❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

FOKUS – VetĂ«m pesĂ« minuta mĂ« shumĂ« aktivitet ndikojnĂ« nĂ« jetĂ«gjatĂ«sinĂ« tuaj

LONDËR, 15 janar /ATSH/ – PesĂ« minuta nĂ« kohĂ«n e duhur, vetĂ«m pesĂ« minuta mĂ« shumĂ« nĂ« ditĂ«. Shkenca po fillon tĂ« na tregojĂ« se, kur pĂ«rdoren nĂ« mĂ«nyrĂ«n e duhur, ato minuta mund ta ndryshojnĂ« vĂ«rtet ekuilibrin e jetĂ«gjatĂ«sisĂ«, shkruan salute.eu.

Dhe pikërisht këtu fillojnë dy studime, të cilat përpiqen të përcaktojnë vlerën e kësaj diference.

Studimi i botuar nĂ« ”The Lancet” fillon pikĂ«risht kĂ«tu dhe pĂ«rpiqet tĂ« pĂ«rcaktojĂ« sasinĂ« e efektit tĂ« ndryshimeve tĂ« vogla, por realiste, tĂ« matura me pajisje dhe jo vetĂ«m tĂ« treguara teorikisht.

TĂ« dhĂ«nat mĂ« konkrete janĂ« kĂ«to: shtimi i pesĂ« minutave aktivitet fizik me intensitet tĂ« moderuar nĂ« ditĂ«, pĂ«r shembull, ecja me rreth 5,0 km/h, shoqĂ«rohet me njĂ« ulje prej rreth 10% tĂ« tĂ« gjitha vdekjeve midis shumicĂ«s sĂ« tĂ« rriturve qĂ« bĂ«jnĂ« 17 minuta aktivitet tĂ« moderuar nĂ« ditĂ« – dhe rreth 6% midis mĂ« pak aktivĂ«ve, atyre qĂ« mesatarisht bĂ«jnĂ« vetĂ«m dy minuta nĂ« ditĂ« me atĂ« intensitet.

Studimi shton njĂ« tjetĂ«r pjesĂ« tĂ« enigmĂ«s qĂ« shpesh e nĂ«nvlerĂ«sojmĂ«: nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m “tĂ« lĂ«vizĂ«sh mĂ« shumĂ«â€ qĂ« ka rĂ«ndĂ«si, por edhe “tĂ« ulesh mĂ« pak”.

Ulja e kohës së qëndrimit ulur me 30 minuta në ditë shoqërohet me një ulje prej 7% të vdekjeve të cilët kalojnë rreth 10 orë në ditë ulur, dhe rreth 3% nga më sedentarët, të cilët kalojnë deri në 12 orë.

Përfitimi më i madh, siç pritej, shfaqet kur nëse 20% më pak aktivë do të rrisnin aktivitetin e tyre me pesë minuta në ditë, ndikimi i përgjithshëm do të ishte më i theksuari.

Kur numri i minutave dyfishohet, kurba vazhdon të zhvendoset: 10 minuta më shumë në ditë me të paktën aktivitet të moderuar shoqërohen me një ulje prej 15% të vdekjeve midis shumicës dhe një ulje prej 9% midis më pak aktivëve, ndërsa 1 orë më pak ulur shoqërohet me një ulje prej 13% midis shumicës dhe një ulje prej 6% midis më pak aktivëve.

Sa më shumë ushtrime bëjnë njerëzit midis moshës 50 dhe 70 vjeç, aq më e ulët është incidenca e sëmundjes së Alzheimerit dhe demencës.

Studimi kombinon të dhëna nga mbi 135 000 të rritur nga grupe të shumta në Norvegji, Suedi dhe Shtetet e Bashkuara, me një studim mesatar prej tetë vjetësh.

Një kombinim faktorësh

PĂ«r njerĂ«zit me gjumin, aktivitetin fizik dhe zakonet mĂ« tĂ« kĂ«qija tĂ« tĂ« ushqyerit, autorĂ«t vlerĂ«sojnĂ« se njĂ« numĂ«r i vogĂ«l rregullimesh tĂ« koordinuara mund tĂ« pĂ«rkthehen nĂ« pĂ«rfitime tĂ« habitshme: pesĂ« minuta mĂ« shumĂ« gjumĂ«, dy minuta mĂ« shumĂ« aktivitet nga mesatarja nĂ« energji dhe gjysma e njĂ« porcioni shtesĂ« perimesh nĂ« ditĂ« teorikisht mund t’u shtojnĂ« njĂ« vit shtesĂ« jetĂ« atyre qĂ« fillojnĂ« nga mĂ« e keqja.

Rreth 7-8 orë gjumë, më shumë se 40 minuta aktivitet në ditë dhe një dietë e shëndetshme shoqërohet me mbi nëntë vjet jetë shtesë./   /os/

The post FOKUS – VetĂ«m pesĂ« minuta mĂ« shumĂ« aktivitet ndikojnĂ« nĂ« jetĂ«gjatĂ«sinĂ« tuaj appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – ”NestlĂ©â€ tĂ«rheq disa lloje ushqimesh pĂ«r foshnjat

ZYRIH, 18 janar /ATSH/ – Lajmi pĂ«r tĂ«rheqjen paraprake nga ”NestlĂ©â€ tĂ« disa serive tĂ« formulave ushqimore pĂ«r foshnjat ka rritur nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« kuptueshme vĂ«mendjen dhe shqetĂ«simin e shumĂ« familjeve, shkruan salute.eu.

Për këtë arsye, është e rëndësishme të sqarohet situata, të kuptohet se cilat produkte preken, cilat rreziqe reale ekzistojnë dhe si të sillemi në mënyrë të përshtatshme, pa alarmizëm të panevojshëm.

”NestlĂ©â€ njoftoi se ka filluar njĂ« tĂ«rheqje vullnetare dhe paraprake pas njĂ« tĂ«rheqjeje tĂ« mĂ«parshme tĂ« dy serive tĂ« kryera nĂ« Itali nĂ« dhjetor 2025.

Produktet e prekura i pĂ«rkasin disa markave tĂ« formulĂ«s pĂ«r foshnje, duke pĂ«rfshirĂ« ”Beba”, ”Guigoz”, ”Lactogen Harmony” dhe ”Alfamino”.

Problemi ka të bëjë me cereulidin, një toksinë të prodhuar nga bakteri Bacillus cereus.

Nëse gëlltitet, veçanërisht tek fëmijët e vegjël, mund të shkaktojë probleme gastrointestinale si të vjella dhe diarre.

ËshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« theksohet se kjo toksinĂ« Ă«shtĂ« rezistente ndaj nxehtĂ«sisĂ« dhe nuk mund tĂ« eliminohet me zierje, prandaj produktet nga seritĂ« e prekura nuk duhet tĂ« pĂ«rdoren.

NĂ«se njĂ« paketim Ă«shtĂ« midis serive tĂ« prekura nga tĂ«rheqja, duhet tĂ« ndaloni menjĂ«herĂ« pĂ«rdorimin e saj dhe tĂ« ndiqni udhĂ«zimet e dhĂ«na nga ”NestlĂ©â€ pĂ«r kthim ose rimbursim./  /os/ a.jor.

