❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Studimi i ri sfidon të vjetrit: Koha e kaluar në mediat sociale nuk rrit problemet e shëndetit mendor tek adoleshentët

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Një studim i ri ka hedhur poshtë studimet e mëparshme që e lidhin kohën e kaluar në rrjetet sociale me rritjen e gjendjes së ankthit dhe depresionit.

Sipas studimit, koha e kaluar para ekranit duke luajtur lojëra ose duke përdorur mediat sociale nuk shkakton probleme të shëndetit mendor tek adoleshentët.

Hulumtuesit në Universitetin e Mançesterit ndoqën 25,000 fëmijë të moshës 11 deri në 14 vjeç gjatë tre viteve shkollore, duke ndjekur zakonet e tyre të vetë-raportuara të mediave sociale, frekuencën e lojërave dhe vështirësitë emocionale për të zbuluar nëse përdorimi i teknologjisë parashikoi vërtet vështirësi të mëvonshme të shëndetit mendor.

Pjesëmarrësve iu pyetën se sa kohë në një ditë normale jave gjatë kohës së semestrit kalonin në TikTok, Instagram, Snapchat dhe media të tjera sociale, ose lojëra. Atyre iu bënë gjithashtu pyetje në lidhje me ndjenjat, humorin dhe shëndetin e tyre mendor në përgjithësi.

Studimi nuk gjeti prova për djemtë ose vajzat që përdorimi më i madh i mediave sociale ose lojërat më të shpeshta rritën simptomat e ankthit ose depresionit tek adoleshentët gjatë vitit të ardhshëm.

Autorët zbuluan se rritja e përdorimit të mediave sociale nga vajzat dhe djemtë nga viti 8 në vitin 9 dhe nga viti 9 në vitin 10 nuk kishte asnjë ndikim të dëmshëm në shëndetin e tyre mendor vitin pasardhës. Më shumë kohë e kaluar duke luajtur lojëra gjithashtu nuk kishte asnjë efekt negativ në shëndetin mendor të nxënësve.

“Ne e dimĂ« qĂ« familjet janĂ« tĂ« shqetĂ«suara, por rezultatet tona nuk e mbĂ«shtesin idenĂ« se thjesht kalimi i kohĂ«s nĂ« mediat sociale ose lojĂ«rat çojnĂ« nĂ« probleme tĂ« shĂ«ndetit mendor, historia Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« komplekse se kaq”, tha autori kryesor Dr. Qiqi Cheng.

Hulumtimi, i botuar në Journal of Public Health, shqyrtoi gjithashtu nëse mënyra se si nxënësit përdorin mediat sociale bën një ndryshim, me pjesëmarrësit që u pyetën se sa kohë kalojnë duke biseduar me të tjerët, duke postuar histori, fotografi dhe video, duke shfletuar burime, profile ose duke shfletuar foto dhe histori. Shkencëtarët zbuluan se bisedat aktive në mediat sociale ose shfletimi pasiv i burimeve nuk dukej se shkaktonin vështirësi në shëndetin mendor.

Autorët theksuan se gjetjet nuk do të thoshin se përvojat online ishin të padëmshme. Mesazhet e dëmshme, presionet online dhe përmbajtja ekstreme mund të kenë efekte të dëmshme në mirëqenie, por përqendrimi vetëm në kohën para ekranit nuk ishte i dobishëm, thanë ata.

“Gjetjet tona na tregojnĂ« se zgjedhjet e tĂ« rinjve rreth mediave sociale dhe lojĂ«rave mund tĂ« formĂ«sohen nga mĂ«nyra se si ndihen, por jo domosdoshmĂ«risht anasjelltas”, tha Prof. Neil Humphrey, bashkautor.

“NĂ« vend qĂ« tĂ« fajĂ«sojmĂ« vetĂ« teknologjinĂ«, duhet t’i kushtojmĂ« vĂ«mendje asaj qĂ« bĂ«jnĂ« tĂ« rinjtĂ« nĂ« internet, me kĂ« lidhen dhe sa tĂ« mbĂ«shtetur ndihen nĂ« jetĂ«n e tyre tĂ« pĂ«rditshme.”

The post Studimi i ri sfidon të vjetrit: Koha e kaluar në mediat sociale nuk rrit problemet e shëndetit mendor tek adoleshentët appeared first on Gazeta Si.

↗

Gripi dhe virozat në rritje, mjekja: Mos merrni medikamente pa recetë

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Periudha e dimri sjell edhe shtim të rasteve të virozëve tek njerëzit, kryesisht tek grupet vulnerabël si fëmijët, të moshuarit dhe personat me probleme shëndetësore.

Ndërkohë që mjekët apelojnë për vaksinim kundër gripit, një shqetësim i madh është edhe përdorimi i medikamenteve pa recetë mjekë.

Dr. Esi Duka, mjeke infeksioniste pranĂ« QendrĂ«s Spitalore Universitare “NĂ«nĂ« Tereza” thotĂ« se njĂ« pjesĂ« e pacientĂ«ve paraqiten fillimisht nĂ« farmaci duke marrĂ« medikamente pa u konsultuar me mjekun e familjes dhe janĂ« po ky grup njerĂ«zit qĂ« paraqiten mĂ« pas nĂ« spital edhe nĂ« forma më  tĂ« rĂ«nduara tĂ« gripit, duke shkuar deri nĂ« shtrim nĂ« spital.

“KĂ«to janĂ« pacientĂ« qĂ« paraqiten edhe nĂ« forma mĂ« tĂ« rĂ«nduara”.

Mjekja infeksioniste tha se kontakti i parë duhet me mjekun e familjes dhe çdo medikament apo çdo këshillë e mundshme duhet të merret nga mjeku, i cili në varësi të problematikave apo komplikacioneve që bën pacienti do të referohet në shërbimet më të specializuara siç është edhe shërbimi në Spitalin Infektiv.

Dr. Duka bën thirrje edhe për vaksinim, duke treguar se është shumë i rëndësishëm, sidomos në këtë periudhë ku ka shtim të virozave.

“Duke qenĂ« se periudha e ftohtĂ« e vitit shoqĂ«rohet me virozat dhe gripin, kemi njĂ« shtim tĂ« numrit tĂ« rasteve qĂ« mund tĂ« jenĂ« me sindroma gripale tĂ« shoqĂ«ruara edhe me komplikacione qoftĂ« encefalite, prekje tĂ« sistemit nervor si meningite apo forma tĂ« rĂ«nda tĂ« pneumonisĂ« qĂ« manifestohen kĂ«tĂ« periudhĂ«â€, tha Duka, duke shtuar se vaksinimi Ă«shtĂ« shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r tĂ« gjitha grupmoshat aq mĂ« tepĂ«r pĂ«r tĂ« sĂ«murĂ«t qĂ« vuajnĂ« nga sĂ«mundjet kronike qĂ« mund tĂ« jenĂ« hipertensioni arterial, diabeti, apo sĂ«mundshmĂ«ri tĂ« tjera kronike.

“Vaksinimi mund tĂ« bĂ«het nĂ« çdo kohĂ« nĂ«se pacienti nuk ka paraqitur simptoma si temperaturĂ« apo rrufĂ«â€, tha Duka.

The post Gripi dhe virozat në rritje, mjekja: Mos merrni medikamente pa recetë appeared first on Gazeta Si.

↗

OBSH: Vendet duhet të rrisin taksat për pijet me sheqer dhe alkoolin për të frenuar sëmundjet

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Taksat e ulëta, të cilat nuk janë në përputhje me inflacionin, janë joefektive në uljen e konsumit të alkoolit ose pijeve me sheqer, paralajmëron Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Sipas raportit të fundit të OBSH-së, qeveritë duhet të rrisin taksat mbi pijet me sheqer dhe alkoolin për të ulur shkallën në rritje të obezitetit, diabetit, sëmundjeve të zemrës, kancerit dhe lëndimeve.

Në dy raporte të publikuara të martën, OBSH paralajmëroi se taksat e ulëta që nuk janë në përputhje me inflacionin po i lejojnë këto produkte të mbeten të përballueshme, ndërsa sistemet shëndetësore përpiqen të përballojnë sëmundjet që mund të parandalohen.

