gilead është zotuar të ofrojë lenacapavir pa fitim për deri në dy milionë njerëz gjatë dy viteve të ardhshme. Në nëntor, dërgesat e para mbërritën në Esëatini dhe Zambia. Shpërndarja pritet të fillojë në fillim të vitit 2026.

Aksionarët thonë se qasja duhet të shkojë më tej dhe komunitetet e varfra në vendet e përjashtuara nga marrëveshjet gjenerike të Gilead do të vazhdojnë të kenë vështirësi në përballimin e ilaçit, me një çmim liste prej 28,218 dollarësh për të trajtuar një person për një vit. Ilaçi do të duhet të shpërndahet në shkallë të gjerë për të ndryshuar valën e infeksioneve të reja. Dhe financimi për shërbimet e HIV është i brishtë.

Peter Sands, drejtor ekzekutiv i Fondit Global, tha se futja nĂ« vendet me tĂ« ardhura tĂ« ulĂ«ta dhe tĂ« mesme “pothuajse njĂ«kohĂ«sisht me vendet me tĂ« ardhura tĂ« larta Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rparim, pasi ilaçet e mĂ«parshme pĂ«r parandalimin e HIV-it kanĂ« marrĂ« mesatarisht pesĂ« vjet pĂ«r t’u bĂ«rĂ« tĂ« disponueshme nĂ« kĂ«to mjedise, pasi provat e efikasitetit tĂ« tyre janĂ« njohur pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«â€.

Përparime në luftën kundër TB

Që nga emërtimi i saj në vitin 1882, tuberkulozi ka vrarë më shumë se një miliard njerëz dhe mbetet vrasësi kryesor në botë nga sëmundjet infektive.

Por opsionet e trajtimit po pĂ«rparojnĂ« me ritĂ«m tĂ« shpejtĂ«. KatĂ«r vaksina janĂ« nĂ« fazat e tyre tĂ« fundit tĂ« testimit; testet mĂ« tĂ« lehta pĂ«r t’u pĂ«rdorur, duke pĂ«rfshirĂ« tamponĂ«t e thjeshtĂ« tĂ« gjuhĂ«s, mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sojnĂ« zbulimin; dhe njĂ« trajtim i ri mund tĂ« rrisĂ« shkallĂ«n e shĂ«rimit dhe tĂ« shkurtojĂ« kohĂ«n e nevojshme pĂ«r tĂ« trajtuar TB.

Një antibiotik i ri, sorfequiline, tregoi veprim më të fortë se trajtimet ekzistuese në rezultatet e provave të paraqitura në Konferencën Botërore të Unionit për Shëndetin e Mushkërive në nëntor.

“Shkenca vazhdon tĂ« ecĂ« pĂ«rpara, nĂ« dobi tĂ« sistemeve tĂ« kujdesit shĂ«ndetĂ«sor, njerĂ«zve me TB, familjeve tĂ« tyre dhe komuniteteve tĂ« tyre”, thotĂ« Mel Spigelman, presidente e TB Alliance, e cila zhvilloi ilaçin.

“Objektivat qĂ« dikur dukeshin tĂ«rĂ«sisht aspiruese, siç Ă«shtĂ« zhdukja e TB-sĂ«, po bĂ«hen gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« mundshme pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rparimeve”, thotĂ« Dr. Rod DaĂ«son i Institutit tĂ« MushkĂ«rive tĂ« Universitetit tĂ« Cape Town. “Por kemi shumĂ« punĂ« pĂ«rpara dhe nuk mund tĂ« ndalemi derisa TB tĂ« mos jetĂ« mĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nim”.

PĂ«rshtati: Gazeta: “Si”

The post Pesë fitore të mëdha globale shëndetësore që do shpëtojnë miliona jetë appeared first on Gazeta Si.

↗

PĂ«rdorimi i steroideve te gratĂ« hap rrugĂ«n drejt “trupit perfekt”, por edhe drejt problemeve afatgjata shĂ«ndetĂ«sore

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Nga palestra te problemet serioze shëndetësore: pse gjithnjë e më shumë gra po përdorin steroide dhe çfarë pasoja mund të lërë kjo zgjedhje

Steroidet anabolike janë derivate sintetikë të hormonit mashkullor testosteron dhe përdoren për rritjen e masës muskulore dhe forcës fizike. Pavarësisht paralajmërimeve të vazhdueshme nga profesionistët e shëndetit për efektet anësore serioze, interesi për këto substanca është në rritje. Një prirje gjithnjë e më e dukshme është përdorimi i tyre nga gratë.

Përdorimi i steroideve te gratë mund të shoqërohet me rritje të theksuar të qimeve në fytyrë dhe trup, por edhe me komplikime të rënda kardiovaskulare, të cilat në raste ekstreme mund të përfundojnë me infarkt në zemër ose goditje në tru.

Gjithnjë e më shumë gra përdorin steroide

Të dhëna të sakta mbi trendet afatgjata të përdorimit të steroideve nuk janë plotësisht të disponueshme, por studimet më të fundit tregojnë një rritje të qartë të përdorimit te gratë. Një rishikim sistematik i studimeve ndërkombëtare, i publikuar në vitin 2024, tregon se rreth 4 për qind e grave adulte kanë përdorur të paktën një herë steroide anabolike, një rritje e ndjeshme krahasuar me 1.6 për qind në vitin 2014.

Në mesin e femrave bodybuildere, gati 17 për qind, pra çdo e gjashta grua, përdor steroide. Popullariteti i tyre po rritet edhe te gratë që merren me stërvitje force, veçanërisht peshëngritja. Shpesh, këto substanca sigurohen në mënyrë ilegale përmes njohjeve në palestra, pa asnjë kontroll mbi cilësinë apo përbërjen.

Anabolikët janë derivate të testosteronit dhe janë zhvilluar fillimisht për qëllime mjekësore, si terapi zëvendësuese me androgjenë në rastet e pubertetit të vonuar te djemtë ose te meshkujt me hipogonadizëm. Jashtë këtij konteksti mjekësor, përdorimi i tyre mbart rreziqe serioze, transmeton Telegrafi.

Pse gratë i drejtohen steroideve?

Sipas Samuel Cornell, doktorant në fushën e shëndetit publik në Universitetin e Uellsit të Ri Jugor në Sidnej, ekzistojnë tre arsye kryesore pse gjithnjë e më shumë gra përdorin steroide:

1. Popullariteti në rritje i sporteve të forcës
Sportet si peshëngritja dhe bodibildingu u kanë dhënë grave ndjesinë e fuqisë, vetëbesimit dhe aftësisë fizike. Njëkohësisht, shumë prej tyre janë pjesë e komuniteteve online ku përdorimi i substancave për përmirësimin e performancës shihet si diçka e zakonshme.

2. Ndikimi i rrjeteve sociale dhe influencereve
Transformimet fizike radikale tĂ« promovuara nĂ« Instagram, TikTok dhe platforma tĂ« tjera kanĂ« krijuar presion drejt “trupit ideal”. Disa influencere flasin hapur pĂ«r pĂ«rdorimin periodik tĂ« steroideve, duke i normalizuar ato si pjesĂ« tĂ« rrugĂ«s drejt muskujve tĂ« dukshĂ«m.

