Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Yesterday — 9 February 2026Main stream

AKSK, 51 incidente kibernetike të menaxhuara gjatë vitit të kaluar

9 February 2026 at 15:42

TIRANË, 9 shkurt /ATSH/ Autoriteti Kombëtar i Sigurisë Kibernetike bëri me dije se gjatë vitit 2025, ka menaxhuar 51 incidente kibernetike në infrastrukturat kritike dhe të rëndësishme të informacionit, duke garantuar monitorim dhe reagim të vazhdueshëm ndaj kërcënimeve në hapësirën digjitale.

Sipas AKSK-së, incidentet e tipit DDoS kanë qenë më të shpeshtat, me 16 raste, ndërsa janë evidentuar edhe 9 raste të kompromentimit të aplikacioneve.

Sipas sektorëve, numri më i lartë i incidenteve është regjistruar në Infrastrukturën Digjitale (24 raste), e ndjekur nga Sektori Energjetik (6 raste) dhe Sektori i Telekomunikimit (5 raste).

Gjatë gjithë vitit, ekipi i Drejtorisë së Analizës së Sigurisë Kibernetike në AKSK kanë ofruar monitorim të vazhdueshëm, analizë teknike, koordinim institucional dhe mbështetje operacionale, duke siguruar izolimin, rikuperimin dhe rikthimin në funksion të shërbimeve.

AKSK thekson se “menaxhimi i incidenteve gjatë vitit 2025 tregon se shumica e rasteve kanë pasur impakt të ulët ose mesatar, falë reagimit të shpejtë dhe mbështetjes së vazhdueshme të ofruar për infrastrukturat digjitale publike”.

/e.i/j.p/

The post AKSK, 51 incidente kibernetike të menaxhuara gjatë vitit të kaluar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Before yesterdayMain stream

FOKUS – Metoda daneze që ndihmon fëmijët të shkëputen nga telefonat celularë

8 February 2026 at 14:39

KOPENHAGE, 8 shkurt /ATSH/ – Fëmijët kalojnë orë të tëra të lidhur me telefonat e tyre celularë dhe rrezikojnë të bëhen të varur nga kjo teknologji, shkruan corriere.it.

Ka gjithnjë e më pak hapësirë ​​në jetët e tyre për lojëra në natyrë, dhe tastiera e telefonit inteligjent duket se është bërë forma e vetme e argëtimit.

Si mund ta përmbysim këtë trend?

Sipas Jessica Alexander, psikologe, eksperte arsimore, ku sipas saj “metoda daneze për rritjen e fëmijëve të lumtur mbetet metoda më e mirë për ti larguar ata nga kjo vatësi”.

Metoda daneze për t’i shkëputur fëmijët nga smartfoni quhet shpesh “kutia e telefonave” dhe bazohet te rregullat e përbashkëta + shembulli i prindërve.

Është shumë e thjeshtë dhe funksionon sepse bëhet normë familjare, jo ndëshkim.

Si funksionon metoda daneze

Në shtëpi vendoset një kuti ose vend i përbashkët. Në orare të caktuara të gjithë (edhe prindërit) i lënë telefonat aty zakonisht: gjatë vakteve, pas shkollës për 1–2 orë dhe në mbrëmje pas një ore të caktuar

Rregulli kryesor: Prindërit japin shembullin

Nëse telefoni ndalohet për fëmijën, ndalohet edhe për të rriturit.

Çfarë bëjnë fëmijët në vend të telefonit

  • lojëra tavoline
  • sport ose shëtitje
  • lexim
  • biseda familjare
  • aktivitete kreative (vizatim, ndërtim, muzikë)
  • Pse funksionon në Danimarkë
  • Nuk përdoret ndalim i ashpër
  • Fëmija ndihet pjesë e vendimit
  • Nuk krijon stres apo rebelim
  • Forcon lidhjen familjare    /os/

The post FOKUS – Metoda daneze që ndihmon fëmijët të shkëputen nga telefonat celularë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – SHBA paralajmëron për kërcënime ruse dhe kineze në hapësirë

8 February 2026 at 13:47

KALIFORNI, 8 shkurt /ATSH/ – Kur sateliti rus që mund të lëshojë satelitë të tjerë në orbitë manovroi në afërsi të një sateliti amerikan qershorin e vitit të kaluar, ishte lëvizja e fundit e një loje të rrezikshme sikur “e maces me miun” në hapësirë.

Cosmos 2558 është parë duke e ndjekur satelit USA 326 që kur sateliti rus u lansua në hapësirë më 2022. Por, tani ai doli me një befasi, duke lëshuar një modul më të vogël që nisi të lëvizte edhe më afër satelitit amerikan.

“Kjo është hera e dytë që kemi parë një veprim të tillë nga pala ruse”, tha DeAnna Burt, e cila në kohën e incidentit ishte drejtoreshë për operacione në Forcën Hapësinore të Shteteve të Bashkuara.

“Keni një satelit që ka brenda tij një satelit tjetër, për të cilin ne besojmë se është një mjet KK apo Kinetic Kill, i cili do të mund të lëvizë dhe të takohet me një satelit tjetër dhe potencialisht mund ta dëmtojë atë ose ta fotografojë apo të kryejë veprime të ndryshme”, shtoi ajo.

Burt doli në pension në tetor të vitit 2025 dhe foli për Radion Evropa e Lirë gjatë një vizite në Pragë, të organizuar nga Instituti Aspen. Në një intervistë më 30 janar, ajo diskutoi për kërcënimet ndaj satelitëve nga Rusia, Kina, Irani dhe Koreja e Veriut, si dhe për një konflikt ‘në hije’ që tashmë po zhvillohet që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës, që Rusia nisi më 2022.

Takimet e rrezikshme në hapësirë

“Kemi parë atë që ne do ta quanim operacione afrimi dhe takimi, që do të thotë… fluturim rreth e rrotull dhe vëzhgim i satelitit tjetër”, tha Burt, kur u pyet për incidentin e qershorit të vitit të kaluar.

Shqetësimi, shtoi ajo, ishte nëse “do të lëshonin një mjet shkatërrues” apo nëse bëhej fjalë “thjesht për mbikëqyrje dhe zbulim”. Rezultoi se ishte kjo e fundit. Megjithatë, situata mbeti alarmante, jo vetëm për shkak të rrezikut të përplasjes.

“Ajo që po shihni në këtë zhvillim, të gjitha këto janë teste që ndërtojnë gradualisht një kapacitet… hipotetikisht, nëse do të synoja të zhvilloja një aftësi në hapësirë, fillimisht do të doja që të sigurohesha se mund t’i identifikojë objektivat, përpara se të mund t’i godasë”.

Kjo nuk hera e parë që Burt paralajmëron për kërcënime të tilla ruse.

Incidenti i mëparshëm u përmend shkurtimisht nga shefi i atëhershëm i operacioneve hapësinore të Forcës Hapësinore të SHBA-së, gjenerali John Raymond, në një deklaratë për revistën Time në vitin 2020.

“Mënyra se si e imagjinoj unë këtë në mendjen time është si kukullat ruse matryoshka”, tha ai. “Sateliti i dytë doli nga sateliti i parë”.

