❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Pse tĂ« sĂ«murĂ«t me skizofreni dĂ«gjojnĂ« zĂ«ra? Studimi zbulon nga vjen “tingulli” dhe si reagon truri

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Një studim australian ka dhënë prova të reja mbi arsyen pse njerëzit me skizofreni përjetojnë halucinacione dëgjimore (dëgjim zërash)

Hulumtimi i ri, i udhĂ«hequr nga psikologĂ«t e Universitetit tĂ« Uellsit tĂ« Ri Jugor (UNSW) nĂ« Sidnei, ofron deri tani provat mĂ« tĂ« qarta se “zĂ«rat” te skizofrenia mund tĂ« lindin nga njĂ« çrregullim nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si truri e njeh zĂ«rin e vet tĂ« brendshĂ«m. Studimi sugjeron se truri mund tĂ« keqidentifikojĂ« mendimet e brendshme si tinguj qĂ« vijnĂ« nga bota e jashtme.

Punimi u botua nĂ« revistĂ«n shkencore “Schizophrenia Bulletin” dhe thekson gjithashtu njĂ« rrugĂ« tĂ« mundshme drejt identifikimit tĂ« shĂ«nuesve biologjikĂ« (biomarkerĂ«ve) tĂ« skizofrenisĂ«, njĂ« hap shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, pasi aktualisht nuk ekzistojnĂ« analiza gjaku, skanime tĂ« trurit apo teste laboratorike qĂ« mund ta konfirmojnĂ« pa dyshim kĂ«tĂ« diagnozĂ«.

Profesori Thomas Whitford nga Shkolla e PsikologjisĂ« nĂ« UNSW ka studiuar prej vitesh mĂ«nyrĂ«n se si funksionon “tĂ« folurit e brendshĂ«m” te njerĂ«zit e shĂ«ndetshĂ«m dhe te ata qĂ« jetojnĂ« me çrregullime tĂ« spektrit tĂ« skizofrenisĂ«.

“TĂ« folurit e brendshĂ«m Ă«shtĂ« zĂ«ri nĂ« kokĂ«n tuaj qĂ« rrĂ«fen nĂ« heshtje mendimet, planet apo veprimet tuaja. Shumica e njerĂ«zve e pĂ«rjetojnĂ« rregullisht kĂ«tĂ«, shpesh pa e vĂ«nĂ« re, edhe pse ka individĂ« qĂ« raportojnĂ« se nuk e kanĂ« fare kĂ«tĂ« pĂ«rvojĂ«â€, shpjegon Whitford.

Ai shton: “Hulumtimi ynĂ« tregon se, kur ne flasim, qoftĂ« edhe vetĂ«m nĂ« mendje, njĂ« pjesĂ« e trurit qĂ« pĂ«rpunon tingujt e jashtĂ«m bĂ«het mĂ« pak aktive. Kjo ndodh sepse truri parashikon tingullin e zĂ«rit tonĂ«. Por te njerĂ«zit qĂ« dĂ«gjojnĂ« zĂ«ra, ky mekanizĂ«m parashikimi duket se nuk funksionon siç duhet, ndaj truri reagon sikur zĂ«ri po vjen nga dikush tjetĂ«r”, transmeton Telegrafi.

Valët e trurit konfirmojnë një teori 50-vjeçare

Sipas profesorit Whitford, këto gjetje mbështesin fuqishëm një teori që ka ekzistuar prej dekadash në fushën e shëndetit mendor: se halucinacionet dëgjimore në skizofreni mund të vijnë nga keqinterpretimi i të folurit të brendshëm si të folur të jashtëm.

“Kjo ide ka ekzistuar prej 50 vjetĂ«sh, por ka qenĂ« shumĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u testuar, sepse tĂ« folurit e brendshĂ«m Ă«shtĂ«, nga natyra, njĂ« proces privat”, thekson ai.

PĂ«r ta matur kĂ«tĂ«, studiuesit pĂ«rdorĂ«n EEG (elektroencefalogram), njĂ« metodĂ« qĂ« regjistron aktivitetin elektrik tĂ« trurit. Edhe pse nuk mund ta “dĂ«gjojmĂ«â€ tĂ« folurin e brendshĂ«m, truri gjithsesi reagon ndaj tij.

Te njerëzit e shëndetshëm, përdorimi i të folurit të brendshëm shkakton të njëjtën ulje të aktivitetit të trurit si kur ata flasin me zë të lartë, një shenjë se truri e njeh tingullin si të vetin.

“Por te njerĂ«zit qĂ« dĂ«gjojnĂ« zĂ«ra, kjo ulje e aktivitetit nuk ndodh. PĂ«rkundrazi, truri i tyre reagon edhe mĂ« fort ndaj tĂ« folurit tĂ« brendshĂ«m, sikur ai tĂ« vinte nga dikush tjetĂ«r. Kjo mund tĂ« shpjegojĂ« pse kĂ«ta zĂ«ra duken kaq realĂ«â€, thotĂ« Whitford.

Si u testua mekanizmi i parashikimit të trurit

Studiuesit ndanë pjesëmarrësit në tre grupe:

  • 1.55 persona me skizofreni qĂ« kishin pĂ«rjetuar halucinacione dĂ«gjimore nĂ« javĂ«n e fundit.
  • 2.44 persona me skizofreni qĂ« ose nuk kishin pasur kurrĂ« halucinacione dĂ«gjimore, ose nuk i kishin pĂ«rjetuar kohĂ«t e fundit.
  • 3.43 persona tĂ« shĂ«ndetshĂ«m pa histori skizofrenie.

TĂ« gjithĂ« pjesĂ«marrĂ«sit mbanin njĂ« kapĂ« EEG ndĂ«rsa dĂ«gjonin tinguj pĂ«rmes kufjeve. NĂ« momente tĂ« caktuara, atyre u kĂ«rkohej qĂ« nĂ« heshtje tĂ« imagjinonin se po shqiptonin rrokjet “bah” ose “bih”, ndĂ«rkohĂ« qĂ« dĂ«gjonin njĂ«rĂ«n prej tyre nĂ« kufje, pa e ditur paraprakisht nĂ«se tingulli i dĂ«gjuar do tĂ« pĂ«rputhej me atĂ« tĂ« imagjinuar.

ÇfarĂ« ndodhi?

Te njerëzit e shëndetshëm, aktiviteti i trurit u ul kur rrokja e imagjinuar përputhej me atë që dëgjonin. Kjo ndodhi në korteksin dëgjimor, pjesën e trurit përgjegjëse për përpunimin e tingujve dhe të folurit. Ky është një tregues se truri e parashikoi saktë tingullin.

Te njerëzit me halucinacione të fundit, ndodhi e kundërta: aktiviteti i trurit u rrit kur tingulli i imagjinuar përputhej me atë të dëgjuar. Kjo sugjeron se mekanizmi i parashikimit të trurit është i dëmtuar.

“Ky efekt i kundĂ«rt tregon se truri i tyre mund tĂ« mos e njohĂ« mĂ« zĂ«rin e brendshĂ«m si tĂ« vetin, duke e interpretuar gabimisht si zĂ« tĂ« jashtĂ«m”, shpjegon Whitford.

Grupi i dytë (njerëzit me skizofreni pa halucinacione të fundit) tregoi një reagim të ndërmjetëm mes grupit të shëndetshëm dhe atij me halucinacione.

ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo pĂ«r studimin e skizofrenisĂ«?

Studiuesit theksojnë se këto rezultate ofrojnë provën më të fortë deri më tani se njerëzit me skizofreni mund të përjetojnë mendimet e tyre sikur të ishin zëra të jashtëm.

“GjithmonĂ« ka qenĂ« njĂ« teori bindĂ«se se njerĂ«zit nĂ« fakt po dĂ«gjojnĂ« mendimet e tyre tĂ« folura me zĂ«, por ky studim ofron testin mĂ« tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« dhe mĂ« tĂ« fortĂ« deri tani”, thotĂ« Whitford.

Në të ardhmen, ekipi kërkimor synon të testojë nëse ky model i reagimit të trurit mund të përdoret për të parashikuar se kush mund të zhvillojë psikozë.

Nëse kjo rezulton e suksesshme, mund të mundësojë:

  • identifikimin mĂ« tĂ« hershĂ«m tĂ« personave me rrezik tĂ« lartĂ«,
  • fillimin mĂ« tĂ« shpejtĂ« tĂ« trajtimit,
  • dhe potencialisht parandalimin e pĂ«rkeqĂ«simit tĂ« simptomave.

“Kjo masĂ« ka potencial tĂ« madh pĂ«r t’u bĂ«rĂ« njĂ« biomarker i zhvillimit tĂ« psikozĂ«s. NĂ« fund, besoj se kuptimi i shkaqeve biologjike tĂ« simptomave tĂ« skizofrenisĂ« Ă«shtĂ« hapi i parĂ« i domosdoshĂ«m pĂ«r zhvillimin e terapive tĂ« reja dhe mĂ« efektive,” pĂ«rfundon profesori. /Telegrafi/

↗

NĂ« shtatzĂ«ni zemra rritet – dhe jo vetĂ«m nga dashuria: ÇfarĂ« ndodh realisht nĂ« trupin e gruas?