3. Ndikimi i rrethit të afërt
Studime cilĂ«sore nga Australia dhe Skandinavia tregojnĂ« se shumĂ« gra fillojnĂ« pĂ«rdorimin e steroideve nĂ«n ndikimin e partnerĂ«ve meshkuj, miqve apo trajnerĂ«ve, tĂ« cilĂ«t i paraqesin kĂ«to substanca si “tĂ« domosdoshme” pĂ«r progres ose konkurrim.

Rreziqet shëndetësore te gratë

Përdorimi i steroideve mund të çojë në ndryshime të përhershme, përfshirë:

  • rritje tĂ« theksuar tĂ« qimeve nĂ« fytyrĂ« dhe trup
  • thellim tĂ« zĂ«rit
  • çrregullime tĂ« ciklit menstrual
  • zvogĂ«lim tĂ« gjoksit
  • akne dhe rĂ«nie tĂ« flokĂ«ve
  • zmadhim tĂ« klitorisit
  • ndryshime tĂ« forta tĂ« humorit, ankth dhe irritim

Studime të reja nga Australia kanë zbuluar edhe një rrezik shtesë: shumë preparate ilegale përmbajnë metale të rënda toksike, si plumbi, arseniku dhe kadmiumi. Këto lidhen me rrezik të shtuar për kancer, dëmtime të organeve të brendshme dhe sëmundje kardiovaskulare.

Rreziqet më serioze afatgjata përfshijnë:

  • sĂ«mundje tĂ« zemrĂ«s
  • goditje nĂ« tru
  • dĂ«mtime tĂ« mĂ«lçisĂ«
  • çrregullime tĂ« shĂ«ndetit mendor

Stigma dhe mungesa e informacionit

Intervistat me gra që përdorin steroide tregojnë se shumë prej tyre janë më pak të informuara se burrat për rreziqet, pjesërisht sepse shumica e studimeve janë fokusuar historikisht te përdoruesit meshkuj.

Ekziston edhe problemi i stigmatizimit: disa gra raportojnë se ndihen më të gjykuara nga mjekët sesa burrat, çka i shtyn të shmangin institucionet shëndetësore dhe të rrisin rrezikun për komplikime të padiagnostikuara.

Kur abuzimi mund të jetë fatal

Mjekët paralajmërojnë se abuzimi me steroide mund të shkaktojë:

  • akne tĂ« rĂ«nda
  • mbajtje tĂ« lĂ«ngjeve
  • verdhĂ«z
  • agresivitet dhe depresion
  • dĂ«mtime tĂ« mĂ«lçisĂ« dhe veshkave

Te adoleshentët, përdorimi i steroideve mund të ngadalësojë rritjen, të shkaktojë çrregullime hormonale dhe probleme serioze me sistemin urinar dhe tretës. Në raste të mbidozimit ose përdorimit të pakontrolluar, është i mundur edhe përfundimi fatal.

PĂ«rfundim

DĂ«shira pĂ«r njĂ« trup “perfekt” mund tĂ« ketĂ« njĂ« çmim shumĂ« tĂ« lartĂ«. EkspertĂ«t theksojnĂ« se forca e vĂ«rtetĂ« nuk ndĂ«rtohet me rrezikim tĂ« shĂ«ndetit, por me stĂ«rvitje tĂ« kontrolluar, ushqim tĂ« balancuar dhe kĂ«shillim profesional. /Telegrafi/

↗

Të ndihmosh të tjerët parandalon demencën, altruizmi ngadalëson plakjen e trurit me 20%

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Ndihma ndaj të tjerëve vetëm për disa orë në javë mund të ngadalësojë humbjen e kujtesës dhe të ndihmojë në parandalimin e demencës, sugjeron një studim i ri i rëndësishëm.

Kryerja e akteve të thjeshta të mirësisë, nga vullnetarizmi deri te ndihma ndaj miqve ose fqinjëve mund të ngadalësojë rënien njohëse deri në 20 për qind, kanë zbuluar studiuesit.

Shkencëtarët në Universitetin e Teksasit në Austin ndoqën më shumë se 30,000 amerikanë të moshës 51 vjeç e lart për dy dekada, duke testuar aftësitë e tyre të kujtesës dhe të të menduarit përmes intervistave të rregullta telefonike.

Pjesëmarrësit përfunduan tre vlerësime që matën kujtesën e menjëhershme, kujtesën afatgjatë dhe shpejtësinë e përpunimit mendor, me rezultate më të larta të kombinuara që pasqyronin shëndet më të mirë të trurit.

Studiuesit më pas shqyrtuan dy lloje sjelljesh ndihmëse: vullnetarizmin formal, siç është puna bamirëse ose komunitare, dhe ndihmën informale, duke përfshirë mbështetjen e papaguar për miqtë, fqinjët ose të afërmit me të cilët nuk jetonin.

Ata që i ndihmuan të tjerët në njërën nga mënyrat përjetuan një rënie njohëse prej 15 deri në 20 për qind më të ngadaltë sesa ata që nuk e bënë.

Përfitimi më i madh u pa tek njerëzit që dhanë ndihmë vetëm dy deri në katër orë në javë.

“Aktet e pĂ«rditshme tĂ« mbĂ«shtetjes, qofshin tĂ« organizuara apo personale, mund tĂ« kenĂ« ndikim afatgjatĂ«â€, tha Dr. Sae HĂ«ang Han, Profesor NdihmĂ«s i Zhvillimit NjerĂ«zor dhe Shkencave Familjare nĂ« universitet, i cili udhĂ«hoqi hulumtimin.

Ai shtoi se ajo që më ra në sy ishte se përfitimet njohëse të ndihmës ndaj të tjerëve nuk ishin vetëm nxitje afatshkurtra.

‘Por pĂ«rkundrazi, ishin kumulative me kalimin e kohĂ«s me angazhim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe kĂ«to pĂ«rfitime ishin tĂ« dukshme si pĂ«r vullnetarizmin formal ashtu edhe pĂ«r ndihmĂ«n informale.

‘Ndihma informale nganjĂ«herĂ« supozohet se ofron mĂ« pak pĂ«rfitime shĂ«ndetĂ«sore pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« njohjes sociale.

‘Ishte njĂ« surprizĂ« e kĂ«ndshme tĂ« zbuloja se ajo ofron pĂ«rfitime njohĂ«se tĂ« krahasueshme me vullnetarizmin formal.’

Gjetjet bazohen në hulumtime të mëparshme të udhëhequra nga Profesor Han, të cilat treguan se vullnetarizmi mund të kundërvepronte efektet e dëmshme të stresit kronik në inflamacion, një proces biologjik i lidhur me rënien njohëse dhe demencën.

Në atë studim të mëparshëm, efekti mbrojtës i vullnetarizmit ishte më i fortë tek njerëzit me nivele më të larta të inflamacionit, duke sugjeruar se ata me shëndet më të dobët mund të përfitojnë më shumë.

Si rezultat, Profesor Han tha se tĂ« rriturit e moshuar me shĂ«ndet jo optimal ‘mund tĂ« jenĂ« ata qĂ« pĂ«rfitojnĂ« nga ofrimi i mundĂ«sive pĂ«r tĂ« ndihmuar’.