 

The post FOKUS – ”NestlĂ©â€ tĂ«rheq disa lloje ushqimesh pĂ«r foshnjat appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MINSK – Bjellorusia miraton rregulloren e “bankĂ«s sĂ« kriptomonedhave”

MINSK, 16 janar /ATSH-AA/ – Presidenti i BjellorusisĂ«, Alexander Lukashenko, nĂ«nshkroi njĂ« dekret pĂ«r tĂ« miratuar krijimin dhe funksionimin e bankave tĂ« kriptomonedhave nĂ« vend.

Vendimi synon të forcojë reputacionin e vendit në fushën e teknologjisë së informacionit.

NĂ« Bjellorusi “bankat e kriptomonedhave” do tĂ« duhet tĂ« kombinojnĂ« aktivitetet tradicionale bankare me transaksionet kriptomonedha, sipas dekretit.

Bankat e kriptomonedhave do të duhet të regjistrohen në Parkun e Teknologjisë së Lartë të Bjellorusisë (HTP) dhe të përmbushin rregulloren e dyfishtë të Bankës Kombëtare të vendit dhe HTP.

Mes sanksioneve perëndimore kundër Rusisë, ka pasur një kërkesë në rritje për transaksione kriptomonedhash në rajon.   /os/

The post MINSK – Bjellorusia miraton rregulloren e “bankĂ«s sĂ« kriptomonedhave” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MOSKË – Peskov – Rusia njeh GroenlandĂ«n si territor danez

MOSKË, 16 janar /ATSH-AA/ – Rusia sot pranoi statusin ligjor tĂ« GroenlandĂ«s si pjesĂ« e DanimarkĂ«s, duke pĂ«rshkruar gjithashtu situatĂ«n e fundit tĂ« ishullit si “shumĂ« kontroverse”.

“Ne veprojmĂ« nga kuptimi se Grenlanda Ă«shtĂ« territor i MbretĂ«risĂ« sĂ« DanimarkĂ«s”, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si i Kremlinit, Dmitry Peskov, gjatĂ« konferencĂ«s pĂ«r gazetarĂ«t, duke shtuar se Moska po monitoron situatĂ«n rreth ishullit.

Ai vuri nĂ« dukje se janĂ« bĂ«rĂ« deklarata nga Danimarka dhe Groenlanda qĂ« mohojnĂ« çdo qĂ«llim pĂ«r tĂ« shitur territorin tek dikush, ndĂ«rkohĂ« qĂ« janĂ« dĂ«gjuar edhe deklarata nga Washingtoni pĂ«r formulimin e njĂ« “oferte monetare pĂ«r tĂ« blerĂ« GroenlandĂ«n nĂ« njĂ« formĂ« apo tjetĂ«r”.

Peskov e pĂ«rshkroi situatĂ«n rreth GrenlandĂ«s si “tĂ« pazakontĂ«â€ ose madje “tĂ« jashtĂ«zakonshme, nga perspektiva e sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare”.

Grenlanda ka tërhequr interesin e SHBA-së për shkak të vendndodhjes strategjike dhe burimeve minerale si dhe shqetësimeve mbi aktivitetet në rritje ruse dhe kineze, sipas presidentit amerikan Donald Trump, i cili ka deklaruar vazhdimisht se dëshiron të marrë ishullin dhe nuk e ka përjashtuar mundësinë e veprimeve ushtarake.

Danimarka dhe Grenlanda kanë refuzuar propozimet për shitjen e territorit, duke riafirmuar sovranitetin danez mbi ishullin.

TĂ« enjten, Ministria e Jashtme e RusisĂ« tha se do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« forcojĂ« kapacitetet e saj mbrojtĂ«se nĂ« Arktik si pĂ«rgjigje ndaj kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« lidhura me situatĂ«n rreth GrenlandĂ«s, duke shtuar se referencat pĂ«r “aktivitetin rus dhe kinez” pĂ«rreth ishullit i konsideron si njĂ« arsye pĂ«r pĂ«rshkallĂ«zime aktuale si “tĂ« papranueshme”.   /os/

The post MOSKË – Peskov – Rusia njeh GroenlandĂ«n si territor danez appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – MarrĂ«veshja Tajvan-SHBA mbi prodhimin e çipave shkakton zemĂ«rimin e KinĂ«s

HONG KONG, 16 janar /ATSH-/ – Departamenti Amerikan i TregtisĂ« njoftoi nĂ«nshkrimin e njĂ« marrĂ«veshjeje tregtare me qeverinĂ« e Tajvanit, e cila do tĂ« ulĂ« tarifat e vendosura nga Administrata Trump mbi produktet tajvaneze nga 20% nĂ« 15%, duke i pĂ«rafruar ato me ato tĂ« vendosura tashmĂ« mbi produktet japoneze dhe evropiane, shkruan adnkronos.it.

NĂ« kĂ«mbim, kompanitĂ« tajvaneze tĂ« çipave u zotuan tĂ« “investojnĂ« tĂ« paktĂ«n 250 miliardĂ« dollarĂ«â€ nĂ« Shtetet e Bashkuara pĂ«r tĂ« zhvilluar prodhimin vendas dhe 250 miliardĂ« dollarĂ« shtesĂ« “pĂ«r tĂ« forcuar ekosistemin dhe zinxhirin e furnizimit tĂ« çipave nĂ« vend.

Kjo marrëveshje ka provokuar një reagim të ashpër nga Kina.

Reagimi i Kinës

‘’Pekini kundĂ«rshton me vendosmĂ«ri dhe vazhdimisht marrĂ«veshjen e nĂ«nshkruar nga Shtetet e Bashkuara dhe Tajvani, prodhuesi kryesor i çipave nĂ« botĂ«, pĂ«r tĂ« ulur tarifat mbi produktet dhe pĂ«r tĂ« zhvendosur njĂ« pjesĂ« tĂ« prodhimit tĂ« tij tĂ« gjysmĂ«pĂ«rçuesve nĂ« Shtetet e Bashkuara, si dhe “çdo marrĂ«veshje midis vendeve me tĂ« cilat ka marrĂ«dhĂ«nie diplomatike dhe rajonit tĂ« Tajvanit tĂ« KinĂ«s”, theksoi Guo Jiakun, zĂ«dhĂ«nĂ«s i MinistrisĂ« sĂ« Jashtme nĂ« Pekin.

Tajvani ‘i ndarë’ pĂ«r marrĂ«veshjen

MarrĂ«veshja midis Uashingtonit dhe Tajvanit, e cila duhet tĂ« miratohet nga parlamenti i kontrolluar nga opozita e Tajvanit, dhe e cila ofron 250 miliardĂ« dollarĂ« investime nĂ« SHBA dhe 250 miliardĂ« dollarĂ« tĂ« tjerĂ« nĂ« garanci krediti pĂ«r tĂ« lehtĂ«suar investimet e mĂ«tejshme tĂ« korporatave, do tĂ« çojĂ« nĂ« njĂ« zhvendosje masive tĂ« sektorit tĂ« çipave”, komentoi Departamenti i TregtisĂ« i SHBA-sĂ«.

“Rezultatet e arritura tregojnĂ« se progresi i bĂ«rĂ« deri mĂ« tani Ă«shtĂ« domethĂ«nĂ«s”, deklaroi kryeministri tajvanez Cho Jung-tai.