Në vitin 2024, pasardhësi i Raymondit, gjenerali Chance Saltzman, paralajmëroi për një “Ditë Zero” nëse Rusia do të vendoste një armë bërthamore në hapësirë, e aftë të shkatërrojë kapacitetet e satelitëve.

Po atë vit, një pretendim i Pentagonit se Rusia “me gjasë” kishte vendosur një armë antisatelitore në hapësirë u hodh poshtë nga Kremlini.

Më 21 janar, ndërkaq, një raport i Këshillit të Atlantikut tha se SHBA-ja është “në mënyrë të papranueshme e cenueshme” ndaj kërcënimeve të tilla dhe bëri thirrje që vendi të kalojë drejt “arkitekturave satelitore më të qëndrueshme”.

Burt tha se ky është tashmë është një prioritet kryesor për SHBA-në: “Të kesh aftësinë të përballosh një goditje dhe të jesh në gjendje të rikuperohesh… me satelitë në depo që janë gati për t’u lëshuar”.

Një stërvitje e kryer më 2023, me emrin e koduar Victus Know, vendosi një rekord të ri për lëshimin e një sateliti “nga depoja në kapacitet operacional në orbitë brenda një jave”, sipas një njoftimi të Forcës Hapësinore. Por, për Burtin, kjo nuk mjafton.

“Si ta bëni këtë në një shkallë të gjerë? Ne e kemi bërë këtë në mënyrë të izoluar, vetëm një herë. Si të arrijmë ta bëjmë këtë në përmasa të mëdha, në mënyrë që të ndërtojmë qëndrueshmëri”, tha ajo.

Por, ky është skenari më i keq, që Burt e kishte përshkruar dikur në një ligjëratë si “një [v.j. sulmi i befasishëm që Japonia kreu ndaj SHBA-së në Havaji më 1941] Pearl Harbor në hapësirë”. Çdo sulm i tillë në shkallë të gjerë do të ishte gjithashtu një vetëdëmtim, pasi do të shkaktonte dëme pa dallim, duke shkatërruar ose duke i bërë të paaftë satelitët që u përkasin Rusisë, Kinës apo shteteve të tjera.

Bllokimi i sinjaleve, laserët dhe krahët robotikë

Ka edhe shumë mënyra të tjera, më të sofistikuara, për t’i nxjerrë satelitët jashtë funksionit sesa vetëm t’i shkatërrosh në stilin e Star Wars.

“Kemi parë në Ukrainë që një nga sulmet e para ishte një sulm kibernetik ndaj një rrjeti komunikimi satelitor… Dhe, kemi vazhduar të shohim bllokim të GPS‑së dhe ndërhyrje në komunikimet satelitore gjatë gjithë këtij konflikti”, theksoi Burt.

Këto janë sulme direkte ruse ndaj kapaciteteve satelitore të SHBA-së.

“Këto sulme kanë pasur efekt shumë të lokalizuar, jokinetik, që nënkupton se bëhet fjalë për ndërhyrje në sinjale, duke e nxjerrë një satelit jashtë funksionit për një periudhë kohore dhe më pas ai rikthehet në funksion sapo të dalë nga zona ku ka ndërhyrje në sinjale. Pra, është shumë e qartë se synimi është të ketë një efekt rajonal dhe të bëhet vetëm për shfaqje, jo efekt global. Kjo është diçka që e shohim mjaft shpesh”, tha Burt.

“Armiqtë tanë e kuptojnë rëndësinë e hapësirës, dominimin gjithmonë më të madh, siç e quajmë ne ‘semper supra’”, shtoi ajo.

Implikimet në Tokë

Siguria e satelitëve ka implikime për jetën në Tokë. Nga satelitët varen shumë gjëra duke nisur GPS-i civil dhe parashikimet e motit e deri te bankat dhe komunikimet.

Implikimet ushtarake në rast të pengesave në aktivitetin e satelitëve mund të jenë nga pamundësia e ushtarëve për të komunikuar, mungesa e imazheve satelitore dhe informacioneve të tjera të inteligjencës, e deri te sistemet e mbrojtjes antiraketore që mbeten krejtësisht të paaftë për të reaguar ndaj sulmeve.

“Të gjithë janë të cenueshëm” nga kjo, paralajmëroi Burt.

“Nuk them domosdoshmërish se është Thembra jonë e Akilit. Por, mendoj se të gjithë varen nga kjo. Dhe po, do ta bënte luftimin më të vështirë. Por, gjithashtu do të thosha se luftëtarët tanë do të vazhdonin të luftonin, dhe pjesa tjetër e forcave do të vazhdonte gjithashtu luftën… Por, padyshim do ta bënte më të vështirë, dhe mendoj se do të humbnim më shumë jetë njerëzish nëse hapësira nuk do të ishte e qasshme për luftën e përbashkët”, theksoi aI shkruan REL.   /os/

The post FOKUS – SHBA paralajmëron për kërcënime ruse dhe kineze në hapësirë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Një implant inovativ premton fundin e injektimeve të insulinës

8 February 2026 at 07:07

JERUZALEM, 8 shkurt /ATSH/ – Një ekip ndërkombëtar hulumtuesish, i udhëhequr nga inxhinieri izraelit Shady Farah dhe duke bashkëpunuar me universitete kryesore amerikane, ka prezantuar një pajisje revolucionare që një ditë mund të heqë nevojën për injeksione të përditshme të insulinës tek personat me diabet, sipas ynetglobal.

Studimi, i publikuar në revistën “Science Translational Medicine”, përshkruan një implant qelizor që funksionon si një “mushkëri artificiale” autonome.

Pajisja monitoron vazhdimisht nivelet e glukozës në gjak, prodhon insulinë brenda trupit dhe liron sasinë e saktë që trupi ka nevojë, pa pompa, injeksione ose ndërhyrje nga pacienti.

Një element kyç i zbulimit është teknologjia mbrojtëse e quajtur “mburoja kristaline”,  e dizajnuar për të parandaluar që sistemi imunitar i trupit të refuzojë implantin, një pengesë e madhe që ka vështirësuar terapitë qelizore për dekada.

Kjo mburojë lejon që implantet të funksionojnë besueshëm për vite të tëra.

Testimet tek minjtë treguan se implantet rregullojnë glukozën në mënyrë efektive dhe afatgjatë, ndërsa studimet tek primatët jonjerëzorë konfirmuan se qelizat brenda implantit mbeten të gjalla dhe funksionale.

Rezultatet ofrojnë mbështetje të fortë për testime klinike të ardhshme te njerëzit.

Ndërkohë që fokus fillestar është diabeti, ekipi thekson se platforma mund të adaptohet për të ofruar terapi të tjera biologjike në mënyrë të vazhdueshme, duke ofruar qasje të reja për trajtimin e sëmundjeve kronike si hemofilia dhe çrregullime të tjera metabolike ose gjenetike.