Studimi më i fundit, i botuar në revistën Social Science & Medicine, e përkufizoi vullnetarizmin formal duke i pyetur pjesëmarrësit nëse kishin kaluar kohë në 12 muajt e mëparshëm duke bërë punë të papaguar për organizata fetare, arsimore, shëndetësore ose bamirëse.

Ndihma informale u vlerësua duke u pyetur nëse ata kishin kaluar kohë duke ndihmuar miqtë, fqinjët ose të afërmit me të cilët nuk jetonin, dhe nuk paguheshin për të ndihmuar.

Pjesëmarrësve iu kërkua gjithashtu se sa kohë i kushtonin ndihmës, duke përfshirë nëse kjo kohë arrinte në më shumë ose më pak se 100 orë në vit.

Gjetjet vijnë ndërsa rastet e demencës vazhdojnë të rriten.

Ndërsa gjendja nuk ka kurë, diagnoza e hershme mund të ndihmojë në ngadalësimin e përparimit dhe menaxhimin e simptomave, të cilat përfshijnë humbjen e kujtesës, vështirësi në përqendrim, ndryshime të humorit dhe probleme në biseda.

Provat në rritje sugjerojnë se ndryshimet në shikim, dëgjim, shije, prekje dhe ekuilibër mund të shfaqen vite para simptomave klasike.

The post Të ndihmosh të tjerët parandalon demencën, altruizmi ngadalëson plakjen e trurit me 20% appeared first on Gazeta Si.

↗

Pija detox që po shkëlqen: lëngu i selinos, realitet apo mit?

✇Icon Style
By: gaze tare

Në rrjetet sociale, ka shpërthyer një trend i ri detox: lëngu i selinos. Nga TikTok-u, ku përdoruesit e reklamojnë si zgjidhjen për aknet, tretjen e ngadaltë dhe humbjen e kileve, ky lëng jeshil ka kapur vëmendjen e miliona njerëzve. Po, a është vërtet kaq i magjishëm siç duket?

Ky fenomen filloi me Anthony William, i njohur si “Medical Medium”, i cili e bĂ«ri lĂ«ngun e selinos njĂ« ndĂ«r mrekullitĂ« e ditĂ«s. Ai promovoi pirjen e lĂ«ngut tĂ« selinos çdo mĂ«ngjes nĂ« stomakun e zbrazĂ«t si njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« pastruar trupin nga toksinat dhe pĂ«r tĂ« rregulluar funksionin e zorrĂ«ve. Disa emra tĂ« njohur si Gwyneth Paltrow dhe Kim Kardashian kontribuan nĂ« kĂ«tĂ« trend, duke e shndĂ«rruar selinonĂ« nga njĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«s i zakonshĂ«m i kuzhinĂ«s nĂ« njĂ« eliksir pĂ«r shĂ«ndetin.

Lëngu i selinos është i pasur me ujë, minerale dhe antioksidantë, duke ofruar përfitime të tilla si hidratimi dhe lufta ndaj inflamacionit. Po ashtu, është shumë i ulët në kalori, çka e bën një aleat të mundshëm për ata që ndjekin dieta të ndryshme. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se nuk ka prova shkencore që vërtetojnë se lëngu i selinos pastron mëlçinë ose zgjidh problemet me tretjen dhe lëkurën.

Për sa i përket humbjes së peshës, lëngu i selinos mund të ndihmojë me diurezën, por nuk ndihmon në djegien e yndyrës. Zëvendësimi i vaktit të mëngjesit me një gotë lëng mund të çojë në një deficitet kalori dhe mund të krijojë dëshirë për ushqime të tjera jo aq të shëndetshme.

Në fund, nëse ju pëlqen dhe ju bën të ndiheni mirë, lëngu i selinos mund të jetë një shtesë e dobishme në një dietë të balancuar. Megjithatë, ai nuk mund të konsiderohet një kurë magjike për çdo problem shëndetësor. E rëndësishme mbetet një stil jetese i shëndetshëm dhe një ushqyerje e balancuar.

The post Pija detox që po shkëlqen: lëngu i selinos, realitet apo mit? appeared first on iconstyle.al.

↗

Zbulohen dy nëntipe të reja të sklerozës së shumëfishtë

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Shkencëtarët kanë zbuluar dy nëntipe të reja të sklerozës së shumëfishtë (SM) me ndihmën e inteligjencës artificiale, duke hapur rrugën për trajtime të personalizuara dhe rezultate më të mira për pacientët.

Miliona njerëz e kanë sëmundjen në nivel global por trajtimet zgjidhen kryesisht në bazë të simptomave dhe mund të mos jenë efektive sepse nuk synojnë biologjinë themelore të pacientit.

Tani, shkencĂ«tarĂ«t kanĂ« zbuluar dy fije tĂ« reja biologjike tĂ« sklerozĂ«s sĂ« shumĂ«fishtĂ« duke pĂ«rdorur inteligjencĂ«n artificiale, njĂ« analizĂ« tĂ« thjeshtĂ« gjaku dhe skanime MRI. EkspertĂ«t thanĂ« se ky zbulim “emocionues” mund tĂ« revolucionarizojĂ« trajtimin e sĂ«mundjes nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n.

NĂ« njĂ« hulumtim qĂ« pĂ«rfshin 600 pacientĂ«, tĂ« udhĂ«hequr nga University College London (UCL), studiuesit shqyrtuan nivelet nĂ« gjak tĂ« njĂ« proteine ​​tĂ« veçantĂ« tĂ« quajtur zinxhiri i lehtĂ« i neurofilamentit serum (sNfL). Proteina mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« tregimin e niveleve tĂ« dĂ«mtimit tĂ« qelizave nervore dhe tĂ« sinjalizojĂ« se sa aktive Ă«shtĂ« sĂ«mundja.

Rezultatet e sNfL dhe skanimet e trurit të pacientëve u interpretuan nga një model i të mësuarit automatik, i quajtur SuStaIn. Rezultatet, të botuara në revistën mjekësore Brain, zbuluan dy lloje të dallueshme të sklerozës së shumëfishtë: sNfL e hershme dhe sNfL e vonë.

Në nëntipin e parë, pacientët kishin nivele të larta të sNfL në fillim të sëmundjes, me dëmtime të dukshme në një pjesë të trurit të quajtur corpus callosum. Ata gjithashtu zhvilluan lezione të trurit shpejt. Ky lloj duket të jetë më agresiv dhe aktiv, thanë shkencëtarët.

Në nëntipin e dytë, pacientët treguan tkurrje të trurit në zona si korteksi limbik dhe lënda gri e thellë përpara se nivelet e sNfL të rriteshin. Ky lloj duket të jetë më i ngadalshëm, me dëmtime të dukshme që ndodhin më vonë.

Hulumtuesit thonĂ« se ky zbulim do t’u mundĂ«sojĂ« mjekĂ«ve tĂ« kuptojnĂ« mĂ« saktĂ« se cilĂ«t pacientĂ« janĂ« nĂ« rrezik mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r ndĂ«rlikime tĂ« ndryshme, duke hapur rrugĂ«n pĂ«r njĂ« kujdes mĂ« tĂ« personalizuar.