“Bazuar nĂ« planifikimin e vazhdueshĂ«m, Tajvani do tĂ« mbetet prodhuesi kryesor i çipave dhe tĂ« inteligjencĂ«s artificiale nĂ« botĂ«, jo vetĂ«m pĂ«r kompanitĂ« tajvaneze, por edhe nĂ« nivel global”, komentoi ministri i EkonomisĂ« Kung Ming-hsin.

Marrëveshja përcakton që deri në vitin 2030, prodhimi do të jetë 85 përqind në Tajvan dhe 15 përqind në SHBA, dhe 80 përqind dhe 20 përqind deri në vitin 2036.   /os/

 

 

The post FOKUS – MarrĂ«veshja Tajvan-SHBA mbi prodhimin e çipave shkakton zemĂ«rimin e KinĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SOFJE – Bullgari, dĂ«shtojnĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« formuar qeverinĂ«

SOFJE, 16 janar /ATSH-AA/ – KanĂ« dĂ«shtuar pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« zgjidhur krizĂ«n qeveritare nĂ« Bullgari, e cila lindi pas dorĂ«heqjes sĂ« qeverisĂ« sĂ« koalicionit trepartiak tĂ« kryeministrit Rosen Jelyazkov.

Përpjekjet e grupeve politike në parlamentin bullgar për të formuar një kabinet të tretë kanë qenë gjithashtu të pasuksesshme.

Partia Alternativa për të Drejtat dhe Liritë (APS), e ngarkuar me formimin e qeverisë nga presidenti Rumen Radev, e refuzoi detyrën.

Kryetari i Grupit Parlamentar APS, Hayri Sadikov, deklaroi se ata po braktisnin përpjekjet e tyre për të formuar një qeveri, duke marrë parasysh realitetet politike në vend.

“SĂ« bashku, duam tĂ« shkojmĂ« nĂ« zgjedhje tĂ« pĂ«rgjithshme tĂ« parakohshme tĂ« ndershme, tĂ« lira, transparente dhe demokratike”, tha Sadikov.

MĂ« parĂ«, Presidenti Radev u kishte ngarkuar aleancĂ«s QytetarĂ«t pĂ«r Zhvillimin Evropian tĂ« BullgarisĂ« (GERB) dhe aleancĂ«n Vazhdo Ndryshimin – Bullgaria Demokratike (PP-DB), grupet mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« parlament, formimin e njĂ« kabineti, dhe tĂ« dy e kishin refuzuar detyrĂ«n dy herĂ« radhazi.

Sipas rregullave të reja kushtetuese, presidenti mund të zgjedhë vetëm kryeministrin, dhe atë nga një listë e kufizuar prej 10 personash që mbajnë poste publike.

Kryeministri i përkohshëm, i emëruar nga presidenti, duhet të paraqesë një draft kabineti, dhe pas konsultimit me grupet parlamentare, Radev duhet ta nënshkruajë dekretin.

Me emërimin e qeverisë së përkohshme, Radev do të caktojë një datë për zgjedhjet e parakohshme parlamentare brenda dy muajsh.

Parlamenti do të vazhdojë punën e tij derisa qeveria e re të betohet.   /os/

The post SOFJE – Bullgari, dĂ«shtojnĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« formuar qeverinĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MUZIKË – Julio Iglesias mohon akuzat pĂ«r abuzim seksual: MĂ« shkaktuan njĂ« trishtim tĂ« madh!

MADRID, 16 janar /ATSH-ANSA/ – KĂ«ngĂ«tari spanjoll Julio Iglesias ka thyer heshtjen me njĂ« deklaratĂ« tĂ« postuar nĂ« profilin e tij nĂ« Instagram, pas akuzave pĂ«r sulm seksual, abuzim me pushtetin dhe shfrytĂ«zim nĂ« punĂ« tĂ« ngritura nga dy ish-punonjĂ«s, pĂ«r tĂ« cilat Zyra e Prokurorit Publik Spanjoll ka hapur njĂ« hetim paraprak.

“Mohoj kategorikisht se kam abuzuar, detyruar ose nuk kam respektuar ndonjĂ« grua”, shkroi kĂ«ngĂ«tari 82-vjeçar duke mohuar tĂ« gjitha akuzat dhe duke i quajtur dĂ«shmitĂ« “tĂ« rreme”.

“KĂ«to akuza mĂ« shkaktojnĂ« trishtim tĂ« madh. Nuk kam dĂ«gjuar kurrĂ« njĂ« mizori tĂ« tillĂ«, por ende kam forcĂ«n t’u tregoj njerĂ«zve tĂ« gjithĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«n dhe tĂ« mbroj dinjitetin tim pĂ«rballĂ« njĂ« fyerjeje kaq tĂ« rĂ«ndĂ«â€, shton kantautori, njĂ« nga artistĂ«t mĂ« tĂ« famshĂ«m tĂ« popit latin me 300 milionĂ« shitje albumesh.

NĂ« mesazh, Iglesias falĂ«nderoi gjithashtu njerĂ«zit qĂ« e mbĂ«shtesin, duke folur pĂ«r “dashurinĂ« dhe besnikĂ«rinĂ«â€ e tyre dhe duke i siguruar ata se ka gjetur “shumĂ« ngushĂ«llim” tek ata. /os/

 

The post MUZIKË – Julio Iglesias mohon akuzat pĂ«r abuzim seksual: MĂ« shkaktuan njĂ« trishtim tĂ« madh! appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA – Trump njofton formimin e “Bordit tĂ« Paqes” pĂ«r GazĂ«n

UASHINGTON, 16 janar /ATSH-AA/ – Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump, njoftoi tĂ« enjten formimin e njĂ« “Bordi tĂ« Paqes” pĂ«r Rripin e GazĂ«s.

“ËshtĂ« nder i madh pĂ«r mua tĂ« njoftoj se Bordi i Paqes Ă«shtĂ« formuar. AnĂ«tarĂ«t e Bordit do tĂ« shpallen sĂ« shpejti, por mund tĂ« them me siguri se Ă«shtĂ« bordi mĂ« i madh dhe mĂ« prestigjioz i mbledhur ndonjĂ«herĂ« nĂ« çdo kohĂ«, nĂ« çdo vend”, shkroi Trump nĂ« Truth Social.

I dĂ«rguari i SHBA-sĂ«, Steve Witkoff, njoftoi tĂ« mĂ«rkurĂ«n se faza e dytĂ« e njĂ« marrĂ«veshjeje armĂ«pushimi kishte filluar si pjesĂ« e planit 20-pikĂ«sh tĂ« Trump pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s nĂ« Gaza.

NĂ« njĂ« postim tĂ« veçantĂ«, Trump tha se faza tjetĂ«r e planit tĂ« tij “zyrtarisht” filloi.

“Si Kryetar i Bordit tĂ« Paqes, unĂ« po mbĂ«shtes njĂ« Qeveri Teknokratike Palestineze tĂ« sapoemĂ«ruar, Komitetin KombĂ«tar pĂ«r Administrimin e GazĂ«s, tĂ« mbĂ«shtetur nga PĂ«rfaqĂ«suesi i LartĂ« i Bordit, pĂ«r tĂ« qeverisur GazĂ«n gjatĂ« tranzicionit tĂ« saj. KĂ«ta udhĂ«heqĂ«s palestinezĂ« janĂ« tĂ« pĂ«rkushtuar pa u lĂ«kundur pĂ«r njĂ« tĂ« ardhme paqĂ«sore!” tha ai.

