❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Trump planifikon bisedë me Musk për rikthimin e internetit në Iran

Presidenti Trump njofton se do të diskutojë me Elon Musk për rikthimin e internetit në Iran, pas ndërprerjes për shkak të protestave

 “Ai Ă«shtĂ« shumĂ« i mirĂ« nĂ« kĂ«tĂ« lloj gjĂ«je, ka njĂ« kompani shumĂ« tĂ« mirĂ«â€, u tha Trump gazetarĂ«ve nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« njĂ« pyetjeje nĂ«se do tĂ« angazhohej me kompaninĂ« SpaceX tĂ« Musk, e cila ofron njĂ« shĂ«rbim interneti satelitor tĂ« quajtur Starlink qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rdorur nĂ« Iran.

Musk dhe SpaceX nuk iu përgjigjën menjëherë një kërkese për koment, shkruan Reuters.

Fluksi i informacionit nga Irani është penguar nga një ndërprerje e internetit që nga e enjtja, mes protestave më të gjera kundër establishmentit klerikal të vendit që nga viti 2022, transmeton Sinjali.

Musk dhe Trump kanë mbajtur një marrëdhënie të vazhdueshme, pasi miliarderi ndihmoi në financimin e fushatës fituese presidenciale të Trump dhe më pas orkestroi shkurtime masive për qeverinë federale.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Trump planifikon bisedë me Musk për rikthimin e internetit në Iran appeared first on Sinjali.

Bie fluksi i mërgimtarëve në pikat kufitare

Qendra Kombëtare për Menaxhimin e Kufirit ka përditësuar informacionet mbi situatën e pritjeve në pikat kufitare të Kosovës.

Sipas të dhënave të fundit, mërgimtarët që po kthehen në vendet ku jetojnë dhe veprojnë.

Aktualisht qytetarët po presin deri në 5 minuta për të dalë nga Kosova, gjersa edhe sa i përket pritjeve për hyrje në Kosovë, janë nga 1 deri në 5 minuta.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Bie fluksi i mërgimtarëve në pikat kufitare appeared first on Sinjali.

Spalletti në kërkim të sulmuesit ideal: Propozohen dy emra

Sipas mediave italiane, Juventusi është në kërkim të një sulmuesi qendre me fizik të fortë dhe për këtë arsye ka nisur kontaktet me përfaqësuesit e sulmuesit të Napolit, Lorenzo Lucca.

Paralelisht, klubi bardhezi ka angazhuar skautët për të vëzhguar nga afër edhe sulmuesin e Crystal Palace, Jean-Philippe Mateta, në ndeshjet e fundit.

Afrimi i një sulmuesi të ri konsiderohet objektivi kryesor i trajnerit Luciano Spalletti për merkaton e janarit.

Ndërkohë, Dusan Vlahovic vijon të jetë jashtë fushave për shkak të një dëmtimi afatgjatë, ndërsa Jonathan David dhe Lois Openda nuk kanë arritur të bindin plotësisht kur janë përdorur në rolin e sulmuesit kryesor.

Juventus është lidhur gjithashtu me një rikthim sensacional të Federico Chiesa, vetëm 18 muaj pas largimit të tij nga klubi, por raportet e fundit tregojnë se klubi po kërkon edhe një sulmues më fizik dhe dominues në qendër të sulmit.

Lorenzo Lucca aktualisht nuk po gjen hapësira te Napoli, dhe kjo situatë pritet të mos përmirësohet pas rikthimit të Romelu Lukaku në formë të plotë. Sulmuesi ishte sjellë fillimisht si zëvendësues i belgut, por pas dëmtimit afatgjatë të Lukaku gjatë verës, Napoli solli edhe Rasmus Hojlund, duke i reduktuar mundësitë e Lucca.

Kjo situatĂ« bĂ«n qĂ« ai tĂ« mund tĂ« jetĂ« i gatshĂ«m pĂ«r njĂ« largim nga Napoli vetĂ«m pak muaj pasi ishte huazuar me detyrim blerjeje pĂ«r njĂ« shumĂ« rreth 35 milionĂ« euro. PĂ«r momentin, marrĂ«veshja Ă«shtĂ« pĂ«rshkruar si njĂ« “mundĂ«si” pĂ«r Juventusin, jo si njĂ« opsion i konfirmuar.

Ndërkohë, raportimet nga Tuttosport tregojnë se Juventusi ka dërguar skautë për të vëzhguar Jean-Philippe Mateta të Crystal Palace. Klubi italian ishte interesuar për sulmuesin francez edhe gjatë afatit të verës, por u ndalua nga çmimi i lartë i tij, rreth 40 milionë euro.

Sipas Calciomercato, çmimi i Mateta mund të bjerë në 20-25 milionë euro, pasi kontrata e tij skadon në verën e vitit 2027 dhe aktualisht ai nuk duket i interesuar ta rinovojë me Crystal Palace. Kjo e bën sulmuesin një mundësi tërheqëse për Juventusin për afatin e dimrit.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Spalletti në kërkim të sulmuesit ideal: Propozohen dy emra appeared first on Sinjali.

Braktis tre fëmijët e mitur, nëna përballet me ligjin

NjĂ« 33-vjeçare Ă«shtĂ« proceduar penalisht nga policia nĂ« DurrĂ«s. Procedimi i saj mĂ«sohet se ka ardhur pĂ«r veprĂ«n “Keqtrajtimi i tĂ« miturve”.

Policia bën me dije se 33-vjeçarja ka braktisur tre fëmijët e mitur në pallatin ku banonte. Rasti është zbuluar pasi gjyshja e fëmijëve është paraqitur në polici këtë të diele.

Zyra e Mbrojtjes së Fëmijëve ka marrë në mbrojtje tre të miturit. Ata janë marrë në kujdes nga Qendra e Mbrojtjes së Fëmijëve Durrës.

“Drejtoria Vendore e PolicisĂ« DurrĂ«s/ SpecialistĂ«t pĂ«r Hetimin e Krimeve tĂ« Stacionit tĂ« PolicisĂ« Plazh referuan materialet nĂ« Prokurori, ku nisi procedimi penal ndaj shtetases B. B., 33 vjeçe, pĂ«r veprĂ«n penale “Keqtrajtimi i tĂ« miturve”.

Procedimi penal nisi pasi ditën e sotme, rreth orës 17:20, është paraqitur shtetasja D. V., e cila ka deklaruar se ish-nusja e djalit të saj kishte lënë vetëm tre fëmijët e mitur në pallatin ku banonte, rasti  i publikuar dhe në rrjete sociale.

Nga ana e shërbimeve të Policisë, në bashkëpunim me Zyrën e Mbrojtjes së Fëmijëve, u bë e mundur marrja në mbrojtje e tre fëmijëve, të cilët u dërguan në spital për ekzaminime mjekësore dhe më pas u morën në kujdes nga Qendra e Mbrojtjes së Fëmijëve Durrës, shkruan Euronews.al.

Materialet procedurale iu referuan ProkurorisĂ« pranĂ« GjykatĂ«s sĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« tĂ« Juridiksionit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m DurrĂ«s, pĂ«r veprime tĂ« mĂ«tejshme”, njofton policia.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Braktis tre fëmijët e mitur, nëna përballet me ligjin appeared first on Sinjali.