Nëse kjo teknologji praktikohet  me sukses në trajtim njerëzor, ekspertët thonë se ajo mund të transformojë menaxhimin e sëmundjeve kronike duke zëvendësuar regjimet e ilaçeve gjatë gjithë jetës me terapitë të vetërregulluara brenda trupit./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – Një implant inovativ premton fundin e injektimeve të insulinës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

15:30 Nëse kompjuteri juaj sillet kështu, ndoshta po spiunoheni

By: EL
7 February 2026 at 15:30

Nëse kompjuteri juaj – qoftë me Windows apo Mac – fillon të sillet në mënyrë të pazakontë, kjo mund të jetë shenjë se ndoshta dikush po tenton ta spiunojë apo ka vendosur program të dëmshëm në të.

Ekspertët thonë se ndryshimet e papritura në funksionim nuk janë gjithmonë vetëm probleme teknike – ato mund të tregojnë një kërcënim real për sigurinë tuaj.

Sinjalet që duhet t’i vini re:

Ngadalësim i papritur dhe bllokime – Programet apo sistemi që punojnë jashtë normale, apo ventilatori që rreh pa arsye, mund të jenë shenjë se një malware po përdor burimet e kompjuterit;

Përmbytje me dritare që shfaqen papritur – Nëse shfaqen reklama apo aplikacione që nuk i njihni, mos i klikoni ato dhe hiqni çdo shtesë të dyshimtë nga shfletuesi;

Antivirus i çaktivizuar pa arsye – Disa viruse të avancuar mund të çaktivizojnë mbrojtjen tuaj; nëse nuk mund ta ndizni sërish sigurimin në kohë reale, provoni startimin në mënyrë të sigurt (Safe Mode) dhe bëni një skanim të plotë;

Ndryshime në shfletues – Nëse shtëpia e shfletuesit, motori i kërkimit apo faqet e hapura ndërruan pa lejen tuaj, rivendosini ato dhe hiqni çdo shtesë të panjohur;

Kamera që ndizet pa arsye – Nëse drita e kamerës ndizet edhe kur nuk jeni në një video thirrje, kontrolloni aplikacionet që kanë qajse te kamera dhe fshini ato të panevojshme.

Njoftime për ndryshim fjalëkalimesh që nuk i keni kërkuar – Kjo mund të tregojë se dikush po përpiqet të hyjë në llogaritë tuaja – menjëherë ndryshoni fjalëkalimet dhe aktivizoni mbrojtje shtesë.

Çfarë duhet të bëni menjëherë

Hidhni një sy Task Manager (Windows) apo Activity Monitor (Mac) për të kontrolluar proceset që përdorin më shumë burime;

Bëni një skanim të plotë me antivirus të besueshëm;

Hiqni çdo aplikacion ose shtesë shfletuesi që nuk e njihni;

Rivendosni çdo cilësim të ndryshuar dhe ndryshoni fjalëkalimet për llogaritë tuaja të rëndësishme.

Nëse vëreni disa nga këto shenja në të njëjtën kohë, ekspertët rekomandojnë që të veproni sa më shpejt të jetë e mundur, sepse sa më herët të zbulohen këto kërcënime, aq më shumë rritet shansi për të mbrojtur të dhënat dhe privatësinë tuaj. /et

15:21 Trik i thjeshtë për të marrë përgjigje të drejtpërdrejta nga ChatGPT dhe Gemini

By: EL
7 February 2026 at 15:21

Shumë përdorues të inteligjencës artificiale, si ChatGPT dhe Gemini, ankohen se përgjigjet që marrin shpesh janë të gjata dhe me shpjegime të panevojshme.

Arsyeja është se këto sisteme janë krijuar për të qenë gjithëpërfshirëse, duke shtuar kontekst dhe detaje që përdoruesi mund të mos i ketë kërkuar.

Ekspertët tregojnë se zgjidhja më e thjeshtë është të jepen udhëzime shumë të qarta: kërkesa për përgjigje të shkurtra, pa shpjegime shtesë ose paragrafë të tepërt.

Po ashtu, vendosja e kufizimeve për numrin e fjalive ose formatin e përgjigjes ndihmon që përgjigjet të jenë më të drejtpërdrejta dhe të kuptueshme.

Ky “trik” i vogël e bën përdorimin e këtyre mjeteve më efikas dhe kursen kohë, veçanërisht për ata që kërkojnë informacion të shpejtë dhe të qartë. /et

KINË – Përdoruesit e inteligjencës artificiale arrijnë në 602 milionë

5 February 2026 at 19:01

PEKIN, 5 shkurt /ATSH-AA/ – Baza e përdoruesve të internetit në Kinë u rrit në 1.125 miliardë vitin e kaluar, ndërsa rreth 602 milionë njerëz përdorën mjete të inteligjencës artificiale gjeneruese (IA), sipas një raporti të publikuar nga Qendra e Informacionit të Rrjetit të Internetit në Kinë (CNNIC).

Shkalla e depërtimit të internetit në vend u rrit në 80,1 për qind, sipas Agjencisë së Lajmeve Xinhua.

Gjetjet u përshkruan në Raportin e 57-të Statistikor mbi Zhvillimin e Internetit në Kinë, të publikuar nga CNNIC, i cili theksoi zgjerimin e vazhdueshëm të lidhjes digjitale në të gjithë vendin dhe integrimin e shpejtë të teknologjive të reja në jetën e përditshme dhe operacionet e biznesit.

Një nxitës kryesor i kësaj rritjeje ishte miratimi i gjerë i IA, i cili pa një rritje vjetore prej 141,7 për qind, tha raporti.

Raporti arriti në përfundimin se sektori i internetit në Kinë bëri “përparim të konsiderueshëm” gjatë periudhës 2021-2025, i shënuar nga inovacion më i fortë, zbatim më i thellë teknologjik dhe aksesueshmëri e përmirësuar.   /os/

The post KINË – Përdoruesit e inteligjencës artificiale arrijnë në 602 milionë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

19:59 Ku e kufizojnë më shumë evropianët qasjen në të dhënat e tyre personale?

By: EL
5 February 2026 at 19:59

Përdoruesit e internetit në BE po ndërmarrin më shumë veprime për të mbrojtur të dhënat e tyre personale në internet, shkruan euronews.

Ndërsa të dhënat e reja tregojnë rezistencë në rritje ndaj gjurmimit në internet, sa larg është e gatshme të shkojë BE për të rimarrë sovranitetin digjital?

Të dhënat e reja tregojnë se qytetarët e BE-së po marrin më shumë masa paraprake me të dhënat e tyre personale në internet, ndërsa Evropa përpiqet të rimarrë sovranitetin e saj digjital nga kompanitë e mëdha të teknologjisë amerikane.

Në vitin 2025, shumica e përdoruesve të internetit në Bashkimin Evropian zgjodhën të mos lejonin që të dhënat e tyre personale të përdoren për reklama, ndërsa 56.2% kufizuan ose refuzuan qasjen në vendndodhjen e tyre gjeografike, sipas të dhënave të fundit të Eurostat.

Kufizimi i qasjes në profilet e mediave sociale ose në ruajtjen e përbashkët në internet u bë gjithashtu më i zakonshëm, me 46% të përdoruesve të internetit që ndërmorën një hap të tillë.

Shifra përfaqëson një rritje prej pesë pikësh përqindjeje krahasuar me vitin 2023.