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Ndryshimet që sjell shtatzënia janë të shumta, por një nga faktet më të habitshme është se gjatë kësaj periudhe zemra e gruas pëson ndryshime strukturore dhe funksionale

GjatĂ« shtatzĂ«nisĂ«, trupi i gruas kalon nĂ«pĂ«r transformime tĂ« thella fiziologjike, dhe njĂ« nga sistemet qĂ« pĂ«rshtatet mĂ« shumĂ« Ă«shtĂ« ai kardiovaskular. Siç shpjegon American Heart Association (AHA), njĂ« nga ndryshimet kryesore Ă«shtĂ« rritja e vĂ«llimit tĂ« gjakut me rreth 30–50 pĂ«r qind, gjĂ« qĂ« e ngarkon mĂ« shumĂ« zemrĂ«n. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, zemra duhet tĂ« pompojĂ« mĂ« shumĂ« gjak pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur nevojat e nĂ«nĂ«s dhe fetusit.

Sipas Mayo Clinic, zemra e gruas shtatzĂ«nĂ« mund tĂ« zmadhohet lehtĂ« dhe tĂ« rrahĂ« mĂ« shpejt pĂ«r t’u pĂ«rshtatur me kĂ«tĂ« vĂ«llim tĂ« shtuar gjaku. Ritmi i zemrĂ«s (pulsi) zakonisht rritet me rreth 10–15 rrahje nĂ« minutĂ« krahasuar me periudhĂ«n para shtatzĂ«nisĂ«. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, National Institutes of Health (NIH) raporton se tensioni i gjakut mund tĂ« bjerĂ« lehtĂ« nĂ« fillim tĂ« shtatzĂ«nisĂ« pĂ«r shkak tĂ« zgjerimit tĂ« enĂ«ve tĂ« gjakut, por zakonisht stabilizohet nĂ« tremujorin e dytĂ« dhe tĂ« tretĂ«.

Këto ndryshime kardiovaskulare janë thelbësore për të siguruar një qarkullim optimal të gjakut që furnizon fetusin me lëndë ushqyese dhe oksigjen, ndërsa ndihmon në largimin e produkteve të mbetjeve metabolike. Siç thekson British Heart Foundation, pa këtë përshtatje, zhvillimi normal i fetusit do të ishte i pamundur, transmeton Telegrafi.

Megjithatë, edhe pse këto ndryshime janë zakonisht fiziologjike dhe jo patologjike, World Health Organization (WHO) thekson se është e rëndësishme që gratë shtatzëna të monitorojnë rregullisht shëndetin e zemrës dhe tensionin e gjakut. Ngarkesa e tepërt mbi sistemin kardiovaskular mund të çojë në komplikacione si:

  • Preeklampsia (tension i lartĂ« i rrezikshĂ«m nĂ« shtatzĂ«ni),
  • Çrregullime tĂ« ritmit tĂ« zemrĂ«s,
  • SĂ«mundje kardiake tĂ« mĂ«parshme qĂ« mund tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohen gjatĂ« shtatzĂ«nisĂ«.

Prandaj, siç shkruan The Lancet në studime të fundit mbi shëndetin kardiovaskular në shtatzëni, kontrollet e rregullta mjekësore, matja e tensionit, analizat e gjakut dhe, në raste të caktuara, ekokardiografia janë thelbësore për një shtatzëni të sigurt.

NĂ« pĂ«rfundim, zemra e gruas shtatzĂ«nĂ« “rritet” jo vetĂ«m simbolikisht nga dashuria, por edhe realisht pĂ«r shkak tĂ« ndryshimeve fiziologjike qĂ« e ndihmojnĂ« trupin tĂ« mbĂ«shtesĂ« rritjen dhe zhvillimin e fetusit. MegjithatĂ«, siç theksojnĂ« ekspertĂ«t e shĂ«ndetit, kĂ«to ndryshime duhet tĂ« monitorohen me kujdes pĂ«r tĂ« siguruar mirĂ«qenien e nĂ«nĂ«s dhe fĂ«mijĂ«s. /Telegrafi/

↗

Pse gjithnjë e më shumë gra në moshë të mesme po vendosin të divorcohen?

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Tradhti, konflikte të mëdha apo drama? Jo domosdoshmërisht - gjithnjë e më shumë gra po largohen nga martesa për shkak të lodhjes emocionale, mungesës së vlerësimit dhe nevojës për një fillim të ri

Ajo që dikur dukej e paimagjinueshme po ndodh gjithnjë e më shpesh: gra në moshë të mesme po largohen nga martesa, jo për shkak të skandaleve apo tradhtisë, por sepse janë të lodhura emocionalisht dhe nuk duan ta jetojnë pjesën tjetër të jetës në pakënaqësi.

Për dekada me radhë, divorcet në këtë moshë ishin më të zakonshme te burrat, të cilët shpesh e ndërprisnin martesën për të nisur lidhje me gra më të reja. Sot, studimet tregojnë se ky model po ndryshon rrënjësisht.

GjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« gra nĂ« moshĂ« tĂ« mesme po vendosin tĂ« ndĂ«rpresin martesĂ«n edhe kur nuk ka pasur konflikte tĂ« mĂ«dha, dhunĂ« apo tradhti. ShumĂ« burra mbeten tĂ« befasuar nga ky vendim, sepse kanĂ« besuar se marrĂ«dhĂ«nia e tyre ishte “normale” dhe e qĂ«ndrueshme, shpesh duke mos e kuptuar pakĂ«naqĂ«sinĂ« e heshtur tĂ« bashkĂ«shorteve tĂ« tyre.

Historia e Kate – momenti kur gjithçka ndryshoi

Një mbrëmje të shtatorit, 53-vjeçarja Kate po darkonte me bashkëshortin e saj. Ajo priste që ai ta pyeste për një prezantim të rëndësishëm në punë, i cili e kishte shqetësuar prej ditësh. Por ai e harroi këtë dhe e ktheu bisedën te futbolli.

NĂ« atĂ« çast, Kate ndjeu se nuk ishte mĂ« e parĂ«, e dĂ«gjuar apo e rĂ«ndĂ«sishme nĂ« martesĂ«n e saj. Ajo piu njĂ« gotĂ« verĂ« dhe mendoi: “UnĂ« nuk mund ta jetoj kĂ«shtu edhe 20 vjet tĂ« tjera.”

Po atë mbrëmje vendosi të kërkonte divorc.

Kate Ă«shtĂ« shembull i njĂ« trendi nĂ« rritje, tĂ« njohur si “walkaway wives”, gra qĂ« largohen nga martesa nĂ« heshtje, pa drama tĂ« mĂ«dha, por pas vitesh zhgĂ«njimi emocional, ndjesisĂ« sĂ« padukshmĂ«risĂ« dhe mungesĂ«s sĂ« vlerĂ«simit, transmeton Telegrafi.

dreamstime

ÇfarĂ« tregojnĂ« statistikat?

Sipas të dhënave të publikuara nga The Telegraph, sot pothuajse gjysma e divorceve nisin nga gra në moshë të mesme, dhe 56 për qind e tyre thonë se do ta ndërprisnin martesën nëse janë të palumtura.

Raporti Beyond the Break, i publikuar nĂ« nĂ«ntor 2025 nga studio ligjore Mishcon de Reya dhe komuniteti britanik pĂ«r gra nĂ« moshĂ« tĂ« mesme NOON, tregon se gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« gra kĂ«rkojnĂ« divorc sepse, siç shprehen ato, “u ka ardhur nĂ« majĂ« tĂ« hundĂ«s”.

  • 64 pĂ«r qind e grave deklaruan se shkaku i divorcit nuk ishte tradhtia.
  • 23 pĂ«r qind thanĂ« se nuk ndjenin mĂ« dashuri pĂ«r bashkĂ«shortin.
  • 11 pĂ«r qind u shprehĂ«n se nuk donin ta kalonin pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« jetĂ«s me njĂ« burrĂ« qĂ« ishte bĂ«rĂ« emocionalisht i largĂ«t.

Ana Clarke (41) tregoi: “KĂ«rkesa ime pĂ«r divorc nĂ« tetorin e kaluar e tronditi plotĂ«sisht ish-bashkĂ«shortin tim. Ai e interpretoi heshtjen time si pranim tĂ« mangĂ«sive tĂ« tij, ndĂ«rsa unĂ« nĂ« fakt po shkĂ«putesha emocionalisht nga martesa.”

Pse burrat shpesh befasohen?

Shumë burra e përjetojnë divorcin si një vendim të papritur. Por psikoterapistja Susie Masterson thekson se gratë shpesh shprehin pakënaqësinë e tyre për vite me radhë, thjesht pa u marrë seriozisht.

Studimet tregojnë se burrat e martuar janë mesatarisht më të lumtur, sepse nevojat e tyre emocionale dhe praktike plotësohen më shpesh brenda martesës. Ndërkohë, gratë shpesh mbajnë barrën më të madhe të:

  • punĂ«ve shtĂ«piake,
  • kujdesit pĂ«r fĂ«mijĂ«t,
  • organizimit tĂ« jetĂ«s familjare,
  • dhe menaxhimit emocional tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve.

Kjo krijon një lodhje të heshtur që shpesh mbetet e padukshme.

ÇfarĂ« po ndodh nĂ« shoqĂ«ritĂ« tona?