Trump tha se njĂ« “marrĂ«veshje gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se pĂ«r demilitarizimin” me Hamasin do tĂ« sigurohet me mbĂ«shtetjen e Egjiptit, TurqisĂ« dhe Katarit.

Ai tha se marrëveshja e propozuar do të kërkonte që grupi palestinez të dorëzonte armët e tij dhe të çmontonte rrjetin e tuneleve të tij.

“Hamasi duhet tĂ« pĂ«rmbushĂ« menjĂ«herĂ« angazhimet e tij, duke pĂ«rfshirĂ« kthimin e trupit tĂ« fundit nĂ« Izrael, dhe tĂ« vazhdojĂ« pa vonesĂ« drejt demilitarizimit tĂ« plotĂ«. Siç e kam thĂ«nĂ« mĂ« parĂ«, ata mund ta bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n e lehtĂ« ose nĂ« mĂ«nyrĂ«n e vĂ«shtirĂ«.

“Populli i GazĂ«s ka vuajtur mjaftueshĂ«m gjatĂ«. Koha ka ardhur tani”, shtoi ai.

Trump njoftoi një plan 20-pikësh në shtator që përshkruante një kornizë armëpushimi që përfshin lirimin e robërve izraelitë, tërheqjen e Izraelit nga Gaza, formimin e një administrate teknokratike dhe vendosjen e një force ndërkombëtare stabilizimi, së bashku me një kërkesë që Hamasi të çarmatoset.

Izraeli ka vrarë më shumë se 71.400 persona, shumica prej tyre gra dhe fëmijë, dhe ka plagosur mbi 171.300 në një ofensivë brutale që nga tetori 2023 që e la Gazën në rrënoja.

Pavarësisht një armëpushimi që filloi më 10 tetor, Izraeli ka vazhduar të sulmojë, duke vrarë 451 palestinezë dhe duke plagosur më shumë se 1.200, sipas Ministrisë së Shëndetësisë së Gazës.

The post SHBA – Trump njofton formimin e “Bordit tĂ« Paqes” pĂ«r GazĂ«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

NUUK – NjĂ« kontigjent ushtarak evropian mbĂ«rrin nĂ« GroenlandĂ« mes polemikave mbi tĂ« ardhmen e Artikut

NUUK, 15 janar /ATSH/ – NjĂ« kontingjent ushtarak francez me 15 trupa ka mbĂ«rritur nĂ« kryeqytetin e GroenlandĂ«s, Nuuk, ndĂ«rsa edhe disa shtete evropiane kanĂ« dĂ«rguar ushtarĂ« atje si pjesĂ« e njĂ« misioni, shkruan BBC.

Vendosja, e cila do të përfshijë gjithashtu personel nga Gjermania, Suedia, Norvegjia, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar, vjen ndërsa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, vazhdon të ushtrojë presion mbi pretendimin e tij për ishullin Arktik, i cili është një pjesë e Danimarkës.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, tha se kontingjenti fillestar do tĂ« pĂ«rforcohej sĂ« shpejti me “asete tokĂ«sore, ajrore dhe detare”.

Diplomati i lartĂ« Olivier Poivre d’Arvor e pa misionin si dĂ«rgimin e njĂ« sinjali tĂ« fortĂ« politik: “Ky Ă«shtĂ« njĂ« ushtrim i parë  ne do t’u tregojmĂ« SHBA-ve se NATO Ă«shtĂ« e pranishme atje”.

Lëvizja e personelit ushtarak vjen pasi ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës udhëtuan për në Uashington për një takim me zëvendëspresidentin e SHBA-së, JD Vance ditën e djeshme.

Pas takimit, Ministri i JashtĂ«m danez, Lars Lokke Rasmussen, tha se ndĂ«rsa bisedimet ishin konstruktive, mbeti njĂ« “mosmarrĂ«veshje themelore midis dy palĂ«ve dhe kritikoi pĂ«rpjekjen e Trump pĂ«r tĂ« blerĂ« GroenlandĂ«n’’.

NdĂ«rkohĂ«, Trump e dyfishoi pĂ«rpjekjen e tij pĂ«r ta vĂ«nĂ« GroenlandĂ«n nĂ«n kontrollin e SHBA-sĂ«, duke u thĂ«nĂ« gazetarĂ«ve nĂ« ZyrĂ«n Ovale: “Ne kemi nevojĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n pĂ«r sigurinĂ« kombĂ«tare”.

Edhe pse nuk e pĂ«rjashtoi pĂ«rdorimin e forcĂ«s, ai tha se ‘’mendonte se diçka mund tĂ« zgjidhet me DanimarkĂ«n’’.

“Problemi Ă«shtĂ« se nuk ka asgjĂ« qĂ« Danimarka mund tĂ« bĂ«jĂ« nĂ« lidhje me kĂ«tĂ« nĂ«se Rusia ose Kina duan tĂ« pushtojnĂ« GroenlandĂ«n, por ka gjithçka qĂ« mund tĂ« bĂ«jmĂ«. Ju e zbuluat kĂ«tĂ« javĂ«n e kaluar me VenezuelĂ«n”, theksoi ai.

Kryeministri polak Donald Tusk tha se Polonia nuk po planifikonte t’i bashkohej vendosjes ushtarake evropiane nĂ« GroenlandĂ«, por paralajmĂ«roi se çdo ndĂ«rhyrje ushtarake amerikane atje “do tĂ« ishte njĂ« katastrofĂ« politike”.

“NjĂ« konflikt ose pĂ«rpjekje pĂ«r aneksim tĂ« territorit tĂ« njĂ« anĂ«tari tĂ« NATO-s nga njĂ« anĂ«tar tjetĂ«r i NATO-s do tĂ« ishte fundi i botĂ«s siç e njohim ne – dhe qĂ« pĂ«r shumĂ« vite garantonte sigurinĂ« tonĂ«â€, tha ai nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp.

NdĂ«rkohĂ«, ambasada e RusisĂ« nĂ« BelgjikĂ« shprehu “shqetĂ«sim serioz” pĂ«r atĂ« qĂ« po zhvillohej nĂ« Arktik, duke akuzuar NATO-n pĂ«r ndĂ«rtimin e njĂ« pranie ushtarake atje “nĂ«n pretekstin e rremĂ« tĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nimi nĂ« rritje nga Moska dhe Pekini”.

Gjermania dërgoi sot një aeroplan transporti A400M në Nuuk me një kontingjent prej 13 ushtarësh, megjithëse zyrtarët thanë se ata do të qëndronin në Grenlandë vetëm deri të shtunën.   /os/

The post NUUK – NjĂ« kontigjent ushtarak evropian mbĂ«rrin nĂ« GroenlandĂ« mes polemikave mbi tĂ« ardhmen e Artikut appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

HAPËSIRË – Kina lĂ«shon satelit pĂ«r zbulim nĂ« distancĂ«

PEKIN, 15 janar /ATSH-AA/ – Kina tĂ« enjten lĂ«shoi me sukses nĂ« hapĂ«sirĂ« njĂ« satelit pĂ«r zbulim nĂ« distancĂ« pĂ«rmes njĂ« rakete bartĂ«se “Long March-2C”.

Sipas China Science, e drejtuar nga gazeta People’s Daily, raketa u lĂ«shua nga Qendra e LĂ«shimit tĂ« SatelitĂ«ve Jiuquan nĂ« veriperĂ«ndim tĂ« KinĂ«s.