Horoskopi sot – ÇfarĂ« parashikojnĂ« yjet pĂ«r ju?

Dashi: Sot energjia juaj Ă«shtĂ« e lartĂ«, dhe mund tĂ« merrni iniciativĂ« nĂ« punĂ« ose projekte personale. Kini kujdes me vendimet impulsive. NjĂ« takim i papritur mund t’ju sjellĂ« mundĂ«si tĂ« reja.

Demi: Ditë e mirë për të rregulluar çështjet financiare ose personale. Shëndeti kërkon pak vëmendje, sidomos relaksimin dhe ushqimin. Një bisedë e hapur me dikë të dashur do të përmirësojë marrëdhëniet.

BinjakĂ«t: Keni kreativitet tĂ« spikatur sot, sidomos nĂ« fushĂ«n e punĂ«s ose artit. Mos u shpĂ«rqendroni nga detajet e vogla. NjĂ« ide e re mund t’ju hapĂ« rrugĂ« pĂ«r sukses.

Gaforrja: Emocionet janĂ« tĂ« fuqishme sot, ndaj kushtojini kohĂ« vetes dhe reflektimit. NjĂ« mik ose koleg mund t’ju ndihmojĂ« tĂ« zgjidhni njĂ« problem tĂ« vjetĂ«r. Kujdes me tensionet nĂ« familje.

Luani: Energjia juaj magnetike tĂ«rheq vĂ«mendjen e tĂ« tjerĂ«ve. Momente tĂ« bukura romantike janĂ« tĂ« mundshme. Mos e teproni me punĂ«n; relaksimi do t’ju fuqizojĂ«.

Virgjëresha: Sot fokusohuni tek detajet dhe organizimi i punëve. Një vendim financiar ose profesional mund të kërkojë kujdes të shtuar. Mbani komunikim të qartë me njerëzit rreth jush.

Peshorja: Marrëdhëniet sociale janë në kulmin e tyre. Një ftesë ose takim mund të sjellë kënaqësi dhe mundësi të reja. Kujdes me shpërqendrimin nga disa detaje të vogla.

Akrepi: Intuita juaj është e fuqishme sot; dëgjojeni atë. Një çështje e kaluar mund të marrë zgjidhje. Shëndeti kërkon pak vëmendje, sidomos pushim i mjaftueshëm.

Shigjetari: Një energji pozitive ju motivon të nisni projekte të reja. Mund të ketë mundësi për udhëtime ose lëvizje të papritura. Kujdes me harxhimet impulsive.

Bricjapi: Fokusoni tek detyrat dhe pĂ«rgjegjĂ«sitĂ«. NjĂ« bisedĂ« e rĂ«ndĂ«sishme mund t’ju ndihmojĂ« nĂ« punĂ« ose marrĂ«dhĂ«nie. Mbani qetĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« vendime tĂ« sakta.

Ujori: Sot ide tĂ« reja dhe kreativiteti janĂ« tĂ« spikatur. BashkĂ«punimi me tĂ« tjerĂ«t do t’ju sjellĂ« rezultate tĂ« mira. Mos u stresoni pĂ«r detaje tĂ« vogla.

Peshqit: Emocionet dhe intuita janë të fuqishme sot. Një lidhje personale mund të thellohet ose të përmirësohet. Kujdes me lodhjen dhe kujdesuni për veten.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Horoskopi sot – ÇfarĂ« parashikojnĂ« yjet pĂ«r ju? appeared first on Sinjali.

Venezuela ka naftë, çfarë ka edhe diçka tjetër që i duhet Amerikës?

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë se kompanitë amerikane tani do të kenë qasje në rezervat e mëdha të naftës së Venezuelës.

Por edhe mallrat e tjera të vendit kanë tërhequr vëmendjen e administratës së tij.

Ekspertët thonë se Venezuela ka sasi të paverifikuara mineralesh, metalesh dhe potencialisht elementësh të rrallë të tokës.

Këto lëndë të para janë të domosdoshme për industritë nga mbrojtja te teknologjia, dhe administrata ka theksuar vazhdimisht rëndësinë e tyre për sigurinë kombëtare të SHBA-së.

Por, ndërsa Uashingtoni mund të aspirojë të sigurojë elementët kritikë të Venezuelës, ekspertët thonë se kjo është një detyrë e vështirë dhe nuk do të bënte shumë për të forcuar zinxhirin e furnizimit të Amerikës.

Sasia dhe qëndrueshmëria ekonomike e burimeve minerale të Venezuelës janë të pasigurta.

Kompanitë gjithashtu përballen me rreziqe të mëdha në nxjerrjen e mineraleve në Venezuelë pa garanci të qëndrueshme sigurie.

Ekspertët thonë se shumë nga këto rajone kanë ushtarë guerilas dhe grupe të armatosura që merren me miniera të paligjshme të arit.

Nxjerrja e metaleve të rralla që kërkojnë shumë energji mund të dëmtojë gjithashtu mjedisin.

“Brenda administratĂ«s ekziston njĂ« vetĂ«dije se edhe pĂ«rtej naftĂ«s, vendi ka njĂ« vlerĂ« mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« burimeve natyrore”, tha Reed Blakemore, drejtor i kĂ«rkimit nĂ« QendrĂ«n Globale tĂ« EnergjisĂ« tĂ« KĂ«shillit Atlantik.

“MegjithatĂ«, nĂ«se po flasim pĂ«r kushtet nĂ« tĂ« cilat jemi nĂ« gjendje tĂ« shfrytĂ«zojmĂ« ato burime minerale dhe t’i nxjerrim ato nĂ« treg, Ă«shtĂ« njĂ« histori shumĂ« mĂ« sfiduese”, shtoi ai.

“Dhe madje, sinqerisht, mĂ« sfiduese se historia e naftĂ«s”, vazhdoi Blakemore.

Roli i Kinës në zinxhirin e furnizimit

Edhe nëse kompanitë amerikane do të përpiqeshin të nxirrnin metalet e rralla të Venezuelës, nxjerrja e tyre nga toka është vetëm një pjesë e procesit.

Këto materiale zakonisht dërgohen në Kinë për rafinim

Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Kina përbënte mbi 90% të rafinimit global të metaleve të rralla në vitin 2024.

Vendi mban një monopol virtual në përpunimin dhe rafinimin e materialeve për shkak të dekadave të subvencioneve qeveritare, zgjerimit të industrisë dhe rregulloreve të dobëta mjedisore.

Metalet e rralla janë bërë një pikë e rëndësishme ngecjeje në tensionet tregtare SHBA-Kinë.

Pekini vitin e kaluar zbatoi disa kontrolle të eksportit të metaleve të rralla gjatë përplasjeve tregtare, duke ngritur shqetësime në lidhje me mungesën e zinxhirëve të sigurt të furnizimit në Amerikë për këto materiale kritike.

“Kina ende ka njĂ« kapacitet pothuajse unik pĂ«r tĂ« pĂ«rpunuar metale tĂ« rralla tokĂ«sore, dhe ky avantazh industrial dhe gjeopolitik nuk mund tĂ« kapĂ«rcehet brenda natĂ«s”, tha Joel Dodge, drejtor i politikĂ«s industriale dhe sigurisĂ« ekonomike nĂ« Vanderbilt Policy Accelerator.