Në kontekstin shqiptar dhe ballkanik, ky trend merr një kuptim edhe më të fortë.

Për shumë vite, gratë kanë qëndruar në martesa të pakënaqshme për shkak të:

  • varĂ«sisĂ« financiare,
  • presionit familjar (“mos e prish shtĂ«pinĂ«â€),
  • frikĂ«s nga gjykimi i shoqĂ«risĂ«,
  • dhe bindjes se “gruaja duhet tĂ« durojĂ« pĂ«r hir tĂ« fĂ«mijĂ«ve”.

Sot, gjithnjë e më shumë gra në moshë të mesme po e shohin divorcin jo si dështim, por si mundësi për një fillim të ri.

ShumĂ« prej tyre kanĂ« karrierĂ« tĂ« tyren, pavarĂ«si financiare dhe njĂ« vetĂ«dije mĂ« tĂ« fortĂ« pĂ«r nevojat e tyre emocionale. Kjo i bĂ«n mĂ« tĂ« guximshme pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ«: “Nuk dua tĂ« jetoj e pakĂ«naqur vetĂ«m sepse kĂ«shtu Ă«shtĂ« zakoni.”

ÇfarĂ« ndodh pas divorcit?

Sipas raportit:

  • 71 pĂ«r qind e grave thanĂ« se nuk kanĂ« frikĂ« tĂ« jetojnĂ« vetĂ«m.
  • MegjithatĂ«, 49 pĂ«r qind e grave tĂ« divorcuara raportuan probleme me shĂ«ndetin mendor, si ankth dhe depresion.
  • VĂ«shtirĂ«sitĂ« financiare mbeten shqetĂ«simi mĂ« i madh pas divorcit.

Pavarësisht këtyre sfidave, 76 për qind e grave të divorcuara deklaruan se nuk pendohen për vendimin e tyre dhe do ta përsërisnin nëse një martesë tjetër do të rezultonte e pasuksesshme.

Një ndryshim i thellë shoqëror

Avokatja familjare Ellie Foster përfundon:

“PĂ«r shumĂ« gra, dekada tĂ« tĂ«ra kanĂ« qenĂ« tĂ« pĂ«rqendruara te kujdesi pĂ«r tĂ« tjerĂ«t. Tani ato po zgjedhin veten. Ekziston njĂ« lloj lirie e Ă«mbĂ«l nĂ« momentin kur mĂ« nĂ« fund mund tĂ« mendojnĂ« pĂ«r dĂ«shirat e tyre. ShumĂ« pak nga klientet e mia flasin pĂ«r dĂ«shirĂ«n pĂ«r njĂ« partner tĂ« ri. PĂ«rkundrazi, shumica thonĂ«: ‘KurrĂ« më’.”

Ky trend nuk është thjesht personal, është një ndryshim kulturor që po prek mënyrën se si ne e kuptojmë martesën, dashurinë dhe lumturinë. /Telegrafi/

↗

Disa amvisa e fusin sfungjerin e enĂ«ve nĂ« ngrirĂ«s – truku i thjeshtĂ« qĂ« zgjidh njĂ« problem tĂ« bezdisshĂ«m

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Disa detaje të vogla në përditshmëri mund ta ndryshojnë mënyrën si funksionojnë pajisjet tuaja

Sfungjeri i kuzhinës prej kohësh nuk është vetëm mjet për larjen e enëve. Gjithnjë e më shpesh ai përdoret si një ndihmës praktik në shtëpi për të zgjidhur probleme të vogla, por të bezdisshme. Një nga këto truke lidhet me ngrirësin, një vend ku lagështia e tepërt me kalimin e kohës kthehet në akull dhe u shkakton amvisave telashe të panevojshme.

Një sfungjer i zakonshëm për enët mund të ndihmojë në uljen e formimit të akullit në ngrirës dhe të zgjasë periudhën mes shkrirjeve të detyrueshme. Ja si funksionon ky truk i thjeshtë dhe pse po përdoret gjithnjë e më shumë, transmeton Telegrafi.

Problemi i lagështisë së tepërt në ngrirës

Në ngrirës krijohet vazhdimisht kondensim. Kjo ndodh për shkak të ndryshimit të temperaturave, hapjes së shpeshtë të derës dhe ushqimeve që ruhen pa ambalazh të përshtatshëm. Kjo lagështi shndërrohet gradualisht në shtresa akulli, të cilat:

  • e bĂ«jnĂ« pajisjen tĂ« punojĂ« mĂ« shumĂ«,
  • rrisin konsumin e energjisĂ«,
  • dhe kĂ«rkojnĂ« shkrirje mĂ« tĂ« shpeshta.

Sfungjeri i zakonshëm i kuzhinës mund ta thithë këtë lagështi falë strukturës së tij poroze. Nëse vendosni nga një sfungjer të thatë në çdo sirtar të ngrirësit, ai do të fillojë të mbledhë kondensimin e tepërt. Ngrirësi do të funksionojë normalisht, por niveli i lagështisë brenda do të jetë dukshëm më i ulët.

Një zakon i vogël që sjell ndryshim të madh

Kur ka më pak lagështi, akulli formohet më ngadalë, muret dhe sirtarët e ngrirësit qëndrojnë më të pastër më gjatë, dhe nevoja për shkrirje reduktohet ndjeshëm.

Sfungjeri nuk ndikon në ushqim dhe nuk pengon qarkullimin e ajrit brenda pajisjes. E vetmja gjë e rëndësishme është që herë pas here ta kontrolloni dhe ta ndërroni kur të jetë mbushur me lagështi.

Ky truk nuk kërkon asnjë mjet të veçantë dhe as aftësi teknike. Mjafton një sfungjer i thjeshtë për të përmirësuar mikroklimën në ngrirës dhe për ta bërë përdorimin e tij më të lehtë dhe më praktik.

Ndonjëherë, zgjidhjet më të thjeshta rezultojnë të jenë më efektivet. /Telegrafi/

↗

Nga Emërllahu e Krasniqi te pretendenti ukrainas, te Sahiti në Izreal - lëvizje e Dardanëve në afatin e janarit

✇Telegrafi
By: Lavdim Pireva


Afati kalimtar i janarit solli disa lëvizje të rëndësishme për futbollistët kosovarë, të cilët ndryshuan ambient për të gjetur më shumë hapësirë, stabilitet apo një hap të ri në karrierë.

Ilir Krasniqi dhe Lindon Emërllahu u bashkuan me Polissya, duke hapur një kapitull të ri pas largimit nga Kolosi, përkatësisht Cluj.

NĂ« Turqi u mbyll aventura e Visar Bekajt, i cili u rikthye nĂ« ShqipĂ«ri te Tirana, ndĂ«rsa Emir Sahiti la Hamburgun pĂ«r t’iu bashkuar Maccabi Tel Avivit.

NĂ« Gjermani, Andi Hoti kaloi nga Magdeburgu te Eintracht Braunschweig, ndĂ«rsa Doni Arifi bĂ«ri hapin e madh nga KUPS drejt Greuther FĂŒrth.

Florent Hasani vazhdoi karrierĂ«n nĂ« Turqi, duke kaluar nga Boluspor te Amedspor, kurse Indrit Mavraj u transferua nga Bari te Lechia GdaƄsk.

Ndërkohë, Mirlind Kryeziu mbeti pa ekip pas largimit nga Winterthur, ndërsa Ardit Tahiri u rikthye te Kolos pas aventurës me Llapin. Këto lëvizje konfirmojnë praninë e vazhdueshme të lojtarëve kosovarë në tregun ndërkombëtar të transferimeve

Ilir Krasniqi - Nga Kolosi te Polissya

Lindon EmĂ«rllahu – Nga Cluj te Polissya

Visar Bekaj – Hatayspor - Tirana

Andi Hoti - Nga Magdeburgu te Eintracht Braunschweigu

Mirlind Kryeziu – Pa ekip te Winterthur

Doni Arifi - Nga KUPS te Greuther FĂŒrth

Emir Sahiti – Nga Hambur te Maccabi Tel Aviv

Florent Hasani – Nga Boluspor te Amedspor

Indrit Mavraj – Nga Bari te Lechia Gdansk

Ardit Tahiri – Nga Llapi te Kolos

/Telegrafi/

↗

Siguria e rezervave të arit në SHBA, a e do Trump arin e Gjermanisë?

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Gjermania ruan 1,236 ton ar në SHBA. Disa politikanë duan t'i riatdhesojnë këto rezerva, por një veprim i tillë mund të jetë i rrezikshëm, shkruan euronews.

Ndërsa administrata Trump vazhdon me politikat e saj nxitëse, besimi evropian në qeverinë amerikane po zbehet, transmeton Telegrafi.

Mes kërcënimeve për tarifa dhe premtimeve për të pushtuar Grenlandën, qytetarët dhe politikanët në Evropë janë të shqetësuar - duke vënë në pikëpyetje një aleancë të gjatë.

Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP), kryetare e Komitetit të Mbrojtjes në Parlamentin e BE-së, pretendon se ka një përgjigje që "ia vlen peshës së saj në ar". Në këtë rast, shprehja është më e drejtpërdrejtë sesa figurative.