Ky lĂ«shim shĂ«noi misionin e 626-tĂ« tĂ« fluturimit tĂ« serisĂ« sĂ« raketave bartĂ«se “Long March”.  /os/

The post HAPËSIRË – Kina lĂ«shon satelit pĂ«r zbulim nĂ« distancĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Shitjet globale tĂ« automjeteve elektrike arritĂ«n nivel rekord nĂ« 2025-Ă«n

LONDËR, 15 janar /ATSH-AA/ – Shitjet globale tĂ« automjeteve elektrike (EV) arritĂ«n nĂ« 20.7 milionĂ« vitin e kaluar duke shĂ«nuar nivel rekord me rritje prej 20 pĂ«r qind, njoftoi sot kompania kĂ«rkimore Benchmark me seli nĂ« LondĂ«r.

Shitjet e automjeteve elektrike arritën në 12.9 milionë njësi në Kinë, duke u rritur me 17 për qind, 4.3 milionë në Evropë, duke u rritur me 33 për qind, 1.8 milionë në Amerikën e Veriut, duke rënë me 4 për qind dhe 1.7 milionë në pjesën tjetër të botës, duke u rritur me 48 për qind.

Në njoftimin për mediat të kompanisë Benchmark thuhet se 20.7 milionë njësi u shitën në nivel global në segmentin e makinave të pasagjerëve dhe automjeteve të lehta. Në Evropë, tregu i automjeteve elektrike u rrit me 33 për qind, me një rritje prej 31 për qind që erdhi nga automjetet elektrike me bateri (BEV) dhe 38 për qind nga automjetet elektrike hibride me prizë (PHEV) gjatë së njëjtës periudhë.

Tregu evropian i automjeteve elektrike u shënua nga një vit ndryshimesh legjislative, pasi objektivat e BE-së për emetimet e gazrave u zbutën gjatë gjithë vitit. Gjatë vitit 2025, shitjet e automjeteve elektrike u përshpejtuan në disa tregje të mëdha. Vendet me vëllim të madh si Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar u rritën me 48 për qind, gjegjësisht 27 për qind.

“Viti 2025 ishte vit i trazuar pĂ«r tregun e automjeteve elektrike nĂ« AmerikĂ«n e Veriut. NĂ« SHBA, eliminimi i kredive federale tatimore mĂ« 30 shtator 2025, sĂ« bashku me uljen nĂ« zero tĂ« gjobave tĂ« standardeve CAFE dhe futjen e politikave proteksioniste qĂ« synojnĂ« vendosjen nĂ« treg tĂ« prodhimit dhe zinxhirĂ«ve tĂ« furnizimit tĂ« automjeteve, e dobĂ«suan ndjeshĂ«m momentumin e tregut”, thuhet mĂ« tej.

“Si rezultat, shitjet e automjeteve elektrike nĂ« SHBA u rritĂ«n vetĂ«m me 1 pĂ«r qind nĂ« vitin 2025. Mes kĂ«tyre ndryshimeve, tregu kanadez performoi dobĂ«t pas heqjes sĂ« subvencioneve nĂ« fillim tĂ« vitit 2025, duke bĂ«rĂ« qĂ« shitjet e automjeteve elektrike tĂ« bien me 41 pĂ«r qind gjatĂ« vitit”, tha kompania nĂ« njoftim.

Shitjet e automjeteve elektrike në Meksikë u rritën me 29 për qind, me pjesën më të madhe të kësaj rritjeje të nxitur nga importet e automjeteve elektrike kineze. Në Kinë, tregu i automjeteve elektrike u rrit me 17 për qind në vitin 2025 krahasuar me vitin 2024, me automjetet elektrike me energji elektrike që u rritën me 26 për qind dhe automjetet elektrike me energji elektrike me 6 për qind gjatë së njëjtës periudhë.

Rritja nga viti në vit u ngadalësua ndjeshëm në tremujorin e fundit të vitit 2025, duke arritur vetëm 4 për qind krahasuar me tremujorin e fundit të vitit 2024. Shitjet e automjeteve elektrike në gjysmën e parë të vitit 2025 u rritën me 33 për qind nga viti në vit.

Në pjesën tjetër të botës, një numër i konsiderueshëm rajonesh shënuan prani të fortë të importeve kineze të automjeteve elektrike, përfshirë Azinë Juglindore që pothuajse u dyfishua nga viti në vit dhe në tre muajt e fundit të mesatares së vitit 2025 u shitën mbi 55 mijë automjete elektrike në muaj krahasuar me mesataren prej 32 mijë automjetesh elektrike në muaj në tre muajt e fundit të vitit 2024.   /os/

The post FOKUS – Shitjet globale tĂ« automjeteve elektrike arritĂ«n nivel rekord nĂ« 2025-Ă«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

LONDËR – BM-DanimarkĂ«, operacione tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta ushtarake nĂ« GreonlandĂ«

LONDËR, 15 janar /ATSH-DPA/ – Britania e Madhe ka dĂ«rguar njĂ« oficer ushtarak nĂ« GroenlandĂ«, ndĂ«rsa Danimarka po rrit praninĂ« e saj ushtarake nĂ« Arktik dhe Veriun e LargĂ«t, mes thirrjeve tĂ« pĂ«rsĂ«ritura nga presidenti i SHBA-sĂ« Donald Trump qĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« marrin kontrollin e territorit.

Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, tha tĂ« mĂ«rkurĂ«n se operacioni i pĂ«rbashkĂ«t do tĂ« pĂ«rfshijĂ« disa vende aleate, duke paralajmĂ«ruar se “askush nuk mund tĂ« parashikojĂ« se çfarĂ« do tĂ« ndodhĂ« nesĂ«r”.

Downing Street konfirmoi se njĂ« oficer ushtarak britanik Ă«shtĂ« dĂ«rguar me kĂ«rkesĂ« tĂ« DanimarkĂ«s pĂ«r t’u bashkuar me njĂ« grup zbulimi pĂ«rpara njĂ« stĂ«rvitjeje tĂ« planifikuar ‘’Arctic Endurance’.

“Ne ndajmĂ« shqetĂ«simin e presidentit Trump pĂ«r sigurinĂ« e Veriut tĂ« LargĂ«t. Dhe kjo Ă«shtĂ« pjesĂ« e angazhimit tĂ« NATO-s pĂ«r tĂ« forcuar sigurinĂ« nĂ« Veriun e LargĂ«t”, theksoi njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s.

“Ne do tĂ« intensifikojmĂ« angazhimin tonĂ« me ushtrime mĂ« intensive pĂ«r tĂ« penguar agresionin rus dhe aktivitetet kineze”, shtoi ai.

Gjermania, Suedia, Norvegjia dhe Franca kanĂ« konfirmuar se do tĂ« dĂ«rgojnĂ« personel nĂ« misionin e pĂ«rbashkĂ«t, i cili synon tĂ« zhvillojĂ« mĂ« tej bashkĂ«punimin pĂ«r tĂ« forcuar sigurinĂ« rajonale dhe “tĂ« forcojĂ« aftĂ«sinĂ« tonĂ« pĂ«r tĂ« vepruar nĂ« zonĂ«â€, tha Ministria daneze e Mbrojtjes nĂ« njĂ« deklaratĂ«.