Taksa mbi alkoolin dhe pijet e ëmbëlsuara me sheqer janë një nga mjetet më efektive që qeveritë kanë për të ulur konsumin, argumenton OBSH, sepse çmimet më të larta mund të ulin, vonojnë ose edhe parandalojnë plotësisht konsumin e alkoolit dhe sheqerit.

“Taksa mbi shĂ«ndetin Ă«shtĂ« njĂ« nga mjetet mĂ« tĂ« forta qĂ« kemi pĂ«r tĂ« promovuar shĂ«ndetin dhe pĂ«r tĂ« parandaluar sĂ«mundjet”, tha Tedros Adhanom Ghebreyesus, drejtori i pĂ«rgjithshĂ«m i OBSH-sĂ«.

“Duke rritur taksat mbi produkte si duhani, pijet me sheqer dhe alkooli, qeveritĂ« mund tĂ« zvogĂ«lojnĂ« konsumin e dĂ«mshĂ«m dhe tĂ« zhbllokojnĂ« fonde pĂ«r shĂ«rbime jetĂ«sore shĂ«ndetĂ«sore.”

Raportet vijnë ndërsa OBSH-ja u kërkon vendeve të rrisin dhe ridizajnojnë taksat si pjesë e iniciativës së saj të re, e cila synon të rrisë çmimet reale të duhanit, alkoolit dhe pijeve me sheqer deri në vitin 2035.

Gjetjet bazohen në një analizë të çmimeve dhe niveleve të taksave për birrën, pijet alkoolike dhe pijet e ëmbëlsuara me sheqer në më shumë se 150 vende në vitin 2024, së bashku me një rishikim të politikave tatimore në rreth 180 vende. OBSH-ja gjithashtu krahasoi të dhënat e vitit 2024 me shifrat nga viti 2022 për të ndjekur ndryshimet me kalimin e kohës.

Birra dhe pijet alkoolike po bëhen më të përballueshme pavarësisht taksave

Konsumi i alkoolit është një nga rreziqet kryesore në mbarë botën për mbi 200 gjendje shëndetësore, të tilla si kanceri dhe shumë probleme sjelljeje, duke përfshirë depresionin, ankthin dhe çrregullimet e përdorimit të alkoolit. Mbi 2.6 milionë njerëz vdesin nga gjendje të lidhura me alkoolin çdo vit, tha OBSH-ja.

Më shumë se 160 vende i tatojnë pijet alkoolike, ose bazuar në çmimin e pijes ose në përmbajtjen e saj të alkoolit. Në disa vende, alkooli është gjithashtu subjekt i taksave të përgjithshme të shitjes që rrisin çmimet e të gjitha mallrave.

Megjithatë, OBSH zbuloi se birra dhe pijet alkoolike ose janë bërë më të përballueshme ose kanë mbetur në të njëjtin çmim që nga viti 2022, sepse normat e taksave nuk përshtaten rregullisht për të qenë në përputhje me inflacionin.

Më pak se një në katër vende me taksa mbi alkoolin përditësojnë rregullisht normat e tyre të taksave, kështu që inflacioni zvogëlon ndikimin e tyre dhe e bën alkoolin më të lirë me kalimin e kohës.

Në nivel global, birra tatohet me një normë mesatare prej 14 për qind të çmimit të saj total, ndërsa pijet alkoolike tatohen me 22.5 për qind. Një birrë tipike prej 330 mililitrash (ml) kushton 2.10 euro, dhe vetëm 0.44 euro nga kjo shumë tatohet. Një shishe pijesh alkoolike prej 750 ml kushton mesatarisht 19.28 euro, me 5.48 euro që taksohen.

TĂ« paktĂ«n 25 vende nĂ« botĂ«, kryesisht europiane, nuk e taksojnĂ« verĂ«n, pavarĂ«sisht asaj qĂ« OBSH-ja e pĂ«rshkroi si “pije qĂ« sjell rreziqe tĂ« qarta shĂ«ndetĂ«sore”, duke pĂ«rfshirĂ« njĂ« rrezik mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« kancerit tek gratĂ« qĂ« konsumojnĂ« mĂ« shumĂ« se 1.5 litra verĂ« nĂ« javĂ«.

OBSH-ja bën thirrje për taksa të bazuara në sheqer mbi pijet

Pijet e ëmbëlsuara me sheqer (SSB), siç janë pijet e gazuara ose lëngjet e frutave, rrisin rrezikun e obezitetit, kariesit të dhëmbëve dhe disa sëmundjeve kronike, siç janë kanceri, diabeti dhe problemet e zemrës, sipas zyrës së OBSH-së për Mesdheun Lindor.

Këto pije janë ndër burimet kryesore të marrjes së sheqerit në shumë vende dhe kanë pak ose aspak vlerë ushqyese, shtoi organizata.

Ndërsa 116 vende taksojnë disa pije me sheqer, siç janë pijet e gazuara dhe energjike, shumica nuk taksojnë produkte të tjera me shumë sheqer, duke përfshirë lëngjet e frutave, pijet me qumësht të ëmbëlsuar dhe kafetë dhe çajrat e përgatitur paraprakisht.

“Alkooli mĂ« i pĂ«rballueshĂ«m nxit dhunĂ«n, lĂ«ndimet dhe sĂ«mundjet. NdĂ«rsa industria pĂ«rfiton, qytetarĂ«t shpesh mbajnĂ« pasojat shĂ«ndetĂ«sore dhe shoqĂ«ria kostot ekonomike.”

Pijet me sheqer tatohen ose mbi çmimin e tyre të përgjithshëm ose mbi madhësinë e pijes, zbuloi analiza e OBSH-së.

MĂ« pak se njĂ« nĂ« katĂ«r vende i taksojnĂ« pijet bazuar nĂ« sasinĂ« e sheqerit tĂ« shtuar, pavarĂ«sisht rekomandimeve tĂ« OBSH-sĂ« qĂ« taksat me bazĂ« sheqeri janĂ« mĂ« efektive, sepse do t’i inkurajonin klientĂ«t tĂ« kalonin nĂ« opsione me pak sheqer ose pa sheqer.

The post OBSH: Vendet duhet të rrisin taksat për pijet me sheqer dhe alkoolin për të frenuar sëmundjet appeared first on Gazeta Si.

↗

Simptoma tĂ« zakonshme, rreziqe tĂ« nĂ«nvlerĂ«suara: ÇfarĂ« duhet tĂ« dini pĂ«r gripin

✇Icon Style
By: gaze tare

Me stinĂ«n e dimrit, gripi kthehet nĂ« njĂ« “armik” tĂ« padukshĂ«m pĂ«r shumĂ« prej nesh. MegjithatĂ«, shpesh e nĂ«nvlerĂ«sojmĂ« kĂ«tĂ« sĂ«mundje dhe bĂ«jmĂ« disa gabime qĂ« mund tĂ« rrisin rrezikun pĂ«r shĂ«ndetin.

ShumĂ« njerĂ«z nuk e kuptojnĂ« se gripi nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« ftohje e zakonshme. NĂ« njĂ« pĂ«rqindje tĂ« vogĂ«l, simptomat mund tĂ« zgjasin javĂ« tĂ« tĂ«ra, duke pĂ«rfshirĂ« lodhje tĂ« tepruar, vĂ«shtirĂ«si pĂ«r t’u pĂ«rqendruar dhe dhimbje muskujsh. PĂ«rveç kĂ«saj, pas gripit rritet rreziku i atakut nĂ« zemĂ«r dhe i goditjes nĂ« tru. Prandaj, vaksina vjetore kundĂ«r gripit, veçanĂ«risht nĂ«ntorin-dhjetorin, Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« e thjeshtĂ« dhe efektive pĂ«r tĂ« zvogĂ«luar ashpĂ«rsinĂ« e simptomave dhe komplikimet.

Një tjetër gabim i zakonshëm është mbivlerësimi i forcës tonë. Shumë prej nesh vazhdojnë aktivitetet normale edhe me simptomat e para. Por qendresa në shtëpi jo vetëm që i jep trupit kohë të rikuperohet, por mbron edhe të tjerët nga përhapja e virusit.