Autori kryesor i studimit, Dr. Arman Eshaghi i UCL, tha: “SM nuk Ă«shtĂ« njĂ« sĂ«mundje e vetme dhe nĂ«ntipet aktuale nuk arrijnĂ« tĂ« pĂ«rshkruajnĂ« ndryshimet themelore tĂ« indeve, tĂ« cilat duhet t’i dimĂ« pĂ«r ta trajtuar atĂ«â€.

The post Zbulohen dy nëntipe të reja të sklerozës së shumëfishtë appeared first on Gazeta Si.

↗

Vitamina K: një aleat i rëndësishëm për kockat, zemrën dhe trurin

✇Icon Style
By: gaze tare

Vitamina K është një vitaminë thelbësore që luan një rol kyç për shëndetin e kockave, zemrës dhe trurit. Pamjaftueshmëria e saj mund të shkaktojë probleme serioze, duke përfshirë gjakderdhje, trombozë dhe dobësim të strukturës së kockave. Disa shenja që tregojnë mungesën e vitaminës K janë lehtësimi i nxirjeve të lëkurës, gjakderdhja e hundëve ose mishrave të dhëmbëve dhe gjakderdhja në traktin tretës.

Grupet më të rrezikuara për mungesë të kësaj vitamine janë njerëzit me kequshqyerje kronike, ata që konsumojnë shumë alkool dhe personat me probleme të përthithjes së vitaminave. Fatmirësisht, vitamina K gjendet në shumë ushqime natyrale, si barishtet jeshile (spinaq, kale, pazia), perimet (brokoli, lakra e vogël, shpargu), frutat si kumbullat, si dhe në produkte të bulmetit të fermentuar, vezë dhe mëlçi.

Kjo vitaminë ka një rol të veçantë në shëndetin e kockave, duke ndihmuar transportimin e kalciumit dhe aktivizimin e osteokalkinës, një proteinë që forcon strukturën e kockës. Ajo është gjithashtu e dobishme për zemrën, pasi ndihmon në uljen e tensionit të gjakut dhe mbron enët e gjakut nga inflamacioni dhe depozitimi i mineraleve. Përveç kësaj, vitamina K ndihmon trurin, duke luftuar stresin oksidues dhe duke mbrojtur qelizat nervore nga dëmtimet që lidhen me sëmundje si Alzheimeri dhe Parkinsoni.

Të sigurosh sasi të mjaftueshme të vitaminës K përmes dietës është një mënyrë natyrale dhe efektive për të ruajtur shëndetin e kockave, zemrës dhe trurit.

The post Vitamina K: një aleat i rëndësishëm për kockat, zemrën dhe trurin appeared first on iconstyle.al.

↗

E rëndë në Lezhë/ Një person gjendet pa shenja jete me plagë në trup nga arma e zjarrit, dyshimet e para

✇Albeu
By: V K

Ditën e sotme reth orës 10:05, një person është gjetur i vdekur në fshatin Spiten të Lezhës. Ai ka plagë nga arma e zjarrit dhe nga veprimet paraprake të dyshuara, dyshohet se ka qëlluar veten.

Trupi i pajetë është dërguar në morgun e spitalit të Lezhës, ndërsa policia ende nuk ka të dhëna për rrethanat e ngjarjes.

Lezhë/Informacion paraprak:

Rreth orës 10:05, në banesën e tij, në fshatin Spiten, dyshohet se është vetëvrarë me armë zjarri, shtetasi P. P., 65-vjeç.

Grupi hetimor është në vendngjarje dhe po punon për sqarimin e rrethanave të rastit.

The post E rëndë në Lezhë/ Një person gjendet pa shenja jete me plagë në trup nga arma e zjarrit, dyshimet e para appeared first on Albeu.com.

↗

Kujdesi për tendinat: si të parandaloni dëmtimet dhe dhimbjet

✇Icon Style
By: gaze tare

Tendinat janë struktura të rëndësishme që lidhin muskujt me kockat dhe mundësojnë lëvizjen e trupit. Megjithatë, ato janë të ekspozuara ndaj dëmtimeve, veçanërisht kur mbingarkohen nga lëvizjet e përsëritura, ushtrimet intensive ose pozitat e gabuara trupore gjatë aktiviteteve të përditshme. Kur tendinat dëmtohen, ato mund të shkaktojnë dhimbje, ënjtje dhe kufizim në lëvizje, duke krijuar vështirësi për funksionimin e zakonshëm të trupit. Nëse këto simptoma nuk trajtohen në kohë, dëmtimi mund të bëhet kronik.

Ekspertët këshillojnë se parandalimi është çelësi për të ruajtur shëndetin e tendinave. Aktivitetet si ngrohja dhe shtrirja e muskujve para ushtrimeve janë mënyra efektive për të mbrojtur tendinat dhe për të parandaluar dëmtimet. Po ashtu, forcimi i muskujve që mbështesin nyjet është i rëndësishëm për të ulur ngarkesën mbi tendina. Një tjetër praktikë e rekomanduar është rritja graduale e intensitetit të ushtrimeve, për të dhënë mundësi tendinave të adaptohen.

Një posturë e mirë gjatë punës dhe shmangia e lëvizjeve të përsëritura pa pushim janë gjithashtu shumë të rëndësishme për të mbajtur tendinat të shëndetshme. Në rast dhimbjeje të tendinave, ndalimi i aktivitetit dhe pushimi janë hapat e parë për lehtësimin e simptomave. Përkujdesja e duhur për tendinat ndihmon në ruajtjen e lëvizshmërisë dhe shëndetit afatgjatë të trupit.

The post Kujdesi për tendinat: si të parandaloni dëmtimet dhe dhimbjet appeared first on iconstyle.al.

↗

A fshihet lumturia nĂ« sistemin tretĂ«s? ÇfarĂ« thonĂ« ekspertĂ«t

✇Icon Style
By: gaze tare

NjĂ« nga çelĂ«sat e jetĂ«s sonĂ« Ă«shtĂ« tĂ« dimĂ« si tĂ« jemi nĂ« njĂ« gjendje optimale mirĂ«qenieje. Normalisht, kur mendojmĂ« pĂ«r gjetjen e zgjidhjeve dhe mjeteve pĂ«r t’u ndjerĂ« mirĂ«, zakonisht hartojmĂ« njĂ« strategji qĂ« lidhet me trurin dhe emocionet, por mund tĂ« gabohemi.

Sipas kirurgut dhe popullarizuesit Mario Alonso Puig, çelësi mund të jetë në zorrë. Dhe duket se, sipas shkencës, ky organ mund të luajë një rol vendimtar në rregullimin e emocioneve tona.

PĂ«r tĂ« kuptuar pse zorra Ă«shtĂ« njĂ« organ kyç nĂ« rregullimin e emocioneve tona, duhet tĂ« fillojmĂ« duke kuptuar rolin e serotoninĂ«s. Ky njihet si hormoni i lumturisĂ« dhe 90% e tij prodhohet nĂ« zorrĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« kuptim, ky organ do tĂ« vepronte si njĂ« ‘tru i dytë’, sipas specialistit.