Mineralet kritike dhe elementët e rrallë të tokës

ShĂ«rbimi Gjeologjik i SHBA-sĂ« pĂ«rcakton 60 “minerale kritike” jetĂ«sore pĂ«r sigurinĂ« ekonomike dhe kombĂ«tare.

Këto minerale kritike përfshijnë një përzierje mallrash, duke përfshirë aluminin, kobaltin, bakrin, plumbin dhe nikelin.

Lista përfshin gjithashtu 15 elementë të rrallë të tokës, të tillë si ceriumi, disprosiumi, neodimi dhe samariumi.

Elementet e rralla të tokës i referohen një kategorie prej 17 elementësh specifikë metalikë.

Këto mallra janë inpute thelbësore në teknologjitë e përditshme, siç janë telefonat, bateritë dhe ekranet e televizorëve, si dhe pajisjet ushtarake dhe të mbrojtjes, siç janë laserët, aeroplanët luftarakë dhe raketat.

“Mineralet e rralla” Ă«shtĂ« njĂ« emĂ«rtim i gabuar, pasi elementĂ«t janĂ« relativisht tĂ« kudondodhur nĂ« koren e TokĂ«s, sipas Julie Klinger, gjeografe dhe profesoreshĂ« e asociuar nĂ« Universitetin e Wisconsin-Madison.

Por nxjerrja dhe rafinimi i tyre është pjesa e vështirë.

Ligjvënësit amerikanë vitet e fundit janë shqetësuar për varësinë e vendit nga importet për këto elementë kritikë.

Ka pasur përpjekje për të zhvilluar nxjerrjen dhe rafinimin vendas të metaleve të rralla në Shtetet e Bashkuara, por afati kohor për projektet mund të zgjasë me vite, nëse jo me dekada.

Mineralet kritike në Venezuelë

Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së nuk e përfshin Venezuelën në listën e saj të vendeve me elementë të rrallë të tokës (vendet në listë përfshijnë Kinën, Shtetet e Bashkuara, Brazilin dhe Grenlandën, ndër të tjera).

Dy dekada e gjysmë sundimi nga presidentët Hugo Chavez dhe Nicolas Maduro në Venezuelë krijuan një boshllëk informacioni në lidhje me shkallën e burimeve të vendit, thonë ekspertët.

Megjithatë, ekspertët besojnë se Venezuela ka depozita të disa mineraleve, të tilla si koltani nga i cili rrjedhin metalet tantali dhe niobiumi dhe boksiti, i cili mund të përmbajë alumin dhe galium.

Tantali, niobiumi, alumini dhe galiumi konsiderohen të gjitha minerale kritike nga USGS.

NĂ« vitin 2009, Chavez i vlerĂ«soi shumĂ« burimet natyrore tĂ« vendit, pĂ«rfshirĂ« “arin e kaltĂ«r”, njĂ« nofkĂ« pĂ«r koltanin.

Atë vit, sipas Reuters, Chavez tha se në vend ishte zbuluar një rezervë e madhe koltani.

Në vitin 2016, Maduro krijoi Harkun Minierë të Orinocos, një territor të Venezuelës të caktuar për eksplorim dhe prodhim mineralesh.

Por rajoni është prekur nga minierat e paligjshme, shkruan CNN.

“NdĂ«rsa vendi ndodhet mbi depozita tĂ« mĂ«dha burimesh minerale, ai Ă«shtĂ« i paralizuar nga njĂ« kombinim i tĂ« dhĂ«nave tĂ« dobĂ«ta gjeologjike, punĂ«s me kualifikim tĂ« ulĂ«t, krimit tĂ« organizuar, mungesĂ«s sĂ« investimeve dhe njĂ« mjedisi politikash tĂ« paqĂ«ndrueshĂ«m”, tha nĂ« njĂ« shĂ«nim Sung Choi, analist i metaleve dhe minierave nĂ« BloombergNEF, transmeton Sinjali.

“PavarĂ«sisht potencialit tĂ« saj aktual gjeologjik, Venezuela nuk ka gjasa tĂ« luajĂ« ndonjĂ« rol domethĂ«nĂ«s nĂ« sektorin kritik tĂ« mineraleve tĂ« paktĂ«n pĂ«r dekadĂ«n e ardhshme”, tha Choi.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Venezuela ka naftë, çfarë ka edhe diçka tjetër që i duhet Amerikës? appeared first on Sinjali.

Moti sot me diell dhe vranësira, temperaturat minimale prej -11 deri në -7°C

Sot parashikohet mot me diell dhe vranësira, ndërsa acari do të mbetet ende i pranishëm.

Lokalisht, deri në orët e mëngjesit, mund të ketë edhe reshje të dobëta bore, veçanërisht në zonat malore.

Era do të fryjë drejtimesh të ndryshme, me shpejtësi prej 10-32 km/h.

Temperaturat minimale do të lëvizin prej -11 deri në -7°C, ndërsa ato maksimale prej -3 deri në 0°C.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Moti sot me diell dhe vranësira, temperaturat minimale prej -11 deri në -7°C appeared first on Sinjali.

Bad Bunny paditet për 14 milionë euro për përdorimin e zërit të një gruaje pa leje në dy këngë



Këngëtari i njohur porto-rikan, Bad Bunny, po përballet me një padi gjyqësore, në të cilën një grua nga Porto Riko kërkon 16 milionë dollarë dëmshpërblim apo 14 milionë euro për përdorimin e paautorizuar të zërit të saj në dy prej këngëve të tij.

Sipas dokumenteve ligjore, regjistrimi i zërit është bërë në vitin 2018, në një kontekst jo-profesional, kur ajo pranoi të regjistronte një frazë me kërkesë të producentit Roberto Rosalido, me të cilin ishte njohur gjatë një kursi studimi.

Ajo pretendon se në asnjë moment nuk është informuar se regjistrimi do të përdorej për qëllime komerciale apo do të publikohej në këngë të shpërndara globalisht.

Bad Bunny

ZĂ«ri i saj u pĂ«rdor pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« kĂ«ngĂ«n “Solo de mi”, pjesĂ« e albumit shumĂ« tĂ« suksesshĂ«m X100pre, tĂ« publikuar nĂ« vitin 2018, njĂ« nga projektet mĂ« tĂ« njohura tĂ« Bad Bunny.

Vite mĂ« vonĂ«, i njĂ«jti fragment audio u ripĂ«rdor nĂ« kĂ«ngĂ«n “EeO”, e publikuar nĂ« vitin 2025 nĂ« albumin "Debi tirar mss fotos".

Të dyja këngët kanë arritur miliona dëgjime në platformat digjitale, çka, sipas paditëses, përbën një përfitim të madh ekonomik nga përdorimi i zërit të saj pa pëlqim.

Gruaja thekson se nuk është nënshkruar asnjë kontratë dhe nuk është negociuar asnjë pagesë për përdorimin e zërit të saj për qëllime muzikore, promovuese apo reklamuese, duke e konsideruar këtë veprim si shkelje të të drejtave të saj personale dhe intelektuale.