Gjithashtu, përdorimi i tepruar i vitaminës C ose trajtimeve shtëpiake mund të jetë i dëmshëm. Suplementet nuk duhet të kalojnë 2,000 mg në ditë për të rriturit, dhe çajrat bimorë si xhenxhefili mund të ndërveprojnë me disa ilaçe kronike.

Edhe pse nuk jeni pjesë e grupit vulnerabël, këshilla mjekësore është e rëndësishme. Ilaçet antivirale, të përdorura brenda 48 orëve të para, mund të kufizojnë simptomat dhe të parandalojnë komplikimet. Kujdesi i hershëm dhe masat e thjeshta mbrojtëse janë çelësi për të kaluar dimrin pa probleme.

The post Simptoma tĂ« zakonshme, rreziqe tĂ« nĂ«nvlerĂ«suara: ÇfarĂ« duhet tĂ« dini pĂ«r gripin appeared first on iconstyle.al.

↗

Kardiologu Tafaj: Moti i ftohtë ndikon tek pacientët me sëmundje zemre, si të kujdesen

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Temperaturat e ulëta dhe i ftohti mund të përkeqësojnë sëmundjet kardiake dhe rrisin ngarkesën mbi zemër.

Mjeku kardiolog dr. Ermir Tafaj flet për kujdes të shtuar në këto ditë të ftohta dimri për pacientët me sëmundje zemre, për mjekim rregullisht dhe shmangien e ekspozimit të zgjatur në të ftohtë.

Dr.Ermir Tafaj, mjek kardiolog pranĂ« QendrĂ«s Spitalore Universitare “NĂ«nĂ« Tereza”, jep disa kĂ«shilla pĂ«r kĂ«ta pacientĂ«, por edhe pĂ«r personat e shĂ«ndetshĂ«m.

Tafaj shprehet se moti i ftohtë dhe temperaturat e ulëta ndikojnë në gjendjen e arterieve koronorare.

“Kemi dy kategori njerĂ«zish, ata qĂ« mjekohen pĂ«r sĂ«mundje tĂ« zemrĂ«s dhe pacientĂ«t e shĂ«ndetshĂ«m. PacientĂ«t tĂ« cilĂ«t kanĂ« probleme me enĂ«t e zemrĂ«s duhet patjetĂ«r tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« kujdesshĂ«m nĂ« temperaturat e ulĂ«ta. Duhet tĂ« marrin mjekimin e rregullt, duhet tĂ« kenĂ« veshur disa shtresa nĂ« momentin qĂ« janĂ« temperaturat e ulĂ«ta”, tha Tafaj.

Sipas Dr. Tafajt, në vendet me borë këto pacientë bëjnë një lloj sforcimi të shtuar duke marrë lopatat për të hequr borën në segmente të caktuara, çka mund të shfaqë edhe te pacientët që nuk kanë qenë në dijeni më përpara episode të dhimbjes së gjoksit.

“Edhe pacientĂ«t tĂ« cilĂ«t janĂ« tĂ« shĂ«ndetshĂ«m dhe nuk kanĂ« qenĂ« nĂ« dijeni qĂ« mund tĂ« kenĂ« pasur ose jo ngushtim tĂ« enĂ«ve koronare kuptojnĂ« qĂ« i ftohti dhe sforcimi nĂ« tĂ« ftohtĂ« shfaq klinikĂ«n e dhimbjes sĂ« gjoksit. Duhet me patjetĂ«r tĂ« jenĂ« tĂ« kujdesshĂ«m tĂ« dy grupet e popullatave, si ato qĂ« kanĂ« probleme me enĂ«t e zemrĂ«s dhe ato qĂ« janĂ« tĂ« shĂ«ndetshĂ«m”, thotĂ« Tafaj.

Ai thotë se është një dhimbje shtrënguese e cila mund të përhapet majtas-djathtas gjoksit, që mund të marrë krahun e majtë ose të dy, ose mund të përhapet mbrapa shpatullave.

“NjĂ« dhimbje qĂ« mund tĂ« hapet dhe pushon kur ne futemi nĂ« ambient tĂ« ngrohta ose kur ndalojmĂ« sforcimin. KĂ«to dhimbje janĂ« njĂ« alarm i kuq qĂ« duhet tĂ« shkohet drejt mjekut”, vijoi Tafaj.

Mjeku kardiolog u ndal edhe te simptomat e një tjetër goditjeje në zemër, siç është infarkti akut i miokardit.

“NjĂ« emergjencĂ« e cila nuk pret. Sa mĂ« shpejt tĂ« shkojmĂ« nĂ« urgjencĂ«, aq mĂ« i madh do tĂ« jetĂ« pĂ«rfitimi qĂ« do tĂ« ketĂ« muskuli i zemrĂ«s”, pĂ«rfundoi Tafaj.

The post Kardiologu Tafaj: Moti i ftohtë ndikon tek pacientët me sëmundje zemre, si të kujdesen appeared first on Gazeta Si.

↗

A na bën sheqeri hiperaktivë? Ja çfarë thotë shkenca

✇Icon Style
By: gaze tare

Prej dekadash, prindërit janë paralajmëruar se konsumimi i tepërt i sheqerit, veçanërisht tek fëmijët, mund të çojë në sjellje hiperaktive. Megjithatë, sipas ekspertëve, shkenca ende nuk ka prova të forta që e mbështesin këtë bindje të përhapur.

Amanda Avery, profesoreshë e asociuar e ushqyerit dhe dietologjisë në Universitetin e Nottinghamit, thekson se deri më tani nuk ka dëshmi bindëse që sheqeri shkakton drejtpërdrejt hiperaktivitet. Sipas saj, ekzistojnë disa teori që përpiqen ta lidhin sheqerin me ndryshimet në sjellje, por ato mbeten kryesisht hipotetike.

Njëra prej tyre lidhet me aktivizimin e sistemit të shpërblimit në tru. Konsumimi i sheqerit rrit nivelin e dopaminës, neurotransmetuesi që krijon ndjesinë e kënaqësisë, dhe kjo mund të shoqërohet me ndryshime të përkohshme në sjellje. Një teori tjetër flet për rritjen dhe më pas rënien e shpejtë të glukozës në gjak, e njohur si hipoglicemi reaktive, e cila mund të ndikojë në humor dhe energji.

MegjithatĂ«, studimet kanĂ« treguar se lidhja mes sheqerit dhe hiperaktivitetit Ă«shtĂ« e kufizuar dhe kryesisht vĂ«rehet tek fĂ«mijĂ«t e diagnostikuar me ADHD. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, koncepti i “hiperaktivitetit” jashtĂ« kontekstit klinik mbetet subjektiv dhe shpesh varet nga perceptimi i prindĂ«rve.

Lidhjet më të forta janë vërejtur tek pijet e ëmbla, të cilat përmbajnë sasi të larta sheqeri, kafeinë dhe aditivë, duke e bërë të vështirë identifikimin e shkaktarit të saktë.

Edhe pse sheqeri nuk është provuar se shkakton hiperaktivitet, ekspertët këshillojnë uljen e konsumit të tij, pasi shumica e njerëzve konsumojnë më shumë se sa rekomandohet për një shëndet të mirë.

The post A na bën sheqeri hiperaktivë? Ja çfarë thotë shkenca appeared first on iconstyle.al.

↗

Nis pastrimi i vijës bregdetare në Shëngjin dhe Tale

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Maela Marini

TIRANË, 12 janar/ATSH/ Bashkia e LezhĂ«s ka ndĂ«rmarrĂ« masa tĂ« menjĂ«hershme pĂ«r pastrimin e vijĂ«s bregdetare, pas depozitimit tĂ« mbetjeve nga prurjet e shumta tĂ« lumenjve.

Punëtorë dhe mjete të shërbimeve të bashkisë janë angazhuar në terren për largimin e mbetjeve nga bregdeti i Shëngjinit dhe Tales.

Drejtori i Shërbimeve Publike në bashkinë Lezhë Jurgen Marku u shpreh për mediet se monitorimi dhe ndërhyrjet do të jenë të vazhdueshme, për të pasur një bregdet të pastër nga Rana e Hedhur deri në Kune.