Për këtë arsye, është thelbësore të kujdeseni për atë që hani, pasi ajo ka një ndikim përtej sistemit tretës, duke ndikuar drejtpërdrejt në emocionet dhe humorin tonë; si dhe në mënyrën se si përballeni me sfidat që lindin në jetën e përditshme. Si rekomandime, eksperti përmend kujdesin dhe mirëmbajtjen e një mikrobiote të shëndetshme përmes një diete të ekuilibruar dhe të shëndetshme, duke siguruar që konsumi i probiotikëve, prebiotikëve dhe fibrave të kryhet në nivele të mjaftueshme. Përveç kësaj, këshillohet të shmangni ushqimet ultra të përpunuara.

Mund të mendojmë se vetëm ajo që hamë ndikon në zorrët tona dhe, prej andej, ndikon në emocionet tona, por lidhja midis mendjes dhe trupit në të dyja drejtimet është e pamohueshme. Në këtë kuptim, stresi dhe ankthi mund të shfaqen në sistemin tonë tretës, duke gjeneruar shqetësime të caktuara që nga ana tjetër ndikojnë në shëndetin tonë mendor.

Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse Ă«shtĂ« thelbĂ«sore jo vetĂ«m tĂ« kujdesemi pĂ«r atĂ« qĂ« konsumojmĂ« dhe pĂ«r ato parametra vetĂ«m fizikĂ«, por edhe se si faktorĂ«t e jashtĂ«m na ndikojnĂ« emocionalisht dhe sentimentalisht, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mos biem nĂ« probleme dhe tĂ« dĂ«mtojmĂ« trupin tonĂ«. Edhe pse ritmi i jetĂ«s ndikohet dukshĂ«m, ne duhet tĂ« gjejmĂ« gjithmonĂ« kohĂ« pĂ«r t’u kujdesur pĂ«r veten dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rkĂ«dhelur veten, duke i dhĂ«nĂ« trupit tonĂ« atĂ« qĂ« meriton dhe ka nevojĂ«. PĂ«rndryshe, do tĂ« rrisim shanset pĂ«r tĂ« vuajtur nga njĂ« sĂ«mundje ose problem, jo ​​vetĂ«m nĂ« nivelin e tretjes, por edhe mendĂ«risht, emocionalisht ose psikologjikisht. Vendosja e njĂ« diete tĂ« ekuilibruar, hidratimi i vazhdueshĂ«m dhe efektiv, pushimi dhe kryerja e kontrolleve tĂ« rregullta mund tĂ« jetĂ« njĂ« strategji optimale pĂ«r t’u kujdesur pĂ«r veten brenda dhe jashtĂ«, duke i kushtuar vĂ«mendje asaj qĂ« na nevojitet vĂ«rtet.

The post A fshihet lumturia nĂ« sistemin tretĂ«s? ÇfarĂ« thonĂ« ekspertĂ«t appeared first on iconstyle.al.

↗

Hudhra, aleatja natyrore e shëndetit: pse ekspertët rekomandojnë konsumimin e saj në mbrëmje

✇Icon Style
By: gaze tare

Hudhra është përdorur prej shekujsh si një nga ushqimet më të fuqishme natyrore për mbështetjen e shëndetit. Sot, ajo vazhdon të tërheqë vëmendjen e ekspertëve për rolin e saj në mbrojtjen e zemrës, forcimin e imunitetit dhe luftimin e proceseve inflamatore në organizëm.

Sipas specialistëve të ushqimit, hudhra i ruan më mirë vlerat ushqyese kur konsumohet e gjallë, pasi gatimi mund të zvogëlojë përbërësit aktivë që i japin efektet e saj mbrojtëse. Një nga momentet më të rekomanduara për konsum është mbrëmja ose herët në mëngjes, kur organizmi i përthith më lehtë substancat aktive.

Konsumimi i hudhrës në orët e mbrëmjes lidhet me disa përfitime. Ajo njihet për ndikimin e saj në pastrimin e mëlçisë, duke ndihmuar trupin të eliminojë toksinat dhe mbetjet e dëmshme. Për më tepër, hudhra vepron si një mbështetëse natyrore e sistemit imunitar, duke ndihmuar organizmin të përballojë më lehtë infeksionet sezonale.

Hudhra konsiderohet gjithashtu e dobishme për shëndetin e lëkurës, pasi ndihmon në luftimin e baktereve dhe stimulon rigjenerimin e qelizave. Një tjetër përfitim i rëndësishëm lidhet me uljen e kolesterolit dhe përmirësimin e qarkullimit të gjakut, çka ndikon drejtpërdrejt në shëndetin e zemrës.

Megjithatë, ekspertët këshillojnë kujdes për personat që vuajnë nga ulçera ose tension i ulët i gjakut, të cilët duhet të shmangin konsumimin e hudhrës në mbrëmje. Si gjithmonë, balanca dhe këshillimi me mjekun mbeten çelësi për një ushqyerje të shëndetshme.

The post Hudhra, aleatja natyrore e shëndetit: pse ekspertët rekomandojnë konsumimin e saj në mbrëmje appeared first on iconstyle.al.

↗

Sa i dobishëm është ananasi për shëndetin?

✇Icon Style
By: gaze tare

Ananasi është një frut i njohur për shijen dhe aromën e tij të mrekullueshme, por ai ka edhe shumë përfitime për shëndetin. I pasur me lëndë ushqyese, ky frut mund të ndihmojë në forcimin e sistemit imunitar dhe trajtimin e disa problemeve shëndetësore.

Një nga komponentët më të dobishëm të ananasit është bromelina, një enzimë që ndihmon në tretjen e proteinave dhe ka efekte antiinflamatore dhe antikancerogjene. Kjo enzimë gjithashtu mund të ndihmojë në përmirësimin e shëndetit të nyjave dhe tretjes, si dhe të luftojë infeksionet dhe parazitët.

Po ashtu, ananasi është një burim i shkëlqyer i vitaminës C, e cila është e domosdoshme për shëndetin e lëkurës, venave të gjakut dhe forcimin e imunitetit. Ky frut gjithashtu përmban vitaminën A, që mbështet shëndetin e syve, dhe kalium, i cili ndihmon në kontrollimin e presionit të gjakut.

Përveç këtyre, ananasi është shumë i dobishëm për ata që duan të humbin peshë, pasi ka kalori të ulëta dhe mund të ndihmojë në eliminimin e celulitit dhe përmirësimin e pamjes së lëkurës.

Kështu, përfitimet shëndetësore të ananasit janë të shumta dhe ky frut mund të jetë një shtesë e shkëlqyer në dietën tuaj të përditshme. Si i keni punët me ananasin ju?

The post Sa i dobishëm është ananasi për shëndetin? appeared first on iconstyle.al.

↗

Konfirmohet rasti i parë i fruthit në Shqipëri, 3-vjeçari është i pavaksinuar

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- ËshtĂ« konfirmuar rasti i parĂ« i fruthit nĂ« ShqipĂ«ri tek njĂ« fĂ«mijĂ« 3 vjeç.

Sipas burimeve pranë ISHP-së, 3-vjeçari është i pavaksinuar dhe është diagnostikur me fruth para 4 ditësh ndërkohë që po merr trajtim në pediatrinë infektive.