Deri më tani, Bad Bunny nuk ka reaguar publikisht ndaj akuzave, ndërsa çështja po merr vëmendje të madhe mediatike, sidomos në një moment kur artisti po përgatitet për turneun e tij të radhës dhe për paraqitjen si ylli kryesor në spektaklin e pjesës të Super Bowl LX. /Telegrafi/

Kreu miliarder i NASA-s ofron një avantazh të çuditshëm për stafin



Administratës Trump iu desh pothuajse një vit për të vendosur për një administrator jo të përkohshëm të NASA-s.

Në vitin 2024, para se të betohej, presidenti Donald Trump njoftoi se themeluesi miliarder i teknologjisë dhe turist hapësinor i SpaceX, Jared Isaacman, do të merrte drejtimin e agjencisë hapësinore - vetëm për të ndryshuar mendje pas muajsh kaosi burokratik, shkurtimeve të buxhetit dhe një grindjeje të madhe me drejtorin ekzekutiv të SpaceX, Elon Musk .

Megjithatë, një vit më vonë, Trump u rikthye përsëri në qendër të vëmendjes ndaj Isaacman, i cili më në fund u konfirmua nga Senati me një votim 67-30 më 17 dhjetor, duke premtuar se do ta rikthente në rrugën e duhur një agjenci në krizë.

Dhe ai është qartësisht i gatshëm të përpiqet të përdorë disa përparësi të pazakonta.

Siç vuri në dukje sekretarja e shtypit e NASA-s, Bethany Stevens , në X, Isaacman është ofruar të fluturojë me anëtarë të fuqisë punëtore të NASA-s me "aeroplanin e tij privat F-5".

“TĂ« gjitha kostot qĂ« lidhen me kĂ«to fluturime mbulohen nga Administratori, pa asnjĂ« barrĂ« pĂ«r taksapaguesin”, premtoi Stevens.

“NĂ«se jeni njĂ« punonjĂ«s i shquar i NASA-s qĂ« bĂ«n njĂ« punĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme, do tĂ« keni mundĂ«si pĂ«r tĂ« fluturuar nĂ« qiell me administratĂ«n e NASA-s.”

Ndryshe, Isaacman — pasuria neto e tĂ« cilit vlerĂ«sohet tĂ« jetĂ« shumĂ« mĂ« e madhe se 1 miliard dollarĂ« — njoftoi gjithashtu se do tĂ« dhuronte pagĂ«n e tij vjetore prej 221,900 dollarĂ«sh pĂ«r Space Camp.

Kjo Ă«shtĂ« njĂ« ofertĂ« shumĂ« mĂ« kuptimplotĂ« qĂ« realisht mund tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« ndryshim mĂ« tĂ« prekshĂ«m pĂ«r tĂ« “frymĂ«zuar brezin e ardhshĂ«m tĂ« interesohet nĂ« fushat STEM dhe tĂ« kontribuojĂ« nĂ« aventurĂ«n mĂ« tĂ« madhe nĂ« historinĂ« e njerĂ«zimit”, sipas Stevens.

Më herët këtë javë, ai shoqëroi djalin e presidentit, Eric Trump, dhe gruan e tij për një udhëtim në bordin e dy aeroplanëve luftarakë mbi Qendrën Hapësinore Kennedy të NASA-s. /Telegrafi/

Disa komuna shtyjnë mësimin, të tjerat nisin sot gjysmëvjetorin e dytë



Për shkak të kushteve të vështira atmosferike dhe dëmeve nga përmbytjet e reshjet e fundit, disa komuna në vend kanë vendosur të shtyjnë rifillimin e procesit mësimor për gjysmëvjetorin e dytë të vitit shkollor 2025/2026.

Komuna e Malishevës, ajo e Drenasit dhe e Fushë Kosovës janë komunat që kanë marrë vendim për shtyrje të nisjes së procesit mësimorë.

Komuna e Malishevës ka vendosur që procesi mësimor të shtyhet deri më 14 janar 2026 për shkak të reshjeve dhe përmbytjeve që kanë krijuar vështirësi në terren dhe kanë dëmtuar infrastrukturën e rrugëve.

Edhe ajo e Drenasit ka shtyrë fillimin e mësimit deri të mërkurën, duke qenë një nga komunat që po përballet me pasojat e motit të keq dhe dëmtime të infrastrukturës së shkollave dhe rrugëve.

Kurse komuna e Fushë Kosovës ka njoftuar që fillimi i gjysmëvjetorit të dytë në të gjitha shkollat do të jetë më 19 janar 2026, pasi kushtet aktuale përfshirë vështirësitë në qarkullim dhe problemet me ngrohjen nuk lejojnë zhvillimin normal të procesit mësimor.

E për dallim nga këto komuna në komunat tjera procesi mësimor do të nis sot.

Komuna e Prishtinës bëri të ditur se nga nesër mësimi do të mbahet në të gjitha shkollat, pasi janë krijuar kushtet e nevojshme për sigurinë e nxënësve dhe stafit arsimor.

Në anën tjetër, kryetari i SBASHK-ut, Rrhaman Jasharaj ka kërkuar që fillimi i gjysmëvjetorit të dytë të shtyhet edhe për disa ditë në nivel vendi, duke theksuar se temperaturat e ulëta dhe kushtet jo të përshtatshme në disa shkolla paraqesin rrezik për shëndetin e nxënësve dhe stafit arsimor.

Gjysmëvjetori i dytë i mësimit ishte planifikuar të fillonte më 8 janar.

Por, pas vërshimeve në fillimjavë, Ministria e Arsimit e shtyu nisjen për 12 janar.

Kosova ka një javë që po përballet me vërshime të mëdha, sidomos në disa komuna, ku lumenjtë kanë dalë nga shtretërit. /Telegrafi/

Java nis me temperatura deri në -11°C, kujdes nga ngricat



Pas reshjeve rekorde që kanë përfshirë pothuajse të gjithë territorin e vendit ditët e fundit, situata meteorologjike është stabilizuar sa i përket reshjeve, por java e re do të karakterizohet nga depërtimi i masave të ftohta ajrore në gjithë Kosovën.

Për ditën e hënë, parashihet mot kryesisht i vranët me intervale me diell.

Temperaturat minimale do të lëvizin nga -11 deri në -8 gradë Celsius, ndërsa maksimalet nga -5 deri në -1 gradë Celsius.

Era do të fryjë kryesisht nga veriperëndimi me shpejtësi 1 deri në 5 metra për sekondë.

Autoritetet këshillojnë kujdes të shtuar për pjesëmarrësit në trafik, veçanërisht gjatë orëve të hershme të mëngjesit për shkak të ngricave dhe mjegullës./Telegrafi/

Pse bien flokët pikërisht në pjesën e përparme të kokës? Ja çfarë thonë studimet



Hormonet, gjenetika dhe ndjeshmëria e veçantë e skalpit ballor luajnë rol kyç në këtë proces

Rënia e flokëve është një shqetësim i shpeshtë si te meshkujt ashtu edhe te gratë, por ajo që bie më shumë në sy është fakti se te shumë persona flokët fillojnë të rrallohen pikërisht në pjesën e përparme të kokës, përgjatë vijës së ballit. Studimet shkencore tregojnë se kjo nuk ndodh rastësisht, por si rezultat i një kombinimi faktorësh biologjikë dhe hormonalë.