“Reshjet intensive tĂ« shiut qĂ« ranĂ« ditĂ«t e fundit dhe prurjet e shumta tĂ« lumenjve sollĂ«n nĂ« bregdetin e LezhĂ«s mbetja tĂ« shumta. Me pĂ«rmirĂ«simin e motit, Drejtoria e ShĂ«rbimeve Publike nĂ« bashkinĂ« LezhĂ« ka nisur ndĂ«rhyrjen pĂ«r pastrimin. KĂ«to ndĂ«rhyrje do tĂ« jenĂ« tĂ« vazhdueshme  gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s”, tha Marku.

Prurjet e lumenjve Drin dhe Mat vijojnë të sjellin ndotje të madhe në bregdetin e Lezhës, sa herë ka shtim të prurjeve nga reshjet e shiut, duke i kthyer në shqetësim për zonat turistike të Shëngjinit dhe Tales.

/m.m/j.p/

The post Nis pastrimi i vijës bregdetare në Shëngjin dhe Tale appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Rreth 800 milionë të rritur janë aq obezë sa kualifikohen për injeksione për humbje peshe

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Sipas një studimi të madh global, gati 800 milionë të rritur në mbarë botën janë aq mbipeshë saqë kualifikohen për injeksione të fuqishme për humbje peshe.

Hulumtimi sugjeron se kriza e obezitetit ka arritur në një shkallë të tillë sa më shumë se një në katër të rritur në mbarë botën tani bien në kategorinë ku mjekët mund të marrin në konsideratë përshkrimin e injeksioneve.

Studiuesit analizuan të dhënat shëndetësore nga më shumë se 810,000 të rritur në 99 vende, duke përdorur anketa të mëdha kombëtare të kryera midis viteve 2008 dhe 2021.

Kur rezultatet u shkallëzuan për të pasqyruar shifrat globale të popullsisë, ata zbuluan se rreth 799 milionë njerëz do të përmbushnin pragun për trajtim.

Shkallat më të larta u panë në Europë dhe Amerikën e Veriut, ku më shumë se dy në pesë të rritur kualifikoheshin, shumë më lart se mesatarja globale. Nivele të ngjashme u gjetën vetëm në Ishujt e Paqësorit.

Të rriturit u klasifikuan si të kualifikuar nëse ishin klinikisht obezë, ose mbipeshë të konsiderueshme me probleme shëndetësore të lidhura me to, siç janë presioni i lartë i gjakut ose diabeti.

Në pjesë të Azisë, u përdorën pragje më të ulëta të peshës sepse njerëzit përballen me rreziqe serioze shëndetësore me pesha më të ulëta trupore.

Gratë kishin më shumë gjasa të kualifikoheshin sesa burrat, ndërsa e drejta e përfitimit u rrit ndjeshëm me moshën.

Pothuajse katër në dhjetë persona në fund të të 50-ave dhe fillim të të 60-ave i plotësonin kriteret, krahasuar me më pak se dy në dhjetë të rritur në fund të të 20-ave dhe fillim të të 30-ave.

Injeksionet për humbje peshe funksionojnë duke frenuar oreksin, duke i ndihmuar njerëzit të ndihen të ngopur për më gjatë dhe të hanë më pak.

Në studime, përdoruesit shpesh humbasin 15 deri në 20 për qind të peshës së trupit të tyre, shumë më tepër sesa shumica e njerëzve arrijnë vetëm përmes dietës.

Lajmi vjen ndĂ«rsa ekspertĂ«t paralajmĂ«ruan ditĂ«t e fundit se shumĂ« njerĂ«z qĂ« fillojnĂ« injeksionet pĂ«r humbje peshe mund tĂ« kenĂ« nevojĂ« t’i vazhdojnĂ« ato pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ«, pasi njĂ« rishikim i madh zbuloi se pesha shpesh kthehet pasi ndalet trajtimi.

Studimi, i udhëhequr nga studiues në Universitetin e Oksfordit dhe i botuar në The British Medical Journal, shqyrtoi 37 studime që përfshinin më shumë se 9,300 njerëz dhe zbuloi se pesha zakonisht rikthehej brenda dy viteve nga ndërprerja e injeksioneve, shpesh shumë më shpejt sesa tek njerëzit që humbën peshë vetëm përmes dietës dhe ushtrimeve.

Autorja e hulumtimit më të fundit mbi obezitetin global, Dr. Jennifer Manne-Goehler, tha se ilaçet kishin transformuar kuptimin e obezitetit.

“PĂ«r dekada tĂ« tĂ«ra, ne u thamĂ« njerĂ«zve se problemi ishte thjesht se hante shumĂ« dhe lĂ«vizte pak,” tha ajo.

‘KĂ«to ilaçe tregojnĂ« se biologjia luan njĂ« rol shumĂ« mĂ« tĂ« madh nga sa mendonim dikur.’

Organizata BotĂ«rore e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« tani po shqyrton mĂ«nyra pĂ«r t’i bĂ«rĂ« injeksionet pĂ«r humbje peshe mĂ« tĂ« disponueshme, por kostoja dhe furnizimi mbeten pengesa tĂ« mĂ«dha. NĂ« shumĂ« vende, injeksionet janĂ« tĂ« disponueshme vetĂ«m privatisht dhe mund tĂ« kushtojnĂ« shumĂ«.

Pavarësisht kësaj, ekspertët theksojnë se vetëm ilaçet nuk do ta zgjidhin krizën e obezitetit dhe duhet të shoqërohen me ndryshime më të gjera në politikën ushqimore dhe mbështetjen afatgjatë.

The post Rreth 800 milionë të rritur janë aq obezë sa kualifikohen për injeksione për humbje peshe appeared first on Gazeta Si.

↗

Depresioni, ushtrimet fizike mund të jenë po aq efektive sa terapia

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Ushtrimet fizike, në shumë raste, mund të zvogëlojnë simptomat depresive po aq efektivisht sa trajtimet standarde, sipas një rishikimi të ri të provave.

Ushtrimet fizike kanë marrë vëmendje gjithnjë e më të madhe si një mënyrë për të ndihmuar me depresionin, qoftë në kombinim me terapi dhe ilaçe ose, në disa raste, më vete.

NjĂ« rishikim i ri nga “Cochrane”, njĂ« grup kĂ«rkimor jofitimprurĂ«s shqyrtoi 73 studime klinike duke pĂ«rfshirĂ« gati 5 mijĂ« tĂ« rritur me depresion, pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar se sa tĂ« forta janĂ« provat qĂ« ushtrimet fizike mund tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« zbutjen e simptomave depresive.

Rishikimi gjeti pak ose aspak ndryshim midis ushtrimeve fizike dhe trajtimeve të vendosura si terapia psikologjike ose ilaçet, kur bëhet fjalë për zvogëlimin e simptomave të tilla si humbja e energjisë, trishtimi, problemet me gjumin dhe ndjenjat dëshpëruese.

“Gjetjet tona sugjerojnĂ« qĂ« ushtrimet fizike duket tĂ« jenĂ« njĂ« mundĂ«si e sigurt dhe e arritshme pĂ«r tĂ« ndihmuar nĂ« menaxhimin e simptomave tĂ« depresionit”, tha Andrew Clegg, autori kryesor i rishikimit dhe profesor.

Ai shtoi se rishikimi tregon rĂ«ndĂ«sinĂ« e gjetjes sĂ« strategjive pĂ«r tĂ« luftuar depresionin, tĂ« cilat njerĂ«zit janĂ« tĂ« gatshĂ«m dhe tĂ« aftĂ« t’i mbajnĂ«.

Megjithatë, ekipi i Cochrane paralajmëroi se numri i përgjithshëm i provave klinike mbi këtë temë është ende i vogël dhe nuk ofron përfundime të besueshme në lidhje me efektet afatgjata.

Shumica e provave kishin më pak se 100 pjesëmarrës, duke e bërë të vështirë nxjerrjen e përfundimeve të forta.

Gjetjet vijnë në mes të barrës globale në rritje të depresionit, i cili është shkaku kryesor i shëndetit të keq dhe paaftësisë në të gjithë botën dhe prek më shumë se 280 milionë njerëz, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

A janë disa ushtrime më të dobishme se të tjerat?

Ndërsa ushtrimet mund të ndihmojnë në uljen e simptomave të depresionit në mënyrë të ngjashme me terapinë, rishikimi nuk gjeti asnjë lloj të vetëm stërvitjeje që është qartësisht më i mirë se të tjerët.