Rreth 1,236 ton ar gjerman, me vlerë më shumë se 100 miliardë euro, ndodhen në kasaforta në SHBA. Strack-Zimmermann tani ka njoftuar se, duke pasur parasysh manovrat e fundit politike të Trump, nuk është më e justifikueshme t'i lëmë ato ashtu. Kjo ka rindezur një debat të ashpër: të rimarrim apo të mos i rimarrim?

Kërkesa për të sjellë arin përsëri në Gjermani ka ekzistuar prej kohësh, me disa sondazhe që sugjerojnë se shumë qytetarë janë në favor të këtij veprimi. Debate të ngjashme po zhvillohen në Itali, e cila ka rezervat e treta më të mëdha të arit në botë pas SHBA-së dhe Gjermanisë.

Pse Gjermania mban ar në SHBA?

Rezervat e arit të Gjermanisë arrijnë në rreth 3,350 ton. Rreth 36.6% e kësaj është në SHBA, një trashëgimi e sistemit të Bretton Woods të kurseve të këmbimit fikse pas Luftës së Dytë Botërore.

"Në atë kohë, të gjitha kurset e këmbimit ishin të lidhura me dollarin, dhe dollari ishte i lidhur me arin", tha për Euronews, Dr. Demary, ekonomist i lartë për Politikën Monetare dhe Tregjet Financiare në Institutin Ekonomik Gjerman (IW).

"Gjermania kishte teprica të mëdha eksporti me SHBA-në, kështu që ne grumbulluam shumë dollarë. Për të mbajtur kurset e këmbimit të qëndrueshme, ne i shkëmbyem ato dollarë me ar. Kështu u ndërtuan këto rezerva", shtoi ai.

Gjatë Luftës së Ftohtë, ishte gjithashtu praktike të ruhej ari jashtë vendit, pasi SHBA-të konsideroheshin një vend i sigurt në rast konflikti me Bashkimin Sovjetik. Me kalimin e viteve, një pjesë e arit është riatdhesuar. Deri në vitin 2017, 300 ton u sollën nga Nju Jorku, 380 ton nga Parisi dhe 900 ton nga Londra.

Kjo ishte pjesë e një plani të Bundesbank, të zbuluar në vitin 2013, për të ruajtur gjysmën e rezervave të arit të Gjermanisë në Gjermani nga viti 2020 e tutje.

Sjellja e thesarit të arit: Cilat janë rreziqet?

Strack-Zimmermann dhe politikanë e ekonomistë të tjerë përmendin politikën e paparashikueshme tregtare dhe të jashtme të Trump si arsyen për zhvendosjen e arit nga SHBA-ja.

"Sigurisht, gjithmonë ka njëfarë rreziku kur mban asete jashtë vendit", tha Demary.

Për shembull, ekziston një rrezik ruajtjeje nëse ndodh një vjedhje me thyerje. Por ky rrezik ekziston pavarësisht nëse ari ruhet jashtë vendit apo në Gjermani.

"Një skenar tjetër i mundshëm është që qeveria amerikane, për shkak të rezervave të pakta valutore, mund të parandalojë transferimin e arit", shpjegoi ai.

Për të siguruar sigurinë e rezervave të arit, Bundesbank është dashur të bëjë udhëtime të shpeshta në Nju Jork në të kaluarën për të bërë një inventar.

"Ka kuptim ta lëmë këtë ar në SHBA në rast se kemi një krizë bankare këtu dhe na duhet të sigurojmë dollarë", tha Demary.

Marrja e arit jo vetëm që mund të jetë logjistikisht komplekse, por edhe e rrezikshme.

"Ari do të duhej të transportohej me automjete të blinduara në një anije, e cila gjithashtu do të duhej të ruhej, dhe pastaj të sillej përsëri në Frankfurt nën siguri. Mund të ketë grabitje, anija mund të fundoset ose ngarkesa mund të sekuestrohet", shtoi Demary.

A është kërkesa e Strack-Zimmermann populizëm i pastër?

A është kërkesa e Strack-Zimmermann politikë e pastër simbolike? "Mendoj se po", tha ekonomisti.

"Ndoshta ishte një veprim politik në përgjigje të kërcënimeve me tarifa, duke thënë: 'Po e sjellim arin tonë përsëri tani'", shtoi ai.

Sipas ekonomistit, është gjithashtu e mundur që Strack-Zimmermann e vlerësoi madhësinë e kësaj vlere të arit disi më të madhe se sa është në të vërtetë. Sidoqoftë, ari është aktualisht i sigurt në Nju Jork, edhe nëse Trump do të donte ta përdorte atë për të ushtruar presion mbi Gjermaninë.

"Rezerva Federale është në fakt e pavarur në politikën e saj monetare. Qeveria amerikane nuk mund të ndërhyjë thjesht. Ata do të duhej të ndryshonin ligjet më parë", shpjegoi Dr. Demary.

Edhe në rastin më të keq, nëse SHBA-të refuzonin të lironin arin, do të kishte ende mundësinë për të shkuar në gjykatë dhe për të zbatuar kthimin e tij ose për të marrë kompensim në dollarë, tha Demary.

"Duhet të peshoni të mirat dhe të këqijat dhe do të thosha se avantazhet e lënies së arit në SHBA i tejkalojnë disavantazhet", tha ai për Euronews. /Telegrafi/

↗

Zyrtare: Jeremy Jacquet lojtar i Liverpoolit

✇Telegrafi
By: Edonis Bytyqi


Liverpooli ka konfirmuar transferimin e qendërmbrojtësit Jeremy Jacquet nga Rennes.

Pasi u kompletuan edhe testet mjekĂ«sore, Jacquet ka nĂ«nshkruar kontratĂ«n si lojtar i “Reds”, ndĂ«rsa do t’iu bashkohet nĂ« fundin e sezonit 2026/27.

Skuadra angleze thuhet se pagoi 60 milionë euro për shërbimet e francezit, i cili u pëlqye nga shumë gjigantë evropianë.

“Liverpooli ka arritur marrĂ«veshje pĂ«r transferimin e Jeremy Jacquet nga Rennes, me qendĂ«rmbrojtĂ«sin qĂ« do t’i bashokhet para sezonit 2026/27”.

“Reds kanĂ« kompletuar marrĂ«veshjen pĂ«r 20-vjeçarin, i cili do ta kompletojĂ« sezonin aktual nĂ« Ligue ndĂ«rsa do tĂ« vjen nĂ« Anfield gjatĂ« verĂ«s nĂ« njĂ« kontratĂ« afatgjatĂ«â€, thuhet ndĂ«r tĂ« tjera nĂ« komunikatĂ«.

We have reached an agreement for the transfer of Jeremy Jacquet from Stade Rennais, with the defender set to join the club ahead of the 2026-27 season, subject to a work permit and international clearance 🙌🔮
— Liverpool FC (@LFC) February 2, 2026

Jacquet ndër të tjera ka pesë paraqitje për Francën U21, kurse ka zhvilluar 31 paraqitje për Rennes, skuadër që debutoi në janarin e vitit 2024./Telegrafi

↗

Rektori Hajrizi i ftuar nĂ« eventin global “Technogym Innovation Outlook 2026″, prezanton potencialin e UBT Smart City pĂ«r t’u bĂ«rĂ« UBT Wellness City

✇Telegrafi
By: Kemajl Berisha


Rektori i UBT-sĂ«, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Ă«shtĂ« ftuar tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« eventin vjetor ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« kompanisĂ« lidere globale Technogym, “Technogym Innovation Outlook 2026”, i cili po mbahet nĂ« Itali dhe ku marrin pjesĂ« qindra profesionistĂ«, ekspertĂ« dhe pĂ«rfaqĂ«sues nga mbarĂ« bota.

Ky event prestigjioz shërben si platformë globale për prezantimin e teknologjive më të avancuara në fushën e sportit, fitnesit, shëndetit dhe mirëqenies, si dhe për diskutimin e trendeve të reja dhe mundësive të bashkëpunimit ndërkombëtar, të zhvilluara nga dhe në bashkëpunim me Technogym.

GjatĂ« kĂ«saj vizite, e cila vjen si rezultat i vizitĂ«s sĂ« pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« Technogym nĂ« UBT, Rektori Hajrizi u takua dhe zhvilloi biseda me udhĂ«heqĂ«s tĂ« departamenteve tĂ« edukimit, shkencĂ«s, zhvillimit dhe projekteve tĂ« Technogym, me fokus tĂ« veçantĂ« bashkĂ«punimin nĂ« implementimin e teknologjive dhe programeve tĂ« Technogym-it nĂ« ekosistemin e UBT-sĂ«, me ç’rast mundĂ«sohet realizimi i plotĂ« i UBT Wellness City si njĂ« komponentĂ« e domosdoshme e UBT Smart City.

Kështu, modeli i zhvilluar UBT 5S (Small Smart Self-Sustain City), i zbatuar në UBT Smart City, kompletohet edhe me komponentën e mirëqenies dhe stilit të jetesës. Me këtë rast krijohet një model unik që përfaqëson modelin e ri të jetesës në qytete, një shembull se si teknologjia e avancuar, inteligjenca artificiale, sporti, nutricioni, shëndeti dhe rehabilitimi mund të ndërlidhen në një ekosistem të vetëm, të integruar, të personalizuar dhe të qëndrueshëm.