Përveç kësaj, 39% e njerëzve kontrolluan nëse faqja e internetit ku ata dhanë të dhëna personale ishte e sigurt, dhe 37.6% lexuan deklaratat e politikës së privatësisë përpara se të ndanin të dhënat e tyre personale.

Përqindja më e lartë e përdoruesve të internetit që morën masa për të mbrojtur të dhënat e tyre u regjistrua në Finlandë (92.6%), e ndjekur nga Holanda (91.2%) dhe Çekia (90.3%).

Në të kundërt, përqindjet më të ulëta u regjistruan në Rumani (56%), Slloveni (57.4%) dhe Bullgari (62%).

Kërcënimet ndaj të dhënave personale

Në disa raste, organizatat dhe rregullatorët evropianë kanë çuar kompanitë e teknologjisë në gjykatë për keqpërdorimin e supozuar të informacionit personal të qytetarëve.

Në janar 2026, autoriteti austriak i mbrojtjes së të dhënave ngriti një padi kundër Microsoft, për vendosjen e paligjshme të cookie-ve të gjurmimit në pajisjet e një fëmije pa pëlqimin e tyre.

Padia, e bërë nga grupi i të drejtave të privatësisë noyb në qershor 2024, synonte softuerin arsimor të Microsoft, Microsoft 365 Education, i cili përdoret nga miliona studentë dhe mësues në shkollat evropiane.

Vitin e kaluar, nëntë organizata të shoqërisë civile ngritën një padi të përbashkët kundër X të Elon Musk për shkelje të supozuara të Aktit të Shërbimeve Digjitale (DSA) të BE-së.

Padia synonte përdorimin nga platforma të informacionit personal të ndjeshëm, siç janë mendimet politike, orientimi seksual, besimet fetare dhe gjendjet shëndetësore, për reklama të synuara.

Ajo bazohej në një hulumtim nga AI Forensics, një organizatë jofitimprurëse evropiane që heton algoritmet me ndikim, e cila zbuloi, ndër të tjera, se Dell Technologies kishte synuar përdorues në X me interesa në medikamente specifike, orientim seksual dhe besim.

Si po reagojnë qeveritë e BE-së?

BE-ja dhe shtetet e saj anëtare duket se po shtojnë përpjekjet për të ndaluar shkeljen e rregullave të saj digjitale dhe për të fituar më shumë pavarësi digjitale.

Dhjetorin e kaluar, BE-ja e gjobiti X me një gjobë prej 120 milionë eurosh, dënimi i saj i parë ndonjëherë sipas DSA-së, për shkelje të detyrimeve të transparencës dhe rregullave të reklamimit.

BE-ja po punon gjithashtu për rritjen e sovranitetit të saj digjital nga kompanitë e mëdha teknologjike amerikane, pasi Amazon Web Services, Microsoft dhe Google aktualisht kontrollojnë rreth 70% të tregut të cloud-it në Evropë.

Në një nga masat, Komisioni Evropian është gati të miratojë Aktin e ri të Zhvillimit të Cloud-it dhe AI-së.

Synon të trefishojë të paktën kapacitetin e qendrës së të dhënave të BE-së brenda pesë deri në shtatë viteve të ardhshme.

Ndërkohë, në nivel kombëtar, Franca njoftoi se do të zëvendësojë platformat amerikane Microsoft Teams dhe Zoom me platformën e saj të videokonferencave të zhvilluar në vend.

Platforma Visio do të përdoret në të gjitha departamentet qeveritare deri në vitin 2027. /et

19:52 Bugattin nuk e ndal as i ftohti, më së miri e dëshmon kjo video

By: EL
5 February 2026 at 19:52

I ftohti nuk mund ta ndalojë një pronar Bugatti të shijojë veturën e tij të mrekullueshme.

Panairi vjetor i veturave me djegie të brendshme (ICE) në St. Moritz dëshmon të jetë vendi i përsosur për këto hipervetura, siç dëshmohet nga videoja më poshtë.

Nga një Type 35 i zvogëluar dhe ajo që duket të jetë një Type 51 i mrekullueshëm, deri te një treshe veturash hiper-ekzotike Bolide, gama e veturave dukej shkëlqyeshëm në pistën e mbuluar me akull dhe borë.

Sa herë që gjen kaq shumë modele Bugatti në një vend, mund të supozosh me siguri se ky është një rast i veçantë.

Megjithatë, ajo që është më mbresëlënëse janë kushtet. /et

19:30 Programeri legjendar pjesë e startup-it miliardësh të Mira Muratit

By: EL
5 February 2026 at 19:30

Një programer ka punuar moti në heshtje për Thinking Machines Lab , startup-in e Inteligjencës Artificiale të themeluar nga ish-drejtoresha kryesore e teknologjisë së OpenAI, Mira Murati.

Neal Wu është fitues tre herë i medaljes së artë në një Olimpiadë Ndërkombëtare të Programimit dhe një anëtar themelues i startup-it të kodimit të Al Cognition, i cili vlerësohet në 10 miliardë dollarë.

Ai është vëllai i madh i Scott Wu, CEO-s dhe bashkëthemeluesit të Cognition, shkruan Business Insider.

Ky veprim tregon se Thinking Machines Lab, me vlerë mbi 10 miliardë dollarë, vazhdon të tërheqë talente të shquara.

Nuk është e qartë se cili është pozicioni i saktë i Wu-së.

Por, profili i tij në LinkedIn thotë se ai ka punuar si bashkëthemelues dhe këshilltar për “diçka të re” që nga janari i vitit 2025, afërsisht në kohën kur u lansua startup-i i Muratit.

Ndryshe, stafi i lartë i Thinking Machines Lab është larguar nga puna gjatë muajve të fundit.

Në janar, drejtori teknologjik, Barret Zoph, së bashku me dy anëtarë të tjerë themelues, u rikthyen papritur te OpenAI.

Raportohet se Thinking Machines Lab ka një origjinë të fortë stafi, me punonjës që vijnë nga laboratorë të Al si OpenAI dhe Meta. /et

Rihapet TikTok, do të ketë monitorim dhe mekanizma të rinj sigurie

5 February 2026 at 15:24

TIRANË, 5 shkurt/ATSH/ Agjencia për Media dhe Informim sqaroi sot opinionin publik në lidhje me vendimin e Këshillit të Ministrave të datës 3 shkurt 2026 për heqjen e masave të përkohshme për ndalimin e aksesit në platformën online “TikTok”.

Sipas MIA-së, heqja e masave të përkohshme për ndërprerjen e aksesit në platformën online “TikTok” është rezultat i një rivlerësimi institucional dhe i adresimit konkret të shqetësimeve që lidhen me sigurinë publike, sociale dhe digjitale, veçanërisht për fëmijët dhe të rinjtë.

“Masa e miratuar nga Këshilli i Ministrave në mars 2025 u konceptua dhe u zbatua si një ndërhyrje parandaluese, në funksion të mbrojtjes së interesit publik dhe adresimit të shqetësimeve të evidentuara gjatë asaj periudhe. Ajo shërbeu edhe për të hapur një dialog të drejtpërdrejtë dhe konstruktiv me platformën, duke vendosur bazat për mekanizma të rinj sigurie, të cilët më parë nuk ishin të pranishëm”, thuhet në njoftimi për shtyp.