Njerëzit që angazhoheshin në stërvitje me intensitet të lehtë deri në të moderuar raportuan përfitime më të mëdha sesa ata që bënin stërvitje të fuqishme.

Përfundimi i 13 deri në 36 seancave të ushtrimeve në total u shoqërua gjithashtu me një përmirësim më të madh të simptomave depresive. Programet e përziera aerobike dhe të rezistencës dukeshin më efektive sesa vetëm stërvitja aerobike.

Përshkrimi i ushtrimeve për depresionin është një praktikë e zakonshme dhe e përhapur në shumë sisteme të kujdesit shëndetësor.

Disa organe ndërkombëtare udhëzuese rekomandojnë aktivitetin fizik si një opsion trajtimi, veçanërisht për njerëzit me depresion të lehtë deri në të moderuar.

Shoqata Europiane e Psikiatrisë rekomandon aktivitetin fizik për të përmirësuar simptomat dhe gjendjen fizike, duke i dhënë përparësi intensitetit të moderuar deri në të fuqishëm.

Në mënyrë të ngjashme, Instituti Kombëtar i Mbretërisë së Bashkuar për Ekselencë në Shëndetësi dhe Kujdes (NICE) këshillon programe ushtrimesh në grup, duke rekomanduar një seancë në javë të udhëhequr nga një praktikues i trajnuar për të paktën 10 javë.

The post Depresioni, ushtrimet fizike mund të jenë po aq efektive sa terapia appeared first on Gazeta Si.

↗

Si ndihmon lëngu i panxharit dhe hudhrës në pastrimin e trupit?

✇Icon Style
By: gaze tare

Lëngu i panxharit të kuq dhe hudhrave është një kurë popullore e njohur që përdoret për të rigjeneruar organizmin dhe për të larguar toksinat. Ky lëng i fuqishëm, që kombinon përbërës natyralë të mrekullueshëm si panxhari, hudhra, xhinxheri, dhe limoni, është një mbështetje e shkëlqyer për pastrimin e gjakut, mëlçisë dhe veshkave.

Në ditët e sotme, stili i jetesës, dieta dhe mjedisi i ndotur na detyrojnë të përthithim toksina dhe radikale të lira, të cilat dëmtojnë funksionet normale të trupit. Pastrimi natyral i këtyre substancave është thelbësor për ruajtjen e shëndetit të përgjithshëm. Lëngu i panxharit dhe hudhrës ndihmon në largimin e toksinave dhe helmeve nga trupi, duke forcuar gjithashtu funksionin e organeve kryesore si mëlçia dhe veshkat.

Ky lëng përmirëson qarkullimin e gjakut, pastron radikalet e lira, dhe rregullon nivelin e presionit të gjakut. Hudhra ka veti të shkëlqyera në rregullimin e presionit të gjakut dhe mbrojtjen e arterieve, ndërsa panxhari është një pastrues natyral i fuqishëm që rrit qarkullimin e gjakut. Xhinxheri, me vetitë e tij anti-inflamatore, ndihmon në parandalimin e mpiksjes së gjakut, dhe lëngu i limonit, i pasur me vitamina dhe antioksidantë, është një ndihmë e madhe për rigjenerimin e trupit.

Përgatitja është e thjeshtë: kaloni panxharin, hudhrën, xhinxherin, mollën dhe lëngun e limonit në blender dhe pini këtë lëng magjik çdo ditë për të pastruar trupin nga toksinat dhe për të përmirësuar shëndetin tuaj. Konsumimi i këtij lëngu mund të bëhet deri në shtatë herë në javë për përfitime maksimale.

The post Si ndihmon lëngu i panxharit dhe hudhrës në pastrimin e trupit? appeared first on iconstyle.al.

↗

Sheqeri është kudo: ushqimet e përditshme që na mashtron trupi

✇Icon Style
By: gaze tare

Nga truri tek zemra, sheqeri ndikon pothuajse në çdo pjesë të trupit tonë, shpesh në mënyra që nuk i kuptojmë. Megjithatë, edhe pse dimë që konsumimi i tepërt i tij rrit rrezikun e sëmundjeve kronike, shumica e njerëzve ende hanë më shumë sheqer se sa duhet.

Sipas ekspertĂ«ve, personi mesatar konsumon dy deri nĂ« tre herĂ« mĂ« shumĂ« sheqer se sasia e rekomanduar. Arsyeja? Sheqeri Ă«shtĂ« kudo. Ai shpesh fshihet nĂ« ushqime qĂ« nuk i mendojmĂ« si tĂ« Ă«mbla, nga shufrat e proteinave deri te salcat e sallatave. “Shumica e sheqerit qĂ« njerĂ«zit hanĂ« nuk gjendet nĂ« Ă«mbĂ«lsira, por shtohet fshehurazi nĂ« pijet dhe ushqimet e pĂ«rditshme,” thotĂ« dietologia Samantha Cassetti.

SkeptikĂ«t mund tĂ« mendojnĂ« se disa sheqerna janĂ« mĂ« tĂ« shĂ«ndetshme, por nutricionistĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se problemi nuk Ă«shtĂ« lloji i sheqerit, por sasia e tij. QoftĂ« sheqer kallami, shurup misri apo mjaltĂ«, konsumimi i tepĂ«rt Ă«shtĂ« i dĂ«mshĂ«m. “Ndryshimi i burimit tĂ« kalorive nuk ndryshon asgjĂ« nĂ« trupin e njeriut,” thekson eksperti Dustin Moore.

Trupi i tret tĂ« gjitha karbohidratet nĂ« glukozĂ«, dhe insulinĂ«n çliron pankreasi pĂ«r ta pĂ«rdorur si energji. Njohja e rolit tĂ« sheqerit mund t’ju ndihmojĂ« tĂ« kuptoni pse Ă«shtĂ« kaq e vĂ«shtirĂ« t’i rezistosh dhe pse ndryshimet e vogla nĂ« dietĂ« janĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme se sa mendoni. Lajmi i mirĂ«? Nuk Ă«shtĂ« e nevojshme tĂ« hiqni dorĂ« plotĂ«sisht nga sheqeri, por ta konsumoni me kujdes Ă«shtĂ« çelĂ«si pĂ«r shĂ«ndet mĂ« tĂ« mirĂ«.

The post Sheqeri është kudo: ushqimet e përditshme që na mashtron trupi appeared first on iconstyle.al.

↗

Njerëzit që ndalojnë injeksionet për dobësim rifitojnë peshë katër herë më shpejt se ata që mbajnë dietë

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Hulumtimet e reja sugjerojnë se personat që humbin peshë dhe që heqin dorë nga injeksionet për humbje peshe, mund të rifitojnë kilogramët e humbur katër herë më shpejt se ata që ndalojnë dietat dhe ushtrimet.

Të dhënat e publikuara në British Medical Journal sugjerojnë se njerëzit mbipeshë humbasin sasi të mëdha peshe kur përdorin injeksione, rreth një të pestën e peshës së trupit të tyre, por sapo i lënë, ata rifitojnë mesatarisht 0.8 kg çdo muaj.

Kjo do të thotë se ata kthehen në peshën e tyre para trajtimit brenda një viti e gjysmë.

“NjerĂ«zit qĂ« i blejnĂ« kĂ«to duhet tĂ« jenĂ« tĂ« vetĂ«dijshĂ«m pĂ«r rrezikun e rifitimit tĂ« shpejtĂ« tĂ« peshĂ«s kur mbaron trajtimi”, paralajmĂ«ron studiuesja Dr. Susan Jebb, nga Universiteti i Oksfordit.

Ajo theksoi se gjetjet vijnë nga provat mjekësore dhe jo nga jeta reale dhe më shumë studime mbi efektet afatgjata të injeksioneve të reja për dobësim do të ishin të dobishme.

Studiuesit shqyrtuan 37 studime me mbi 9,000 pacientë për të krahasuar injeksionet e suksesshme për humbje peshe me dieta ose pilula të tjera.

Rreziku i rikthimit

NHS rekomandon injeksionet për njerëzit që janë mbipeshë me rreziqe shëndetësore të lidhura me obezitetin, jo për njerëzit që duan vetëm të dobësohen pak.