Shqetësimet e ripërtërira për sigurinë vijnë mes presionit të ripërtërirë nga Trump, i cili ka këmbëngulur prej kohësh që Shtetet e Bashkuara duhet të marrin kontrollin e Grenlandës për të parandaluar Rusinë ose Kinën nga fitimi i kontrollit të territorit.  /os/

 

The post LONDËR – BM-DanimarkĂ«, operacione tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta ushtarake nĂ« GreonlandĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

KOMENT – A ka gjasa tĂ« pĂ«rfundojĂ« kĂ«tĂ« vit lufta Rusi-UkrainĂ«?

KIEV, 14 janar /ATSH/ – Sigurisht qĂ« dua qĂ« e gjithĂ« kjo tĂ« pĂ«rfundojĂ« sa mĂ« shpejt, por
 mĂ« duket se do tĂ« vazhdojĂ« edhe pĂ«r njĂ« kohĂ«. deklaroi njĂ« ushtar ukrainas, pranĂ« njĂ« pozicioni afĂ«r frontit, majin e kaluar, i cili dha vetĂ«m emrin e tij, Petro.

“Nuk do tĂ« ketĂ« armĂ«pushim
 Gjithçka tregon se lufta do tĂ« vazhdojĂ«â€, tha njĂ« tjetĂ«r pjesĂ«tar i njĂ«sisĂ« sĂ« tij, Oleksandr. Ai shtoi se, tĂ« paktĂ«n, Rusia dukej e vendosur tĂ« merrte pjesĂ«n e rajonit ukrainas tĂ« Donjeckut, qĂ« mbetet nĂ«n kontrollin e Kievit.

TetĂ« muaj mĂ« vonĂ«, nuk ka armĂ«pushim, e lĂ«re mĂ« njĂ« paqe tĂ« qĂ«ndrueshme. Rusia, pavarĂ«sisht luftimeve intensive dhe vdekjeprurĂ«se, nuk ka arritur ta pushtojĂ« Donjeckun nĂ« tĂ«rĂ«si — njĂ« nga objektivat e saj themelore — dhe analistĂ«t thonĂ« se konflikti mĂ« i madh nĂ« EvropĂ« qĂ« nga Lufta e DytĂ« BotĂ«rore ka pak gjasa tĂ« pĂ«rfundojĂ« nĂ« vitin 2026.

“AsnjĂ« nga kushtet pĂ«r njĂ« zgjidhje pĂ«rfundimtare tĂ« konfliktit nuk Ă«shtĂ« nĂ« vend”, i tha REL-it Ruth Deyermond, pedagoge e lartĂ« nĂ« Departamentin e Studimeve tĂ« LuftĂ«s nĂ« King’s College London. “As Ukraina dhe as Rusia nuk duken nĂ« njĂ« pozitĂ« pĂ«r tĂ« arritur njĂ« fitore pĂ«rfundimtare nĂ« fushĂ«betejĂ« dhe, megjithĂ«se tĂ« dyja janĂ« nĂ«n presion tĂ« konsiderueshĂ«m, asnjĂ«ra nuk duket se ka gjasa tĂ« shembet”.

Presidenti rus, Vladimir Putin, nisi pushtimin e plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022, me pritjen që Ukraina do të nënshtrohej shpejt. Gati katër vjet më vonë, forcat ruse mbajnë më pak territor ukrainas sesa në javët e para të sulmit.

NĂ« kĂ«mbĂ«, me motorĂ« dhe madje edhe me kuaj kur balta pengon mjetet, ato po pĂ«rparojnĂ« ngadalĂ« dhe me njĂ« kosto tĂ« jashtĂ«zakonshme nĂ« viktima — por Kievi ende kontrollon pjesĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« Donjeckut, Zaporizhias dhe Hersonit, tre nga pesĂ« rajonet ukrainase qĂ« Moska pretendon pa bazĂ« se tani janĂ« ruse.

Në të dyja palët së bashku, lufta ka vrarë ose plagosur më shumë se 1.5 milion luftëtarë, sipas vlerësimeve të inteligjencës perëndimore. Sulmet ajrore të pandërprera ruse në mbarë Ukrainën kanë vrarë ose plagosur dhjetëra mijëra civilë dhe kanë shkatërruar infrastrukturën energjetike dhe elektrike të vendit.

Pengesa kryesore pĂ«r paqen nĂ« vitin 2026 Ă«shtĂ« Rusia, e cila “duket se nuk ka asnjĂ« interes pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund luftimeve, e lĂ«re mĂ« luftĂ«s”, tha Deyermond.

Presidenti amerikan, Donald Trump, e nisi mandatin e tij tĂ« dytĂ« nĂ« janar tĂ« vitit tĂ« kaluar duke e pasur ndĂ«rmjetĂ«simin pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s lart nĂ« agjendĂ«n e tij. NĂ« njĂ« vorbull diplomacie gjatĂ« muajve tĂ« fundit, Ukraina, mbĂ«shtetĂ«sit e saj evropianĂ« dhe Shtetet e Bashkuara janĂ« afruar drejt njĂ« marrĂ«veshjeje pĂ«r njĂ« plan paqeje.

Qëndrime të ashpra

MegjithatĂ«, shanset pĂ«r sukses janĂ« errĂ«suar vazhdimisht nga pyetja nĂ«se Rusia do tĂ« bĂ«nte ndonjĂ« lĂ«shim nĂ« çështje kyçe si territori — veçanĂ«risht nĂ« Donbas, por edhe gjetkĂ« — dhe qĂ«ndrimi i saj ndaj garancive tĂ« sigurisĂ« pĂ«r Kievin, veçanĂ«risht kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r praninĂ« e mundshme tĂ« ushtarĂ«ve perĂ«ndimorĂ« nĂ« terren nĂ« UkrainĂ«. MosmarrĂ«veshjet pĂ«r centralin bĂ«rthamor tĂ« Zaporizhias, tĂ« pushtuar nga Rusia, janĂ« njĂ« tjetĂ«r pikĂ« ngecjeje.

JavĂ«t nĂ« vijim mund tĂ« sjellin mĂ« shumĂ« qartĂ«si “teksa negociatat e paqes stabilizohen. Duket se SHBA-ja, Ukraina dhe Evropa mund tĂ« gjejnĂ« gjuhĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, por Rusia nuk Ă«shtĂ« e gatshme tĂ« bĂ«jĂ« lĂ«shime”, i tha REL-it Mark Cancian, ekspert ushtarak nĂ« QendrĂ«n pĂ«r Studime Strategjike dhe NdĂ«rkombĂ«tare nĂ« Uashington. “QĂ«llimet e tyre tĂ« deklaruara janĂ« krejtĂ«sisht tĂ« papranueshme pĂ«r cilĂ«ndo nga palĂ«t e tjera. KĂ«mbĂ«ngulja e tyre buron nga besimi se po fitojnĂ«â€.

Mes raportimeve për përparim në bisedimet e fundit që përfshijnë Ukrainën dhe Perëndimin, Rusia, nëse ka sinjalizuar diçka, ka treguar një vijë edhe më të ashpër.