Ndërkohë MIA bënë të ditur se sot, autoritetet shqiptare janë në partneritet me përfaqësuesit e “TikTok”, për filtrat mbrojtës përmes fjalëve kyçe, kontrollet e përmbajtjes dhe modalitetet më efikase të raportimit dhe trajtimit të shkeljeve.

Ky vendim shënon kalimin nga masa kufizuese në një fazë monitorimi aktiv, bashkëpunimi ndërinstitucional dhe përgjegjësie të përbashkët me platformat digjitale.

Paralelisht, MIA informon se po punohet për hartimin e një plani të mirëfilltë komunikimi dhe ndërgjegjësimi, të fokusuar te fëmijët, të rinjtë, prindërit dhe mësuesit, për përdorimin e sigurt dhe të përgjegjshëm të platformave online.

“Qëllimi është i qartë dhe i orientuar drejt edukimit digjital, mbrojtjes reale dhe ndërtimi i një kulture sigurie në hapësirën online. Kjo qasje e balancuar synon të garantojë lirinë e aksesit, duke vendosur njëkohësisht interesin e sigurisë dhe mirëqenies së të rinjve në qendër të politikave publike”, thuhet në njoftimin për shtyp.

/m.m/r.e/a.f/

The post Rihapet TikTok, do të ketë monitorim dhe mekanizma të rinj sigurie appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

19:59 Pse gratë janë më skeptike ndaj inteligjencës artificiale se burrat?

By: EL
4 February 2026 at 19:59

Pse gratë janë më skeptike ndaj inteligjencës artificiale se burrat? Një studim i ri sugjeron se kjo mund të lidhet me aversionin ndaj rrezikut dhe nivelin e ekspozimit ndaj tij.

Që nga përshpejtimi i përdorimit të inteligjencës artificiale (AI) në mbarë botën, gratë shpesh janë përballur më shumë me pasojat e saj.

Që nga “deepfake” me përmbajtje seksuale deri te shkarkimet e nxitura nga AI në vendin e punës, disa nga efektet më të dëmshme të inteligjencës artificiale kanë ndikuar në mënyrë disproporcionale tek gratë.

Nuk është befasi që gratë janë më skeptike ndaj teknologjisë së re se burrat, raporton euronews.

Hulumtimet tregojnë se gratë adoptojnë mjetet e inteligjencës artificiale (IA) me një ritëm 25 për qind më të ulët se burrat, dhe përbëjnë më pak se 1 në 4 profesionistë të IA-së në mbarë botën.

Por një studim i ri nga Universiteti Northeastern në Boston përpiqet të shpjegojë se çfarë shqetëson saktësisht gratë për AI – dhe studiuesit zbuluan se kjo lidhet kryesisht me rrezikun.

Duke analizuar sondazhe të rreth 3,000 kanadezëve dhe amerikanëve, studiuesit zbuluan se ekzistojnë dy faktorë kryesorë që ndikojnë në qëndrimet e ndryshme të burrave dhe grave ndaj inteligjencës artificiale në punë: toleranca ndaj rrezikut dhe ekspozimi ndaj tij.

Gjetjet e tyre u botuan këtë muaj në revistën PNAS Nexus.

Përgjigjësit gra ishin përgjithësisht më “të kujdesshme ndaj rrezikut” se burrat – ato kishin më shumë gjasa të zgjidhnin një shumë të garantuar prej 1000 dollarësh (842 euro) sesa të merrnin një shans 50 për qind për të fituar 2000 dollarë (1,684 euro) ose të mos merrnin asgjë.

Ky hendek gjinor u shfaq edhe në qëndrimet ndaj AI-së – gratë ishin rreth 11 për qind më të prirura se burrat të thoshin se rreziqet e IA-së tejkalojnë përfitimet e saj.

Kur u pyetën me pyetje të hapura për rreziqet dhe përfitimet e AI-së, gratë kishin më shumë gjasa se burrat të shpreheshin me pasiguri dhe skepticizëm.

Megjithatë, studiuesit zbuluan se ky hendek gjinor zhdukej kur eleminohet elementi i pasigurisë.

Nëse fitimet nga punësimi i drejtuar nga AI do të ishin të garantuara, gratë dhe burrat reaguan pozitivisht në mënyrë të barabartë.

Gratë që ishin më pak të kujdesshme ndaj rrezikut në sondazh gjithashtu shprehën një nivel skepticizmi të ngjashëm me burrat kur bëhej fjalë për AI-në.

“Në thelb, kur gratë janë të sigurta për efektet në punësim, hendeku gjinor në mbështetje për AI-në zhduket,” tha Beatrice Magistro, profesoreshë asistente e qeverisjes së AI-së në Universitetin Northeastern dhe bashkëautore e studimit.

“Pra, duket se gjithçka ka të bëjë me aversionin ndaj pasigurisë”, shtoi ajo.

Studiuesit thanë se ky skepticizëm lidhet pjesërisht me faktin që gratë janë më të ekspozuara ndaj rreziqeve ekonomike që sjell AI-ja.

“Gratë përballen me një ekspozim më të lartë ndaj AI-së, si në rolet me përputhshmëri të lartë që mund të përfitojnë nga AI-ja, ashtu edhe në rolet me rrezik të lartë zhvendosjeje, megjithëse pasojat afatgjata të AI-së mbeten thelbësisht të pasigurta,” shkruajnë studiuesit.

Ata sugjeruan që politikanët të marrin parasysh këto qëndrime kur hartojnë rregulloret për AI-në, për të siguruar që AI-ja të mos lërë gratë pas.

“Kjo mund të përfshijë zbatimin e politikave që ulin rreziqet e lidhura me AI-në, si mbrojtje më të forta kundër humbjes së vendeve të punës, skema kompensimi dhe masa për të reduktuar paragjykimet gjinore në sistemet e AI-së,” thanë studiuesit. /et

19:52 Dëshironi që qeni juaj të kuptojë gjithçka që po thoni? Firma teknologjike pretendon se ka përgjigjen

By: EL
4 February 2026 at 19:52

Një firmë teknologjike pretendon se ka shpikur një pajisje që përkthen të folurit njerëzor në gjuhën e qenve.

Biznesi me seli në Kaliforni, Traini, po shet atë që e quan “jaka e parë në botë për bisedë në kohë reale midis njeriut dhe qenit”.

Videot e postuara në faqen e internetit të kompanisë tregojnë pajisjen në veprim.

Në njërën prej tyre, një burrë pyet një aplikacion në telefonin e tij: “A mund të më japësh telekomandën”. Përkthyesi më pas i kthen këto fjalë në lehje të inteligjencës artificiale, të cilave qeni në fakt u përgjigjet.

Një tjetër tregon kafshën duke lëpirë fytyrën e një burri pasi aplikacioni përktheu pronarin duke i urdhëruar: “Më jep një puthje”.