Dhe mjekët duhet gjithashtu të përshkruajnë ndryshime në stilin e jetës që përfshijnë të ngrënit shëndetshëm dhe të bërit të ushtrimeve të mjaftueshme për të ndihmuar njerëzit të mbajnë peshën.

Shumë thonë se trajtimi duhet të konsiderohet gjatë gjithë jetës, duke pasur parasysh rrezikun e rikthimit.

Dr. Adam Collins, ekspert i të ushqyerit, thotë se mënyra se si funksionojnë injeksionet në tru dhe trup mund të shpjegojë pse rifitimi i peshës amplifikohet pasi të ndalosh së marri ato.

Ato imitojnë një hormon natyror të quajtur GLP-1, i cili rregullon urinë.

“Ofrimi artificial i niveleve tĂ« GLP-1 disa herĂ« mĂ« tĂ« larta se normalja gjatĂ« njĂ« periudhe tĂ« gjatĂ« mund tĂ« bĂ«jĂ« qĂ« ju tĂ« prodhoni mĂ« pak nga GLP-1 tuaj natyral, dhe gjithashtu mund t’ju bĂ«jĂ« mĂ« pak tĂ« ndjeshĂ«m ndaj efekteve tĂ« tij.

“Ky nuk Ă«shtĂ« problem kur merrni ilaçet, por sapo tĂ« ndĂ«rprisni kĂ«tĂ« ‘dozë’ tĂ« GLP-1, oreksi nuk mbahet mĂ« nĂ«n kontroll dhe ka shumĂ« mĂ« tepĂ«r gjasa tĂ« hani mĂ« shumĂ«.”

Të ndalosh së ngrëni është një sfidë e vërtetë, thotë ai.

The post Njerëzit që ndalojnë injeksionet për dobësim rifitojnë peshë katër herë më shpejt se ata që mbajnë dietë appeared first on Gazeta Si.

↗

Siria nis luftime të ashpra me kurdët në Aleppo, ushtria urdhëron evakuimin e banorëve

✇Albeu
By: M C

Ushtria publikoi më shumë se shtatë harta të zonave që tha se do të ishin në shënjestër të sulmeve, duke u bërë thirrje banorëvkrudete të largohen menjëherë për sigurinë e tyre. Komanda e tij operacionale njoftoi një shtetrrethim në rrethet Sheikh Maksoud dhe Ashrafieh nga ora 3 pasdite.

Luftimet, të cilat shpërthyen të martën, detyruan mijëra civilë të largoheshin nga shtëpitë e tyre, ndërsa pati vdekje dhe disa të plagosur, sipas mediave shtetërore. SDF tha se luftëtarët e saj u angazhuan në luftime të ashpra me fraksionet dhe ndihmësit e lidhur me Damaskun pranë lagjes siriane të Aleppos, duke shtuar se ata shkaktuan viktima të mëdha.

Mediat e huaja shkruajnë se dhuna dhe pretendimet konkurruese nënvizojnë një konfrontim të thellë dhe në rritje vdekjeprurës midis Damaskut dhe autoriteteve kurde që rezistuan integrimin e tyre në qeverinë qendrore. Kryeministri i Qeverisë Rajonale të Kurdistanit, Masrour Barzani tha se ishte thellësisht i shqetësuar nga sulmet në lagjet kurde në Aleppo, duke paralajmëruar se shënjestrimi i civilëve dhe përpjekjet për të ndryshuar përbërjen demografike të rajonit përbënin spastrim etnik.

Barzani u bëri thirrje të gjitha palëve të tregojnë përmbajtje, të mbrojnë civilët dhe të kërkojnë dialog. SDF ka akuzuar fraksionet e lidhura me Damaskun për kërcënim me sulme në zonat civile, duke thënë se paralajmërimet publike për bombardime mund të përbëjnë zhvendosje të detyruar dhe krime lufte sipas ligjit ndërkombëtar humanitar

Banorë të tjerë u panë gjithashtu duke u larguar nga Sheikh Maksood dhe Ashrafieh përmes korridoreve të caktuara të sigurta. SDF është një koalicion i mbështetur nga SHBA që kontrollon pjesën më të madhe të Sirisë verilindore dhe ka qenë partneri kryesor lokal i Uashingtonit në luftën kundër Shtetit Islamik.

Autoritetet e udhëhequra nga kurdët krijuan një qeveri gjysmë autonome në këto zona dhe pjesë të Alepos gjatë luftës 14-vjeçare të Sirisë dhe i rezistuan integrimit të tyre të plotë në qeverinë e udhëhequr nga islamistët që erdhi në pushtet pas rënies së ish-presidentit Bashar al-Assad në fund të vitit 2014.

Damasku arriti një marrëveshje me SDG-të vitin e kaluar që parashikonte integrim të plotë deri në fund të vitit 2025, por progresi ka qenë i kufizuar, me të dyja palët që fajësojnë njëra-tjetrën. SHBA po përpiqet të ndërmjetësojë duke organizuar takime edhe të dielën e kaluar, megjithëse këto bisedime përfunduan pa rezultate të prekshme.

DiplomatĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se mosintegrimi i SDF-sĂ« nĂ« ushtrinĂ« siriane mund tĂ« çojĂ« nĂ« mĂ« shumĂ« dhunĂ« dhe mund tĂ« sjellĂ« TurqinĂ«, e cila ka kĂ«rcĂ«nuar me veprime ushtarake kundĂ«r luftĂ«tarĂ«ve kurdĂ« qĂ« i konsideron terroristĂ«. Turqia tha tĂ« martĂ«n se ishte e gatshme tĂ« ndihmonte SirinĂ« nĂ«se pyetej pasi ushtria siriane nisi atĂ« qĂ« e quajti njĂ« operacion tĂ« pavarur “kundĂ«r terrorizmit” nĂ« Aleppo.

The post Siria nis luftime të ashpra me kurdët në Aleppo, ushtria urdhëron evakuimin e banorëve appeared first on Albeu.com.

↗

Siria nis ofensivë kundër kurdëve në Aleppo, shpallet shtetrrethim dhe evakuim

✇BoldNews
By: Elva

Luftime të ashpra kanë shpërthyer mes forcave qeveritare siriane dhe njësive kurde në qytetin e Aleppos, duke detyruar mijëra banorë të largohen nga shtëpitë e tyre. Autoritetet kanë urdhëruar evakuim urgjent dhe kanë shpallur shtetrrethim në lagjet Sheikh Maksoud dhe Ashrafieh. Ushtria siriane publikoi hartat e zonave që pritet të goditen nga bombardimet, duke paralajmëruar [
]

The post Siria nis ofensivë kundër kurdëve në Aleppo, shpallet shtetrrethim dhe evakuim appeared first on BoldNews.al.

↗

Më shumë vitaminë C se portokalli- Për imunitet konsumoni
speca

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Jemi nĂ« kulmin e sezonit tĂ« gripit, ndaj forcimi i imunitetit Ă«shtĂ« nĂ« mendjen e pothuajse tĂ« gjithĂ«ve.

Të jesh i rregullt me vaksinat (gripi, COVID-i dhe për disa persona RSV) është thelbësore për mbrojtjen e shëndetit. Po aq të rëndësishme janë edhe rregullat bazë të higjienës që i kemi mësuar që në fëmijëri: të mbulosh gojën kur teshtin dhe të lash duart shpesh.

Edhe ushqimi luan rol nĂ« mbĂ«shtetjen e sistemit imunitar. Ndoshta ke pirĂ« lĂ«ng portokalli pa masĂ« pĂ«r tĂ« shmangur sĂ«mundjet. Por ndonĂ«se portokallet janĂ« burim i mirĂ« i vitaminĂ«s C, specat kanĂ« edhe mĂ« shumĂ«, duke i bĂ«rĂ« njĂ« perime shumĂ« tĂ« vlefshme pĂ«r t’u pĂ«rfshirĂ« nĂ« dietĂ«.

Të gjithë specat kanë vlera ushqyese, por përfitimet ndryshojnë pak sipas ngjyrës. Dietologë të certifikuar shpjegojnë se cila ngjyrë është më e përshtatshme, sidomos për forcimin e imunitetit.