NĂ« fakt, zĂ«dhĂ«nĂ«si i Kremlinit, Dmitry Peskov, deklaroi hapur se Moska do ta “ashpĂ«rsojĂ« [pozicionin e saj] negociues” pasi Rusia akuzoi UkrainĂ«n pĂ«r nisjen e njĂ« sulmi tĂ« madh me dronĂ« ndaj njĂ« prej rezidencave tĂ« Putinit. Kievi e mohoi kĂ«tĂ«, dhe Trump — pasi fillimisht sugjeroi se e besonte kur Putini ia tha kĂ«tĂ« nĂ« njĂ« bisedĂ« telefonike — mĂ« vonĂ« pĂ«rsĂ«riti pĂ«rfundimin e CIA-s se as presidenti rus dhe as rezidenca e tij nuk ishin shĂ«njestruar.

Putini pĂ«rdori njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp mĂ« 19 dhjetor, njĂ« fjalim tĂ« Vitit tĂ« Ri dhe njĂ« paraqitje gjatĂ« Krishtlindjeve Ortodokse pĂ«r tĂ« sinjalizuar se Rusia Ă«shtĂ« e pĂ«rqendruar te fitorja, jo te paqja. Ai lavdĂ«roi ushtarĂ«t rusĂ« nĂ« fjalimet e tij mĂ« 31 dhjetor dhe mĂ« 7 janar, kur tha se ata ishin nĂ« njĂ« “mision tĂ« shenjtĂ«â€, si ai i Jezu Krishtit. Ai nuk pĂ«rmendi paqen.

“Pozicioni parazgjedhor i Putinit mbetet vazhdimi i luftĂ«s, bazuar nĂ« operacionet nĂ« terren dhe udhĂ«zimet pĂ«r komandantĂ«t e tij, tĂ« cilĂ«t mbeten tĂ« pĂ«rkushtuar ndaj operacioneve sulmuese kundĂ«r tĂ« katĂ«r rajoneve ukrainase [qĂ« Rusia pretendon pĂ«rveç KrimesĂ«] — Luhansk, Donjeck, Zaporizhia, Herson — nĂ« vitin 2026”, tha Dara Massicot, bashkĂ«punĂ«tore e lartĂ« nĂ« Carnegie Endowment for International Peace dhe eksperte pĂ«r ushtrinĂ« ruse.

“Putini vazhdon tĂ« pretendojĂ« ‘Donbasin dhe Novorossiyan’”, tha ajo, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se ai pĂ«rdori njĂ« term polemik qĂ« i referohet sundimit tĂ« RusisĂ« perandorake mbi pjesĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« UkrainĂ«s lindore dhe jugore.

Sigurisht, Putini njihet për retorikë të ashpër dhe nuk është i panjohur për përdorimin e fjalëve bombastike publike për të fshehur një qasje më pragmatike ose të nuancuar, shkruan REL.  /os/

The post KOMENT – A ka gjasa tĂ« pĂ«rfundojĂ« kĂ«tĂ« vit lufta Rusi-UkrainĂ«? appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – OBSH: Rritni taksat mbi alkoolin, duhanin dhe pijet me sheqer

GJENEVË, 14 janar /ATSH-ANSA/ – Taksa deri nĂ« 50% deri nĂ« vitin 2035. ËshtĂ« kjo kĂ«rkesa e OrganizatĂ«s BotĂ«rore e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« e cila vazhdon tĂ« kĂ«rkojĂ« taksa mĂ« tĂ« larta mbi alkoolin, pijet me sheqer dhe duhanin, tre produkte tĂ« dĂ«mshme pĂ«r shĂ«ndetin, shkruan salute.eu.

Sipas OBSH ritja e taksave zvogëlon konsumin, pasuron arkën qeveritare dhe i dekurajon të rinjtë që të fillojnë.

Megjithatë, çmimet e alkoolit dhe pijeve me sheqer po bien, pjesërisht për shkak të politikave në shumë vende të cilat theksojnë se përdorimi i tyre çon në sëmundje: diabeti i tipit 2, sëmundjet kardiovaskulare, obeziteti dhe kanceri.

Rritja e taksave pĂ«r tĂ« rritur koston e kĂ«tyre produkteve Ă«shtĂ« mĂ«nyra e duhur pĂ«r tĂ« ulur shpejt konsumin dhe pĂ«r tĂ« ndaluar pĂ«rhapjen e sĂ«mundjeve nĂ« zhvillim – sĂ«mundje qĂ« mund tĂ« shmangen me stile jetese tĂ« shĂ«ndetshme.

Lidhja midis pijeve me sheqer dhe diabetit mund të varet nga mikrobioma e zorrëve.

Kjo është arsyeja pse OBSH po propozon taksa deri në 50% deri në vitin 2035.

Dy Raportet Globale të publikuara së fundmi, të paraqitura nga Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së Tedros Adhanom Ghebreyesus, flasin qartë: Taksat duhet të përshtaten me kontekstin e secilit vend, ato janë e vetmja mënyrë e zbatueshme për të ulur kostot njerëzore të sëmundjeve të parandalueshme duke ulur ndjeshëm, nëse jo duke i eliminuar, këto tre produkte nga jeta e banorëve të planetit.

“Taksat janĂ« njĂ« nga mjetet mĂ« me ndikim qĂ« kemi pĂ«r tĂ« promovuar shĂ«ndetin dhe pĂ«r tĂ« parandaluar sĂ«mundjet”, theksoi Ghebreyesus.

‘’Duke i rritur ato nĂ« produkte si duhani, alkooli dhe pijet me sheqer, qeveritĂ« jo vetĂ«m qĂ« mund tĂ« zvogĂ«lojnĂ« konsumin e pashĂ«ndetshĂ«m, por edhe tĂ« zhbllokojnĂ« fonde pĂ«r shĂ«rbimet thelbĂ«sore shĂ«ndetĂ«sore. Nuk Ă«shtĂ« njĂ« zgjidhje e lehtĂ«, por Ă«shtĂ« rruga mĂ« efektive’’, shton ai.  /os/

The post FOKUS – OBSH: Rritni taksat mbi alkoolin, duhanin dhe pijet me sheqer appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

DOHA – SHBA transferon njĂ« pjesĂ« tĂ« personelit tĂ« bazĂ«s nĂ« Katar

DOHA, 14 janar /ATSH-ANSA/ – Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s i kanë  kĂ«rkuar personelit amerikan tĂ« largohen nga Baza Ajrore Amerikane al-Udeid nĂ« Katar.

Baza e Katarit është baza më e madhe amerikane në Lindjen e Mesme dhe strehon 10 000 trupa.

Në pritje të sulmeve të SHBA-së ndaj Iranit në qershor, disa personel u transferuan nga bazat amerikane në Lindjen e Mesme.   /os/

The post DOHA – SHBA transferon njĂ« pjesĂ« tĂ« personelit tĂ« bazĂ«s nĂ« Katar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

PARIS – Macron: Pasoja tĂ« papara nĂ«se shkelet sovraniteti i GrenlandĂ«s

PARIS, 14 janar /ATSH-ANSA/ – NjĂ« shkelje e sovranitetit tĂ« GroenlandĂ«s do tĂ« kishte pasoja tĂ« pashembullta, paralajmĂ«roi presidenti francez Emmanuel Macron, para takimit tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave nĂ« Pallatin Elysee.

“Ne nuk i nĂ«nvlerĂ«sojmĂ« deklaratat e Trump pĂ«r GroenlandĂ«n, por nĂ«se shkelet sovraniteti i njĂ« vendi evropian dhe aleat, pasojat do tĂ« ishin tĂ« pashembullta”, shtoi ai.