Hormonet dhe roli i DHT-së

Sipas American Academy of Dermatology, shkaku kryesor i rënies së flokëve në pjesën e përparme është ndjeshmëria e folikulave ndaj dihidrotestosteronit (DHT), një derivat i testosteronit. Ky hormon shkurton ciklin e rritjes së flokut, zvogëlon gradualisht folikulën dhe çon në prodhimin e flokëve gjithnjë e më të hollë, derisa rritja ndalon plotësisht. Ky proces njihet si alopecia androgjenetike, forma më e zakonshme e rënies së flokëve.

Pse preket më shumë zona ballore?

Studime të publikuara në Journal of Investigative Dermatology tregojnë se zona e përparme dhe ajo e sipërme e kokës kanë densitet më të lartë receptorësh për androgjenë dhe ndjeshmëri gjenetike më të madhe ndaj DHT-së. Në të kundërt, pjesa e pasme e kokës zakonisht ruan flokët, sepse folikulat aty janë më rezistente, fakt që shfrytëzohet edhe në transplantet e flokëve, transmeton Telegrafi.

Qarkullimi i gjakut dhe inflamacioni i heshtur

Sipas British Journal of Dermatology, në zonën ballore shpesh vërehet qarkullim më i dobët mikrovaskular dhe prani e inflamacionit kronik të lehtë. Këta faktorë përkeqësojnë furnizimin e folikulës me oksigjen dhe lëndë ushqyese, duke e përshpejtuar rënien e flokëve.

Stresi – njĂ« pĂ«rshpejtues i nĂ«nvlerĂ«suar

Hulumtimet tregojnë se kortizoli, hormoni i stresit, ndikon drejtpërdrejt në ciklin e rritjes së flokëve. Zona ballore, për shkak të ndjeshmërisë së saj hormonale, reagon më shpejt ndaj stresit kronik, duke e bërë rënien e flokëve më të dukshme pikërisht aty.

Faktorë shtesë, veçanërisht te gratë

Sipas Endocrine Reviews, te gratë rënia e flokëve në pjesën e përparme shpesh lidhet edhe me çrregullime të tiroides, sindromën e vezoreve policistike (PCOS), mungesë hekuri dhe ferritine, mungesë të vitaminës D, si dhe ndryshime hormonale pas lindjes ose gjatë menopauzës. Në këto raste, rënia mund të jetë më difuze, por zakonisht fillon nga vija e ballit.

💊 ÇfarĂ« ndihmon vĂ«rtet dhe çfarĂ« Ă«shtĂ« mit?

Ekspertët theksojnë se rënia e flokëve në pjesën e përparme nuk është vetëm çështje estetike, por një proces biologjik që kërkon qasje të bazuar në prova shkencore.

✅ ÇfarĂ« funksionon realisht

  • Diagnostikimi i hershĂ«m dermatologjik
  • Trajtimet e provuara klinikisht, si minoksidili topikal, sipas rekomandimit mjekĂ«sor
  • Balancimi hormonal nĂ« rastet me çrregullime tĂ« dokumentuara
  • Korrigjimi i mungesave ushqyese (hekuri, ferritina, vitamina D)
  • Menaxhimi i stresit kronik dhe pĂ«rmirĂ«simi i stilit tĂ« jetesĂ«s

❌ ÇfarĂ« nuk ka bazĂ« shkencore

  • Vajrat apo preparatet “mrekulli” qĂ« premtojnĂ« ndalje tĂ« plotĂ« tĂ« rĂ«nies hormonale
  • Shampot qĂ« pretendojnĂ« rigjenerim tĂ« folikulave tĂ« vdekura
  • Masazhet qĂ« supozohet se neutralizojnĂ« efektin e DHT-sĂ«
  • Suplementet e pĂ«rdorura pa analiza paraprake dhe pa indikacion mjekĂ«sor

Ekspertët sqarojnë se asnjë trajtim kozmetik nuk mund ta ndalë plotësisht rënien hormonale të flokëve, por ndërhyrja e hershme dhe e saktë mund ta ngadalësojë ndjeshëm procesin dhe të ruajë flokët ekzistues.

đŸ§Ÿ ShĂ«nim editorial

Ky artikull ka karakter informues dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore. Për vlerësim dhe trajtim të personalizuar, rekomandohet konsultë me dermatolog ose mjek specialist. /Telegrafi/

Vaji i kokosit kundër celulitit: Si ta përdorni për lëkurë më të shtrënguar dhe më të butë



5 mënyra të thjeshta për lëkurë më të shtrënguar, më të butë dhe më të ushqyer

Çdo grua do ta pranojĂ« se celuliti Ă«shtĂ« njĂ« nga “armiqtĂ«â€ mĂ« tĂ« mĂ«dhenj. PĂ«r ta parandaluar, pimĂ« shumĂ« ujĂ«, ushtrohemi rregullisht dhe i kushtojmĂ« vĂ«mendje ushqimit, por shpesh pĂ«rdorim edhe trajtime tĂ« ndryshme pĂ«r ta reduktuar sa mĂ« shpejt.

Për ta sqaruar: celuliti është rezultat i grumbullimit të tepërt të yndyrës në indin lidhor, gjë që shkakton gropëzime të valëzuara në lëkurë, të ngjashme me lëvoren e portokallit. Zakonisht shfaqet në kofshë, ije, vithe dhe bark dhe shpesh perceptohet si estetikisht i pakëndshëm.

Për të mos ardhur në këtë situatë, ose nëse jeni tashmë të prirura ndaj tij, më poshtë gjeni këshilla se si të parandaloni përhapjen e celulitit, por edhe si ta zbusni atë në mënyrë natyrale. Gjithçka që ju nevojitet është vaji i kokosit, i cili mund të përdoret në pesë mënyra, transmeton Telegrafi.

1. Konsumimi i vajit të kokosit

Mund të konsumoni dy lugë vaj kokosi në ditë para stërvitjes ose ta përdorni në gatim. Ai mund të nxisë proceset natyrore të metabolizmit të yndyrave në trup dhe të ndihmojë në reduktimin e celulitit.

2. Aplikimi lokal në zonat e prekura nga celuliti

Kjo është një nga mënyrat më të thjeshta për ta trajtuar celulitin. Masazhoni çdo ditë vaj kokosi në zonat e trupit ku shfaqet celuliti. Lëkura e përthith vajin, ndërsa masazhi ndihmon në përmirësimin e qarkullimit dhe në zbutjen e depozitave yndyrore. Përveç kësaj, vaji i kokosit ushqen lëkurën dhe e bën atë më të butë dhe më elastike.

3. Furçimi i thatë

Kjo është një metodë shumë popullore, ku vaji i kokosit aplikohet në lëkurë dhe më pas ajo fërkohet me një furçë të thatë. Vendosja e vajit menjëherë pas një dushi të ngrohtë dhe më pas furçimi i lëkurës stimulon sistemin limfatik. Për rezultate më të mira, zgjidhni një furçë natyrale dhe shmangni ato me fibra artificiale.

Kjo metodë, përveç ndihmës në eliminimin e toksinave dhe yndyrave të grumbulluara, ndihmon edhe në heqjen e lëkurës së thatë në gjunjë, bërryla dhe kyçe, përmirëson qarkullimin e gjakut dhe e bën lëkurën më të shtrënguar.