Përmes këtij ekosistemi, nxënësve, studentëve, stafit akademik dhe administrativ, institucioneve dhe komunitetit të gjerë të Kosovës u ofrohet një sistem i kompletuar për fitness, wellness, sport, rehabilitim dhe lifestyle, i ndërtuar mbi praktikat më të mira ndërkombëtare dhe i mbështetur nga teknologjitë dhe sistemet më të avancuara, përfshirë inteligjencën artificiale, e cila mundëson mbështetje të personalizuar për individin.

Ky vizion bëhet i mundur falë faktit se ekosistemi i UBT-së tashmë është ndërtuar mbi këto baza, duke përfshirë dimensionin edukativ, shkencor, inovativ, zhvillimor dhe klinik, duke e pozicionuar UBT-në si një qendër rajonale dhe më gjerë në fushën e mirëqenies dhe shëndetit të integruar.

Një bashkëpunim me Technogym pritet të kontribuojë drejtpërdrejt në rritjen e cilësisë së shërbimeve në kampuset e UBT-së, në qendrat e trajnimit, shërbimet shëndetësore dhe spitalore, si dhe në zhvillimin e aktiviteteve sportive, duke e forcuar më tej rolin e UBT-së si lider në inovacion, transformim shoqëror dhe zhvillim ekonomik, sepse, siç tha edhe Presidenti i Technogym, po kalojmë dhe duhet të kalojmë nga Green Economy në Wellness Economy.




↗

Kur moda dështoi: Pamjet më skandaloze të tapetit të kuq në Grammy 2026

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Nga transparencat ekstreme te kombinimet e mbingarkuara, disa yje kaluan kufijtë e shijes në Grammy 2026 - ja pamjet që ndezën debatet më të mëdha

Ndarja e çmimeve Grammy 2026 mĂ« nĂ« fund erdhi, dhe ndĂ«rsa disa e festuan modĂ«n dhe shkĂ«lqimin, tĂ« tjerĂ« – sipas shumĂ« komentuesve, bĂ«nĂ« njĂ« dĂ«shtim spektakolar stilistik. Tapeti i kuq para Crypto Arena nĂ« Los Anxhelos ishte i mbushur me eksperimente mode qĂ« u bĂ«nĂ« shpejt virale, por jo pĂ«r arsyet e duhura.

Kjo ishte edicioni i 68-të i çmimeve Grammy. Ceremoninë e drejtoi Trevor Noah, ndërsa publiku pati mundësinë të shijonte performanca nga Lady Gaga, Justin Bieber dhe Bruno Mars. Megjithatë, përpara se të shpërndaheshin çmimet, bota e modës kishte nisur tashmë diskutimet dhe jo gjithmonë në mënyrë pozitive.

Tapeti i kuq mes shkëlqimit dhe polemikave

Grammy 2026 edhe një herë treguan se tapeti i kuq mund të jetë po aq kontrovers sa edhe magjepsës. Ndërsa disa yje shtynë kufijtë e modës me guxim dhe kreativitet, të tjerë, sipas opinionit publik, bënë zgjedhje që u panë si mungesë shijeje.

Një gjë është e sigurt: këto pamje do të diskutohen gjatë në media, rrjete sociale dhe në industrinë e modës, transmeton Telegrafi.

Pothuajse krejtësisht e zhveshur dhe pa komplekse: Chappell Roan

Këngëtarja Chappell Roan u shfaq me një fustan rrjetë ngjyrë bordo, plotësisht transparent, nën të cilin mbante vetëm të brendshme të zeza. Fustani ishte i bashkuar me piercing metalikë, ndërsa pamjen e plotë e shoqëroi me grim të rëndë, një varëse të artë masive dhe sandale me rripa. Shumë kritikë të modës e cilësuan këtë stil si tejkalim flagrant i kufijve të shijes.

Minimumi i minimumit: Heidi Klum

Supermodelja Heidi Klum zgjodhi një fustan ngjyrë lëkure, pa rripa, që praktikisht bashkohej me tonin e trupit të saj. Edhe pse prerja ndiqte në mënyrë perfekte linjat e saj, nga larg dukej sikur ishte pothuajse e zhveshur, gjë që shkaktoi një valë komentesh ironike në rrjetet sociale.

Shumë nga gjithçka: Miley Cyrus

Miley Cyrus u shfaq me pantallona të zeza me prerje voluminoze, ndërsa sipër mbante një xhaketë të shkurtër lëkure të zbukuruar me detaje ari. Flokët e saj të shpupuritura, takat e lakuara me shkëlqim dhe bizhuteritë e spikatura e bënin të gjithë stilin të dukej i tejmbushur dhe kaotik, më shumë si një eksperiment sesa një deklaratë mode.

Stil i errët që nuk bind: Billie Eilish

Billie Eilish zgjodhi një kombinim të frymëzuar nga estetika gotike: një xhaketë bomber e zezë, një fund i zi me rripa, një këmishë e bardhë e hedhur mbi supe dhe çorape të bardha deri në gju. Edhe pse mbeti besnike ndaj stilit të saj karakteristik, kritikët e konsideruan pamjen si të papërshtatshme për një event kaq glamuroz.

Kthim në fillim të viteve 2000: Addison Rae

Addison Rae veshi njĂ« fustan tĂ« bardhĂ« me prerje tĂ« pazakontĂ«, me njĂ« dekolte tĂ« thellĂ« nĂ« formĂ« “U” deri nĂ« kĂ«rthizĂ« dhe pala tĂ« rrjedhshme. Pjesa e pasme e shkurtĂ«r dhe asimetrike, e kombinuar me mungesĂ«n e plotĂ« tĂ« aksesorĂ«ve, u kujtoi shumĂ«kujt estetikĂ«n e fillimit tĂ« mijĂ«vjeçarit tĂ« ri. /Telegrafi/

↗

Nëse fitoni më pak se 100,000 dollarë, ndoshta nuk do të blini një veturë të re

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Çmimet e makinave tĂ« reja janĂ« mĂ« tĂ« larta se kurrĂ«. Çmimi mesatar i transaksionit kohĂ«t e fundit arriti mbi 50,000 dollarĂ« nĂ« dhjetor, dhe tani numri i konsumatorĂ«ve qĂ« fitojnĂ« mĂ« pak se 100,000 dollarĂ« po bie ndjeshĂ«m.

Sipas të dhënave të reja nga Cox Automotive, konsumatorët që fitojnë më pak se 100,000 dollarë në vit përbëjnë vetëm 37 përqind të blerësve të makinave të reja. Ky numër ishte 50 përqind në vitin 2020.

"Sot kemi një blerës automjetesh të ndryshëm nga sa kishim vetëm disa vjet më parë," tha ekonomisti i lartë i Cox Automotive, Charlie Chesbrough, gjatë një eventi javën e kaluar, sipas CNBC.

"Kjo është se po shohim që blerësi mesatar këtu është shumë më i pasur", shtoi ai, transmeton Telegrafi.

Ndërsa numri i konsumatorëve që fitojnë më pak se 100,000 dollarë në vit është zvogëluar, pjesa e blerësve që fitojnë më shumë se 200,000 dollarë është rritur nga 18 në 29 përqind.

Përveç çmimeve të larta të transaksioneve, pagesat mujore të makinave të reja kanë arritur gjithashtu nivele të tepruara. Pagesa mesatare për makina të reja në Shtetet e Bashkuara është gati 750 dollarë në muaj, ndërsa 20 përqind e blerësve të makinave të reja paguajnë 1,000 dollarë ose më shumë.

"Tani po mbështetemi te jashtëzakonisht të pasurit për të gjeneruar shitjet", tha Mark Barrott, një partner në firmën konsulente Plante Moran, në të njëjtin aktivitet.

Për shumicën e amerikanëve, blerja e makinave të reja është jashtë diskutimit. Por edhe tregu i makinave të përdorura mbetet i paarritshëm për shumë njerëz.

Sipas Cox Automotive, makina mesatare e përdorur u listua për pak më shumë se 26,000 dollarë në dhjetor 2025, tre përqind më shumë se dhjetori 2024.

Pagesa mesatare mujore për makina të përdorura kaloi 500 dollarë vitin e kaluar, dhe pjesa e makinave të lira të përdorura po zvogëlohet.

Vitin e kaluar, çmimet e makinave të përdorura nën 20,000 dollarë përbënin pak më pak se 12 përqind të totalit të listimeve, krahasuar me gati 50 përqind në vitin 2019. Gati 70 përqind e makinave të përdorura ranë në rangun prej 20,000 deri në 40,000 dollarë.

Çmimet e makinave tĂ« pĂ«rdorura u rritĂ«n pas pandemisĂ« pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« automjeteve nĂ« dispozicion.

Kur goditi Covid-19, prodhimi i automjeteve ra, duke çuar në një furnizim më të pakët të makinave të reja dhe në rritje të kërkesës së konsumatorëve.

Këto të dhëna të fundit janë një provë më shumë se prodhuesit e makinave po braktisin konsumatorët e përditshëm për t'u përqendruar te ata me të ardhura të larta.