Si ndryshojnë vlerat ushqyese të specave sipas ngjyrës

Për të kuptuar ndryshimet ushqyese, duhet ditur pse specat kanë ngjyra të ndryshme. Dietologia Ginger Hultin shpjegon se ngjyra lidhet me pjekurinë e specit.

Specat jeshilë janë më pak të pjekuri/ Specat e kuq janë më të pjekurit.

Specat jeshilë janë të pasur me klorofil, pigmenti që u jep ngjyrën jeshile. Me kalimin e kohës, ndërsa piqen në bimë, klorofili shpërbëhet dhe rritet prodhimi i karotenoideve, antioksidantë që ndikojnë si në ngjyrë, ashtu edhe në përbërjen ushqyese.

Ndryshe nga bananet, specat nuk vazhdojnë të piqen pasi këputen. Sipas studimeve, të gjithë specat përmbajnë: fibra, antioksidantë, vitaminë C dhe A, kalium, kalcium dhe fosfor.

Megjithatë, sasia e këtyre lëndëve ndryshon pak sipas ngjyrës.

Specat e kuq – mĂ« tĂ« pasurit nĂ« vlera ushqyese

Nëse synon përfitimin maksimal ushqyes, dietologët rekomandojnë specat e kuq. Ata piqen më gjatë dhe për këtë arsye përmbajnë më shumë antioksidantë.

Janë më të pasur me vitaminë C, kanë nivelin më të lartë të vitaminës A dhe ofrojnë mbështetje më të fortë për sistemin imunitar.

Studime tregojnë se specat e kuq mund të kenë deri në 60% më shumë vitaminë C krahasuar me specat jeshilë.

Mos i nënvlerëso specat portokalli, të verdhë dhe jeshilë

Edhe pse specat e kuq janë më të pasur, kjo nuk do të thotë se ngjyrat e tjera nuk vlejnë. Diferencat ushqyese janë relativisht të vogla.

Specat e verdhĂ« janĂ« tĂ« pasur me luteinĂ« dhe zeaksantinĂ« – tĂ« mira pĂ«r shĂ«ndetin e syve

Specat jeshilë kanë pak më pak kalori, pasi përmbajnë më pak sheqerna natyrale

MegjithatĂ«, kjo diferencĂ« Ă«shtĂ« e papĂ«rfillshme nĂ« praktikĂ«. EkspertĂ«t kĂ«shillojnĂ« tĂ« “hash ngjyrat e ylberit”, pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga profili unik antioksidant i çdo ngjyre.

Mënyra e gatimit ka rëndësi

Edhe mënyra se si i gatuan specat ndikon në vlerat ushqyese:

Avullimi dhe skuqja e lehtë ruajnë më mirë vitaminën C. Duhet shmangur zjerja ose gatimi në temperatura shumë të larta, pasi vitaminat e tretshme në ujë humbasin.

Për vitaminën A, e cila është e tretshme në yndyrë, rekomandohet gatimi me vaj ulliri ekstra të virgjër

TĂ« gjitha ngjyrat e specave janĂ« tĂ« shĂ«ndetshme dhe ia vlen tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« dietĂ«. Mos u streso pĂ«r ngjyrĂ«n perfekte – larmia Ă«shtĂ« çelĂ«si.

Në dimër dhe gjatë sezonit të gripit, është mirë të dish se speci i kuq ka më shumë vitaminë C se një portokall, por përfitimi maksimal vjen nga kombinimi i të gjitha ngjyrave.

Në fund të fundit, ushqimi i larmishëm është aleati më i mirë i imunitetit.

Burimi: Huffington Post/PĂ«rshtati Gazeta Si

The post Më shumë vitaminë C se portokalli- Për imunitet konsumoni
speca appeared first on Gazeta Si.

↗

Mot i keq, ndalohet lundrimi i mjeteve të vogla në Vlorë

✇BoldNews
By: Ela

PĂ«r shkak tĂ« pĂ«rkeqĂ«simit tĂ« kushteve hidrometeorologjike detare, Kapiteneria e Portit VlorĂ« ka ndaluar lundrimin e mjeteve tĂ« vogla dhe anijeve tĂ« peshkimit brenda dhe jashtĂ« Gjirit tĂ« VlorĂ«s. Sipas parashikimeve, nga ora 06:00 e datĂ«s 8 janar deri nĂ« orĂ«n 20:00 tĂ« datĂ«s 12 janar 2026, pritet erĂ« veriperĂ«ndimore me forcĂ« 5–6 ballĂ«, shpejtĂ«si [
]

The post Mot i keq, ndalohet lundrimi i mjeteve të vogla në Vlorë appeared first on BoldNews.al.

↗

DallgĂ« tĂ« forta nĂ« SarandĂ«/ Linja e tragetit drejt Korfuzit s’do tĂ« operojĂ«, ndalohen edhe anijet tĂ« dalin nĂ« det

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Për shkak të motit të keq dhe i detit me dallgëzim 6 ballë sot nuk do të funksionojë linja e tragetit Korfuz- Sarandë dhe anasjelltas Sarandë -Korfuz. Njëherazi është ndaluar edhe dalja e anijeve të peshkimit në det.

Ndërkohë që era fryn me shpejtësinë 12m/s në drejtimin veri-perëndim, njofton Kapiteneria e Portit Sarandë. Rënia e temperaturave ka krijuar problem në zonën e Rrëzomës në Delvinë.

Për rrjedhojë për shkak të reshjeve të dëborës në qafën e Skërficës është krijuar vështirësi në lëvizjen e mjeteve. Policia ndodhet në vend për të drejtuar lëvizjen e mjeteve me drejtim tunelin Delvinë-Kardhiq.

Në këto momente ka shkuar borëpastruesja për hapjen e rrugës. Sipas policisë së Sarandës për shkak se rruga Kardhiq është bllokuar dhe nuk lëvizin mjetet ka nisur edhe ketej të mos lejohet kalimi i tyre./abcnews.al

↗

Ushqimi i njĂ« dite mĂ« parĂ« mund t’ju sĂ«murĂ«, ja çfarĂ« thonĂ« ekspertĂ«t

✇Icon Style
By: gaze tare

Shumë prej nesh, pas një dite të gjatë pune, ndihen të lodhur dhe të uritur dhe shpesh zgjedhin të hanë tepricat e një dite më parë. Megjithatë, ekspertët e sigurisë ushqimore paralajmërojnë se ringrohja e ushqimeve mund të jetë e rrezikshme nëse nuk bëhet siç duhet.

NjĂ« nga ushqimet mĂ« tĂ« rrezikshme pĂ«r t’u konsumuar pas disa orĂ«sh Ă«shtĂ« orizi i gatuar, i cili mund tĂ« mbajĂ« baktere patogjene edhe pas zierjes. Sipas Benjamin Chapman, ekspert i sigurisĂ« ushqimore nĂ« Universitetin e KarolinĂ«s sĂ« Veriut, mikrobet mund tĂ« shumohen shpejt nĂ« oriz qĂ« mbahet nĂ« temperaturĂ« ambienti. Edhe nĂ«se e ringrohni, nuk ka gjithmonĂ« garanci qĂ« tĂ« gjitha bakteret janĂ« shkatĂ«rruar, duke rritur rrezikun pĂ«r helmim nga ushqimi.

Për të shmangur problemet, Chapman rekomandon që orizi i gatshëm të ruhet menjëherë në frigorifer dhe të ringrohet vetëm një herë, duke siguruar që të arrijë temperaturën e duhur gjatë ngrohjes. Shumë ekspertë sugjerojnë gjithashtu të mos ruani ushqime të gatuara për më shumë se një ditë, veçanërisht ato që përmbajnë niseshte si orizi ose patatet, pasi mund të favorizojnë zhvillimin e baktereve si Bacillus cereus, të cilat shkaktojnë të vjella dhe diarre.

Në vend që të rrezikoni shëndetin, mendoni të përgatisni një vakti të freskët ose të siguroheni që ushqimi i djeshëm është ruajtur dhe ngrohur siç duhet. Kujdesi ndaj higjienës ushqimore është veçanërisht i rëndësishëm për të shmangur helmimet që mund të shfaqen papritur, edhe nga ushqime që duket se janë të sigurta.