Faqja e internetit e Traini e përshkruan mjetin si “inteligjenca e parë në botë për sjelljen e kafshëve shtëpiake që përgjigjet me theks, e ndërtuar për të përafruar teknologjinë me mirëqenien e kafshëve”.

Megjithatë, trajnerja e qenve të famshëm Sharon Bolt dyshon se aplikacioni mund të zhvillohet ndonjëherë në diçka që u lejon njerëzve të zhvillojnë biseda të plota me kafshët e tyre të dashura shtëpiake. /et

19:40 Gjermania renditet e dyta në botë për prodhimin e automjeteve elektrike në vitin 2025, thotë VDA

By: EL
4 February 2026 at 19:40

Gjermania prodhoi një numër rekord automjetesh elektrike vitin e kaluar, duke mbajtur vendin e saj si qendra e dytë më e madhe e prodhimit në botë pas Kinës, tha të mërkurën shoqata e industrisë së automobilave VDA.

Prodhimi i automjeteve elektrike me bateri u rrit me 15% në 1.22 milion automjete, ndërsa numri i hibrideve plug-in u rrit me 54% në rreth 450,000 automjete, sipas të dhënave, shkruan Reuters.

Në total, 1.67 milion makina elektrike pasagjerësh u prodhuan në vend, një rritje prej 23%.

Kjo e bëri Gjermaninë përsëri vendin e dytë më të rëndësishëm të prodhimit për makinat elektrike në të gjithë botën, përpara SHBA-së me 1.04 milion, tha VDA, ndërsa Kina prodhoi 16.1 milion.

“Industria gjermane e automobilave po ecën me vendosmëri përpara me lëvizshmërinë elektrike dhe lëvizshmërinë neutrale ndaj klimës”, tha presidentja e VDA-së, Hildegard Mueller.

VDA pret një rritje prej 10% në prodhimin e automjeteve elektrike me bateri në vitin 2026.

Në janar, Berlini tha se qeveria do t’u ofrojë familjeve me të ardhura të vogla dhe të mesme subvencione deri në 7,000 dollarë (6,000 euro) për të blerë makina të reja elektrike.

Mueller theksoi se politikëbërësit duhet të përmirësojnë më tej kushtet e përgjithshme të industrisë, duke përfshirë infrastrukturën e karikimit, zgjerimin e rrjetit elektrik dhe çmimet e energjisë elektrike, në mënyrë që masa si stimujt e rinj të mos jenë jetëshkurtra. /et

14:00 Paralajmërimi i Anthropic për IA-në godet tregjet globale

By: Kesjana
4 February 2026 at 14:00

Tregjet globale të aksioneve të kompanive të softuerit regjistruan një rënie të ndjeshme për ditën e dytë radhazi të mërkurën, pasi investitorët shprehën shqetësime se përparimet në inteligjencën artificiale mund të ndërpresin modelet tradicionale të këtij sektori.

Aksionet e firmave evropiane që ofrojnë shërbime analitike, softuer dhe shërbime profesionale ranë ndjeshëm, ndërsa kompanitë rivale në Azi dhe SHBA gjithashtu u përballën me ulje të çmimeve të aksioneve. Ky tregtim i ashpër u nxit pjesërisht nga një model i ri ligjor i inteligjencës artificiale i krijuar nga kompania Anthropic, që i solli investitorëve një paralajmërim mbi kërcënimin që Inteligjenca  mund të nxisë për biznese tradicionale.

Reuters shkruan se këtë të mërkurë, RELX i Britanisë dhe Wolters Kluwer i Holandës, të dy ofrues të shërbimeve analitike për industrinë ligjore, shënuan nivele të reja të ulëta, secili me rënie gati 3% në tregtinë e mëngjesit në Evropë. Aksionet e London Stock Exchange Group ranë edhe 6%, duke zgjeruar rënien e së martës prej gati 13%.

Eksportuesit indianë të IT-së ranë ndjeshëm, ndërsa zhvilluesit japonezë të softuerit dhe sistemeve NEC, Nomura Research dhe Fujitsu ranë mes 7% dhe 11%, duke tërhequr poshtë indeksin kryesor Nikkei gjatë natës.

Ekspertët tregtarë thonë se kjo rënie vjen në një moment kur investitorët janë bërë më të kujdesshëm për perspektivën afatgjatë të rritjes së kompanive të softuerit, përfshirë rreziqet nga konkurrenca e firmave të reja të bazuara në IA dhe nga klientët që po zhvillojnë zgjidhje të tyre të brendshme.

Një nga nxitësit kryesorë të rënies ishte lançimi i një plug-in ligjor për chat-botin Claude Anthropic, i cili synon të automatizojë detyra ligjore dhe analizë të të dhënave, një zhvillim që ka rritur shqetësimet se IA do të zëvendësojë disa shërbime tradicionale të softuerit.

Edhe kompanitë e reklamimit, të cilat perceptohen si të ndjeshme ndaj ndikimit të IA-së, u përballën me presion nga tregjet: reklamuese të mëdha si Publicis dhe WPP panë rënie të çmimeve të aksioneve.

Aksionet e SAP-s, kompanisë më të madhe evropiane të softuerit, ranë më shumë se 3% pas një parashikimi të dobët të të ardhurave nga shërbimet cloud, i cili uli rreth 40 miliardë dollarë nga vlera e saj në treg.

Ndërsa kompanitë e çipave dhe gjigantët e IA-së si Nvidia dhe Microsoft vazhdojnë të regjistrojnë rritje rekord në tregjet amerikane, autoritetet rregullatore si Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Banka e Anglisë kanë paralajmëruar për rreziqet e mundshme të një flluske financiare lidhur me entuziazmin për teknologjinë IA./kb

 

GREQI – Arkeologët gjejnë veglat më të vjetra në botë prej druri

3 February 2026 at 16:03

NJU JORK, 3 shkurt /ATSH/ – Arkeologët kanë zbuluar dy vegla prej druri që datojnë rreth 430 000 vjet më parë në zonën arkeologjike Marathousa, në jug të Peloponezit, Greqi, sipas AP.

Ky zbulim i bën këto vegla prej druri më të vjetrat që janë gjetur ndonjëherë në botë.

Veglat ofrojnë një pasqyrë të rrallë mbi jetën e njerëzve të lashtë, duke treguar përdorimin e drurit si mjet për punë të ndryshme përpara sen të ekzistonte Homo sapiens.

Marathousa ndodhet pranë një liqeni dhe ka qenë një zonë e pasur me kafshë dhe bimësi, gjë që e bëri vendin një mjedis ideal për njerëzit e lashtë.

Shkencëtarët besojnë se vendi mund të ketë qenë përdorur për gjueti dhe përgatitjen e ushqimit dhe veglat prej druri mund të jenë përdorur për gërmime ose punime të tjera praktike.

Një nga veglat e gjetura është një shkop i gjatë dhe i hollë prej rreth 80 centimetra, i cili mund të jetë përdorur për gërmime në baltë ose për nxjerrjen e ushqimeve të ndryshme nga toka ose uji.

Vegla e dytë është më e vogël, rreth 5,7 centimetra, dhe mendohet të jetë përdorur për formësimin e veglave prej guri ose për punë të tjera dore.