4. Kombinimi me kafe

Dihet se kafeja ndihmon në luftimin e celulitit, por në kombinim me vajin e kokosit krijon një përzierje shumë efektive.

Përzieni vaj kokosi me kokrra kafeje dhe krijoni një pastë. Tekstura e ashpër e kafesë vepron si piling, duke hapur poret e bllokuara, ndërsa vaji i kokosit siguron hidratim të mjaftueshëm. Ruajeni këtë përzierje në një enë qelqi dhe ngroheni pak para përdorimit. Pasi ta aplikoni në lëkurë, shpëlajeni pas 15 minutash.

Kjo përzierje ndihmon gjithashtu në stimulimin e qarkullimit të gjakut dhe limfës. Përdorimi i vajit të ngrohtë të kokosit për këtë qëllim është një ide e mirë.

5. Përzierja me vajra esencialë

A e dinit se kombinimi i vajrave esencialĂ« me vajin e kokosit mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« reduktimin e celulitit? PĂ«rgatisni njĂ« pĂ«rzierje nga kĂ«ta dy pĂ«rbĂ«rĂ«s dhe aplikojeni nĂ« zonat e prekura. ËshtĂ« vĂ«rejtur se pĂ«rzierjet e vajrave esencialĂ« mund tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« zbutjen e yndyrĂ«s sĂ« tepĂ«rt nĂ«n shtresat e lĂ«kurĂ«s.

Natyrisht, paralelisht me pĂ«rdorimin e vajit tĂ« kokosit, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme t’i kushtoni vĂ«mendje ushqimit dhe tĂ« pini mjaftueshĂ«m ujĂ«. VetĂ«m pĂ«rdorimi i vajit tĂ« kokosit nuk do tĂ« sjellĂ« ndryshim nĂ«se nuk ndiqet njĂ« stil jetese i shĂ«ndetshĂ«m. /Telegrafi/

Mijëra turistë të bllokuar në Lapland për shkak të pezullimit të fluturimeve nga të ftohtit

Mijëra turistë kanë mbetur të bllokuar në Lapland të Finlandës, pasi që i ftohti ka bërë që të anulohen fluturimet nga një prej aeroporteve të saj, raportoi BBC-ja.

Nisjet nga aeroporti i Kittilës në Lapland, nga ku udhëtarët do të shkonin në vende si Londra, Bristoli, Manchesteri, Parisi e Amsterdami, u anuluan të dielën pasi temperaturat shkuan deri në -35 gradë Celsius.

Problemi pritet të vazhdojë edhe të hënën, pasi agjencia meteorologjike e Finlandës parashikon temperaturë minimale prej -39 gradë Celsius. Fluturimi i parë nga Kittila është anuluar tashmë.

I ftohti ekstrem e bën të vështirë shkrirjen e akullit të aeroplanëve, ndërsa pajisjet e mirëmbajtjes dhe të furnizimit me karburant në tokë mund të ngrijnë.

Operatori i aeroportit Finavia i tha transmetuesit publik Yle se lagështia në ajër po e përkeqëson situatën pasi po krijon ngricë të rrëshqitshme.

Derisa Laplandi – i cili pĂ«rfshin NorvegjinĂ« veriore, SuedinĂ« dhe FinlandĂ«n – Ă«shtĂ« i njohur pĂ«r tĂ« ftohtin dhe borĂ«n, Laplandi finlandeze zakonisht ka temperaturĂ« mesatare dimĂ«rore prej -14°C, me rĂ«nie tĂ« herĂ«pashershme nĂ« -30°C, sipas bordit tĂ« turizmit tĂ« vendit.

Aeroporti i KittilĂ«s u shĂ«rben kryesisht njerĂ«zve qĂ« dĂ«shirojnĂ« tĂ« udhĂ«tojnĂ« nĂ« vendpushimet ku mund tĂ« shohin Dritat Veriore, ndĂ«rsa aeroporti i Rovaniemit, mĂ« nĂ« jug, Ă«shtĂ« destinacioni “zyrtar” pĂ«r vizitorĂ«t nĂ« shtĂ«pinĂ« e Babagjyshit tĂ« Krishtlindjeve.

Një fluturim u anulua nga Rovaniemi të dielën.

Fluturimet thuhet se u anuluan për në dhe nga Kittila edhe të premten dhe të shtunën.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Mijëra turistë të bllokuar në Lapland për shkak të pezullimit të fluturimeve nga të ftohtit appeared first on Sinjali.

Ndërprerja e internetit për ditën e katërt, Irani mbetet i izoluar nga bota

Irani ka hyrë në ditën e katërt të ndërprerjes së internetit, ndërsa lidhja me botën e jashtme mbetet në nivele minimale.

Sipas organit ndërkombëtar mbikëqyrës të sigurisë kibernetike, NetBlocks, aksesueshmëria në internet në vend është vetëm një përqind e vogël e niveleve normale.

Autoritetet iraniane nuk kanë dhënë ende një shpjegim zyrtar për ndërprerjen e zgjatur, ndërsa kufizimi i internetit po pengon komunikimin e qytetarëve dhe rrjedhën e informacionit drejt jashtë vendit.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Ndërprerja e internetit për ditën e katërt, Irani mbetet i izoluar nga bota appeared first on Sinjali.

Barcelona e fiton Superkupën e Spanjës

Raphinha ka shkĂ«lqyer me dy gola pĂ«r t’ia mundĂ«suar BarcelonĂ«s triumfin nĂ« garĂ«n pĂ«r SuperkupĂ« tĂ« SpanjĂ«s.

Në finale, të dielën mbrëma, Barcelona fitoi 3:2 ndaj Real Madridit.

Finalja u zhvillua në Jeddah të Arabisë Saudite.

Barcelona e ka fituar Superkupën spanjolle për herë të 16-të, që është rekord. Real Madridi mbetet me 13 trofe të Superkupës.

Finalja ishte dramatike, por u dominua nga Barça.

Golin e fitores 3:2, braziliani Raphinha e shënoi në minutën e 73-të. Ai realizoi me asistim të Dani Olmos, ndërsa topi u devijua rrugës për në portë.

Pas pjesës së parë rezultati ishte 2:2. Raphinha shënoi golin e parë në ndeshje në minutën e 36-të.
Vinicius Junior barazoi në 1:1 në minutën e dytë shtesë. Ai shënoi supergol pas një depërtimi individual. Në minutën e katërt shtesë të pjesës së parë për 2:1 në të mirë të Barcelonës shënoi Robert Lewandowski.

Por 21-vjeçari Gonzalo Garcia shënoi në minutën e gjashtë shtesë të pjesës së parë për 2:2.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Barcelona e fiton Superkupën e Spanjës appeared first on Sinjali.

Protestat vdekjeprurëse në Iran, shqiptarët që janë atje këshillohen të kenë kujdes

Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme i ka këshilluar për kujdes qytetarët shqiptarë të cilët ndodhen aktualisht në Iran.

Po ashtu iu është kërkuar të qëndrojnë në kontakt të vazhdueshëm me përfaqësitë diplomatike e konsullore, duke publikuar edhe numrat e ambasadave shqiptare në vendet përkatëse.