Çmimet e makinave tĂ« reja janĂ« mĂ« tĂ« larta se kurrĂ«, me prodhuesit e makinave qĂ« vazhdojnĂ« tĂ« ndĂ«rpresin prodhimin e modeleve tĂ« pĂ«rballueshme, duke i shtyrĂ« konsumatorĂ«t e ndĂ«rgjegjshĂ«m pĂ«r kostot drejt tregut ende tĂ« shtrenjtĂ« tĂ« makinave tĂ« pĂ«rdorura. Nuk Ă«shtĂ« e lehtĂ« atje pĂ«r blerĂ«sit. /Telegrafi/

↗

Apple po eksploron në mënyrë aktive një iPhone të palosshëm

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Muajt e fundit kanë qenë të mbushur me thashetheme për iPhone Fold, i cili pritet të lansohet më vonë këtë vit, por Apple thuhet se tashmë po eksploron mundësitë për një pajisje më kompakte.

Sipas Mark Gurman të Bloomberg, Cupertino tashmë po eksploron mundësitë për të sjellë në treg një "iPhone katror, si guaskë molusku".

Zhvillimi i tij thuhet se është duke u shqyrtuar brenda laboratorëve të Apple, transmeton Telegrafi.

Gurman nuk dha asnjë detaj shtesë ose një datë të mundshme lansimi për iPhone Flip dhe gjithashtu përmendi se nuk ka garanci se do të dalë në treg.

Apple së pari do të duhet të testojë tregun me iPhone Fold në stilin e librit dhe të shohë se si do të reagojnë konsumatorët.

Një iPhone i palosshëm është përfolur se është në zhvillim për disa vite tani, me raportet e mëparshme që sugjerojnë se Apple ka të paktën dy versione prototipi. /Telegrafi/

↗

Burri ngjitet sipër aeroplanit të pasagjerëve në aeroportin spanjoll, duke shkaktuar vonesa dy-orëshe të fluturimit

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Ky është momenti kur një burrë u ngjit në majë të një aeroplani pasagjerësh përpara se të tallte stafin e fluturimit dhe të shkaktonte një vonesë dy-orëshe në një aeroport spanjoll.

Burri, që thuhet se është një maroken 24-vjeçar, shihet duke u bërtitur stafit dhe duke vrapuar mbi një Airbus A320 të Vueling në Aeroportin Manises në Valencia pak para orës 6 të pasdites të shtunën.

Shpërthimi i tij, ku ai u duk si staf tokësor, të vraponte dy herë mbi aeroplan dhe të pinte një pije nga çanta e tij, zgjati të paktën 10 minuta dhe shkaktoi një vonesë dy-orëshe në një fluturim që shkonte në Amsterdam.

Pamjet e incidentit të filmuara nga një pasagjer tregojnë burrin duke i bërtitur stafit që ishte ngjitur në çatinë e aeroplanit.

Ai shihet duke kërcyer përreth dhe duke i futur gishtat në veshë, duke u bërë sikur nuk mund t'i dëgjonte stafin që lutej, transmeton Telegrafi.

Në një moment, ai hapi një kanaçe me pije nga çanta e tij përpara se ta ngjiste në çatinë e aeroplanit ndërsa stafi i pafuqishëm shikonte.

Oficerët e Gardës Civile u thirrën në vendngjarje pasi burri u raportua për shkelje të rregullave të sigurisë ajrore.

Ata më në fund e bindën të zbriste dhe konfirmuan se nuk mbante armë në çantën e shpinës. Në vendngjarje u thirr edhe ndihma mjekësore.

Ai nuk përbënte rrezik për sigurinë e pasagjerëve, sipas Aeroporteve dhe Navigacionit Ajror Spanjoll.

Aeroplani më vonë iu nënshtrua një inspektimi të plotë me anëtarët e ekuipazhit të mirëmbajtjes së Vueling, duke përjashtuar dëmtimet pas shqyrtimit të pjesës së sipërme të trupit të avionit. /Telegrafi/

↗

Mësohet arsyeja e pabesueshme se pse Dean Huijsen po dështon te Real Madridi

✇Telegrafi
By: Edonis Bytyqi


Sipas “Diario AS”, Dean Huijsen po kalon njĂ« periudhĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« fizike te Real Madridi, duke luajtur nĂ«n dhimbje pĂ«r shkak tĂ« njĂ« problemi nĂ« pulpĂ«.

Qendërmbrojtësi spanjoll ka vazhduar të aktivizohet me fanellën e Madridit pavarësisht këtij shqetësimi, i cili i shkakton dhimbje të vazhdueshme.

Kjo situatë ka ndikuar edhe në paraqitjet e tij, teksa besohet se Huijsen nuk ka arritur ende të tregojë potencialin e plotë pas transferimit prej 58 milionë eurosh nga Bournemouth gjatë verës.

Durimi nĂ« “Santiago Bernabeu” duket se po shteron. NĂ« ndeshjen e fundit kundĂ«r Rayo Vallecanos, tĂ« fituar 2-1 nga Real Madridi, Huijsen u vĂ«rshĂ«llye nga njĂ« pjesĂ« e tifozĂ«ve, sinjal i qartĂ« i pakĂ«naqĂ«sisĂ« me performancat e tij.

Nëse forma e tij nuk përmirësohet, qendërmbrojtësi rrezikon seriozisht vendin në formacion. Antonio Rudiger, i cili po rikuperohet nga lëndimi, pritet të rikthehet së shpejti, ndërsa edhe David Alaba mbetet një alternativë reale për trajnerin, duke e vënë Huijsen nën presion të madh për të reaguar./Telegrafi

↗

Italia përshpejton dekretin e sigurisë pas përleshjeve të dhunshme në Torino që lënduan 100 policë

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Qeveria e Italisë po përshpejton një dekret sigurie pas përleshjeve të dhunshme në Torino që lanë më shumë se 100 oficerë të plagosur dhe një polic të rrahur me çekiç nga protestuesit e maskuar, një sulm që kryeministrja Giorgia Meloni e quajti "tentativë vrasjeje".

Oficeri, 29-vjeçar Alessandro Calista, i policisë së Padovës, u rrethua nga demonstrues të maskuar dhe e goditën vazhdimisht - përfshirë me çekiç - përpara se një oficer tjetër të ndërhynte me një mburojë për ta nxjerrë nga turma, transmeton Telegrafi.

Ai pësoi disa goditje dhe një dëmtim me çekiç, por u lirua nga spitali më vonë të dielën, së bashku me të paktën një oficer tjetër të shtruar gjithashtu në spitalin Molinette të Torinos.

Autoritetet arrestuan tre burra të moshës 22, 31 dhe 35 vjeç pas dhunës të së shtunës gjatë një demonstrate në mbështetje të qendrës sociale anarkiste Askatasuna.

22-vjeçari nga provinca e Grossetos u mor në paraburgim dhe u identifikua nga pamjet video si një nga ata që sulmuan Calistën.

Ai përballet me akuza për bashkëpunim në shkaktimin e lëndimeve personale ndaj një zyrtari publik gjatë një demonstrate për rendin publik, së bashku me akuza për grabitje për marrjen e mburojës, pajisjeve dhe maskës së gazit të Calistës.

Disa ministra qeveritarë po kërkojnë akuza për tentativë vrasjeje në vend të sulmit.

Përveç kësaj, më shumë se 20 individë u raportuan nga policia për akuza të ndryshme, duke përfshirë mbajtjen e armëve të papërshtatshme, rezistencën ndaj autoriteteve dhe maskimin e vetes, me objekte të tilla si gurë, çelësa dhe thika të sekuestruara nga disa.

Autoritetet thanë se 108 personel sigurie u lënduan në përleshje, përfshirë 96 oficerë policie, shtatë policë financiarë dhe pesë karabinierë.

Protestuesit hodhën shishe, gurë, pajisje ndezëse të bëra vetë dhe bomba tymi, i vunë flakën kazanëve të plehrave dhe një automjeti të blinduar të policisë, dhe përdorën mobile rruge dhe shtylla ndriçimi të shkulura si armë.

Policia tha se grupi më agresiv numëronte afërsisht 1,500 protestues, përfshirë pjesëmarrës nga Franca dhe Evropa Veriore, duke ngritur shqetësime për planifikimin e rendit publik përpara Lojërave Olimpike Dimërore Milano-Cortina në vitin 2026.

Kryeministrja Giorgia Meloni dënoi dhunën, duke e quajtur sulmin ndaj oficerit "tentativë vrasjeje" - gjuhë që ajo e përsëriti pasi vizitoi oficerët e plagosur në spitalin Molinette të dielën.

Ajo njoftoi se qeveria do të përshpejtojë një paketë sigurie që është tashmë në zhvillim e sipër, duke mbajtur një takim të hënën për të finalizuar masat që pritet të shkojnë në Këshillin e Ministrave më vonë gjatë javës.

Masat që po shqyrtohen përfshijnë ndalimin parandalues policor prej të paktën 12 orësh për shkelësit e përsëritur të dhunës, kufizime në shitjen e thikave për të miturit dhe mbrojtje të zgjeruara të vetëmbrojtjes që shtrihen përtej policisë tek qytetarët e tjerë.

"Kur godet dikë me çekiç, e bën këtë duke e ditur se pasojat mund të jenë shumë, shumë serioze. Kjo nuk është një protestë, këto nuk janë përplasje. Kjo quhet tentativë vrasjeje", tha Meloni të dielën.