The post Ushqimi i njĂ« dite mĂ« parĂ« mund t’ju sĂ«murĂ«, ja çfarĂ« thonĂ« ekspertĂ«t appeared first on iconstyle.al.

↗

Si të shmangim fryrjen dhe shqetësimet pas darkave të festave: 5 këshilla të ekspertëve

✇Icon Style
By: gaze tare

Festat shpesh shoqërohen me darka të bollshme dhe ushqime të pasura, por një bark i fryrë mund të shoqërojë kënaqësinë. Sipas Calorie Control Council, një darkë tipike e festave përmban mbi 3,000 kalori, pothuajse dyfishin e nevojave ditore për një grua të rritur. Barku mesatar mund të mbajë rreth 2 deri 3 litra ushqim, por mbushja e tij deri në maksimum mund të shkaktojë shqetësime si fryrje, dhimbje apo të përziera.

Ekspertët e ushqimit rekomandojnë disa këshilla për të shmangur këto shqetësime gjatë festave.
1. Njihni shkaktarĂ«t tuaj – Disa njerĂ«z janĂ« tĂ« ndjeshĂ«m ndaj qumĂ«shtit, glutenit ose ushqimeve tĂ« tjera. Mbajtja e njĂ« regjistri ushqimesh dhe vĂ«zhgimi i simptomave mund tĂ« ndihmojĂ« tĂ« identifikoni ushqimet qĂ« shkaktojnĂ« fryrje.

2. Mos kurseni kaloritĂ« pĂ«r darkĂ«n – Hani vakte dhe ushqime tĂ« vogla gjatĂ« ditĂ«s pĂ«r tĂ« shmangur ngrĂ«nien e shpejtĂ« dhe tĂ« tepĂ«rt gjatĂ« darkĂ«s. Kufizoni gjithashtu ushqimet qĂ« shkaktojnĂ« gaz, fibra tĂ« shumta papritur, yndyrna ose sheqer tĂ« shtuar.

3. BĂ«ni zĂ«vendĂ«sime tĂ« shĂ«ndetshme – ZĂ«vendĂ«soni djathin e rĂ«ndĂ« me perime, patatet e ziera me patate tĂ« Ă«mbla. Rrini nĂ« moderim dhe mbushni pjaten 1/3 me perime, 1/3 me proteina dhe 1/3 me ushqime tĂ« preferuara.

4. Shtoni perime me gjethe – Perime si spinaqi, lakra, ndihmojnĂ« nĂ« uljen e fryrjes. Rritni gradualisht sasinĂ« e fibrave dhe pini ujĂ« pĂ«r tĂ« shmangur kapsllĂ«kun.

5. Kufizoni alkoolin – Pijet alkoolike shkaktojnĂ« dehidrim dhe mbajtje uji, duke pĂ«rkeqĂ«suar fryrjen. Konsumoni njĂ« gotĂ« alkool pĂ«r gratĂ« dhe dy pĂ«r burrat, duke shoqĂ«ruar çdo gotĂ« me njĂ« gotĂ« ujĂ«. ZĂ«vendĂ«soni pijet e alkoolit me ujĂ« me gaz dhe lĂ«ngje frutash pĂ«r tĂ« shmangur fryrjen.

Duke ndjekur këto këshilla të thjeshta, festat mund të shijohen pa shqetësime, duke mbajtur barkun dhe organizmin më të lehtë dhe energjik.

The post Si të shmangim fryrjen dhe shqetësimet pas darkave të festave: 5 këshilla të ekspertëve appeared first on iconstyle.al.

↗

Pse dehidratimi në dimër është më i mundshëm nga sa mendohet

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Ekspertët e shëndetit paralajmërojnë se dehidratimi shpesh neglizhohet në dimër, duke rritur rrezikun e lodhjes dhe problemeve më serioze me veshkat.

Të qëndrosh i hidratuar mund të jetë çuditërisht e vështirë gjatë muajve të dimrit, por ekspertët e shëndetit thonë se është po aq e rëndësishme, nëse jo më shumë, sesa në verë.

Yadira Santiago Banuelos, profesoreshë, thotë se hidratimi luan një rol kyç në gjithçka, nga shëndeti i lëkurës deri te imuniteti kur temperaturat bien.

“Kur jemi tĂ« hidratuar mirĂ« nga brenda, jemi edhe mĂ« tĂ« hidratuar nga jashtĂ«, duke ndihmuar me lĂ«kurĂ«n e thatĂ«â€, thotĂ« Banuelos, duke shtuar se gjithashtu kjo ndihmon nĂ« lubrifikimin midis nyjeve, gjĂ« qĂ« duhet patjetĂ«r nĂ« tĂ« ftohtĂ«.

Hidratimi gjithashtu mbështet sistemin imunitar gjatë sezonit të kulmit të ftohjeve dhe gripit.

“Ndihmon nĂ« sigurimin e njĂ« lloj shtrese mukoze me lagĂ«shti qĂ« ndihmon nĂ« parandalimin e viruseve, baktereve, gjĂ«rave tĂ« tilla gjatĂ« gjithĂ« dimrit”, shton ajo.

Pse dehidratimi nĂ« dimĂ«r mund tĂ« jetĂ« i lehtĂ« pĂ«r t’u anashkaluar

Banuelos thotë se njerëzit shpesh e nënvlerësojnë rrezikun e dehidratimit në muajt e ftohtë.

“Zakonisht gjatĂ« dimrit, ne nuk i shoqĂ«rojmĂ« ato muaj aq shumĂ« me dehidratimin,” tha ajo. “Pra, ne nuk po mendojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« aktive pĂ«r tĂ« pirĂ« ujĂ« tĂ« mjaftueshĂ«m gjatĂ« kĂ«tyre muajve.”

Në të njëjtën kohë, përgjigja e trupit ndaj etjes bëhet më e dobët.

“ReceptorĂ«t tanĂ« tĂ« etjes nĂ« fakt ulen rreth 40 pĂ«r qind,” shpjegoi Banuelos, qĂ« do tĂ« thotĂ« se njerĂ«zit mund tĂ« jenĂ« tĂ« dehidratuar nĂ« kohĂ«n kur ndiejnĂ« etje.

Moti i ftohtë gjithashtu kontribuon në mënyra më pak të dukshme. Ajri i thatë tërheq lagështinë nga lëkura, njerëzit urinojnë më shpesh në dimër dhe djersitja vazhdon, edhe nëse është më pak e dukshme.

“Ne ende djersitemi, por shpesh nuk e vĂ«rejmĂ« aq shumĂ« sepse tenton tĂ« avullojĂ« shumĂ« mĂ« shpejt me tĂ« ftohtin,” tha ajo.

Cilat janë rreziqet shëndetësore të dehidratimit?

Sipas Banuelos, dehidratimi mund të shkaktojë një gamë të gjerë simptomash, varësisht se sa i rëndë bëhet, duke përfshirë marramendje, lëkurë të thatë, buzë të çara, ndjenjë të dobët dhe të mjegullt, dhe lodhje.

Dehidratimi më i zgjatur mund të jetë shumë më serioz.

“Padyshim qĂ« mund tĂ« rrisĂ« edhe efektet anĂ«sore mĂ« tĂ« rĂ«nda, duke pĂ«rfshirĂ« probleme me veshkat tona, si dĂ«shtimi i veshkave, rritja e rrezikut tĂ« gurĂ«ve nĂ« veshka.”

Sa ujë ju nevojitet në të vërtetë?

Këshilla e zakonshme për të pirë tetë gota ujë në ditë mund të mos jetë e mjaftueshme për të gjithë.

“Burrat zakonisht kanĂ« nevojĂ« pĂ«r afĂ«rsisht mĂ« shumĂ«, si 13 gota ose rreth 3 litra ujĂ« nĂ« ditĂ«,” tha Banuelos. “Dhe gratĂ« kanĂ« nevojĂ« pĂ«r mesatarisht rreth nĂ«ntĂ« gota ose rreth 2 litra ujĂ« nĂ« ditĂ«.”

Nevojat mund të rriten gjatë shtatzënisë ose ushqyerjes me gji, kur gratë mund të kenë nevojë për nivele të ngjashme konsumi si burrat.

The post Pse dehidratimi në dimër është më i mundshëm nga sa mendohet appeared first on Gazeta Si.

❌