“Ministria pĂ«r EvropĂ«n dhe PunĂ«t e Jashtme kĂ«shillon qytetarĂ«t shqiptarĂ« qĂ« ndodhen aktualisht nĂ« Iran, tĂ« tregojnĂ« kujdes tĂ« shtuar dhe tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« kontakt tĂ« vazhdueshĂ«m me pĂ«rfaqĂ«sitĂ« tona diplomatike dhe konsullore”, thuhet nĂ« njoftim.

AMBASADA SHQIPTARE NË KATAR

Email: embassy.doha@mfa.gov.al

Tel: +974 77180778

AMBASADA SHQIPTARE NË KUVAJT

E-mail: embassy.kuëait@mfa.gov.al

Tel: +965 94048219

AMBASADA SHQIPTARE NË ARABI SAUDITE

Email: embassy.riyadh@mfa.gov.al

Tel: +966501422449

AMBASADA SHQIPTARE NË EMIRATET E BASHKUARA ARABE

Email: embassy.UAE@mfa.gov.al

Tel: +971 50 980 7881

AMBASADA SHQIPTARE NË TURQI

Email: embassy.ankara@mfa.gov.al

Tel: +90 (549) 561 19 85

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Protestat vdekjeprurëse në Iran, shqiptarët që janë atje këshillohen të kenë kujdes appeared first on Sinjali.

Peci arrin koalicion me LDK-në në Mitrovicë, Safet Kamberi kryesues i Kuvendit Komunal

Safet Kamberi është zgjedhur kryesues i Kuvendit të Komunës së Mitrovicës.

Ai u zgjodh me 18 vota për. 10 ishin kundër dhe dy abstenuan.

“I garantoj çdo anĂ«tarit tĂ« Kuvendit qĂ« do ta ketĂ« hapĂ«sirĂ«n e vet, qĂ« ta çojmĂ« MitrovicvĂ«n pĂ«rpara”, ka deklaruar Kamberi nĂ« cilĂ«sinĂ« e kryesuesit.

“Seanca e radhĂ«s Ă«shtĂ« nesĂ«r nĂ« ora 10:00. Do tĂ« jenĂ« nĂ« shqyrtim themelimi i dy komiteteve tĂ« rĂ«ndĂ«sishme”.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Peci arrin koalicion me LDK-në në Mitrovicë, Safet Kamberi kryesues i Kuvendit Komunal appeared first on Sinjali.

Osmani: Kemi shpartalluar propagandën e Serbisë duke rikonfirmuar njohje të Kosovës

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka deklaruar se një nga arritjet më të mëdha gjatë mandatit të saj ka qenë rikonfirmimi i njohjeve të Kosovës nga shtetet për të cilat Serbia pretendonte se e kishin çnjohur vendin. Ajo tha se ky proces ka kërkuar angazhim të madh institucional dhe diplomatik nga Presidenca.

Osmani theksoi se janë ndërmarrë veprime intensive për të sqaruar dhe rikonfirmuar statusin e Kosovës në raport me këto shtete.

“Kemi arritur qĂ« tĂ« rikthejmĂ« rreth 20 çnjohje tĂ« pretenduara”, ka deklaruar Presidentja, duke shtuar se edhe pse e Drejta NdĂ«rkombĂ«tare nuk njeh konceptin e çnjohjes, deklaratat pĂ«r tĂ«rheqje tĂ« njohjeve i shkaktojnĂ« dĂ«m tĂ« madh KosovĂ«s.

“NĂ«se njĂ« shtet thotĂ« se ne ju çnjohim, neve na dĂ«mton shumĂ«. Edhe nĂ« imazh, edhe nĂ« parandalimin e njohjeve tĂ« reja, por edhe nĂ« anĂ«tarĂ«sim nĂ« organizata ndĂ«rkombĂ«tare”, u shpreh Osmani, pĂ«r emisionin Nerv.

Ajo bëri të ditur se gjatë pesë viteve të mandatit të saj, Presidenca është marrë me të gjitha pretendimet për çnjohje të shtetësisë së Kosovës.

“I kemi rikonfirmuar dhe betonuar tĂ« gjitha”, tha Osmani, duke shtuar se nĂ« kuadĂ«r tĂ« kĂ«tij procesi shumĂ« liderĂ« shtetĂ«rorĂ« janĂ« ftuar nĂ« KosovĂ« dhe janĂ« nĂ«nshkruar marrĂ«dhĂ«nie diplomatike.

Sipas saj, vetĂ«m me njĂ« shtet ende nuk ka pasur pĂ«rgjigje zyrtare. “PĂ«rveç me njĂ«rin akoma nuk kemi pĂ«rgjigje prej atij shteti”, tha presidentja, pa e pĂ«rmendur emrin e tij.

Sinjali – aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Osmani: Kemi shpartalluar propagandën e Serbisë duke rikonfirmuar njohje të Kosovës appeared first on Sinjali.

Zhurma në veshë, marramendja ose dëgjimi i dobësuar mund të jenë reagim ndaj 5 llojeve të barnave



Merren shpesh, por pak kush e di këtë rrezik

Zhurma nĂ« veshĂ« (tinitusi), marramendja ose dĂ«gjimi i zbehur mund tĂ« jenĂ« efekte anĂ«sore tĂ« padĂ«shiruara tĂ« disa barnave. NjĂ« spektĂ«r i gjerĂ« medikamentesh – disa prej tĂ« cilave merren edhe pa recetĂ«, mund tĂ« jenĂ« ototoksike, pra tĂ« dĂ«mtojnĂ« veshin e brendshĂ«m dhe tĂ« ndikojnĂ« nĂ« dĂ«gjim ose ekuilibĂ«r. Ototoksiciteti Ă«shtĂ« njĂ« term qĂ« vjen nga fjalĂ«t “oto” (vesh) dhe “toksik” (helmues). Ai mund tĂ« jetĂ« pasojĂ« e faktorĂ«ve tĂ« ndryshĂ«m, pĂ«rfshirĂ« infeksionet, predispozitĂ«n gjenetike dhe pĂ«rdorimin e barnave.

Rreth 200 barna kanë veti ototoksike

Ototoksiciteti përkufizohet si toksicitet ndaj veshit, veçanërisht ndaj kokleas (kërmillit) ose nervit të dëgjimit. Ai mund të çojë në humbje të dëgjimit, tinitus dhe çrregullime të ekuilibrit. Reagimet e padëshiruara ndonjëherë janë të përkohshme, ndërsa në raste të tjera mund të jenë të përhershme dhe varen nga lloji i barit, doza, kohëzgjatja e përdorimit dhe ndjeshmëria individuale.

Veshi i brendshĂ«m Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht delikat. Shumica e specialistĂ«ve konsiderojnĂ« se barnat ototoksike shkaktojnĂ« dĂ«mtime duke shkatĂ«rruar qelizat e imta me qime nĂ« koklea – pjesĂ« kyçe e veshit tĂ« brendshĂ«m. Kur kĂ«to qeliza dĂ«mtohen, ato nuk rigjenerohen, prandaj humbja e dĂ«gjimit nĂ« shumĂ« raste Ă«shtĂ« e pakthyeshme. VlerĂ«sohet se rreth 200 barna kanĂ« potencial ototoksik, veçanĂ«risht kĂ«to pesĂ« grupe, transmeton Telegrafi.