Rasti i tij është ndjekur nga Instituti i Shëndetit Publik ndërsa dhe është hetuar epidemiologjikisht ku deri më tani rezulton një rast i izoluar.

Vaksina ndaj FRP është një vaksinë që përmban viruse të fruthit, rubeolës dhe parotitit (ose shytave) dhe një dozë e vetme e vaksinës ndaj FRP është afërsisht 95% efektive kundër fruthit,

Doza e parë e vaksinës duhet të merret në moshën 12 muajshe ndërsa doza e dytë e vaksinës në moshën 5 vjeçare.

Por, sipas Institutit të Shëndetit Publik vaksinimi ndaj fruthit ka pësuar një rënie të ndjeshme që pas pandemisë së koronavirusit. Mësohet se vetëm në Tiranë, vitet e fundit, llogariten rreth 13 mijë fëmijë të moshës 0-5 vjeç të pavaksinuar.

Në një raport zyrtar të publikuar nga ISHP, që kryhet çdo 10 vjet, raportohet se mbulimi me vaksinën kundër fruthit për moshat 12-13 muaj ishte 75% në raport me 94 % që ishte regjistruar në periudhën vjetore 2004-2008.

Mjeku epidemiolog Ilir Alimehmeti ka thënë më herët se nga ana e institucioneve zyrtare duhet të punohet më shumë me ndërgjegjësimin e prindërve për të vaksinuar fëmijët.

“Ka njĂ« stepje 10 vitet e fundit nga prindĂ«rit pĂ«r kryerjen e vaksinĂ«s sĂ« fruthit. Kjo lidhet me njĂ« lloj frike pĂ«r shfaqjen e sĂ«mundjes sĂ« autizmit si pasojĂ« e kryerjes sĂ« kĂ«saj vaksine. Por nga studimet e kryera, Ă«shtĂ« vĂ«rtetuar se ndotja urbane lidhet me shfaqjen e autizmit, referuar shifrave tĂ« lindjeve nĂ« qytet e fshat, ku fshati nuk raporton shifra tĂ« autizmit”, tha Alimehmeti pĂ«r Gazetasi.al.

Sipas tij, rreziku që vendi ynë të preket nga epidemia e fruthit ishte i lartë referuar dhe statusit të Shqipërisë ku në vitin 2019 u konsiderua si vend i rrezikuar prej fruthit.

“Deri nĂ« vitin 2017 ne ishim vend pa fruth, sipas OBSH, por me shfaqjen e 1466 rasteve nĂ« vitin 2018, OBSH mori vendim pĂ«r heqjen e statusit nĂ« gusht 2019 dhe prej asaj kohe vijojmĂ« tĂ« jemi vend me rrezikshmĂ«ri tĂ« lartĂ« pĂ«r shfaqjen dhe pĂ«rhapjen e fruthit”, thotĂ« doktor Alimehmeti.

Fruthi është një sëmundje infektive që prek sistemin e frymëmarrjes, e cila mund të shkaktojë komplikacione si: polmoniti dhe encefaliti.

The post Konfirmohet rasti i parë i fruthit në Shqipëri, 3-vjeçari është i pavaksinuar appeared first on Gazeta Si.

↗

Kujdes me vitaminën C: Gabimet që mund të ndodhin kur e marrim gjatë gripit

✇Icon Style
By: gaze tare

GjatĂ« stinĂ«s sĂ« dimrit, gripi gjen “terren” tĂ« shkĂ«lqyer pĂ«r tĂ« pĂ«rhapur veten, duke prekur njĂ« numĂ«r tĂ« madh njerĂ«zish. MegjithatĂ«, shpesh e nĂ«nvlerĂ«sojmĂ« kĂ«tĂ« sĂ«mundje dhe bĂ«jmĂ« gabime qĂ« mund tĂ« rrisin pasojat.

Një përqindje e vogël e njerëzve mund të përjetojnë simptoma të vazhdueshme, si lodhje e tepruar, vështirësi në përqendrim dhe dhimbje muskujsh, që mund të zgjasin për javë të tëra. Më shumë se kaq, gripi mund të rrisë rrezikun e atakut në zemër dhe goditjes në tru pas kalimit të tij.

NjĂ« nga gabimet mĂ« tĂ« zakonshme Ă«shtĂ« nĂ«nvlerĂ«simi i gripit dhe forcĂ«s qĂ« kemi pĂ«r ta pĂ«rballuar. Edhe pse simptomat mund tĂ« jenĂ« tĂ« lehta, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« qĂ«ndrojmĂ« nĂ« shtĂ«pi dhe t’i japim trupit kohĂ« pĂ«r t’u rikuperuar. Kjo jo vetĂ«m qĂ« ndihmon shĂ«rimin e shpejtĂ«, por mbron dhe ata pĂ«rreth nesh. Me mundĂ«sinĂ« e punĂ«s nga distanca, kjo mundĂ«si Ă«shtĂ« mĂ« e lehtĂ« se kurrĂ«.

NjĂ« tjetĂ«r gabim i zakonshĂ«m Ă«shtĂ« teprimi me vitaminĂ«n C. Edhe pse ajo mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« forcimin e sistemit imunitar, konsumimi i tepĂ«rt i suplementeve mund tĂ« shkaktojĂ« efekte anĂ«sore, si dhimbje stomaku dhe diarre. ËshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« mos kalojmĂ« dozat e rekomanduara, qĂ« janĂ« rreth 2,000 mg nĂ« ditĂ« pĂ«r tĂ« rriturit.

Po ashtu, duhet tĂ« jemi tĂ« kujdesshĂ«m me “trajtimet” shtĂ«piake, si çajrat bimorĂ«. Disa prej tyre, pĂ«r shembull xhenxhefili, mund tĂ« ndikojnĂ« negativisht nĂ« veprimin e ilaçeve qĂ« marrim. Prandaj, konsultimi me mjekun Ă«shtĂ« gjithmonĂ« i nevojshĂ«m.

Në fund, nuk duhet të harrojmë se edhe ata që nuk përkasin në grupet vulnerabël duhet të kërkojnë ndihmën e mjekut nëse simptomat përkeqësohen. Ilaçet që mund të merren në 48 orët e para të sëmundjes ndihmojnë në zvogëlimin e simptomave dhe ndërlikimeve.

Gripi është një sëmundje që kërkon seriozitet. Vaksinimi çdo vit dhe kujdesi i duhur mund të bëjnë ndryshimin.

The post Kujdes me vitaminën C: Gabimet që mund të ndodhin kur e marrim gjatë gripit appeared first on iconstyle.al.

↗

Studimi: Personat mbi 40-vjeç kanë nevojë për 4 ditë pushim në javë për të qenë më produktiv në punë!

✇Icon Style
By: gaze tare

Sipas një studimi të fundit të publikuar nga Melbourne Institute, punonjësit mbi 40 vjeç mund të kenë nevojë për një pushim më të gjatë se fundjava standarde dy-ditore për të qenë më të efektshëm në punë. Hulumtimi tregon se dy ditë pushim nuk janë të mjaftueshme për të rikuperuar energjinë, për të menaxhuar stresin dhe për të mbajtur fokusin në nivelet optimale.