Ky nivel detajimi tregon aftësi të avancuara teknologjike për kohën.

Ruajtja e veglave prej druri është jashtëzakonisht e rrallë, sepse druri zakonisht prishet me kalimin e mijëra viteve.

Kjo bën që gjetja e tyre në Marathousa të jetë një rast unik, duke u ofruar shkencëtarëve prova të drejtpërdrejta të përdorimit të drurit nga njerëzit e lashtë.

Përveç drurit, gjetjet e tjera përfshijnë vegla prej guri dhe mbetje kafshësh, duke ndihmuar në krijimin e një pamjeje më të plotë të jetës në atë kohë.

Studiuesit nuk kanë gjetur eshtra njerëzish në vendin e gjetjes, prandaj nuk është e qartë cili grup njerëzor i përdori këto vegla.

Megjithatë, bazuar në kohën dhe vendin, shkencëtarët mendojnë se mund të kenë qenë neandertalët ose një specie tjetër homini i hershëm që jetonte në atë rajon.

Në përfundim, gjetja e veglave prej druri në Marathousa jo vetëm që thyen rekorde të vjetërsisë, por ofron edhe një dritare të rrallë për të kuptuar inovacionin dhe aftësitë teknike të njerëzve të lashtë, duke shtuar njohuritë tona mbi historinë e hershme njerëzore./  /Ad.Ab./ a.jor.

 

 

The post GREQI – Arkeologët gjejnë veglat më të vjetra në botë prej druri appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

DUBAI – Sanchez: Qeveria do të ndalojë rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç

3 February 2026 at 14:32

DUBAI, 3 shkurt /ATSH/ – Spanja do të ndalojë përdorimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën 16 vjeç dhe do të kërkojë nga platformat të përdorin mjete të rrepta verifikimi të moshës, duke iu bashkuar Australisë, Francës dhe Danimarkës në përpjekjet për të kufizuar ndikimin e platformave digjitale tek fëmijët, sipas CNN.

“Fëmijët tanë janë të ekspozuar në një hapësirë që nuk ishte menduar kurrë për ta për t’u naviguar vetëm. Një hapësirë e mbushur me varësi, abuzim, pornografi, manipulim dhe dhunë”, tha sot kryeministri spanjoll Pedro Sanchez.

“Ne nuk do ta pranojmë më këtë, do t’i mbrojmë ata nga ‘perëndimi i egër digjital’”, theksoi ai.

Duke folur në Samitin Botëror të Qeverive në Dubai, Sanchez tha se qeveria e tij do të propozojë gjithashtu ligje të reja që parashikojnë përgjegjësi penale për drejtuesit e rrjeteve sociale në rast se ata dështojnë të heqin përmbajtje të paligjshme ose që nxitin urrejtje.

Procesi i miratimit të ligjit do të fillojë javën e ardhshme.

Australia u bë vendi i parë në botë që zbatoi një ndalim të rrjeteve sociale për nën 16-vjeçarët, duke ndaluar aksesin në 10 platforma, përfshirë Facebook, TikTok, Instagram, Snapchat dhe X.

Britania e Madhe po konsideron një masë të ngjashme, ndërsa Franca dhe Danimarka kanë njoftuar së fundmi planet për të ndaluar fëmijët nën 15 vjeç të përdorin rrjetet sociale.

Të tjera vende në Evropë gjithashtu po ndjekin një qasje më të ashpër ndaj kompanive të rrjeteve sociale.

“Spanja u është bashkuar pesë vendeve  të tjera evropiane të përkushtuara për zbatimin më të rreptë, më të shpejtë dhe më efektiv të rregullave të rrjeteve sociale”, tha Sanchez.

Ai nuk përmendi vendet, por shpjegoi se grupi do të mbajë takimin e parë në ditët e ardhshme me qëllim koordinimin e zbatimit përtej kufijve./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post DUBAI – Sanchez: Qeveria do të ndalojë rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

20:31 BMW M4 Competition dhe Ford Mustang Dark Horse matin forcat

By: EL
2 February 2026 at 20:31

Last Updated on 02/02/2026 by EL

Vijat e drejta janë ndërtuar për makina të shpejta. Por si ia dalin të njëjtat makina frenimit të fortë, një kthesë të fortë dhe pastaj një garë me rrokullisje?

Kjo është ajo që synon të zgjidhë një garë me tërheqje në formë U, dhe po kemi një shans të shohim se si një Ford Mustang Dark Horse me superkarikues përballë M4 Competition të BMW-së, transmeton Telegrafi.

Të dyja makinat sjellin specifikime serioze, shumë fuqi dhe më shumë të përbashkëta nga sa mund të prisni. Megjithatë, në pistë, janë ndryshimet ato që kanë rëndësi.

Gara e parë përcakton menjëherë tonin. M4 Competition me motor RWD niset me shpejtësi dhe hap një epërsi komanduese prej dy deri në tre makinash në gjatësi përpara se Mustang të mund ta kalojë plotësisht fuqinë e tij në rrotat e pasme.

Megjithatë, deri në fund të çerek miljes së parë, hendeku tashmë po zvogëlohet.

Dark Horse ecën përsëri brenda një gjatësie të vetme makine përpara se të dyja makinat të frenojnë me forcë. Këtu ndryshojnë gjërat. Stabiliteti superior i frenimit i Ford e sjell atë në nivel me BMW-në, dhe të dyja makinat zhyten në kthesën në formë U njëkohësisht.

Në dalje të kthesës, Mustang kapet i pari. Pasi e bën këtë, motori V8 me 5.0 litra me superkompresor e shtrin veten. Deri në fund të çerek miljes së dytë, Dark Horse i ka kthyer gjërat, duke arritur një fitore të pastër me dy makina gjatësie, me ventilatorin e tij që ‘bërtet’ gjatë gjithë rrugës.

Gara e dytë zhvillohet pothuajse njësoj, vetëm më me vendosmëri. BMW edhe një herë e godet fort dhe merr epërsinë e hershme, por këtë herë Mustang e kthen atë përpara se të arrijnë në zonën e frenimit.

Që nga aty, është déjà vu. Ford frenon më vonë, rrotullohet më me siguri gjatë kthesës U dhe del përpara. Rezultati përfundimtar është një fitore e qartë dhe e pakontestueshme. Por si ia doli makina me kalë të shkatërronte një nga makinat më të mira të Gjermanisë?

Në letër, përballja duket pothuajse e padrejtë. Njerëzit në Edmunds e kanë pajisur këtë motor Dark Horse me superkompresor, kështu që tani ai ka 810 kuaj fuqi (604 kW) krahasuar me BMW-në standarde prej 503 kuaj fuqi.

Pavarësisht se peshon më shumë 1,870 kg, raporti për kuaj fuqi i Ford-it e tejkalon lehtësisht atë prej 7.49 të M4-së.

Sigurisht, kjo lloj fuqie ka një kosto. Çmimi i Mustang Dark Horse rritet në 90,111 dollarë siç është testuar me kompresorin e instaluar, megjithëse ende e ul shifrën prej 108,945 dollarësh të BMW-së me një diferencë të konsiderueshme prej gati 19,000 dollarësh.