Antibiotikët

AntibiotikĂ«t aminoglikozidĂ«, si gentamicina, tobramicina dhe streptomicina, zakonisht pĂ«rshkruhen nĂ« infeksione tĂ« rĂ«nda si sepsa, meningjiti apo tuberkulozi – gjendje ku nevojitet trajtim i shpejtĂ« dhe agresiv pĂ«r tĂ« shmangur pasoja fatale. NĂ« kĂ«to raste, pĂ«rfitimi i terapisĂ« shpesh e tejkalon rrezikun e dĂ«mtimit tĂ« dĂ«gjimit. KĂ«ta antibiotikĂ« zakonisht jepen intravenoz dhe janĂ« ndĂ«r substancat ototoksike mĂ« tĂ« dokumentuara. Ato mund tĂ« shkaktojnĂ« humbje tĂ« pĂ«rhershme tĂ« dĂ«gjimit, sidomos kur pĂ«rdoren nĂ« doza tĂ« larta ose pĂ«r periudha tĂ« gjata. Disa pacientĂ« janĂ« gjenetikisht mĂ« tĂ« ndjeshĂ«m ndaj kĂ«tyre efekteve.

Rreziku rritet edhe nga fakti se këto barna mund të qëndrojnë në veshin e brendshëm për javë apo edhe muaj, çka do të thotë se dëmtimi mund të vazhdojë edhe pas përfundimit të terapisë. Kujdes rekomandohet edhe me antibiotikë të tjerë, si makrolidët (eritromicina, azitromicina) dhe vankomicina, të cilët janë lidhur me probleme të dëgjimit, veçanërisht te të moshuarit dhe te personat me sëmundje të veshkave.

Barnat për zemrën

Diuretikët e ansës së Henles, si furosemidi dhe bumetanidi, përdoren shpesh në trajtimin e insuficiencës kardiake dhe tensionit të lartë. Kur aplikohen në doza të larta ose intravenoz, mund të shkaktojnë humbje të përkohshme të dëgjimit për shkak të çrregullimit të ekuilibrit të lëngjeve dhe elektroliteve në veshin e brendshëm. Vlerësohet se rreth 3% e pacientëve mund të zhvillojnë reagime ototoksike.

Disa barna pĂ«r uljen e tensionit janĂ« lidhur gjithashtu me shfaqjen e tinitusit. KĂ«tu pĂ«rfshihen ACE–inhibitorĂ«t, si ramiprili, si dhe bllokuesit e kanaleve tĂ« kalciumit, si amlodipina. Edhe pse kĂ«to lidhje janĂ« vĂ«rejtur, nevojiten studime shtesĂ« pĂ«r tĂ« sqaruar plotĂ«sisht ndikimin e tyre nĂ« dĂ«gjim.

Kimioterapia

Disa barna të kimioterapisë, veçanërisht ato që përmbajnë platin, si cisplatina dhe karboplatina, njihen për efekt të fortë ototoksik. Cisplatina, e përdorur në trajtimin e kancerit të testikujve, vezoreve, gjirit dhe tumoreve të kokës e qafës, mund të çojë në humbje të përhershme të dëgjimit. Rreziku rritet nëse terapia me rrezatim aplikohet në zonën e kokës ose qafës.

Deri në 60% e pacientëve të trajtuar me cisplatinë zhvillojnë një shkallë të caktuar dëmtimi të dëgjimit. Studiuesit po eksplorojnë mënyra për të ulur këtë rrezik përmes përshtatjes së dozës ose frekuencës së administrimit, pa komprometuar efikasitetin e trajtimit.

Barnat kundër dhimbjes

Doza të larta të analgjezikëve të zakonshëm, si aspirina dhe NSAID-ët (ibuprofeni, naprokseni), të përdorur kundër dhimbjes, inflamacionit dhe temperaturës, janë lidhur me tinitus dhe humbje të dëgjimit.

NjĂ« studim i madh tregoi se gratĂ« nĂ«n 60 vjeç qĂ« merrnin rregullisht doza tĂ« moderuara aspirine (325 mg ose mĂ« shumĂ«, 6–7 herĂ« nĂ« javĂ«) kishin 16% rrezik mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r zhvillimin e tinitusit. Kjo lidhje nuk u vu re me doza tĂ« ulĂ«ta (100 mg ose mĂ« pak). PĂ«rdorimi i shpeshtĂ« i NSAID-Ă«ve dhe paracetamolit u shoqĂ«rua gjithashtu me rreth 20% rritje tĂ« rrezikut pĂ«r tinitus.

Studime të tjera e kanë lidhur përdorimin afatgjatë të këtyre barnave me humbje të dëgjimit, veçanërisht te meshkujt nën 60 vjeç. Në shumicën e rasteve, simptomat tërhiqen pas ndërprerjes së barit, por zakonisht shfaqen pas përdorimit të zgjatur dhe në doza të larta.

Barnat antimalarike

Barnat si klorokina dhe kinina, tĂ« pĂ«rdorura pĂ«r trajtimin e malaries dhe ngĂ«rçeve muskulore, mund tĂ« shkaktojnĂ« humbje tĂ« kthyeshme tĂ« dĂ«gjimit dhe tinitus. NjĂ« studim tregoi se 25–33% e personave me humbje dĂ«gjimi kishin pĂ«rdorur mĂ« parĂ« kĂ«to barna.

Hidroksiklorokina, e përdorur në trajtimin e lupusit dhe artritit reumatoid, ka strukturë kimike të ngjashme dhe rrezik të ngjashëm. Te disa persona dëgjimi përmirësohet pas ndërprerjes së terapisë, por te të tjerë mund të mbetet dëmtim i përhershëm, veçanërisht pas përdorimit afatgjatë ose në doza të larta.

Personat që tashmë kanë dëmtim të dëgjimit, vuajnë nga sëmundje të veshkave ose kanë predispozitë gjenetike janë në rrezik më të lartë, po ashtu edhe pacientët që marrin njëkohësisht disa barna ototoksike. Fëmijët dhe të moshuarit përbëjnë grupe veçanërisht të ndjeshme.

MjekĂ«t theksojnĂ« se nĂ« situata tĂ« caktuara – si trajtimi i kancerit, sepsĂ«s apo tuberkulozit – pĂ«rfitimet e kĂ«tyre barnave e tejkalojnĂ« rrezikun. MegjithatĂ«, informimi i pacientit Ă«shtĂ« thelbĂ«sor. KĂ«shillohet qĂ« pacientĂ«t tĂ« pyesin profesionistĂ«t shĂ«ndetĂ«sorĂ« nĂ«se barnat qĂ« pĂ«rdorin mund tĂ« ndikojnĂ« nĂ« dĂ«gjim ose ekuilibĂ«r dhe qĂ« çdo simptomĂ« si zhurma nĂ« veshĂ«, marramendja apo dĂ«gjimi i dobĂ«suar tĂ« raportohet menjĂ«herĂ«. KĂ«to rekomandime pĂ«rputhen edhe me udhĂ«zimet e World Health Organization dhe National Institutes of Health mbi sigurinĂ« e pĂ«rdorimit tĂ« barnave. /Telegrafi/

❌