Ministri i Brendshëm, Matteo Piantedosi do të informojë parlamentin të martën mbi dhunën, të cilën zyrtarët qeveritarë e quajtën "terrorizëm urban" dhe "tentativë vrasjeje". /Telegrafi/

↗

Labi hedh dyshime se Alba i ka bërë magji

✇Telegrafi
By: Egzona Shigjeqi


Labinot Rexha dhe Alba Pollozhani kanë pasur një debat të ashpër në Prime-n e së hënës.

Atyre iu publikua një klip, ku po ziheshin me njëri-tjetrin për Lim Hotin, duke hedhur akuza të ndryshme.

Derisa në spektakël u munduan të sqaroheshin, Labi bëri një deklaratë të papritur.

Foto: Instagram

Ai tha se derisa po flinte pasi ndihej keq dhe i ishte zënë frymëmarrja, duket sikur Alba po i bëntë magji.

“Çka bĂ«rĂ« ti mbrĂ«mĂ«, pata njĂ« krizĂ« nĂ« frymĂ«marrje kjo nĂ« ora 3 tĂ« natĂ«s mĂ« bĂ«n me trauma, nuk e di çfarĂ« bĂ«ri e pat stich dhe po bĂ«nte magji”, u shpreh ai.

Foto: Instagram

Kjo shkaktoi të qeshura edhe në studio pasi për magji u akuzua edhe ish-konkurrentja Bia Khalifa.

Të njëjtit siç shihet i dhanë fund miqësisë së tyre në këtë Prime, meqë kanë qenë shumë të afërt. /Telegrafi/

↗

Klubi gjerman i mesit të renditjes u çudit kur pa Sterlingun që iu afrua për transferim

✇Telegrafi
By: Lavdim Pireva


Drejtori sportiv i Union Berlin, Horst Heldt, ka konfirmuar se Raheem Sterling (31) i është ofruar klubit gjerman, por transferimi i ish-sulmuesit të Chelseat nuk është marrë seriozisht në konsideratë për shkak të kërkesave shumë të larta financiare.

Sterling është aktualisht lojtar i lirë, pasi arriti një marrëveshje për ndërprerjen e kontratës me Chelsean, raportojnë mediat britanike.

Ish-reprezentuesi anglez është në kërkim të një klubi të ri pas largimit nga "Stamford Bridge", i konfirmuar javën e kaluar. Në sezonet e fundit, Sterling ka pasur vështirësi për të siguruar minuta të rregullta.

Në sezonin 2023/24 ai zhvilloi 31 paraqitje në Ligën Premier, ndërsa sezonin 2024/25 e kaloi si i huazuar te Arsenali. Megjithatë, nën drejtimin e Mikel Artetës, ai nuk arriti të bindë plotësisht, duke luajtur 17 ndeshje në kampionat, por duke qenë titullar vetëm 7 herë.

Pas rikthimit te Chelsea, Sterling u përjashtua nga skuadra e parë dhe u vendos në grupin e lojtarëve jashtë planeve të klubit.

Oferta për Union Berlin, por pa shanse reale

Union Berlin konfirmoi se emri i Sterling u propozua, por klubi nuk e shqyrtoi ofertën. Anësori anglez thuhet se fitonte mbi 300 mijë funte në javë te Chelsea, një shifër jashtë realitetit financiar të Unionit, i cili aktualisht renditet i nënti në Bundesligë.

Heldt deklaroi shkurt: “MĂ« duhej tĂ« fĂ«rkoja sytĂ«. Oferta nuk dukej serioze dhe nuk e morĂ«m mĂ« tej”.


Sterling, 31 vjeç, me 82 paraqitje për Kombëtaren e Anglisë, shpreson të gjejë së shpejti një klub të ri dhe të mbyllë karrierën e tij me dinjitetin që i takon një lojtari me CV kaq të pasur. /Telegrafi/

↗

Gjermania kundërshton bisedimet direkte me Rusinë për shkak të 'kërkesave maksimaliste' të Putinit

✇Telegrafi
By: Burim Tmava


Qeveria gjermane ka ritheksuar kundërshtimin e saj ndaj rihapjes së kanaleve diplomatike me presidentin rus Vladimir Putin si pjesë e negociatave për t'i dhënë fund luftës në Ukrainë, një ide që ka fituar terren pasi është mbështetur nga udhëheqësit e Francës dhe Italisë.

"Ne mbështesim bisedimet e drejtpërdrejta midis Rusisë dhe Ukrainës në nivelin më të lartë, pasi nuk mund të ketë paqe të drejtë dhe të qëndrueshme pa pjesëmarrjen e Ukrainës", tha një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme Federale të Gjermanisë për Euronews.

"Fatkeqësisht, deri më tani nuk kemi parë asnjë ndryshim në qëndrimin e Rusisë: Rusia vazhdon të përsërisë kërkesat maksimaliste dhe nuk tregon asnjë gatishmëri të vërtetë për të negociuar, ndërsa vazhdon sulmet e saj brutale ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës dhe objektivave të tjerë civilë".

Javën e kaluar, kancelari gjerman Friedrich Merz tha se ishte "skeptik" në lidhje me perspektivën e riangazhimit me Kremlinin, duke treguar refuzimin e tij të vazhdueshëm për të vendosur një armëpushim pa kushte në Ukrainë, një kërkesë e hershme nga evropianët.

"Ne do të duhet të ruajmë presionin dhe sanksionet tona dhe t'i intensifikojmë ato sa herë që të jetë e mundur", tha Merz, duke vënë në dukje se Bashkimi Evropian ishte tashmë në kontakt me Kievin dhe Uashingtonin për të përcjellë qëndrimin e tij të unifikuar.

"Moska duhet të jetë e gatshme t'i japë fund luftës. Nëse Moska nuk është, çmimi që duhet të paguajë për këtë luftë, përfshirë çmimin ekonomik, do të rritet javë pas jave dhe muaj pas muaji. Kjo, për fat të keq, është situata në të cilën ndodhemi sot", shtoi ai.

Komentet e vunë Gjermaninë, shtetin më të madh anëtar të Bashkimit Evropian, drejtpërdrejt në kundërshtim me Francën. Muajin e kaluar, pasi priti një takim të "Koalicionit të të Gatshmëve", presidenti francez Emmanuel Macron tha se dialogu me Putinin, kryesisht i ndërprerë që nga shkurti i vitit 2022, duhet të nisë "sa më shpejt të jetë e mundur".

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni më pas mbështeti qëndrimin e Macron.

"Unë besoj se ka ardhur koha që Evropa të flasë edhe me Rusinë. Nëse Evropa vendos të marrë pjesë në këtë fazë të negociatave duke folur vetëm me njërën nga të dy palët, kam frikë se në fund kontributi pozitiv që mund të japë do të jetë i kufizuar", tha Meloni.

Komisioni Evropian pranoi se bisedimet e drejtpërdrejta mund të zhvillohen "në një moment të caktuar", por Përfaqësuesja e Lartë, Kaja Kallas, e cila është pjesë e Komisionit, më vonë shprehu kundërshtim, duke i bërë thirrje Rusisë të jetë "serioze" dhe të bëjë lëshime si hap i parë.

"Ajo mbi të cilën po punojmë është të ushtrojmë më shumë presion mbi Rusinë në mënyrë që ajo të kalojë nga pretendimi se po negocion në negociata të vërteta", tha Kallas.

Ndërsa bisedimet e paqes përparojnë dhe garancitë e sigurisë po konkretizohen, kryeqytetet evropiane po e shqyrtojnë në mënyrë kritike rolin e tyre në proces, rezultati i të cilit, nëse ka ndonjëherë një të tillë, është gati të ripërcaktojë arkitekturën e sigurisë së kontinentit për brezat që do të vijnë.

Për disa, fushata e pandërprerë e bombardimeve të Rusisë, e cila po e zhyt Ukrainën në ndërprerje të energjisë elektrike në temperatura nën zero, është arsye e mjaftueshme për ta mbajtur Putinin në distancë.

"Për sa kohë që Rusia nuk i ka ndryshuar veprimet dhe objektivat e saj në agresionin e saj kundër Ukrainës, nuk është e mundur të angazhohemi në bisedime me Rusinë, as nuk duhet t'i ofrojmë asaj një rrugëdalje nga izolimi", tha ministria e Jashtme estoneze për Euronews.

"Nuk duhet t'i përsërisim gabimet e bëra vazhdimisht duke rivendosur marrëdhëniet kur Rusia nuk ka ndryshuar kurs", shtoi ajo.

Megjithatë, për të tjerët, evropianët duhet ta marrin vetë telefonin për të shmangur varësinë nga Shtëpia e Bardhë, e cila sot është ndërmjetësja kryesore me Moskën.

"BE-ja duhet tĂ« marrĂ« nĂ« konsideratĂ« emĂ«rimin e njĂ« tĂ« dĂ«rguari tĂ« posaçëm pĂ«r bisedimet e ardhshme tĂ« paqes mbi luftĂ«n e RusisĂ« nĂ« UkrainĂ«", tha ministria e Jashtme e RepublikĂ«s Çeke pĂ«r Euronews.

"Ndërsa negociatat aktualisht drejtohen nga SHBA-ja, Rusia dhe Ukraina, ka kuptim të mendohet për një rol evropian në planin afatgjatë në mënyrë që të mbetet një pjesëmarrës i rëndësishëm", shtoi ministrja çeke.