Nga baza në bazë, Ford fillon me rreth 59,000 dollarë, ndërsa M4 Competition fillon mbi 84,000 dollarë. BMW-ja rikthehet nga vija e nisjes, duke arritur shpejtësinë 0-100 km/orë (96 km/orë) në 3.7 sekonda krahasuar me 3.9 sekondat e Fordit. Por gjatë një çerek milje, Mustang e kalon me një kalim prej 11.4 sekondash me 208 km/orë, duke e tejkaluar BMW-në me 200 km/orë (11.6 sekonda).

Aty ku Dark Horse dallohet vërtet janë kthesat. Ai ka një kontroll anësor marramendës prej 1.33 g, krahasuar me 1.18 g të BMW-së, dhe ky avantazh duket në kronometër. Koha më e mirë në përgjithësi? Ford me 32.9 sekonda, me BMW-në që mbetet pas me 33.7 sekonda. /e.t

GJEOLOGJI – Afrika po ndahet në dy pjesë pas një procesi të fuqishëm tektonik

31 January 2026 at 14:24

UASHINGTON, 31 janar /ATSH/ – Shkencëtarët kanë konfirmuar se Afrika po ndahet gradualisht në dy pjesë, si pasojë e një procesi të fuqishëm tektonik që po përparon më shpejt nga sa mendohej më parë, sipas Euronews.

Sistemi i Riftit të Afrikës Lindore, që shtrihet nga Deti i Kuq deri në Mozambik, po çan kontinentin përgjatë vijave të thella gjeologjike dhe, brenda 5–10 milionë vjetësh, mund të krijojë një oqean të ri mes Afrikës Lindore dhe Perëndimore.

Të dhënat e fundit nga NASA, Universiteti i Rochester dhe Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së tregojnë se korja e Tokës në këtë rajon po hollohet dhe po çahet në disa pika njëkohësisht.

Në disa zona janë zbuluar shenja të hershme të formimit të korës oqeanike, çka tregon se procesi ka kaluar nga faza kontinentale drejt asaj detare.

Matjet satelitore kanë regjistruar zgjerim të dukshëm të luginave dhe çarjeve me kalimin e viteve.

Ky proces, megjithëse shumë i ngadaltë për jetën e përditshme të njeriut, po matet në kohë reale falë teknologjisë GPS, e cila ndjek lëvizjet e tokës me saktësi milimetrike.

Gjeofizikanët e përshkruajnë Afrikën Lindore si një laborator natyror ku mund të vëzhgohet drejtpërdrejt ndarja e një kontinenti.

Një nga ngjarjet më të spikatura ndodhi në vitin 2005, kur në shkretëtirën e Etiopisë u hap brenda pak ditësh një çarje rreth 56 kilometra e gjatë.

Zona më aktive ndodhet në rajonin Afar të Etiopisë, ku takohen tre pllaka tektonike; Nubiane, Somaliane dhe Arabe.

Ky bashkim trefish krijon tensione të forta, shoqëruar me tërmete dhe aktivitet vullkanik.

Shkencëtarët kanë zbuluar se pulsimet e magmës nga manteli i Tokës luajnë rol kyç në përshpejtimin e procesit të çarjes.

Përveç rrezikut sizmik dhe vullkanik për zonat e banuara dhe infrastrukturën, ky proces sjell edhe mundësi ekonomike.

Aktiviteti tektonik është burim i rëndësishëm i energjisë gjeotermale, të cilën vende si Kenia po e shfrytëzojnë gjithnjë e më shumë.

Në planin afatgjatë, uji i Detit të Kuq dhe Gjirit të Adenit pritet të përmbytë luginën e riftit, duke formuar një oqean të ri dhe duke ndryshuar përgjithmonë hartën gjeografike të Afrikës./   Ad.Ab./  a.jor.

The post GJEOLOGJI – Afrika po ndahet në dy pjesë pas një procesi të fuqishëm tektonik appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

13:00 Shfletim Automatik: Google vendos Inteligjencën Artificiale në krye të Chrome

By: Klara
31 January 2026 at 13:00

Google ka prezantuar një veçori të re në shfletuesin e saj Chrome të quajtur” Auto Browse”, e cila shfrytëzon inteligjencën artificiale dhe i lejon vetë programit të marrë përsipër navigimin dhe të kryejë detyra online në emër të përdoruesit.

Mjeti bazohet në modelin Gemini 3 dhe është projektuar për të trajtuar veprime të tilla si rezervimet e fluturimeve, kërkimet e strehimit dhe dorëzimet e shpenzimeve.

Lançimi i Shfletimit Automatik është pjesë e integrimit gradual të veçorive të IA-së në Chrome.

Vitin e kaluar, Google prezantoi ” Gemini në Chrome”, i cili iu përgjigj pyetjeve në lidhje me përmbajtjen e faqes së internetit dhe sintetizoi informacionin nga skeda të shumta të hapura.

Shfletimi Automatik është i arritshëm nëpërmjet shiritit anësor Gemini në Chrome dhe aktualisht është i disponueshëm vetëm në SHBA, ekskluzivisht për abonentët e planeve me pagesë AI Pro dhe AI ​​Ultra të Google. Nuk ka asnjë informacion se kur do të jetë i disponueshëm për jo-abonentët ose në vende të tjera.

Google e vendos mjetin e ri në vizionin më të gjerë të Silicon Valley për të ardhmen e shfletimit në internet, ku inteligjenca artificiale ndërmerr gjithnjë e më shumë veprime, duke kufizuar pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të përdoruesit.

Sot, pothuajse të gjithë shfletuesit e njohur përfshijnë një farë shkalle të inteligjencës artificiale, qoftë që nga fillimi ose përmes shtojcave të mëvonshme.

Në një prezantim para lançimit, drejtoresha e menaxhimit të produkteve Chrome, Sharmin D’Silva, tregoi se si mund të përdoret Auto Browse për blerjet online .

Kur aktivizohet, Shfletimi Automatik merr kontrollin e Chrome në një skedë të veçantë, duke kryer automatikisht klikime ndërsa përpiqet të përfundojë komandën .

Në versionin eksperimental, përdoruesit i shfaqet një paralajmërim që ta përdorë Gemini me kujdes dhe të ndërhyjë nëse është e nevojshme, pasi ata mbeten përgjegjës për veprimet e kryera nga sistemi .

Automatizimi nuk është absolut. Veprimet që Google i konsideron më të ndjeshme, si postimet në mediat sociale ose pagesat me kartë krediti , kërkojnë miratim shtesë.

Në këto raste, Auto Browse paraqet hapat që ka ndërmarrë dhe i kërkon përdoruesit të vendosë nëse do të vazhdojë.

Në të njëjtën kohë, çështjet e sigurisë nxirren në pah. Ashtu si mjetet e tjera të ” IA-së agjentike “, Auto Browse mbetet i prekshëm ndaj sulmeve të injektimit të menjëhershëm , në të cilat faqet e internetit keqdashëse mund ta mashtrojnë sistemin që të kryejë veprime të ndryshme nga ato të kërkuara fillimisht nga përdoruesi./KM

❌
❌