13:00 Çfarë të hash pas stërvitjes (dhe çfarë të shmangësh)
Të mendosh “çfarë ha pas palestres” mund të duket gjë e vogël, por në fakt është një nga pjesët më të rëndësishme të rikuperimit. Pavarësisht nëse sapo ke mbaruar një seancë force, pilates apo thjesht ecjen tënde të përditshme, trupi ka nevojë të rimbushë energjinë, lëngjet dhe lëndët ushqyese që humbi gjatë aktivitetit.
Pse është e rëndësishme të hash pas stërvitjes
Gjatë stërvitjes shterohen rezervat e glikogjenit (energjia e ruajtur që përdoret nga trupi), krijohen mikroçarje në indin muskulor dhe humben elektrolite përmes djersës. Një vakt apo snack i zgjedhur mirë pas aktivitetit:
rikthen energjinë,
ndihmon në riparimin e muskujve dhe rrit sintezën e proteinave,
hidraton trupin,
ul rrezikun e dëmtimeve dhe mbështet rikuperimin e qelizave të “stresuara” nga një seancë intensive.
A ndryshon ushqimi sipas llojit të stërvitjes
Po. Nevojat pas ushtrimeve varen nga ajo që i ke kërkuar trupit:
Forcë/pesha & rezistencë: fokus te proteina për rindërtim muskujsh + karbohidrate për rimbushje energjie.
Qëndrueshmëri (vrap, biçikletë): zakonisht duhen më shumë karbohidrate (shpesh rreth 60 g ose më shumë, sipas intensitetit) + proteinë.
Circuit/HIIT ose miks: balancë e mirë mes karbos dhe proteinës.
Kur duhet të hash pas stërvitjes
Koha varet nga gjatësia, intensiteti, lloji i stërvitjes dhe objektivi yt.
Nëse ke bërë një aktivitet të lehtë rreth 1 orë (p.sh. ecje, yoga e qetë), zakonisht mund të presësh deri te vakti i radhës.
Nëse stërvitja ka qenë më e gjatë se 1 orë ose e fortë/intensive, rekomandohet të hash brenda 45–60 minutave pas përfundimit, sidomos nëse synon të shtosh masë muskulore.
3 “R”-të e rikuperimit: çfarë duhet të përmbajë vakti pas stërvitjes
Mendoje si një formulë e thjeshtë:
Rimbush energjinë (Refuel) – Karbohidrate
Zgjidh karbo komplekse (sa më pak të përpunuara) sepse japin energji që zgjat dhe ndihmojnë të shmangësh luhatjet e sheqerit në gjak.
Shembuj: drithëra të plota, oriz kaf, bishtajore, quinoa, patate të ëmbla, perime, fruta (sidomos banane).
Riparo muskujt (Repair) – Proteina
Pas stërvitjes, proteinat ndihmojnë riparimin dhe rritjen e muskujve. Shpesh sugjerohet një target 20–40 g proteinë pas aktivitetit (në varësi të trupit dhe seancës).
Burime të mira: vezë, kos grek, fasule, tofu/tempeh, peshk, mish pule/gjeli deti.
Një detaj interesant: ushqimet e pasura me leucinë (p.sh. pulë, peshk, djathë) lidhen me aktivizimin e sintezës së proteinave muskulore dhe mund të ndihmojnë në rikuperim.
Rihidrato (Rehydrate) – Ujë + elektrolite
Uji është baza. Nëse ke djersitur shumë ose ke bërë stërvitje të gjatë, kanë rëndësi edhe elektrolitet.
“Trifekta” ideale: kombinime të thjeshta pas stërvitjes
Ja disa kombinime praktike që funksionojnë:
kos + fruta
sanduiç me gjalpë kikiriku
gjel deti në bukë integrale + perime
humus + pita integrale + perime
pulë + oriz kaf
Po yndyrnat
Mund të përfshihen, por me masë. Prefero yndyrna të shëndetshme:
ullinj/ vaj ulliri, avokado, salmon/sardelet, bajame, fara.
Ushqime që ndihmojnë rikuperimin (bonus)
Për të ulur dhimbjen muskulore dhe inflamacionin, shpesh sugjerohen:
qershi të tharta (tart cherries),
shafran i Indisë,
zarzavate jeshile të errëta,
fruta pylli me ngjyrë të thellë.
Edhe omega-3 (salmon, arra, fara liri/chia) lidhen me reduktimin e dëmtimit muskulor. Përmenden edhe magnezi dhe vitamina E si mbështetje për muskujt dhe stresin oksidativ.
Ide snack pas stërvitjes
banane + gjalpë bajame + pak kripë dhe kanellë
mollë + vezë e zier + bajame
arra/kaju + fruta të thata
spec i kuq + selino + humus
djathë “string” + karrota + kastravec
smoothie me boronica të ngrira, banane, fara liri, proteinë pluhur dhe qumësht bajame
Ide vakti pas stërvitjes
sallatë Nicoise me ton, vezë, bishtaja, ullinj, vinaigrette me vaj ulliri
pulë e pjekur + avokado + kale i zier + pak parmixhan + fara kungulli
salmon + patate e ëmbël + brokoli + fasule të bardha
omëletë me spinaq, avokado, kërpudha + bukë integrale
kos grek + fistikë + manaferra + tërshërë + fara liri
tofu “scramble” me kërpudha, qepë të njoma, kungulleshkë, shafran Indie, miso, tahini
Çfarë të pish pas stërvitjes
Ujë (zgjedhja kryesore).
Për rikuperim më të shpejtë, një pije/smoothie mund të jetë praktike kur s’ke mundësi të hash menjëherë.
Pas stërvitjeve shumë të gjata e të forta, mund të duhen edhe elektrolite, por ki kujdes pijet me shumë sheqer. Një alternativë e thjeshtë: ujë kokosi + një majë kripe.
Sa ujë
Shpesh rekomandohen rreth 2–3 gota ujë pas stërvitjes, duke e përshtatur sipas djersitjes dhe temperaturës.
Çfarë të shmangësh pas stërvitjes
ëmbëlsira me shumë sheqer (biskota, karamele, pasta, kekë)
ushqime shumë të yndyrshme / të skuqura (mund të rëndojnë stomakun dhe nuk ndihmojnë rikuperimin)
karbo shumë të thjeshta në sasi të mëdha (sheqer, shurup, mjaltë) pa proteinë përkrah
“proteina” me cilësi të ulët (bare/pije me listë të gjatë përbërësish, shumë aditivë)
alkool (ndikon negativisht në sintezën e proteinave dhe cilësinë e gjumit)
Si ta përshtatësh me objektivin tënd
Për rritje muskulore: syno rreth 20–30 g proteinë + 30–60 g karbo (p.sh. kos grek me fruta e granola, shake me banane e tërshërë, pulë + patate e ëmbël).
Për rënie në peshë pa humbur muskuj: prioritet proteinës (20–30 g), karbo 15–30 g + pak yndyrna të shëndetshme (p.sh. omëletë me spinaq + avokado toast; sallatë me ton + quinoa + jeshillëqe).
Për më shumë energji: kombinim i balancuar karbo+proteinë me ushqime të plota (p.sh. bowl me oriz, tofu, perime të pjekura; smoothie me spinaq, banane, ujë kokosi).
Në fund, rikuperimi nuk është “opsional”: është gjysma tjetër e stërvitjes. Siç ke disiplinë në palestër, ashtu bëj edhe me ushqimin pas saj./KM




Çfarë ndihmon vërtet dhe çfarë është mit?
Çfarë funksionon realisht
Çfarë nuk ka bazë shkencore
Shënim editorial






