Ndërsa debati politik zhvillohet, Brukseli po përgatit një paketë të re ekosanksionesh kundër Rusisë, e cila do të zbulohet në ditët në vijim, në mënyrë që të mund të miratohet deri në kohën kur pushtimi në shkallë të plotë arrin përvjetorin e tij të katërt më 24 shkurt. /Telegrafi/

↗

Kur dhuna na prek pa qenë aty: Si ndikojnë videot e dhunshme në shëndetin mendor

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Edhe pa qenë dëshmitarë të drejtpërdrejtë, njerëzit mund të përjetojnë reagime të forta stresi dhe traume përmes pamjeve që qarkullojnë në rrjetet sociale

Shëndeti mendor ndikon në mënyrën se si mendojmë, si ndihemi dhe si funksionojmë në jetën e përditshme. Ai nuk është i ndarë nga jeta reale, por përbën themelin e saj; nuk është luks, por parakusht për një jetë cilësore, theksojnë psikologët. Megjithatë, rrjetet sociale na kanë mundësuar që, në mënyrë të tërthortë, të jemi dëshmitarë të shumë skenave tronditëse dhe të dhunshme që ndodhin në shoqërinë tonë.

Ndikimi psikologjik i videove të dhunshme - ekspozimi dytësor ndaj dhunës

Ky ekspozim dytësor ndaj dhunës nuk mbetet pa pasoja. Studime kërkimore të realizuara pas sulmeve të mëdha apo fatkeqësive natyrore kanë treguar se personat që i kanë parë vazhdimisht pamjet e këtyre ngjarjeve kanë përjetuar nivele të rritura të stresit post-traumatik, thotë James Densley, profesor dhe kryetar i Shkollës për Kriminologji dhe të Drejtë Penale në Metro State University në Mineapolis.

– NĂ« disa raste, ndikimi nĂ« shĂ«ndetin mendor pothuajse barazohet me ndikimin te personat qĂ« kanĂ« pasur lidhje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me ngjarjen, vlerĂ«son profesori Densley, duke shpjeguar se shikimi i videove tĂ« dhunshme mund tĂ« çojĂ« nĂ« traumĂ« dytĂ«sore ose indirekte, veçanĂ«risht sepse rrjetet sociale e pĂ«rforcojnĂ« ndikimin e tyre.

– Mund tĂ« shfaqen ankth, mendime ndĂ«rhyrĂ«se dhe çrregullime tĂ« gjumit. Kjo ndodh kur njĂ« person “thith” peshĂ«n emocionale dhe psikologjike tĂ« vuajtjes sĂ« dikujt tjetĂ«r pĂ«rmes ekspozimit tĂ« pĂ«rsĂ«ritur. BĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« reagim stresi qĂ«, praktikisht, nuk dallon nga ekspozimi i drejtpĂ«rdrejtĂ«, thekson ai, transmeton Telegrafi.

Sistemi nervor aktivizohet nga skenat e dhunës

Empatia është aftësia për të ndjerë dhe kuptuar vuajtjen e të tjerëve, ndërsa reagimi ndaj traumës është një përgjigje biologjike ndaj stresit. Empatia është një vlerë pozitive dhe mund të nxisë angazhim konstruktiv. Por, kur sistemi ynë nervor aktivizohet vazhdimisht nga skenat e dhunës, njerëzit mund të zhvillojnë hipervigjilencë, mpirje emocionale ose sjellje shmangëse, shpjegojnë psikologët.

Sot, rrjetet sociale transmetojnë pamje dhune në mënyrë të vazhdueshme, të paparashikueshme dhe shpesh pa asnjë paralajmërim. Nga këndvështrimi i reagimit ndaj stresit, kjo do të thotë se truri nuk ka kurrë mundësi të tërhiqet plotësisht dhe të qetësohet. Për më tepër, pamjet e sotme janë shumë më intensive dhe realiste sesa, për shembull, pamjet e atentatit ndaj presidentit John F. Kennedy apo të Luftës së Vietnamit.

Në të kaluarën, pamjet dukeshin më të filtruara dhe më të distancuara, jo vetëm për shkak të montazhit redaksional, por edhe për shkak të cilësisë së ulët teknike. Sot, gjithçka transmetohet në definicion të lartë, me zë rrethues, duke e bërë përvojën shumë më reale dhe më tronditëse.

Si reagon truri ndaj skenave të dhunës nga ambienti i afërt?

– Truri i njeriut nuk Ă«shtĂ« krijuar pĂ«r tĂ« shikuar pasivisht skena reale dhune pa pasoja. Sa herĂ« qĂ« shikoni njĂ« video tĂ« tillĂ«, sistemi nervor reagon sikur ngjarja po ju ndodh juve personalisht, e jo dikujt tĂ« largĂ«t. Çdo shikim shtesĂ« e pĂ«rforcon stresin. Prandaj, ndryshe nga ideja se njerĂ«zit “mĂ«sohen” me dhunĂ«n, ekspozimi i pĂ«rsĂ«ritur e thellon lodhjen emocionale dhe vuajtjen, shpjegon profesori Densley.

I pyetur nëse disa njerëz janë më të ndjeshëm ndaj pasojave psikologjike, ai shton:

– Disa individĂ« janĂ« mĂ« tĂ« prirur ndaj reagimeve traumatike pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rvojave tĂ« tyre tĂ« mĂ«parshme me traumĂ«n. PĂ«r shembull, nĂ«se jeni pjesĂ« e njĂ« grupi pakicĂ« qĂ« ka pĂ«rjetuar dhunĂ« nga policia, pamje tĂ« tilla mund tĂ« veprojnĂ« si nxitĂ«s tĂ« fortĂ« emocionalĂ«. Po ashtu, kur ngjarjet e dhunshme ndodhin nĂ« vende qĂ« njerĂ«zit i njohin, nĂ« qytetin apo lagjen e tyre, rreziku pĂ«r reagime tĂ« forta stresi rritet ndjeshĂ«m. /Telegrafi/

↗

Monitorimi i trafikut me kamera inteligjente në Maqedoni të Veriut, çfarë duhet të dinë qytetarët e Kosovës?

✇Telegrafi
By: Kemajl Berisha


Policia e Kosovës ka njoftuar se, bazuar në informacione zyrtare nga autoritetet e Maqedonisë së Veriut, në këtë shtet ka filluar monitorimi i komunikacionit rrugor me kamera inteligjente.

Sistemi përdor pajisje teknike dhe kamera të avancuara që evidentojnë automatikisht shkeljet e rregullave të trafikut, në përputhje me legjislacionin në fuqi. Për automjetet me targa të huaja, përfshirë ato të Kosovës, në rast të shkeljeve të konstatuara, pronari i automjetit njoftohet gjatë hyrjes dhe daljes nga vendi.

Në fazën e parë, monitorimi do të zbatohet në qytetet Shkup, Tetovë dhe Kumanovë, si dhe përgjatë Korridorëve 8 dhe 10. Shkeljet që do të regjistrohen përfshijnë: tejkalim të shpejtësisë, kalim në semafor të kuq, ndalim dhe parkim të parregullt, si dhe qarkullim me automjete të paregjistruara.

Policia njofton se qytetarët e huaj kanë të drejtën të përfitojnë zbritjen 50% të gjobës brenda tetë ditësh nga data e konstatuar. Në rast mospagesë ose mosmarrëveshjeje mbi shkeljen, do të iniciohet procedurë kundërvajtëse përpara gjykatës kompetente.

Ky njoftim u drejtohet qytetarëve si një paralajmërim për kujdes dhe respektim të rregullave të komunikacionit gjatë udhëtimeve dhe qëndrimit në Maqedoninë e Veriut.

↗

Momenti qesharak: BashkĂ«lojtari ia “vodhi” golin, Vedat Muriqi e godet me “shuplakĂ«â€

✇Telegrafi
By: Edonis Bytyqi


Mallorca është duke triumfuar bindshëm ndaj Sevillas me rezultat 3-1, ku protagonist në dy gola ka qenë Vedat Muriqi.

Ylli nga Prizreni fillimisht shënoi nga penalltia për ta zhbllokuar epërsinë, ndërsa ishte kryesori edhe te goli i tretë.

Pasi mori një pasim nga Samu Costa, Muriqi goditi fuqishëm brenda zonës, por kjo goditje përfundoi në trupin e Darder dhe pastaj përfundoi brenda rrjetës.

Darder menjĂ«herĂ« iu kthye lojtarit duke i kĂ«rkuar falje pĂ«r “golin e vjedhur”, ndĂ«rsa lojtari i KosovĂ«s filloi ta qeshte dhe e goditi me “shuplakĂ«â€ nĂ« formĂ« shakaje.

Për më shumë shikoni momentin:

😅 Darder empĂȘche Muriqi d'inscrire son doublĂ©... mais ça fait quand mĂȘme 3-1 pour Mallorca !pic.twitter.com/eFoYxHKD6f
— LigActu đŸ‡Ș🇾 (@LigActu) February 2, 2026

Ndërkohë, Muriqi është golashënuesi i dytë më i mirë në La Liga me 15 gola, pas vetëm Kylian Mbappes./Telegrafi

❌