‘’Franca po e ndjek situatĂ«n me vĂ«mendjen mĂ« tĂ« madhe dhe veprimi i saj do tĂ« jetĂ« nĂ« solidaritet tĂ« plotĂ« me DanimarkĂ«n dhe sovranitetin e saj”, shtoi presidenti.   /os/

 

The post PARIS – Macron: Pasoja tĂ« papara nĂ«se shkelet sovraniteti i GrenlandĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

KARAKAS – Venezuela: TĂ« ardhurat nga nafta tĂ« destinuara pĂ«r kujdesin shĂ«ndetĂ«sor

KARAKAS, 14 janar /ATSH-ANSA/ – TĂ« ardhurat nga shitjet e naftĂ«s do tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r tĂ« rimĂ«kĂ«mbur dhe ristrukturuar sistemin e kujdesit shĂ«ndetĂ«sor tĂ« vendit, deklaroi presidentja e pĂ«rkohshme e VenezuelĂ«s, Delcy RodrĂ­guez.

PamvarĂ«sisht kĂ«saj deklarate Shtetet e Bashkuara kanĂ« deklaruar  se do tĂ« kontrollojnĂ« shitjet e naftĂ«s bruto pĂ«r njĂ« periudhĂ« “tĂ« pacaktuar” dhe ato do tĂ« administrohen nga Uashingtoni.

Në një fjalim të shkurtër të transmetuar në kanalin shtetëror VTV, Rodríguez tha se po punon për një plan të veçantë për sektorin e kujdesit shëndetësor, i cili është goditur nga vite krize, dhe se angazhimi i parë është që çdo dollar që hyn në Venezuelë nga industria e naftës dhe gazit do të përdoret për të përmbushur nevojat e sistemit të kujdesit shëndetësor.   /os/

 

The post KARAKAS – Venezuela: TĂ« ardhurat nga nafta tĂ« destinuara pĂ«r kujdesin shĂ«ndetĂ«sor appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Toyota mbetet lider botĂ«ror pĂ«r tĂ« gjashtin vit radhazi

TOKIO, 14 janar /ATSH-ANSA/ – Gjiganti i automjeteve Toyota konfirmohet lidership global nĂ« vitin 2025, duke ruajtur pozicionin e saj si prodhuesi i makinave me vĂ«llimet mĂ« tĂ« larta tĂ« shitjeve pĂ«r tĂ« gjashtin vit radhazi.

Sipas të dhënave të publikuara nga Shoqata Evropiane e Prodhuesve të Automobilave, midis janarit dhe nëntorit, prodhuesi japonez i makinave regjistroi 10.32 milionë automjete në nivel global, ndërsa rivali i tij kryesor, Volkswagen, shiti 8.98 milionë njësi në 12 muajt e vitit 2025, një rënie prej 0.5% krahasuar me vitin e kaluar.

Ngadalësimi i Volkswagen shpjegohet kryesisht nga vështirësitë në tregjet kryesore, shpjegon raporti.

Në Kinë, tregu i saj kryesor i eksportit, dërgesat ranë me 8% në afërsisht 2.69 milionë automjete, të shtrënguara nga konkurrenca në rritje nga prodhuesit vendas, gjithnjë e më konkurrues në teknologji dhe efikasitet.

Në Shtetet e Bashkuara, ndikimi u përkeqësua nga tarifat e rivendosura nga administrata Donald Trump, të cilat shkaktuan një rënie prej 10.4% të shitjeve.

Nga ana e saj, Toyota ka ruajtur kurorën e saj që nga viti 2020, pjesërisht falë përfshirjes në shifrat e saj të konsoliduara të filialeve Daihatsu Motor, e specializuar në makinat e qytetit, dhe Hino Motors, një lider në automjetet e lehta dhe të rënda komerciale.

Kjo strategji hibride-elektrike, më pak e varur nga automjetet plotësisht elektrike sesa rivalët e saj evropianë, duket se vazhdon të japë fryte në preferencat e konsumatorëve.   /os/

 

The post FOKUS – Toyota mbetet lider botĂ«ror pĂ«r tĂ« gjashtin vit radhazi appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

DEMOGRAFI – INSEE: MigrantĂ«t rritĂ«n lehtĂ«sisht popullsinĂ« e FrancĂ«s

PARIS, 13 janar /ATSH-ANSA/ – Popullsia e FrancĂ«s u rrit pak nĂ« vitin 2025, nĂ« 69.1 milionĂ«, falĂ« kontributit vendimtar tĂ« emigracionit, sipas njĂ« raporti tĂ« publikuar sot nga INSEE, Instituti KombĂ«tar i Statistikave.

INSEE konfirmoi një tjetër gjetje që ka dalë në javët e fundit: në vitin 2025, numri i vdekjeve tejkaloi numrin e lindjeve, një shifër që nuk është parë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.

Që nga 1 janari 2026, pothuaj 69.1 milionë njerëz jetonin në Francë, përfshirë 2.3 milionë në vendet  jashtë shtetit.

‘’Popullsia e FrancĂ«s u rrit me 0.25% krahasuar me vitin e kaluar, me njĂ« “ritĂ«m pak mĂ« tĂ« ngadaltĂ« se ai i vĂ«rejtur nĂ« dy vitet e fundit”, deklaroi nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp drejtuesja e studimeve demografike tĂ« INSEE, Sylvie Le Minez.

Por për herë të parë që nga viti 1944, rritja e popullsisë është për shkak vetëm të migrimit, i vlerësuar në 176 000 njerëz më shumë.  /os/

 

The post DEMOGRAFI – INSEE: MigrantĂ«t rritĂ«n lehtĂ«sisht popullsinĂ« e FrancĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

RUSI – Gazprom ka furnizuar mĂ« shumĂ« gaz natyror nĂ« KinĂ« sesa nĂ« EvropĂ« nĂ« vitin 2025

MOSKË, 13 janar /ATSH-AA/ – Kompania ruse e energjisĂ« Gazprom njoftoi se vitin e kaluar, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, furnizoi mĂ« shumĂ« gaz natyror nĂ« KinĂ« sesa nĂ« EvropĂ«.

Gazprom tha se kompania vazhdoi të shesë gaz natyror në vendet fqinje në vitin 2025.

Thuhet se kompania rriti dërgesat e saj të gazit natyror në Kazakistan, Uzbekistan dhe Kirgistan me 22,2 për qind vitin e kaluar dhe në Gjeorgji me 40,4 për qind.

Rreth 38,8 miliardë metra kub gaz natyror iu furnizuan Kinës nëpërmjet tubacionit Power of Siberia gjatë kësaj periudhe.

Gazprom, pjesa e tregut e të cilit në Evropë është zvogëluar ndjeshëm për shkak të sanksioneve perëndimore, po ndërmerr hapa për të zhvilluar bashkëpunimin me vendet aziatike për të kompensuar humbjet e saj në sektorin e energjisë.

Përveç tubacionit Power of Siberia, Gazprom po punon edhe në Projektin Power of Siberia 2, i cili është planifikuar të furnizojë gazin rus në Kinë nëpërmjet Mongolisë me një kapacitet vjetor prej 50 miliardë metrash kub.   /os/

The post RUSI – Gazprom ka furnizuar mĂ« shumĂ« gaz natyror nĂ« KinĂ« sesa nĂ« EvropĂ« nĂ« vitin 2025 appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