Studimi sugjeron se një pushim katër-ditor mund të ndihmojë trupin dhe trurin të rigjenerohen më mirë, duke përmirësuar performancën dhe përqendrimin në vendin e punës. Punonjësit mbi 40 vjeç që kanë pasur mundësinë e një jave të shkurtuar me më shumë ditë pushimi kanë treguar një rritje të dukshme të produktivitetit, ndërsa niveli i stresit ka rënë ndjeshëm. Kjo tregon se trupit i nevojitet më shumë kohë për të rikuperuar dhe për të përballuar kërkesat e punës, veçanërisht me moshën.

Ekspertët theksojnë se kjo nuk do të thotë që të gjithë punonjësit duhet të punojnë më pak, por që politikat e punës duhet të jenë më fleksibile dhe të marrin parasysh nevojat e ndryshme sipas moshës. Në një epokë ku stresi dhe lodhja po iu shtohet çdo ditë, rishikimi i ditëve të pushimit mund të jetë çelësi për një shëndet më të mirë dhe performancë më të lartë në punë.

Pra, fundjava standarde dy-ditore mund tĂ« mos mjaftojĂ« mĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«, veçanĂ«risht pĂ«r ata qĂ« kanĂ« kaluar 40 vjeç. Pyetja mbetet: A jeni gati pĂ«r njĂ« “mini-javĂ«â€ me katĂ«r ditĂ«?

The post Studimi: Personat mbi 40-vjeç kanë nevojë për 4 ditë pushim në javë për të qenë më produktiv në punë! appeared first on iconstyle.al.

↗

Rregullatori amerikan miraton ilaçin Wegovy për humbje peshe

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) ka miratuar një version në formë pilule të ilaçit për humbje peshe Wegovy, sipas gjigantit farmaceutik Novo Nordisk.

ËshtĂ« pilula e parĂ« e kĂ«tij lloji qĂ« merr miratimin nga rregullatori, duke shĂ«nuar njĂ« epokĂ« tĂ« re pĂ«r ilaçet pĂ«r humbje peshe.

Prodhuesi danez i Wegovy, Novo Nordisk, tha se pilula njĂ« herĂ« nĂ« ditĂ« ishte njĂ« “opsion i pĂ«rshtatshĂ«m” dhe do tĂ« siguronte tĂ« njĂ«jtĂ«n humbje peshe si injeksioni.

Të tjerë si Ozempic, i cili ka efekte të ngjashme në humbje peshe, u miratuan kryesisht për trajtimin e diabetit të tipit 2.

Pilula Wegovy tregoi një humbje mesatare peshe prej 16.6% gjatë provave të Novo Nordisk, tha firma të hënën.

Një e treta e rreth 1,300 pjesëmarrësve përjetuan humbje peshe prej 20% ose më të madhe në të njëjtën provë.

Pilula pritet të lançohet në SHBA në fillim të janarit 2026.

“PacientĂ«t do tĂ« kenĂ« njĂ« pilulĂ« tĂ« pĂ«rshtatshme, njĂ« herĂ« nĂ« ditĂ«, qĂ« mund t’i ndihmojĂ« ata tĂ« humbin po aq peshĂ« sa injeksioni origjinal i Wegovy,” tha Mike Doustdar, drejtori ekzekutiv i firmĂ«s.

Versioni i pilules sĂ« Wegovy mund t’u japĂ« shitjeve tĂ« Novo Nordisk njĂ« nxitje pas njĂ« viti sfidues qĂ« pa aksionet e saj tĂ« binin.

Kompania është përballur me konkurrencë të fortë në tregun e humbjes së peshës nga prodhuesit rivalë të ilaçeve si Eli Lilly.

The post Rregullatori amerikan miraton ilaçin Wegovy për humbje peshe appeared first on Gazeta Si.

↗

Rusia godet porte dhe ura në rajonin e Odesës

✇Albeu
By: V K

Rusia sulmoi të shtunën portin jugor ukrainas Pivdeni, thanë zyrtarët ukrainas, teksa Moska intensifikoi goditjet në rajonin e Odesës përgjatë Detit të Zi, duke goditur ndërtesa energjetike dhe një rrugë kyç që çon drejt kufirit me Moldavinë.

Rusia po kryen njĂ« fushatĂ« sulmesh, pothuajse tĂ« pandĂ«rprera, me dronĂ« dhe raketa nĂ« kĂ«tĂ« rajon ku gjenden portet jetike pĂ«r tregtinĂ« e UkrainĂ«s dhe furnizimet me karburant, pasi Moska po kĂ«rcĂ«non qĂ« ta shkĂ«pusĂ« “UkrainĂ«n nga deti”.

Sulmet ajrore u përshkallëzuan edhe pse Shtetet e Bashkuara po udhëheqin një përpjekje diplomatike që synon dhënien fund të luftës, që po i afrohet përvjetorit të katërt.

Të shtunën negociatorët amerikanë pritet të takohen në Floridë me zyrtarët rusë, në përpjekjen e radhës diplomatike për fundin e luftës.

Sulmi i së shtunës ndaj portit të Pivdenit goditi rezervuarë, tha zëvendëskryeministri ukrainas, Oleksiy Kuleba, përmes Telegramit, një ditë pasi një sulm raketor në këtë port la të vrarë tetë persona dhe plagosi të paktën 30 të tjerë.

Të enjten dhe të premten, forcat ruse shënjestruan një urë mbi grykëderdhjen e lumit Dniestër pranë fshatit Majaki, në verilindje të Pivdenit, thanë zyrtarët ukrainas.

The post Rusia godet porte dhe ura në rajonin e Odesës appeared first on Albeu.com.

↗

Alkooli në festat e fundvitit, QSUT: Rriten helmimet akute tek të rinjtë

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Konsumi i tepërt i alkoolit, veçanërisht gjatë periudhave festive, po shndërrohet në një rrezik serioz për shëndetin e të rinjve. Mjekët toksikologë në QSUT raportojnë shtim të rasteve të helmimeve akute, të shoqëruara me humbje të vetëdijes, çorientim dhe pasoja të rënda shëndetësore, që në disa raste shkojnë deri në fatalitete.

Shefi i shĂ«rbimit tĂ« ToksikologjisĂ« dhe AdiktologjisĂ« nĂ« QSUT, Andrin Tahiri, shpjegon pĂ«r mediat se tĂ« rinjtĂ« janĂ« grupmosha mĂ« e ekspozuar ndaj konsumit tĂ« alkoolit, drogave dhe pĂ«rzierjeve tĂ« ndryshme (“kokteje”), pĂ«r shkak tĂ« entuziazmit, atmosferĂ«s festive dhe vendimeve impulsive tĂ« momentit, pa u menduar pĂ«r pasojat afatgjata.

“GjatĂ« kĂ«saj periudhe ndeshemi shpesh me helmime akute nga konsumimi i alkoolit me tepri. NĂ« disa raste, alkooli kthehet nĂ« dĂ«mtues serioz pĂ«r shĂ«ndetin, duke shkaktuar humbje tĂ« koshiencĂ«s, humbje tĂ« vetĂ«dijes dhe orientimit,” thotĂ« Tahiri.

Sipas tij, nën efektin e alkoolit, të rinjtë janë më të prirur të kryejnë veprime të pakontrolluara, të cilat mund të sjellin pasoja të rënda jo vetëm për veten, por edhe për të tjerët.

“Alkooli ndikon drejtpĂ«rdrejt edhe nĂ« trafikun rrugor. KĂ«to janĂ« dĂ«me qĂ« nĂ« raste tĂ« caktuara pĂ«rfundojnĂ« nĂ« ngjarje fatale,” thekson ai.

Ndërsa rastet e konsumit të alkoolit tek të miturit ekzistojnë, Tahiri nënvizon se ato janë më të rralla.

“Ka raste tĂ« izoluara me 16-vjeçarĂ«, tĂ« cilĂ«t nuk janĂ« ende tĂ« formuar sa duhet dhe mund tĂ« konsumojnĂ« alkool me tepricĂ«. MegjithatĂ«, grupmoshat 19–20 vjeç janĂ« mĂ« tĂ« shpeshtat, sidomos gjatĂ« festave,” shpjegon mjeku.

The post Alkooli në festat e fundvitit, QSUT: Rriten helmimet akute tek të rinjtë appeared first on Gazeta Si.

↗

Tragjedi në Lezhë/ I biri u gjet pa shenja jete brenda biznesit, nëna nuk duron dot dhimbjen dhe vret veten

✇Albeu
By: V K

Mbrëmjen e djeshme, një tragjedi në familje ka ndodhur në Lezhë, ku një 42-vjeçar u gjet i pajetë në dyqanin e tij me vegla pune.

Policia njofton se shtetasi A. M., 42-vjeç, banues në fshatin Lalm, Lezhë, ka vdekur dhe dyshohet se vdekja ka qenë natyrale.

Por, nëna e tij, kur ka mësuar lajmin e rëndë,në gjendje të rënduar psikologjike dyshohet se ka varur veten. Ajo u gjet e pajetë nga familjarët në ambientet e banesës në fshatin Lalm i Ri, Lezhë.

Lezhë/Informacion paraprak:

Rreth orës 19:30 të mbrëmjes së djeshme, në lagjen Gurra, Lezhë, në dyqanin e tij me vegla pune, është gjetur pa shenja jete shtetasi A. M., 42-vjeç, banues në fshatin Lalm, Lezhë. Nga veprimet e para hetimore nuk janë konstatuar shenja dhune dhe paraprakisht dyshohet se vdekja ka ardhur për shkaqe natyrale.

Ndërkohë, dyshohet se nëna e tij, shtetasja P. M., 72-vjeçe, pas marrjes së lajmit për humbjen e jetës së djalit të saj, në gjendje të rënduar psikologjike, dyshohet se ka varur veten e cila u gjet e pajetë nga familjarët në ambientet e banesës në fshatin Lalm i Ri, Lezhë.

Trupat e pajetë janë dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore në Tiranë, për kryerjen e ekspertizës mjekoligjore dhe përcaktimin e saktë të shkakut të humbjes së jetës.

The post Tragjedi në Lezhë/ I biri u gjet pa shenja jete brenda biznesit, nëna nuk duron dot dhimbjen dhe vret veten appeared first on Albeu.com.

↗

A është e dëmshme të pish kafe me stomak bosh? Ja çfarë thonë ekspertët

✇Icon Style
By: gaze tare

Për shumë njerëz, pirja e kafesë në mëngjes është një ritual i domosdoshëm që ofron energji dhe një moment relaksi para fillimit të ditës. Por lind pyetja: a është e shëndetshme të pish kafe me stomak bosh? Ekspertët thonë se përgjithësisht kjo nuk shkakton dëme afatgjata, por mund të sjellë shqetësime për disa persona.

Kafeja është acidike, me një pH mes 4.8 dhe 5.1, dhe mund të shkaktojë acarim të përkohshëm tek njerëzit me refluks acid ose ulçerë. Ajo gjithashtu mund të rrisë ndjesinë e nervozizmit, fryrjes ose të përkeqësojë simptomat e sindromës së zorrës së irritueshme. Për personat me diabet, konsumi me stomak bosh mund të ndikojë në nivelet e sheqerit në gjak.

Gastroenterologia Dr. Supriya Rao rekomandon disa mënyra për të zbutur këto efekte. Shtimi i pak qumështi ose alternativave bimore në kafe ndihmon në uljen e aciditetit, ndërsa konsumimi i kafesë së pjekur më të errët gjithashtu është më pak irritues për stomakun. Gjithashtu, konsumimi i një vakti të vogël, si bukë e thekur, banane ose kos, mund të mbrojë stomakun dhe të lehtësojë simptomat.

Në përfundim, pirja e kafesë me stomak bosh nuk është e rrezikshme për shumicën e njerëzve, por për personat me stomak të ndjeshëm, refluks ose diabet, është më mirë të konsumojnë kafenë pas një vakti të lehtë ose të përdorin teknika të zbutjes së aciditetit. Kështu, rituali i mëngjesit mund të ruajë energjinë pa e dëmtuar sistemin tretës.

The post A është e dëmshme të pish kafe me stomak bosh? Ja çfarë thonë ekspertët appeared first on iconstyle.al.

↗

Kocka të forta, jetë aktive: ushqimet që nuk duhet të mungojnë

✇Icon Style
By: gaze tare

Kockat e forta janë themeli i një jete aktive dhe të shëndetshme, duke ndikuar drejtpërdrejt në energjinë, lëvizshmërinë dhe cilësinë e jetës. Ushqyerja luan një rol kyç në ruajtjen e shëndetit të kockave, sidomos në parandalimin e problemeve si dobësimi i tyre apo osteoporoza. Përfshirja e disa ushqimeve të pasura me vitamina dhe minerale ndihmon në forcimin e strukturës kockore që në moshë të re dhe gjatë gjithë jetës.

Produktet e qumështit, si qumështi, kosi dhe djathi, janë ndër burimet kryesore të kalciumit, elementi bazë për ndërtimin dhe mirëmbajtjen e kockave. Ato përmbajnë gjithashtu vitaminë D, e cila ndihmon trupin të përthithë më mirë kalciumin, duke rritur efikasitetin e tij.

Një tjetër ushqim i rëndësishëm për shëndetin e kockave është spinaqi. I pasur me vitaminë K, magnez dhe kalcium, spinaqi kontribuon në forcimin e kockave dhe në parandalimin e humbjes së densitetit kockor, veçanërisht me kalimin e viteve.

Edhe bajamet janë një zgjedhje e shëndetshme për kocka të forta. Ato përmbajnë kalcium dhe vitaminë E, të cilat ndihmojnë në ruajtjen e strukturës kockore dhe mbrojtjen e qelizave nga dëmtimet.

Ndërkohë, vezët janë një burim i vlefshëm i vitaminave D dhe K. Këto vitamina luajnë një rol thelbësor në përthithjen e kalciumit dhe në parandalimin e sëmundjeve të kockave. Konsumimi i një veze në ditë, veçanërisht me të verdhën, mund të ndihmojë në përmbushjen e nevojave ditore për këto lëndë ushqyese.

The post Kocka të forta, jetë aktive: ushqimet që nuk duhet të mungojnë appeared first on iconstyle.al.

❌